ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
တမ်းပလိတ်:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ
10
2705
1026186
955055
2026-04-17T06:42:43Z
Salai Rungtoi
22844
1026186
wikitext
text/x-wiki
{{ navbox
| name = မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ
| title = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ]] {{small|([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|စာရင်း)]]}}
| bodyclass = hlist
| image = [[File:Flag of Myanmar.svg|50px|မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်]]
| imageleft = [[File:State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|50px]]
| state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}}
| list1 =
* [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]
* [[ဘဦး၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဘဦး]]
* [[ဝင်းမောင်၊ မန်း (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|မန်းဝင်းမောင်]]
* [[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
* [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးစန်းယု]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
* [[စိန်လွင်၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးစိန်လွင်]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
* [[အေးကို၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးအေးကို]]{{ref|ယာယီ|၂}}
* [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာမောင်မောင်]]
* [[စောမောင်၊ ဦး(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးစောမောင်]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
* [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဦးသန်းရွှေ]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
* [[သိန်းစိန်၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]]
* [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]
* [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]{{ref|ယာယီ|၂}}
* [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
* [[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]{{ref|ယာယီ|၂}}
*[[မင်းအောင်လှိုင်]]{{ref|တပ်မတော်|၁}}
| below =
* {{note|military|၁}} [[တပ်မတော်]]
* {{note|ယာယီ|၂}} ယာယီသမ္မတ
}}<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]]
</noinclude>
9d6igm479my6y1zv841uhu0grvmw8al
ကရင်ပြည်နယ်
0
2771
1026101
1019918
2026-04-16T14:12:54Z
Usharyi
116533
စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည်
1026101
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ကရင်ပြည်နယ်
| official_name = ကရင်
| native_name = {{nobold|{{ksw|ဖၠုံခါန်ႋကၞင့် ကညီကီၢ်စဲၣ် }}}}
| native_name_lang = ksw
| other_name =
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Kayinstateflag.svg
| image_seal =
| flag_alt =
| flag_size = 150px
| nickname =
| motto =
| image_map = Karen State in Myanmar.svg
| mapsize = 150px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Myanmar -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|17|0|N|97|45|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အရှေ့တောင်
| subdivision_type2 = မြို့တော်
| subdivision_name2 = [[ဘားအံမြို့]]
| subdivision_type3 = အကြီးဆုံးမြို့
| subdivision_name3 = [[မြဝတီမြို့]]
| established_title = ပြည်နယ်အဆင့်မသတ်မှတ်မှီ
| established_date = [[တနင်္သာရီတိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၁၉၇၄
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = [[စောမြင့်ဦး]]
| leader_title1 = အစိုးရအဖွဲ့
| leader_name1 = [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 30382.8
| area_rank = ၁
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၃,၅၇၄,၀၇၉
| population_as_of = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၁
| population_demonym = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| unemployment_rate =
| website = {{url|www.kayinstate.gov.mm}}
| footnotes =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (အများစု)၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]၊ [[မွန်-ကရင်]]၊ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ ၊ [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ မြန်မာ-ထိုင်း
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ၆၄.၅၀%<br> [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ၃၂.၅၀%<br> [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ၄.၆၀%<br> [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] ၀.၆၀%<br> [[Animism]] ၀.၁၀%<br> အခြား တလဂုဏ်ဘာသာ၊ လဲကယ်ဘာသာ ၀.၇၀%
}}
'''ကရင်ပြည်နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[ပြည်နယ်]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မြို့တော်]] မှာ [[ဘားအံမြို့]] ဖြစ်သည်။
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ကရင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၅ ဒီဂရီ ၁၉ မိနစ် မှ ၁၉ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် မှ ၉၈ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၁၇၃၀.၈၅၁ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၇၀ မိုင်ရှိပြီး တောင်မှမြောက်သို့ ၃၂၆ မိုင် ရှည်လျားသည်။<ref name="kayin">{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကရင်ပြည်နယ်၏ ဒေသန္တရ အချက်အလက်များ|publisher=ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရ|accessdate=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၇|archivedate=14 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914013743/http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
ကရင်ပြည်နယ်ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ (၁၈၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (၁)အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်က သံလွင်ခရိုင်ရှိ ဖာပွန်၊ သထုံခရိုင်ရှိ ဘားအံနှင့် လှိုင်းဘွဲ၊ ကျိုက်ခမီခရိုင်ရှိ ကော့ကရိတ်နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်ရှိ သံတောင်မြို့နယ်များကို စုစည်းပြီး ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ် မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်နေ့တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]၏ ကြေညာစာအမှတ် (၅၁)အရ ကရင်ပြည်နယ် အား ကော်သူးလေပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="kayin"/>
၁၉၆၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန စာအမှတ်၊ (၆၁၈)ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ဘားအံခရိုင်ကို မြို့နယ် (၄)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၆၉၇)ဖြင့် ကော့ကရိတ် ခရိုင်ကို မြို့နယ် (၃)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၆၆)အရ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်ခွဲများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီကာလတွင် (၁၉၄၇) ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (က)ဖြင့် ကော်သူးလေပြည်နယ်ကို ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက် ၁၉၉၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ကော့ကရိတ်ခရိုင်ရှိ မြဝတီမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="kayin"/>
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာဖြင့် ဘားအံခရိုင် လက်အောက်ရှိ ဖာပွန်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ်အဆင့်တိုးမြှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် နှင့် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်တို့ကို ခရိုင် အဖြစ်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လက်ရှိ ခရိုင် ၆ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်၊ မြို့ ၁၈ မြို့၊ ရပ်ကွက် ၈၄ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၇၆ အုပ်စုနှင့် ကျေးရွာ ၂၀၆၃ ရွာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။<ref name="kayin"/>
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ကရင်ပြည်နယ်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ပေါများပြီး သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နည်းပါးသည်။ ဘားအံမြို့နယ်တွင်မူ ဇွဲကပင်စသော တောင်တန်းများတည်ရှိရာ ဒေသမှတပါး ကျန်ရှိသော မြေမျက်နှာပြင်များသည် အများအားဖြင့် ညီညာပြန့်ပြူး၍ မြစ်ချောင်းများ စီးဆင်းရာဒေသ ဖြစ်သည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်ပြည်နယ်တွင် မြစ်ချောင်းများပေါများပြီး မြစ်ချောင်းများသည် မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်မှာ သောင်ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး မြဝတီမြို့ အနီးမှဖြတ်၍ တောင်မှ မြောက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဒေသတွင်းရှိ ဂျိုင်းမြစ်မှ ထူးခြားစွာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်း၍ သံလွင်မြစ်သို့ စီးဝင်သည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်ပြည်နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၅၆ ပေကျော်မှ ပေ ၃၇၁၇ ပေ အထက်တွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ နတ်တောင်ဖြစ်၍ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၃၇၁၇ ကျော် အမြင့်ပေဖြစ်၍ ကရင်ပြည်နယ်၏ အနိမ့်ဆုံး အရပ်ဒေသမှာ ဘားအံမြို့နယ်ဖြစ်သည်။<ref name="kayin"/>
=== ရာသီဥတု ===
ပူပြင်းစိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူဆုံးလများ၏ ပျှမ်းမျှ အပူချိန်မှာ ၇၁.၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ရှိသည်။ မိုးရေချိန်မှာ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် ၁၂၀လက်မဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံးမိုးရေချိန်မှာ ၁၉၀လက်မထိရှိသည်။
== အုပ်ချုပ်ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ကရင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[ဘားအံမြို့]]ဖြစ်သည်။
=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးသည် ဘားအံမြို့တွင် ရုံးစိုက်သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် ကရင်ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဟူ၍ အမည်ထပ်မံပြောင်းလဲလိုက်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက်မှာ စ၍ ကရင်ပြည်နယ်၏ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို နစက မှ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးရှိသည်။
=== ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ===
==== ခရိုင်များ====
ကရင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင်(၆)ခု ရှိသည်။
[[File:Kayin State districts map 2022.svg|thumb|ကရင်ပြည်နယ်မြေပုံ
{{legend|#E31A1C|[[ဘားအံခရိုင်]]}}
{{legend|#0000FF|[[မြဝတီခရိုင်]]}}
{{legend|#33a02c|[[ကော့ကရိတ်ခရိုင်]]}}
{{legend|#1f78b4|[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်]]}}
{{legend|#b2df8a|[[ဖာပွန်ခရိုင်]]}}
{{legend|#aca9aa|[[သံတောင်ကြီးခရိုင်]]}}]]
====ခရိုင်ရှိမြို့နယ်====
{|class=wikitable
![[ဘားအံခရိုင်]]
|[[ဘားအံမြို့နယ်]]{{•}}[[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်|လှိုင်းဘွဲမြို့နယ်]]
|-
![[မြဝတီခရိုင်]]
|[[မြဝတီမြို့နယ်]]
|-
![[ကော့ကရိတ်ခရိုင်]]
|[[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]
|-
!ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်
|[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]
|-
![[ဖာပွန်ခရိုင်]]
|[[ဖာပွန်မြို့နယ်]]
|-
!သံတောင်ကြီးခရိုင်
|[[သံတောင်ကြီးမြို့နယ်]]
|}
===မြို့နယ်များရှိမြို့များ===
[[File:Kayin State with Cities and Towns.svg|thumb|ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တရားဝင်တည်ဆဲ မြို့ပေါင်း(၁၈)မြို့၏ တည်နေရာများ]]<br>{{legend|#E31A1C|ပြည်နယ်မြို့တော်}}
{{legend|#0000FF|ခရိုင်+မြို့နယ် ရုံးစိုက်ရာမြို့}}
{{legend|#33a02c|မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့}}{{legend|#d35f5f|မြို့ရုံးစိုက်ရာမြို့}}
*[[ဘားအံမြို့]]
*[[မြဝတီမြို့]]
*[[ကော့ကရိတ်မြို့]]
*[[ဖာပွန်မြို့]]
*[[သံတောင်ကြီးမြို့]]
*[[လှိုင်းဘွဲ့မြို့]]
*[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့]]
*[[သံတောင်မြို့]]
*[[လိပ်သိုမြို့]]
*[[ဘောဂလိမြို့]]
*[[ပိုင်ကျုံမြို့]]
*[[ရှမ်းရွာသစ်မြို့]]
*[[စုကလိမြို့]]
*[[ဝေါလေမြိုင်မြို့]]
*[[ကျုံဒိုးမြို့]]
*[[ဘုရားသုံးဆူမြို့]]
*[[ကျိုက်ဒုံမြို့]]
*[[ကမမောင်းမြို့]]
၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ကရင်ပြည်နယ်၌ မြို့နယ် (၇)မြို့နယ်၊ မြို့ (၁၈)မြို့၊ ရပ်ကွက်ပေါင်း (၈၆) ကွက်၊ကျေးရွာအုပ်စု (၃၇၆) အုပ်စုနှင့် ရွာပေါင်း (၂၀၉၇) ရွာ ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နေပြည်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် ကျေးရွာဦးရေ စာရင်းချုပ်|access-date=6 March 2022|archive-date=19 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519155041/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref>
=== နောင်မြလွဲရွာ( ဏိင့်မျလွဲတွါန်) ===
{{Expand list}}နန်းခွီရွာ(နံင်းခုဲတွါန့် ){{columns-list|colwidth=15em|
*ထီဖိုးကိန်
*ကော့ပလိုင်ကျေးရွာ
နောင်ဘိုကြီး(ဏံင့်ၜိုဝ်)
*ကတိုင်တိ
* ကော့ဘိန်း(ကိုဝ်ဖိင်)
* ကော့ပေါက်
* ကော့ဂိုး
* ကော့လ္လိူး
* ကျွန်းချောင်း
* [[ကျုံခဝန်]]
* ကျောက်ညှပ်
* အံဖကြီး
* ခရား
* [[ခလယ်]]
*ချောင်းနှစ်ခွ
* ဇာသပြင်
* [[တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်|တံခွန်တိုင်]]
* တောင်ကလေး
* [[တောင်ဒီး]]
* တောင်ဝိုင်း
* [[ထိမံထို]]
* [[ထီလုံ]]
* [[ထုံးအိုင်ရွာ]]
* ဒါးကွင်း
* ဒေါ်လမ်း
* နတ်တောင်
* နဘူး
*နောင်ကမြိုင်စံပြကျေးရွာ
* နောင်လုံ
* ပိုင်ကျုံ
* ဖအိုးထ
* [[ဖားပြ]]
* ဘောဂလိကြီး
*ဘီးစခတ်တောင်စွန်း(ပီဆ်ုခါတင်စံင်)
* မဝိုင်း
* မိကျောင်း
* မက်သရော
* မယ်ပလဲ
* [[မြိုင်ကြီးငူ]]
* မြိုင်ကလေး
* ယင်းပိုင်
* ယာဒို
* ရေပူ
* ရွှေဂွန်း
* လဂွန်းပျို
* ဝင်းက
* ဝင်းကနား
* သံလှယ်
* [[အနန်းကွင်း]]
* အိန္ဒု
* ဒိုင်းပြ
* လော့ခေါ်
* ကော့ကဒါ
*လွကဇိုင်း
*ကော့ပနော့
*တောင်ကလေး(၂)
*အထက်ပိန္နဲတော
*ကိုမောင်ရွာ
*တောင်ကလေး
*ယသဝေါ်
*လှာကမြင်
*မဲဘောင်
*ပါယို
*သာနှူံး
*ကော်ထော်
*မိဇံ
*မိဇီ
*ထားဝယ်အံ
*ဈေးမသွယ်
*တူနွဲး
*နောင်ပလိန်
*ခလောင်းနို့
*ဒုံးရင်း
*ကိုဝ်ခမိုင်
*လိုင့်ကား
*အိမ်ဒူ
*နောင်ခလိုင်
*နောင်ထလုံး
*အံဖလေး
*သုံးဆယ်သုံးဆူ
*ဘော့ဒိုင်း
*ကျိုက်သလိုက်
*သရက်တော
*အံကောင်
*တရိတခေါင်း
*သပြု
*ကျွန်းတော
*လောင်းကိုင်
*ဖားကျ
*သမိန်ဒွတ်
*ကမိုင်ကုန်း
*ရွာတန်းရှည်
*ထီးဟူးသံ
*မောကဲခီး
*ဝတ်ကြီး
*မိကရင်
*မင်းဇီ
*သိုက်တော
*ဥဒေါင်း
*မုက္ကဒိ
*ကိုဝ်ဆင့်မိင်
*ကိုဝဝ်ဖါထဝ့်
*ကိုဝ်ကျီးကျိုဝ်
*ကော့မြတ်ကြီးရွာ
*အင်းနို့သိပ်ပံေကျးရွာ
*ထော်ရွဲကျေးရွာ
*တခွက်ဖိုးရွာ
*လခရွာ
*စိန်ဒါရွာ
*ကဒီးခံရွာ
*ကွမ်ဘီရွာ
*မဲသိမ်ရွာ
*တောင်ကြာအင်း
*ကော့ရင်းအောက်
*အင်းရှည်
*လယ်သာကုန်း
*ကမား
*ရွှေဥဒေါင်း
*စရိပ်ဖြူ
*တကောပတိုင်
*ထီလုံ
*သပူထို
*ကမ်းနား
*နောင်သငဲ့
*သမ္ဘာန်
*ကျူံကော်
*နောင်ကမြိုင်
*ထီ့ဖိုးကလုံး
*ကျောက်တောင်
*စိန်မြရံ
*စံဖရီး
*ကွမ်တာကုန်း
*ကျွန်းကြီးကုန်း
*တညင်ကုန်း
*ကော့ကဒါ
*တာပေါင်
*ပုတိမ်ကုန်း
*မြိုင်
*ရွှေကဲ
*မိသရောင်
*နောင်ဘောက်
*ဝင်းစိန်
*ကော့သုန်
*ဒေါ်လန်း
*သာမည
*ဝင်းပုတ်
*အလယ်ရွာ
*ကျွန်းကြီး
*ကံခရဲ
*ကဇိုင်း}}မြေနီကုန်း
အညာစု
==လူဦးရေ==
{{Historical populations
|footnote =
|source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/>
|၁၉၇၃ | 858,429
|၁၉၈၃ | 1,055,359
|၂၀၁၄ | 3,574,079
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၅သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၅၁.၈ဦးဖြစ်သည်။
=== လူမျိုး ===
ကရင်တိုင်းရင်းသား ဒေသခံလူမျိုးများမှာ အရှေ့ပိုးကရင်၊ [[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]]၊ [[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေချီး (ပလေကီး)]]၊ [[တလှေပွာလူမျိုး|တလေပွာကရင်]] (တလှေပွာ)၊ [[ပကူးလူမျိုး|ပကူးကရင်]]၊ [[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲကရင်]]၊ [[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွာကရင်]]၊ [[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]]၊ အနောက်ပိုးကရင်၊ ထိုကလိဘောင်ကရင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ|publisher=ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့|accessdate=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref>
=== ဘာသာရေး ===
ကရင်ပြည်နယ်တွင် အများဆုံး ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာများမှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]တို့ ဖြစ်သည်။
{{Pie chart
|thumb = right
|caption = ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ကိုးကွယ်မှုများ (၂၀၁၅)<ref name="TUR">{{cite book | url=https://drive.google.com/open?id=0B067GBtstE5TSl9FNElRRGtvMUk | title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census Census Report Volume 2-C | publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR | author=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR | year=July 2016 | pages=12–15}}</ref>
|title =
|label1 = ဗုဒ္ဓ
|value1 = 84.5
|color1 = Yellow
|label2 = ခရစ်ယာန်
|value2 = 9.5
|color2 = DodgerBlue
|label3 = အစ္စလာမ်
|value3 = 4.6
|color3 = Green
|label4 = အခြား
|value4 = 0.7
|color4 = DeepPink
|label5 = ဟိန္ဒူ
|value5 = 0.6
|color5 = Orange
|label6= ရိုးရာ
|value6 = 0.1
|color6 = GreenYellow
}}
ကရင်အမျိုးသားများသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတွင် နတ်သည် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သည်။ ဘာသာရေးအယူဝါဒအနေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ စသည်တို့ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ရိုးရာနတ် အယူဝါဒကို စွဲမြဲယုံကြည်ကြသည်။ နတ်စားကရင် အမျိုးသားတို့က မြစ်၊ ချောင်း၊ တော၊ တောင်၊ သစ်ပင်၊ မုန်တိုင်း၊ မိုးကြိုး၊ နေ၊ လ စသော အရာများသည် မြင့်မြတ်ကြီးကျယ်သော တန်ခိုးတော် များကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး တန်ခိုးရှိသော နတ်တို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းတို့က လူတို့၏ ပူဇော်ပသမှုကို နှစ်သက်ခံယူလိုကြသည် ဟူ၍လည်း ယုံကြည်ကြသည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်အမျိုးသားများ၌ ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်က ကိုးကွယ်လာခဲ့သော ရိုးရာနတ်များရှိသည်။ ယင်း တို့မှာ ဒူဝေရိုးရာနတ်၊ 'အောင်ခွဲ (အန်ဃှိုင်း)ခေါ် လိပ်ပြာနတ်စားရိုးရာ၊ အောင်စောကလို (အင်းဇို ကလပ်)ခေါ် ပန်းရိုးရာနတ်သို့မဟုတ် ဖူးဖာဒို (ဖူ့ဖာဒိုဝ်)ခေါ် ဘိုးဘိုးကြီးနတ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာနတ် ဟုခေါ်သော ရုက္ခစိုးနတ်စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref name="kayin"/>
=== ဘာသာစကား၊စာပေ ===
ဘာသာစကားမှာ [[ကရင်ဘာသာစကားများ|ကရင်စကား]] တစ်မျိုးတည်း သာရှိ၍ [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကားများ|ပိုးကရင်]]နှင့် တောင်ပေါ်ဒေသ ကရင်တို့သည် မျိုးရိုးစုအလိုက် အသံအလေးအပေါ့ အနည်းငယ်စီ ကွာခြားကြသည်။ မြန်မာအက္ခရာနှင့် [[ကရင်စာပေ]] ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ပြန်လည်ထွန်းကားလာရန် မြှင့်တင်နေသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
[[File:Karen women at Kyaikkami Ye-Le Pagoda.jpg|right | thumb | ကရင်အမျိုးသမီးများ]]
{{empty section|date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅}}
ကရင်လူမျိုးတို့သည် မိရိုးဖလာရိုးရာအဝတ်အစားကိုစွဲစွဲမြဲမြဲဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ မျက်မှောက်အခါတွင်လည်း အချို့ဒေသတွင် နေ့စဉ်ဓူဝ ဝတ်ဆင်ကြသေးသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ မကြာသေးသော နှစ်ကာလအတွင်းက အနောက်ပိုးကရင်ဝတ်စုံများကဲ့သို့ သင်တိုင်းဝတ်စုံရှည် အဝတ်အစားကို ပွဲတော်ရက်များတွင် ဝတ်ဆင်လာကြသည်>
== ပညာရေး ==
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)]]
* [[ဘားအံပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
* [[ဘားအံတက္ကသိုလ်]]
* စိုက်ပျိူးရေးသိပ္ပံ (ဇွဲကပင်)
* အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဘားအံ)
* အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်း (ဘားအံ)
* ကရင်ဆေးကောလိပ်
* သူနာပြုနှင့်သားဖွားသင်တန်းကျောင်း
== စီးပွားရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ကရင်ပြည်နယ်သည်အများအားဖြင့်ရော်ဘာ၊ဆန်စပါး၊
ဒူးရင်းသီး၊ဖာလာ၊ကွမ်းသီး၊ကော်ဖီ၊လက်ဖက်၊ပြောင်း ထွက်ရှိသည်။
=== ဖွံ့ဖြိုးမှု အချက်အလက်များ ===
အောက်ပါတို့မှ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင်ကြေညာထားသော ကရင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ဇယားဖြစ်သည်။
{| class="wikitable"
|-
! စဉ် !! အကြောင်းအရာ !!ရေတွက်ပုံ !! အရေအတွက်
|-
| ၁|| စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ || ဧက|| ၉၉၁, ၃၁၅
|-
| ၂|| မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်း|| ခု|| ၇
|-
| ၃|| ကြိုးဝိုင်းတော|| စတုရန်းမိုင်|| ၁၇၅၂.၃၂
|-
| ၄|| ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော|| စတုရန်းမိုင်|| ၁၇၃၃.၄၇
|-
| ၅|| ကားလမ်း|| မိုင်|| ၃၁၂၉ မိုင်
|-
| ၆|| ပေ ၁၈၀အထက် တံတား|| စင်း|| ၁၇
|-
| ၇|| စာတိုက်စခန်း|| ခု|| ၃၇
|-
| ၈|| ကြေးနန်းရုံး|| ရုံး|| ၁၅
|-
| ၉|| မိုက္ကရိုဝေ့ဗ်စခန်း|| ခု|| ၈
|-
| ၁၀|| အသေးစားရေအားလျှပ်စစ်|| ရုံ|| ၈၉
|-
| ၁၁|| နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံ|| ရုံ|| ၇
|-
| ၁၂|| ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ|| ရုံ|| ၅၈၆
|-
| ၁၃|| အခြေခံပညာကျောင်း|| ကျောင်း|| ၁၃၃၈
|-
| ၁၄|| တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်|| ခု|| ၂
|-
| ၁၅|| နည်းပညာတက္ကသိုလ်|| ခု|| ၁
|-
| ၁၆|| ကျွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်|| ခု|| ၁
|-
| ၁၇|| ဆေးရုံ|| ရုံ|| ၂၆
|-
| ၁၈|| တယ်လီဖုန်းရုံး|| ရုံး|| ၂၄
|}<ref>{{Cite web |title=Myanmar.com<!-- Bot generated title --> |url=http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Feb08.pdf |accessdate=8 February 2011 |archivedate=3 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110303213327/http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Feb08.pdf }}</ref>
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
*[[ဇွဲကပင်တောင်]]
*[[ဇွဲကပင်ဆံတော်ရှင်စေတီတော်]]
*[[ဆဒ္ဒန်ဂူ]]
*[[ဘုရင့်ညီဂူ]]
*[[ကော့ဂွန်းဂူ]]
*[[ကော့ကသောင်ဂူ]]
*[[ရသေ့ပျံဂူ]]
*[[နောင်ခလိုင်ဂူ]]
*[[ကြောင့်ကမ်လာဘ်စေတီတော်]]
*[[တောင်ဝိုင်းတောင်]]
*[[ကြာအင်းတောင်]]
*[[ဖားပုတောင်]]
*[[ချစ်သူမြိုင်ပန်းခြံ ဘားအံ]]
*[[သံတောင်ကြီး ပသိချောင်း]]
*[[နော်ဘူဘောဆုတောင်းတောင်]]
*[[သံတောင်ကြီးရေပူစမ်း]]
*[[ပသိဆည်]]
*[[ပဒုံဂူ၊ လှိုင်းဘွဲ့]]
*[[ကျုံထော်ရေတံခွန်]]
*[[ရေဘုတ်ဆည်၊ လှိုင်းဘွဲ]]
*[[ပရေကြေတိုရေတံခွန်၊ ရှမ်းရွာသစ်]]
<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာ ==
[[ကရင်လူမျိုး|ကရင်လူမျို]]းများတွင် ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ကိုယ်ပိုင်စာပေဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းကနေထိုင်လာသည့်လူမျိုးဖြစ်သည်။
ကရင်လူမျိုးများ၏ အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတမှာ - "[[ဖားစည်]]" ဖြစ်သည်။ "ဒုံးအက" သည် ကရင်လူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုအကတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
[[ဖိုင်:Kayin dance(don dance).jpg|thumb|Karen Traditional Done Danceဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်တုံႋဆ်ုၰီ့လာဆ်ုထုင်းလီႋအါင်တုံႋ]]
ဝါခေါင်လတွင် ကရင်လူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုဖြစ်သော "ကရင်ရိုးရာဝါခေါင်လ လက်ချည်ပွဲ (သို့မဟုတ်)ခြည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာ" ကို ကရင်ပြည်နယ်ရှိနေရာတိုင်းတွင်ကျင်းပကြပါသည်။
ပြာသိုလဆန်း (၁)ရက်နေ့သည် ကရင်လူမျိူးများ၏ ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးနေ့၊ နှစ်သစ် မင်္ဂလာ"ကောက်သစ်စားပွဲကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကျသည်။ နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့သည် "ကရင်ပြည်နယ်နေ့" ဖြစ်ပြီး ကရင်ပြည်နယ် "[[ဘားအံမြို့|ဘားအံ]]မြို့" သီရီကွင်းတွင် စည်းကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကျပြီး ဈေးရောင်းပွဲတော်များ၊ပြခန်းများ၊ကရင်ရိုးရာလက်ဝှေ့ပြိုင်ပွဲများ၊ ကရင့်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဒုံးအကပြိုင်ပွဲများကို နိုဝင်ဘာလ (၅) (၆) (၇) (၈)(၉) (၁၀) ရက်နေ့မှ (၁၁) ရက်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့သည် ကရင်အမျိုးသားနေ့ ဖြစ်ပါသည်။<ref>ကရင်</ref>
ဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်နေ့သည် ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ ဖြစ်ပါသည်။{{empty section|date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅}}
== တွင်းထွက်များ ==
== ကိုးကား ==
{{reflist|
<ref>{{cite book|title=မြန်မာပြည်ဖွား [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]]|author=မေမြို့ချစ်ဆွေ|date=၂၀၀၀}}</ref>
}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကရင်ပြည်နယ်
|North = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
|Northeast = [[ကယားပြည်နယ်]]
|East = [[မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|Southeast = [[တပ်ခ်ခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|South = [[ကန်ချနာဘူရိခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|Southwest =
|West = [[မွန်ပြည်နယ်]]
|Northwest = [[မန္တလေးတိုင်း|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
}}
{{ကရင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ကရင်ပြည်နယ်| ]]
l153eur3nr0nrra71bzme856dnyf5pd
1026104
1026101
2026-04-16T14:43:44Z
Usharyi
116533
စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည်
1026104
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = ကရင်ပြည်နယ်
| official_name = ကရင်
| native_name = {{nobold|{{ksw|ဖၠုံခါန်ႋကၞင့် ကညီကီၢ်စဲၣ် }}}}
| native_name_lang = ksw
| other_name =
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Kayinstateflag.svg
| image_seal =
| flag_alt =
| flag_size = 150px
| nickname =
| motto =
| image_map = Karen State in Myanmar.svg
| mapsize = 150px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Myanmar -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|17|0|N|97|45|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = ဒေသ
| subdivision_name1 = အရှေ့တောင်
| subdivision_type2 = မြို့တော်
| subdivision_name2 = [[ဘားအံမြို့]]
| subdivision_type3 = အကြီးဆုံးမြို့
| subdivision_name3 = [[မြဝတီမြို့]]
| established_title = ပြည်နယ်အဆင့်မသတ်မှတ်မှီ
| established_date = [[တနင်္သာရီတိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်း
| established_title1 = ပြည်နယ်အဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း
| established_date1 = ၁၉၇၄
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = [[စောမြင့်ဦး]]
| leader_title1 = အစိုးရအဖွဲ့
| leader_name1 = [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]]
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 30382.8
| area_rank = ၁
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၃,၅၇၄,၀၇၉
| population_as_of = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = ၁
| population_demonym = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 = လူမျိုးများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| unemployment_rate =
| website = {{url|www.kayinstate.gov.mm}}
| footnotes =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (အများစု)၊ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]၊ [[မွန်-ကရင်]]၊ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ မြန်မာ-ထိုင်း
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ၆၄.၅၀%<br> [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] ၃၂.၅၀%<br> [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ၄.၆၀%<br> [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] ၀.၆၀%<br> [[Animism]] ၀.၁၀%<br> အခြား တလဂုဏ်ဘာသာ၊ လဲကယ်ဘာသာ ၀.၇၀%
}}
'''ကရင်ပြည်နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ [[ပြည်နယ်]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မြို့တော်]] မှာ [[ဘားအံမြို့]] ဖြစ်သည်။
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
ကရင်ပြည်နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင်တည်ရှိပြီး [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၅ ဒီဂရီ ၁၉ မိနစ် မှ ၁၉ ဒီဂရီ ၂၅ မိနစ် အတွင်း၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆ ဒီဂရီ ၁၀မိနစ် မှ ၉၈ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် အတွင်း တည်ရှိသည်။ ဧရိယာစုစုပေါင်း ၁၁၇၃၀.၈၅၁ စတုရန်းမိုင် ကျယ်ဝန်းသည်။ အရှေ့မှ အနောက်သို့ ၇၀ မိုင်ရှိပြီး တောင်မှမြောက်သို့ ၃၂၆ မိုင် ရှည်လျားသည်။<ref name="kayin">{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကရင်ပြည်နယ်၏ ဒေသန္တရ အချက်အလက်များ|publisher=ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရ|accessdate=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၇|archivedate=14 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914013743/http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
ကရင်ပြည်နယ်ကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ (၁၈၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (၁)အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်က သံလွင်ခရိုင်ရှိ ဖာပွန်၊ သထုံခရိုင်ရှိ ဘားအံနှင့် လှိုင်းဘွဲ၊ ကျိုက်ခမီခရိုင်ရှိ ကော့ကရိတ်နှင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်ရှိ သံတောင်မြို့နယ်များကို စုစည်းပြီး ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ် မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက်နေ့တွင် [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]၏ ကြေညာစာအမှတ် (၅၁)အရ ကရင်ပြည်နယ် အား ကော်သူးလေပြည်နယ်ဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="kayin"/>
၁၉၆၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန စာအမှတ်၊ (၆၁၈)ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ဘားအံခရိုင်ကို မြို့နယ် (၄)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၆၉၇)ဖြင့် ကော့ကရိတ် ခရိုင်ကို မြို့နယ် (၃)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၆၆)အရ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစ၍ ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်ခွဲများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီကာလတွင် (၁၉၄၇) ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (က)ဖြင့် ကော်သူးလေပြည်နယ်ကို ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့လက်ထက် ၁၉၉၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ကော့ကရိတ်ခရိုင်ရှိ မြဝတီမြို့နယ်ကို ခရိုင်အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="kayin"/>
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာဖြင့် ဘားအံခရိုင် လက်အောက်ရှိ ဖာပွန်မြို့နယ်ကို ခရိုင်အဖြစ်အဆင့်တိုးမြှင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ (၃၀) နေ့တွင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် နှင့် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်တို့ကို ခရိုင် အဖြစ်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လက်ရှိ ခရိုင် ၆ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၇ မြို့နယ်၊ မြို့ ၁၈ မြို့၊ ရပ်ကွက် ၈၄ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၇၆ အုပ်စုနှင့် ကျေးရွာ ၂၀၆၃ ရွာ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။<ref name="kayin"/>
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
ကရင်ပြည်နယ်သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း ပေါများပြီး သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းနေသဖြင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နည်းပါးသည်။ ဘားအံမြို့နယ်တွင်မူ ဇွဲကပင်စသော တောင်တန်းများတည်ရှိရာ ဒေသမှတပါး ကျန်ရှိသော မြေမျက်နှာပြင်များသည် အများအားဖြင့် ညီညာပြန့်ပြူး၍ မြစ်ချောင်းများ စီးဆင်းရာဒေသ ဖြစ်သည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်ပြည်နယ်တွင် မြစ်ချောင်းများပေါများပြီး မြစ်ချောင်းများသည် မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ထင်ရှားသောမြစ်မှာ သောင်ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး မြဝတီမြို့ အနီးမှဖြတ်၍ တောင်မှ မြောက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဒေသတွင်းရှိ ဂျိုင်းမြစ်မှ ထူးခြားစွာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ စီးဆင်း၍ သံလွင်မြစ်သို့ စီးဝင်သည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်ပြည်နယ်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပျှမ်းမျှ အမြင့်ပေ ၅၆ ပေကျော်မှ ပေ ၃၇၁၇ ပေ အထက်တွင် တည်ရှိသည်။ အမြင့်ဆုံးတောင်မှာ နတ်တောင်ဖြစ်၍ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် အထက် ၃၇၁၇ ကျော် အမြင့်ပေဖြစ်၍ ကရင်ပြည်နယ်၏ အနိမ့်ဆုံး အရပ်ဒေသမှာ ဘားအံမြို့နယ်ဖြစ်သည်။<ref name="kayin"/>
=== ရာသီဥတု ===
ပူပြင်းစိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုမျိုးရှိသည်။ အပူဆုံးလများ၏ ပျှမ်းမျှ အပူချိန်မှာ ၇၁.၉ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်ရှိသည်။ မိုးရေချိန်မှာ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် ၁၂၀လက်မဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံးမိုးရေချိန်မှာ ၁၉၀လက်မထိရှိသည်။
== အုပ်ချုပ်ရေး ==
=== မြို့တော် ===
ကရင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[ဘားအံမြို့]]ဖြစ်သည်။
=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးသည် ဘားအံမြို့တွင် ရုံးစိုက်သည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် ကရင်ပြည်နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဟူ၍ အမည်ထပ်မံပြောင်းလဲလိုက်သည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက်မှာ စ၍ ကရင်ပြည်နယ်၏ ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို နစက မှ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်}}
ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၄)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၇)ရုံးရှိသည်။
=== ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ===
==== ခရိုင်များ====
ကရင်ပြည်နယ်တွင် ခရိုင်(၆)ခု ရှိသည်။
[[File:Kayin State districts map 2022.svg|thumb|ကရင်ပြည်နယ်မြေပုံ
{{legend|#E31A1C|[[ဘားအံခရိုင်]]}}
{{legend|#0000FF|[[မြဝတီခရိုင်]]}}
{{legend|#33a02c|[[ကော့ကရိတ်ခရိုင်]]}}
{{legend|#1f78b4|[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်]]}}
{{legend|#b2df8a|[[ဖာပွန်ခရိုင်]]}}
{{legend|#aca9aa|[[သံတောင်ကြီးခရိုင်]]}}]]
====ခရိုင်ရှိမြို့နယ်====
{|class=wikitable
![[ဘားအံခရိုင်]]
|[[ဘားအံမြို့နယ်]]{{•}}[[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်|လှိုင်းဘွဲမြို့နယ်]]
|-
![[မြဝတီခရိုင်]]
|[[မြဝတီမြို့နယ်]]
|-
![[ကော့ကရိတ်ခရိုင်]]
|[[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]
|-
!ကြာအင်းဆိပ်ကြီးခရိုင်
|[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]
|-
![[ဖာပွန်ခရိုင်]]
|[[ဖာပွန်မြို့နယ်]]
|-
!သံတောင်ကြီးခရိုင်
|[[သံတောင်ကြီးမြို့နယ်]]
|}
===မြို့နယ်များရှိမြို့များ===
[[File:Kayin State with Cities and Towns.svg|thumb|ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တရားဝင်တည်ဆဲ မြို့ပေါင်း(၁၈)မြို့၏ တည်နေရာများ]]<br>{{legend|#E31A1C|ပြည်နယ်မြို့တော်}}
{{legend|#0000FF|ခရိုင်+မြို့နယ် ရုံးစိုက်ရာမြို့}}
{{legend|#33a02c|မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့}}{{legend|#d35f5f|မြို့ရုံးစိုက်ရာမြို့}}
*[[ဘားအံမြို့]]
*[[မြဝတီမြို့]]
*[[ကော့ကရိတ်မြို့]]
*[[ဖာပွန်မြို့]]
*[[သံတောင်ကြီးမြို့]]
*[[လှိုင်းဘွဲ့မြို့]]
*[[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့]]
*[[သံတောင်မြို့]]
*[[လိပ်သိုမြို့]]
*[[ဘောဂလိမြို့]]
*[[ပိုင်ကျုံမြို့]]
*[[ရှမ်းရွာသစ်မြို့]]
*[[စုကလိမြို့]]
*[[ဝေါလေမြိုင်မြို့]]
*[[ကျုံဒိုးမြို့]]
*[[ဘုရားသုံးဆူမြို့]]
*[[ကျိုက်ဒုံမြို့]]
*[[ကမမောင်းမြို့]]
၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ကရင်ပြည်နယ်၌ မြို့နယ် (၇)မြို့နယ်၊ မြို့ (၁၈)မြို့၊ ရပ်ကွက်ပေါင်း (၈၆) ကွက်၊ကျေးရွာအုပ်စု (၃၇၆) အုပ်စုနှင့် ရွာပေါင်း (၂၀၉၇) ရွာ ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=နေပြည်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် ကျေးရွာဦးရေ စာရင်းချုပ်|access-date=6 March 2022|archive-date=19 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220519155041/http://www.gad.gov.mm/my/content/%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref>
=== နောင်မြလွဲရွာ( ဏိင့်မျလွဲတွါန်) ===
{{Expand list}}နန်းခွီရွာ(နံင်းခုဲတွါန့် ){{columns-list|colwidth=15em|
*ထီဖိုးကိန်
*ကော့ပလိုင်ကျေးရွာ
နောင်ဘိုကြီး(ဏံင့်ၜိုဝ်)
*ကတိုင်တိ
* ကော့ဘိန်း(ကိုဝ်ဖိင်)
* ကော့ပေါက်
* ကော့ဂိုး
* ကော့လ္လိူး
* ကျွန်းချောင်း
* [[ကျုံခဝန်]]
* ကျောက်ညှပ်
* အံဖကြီး
* ခရား
* [[ခလယ်]]
*ချောင်းနှစ်ခွ
* ဇာသပြင်
* [[တံခွန်တိုင်ရွာ၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်|တံခွန်တိုင်]]
* တောင်ကလေး
* [[တောင်ဒီး]]
* တောင်ဝိုင်း
* [[ထိမံထို]]
* [[ထီလုံ]]
* [[ထုံးအိုင်ရွာ]]
* ဒါးကွင်း
* ဒေါ်လမ်း
* နတ်တောင်
* နဘူး
*နောင်ကမြိုင်စံပြကျေးရွာ
* နောင်လုံ
* ပိုင်ကျုံ
* ဖအိုးထ
* [[ဖားပြ]]
* ဘောဂလိကြီး
*ဘီးစခတ်တောင်စွန်း(ပီဆ်ုခါတင်စံင်)
* မဝိုင်း
* မိကျောင်း
* မက်သရော
* မယ်ပလဲ
* [[မြိုင်ကြီးငူ]]
* မြိုင်ကလေး
* ယင်းပိုင်
* ယာဒို
* ရေပူ
* ရွှေဂွန်း
* လဂွန်းပျို
* ဝင်းက
* ဝင်းကနား
* သံလှယ်
* [[အနန်းကွင်း]]
* အိန္ဒု
* ဒိုင်းပြ
* လော့ခေါ်
* ကော့ကဒါ
*လွကဇိုင်း
*ကော့ပနော့
*တောင်ကလေး(၂)
*အထက်ပိန္နဲတော
*ကိုမောင်ရွာ
*တောင်ကလေး
*ယသဝေါ်
*လှာကမြင်
*မဲဘောင်
*ပါယို
*သာနှူံး
*ကော်ထော်
*မိဇံ
*မိဇီ
*ထားဝယ်အံ
*ဈေးမသွယ်
*တူနွဲး
*နောင်ပလိန်
*ခလောင်းနို့
*ဒုံးရင်း
*ကိုဝ်ခမိုင်
*လိုင့်ကား
*အိမ်ဒူ
*နောင်ခလိုင်
*နောင်ထလုံး
*အံဖလေး
*သုံးဆယ်သုံးဆူ
*ဘော့ဒိုင်း
*ကျိုက်သလိုက်
*သရက်တော
*အံကောင်
*တရိတခေါင်း
*သပြု
*ကျွန်းတော
*လောင်းကိုင်
*ဖားကျ
*သမိန်ဒွတ်
*ကမိုင်ကုန်း
*ရွာတန်းရှည်
*ထီးဟူးသံ
*မောကဲခီး
*ဝတ်ကြီး
*မိကရင်
*မင်းဇီ
*သိုက်တော
*ဥဒေါင်း
*မုက္ကဒိ
*ကိုဝ်ဆင့်မိင်
*ကိုဝဝ်ဖါထဝ့်
*ကိုဝ်ကျီးကျိုဝ်
*ကော့မြတ်ကြီးရွာ
*အင်းနို့သိပ်ပံေကျးရွာ
*ထော်ရွဲကျေးရွာ
*တခွက်ဖိုးရွာ
*လခရွာ
*စိန်ဒါရွာ
*ကဒီးခံရွာ
*ကွမ်ဘီရွာ
*မဲသိမ်ရွာ
*တောင်ကြာအင်း
*ကော့ရင်းအောက်
*အင်းရှည်
*လယ်သာကုန်း
*ကမား
*ရွှေဥဒေါင်း
*စရိပ်ဖြူ
*တကောပတိုင်
*ထီလုံ
*သပူထို
*ကမ်းနား
*နောင်သငဲ့
*သမ္ဘာန်
*ကျူံကော်
*နောင်ကမြိုင်
*ထီ့ဖိုးကလုံး
*ကျောက်တောင်
*စိန်မြရံ
*စံဖရီး
*ကွမ်တာကုန်း
*ကျွန်းကြီးကုန်း
*တညင်ကုန်း
*ကော့ကဒါ
*တာပေါင်
*ပုတိမ်ကုန်း
*မြိုင်
*ရွှေကဲ
*မိသရောင်
*နောင်ဘောက်
*ဝင်းစိန်
*ကော့သုန်
*ဒေါ်လန်း
*သာမည
*ဝင်းပုတ်
*အလယ်ရွာ
*ကျွန်းကြီး
*ကံခရဲ
*ကဇိုင်း}}မြေနီကုန်း
အညာစု
==လူဦးရေ==
{{Historical populations
|footnote =
|source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/>
|၁၉၇၃ | 858,429
|၁၉၈၃ | 1,055,359
|၂၀၁၄ | 3,574,079
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၃.၅သန်း နေထိုင်ကြသည်။ ကရင်ပြည်နယ်တွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၅၁.၈ဦးဖြစ်သည်။
=== လူမျိုး ===
ကရင်တိုင်းရင်းသား ဒေသခံလူမျိုးများမှာ အရှေ့ပိုးကရင်၊ [[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]]၊ [[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေချီး (ပလေကီး)]]၊ [[တလှေပွာလူမျိုး|တလေပွာကရင်]] (တလှေပွာ)၊ [[ပကူးလူမျိုး|ပကူးကရင်]]၊ [[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲကရင်]]၊ [[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွာကရင်]]၊ [[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]]၊ အနောက်ပိုးကရင်၊ ထိုကလိဘောင်ကရင် တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ|publisher=ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့|accessdate=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref>
=== ဘာသာရေး ===
ကရင်ပြည်နယ်တွင် အများဆုံး ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာများမှာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]တို့ ဖြစ်သည်။
{{Pie chart
|thumb = right
|caption = ကရင်ပြည်နယ်ရှိ ကိုးကွယ်မှုများ (၂၀၁၅)<ref name="TUR">{{cite book | url=https://drive.google.com/open?id=0B067GBtstE5TSl9FNElRRGtvMUk | title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census Census Report Volume 2-C | publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR | author=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR | year=July 2016 | pages=12–15}}</ref>
|title =
|label1 = ဗုဒ္ဓ
|value1 = 84.5
|color1 = Yellow
|label2 = ခရစ်ယာန်
|value2 = 9.5
|color2 = DodgerBlue
|label3 = အစ္စလာမ်
|value3 = 4.6
|color3 = Green
|label4 = အခြား
|value4 = 0.7
|color4 = DeepPink
|label5 = ဟိန္ဒူ
|value5 = 0.6
|color5 = Orange
|label6= ရိုးရာ
|value6 = 0.1
|color6 = GreenYellow
}}
ကရင်အမျိုးသားများသည် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတွင် နတ်သည် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်သည်။ ဘာသာရေးအယူဝါဒအနေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ စသည်တို့ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း ရိုးရာနတ် အယူဝါဒကို စွဲမြဲယုံကြည်ကြသည်။ နတ်စားကရင် အမျိုးသားတို့က မြစ်၊ ချောင်း၊ တော၊ တောင်၊ သစ်ပင်၊ မုန်တိုင်း၊ မိုးကြိုး၊ နေ၊ လ စသော အရာများသည် မြင့်မြတ်ကြီးကျယ်သော တန်ခိုးတော် များကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး တန်ခိုးရှိသော နတ်တို့၏ မှီခိုရာဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ယင်းတို့က လူတို့၏ ပူဇော်ပသမှုကို နှစ်သက်ခံယူလိုကြသည် ဟူ၍လည်း ယုံကြည်ကြသည်။<ref name="kayin"/>
ကရင်အမျိုးသားများ၌ ဘိုးဘွားအစဉ်အဆက်က ကိုးကွယ်လာခဲ့သော ရိုးရာနတ်များရှိသည်။ ယင်း တို့မှာ ဒူဝေရိုးရာနတ်၊ 'အောင်ခွဲ (အန်ဃှိုင်း)ခေါ် လိပ်ပြာနတ်စားရိုးရာ၊ အောင်စောကလို (အင်းဇို ကလပ်)ခေါ် ပန်းရိုးရာနတ်သို့မဟုတ် ဖူးဖာဒို (ဖူ့ဖာဒိုဝ်)ခေါ် ဘိုးဘိုးကြီးနတ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာနတ် ဟုခေါ်သော ရုက္ခစိုးနတ်စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref name="kayin"/>
=== ဘာသာစကား၊စာပေ ===
ဘာသာစကားမှာ [[ကရင်ဘာသာစကားများ|ကရင်စကား]] တစ်မျိုးတည်း သာရှိ၍ [[စကောကရင်ဘာသာစကား|စကောကရင်]]၊ [[ပိုးကရင်ဘာသာစကားများ|ပိုးကရင်]]နှင့် တောင်ပေါ်ဒေသ ကရင်တို့သည် မျိုးရိုးစုအလိုက် အသံအလေးအပေါ့ အနည်းငယ်စီ ကွာခြားကြသည်။ မြန်မာအက္ခရာနှင့် [[ကရင်စာပေ]] ရှိသည်။ ၎င်းစာပေကို ပြန်လည်ထွန်းကားလာရန် မြှင့်တင်နေသည်။
=== ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ===
[[File:Karen women at Kyaikkami Ye-Le Pagoda.jpg|right | thumb | ကရင်အမျိုးသမီးများ]]
{{empty section|date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅}}
ကရင်လူမျိုးတို့သည် မိရိုးဖလာရိုးရာအဝတ်အစားကိုစွဲစွဲမြဲမြဲဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ မျက်မှောက်အခါတွင်လည်း အချို့ဒေသတွင် နေ့စဉ်ဓူဝ ဝတ်ဆင်ကြသေးသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ မကြာသေးသော နှစ်ကာလအတွင်းက အနောက်ပိုးကရင်ဝတ်စုံများကဲ့သို့ သင်တိုင်းဝတ်စုံရှည် အဝတ်အစားကို ပွဲတော်ရက်များတွင် ဝတ်ဆင်လာကြသည်>
== ပညာရေး ==
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ဘားအံ)]]
* [[ဘားအံပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
* [[ဘားအံတက္ကသိုလ်]]
* စိုက်ပျိူးရေးသိပ္ပံ (ဇွဲကပင်)
* အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဘားအံ)
* အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်း (ဘားအံ)
* ကရင်ဆေးကောလိပ်
* သူနာပြုနှင့်သားဖွားသင်တန်းကျောင်း
== စီးပွားရေး ==
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
ကရင်ပြည်နယ်သည်အများအားဖြင့်ရော်ဘာ၊ဆန်စပါး၊
ဒူးရင်းသီး၊ဖာလာ၊ကွမ်းသီး၊ကော်ဖီ၊လက်ဖက်၊ပြောင်း ထွက်ရှိသည်။
=== ဖွံ့ဖြိုးမှု အချက်အလက်များ ===
အောက်ပါတို့မှ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရမှ တရားဝင်ကြေညာထားသော ကရင်ပြည်နယ် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ဇယားဖြစ်သည်။
{| class="wikitable"
|-
! စဉ် !! အကြောင်းအရာ !!ရေတွက်ပုံ !! အရေအတွက်
|-
| ၁|| စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ || ဧက|| ၉၉၁, ၃၁၅
|-
| ၂|| မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်း|| ခု|| ၇
|-
| ၃|| ကြိုးဝိုင်းတော|| စတုရန်းမိုင်|| ၁၇၅၂.၃၂
|-
| ၄|| ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော|| စတုရန်းမိုင်|| ၁၇၃၃.၄၇
|-
| ၅|| ကားလမ်း|| မိုင်|| ၃၁၂၉ မိုင်
|-
| ၆|| ပေ ၁၈၀အထက် တံတား|| စင်း|| ၁၇
|-
| ၇|| စာတိုက်စခန်း|| ခု|| ၃၇
|-
| ၈|| ကြေးနန်းရုံး|| ရုံး|| ၁၅
|-
| ၉|| မိုက္ကရိုဝေ့ဗ်စခန်း|| ခု|| ၈
|-
| ၁၀|| အသေးစားရေအားလျှပ်စစ်|| ရုံ|| ၈၉
|-
| ၁၁|| နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံ|| ရုံ|| ၇
|-
| ၁၂|| ပုဂ္ဂလိကစက်ရုံ|| ရုံ|| ၅၈၆
|-
| ၁၃|| အခြေခံပညာကျောင်း|| ကျောင်း|| ၁၃၃၈
|-
| ၁၄|| တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်|| ခု|| ၂
|-
| ၁၅|| နည်းပညာတက္ကသိုလ်|| ခု|| ၁
|-
| ၁၆|| ကျွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်|| ခု|| ၁
|-
| ၁၇|| ဆေးရုံ|| ရုံ|| ၂၆
|-
| ၁၈|| တယ်လီဖုန်းရုံး|| ရုံး|| ၂၄
|}<ref>{{Cite web |title=Myanmar.com<!-- Bot generated title --> |url=http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Feb08.pdf |accessdate=8 February 2011 |archivedate=3 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110303213327/http://www.myanmar.com/newspaper/myanmarahlin/Feb08.pdf }}</ref>
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
*[[ဇွဲကပင်တောင်]]
*[[ဇွဲကပင်ဆံတော်ရှင်စေတီတော်]]
*[[ဆဒ္ဒန်ဂူ]]
*[[ဘုရင့်ညီဂူ]]
*[[ကော့ဂွန်းဂူ]]
*[[ကော့ကသောင်ဂူ]]
*[[ရသေ့ပျံဂူ]]
*[[နောင်ခလိုင်ဂူ]]
*[[ကြောင့်ကမ်လာဘ်စေတီတော်]]
*[[တောင်ဝိုင်းတောင်]]
*[[ကြာအင်းတောင်]]
*[[ဖားပုတောင်]]
*[[ချစ်သူမြိုင်ပန်းခြံ ဘားအံ]]
*[[သံတောင်ကြီး ပသိချောင်း]]
*[[နော်ဘူဘောဆုတောင်းတောင်]]
*[[သံတောင်ကြီးရေပူစမ်း]]
*[[ပသိဆည်]]
*[[ပဒုံဂူ၊ လှိုင်းဘွဲ့]]
*[[ကျုံထော်ရေတံခွန်]]
*[[ရေဘုတ်ဆည်၊ လှိုင်းဘွဲ]]
*[[ပရေကြေတိုရေတံခွန်၊ ရှမ်းရွာသစ်]]
<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာ ==
[[ကရင်လူမျိုး|ကရင်လူမျို]]းများတွင် ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ကိုယ်ပိုင်စာပေဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းကနေထိုင်လာသည့်လူမျိုးဖြစ်သည်။
ကရင်လူမျိုးများ၏ အထိမ်းအမှတ်သင်္ကေတမှာ - "[[ဖားစည်]]" ဖြစ်သည်။ "ဒုံးအက" သည် ကရင်လူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုအကတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
[[ဖိုင်:Kayin dance(don dance).jpg|thumb|Karen Traditional Done Danceဖၠုံဆိုဒ်ဖေါဟ်တုံႋဆ်ုၰီ့လာဆ်ုထုင်းလီႋအါင်တုံႋ]]
ဝါခေါင်လတွင် ကရင်လူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုဖြစ်သော "ကရင်ရိုးရာဝါခေါင်လ လက်ချည်ပွဲ (သို့မဟုတ်)ခြည်ဖြူဖွဲ့မင်္ဂလာ" ကို ကရင်ပြည်နယ်ရှိနေရာတိုင်းတွင်ကျင်းပကြပါသည်။
ပြာသိုလဆန်း (၁)ရက်နေ့သည် ကရင်လူမျိူးများ၏ ကရင်အမျိုးသားနှစ်သစ်ကူးနေ့၊ နှစ်သစ် မင်္ဂလာ"ကောက်သစ်စားပွဲကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကျသည်။ နိုဝင်ဘာလ (၇) ရက်နေ့သည် "ကရင်ပြည်နယ်နေ့" ဖြစ်ပြီး ကရင်ပြည်နယ် "[[ဘားအံမြို့|ဘားအံ]]မြို့" သီရီကွင်းတွင် စည်းကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကျပြီး ဈေးရောင်းပွဲတော်များ၊ပြခန်းများ၊ကရင်ရိုးရာလက်ဝှေ့ပြိုင်ပွဲများ၊ ကရင့်ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုဒုံးအကပြိုင်ပွဲများကို နိုဝင်ဘာလ (၅) (၆) (၇) (၈)(၉) (၁၀) ရက်နေ့မှ (၁၁) ရက်နေ့အထိ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပကြသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ (၁၁) ရက်နေ့သည် ကရင်အမျိုးသားနေ့ ဖြစ်ပါသည်။<ref>ကရင်</ref>
ဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်နေ့သည် ကရင်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ ဖြစ်ပါသည်။{{empty section|date=ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅}}
== တွင်းထွက်များ ==
== ကိုးကား ==
{{reflist|
<ref>{{cite book|title=မြန်မာပြည်ဖွား [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]]|author=မေမြို့ချစ်ဆွေ|date=၂၀၀၀}}</ref>
}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကရင်ပြည်နယ်
|North = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
|Northeast = [[ကယားပြည်နယ်]]
|East = [[မယ်ဟောင်ဆောင်ခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|Southeast = [[တပ်ခ်ခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|South = [[ကန်ချနာဘူရိခရိုင်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
|Southwest =
|West = [[မွန်ပြည်နယ်]]
|Northwest = [[မန္တလေးတိုင်း|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
}}
{{ကရင်ပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ]]
[[Category:ကရင်ပြည်နယ်| ]]
e6awt72cgz7x9nynm3makqnnlotg48g
နာဂစ်မုန်တိုင်း
0
2903
1026103
963397
2026-04-16T14:40:28Z
~2026-23541-41
141717
1026103
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox hurricane
| Name=အလွန်ပြင်းထန်သည့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နာဂစ်
| Type=Tropical Cyclone
| Year=၂၀၀၈
| Basin=NIO
| Image location=Nargis 2008-05-02 0645Z.jpg
| Image name=မေ ၂ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ စတင်ဝင်ရောက်နေသော နာဂစ်မုန်တိုင်း
| Formed= ဧပြီ ၂၇၊ ၂၀၀၈
| Dissipated= မေ ၃၊ ၂၀၀၈
| 1-min winds=135
| 3-min winds=115
| Pressure=937
| Damages=10000
| Inflated=1
| Fatalities=စုစုပေါင်း ၁၃၈,၃၅၅
| Areas= [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| Hurricane season=
}}
'''နာဂစ်မုန်တိုင်း''' သည် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော [[သဘာဝဘေးအန္တရာယ်]]တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>[http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23664740-12377,00.html "80,000 dead in one Burma province"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417224611/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,23664740-12377,00.html |date=17 April 2009 }}, ''The Australian'', 9 May 2008</ref> မုန်တိုင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံကုန်းမြေသို့ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီး [[ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ]]တွင် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အထိ ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ ကြီးမားသော ပျက်စီးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး ၁၃၈,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{cite news |url=http://www.nbcnews.com/id/24526960/ns/world_news-asia_pacific/t/cyclone-nargis-embodied-perfect-storm/ |title= Cyclone Nargis embodied the ‘perfect storm’ |last= |first= |date=8 May 2008 |publisher=NBC News |accessdate=23 April 2013}}</ref><ref name="sigma">{{cite web| url=http://www.preventionweb.net/files/8841_Sigma22009e.pdf|title=Natural catastrophes and man-made disasters in 2008: North America and Asia suffer heavy losses|date=21 January 2009|publisher=Swiss Reinsurance Company Ltd|page=24|accessdate=16 January 2010}}</ref><ref name="BBC 05-16">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7405260.stm |title= Burma death toll jumps to 78,000 |last= |first= |date=16 May 2008 |publisher=BBC News |accessdate=17 May 2008}}</ref> [[လပွတ္တာမြို့နယ်]]တစ်ခုတည်းမှာပင် ၈၀,၀၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့ပြီး [[ဘိုကလေးမြို့]]တွင် ၁၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article3911696.ece |title=Aid trickles into Burma, but toll 'could reach 1 million if disease set in |publisher=Timesonline.co.uk |accessdate=31 August 2013 |location=London |archivedate=29 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429091015/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article3911696.ece }}</ref> ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုးမှာ [[မြန်မာကျပ်ငွေ|ကျပ်]] ၆၂,၉၈၈,၀၀၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံ) ကျော် ဖြစ်ကာ မြောက်အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မုန်တိုင်းများအနက် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအများဆုံး မုန်တိုင်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref name="TorontoStar0519">{{cite news|url=http://www.thestar.com/article/427381|title= Asian bloc to handle Burma aid|last=|first=|date=19 May 2008|publisher=Toronto Star|accessdate=19 May 2008}}</ref>
== ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း ==
ဧပြီလ ၂၈ ရက် တွင် နာဂစ်မုန်တိုင်းသည် ကမ္ဘာ့လေထုထဲ၌ လေဖိအားကြီးရာ တစ်လျှောက်မှ ၎င်း၏ အနောက်မြောက် နှင့် အရှေ့တောင်ကြား ရှိနေစဉ်အတွင်း ငြိမ်သက်လုနီးပါး ရှိနေခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် JTWC မှ လေပြင်းမုန်တိုင်း အဆင့်မှ ဆိုင်ကလုန်း အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး Saffir-Simpson hurricane scale ဆာဖာ-ဆင်မ်ဆန် ဟာရီကိန်းစကေးအရ အသေးငယ်ဆုံး ဟာရီကိန်း အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်။ ထိုတစ်ချိန်တည်းတွင် IMD မှ နာဂစ်မုန်တိုင်းအား လေပွေလေပြင်းမုန်တိုင်း အကြီးစားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဆိုင်ကလုန်းသည် မုန်တိုင်း၏ ပြင်းအားပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် အထောက် အကူပေးသည့် ရေနွေးများပါဝင်သော ဗဟိုတူ မျက်စိ အသွင်အပြင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ၎င်းသည် မုန်တိုင်း၏ အတွင်းဘက် အဓိကကျသော မျက်စိနံရံ အပြင်ဘက်တွင် ရှိသော မျက်စိနံရံ တစ်ခုဖြစ်သည် ဧပြီ ၂၉ ရက် အစောပိုင်းတွင် JTWC မှ ၎င်းအား ၁ နာရီ လျှင် ၁၆၀ [[ကီလိုမီတာ]] (၁ နာရီ လျှင် မိုင် ၁၀၀) လေတိုက် ခတ်နှုန်းရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် IMD မှလည်း အလွန်ပြင်းအားကြီးမည့် လေပွေမုန်တိုင်း ဖြစ်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။
အစတွင် ၎င်းမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့မဟုတ် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့တောင်ပိုင်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်းနောက်ပိုင်းတွင် ပို၍ ခြောက်သွေ့သော လေထုနှင့် ကျွံဝင်ခြင်း ကြောင့် ပြန့်ကျဲလာခဲ့ပြီး အားလျော့လာသည်။ အကျိုးဆက် အားဖြင့် ဗဟို တစ်ဝိုက်တွင် နက်ရှိုင်းသော အပူစီးကူးခြင်းသည် သိသိသာသာလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုတစ်ချိန်တည်းတွင် မုန်တိုင်းသည် ကမ္ဘာ့လေထုထဲ၌ လေဖိအားကြီးရာ တစ်လျှောက် အဖျားပိုင်းတစ်ဝိုက်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်မှ အရှေ့ တောင်ဘက်ဆီသို့ ရွေ့လျားမှု စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ Dvorak technique ဒီဗိုရက်ခ် နည်းပညာသုံးကာ ဂြိုဟ်တုပြင်းအား တိုင်းတာမှုအရ လေပွေမုန်တိုင်းသည် အပူပိုင်းဒေသ မုန်တိုင်းအဆင့်သို့ လျော့ကျသွားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း အပူစီး ကူးခြင်း လျော့ နည်းသွားသည့်တိုင်အောင် မုန်တိုင်းမှာ ဆက်လက်၍ အားပြင်းနေဆဲဖြစ်သည်။ ဧပြီ ၂၉ ရက် နောက်ပိုင်းတွင် ရုတ်တရက် မုန်တိုင်းပြင်းထန်မှုကို တိုးလာသော လေလမ်းကြောင်းများဖြင့် တားဆီး ထားသော်လည်း အပူစီးကူးခြင်း ပြန်လည် ဖြစ် ပေါ်လာခဲ့သည်။
== နာဂစ်မုန်တိုင်းဝင်ရောက်လာပုံ ==
[[File:Nargis 2008 track.png|thumb|alt=coming Nargis]]
မေလ ၁ရက် တွင် အရှေ့ဘက် တည့်တည့်သို့ ဆက်လက်ရွေ့လျားပြီးနောက်ပိုင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်း အမြင့်ပိုင်းသို့ နီးကပ်လာသည် နှင့်အမျှ မုန်တိုင်းရွေ့လျားမှု တိုးလာပြီး နာဂစ်မုန်တိုင်းသည် လျင်မြန်စွာ ပြင်းအားကြီးလာခဲ့သည်။ အချင်း ၁၉ မီတာ (၁၂ မိုင်) ရှိသော မျက်စိနံရံမှာ ထင်ရှားမြင်သာလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုအားကြီးလာခဲ့သည်။ မေလ ၂ ရက် အစောပိုင်းတွင် JWTC မှ မြန်မာနိုင်ငံကမ်းရိုးတန်းသို့ နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ အမြင့်ဆုံး လေတိုက်နှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် ၂၁၅ ကီလိုမီတာ ( တစ်နာရီလျှင် ၁၃၅ မိုင်) နှုန်းထိ ရောက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းကာ အဆင့် ၄ မုန်တိုင်းအတွင်း သတ်မှတ်ခဲ့ သည်။ ထိုတစ်ချိန်တည်းတွင် IMD မှလည်း အမြင့်ဆုံးလေတိုက်ခတ်မှုနှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၁၆၅ ကီလိုမီတာ (တစ်နာရီ လျှင် ၁၀၅ မိုင်) နှုန်းထိ ရောက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ မေလ ၂ ရက် ကမ္ဘာစံတော်ချိန် ၁၂ နာရီ ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီတိုင်း ကုန်းတွင်းပိုင်း သို့ ပြင်းအားအမြင့်ဆုံးနှင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အန်ဒမန် ပင်လယ် အနီးတစ်ဝိုက် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းသို့ နီးကပ်လာသည်နှင့် အမျှ တစ်ဖြည်းဖြည်းပြင်းအား လျော့နည်းလာခဲ့သည်။ အနောက်မြောက်ပိုင်း လေဖိအား နည်းရပ်ဝန်း လတ္တီကျူ အလယ်အလတ် ခန့်သို့ ရောက်ရှိလာသည်နှင့်အမျှ လေတိုက်ခတ်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၁၃၀ ကီလိုမီတာ (တစ်နာ ရီလျှင် မိုင် ၈၀) နှုန်းဖြင့် ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ပိုင်းကို ကျော်လွန်ကာ အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်း သွားခဲ့သည်။ မေလ ၃ ရက် အစောပိုင်းတွင် IMD မှ မုန်တိုင်းအပေါ် နောက်ဆုံး ထင်မြင်ချက် ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ မြန်မာ- ထိုင်း နယ်စပ် အနီး အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ အားပျော့သွားခဲ့သည်။ အသေးစား အပူပိုင်း ဒေသ မုန်တိုင်းအဆင့်သို့ အားလျော့သွားပြီးနောက် JTWC မှ နာဂစ်မုန်တိုင်းအပေါ် နောက်ဆုံး အကြံပေး ထင်မြင်ချက် ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။
== မုန်တိုင်းကြောင့်ပျက်စီးခဲ့ရသောအခြေအနေများ ==
[[File:MyanmarAyeyarwady.png|150px|thumb|left|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘေးဒဏ်သင့် အခံရဆုံးနှင့် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး တိုင်း၊ ဧရာဝတီ။]]
[[ဖိုင်:Cbm.jpg|thumb|နာဂစ်မုန်တိုင်းအပြီး မြန်မာနိုင်ငံဗဟိုဘဏ်ကို တွေ့ရစဉ်]]
[[ရန်ကုန်မြို့]]တော်မှ သံတမန်တစ်ဦးက အဖြစ်အပျက်ကို ရိုက်တာ သတင်းဋ္ဌာနသို့ ပြန်ပြောပြပါသည်။ မုန်တိုင်းသင့်ဒေသ တစ်ဝိုက်မှာ `စစ်မြေပြင်´ကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်းဖော်ပြထားခဲ့သည်။ မိလ္လာပိုက်လိုင်းများ ပေါက်ထွက်မှုကြောင့် မြေပြင်တစ်ခု လုံးတွင် အညစ်အကြေးမစင်များဖြင့် ပြည့်လျှံနေပြီး စပါးပင်များအား ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂ အရာရှိ တစ်ဦးက လည်း အဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားနေသည့် အခြေအနေတွင် အနေအထား နှင့်ပတ်သက်ပြီး ထင်မြင်ချက်ပေးခဲ့သည်။ " တကယ့် အခြေအနေဆိုးတစ်ရပ်ပါပဲ။ အိမ်တွေအားလုံးနီးပါးလည်း ဖျက်ဆီးခံလိုက်ရတယ်။ လူတွေလည်း တကယ့်ကို ထိတ် လန့်စရာ အခြေအနေကို ရောက်နေပြီဗျာ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အခြား ကုသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးကလည်း " [[ဧရာဝတီမြစ်|ဧရာဝတီ]] မြစ်ဝ ကျွန်းပေါ်ဒေသဟာ လေ၊ မိုး သာမကပဲ နှင့် မုန်တိုင်းလုံးကြီး ဝင်ရောက်မှုကြောင့် တော်တော် ဒဏ်ခံလိုက်ရသည် " ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ယူကေ သတင်းစာ တစ်စောင်ဖြစ်သော ဒေးလီး တယ်လီဂရပ်(ဖ်) မှ လည်း ဤ ဘေးဒဏ် ဆိုးကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစားအစာ ဈေးနှုန်းကို ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] သတင်းအချက်အလက် ဋ္ဌာန၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဋ္ဌာန၏ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Woradet Wirawekhin (th: วรเดช วีระเวคิน) (ဝိုရာဒက် ဝေရာဝီခင်) က ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ရ ရက် တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်မှာ ရန်ကုန်ရှိ ထိုင်း သံအမတ်ဖြစ်သူ Bansan Bunnak (th: บรรสาน บุนนาค) (ဘန်ဆန် ဘန်နတ်) တင်ပြသော အစီရင်ခံစာအရ မြို့တော် တွင် ရှိသော အခြေအနေများသည် လည်ပတ်မှုမရှိပဲ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းအများစုနှင့် ဈေးများ မှာ ပိတ်ထားရသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှလည်း ဒေသခံများသည် အခြေခံ ဝမ်းရေး ဖူလုံမှုတွင် ပို၍ ဆိုးရွားသော အခြေအနေများကို တိုး၍ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရကြောင်း နှင့် ပြည်တွင်း အစားအစာ ဈေးနှုန်းများသည် နှစ်ဆ သို့မဟုတ် သုံးဆ အထိ တက်ခဲ့ ကြောင်းကို အစီရင်ခံသည်။
== အကူအညီအထောက်အပံ့များ ==
=== နိုင်ငံအလိုက်ပစ္စည်းထောက်ပံ့မှုများ ===
{| class="wikitable"
|-
!နိုင်ငံ !! ငွေ၊ ပစ္စည်း စသည့်ထောက်ပံ့မှု
|-
| အာဆီယံ || အကဲဖြတ်ရေး အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့နှင့် တိုင်းပြည်တစ်ပြည်လျှင် ဆေးကု အလုပ်သမား ၃၀ ဦး
|-
| ဩစတြေးလျ || AUD ( ဩစတြေးလျ) ဒေါ်လာ ၂၅,၀၀၀,၀၀၀ ( အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၃,၅၀၀,၀၀၀ ) နှင့် အထောက်အပံ့ ၃၁ တန်
|-
| ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် || ဆေးနှင့် အစားအစာ ၂၀ တန်
|-
| ဘယ်ဂျီယမ် || ဖလမ်းဒါ(စ်) မှ EUR ၁၀၀,၀၀၀ နှင့် EUR ယူရို ၂၅၀,၀၀၀ ( အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၇၈,၀၀၀)
|-
| ဘရူနိုင်း || အကူအညီ ပစ္စည်းများ
|-
|ကမ္ဘောဒီးယား || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀
|-
| ကနေဒါ || အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀၀,၀၀၀ အထိ၊ ကြက်ခြေနီအသင်းအတွက် ဒေါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ ဘေးဒုက္ခ ကူညီ ကယ်ဆယ်ရေးဆောင်ရွက်မှု အသင်း သည် နောက်ထပ် အကူ အညီပေးရန် အဆင်သင့် ရှိနေသည်။
|-
| တရုတ်ပြည် || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀, ၀၀၀ ,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ အကူအညီ နှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများ (တစ်စီးလျှင် တန်ချိန် ၆၀ ပါဝင်သည့် အကူအညီများဖြင့် Jade Cargo (ဂျိတ် ပစ္စည်းတင်လေယာဉ် ) ကို အသုံးပြု၍ လေယာဉ် ၃ စီး အပါအဝင်)
|-
| ချက် သမ္မတနိုင်ငံ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၅၄,၀၀၀
|-
| ဒိန်းမတ် || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂.၁ သန်း
|-
| ဥရောပ သမဂ္ဂ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃.၀ သန်း
|-
| ဖင်လန် || EUR ယူရို ၃၀၀,၀၀၀ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၆၄ ,၀၀၀)
|-
| ပြင်သစ် || ဆေး၊အစာ နှင့် ရေ ၁,၅၀၀ တန် နှင့်အမေရိကန် ဒေါ်လာ ရ၇၅ ,၀၀၀
|-
| ဂျာမနီ|| အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃ သန်း
|-
| ဂရိ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀၀ ,၀၀၀၊ ဆေး နှင့် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားသည့် အကူအညီ
|-
|ဟန်ဂေရီ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၀၀ ,၀၀၀၊ ဆေး၊ အစာ၊ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားသည့် အကူအညီ
|-
| အိန္ဒိယ || အကူအညီ ပစ္စည်း ၁၇၈ တန်ကျော်- တဲ၊ အစာ၊ ဆေး။ ဆေးကု အလုပ်သမား ၅၀ ဦး ပါဝင်သော အဖွဲ့ကို ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသို့ ဆေးရုံများ ဆောက်လုပ်ရန်ပို့ထားသည်။
|-
| အင်ဒိုနီးရှား || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁ သန်း နှင့် ဆေး နှင့် အစားအစာများ
|-
| အိုင်ယာလန် || EUR ယူရို ၁, ၀၀၀ ,၀၀၀ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁,၅၅၀,၀၀၀ )
|-
|အစ္စရေး || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ,၀၀၀၊ ပုဂ္ဂလိက အဖွဲ့အစည်းများမှ အစားအစာ နှင့် ဆေးဝါး အထောက်အကူများ
|-
| အီတလီ || EUR ယူရို ၁, ၅၀၀ ,၀၀၀ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ၂,၂၅၀ ,၀၀၀ )
|-
| ဂျပန် || ဂျပန်ယန်း ၂၈ သန်း တန်ဖိုးရှိ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ၂၆၇ ,၀၀၀ ) တဲ နှင့် ဂျင်နရေတာများ- ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ် မှတစ်ဆင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း နှင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၇၀ ,၀၀၀ ကို အကူအညီအဖြစ် အာမခံထားသည်
|-
| လာအို || အမေရိကန် ဒေါ်လာ၂၀ ,၀၀၀ ပမာဏ ရှိ အစားအစာ
|-
| လစ်သူဧနီးယား || ကြက်ခြေနီ အသင်းအတွက် လစ်သူဧနီးယား အစိုးရမှ Lt ၂၀၀,၀၀၀ (ဒေါ်လာ ၉၀ ,၀၀၀) လှူဒါန်းသည်။
|-
| မလေးရှား || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄,၁၀၀ ,၀၀၀
|-
| မက်စီဒိုးနီးယား || အမေရိကန် ဒေါ်လာ၅၀ ,၀၀၀
|-
| နယ်သာလန် || EUR ယူရို ၁,၀၀၀,၀၀၀ (အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁,၅၅၀ ,၀၀၀)
|-
|နယူးဇီလန် ||နယူးဇီလန် ဒေါ်လာ ၃.၅ သန်း
|-
|နော်ဝေး || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁.၉၆ သန်း အထိ
|-
| ပါကစ္စတန် || မြန်မာ အစိုးရ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများနှင့် ထိခိုက်ခံရသည့် ဒေသတွင် ရွေ့လျား ဆေးရုံ စီစဉ်ပေးခြင်း
|-
| ဖိလစ်ပိုင် || ဆေးကု အလုပ်သမားများ နှင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃,၀၀၀ ,၀၀၀ နှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ကုန်ပစ္စည်းများ နှင့် အကူအညီ ပစ္စည်းများကို စီ- ၁၃၀ ဟာကျူလီ ဖြင့် သယ်ဆောင်ခြင်း
|-
|ရုရှား || တန် ၈၀ ပမာဏ ရှိသော ဆေး၊ ဂျင်နရေတာ၊ အစာ၊ တဲ၊ စောင်
|-
| ဆန် မာရီနို || EUR ယူရို ၃၀,၀၀၀
|-
| စင်ကာပူ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀၀ ,၀၀၀
|-
| စပိန် || ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ် သို့ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ရ၇၅,၀၀၀
|-
| သီရိလင်္ကာ || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀၀,၀၀၀ အပါအဝင် အစားအစာ နှင့် ဆေးကု အလုပ်သမားများ အထောက်အပ့ံ
|-
| ဆွီဒင် || ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရေ သန့်စင်ခြင်း စနစ်များ
|-
| ဆွစ်ဇာလန် || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၇၅ ,၀၀၀ (အစကနဦး)
|-
| ထိုင်ဝမ် (R.O.C ) || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀၀ ,၀၀၀
|-
|ထိုင်း || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ,၀၀၀၊ ဆေး၊ ဆေးပစ္စည်း(အစကနဦး)
|-
| တာကီ || နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဋ္ဌာနမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ ,၀၀၀၊ တူရကီ လခြမ်းနီ မှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၀,၀၀၀
|-
| ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း || ဂရိတ် ဗြိတိန်ပေါင် ပေါင် ၄၅ သန်း (၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ရ ရက် ငွေလဲလှယ်နှုန်း အရ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ရ၃.၅ သန်း ) အိပ်ခ်ျအမ်အက်စ် ဝက်မင်စတာ
|-
| အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု || အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၇.၂၄၅ သန်း (၁၀ ရက် ဇူလိုင်လ ၂၀၀၈ အထိ)
|-
| ဗီယက်နမ် || အမေရိကန် ဒေါ်လာ၂၀၀,၀၀၀
|}
==== အီတလီ ====
[[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီ]] မှ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အဖွဲ့အစည်း၏ လေကြောင်းလိုင်းဖြင့် ယူရို ၄၆၅,၀၀၀ (ဒေါ်လာ ၇၃၂,၂၈၂) တန်ဖိုးရှိ အရေး ပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများဖြစ်သော တန်ချိန် ၃၀ အလေးချိန် ရှိသည့် လူနာထမ်းစင်များ၊ ဂျင်နရေတာများ နှင့် ရေသန့် စက်များ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ ထိုလေယာဉ်မှာ မေလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ အနောက် နိုင်ငံများမှ ပထမဆုံး လေကြောင်းလိုင်း အကူအညီဖြစ်ပြီး ရှေ့ပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံမှသာ အကူအညီများ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီ]] အစိုးရသည် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ်မှတစ်ဆင့် ယူရို ၅၀၀,၀၀၀ နှင့် [[ကုလသမဂ္ဂ]] မှတစ်ဆင့် ကယ်ဆယ် ရေး အေဂျင်စီများ အား ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့ရန် ယူရို ၅၀၀,၀၀၀ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ နောက်ထပ် ယူရို ၁၂၃,၀၀၀ ကို ကြက်ခြေနီ အသင်းမှတစ်ဆင့် ပေးအပ်ခဲ့ပြီး အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများအတွက် ထောက်ပံ့ရန် ယူရို ၃၀၀,၀၀၀ ကို လည်းပေး အပ်ခဲ့သည်။
==== မလေးရှား ====
[[မလေးရှားနိုင်ငံ]] မှလည်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ သန်း (ရင်းဂစ် ၃.၂ သန်း) ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ရရှိခဲ့သည့်အပြင် ရင်းဂစ် ၅၀၀,၀၀၀ ကိုလည်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားသည့် ကူညီထောက်ပံ့မှုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ လူသား ချင်းစာနာထောက်ထားသည့် ကူညီထောက်ပံ့မှုအား ဟာကျူလီ စီ ၁၃၀ ဖြင့် ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး စောင် ၅,၀၀၀၊ ရွက်ဖျင်တဲ ၃၀ နှင့် ရင်းဂစ် ၁၀၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ တီရှပ်များ၊ ပါတိတ် လုံချည်များ၊ ဘီစကစ်များ အသင့်စား ခေါက်ဆွဲခြောက်များနှင့် ဆေးဝါးများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ မာစီ မလေးရှား သည် မလေးရှားနိုင်ငံရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးအသင်းဖြစ်ပြီး မုန်တိုင်းတိုက်ခတ် ခဲ့မှုကြောင့် အခြေအနေများကို စစ်ဆေးရန် အဖွဲ့ဝင် လေးဦး ပါဝင်သော ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့ကို မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ရှေးဦးစွာ ခိုလှုံနိုင်သော အဆောက်အအုံနှင့် သန့်ရှင်းသောရေရရှိရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်း ရေးနှင့် အရေးပေါ် ဆေးဝါးကုသပေးနိုင်ရေးစသည့် ကဏ္ဍများကို စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။
မာစီ [[မလေးရှား]] အဖွဲ့အစည်း သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသသို့ စေလွှတ်ရန် ရန်ကုန်ရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ဆေးဝါးဆိုင်ရာအဖွဲ့ အစည်းများမှဆရာဝန်ပေါင်း၁၈၀ကိုလည်း လေ့ကျင့်ပေးခဲ့သည်။ စတားမြန်မာ ကယ်ဆယ်ရေး ရန်ပုံငွေ အဖွဲ့ မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆိုင်ကလုံး ဒုက္ခသည် များကို ကယ်ဆယ်ရန် ရင်းဂစ် ၁.၈ သန်း စုဆောင်းရရှိခဲ့ပြီး မာစီ မလေးရှား အလုပ်အမှုဆောင် ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သူ ဒေါက်တာ အာမတ် ဖေဇယ် ပါဒက်(ဇ်) ထံသို့ လွှဲအပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယ မလေးရှားနိုင်ငံ လခြမ်းနီအသင်း (MRCS) ဘေး ဒုက္ခသည် ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့ကိုလည်း [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သို့ ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂၁ ရက်တွင် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ MRCS မှ စောင် ၁,၀၀၀၊ ငါးဂါလံဆံ့ ဓာတ်ဆီပုံး ရေပုံး ၁,၀၀၀၊ ခြင်ထောင် ၁,၀၀၀၊ ဖျာ ၅၀၀၊ ရေဘူး ၇,၀၀၀ နှင့် ဆေးဘူး အိတ်ပေါင်း ၅၀၀ ပါဝင်သော ၂.၅ တန် ရှိ ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်လာမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
==== ထိုင်းနိုင်ငံ ====
[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] မှလည်း [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] ၁၀၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ ထောက်ပံ့ပစ္စည်းများ၊ တန် သုံးဆယ်ရှိ ဆေးဝါးပစ္စည်းများ နှင့် ဆယ့်နှစ်တန် ရှိ အစားအသောက် ပစ္စည်းများကို ထိုင်းနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီ အသင်းမှတစ်ဆင့် ပို့ပေးခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ပြည်သူ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီး Chaiya Sasomsap (ချိုင်ယာ ဆာဆွန်ဆပ်) မှလည်း ထိုင်းနိုင်ငံ အစိုးရသည် [[ထိုင်းဘတ်ငွေ|ဘတ်]] တစ်ကုဋေ (ဒေါ်လာ ၃၁.၃ သန်း) ကျော် တန် ဖိုးရှိ ကယ်ဆယ်ရေးပစ္စည်းများ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပို့ခဲ့ပြီးကြောင်း ဖော်ပြထားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက် အရ ဆေးဝါးအဖွဲ့ ၁၂ ဖွဲ့နှင့် ကူးစက်ရောဂါ အမြန်လျှော့ချရေးအဖွဲ့ ၂၀ ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ Samak Sundaravej (ဆာမက်ခ် ဆွန်ဒါရေဗက်) က "မြန်မာနိုင်ငံကသာ ကျွန်တော်တို့ကို ကူညီခွင့်ပြုမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လေတပ် က စီ-၁၃၀ လေယာဉ်နဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေ ပို့ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဒီကိစ္စကို ကမူးရှူးထိုး အလျင် စလို ဆောင်ရွက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အစိုးရရဲ့ ခွင့်ပြုချက်ရရှိမှသာ လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ မေလ ၇ ရက် တွင် အထက်ဖော်ပြပါ အဖွဲ့များ၏ ကိုယ်ပိုင်လေယာဉ်များအား ရန်ကုန်သို့ ဆင်းသက်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး သောက်သုံး ရေများနှင့် ဆောက်လုပ်ရေး ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။
==== ဂရိတ် ဗြိတိန် ====
အာမခံငွေ အများဆုံး လှူဒါန်းခဲ့သည့် နိုင်ငံမှာ ယူကေ ဖြစ်ပြီး ပေါင် ၁၇ သန်း ( အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၃.၅ သန်းခန့်) လှူဒါန်း ခဲ့သည်။ ယူကေ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဋ္ဌာန မှလည်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုဋ္ဌာနမှအခြားအသင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရောက်ရှိပြီးဖြစ်သည်။
တော်ဝင်ရေတပ် မှလည်း (အိပ်ခ်ျအမ်အက်စ် ဝက်(စ်)မင်စတာ) အား စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် [[ဂေါ်ဒန်ဘရောင်း]] က မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုစနစ်အား အပြင်းအထန် ဝေဖန်နေဆဲဖြစ်ပြီး အကူအညီများပေးရန် လေကြောင်းပို့ဆောင်မှုများဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား ချိုးဖောက်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
==== အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ====
[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]၏ ကိုယ်ပိုင်လေတပ်မှ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သို့ ကယ်ဆယ်ရေး အထောက်အပံ့များ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ မေလ ၅ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမေရိကန် သံမှူး ရှရီဗေလာရိုဆာ က နာဂစ်မုန်တိုင်း၏ ကြမ္မာဒုက္ခဆိုးများ ကို ကြေညာခဲ့ သည်။ အမေရိကန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီ USAID မှ ဘေးဒုက္ခ ကူညီ ကယ်ဆယ်ရေး ဆောင်ရွက်မှု အသင်း (DART) ကို စေလွှတ်ခဲ့ပြီး အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာ ဖြည့်တင်းရေး၊ ရေ နှင့် သန့်ရှင်းရေး၊ အမိုးအကာ ထောက်ပံ့ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ၂၅၁,၀၀၀ ကို UNICEF၊ WFP နှင့် ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များ ဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) သို့ ချက်ချင်း ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။
မေ ၆ တွင် USAID မှ အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးထောက်ပံ့မှု များအတွက် ဒေါ်လာ ၃ သန်း အား အမေရိကန် ကြက်ခြေနီ အသင်းသို့ ဒေါ်လာ ၁ သန်း၊ NGO မိတ်ဖက်များ ထံသို့ ဒေါ်လာ ၂ သန်း ခွဲဝေပေးအပ်ခဲ့သည်။ မေ ၁၂ ရက်တွင် USAID အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ခံ Henrietta H. Fore (ဟန်နရီတာ အိပ်ခ်ျ ဖိုး) က အစားအသောက် ထောက်ပံ့မှု နှင့် ပြန်လည်နေရာ ချထားရေး အတွက် ဒေါ်လာ ၁၃ သန်း အား ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့အစည်း မှ တစ်ဆင့်ပေးအပ်ပြီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
မေလ ၁၂ ရက်မှ ၂၀ အထိ၊ USAID နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ကာကွယ်ရေးဋ္ဌာန (DOD) တို့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်သို့ ၃၆ DOD စီ-၁၃၀ လေယာဉ်များဖြင့် ဒေါ်လာ ၁.၂ သန်း နီးပါး တန်ဖိုးရှိ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ကယ်ဆယ်ရေး လူ့အသုံး အဆောင်ပစ္စည်းများ ပေးဝေခဲ့သည်။ ကယ်ဆယ်ရေး ပစ္စည်းများသည် 113,000 ထက်ပိုသော အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူများထံသို့ အကူအညီများ ထောက်ပံ့ပေးလိမ့်မည်။ DOD ဦးတည်ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ချက် များသည် ပြုစုစောင့်ရှောက်သောတုံ့ပြန်မှုပူးတွဲအထူးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ ၏ လမ်းညွှန်မှု အောက်တွင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၈၊ ဇွန်လ ၂၆ အထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အထောက်အပံ့သည် စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၄၁,၁၆၉,၇၆၉ ရှိခဲ့ပြီး ဆက်လက်ထောက်ပံ့မှုများသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်သော USAID DART မှ ညွန်ကြားခဲ့သည်။
မေလ ၁၅ ရက်တွင်၊ [[ကုလသမဂ္ဂ]] [OCHA] သည် မြန်မာ HIC ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ် ကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် (http://myanmar.humanitarianinfo.org)။{{Dead link|date=February 2026 }} ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် သတင်းအချက်အလက်များ အလဲအလှယ် လုပ်ခြင်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်လုပ်ရန် နှင့် ဆိုင်ကလုန်း နာဂစ် သို့ တုံ့ပြန်နေသည့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေသော အေဂျင်စီများ အကြား ပူးတွဲဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည့် HIC သည် ရန်ကုန်ရှိ လူသား ချင်းစာနာထောက်ထားသော မိတ်ဖက် အသင်းအဖွဲ့ နှင့် အခြား လူသားချင်းစာနာထောက်ထားသော မိတ်ဖက်များ အပြင် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း အထောက်အပံ့ပေးသည်။
၂၀၀၈၊မေလ ၈ အထိ မြန်မာပြည်သူလူထု အတွက် ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ရန်ကုန်၌ ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်နေသော အသင်း အဖွဲ့တစ်ခုရှိပြီး ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဒုက္ခသည်များကို ကျော်လွန်၍ တိုက်ရိုက် အကူအညီ စီစဉ်ပေးနေသည်။ ဤအဖွဲ့အစည်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းများမှ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ အစိုးရ ထံမှ အပြန်အလှန်နားလည်မှု ခွင့်ပြုချက် ကို ရရှိပြီး ဖြစ်သဖြင့် လှူဒါန်းမှုများအားလုံးသည် အထောက်ပံ့ပစ္စည်းများအဖြစ် တိုက်ရိုက် ရောက်ရှိသည်။ မြန်မာ ပြည်သူလူထု အတွက် ဖောင်ဒေးရှင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့ချုပ် နှင့် လခြမ်းနီ လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်း တို့သည် ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် ဒေါ်လာ ၁၈၉,၀၀၀ ကို ကတိပြုခဲ့ကြသည်။ အဖွဲ့ချုပ်သည် နောက်ထပ် CHF ၅၀ သန်း ကို မေတ္တာရပ်ခံချက် တစ်ခုအနေဖြင့် စတင်ဆောင်ရွက်ပြီးခဲ့သည်။
ကြက်ခြေနီမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Matt Cochrane (မော့(တ်) ကော့ချရင်း) က ထို ဆိုင်ကလုန်းကြောင့် သေကံမရောက် သက်မပျောက်ဘဲ ကျန်ရစ်သူများသည် အလုံးစုံလိုအပ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ သူတို့ သည် အစားအစာ ထောက်ပံ့မှုများ အပါအဝင် သူတို့ကို ခြောက်သွေ့စွာ ထိန်းသိမ်းထားရန် အရေးပေါ် နားခိုရန် အဆောက် အအုံ လိုအပ်သည်။ ရေသေရေပုပ်များသည် ငှက်ဖျားခြင် အတွက် ပြည့်စုံကောင်းမွန်သော ပေါက်ဖွား ရာဒေသ တစ်ခု ဖြစ် သောကြောင့် ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် စီရင်ထားသော ခြင်ထောင်များ သည် လိုအပ်သည် ဟု ၎င်းမှ ပြောကြားသည်။[၄၆] ငုပ်လျှိုး နေသော သစ်ပင်ကို တိုက်မိ သောအခါ လှေဖြင့် သယ်ဆောင်နေသော ထောက်ပံ့မှုများနစ်မြုပ်ခဲ့သော ကြောင့် ကြက်ခြေ နီသည် ဆုတ်ဆိုင်းမှုများနှင့် ကြုံခဲ့ရသည်။ လှေပေါ်ရှိလူတိုင်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သော်လည်း ကုန်ပစ္စည်း အများစု ပျောက်ဆုံးခဲ့ သည်။ ကြက်ခြေနီ/လခြမ်းနီ ကယ်ဆယ်ရေး လေယာဉ် ဆယ်စီးသည် ဆေးကုသမှု နှင့် နားခိုရန် အဆောက်အအုံ ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်လာပြီး၊ မေလ ၁၂ တွင် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းသက်မည်။
Trocaire (ထရိုကိန်း) သည် ၁၉၉၅ ခုနှစ် ကတည်းက မြန်မာပြည်တွင် လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး ဆိုင်ကလုံး နာဂစ် အပြီးတွင် ပထမဆုံး သော ဆက်သွယ်ရန် အခွင့်အလမ်း ရခဲ့သည့် အိုင်ယာလန် အကူအညီ အေဂျင်စီ ဖြစ်သည်။ ကယ်ဆယ်ရေး အလုပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ပြည်တွင်း မိတ်ဖက်များ နှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်များ၊ Caritas (ကာရီတ(စ်)) အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာ များမှတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ Trocaire ထရိုကိန်း သည် များမကြာမီက တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ခဲ့သော ငလျင်ကြောင့် မြန်မာပြည်တွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုလုပ်ငန်းများ မဆုံးရှုံးစေရန် အာရုံစိုက်မှု အတွက် မေတ္တာ ရပ်ခံခဲ့သည်။
ကလေးငယ်များ ကယ်ဆယ်ရေး (Save the Children) အေဂျင်စီသည် မြန်မာပြည်တွင် အလုပ်လုပ်ရန် ခွင့်ပြုခံရသည့် အေဂျင်စီအနည်းစုမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆုံးရှုံးမှုများသည် သီးခြားဖြစ်နေသော ဧရိယာများသို့ အကူအညီ ရောက်ရှိသည့်အခါ နောက်ထပ်ရက်များ အနည်းငယ်အတွင်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာလိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၁၈ ရက်တွင်၊ အသက်ငါးနှစ်အောက် ကလေး သုံးသောင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း နှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး အကယ်၍ ၎င်းတို့ဆီသို့ အစားအစာများ မရောက်ရှိပါက တစ်လ အတွင်း အစာရေစာ ငတ်ပြတ်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းမှ ယုံကြည်သည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
နယ်စည်းမခြား ဆရာဝန်များ - MSF သည် ရန်ကုန်၌ တနင်္လာနေ့တွင် ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ဆေးဝါး အထောက်အပံ့ ပစ္စည်းများ တန် ၄၀ အပြည့်ပါသော လေယာဉ်ဖြင့် ဆိုက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ အကောက်ခွန်ရုံးနှင့် စာရင်းရှင်းလင်းပြီးသော အခါ အထောက်အပံ့ပစ္စည်းများကို ပြည်တွင်း MSF ကုန်လှောင်ရုံ သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် ထိုဒေသ၌် ခန့်မှန်းခြေ အလုပ်သမား ၂၀၀ ရှိပြီး အများစုသည် ရေရှည် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ကြပြီး ထိုဒေသ အတွင်းတွင် ရှိနေပြီး ဖြစ်သည်။
ဝေါလ်ဗွီးရှင်း သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ သန်း နှင့် စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံအတွင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကူအညီ ရရှိရန် ကြိုးစားရှာဖွေနေသည်။ မြေပြင်ဝန်ထမ်းများသည် အစားအစာ၊ ရေ နှင့် အခြား အစား အစာ မဟုတ်သည့် အရာများကို ဖြန့်ဖြူးရန် လုပ်နေစဉ်တွင် WV မြန်မာမန်နေဂျာများသည် အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်သည့် ဧရိယာများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် နှင့် ပြင်ပမှ အကူအညီများ လာရောက်စေရန် အစိုးရထံမှ အတည်ပြုချက်ရရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။
Avaaz.org (အားဗဇ် အဖွဲ့အစည်း) သည် ပုဂ္ဂလိကသီးခြား အလှူပစ္စည်းများ ၂၅,၀၆၂ ကျော်မှတစ်ဆင့် မြန်မာပြည်တွင် ကယ် ဆယ်ရေး ဦးတည်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂ သန်းကျော် မတည်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဗုဒ္ဓ ဘာသာရဟန်းများသို့ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဝေငှခြင်းနှင့် အကူအညီ ပေးဝေခြင်း တို့ကို စစ်အစိုးရကို ရှောင်လွဲ၍ ပြုလုပ် ခဲ့သည်။ ဤ တစ်မူထူးခြားသော ချဉ်းကပ်နည်းကို အောင်မြင်စွာ သက်သေပြခဲ့သည်။ ၂၄-၅-၂၀၀၈ အထိ၊ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၅၀,၀၀၀ သည် ဘာသာရေး၊ သာသနာ့ဝန်ဆောင် ထူထောင်ခြင်းသို့ ပေးဝေခဲ့မှုကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး အခြား အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀,၀၀၀ သည် ခရီး လမ်းတွင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
=== ပုဂ္ဂလိက အကူအညီများ ===
သတင်းအချက်အလက်အသစ်အတွက် တူညီသောအခြေခံတစ်ခုအဖြစ်အသုံးပြုသော အချက်အလက်- သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင်လုပ်ခြင်း သတင်းအချက်အလက်အသစ်အတွက်တူညီသောအခြေခံတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုသောအချက်အလက် - မသင့်လျော်သော လေသံ များစွာသောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများသည် နိုင်ငံအတွင်း လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူခြင်းခံခဲ့ကြရပြီး (မတိုင်မီ သို့မဟုတ် ပြီးနောက်အပါအဝင်) သို့မဟုတ် တစ်နည်းအားဖြင်ကယ်ဆယ်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ချက်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးရန် -
* ဧဝံဂေလိ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး နှင့် ကယ်ဆယ်ရေး အေဂျင်စီ (ADRA) သည် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်မှုရှိသော ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို အစားအစာ အကူအညီ၊ရေရရှိသုံးစွဲမှု၊ဆေးဝါးကုသရေးအကူ အညီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများနှင့် ကူညီရန် အခြားနည်းလမ်းများ ပေးခြင်းဖြင့် ကူညီသည်။ မြန်မာဆိုင်ကလုန်းရန်ပုံငွေသို့ လျာထားသော အလှူငွေ ရရှိနိုင်သည်။
* အေ့မက်ထရစ် (အေ့မက်ထရစ်ဖောင်ဒေးရှင်း) သည် ကြိုးစားအားထုတ်မှုရှိသော လုပ်ငန်းခွင် ကိုစီစဉ်လိုခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းများ နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ငွေကြေးထည့်ဝင်မှုများကို ပေးလိုသော ကုမ္ပဏီများ၊ အုပ်စုများနှင့် တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အွန်လိုင်း ချိတ်ဆက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်း တစ်ခုကို ပေးသည်။
* အမေရိကန် ဂျူး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှု သည် အရေးပေါ် လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနေသော ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းများကို အရေးပေါ်အထောက်အပံ့များပေးသည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* လူသားချင်းစာနာမှု အတွက် ဗိသုကာ ပုံစံ သည် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော အိမ်များ၊ကျောင်းများ၊ ဆေးခန်းများ နှင့် အခြားအရေးပါသော အခြေခံ အဆောက်အအုံများကို ပြည်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ထောက်ပံ့ပေးသည်။ လူသားချင်းစာနာမှု အတွက် ဗိသုကာ ပုံစံ⁄ မြန်မာ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* ကလေးသူငယ်များ၏ မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည် တွင်အရေးပေါ် ထောက်ပံ့မှုများကို ပေးပို့သော အောက်ခြေတွင် ဆောင်ရွက်နေသည့် အဖွဲ့များနှင့် မိတ်ဖက်များ ရှိသည်။
* ကဲလ် (Care) သည် ရန်ကုန်တွင် ရုံးများ ရှိ/ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဖျက်ဆီးခြင်းခံရသော်လည်း လူအများမှာ ထိခိုက်မှုမရှိပါ။ ၎င်းတွင် အခြားအရင်းအမြစ်များ ရှိပြီး ဆောင်ရွက်ရန် အဆင်သင့်ရှိသည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* (ချယ်(လ်) ဗီရွန်) ကော်ပိုရေးရှင်း သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ သန်း ထည့်ဝင်လှူဒါန်းပြီး၊ တစ်ဝက်မှာ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့ချုပ် အတွက်ဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ဝက်မှာ တစ်ခြား အဖွဲ့အစည်း လေးခု အတွက် လျာထား သတ်မှတ်သည်- ရွှေ့ပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်း၊ မာစီ ကော့(ပ်)(စ်)၊ ပက် နှင့် ကလေးသူငယ် များကို ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့အစည်း တို့ဖြစ်သည်။
* ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းတော် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှု သည် ကယ်ဆယ်ရေး ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ကောင်စီ နှင့် အတူ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်သည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တိုက်ရိုက်ကယ်ဆယ်ရေး သည် အောက်ခြေတွင် မြောက်မြားစွာသော အုပ်စုများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်သည်။ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအပြည့် အစီအစဉ်များအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအတွက် မဟုတ်ပေသော ယေဘုယျ လှူဒါန်းမှုများ ရရှိနိုင်သည်။
* နယ်စည်မခြား ဆရာဝန်များ⁄ Médecins Sans Frontières တွင် အောက်ခြေ ၌ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နေသော အကူအညီ ပေးရေး အလုပ်သမားပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ရှိသည်။ လှူဒါန်းမှုအတွက် ယေဘုယျ သတင်းအချက်အလက်များ ရရှိနိုင်သည်။
* ပိုးစုန်းကြူး မစ်ရှင် သည် အောက်ခြေတွင် ဘုန်းတော်ကြီးများ ပါဝင်သော အုပ်စုများနှင့် အခြားသော အစိုးရမဟုတ် သော ပြည်တွင်း အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လက်တွဲဆောင်ရွက်သည်။ လှူဒါန်းမှုများ၏ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဒုက္ခခံစားရ သော သူများထံသို့ တိုက်ရိုက်သွားသည်။ ပိုးစုန်းကြူး မစ်ရှင်သည် ယဉ်ကျေးမှု နှိုင်းယှဉ်ခြင်း အခြေခံ သဘောတရားကို ယုံကြည်သက်ဝင်သည့်အလျောက် လက်ခံရယူမည့် သူများကို ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားခြင်း ပြုနိုင် သည့် သို့မဟုတ် ဒေသခံ ယဉ်ကျေးမှု အင်အားကို လေးစားခြင်း မရှိသည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် ပါဝင် ပတ်သက်နိုင်သော စီမံကိန်းများ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းများကို အထောက်အပံ့မပြုပေ။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* မြန်မာပြည်သူများအတွက် ဖောင်ဒေးရှင်း သည် တိုက်ရိုက် အကူအညီများကို ဖြည့်ဆည်းပေးပြီး ရန်ကုန်တွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဆောင်ရွက်သည်။ ၎င်းကို စေတနာ့ဝန်ထမ်းများက စီမံခန့်ခွဲပြီး အကူအညီအတွက် လှူဒါန်း မှုများကို ကြိုဆိုသည်။
* တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပေးကမ်းခြင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အောက်ခြေ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ကယ်ဆယ်ရေး စီမံကိန်း များစွာကို လျာထားဆောင်ရွက် လျက်ရှိပြီး ထိုအဖွဲ့အစည်းများတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆေးဝါးကုသရေး ဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ၊ CHF အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ နှင့် IDE တို့ ပါဝင်သည်။
* ဟန်ဂေရီ နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန် အကူအညီ သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် အကူအညီ၏ ရှာဖွေခြင်း၊ ကယ်ဆယ်ခြင်း နှင့် ဆေးဝါးကုသရေးအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားသော ကူညီကယ် ဆယ်မှုများ၊ ရေအထူးသန့်စင်ခြင်း နှင့် သန့်စင်သော ရေ ထုတ်ပိုးခြင်း (ရေအိတ်များ) ဋ္ဌာန တို့ကို စတင်ရန်လည်း အဆင်သင့်ရှိသည်။
* Hewlett Packard (ဟောလက် ပက်ကတ်) ဖောင်ဒေးရှင်းသည် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ် (WFP) မှ တစ်ဆင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၅၀,၀၀၀ လှူဒါန်းခဲ့သည်။
* Lutheran World Relief (လူသီရန် ကမ္ဘာ့ကယ်ဆယ်ရေး) သည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော် ကမ္ဘာ့ဝန်ဆောင်မှု မှတစ်ဆင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သည်။ ၎င်းတို့တွင် မြန်မာ/ဗမာ ဆိုင်ကလုန်း ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုရှိသည်။
* LDS ခရစ်ယာန် အသင်းတော်သည် အစားအစာ၊ စောင်များ နှင့် အခြားအထောက်အပံ့ တန်ပေါင်းများစွာ ကို ဝေငှခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
* LIRNEasia (လာနီအာရှ) သည် အာရှပစိဖိတ်တွင် အခြေစိုက်သော နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး အကြံပေး အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး သိရိလင်္ကာရှိ အမရပူရ နိကာယ လင်္ကာ ဒီကရီ မှတစ်ဆင့် လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
* မင်္ဂလာ ဖောင်ဒေးရှင်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ အခြေစိုက် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ထိခိုက်ခံရ သော နယ်မြေဧရိယာ ၉ ခုရှိ ၃၇၀၀၀ + လက်လှမ်းမမီသောလူများ (မိသားစု ရ၀၀၀ ခန့် ) ကို အစားအစာ၊ သန့် ရှင်းသော ရေ၊ အဆောက်အအုံ နှင့် ဆေးဝါးများကို နေ့စဉ် ဖြန့်ဝေခြင်းဖြင့် ကူညီပြီး အွန်လိုင်း လှူဒါန်းမှုများကို ဆန်မျူးကျွန်း ဟိုတယ်များ (အမေရိကန်/ထိုင်း) အကူအညီ ဖြင့် လက်ခံသည်။
* မြန်မာကြက်ခြေနီအသင်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖယ်ဒရေးရှင်း ဝက်(ဘ်)ဆိုဒ်မှ တစ်ဆင့် အကူအညီ တောင်းခံ ပြီး၊ အောက်ခြေတွင် ဆောင်ရွက်သည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။ “ကျွနု်ပ်၏ ထည့်ဝင် လှူဒါန်းမှုကို သို့ပေးရန်” အောက်တွင်ရှိ “မြန်မာဆိုင်ကလုန်းနာဂစ်” ကို ရွေးချယ်ပါ။
* ကလေးငယ်များကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ (Save the Children) သည် “မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် အစိုးရ မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး” ကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု အတိုင်းအတာ အပြည့်အဝ ကို ပေးခဲ့သည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* ဆယ်ဝါ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သည် မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရသည့် နေရာဒေသများတွင် လှုပ်ရှားနေသော စေတနာ့ဝန်ထမ်း များနှင့် မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများတို့နှင့် ဆက်သွယ်မှုကွန်ရက်ရှိသည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှုများသည် ၎င်း၏ အဖွဲ့ခွဲများရှိသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ယူကေ သို့မဟုတ် ဩစတြေးလျ သို့ထည့်ဝင်ကြခြင်းဖြစ်သည်။
* ရှယ်တာဘောက်(စ်) ဩစတြေးလျ နှင့် အခြား ရိုထရီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများကူညီကြသည်။ ရှယ်တာဘောက်(စ်)သည် မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ [၈၈]
* ယူနီဆက် (ဖ်) သည် တိုင်းပြည်အတွင်းတွင်ရှိပြီး ကယ်ဆယ်ရေးအထောက်အပံ့များကို ပေးပြီးဖြစ်သည်။ လျာထား သော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* ယူနီတေးရီးရန်း ယူနီဗာဆယ်လစ် ဝန်ဆောင်မှု ကော်မတီ သည် ယူနီတေးရီးရန်း ယူနီဗာဆယ်လစ် အသင်းကြီး နှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆိုင်ကလုန်းဒဏ်ကြောင့် အသက်မသေဘဲ ကျန်ရစ်သူများကို ကူညီရန် လူသားချင်း စာနာ ထောက်ထားသော ကယ်ဆယ်ရေး ရန်ပုံငွေ တစ်ရပ်ထူထောင်ခဲ့သည်။ UUSC ယူယူအက်စ်စီသည် ဘေးဒုက္ခကပ်များကို နည်းဗျူဟာဖြင့် တုံ့ပြန်ကူညီသည်၊ အထူးသဖြင့် အကူအညီ လိုအပ်သောသူများသည် သမားရိုးကျဖြစ်သော ကယ်ဆယ်ရေး နည်းလမ်းများဖြင့် သတိမမူမိခြင်း သို့မဟုတ် လျစ်လျူရှုခြင်း ခံရသော အခါတွင် ဖြစ်သည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* ကမ္ဘာ့ ကယ်ဆယ်ရေး သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကယ်ဆယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရှိ မိတ်ဖက်များနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကာ မုန်တိုင်းအပြီးတွင် အကူအညီကို အလွန်အမင်းလိုအပ်နေသည့် ထောင်ပေါင်းများစွာသော လူတို့အတွက် အဓိကအကူအညီကိုပေးသည်။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိနိုင်သည်။
* ဝေါလ်ဗွီးရှင်း တွင် အောက်ခြေ၌ ဆောင်ရွက်နေသော ဝန်ထမ်းများရှိသည် (ဗွီဒီယိုတွင် ကြည့်ပါ)။ လျာထားသော လှူဒါန်းမှု ရရှိသည်။
* [နာဂစ်အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းအုပ်စု] မြန်မာအီးဂရက်စ်သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ အပြင်းအထန် ပျက်စီးခဲ့သော မြို့နယ် ၄ ခုတွင် ဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ်ရေး ဆောင်ရွက်မှုများ၌ လက်ရှိပါဝင် ဆောင်ရွက်နေသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် မြန်မာ အီးဂရက်စ်သည် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ မုန်တိုင်းဒဏ်ခံရသော နေရာဒေသအများအပြားတွင် ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် အာဏာပိုင်များက ခွင့်ပြုထားသည့် စီးပွားရေးကုမ္ပဏီအချို့နှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ အီးဂရက်စ်သည် နာဂစ်အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်း အုပ်စု မြန်မာ ဟူသော အမည်အောက်တွင် ထိုဘေးအန္တရာယ်ကယ်ဆယ်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၀၀ ခန့် သောကျွန်ုပ်တို့၏ သင်တန်းသား အချို့ သည် ထိုအလုပ်အတွက် ၎င်းတို့ဆောင်ရွက်မည်ဟု တင်ပြကြပြီး သဘာဝ ပတ်ဝန်း ကျင်နှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအဖွဲ့နှင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းအုပ်စုမှ သင်တန်းများပေးခဲ့သည်။
== ဆန်သိုလှောင်ရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာထိခိုက်ရေး ==
ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသသည် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးရေးအတွက် မြေဆီမြေဩဇာကောင်းမွန်သောဒေသဖြစ်သည့် အားလျော်စွာ ဗြိတိသျှအင်ပါယာ လက်ထက်ကတည်းက “ဆန်အိုးကြီး” ဟုသိခဲ့ကြသည်။ ထုတ်လုပ်မှုမှာ မြင့်မားသည်နှင့်အညီ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ နိုင်ငံသားများအတွက် မြင့်မားသော ဆန်ပမာဏကို ထောက်ပံ့ နိုင်သည့်အပြင် (အာရှစံနှုန်းများအရ) လုံလောက်သော ပိုလျှံမှုကို ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချနိုင်သည်။ နာဂစ် မုန်တိုင်းသည် စပါးရိတ်သိမ်းချိန်ဝန်းကျင်တွင် တိုက်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဆန်ရှားပါးမှုနှင့် အစားအစာ အလွန် အမင်းပြတ်လပ်မှုတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ကြီး မှနေ၍ နာဂစ် မုန်တိုင်းသည် တိုင်းပြည်၏ စပါးစိုက်ခင်း ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ အခြေအနေ သည် “ပျက်စီးနေသည်…… အကယ်၍ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားသော ဘေးအန္တရာယ်သည် ဆန်အလွန်အမင်း မလုံလောက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါက” ဟု ၎င်းတို့မှ ထင်မြင်ကြသည်။ ဤအရာသည် ဖြစ်ပွားနေပြီးဖြစ်သော ဘေးဒုက္ခကပ်ကို ပို၍ဆိုးရွားစေသော်လည်း အကယ်၍ ဆောင်းဦးနှင့် နွေနှောင်း စပါး ရိတ်သိမ်းချိန်တို့တွင် အထွက်နှုန်းကောင်းပါက ၎င်းကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသ လျှော့ချနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးရန်အတွက် အကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်မှာ ရာသီသီးနှံများမဆုံးရှုံးမီ မြန်မာလယ်သမားများအနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၄၀ မှ ၅၀ အထိသာ ကြားကာလအဖြစ် အခွင့်အလမ်းရှိသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ မြန်မာအစိုးရအနေဖြင့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံ ရှိသည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။
== ဆန္ဒခံယူပွဲ ==
'''မြန်မာ့ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ၊၂၀၀၈'''
သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် အကျိုးဆက်များ ခံစားနေရစဉ်အတွင်း မြန်မာ အတိုက်အခံပါတီများနှင့် နိုင်ငံခြား တိုင်းပြည်များမှ ကန့်ကွက်မှုများ ပြုလုပ်နေသော်လည်း မြန်မာစစ်အစိုးရသည် ယခင်က စီစဉ်ထားခဲ့သည့်အတိုင်း (၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်) တွင် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မည်သို့ ပင်ဆိုစေကာမူ မုန်တိုင်းဒဏ် အပြင်းထန်ဆုံး ခံခဲ့ရသော အခြားနေရာများနှင့် ရန်ကုန် တွင် မဲပေးခြင်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက် သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက် နေ့တွင် ဆန္ဒပြသူ ၃၀ ခန့်သည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာ ရှိ မြန်မာသံရုံးရှေ့တွင် စုရုံးပြီး စစ်အစိုးရ အား ဆန္ဒခံယူပွဲအတွက် မဲပေးခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီများကို ချက်ချင်းလက်ခံရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံတွင် ဆန္ဒပြသူများမှ "ဤအချိန်သည် နိုင်ငံရေးအတွက် အချိန်မဟုတ်ပါ၊ သို့သော် လူများ ကို ကယ်ဆယ်ရန် အချိန်ဖြစ်သည်" ဟု ဖော်ပြသော ကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန် ဝေငှခဲ့သည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အစိုးရ မှလည်း ကုလသမဂ္ဂ အား ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲကို မထောက်ခံရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။မေလ ၁၀ ရက် နေ့ တွင် မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူရှိ မြန်မာသံရုံးရှေ့တွင် မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူ ၅၀၀ ခန့် သည် ဆန္ဒပြခဲ့ပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပွားစေခဲ့သော ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း မြန်မာစစ်အစိုးရအနေဖြင့် ၎င်း၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ အား မဲဆန္ဒပေးခြင်းကို စတင်စေခဲ့ပြီးဖြစ်လင့်ကစား ဖျက်သိမ်းပစ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာ သတင်းအေဂျင်စီ တစ်ခုဖြစ်သော မဇ္ဈိမ မှ မြန်မာ တစ်ပြည်လုံးတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက် နေ့တွင် ကောက်ခံခဲ့ သော လူထုဆန္ဒ စစ်တမ်းကောက်ယူခြင်း၌ ဖော်ပြသည်မှာ၊ စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့သူများ၏ ၆၄ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပြည်လုံး ကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲတွင် မဲထည့်ရန် ဆန္ဒရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ရ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံ ဥပဒေ မှာ မည်သည့်အရာ ဖြစ်ကြောင်းကို မသိကြပဲ ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၎င်းတို့ ထိုအရာကို ထောက်ခံရမည် သို့မဟုတ် ကန့်ကွက်ရ မည်ကို မဆုံးဖြတ်ရသေးပဲရှိသည်။
== အကူအညီ ဝေငှရေးဝိဝါဒများ ==
ဘေးအန္တရာယ် ခံရသော သူများကို ထောက်ပံ့သော နိုင်ငံခြား အကူအညီကို စစ်အစိုးရမှ ပေးသည့် ပုံစံဖြစ်အောင် ပြုပြင်မွမ်းမံပြီး နိုင်ငံတော်မှ လွှင့်ထုတ်သော ရုပ်မြင်သံကြားမှ နေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းရွှေသည် ဘေးအန္တရာယ် ကယ်ဆယ် ရေး ပစ္စည်းများကို အခမ်းအနားများဖြင့် လွှဲပြောင်းပေးနေပုံကို အဆက်မပြတ် လွှင့်ထုတ်နေသည်ဟု အေပီ သတင်းများမှ ဖော်ပြသည်။
ဘေးအန္တရာယ်ပြီးနောက် တစ်ပတ်မကအချိန်ကြာမြင့်သည်အထိ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရောဂါဘယနှင့် ငတ် မွတ်မှုတို့ ခြိမ်းခြောက်ခြင်းခံရသော လူ ၁၀ ဦး လျှင် တစ်ယောက်သာ အကူအညီ အမျိုးအစား အချို့ကို လက်ခံရရှိ ခဲ့သည်။ ရက်သတ္တပတ် နှစ်ပတ် ထက်ပိုသော နောက်ပိုင်းအထိ အမှန်တကယ်လိုအပ်သော လူဦးရေ၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ထံသို့သာ ကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီများ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
ဆိုင်ကလုန်း မုန်တိုင်းပြီးနောက် ကိုးရက်အကြာအထိ စစ်အစိုးရသည် အကူအညီပေးရေး လုပ်သားများကို ဗီဇာထုတ်ပေးရန် နှင့် မုန်တိုင်း ဒဏ်ခံရသော နေရာဒေသသို့ ဆက်သွယ် သွားရောက်ခွင့်ကို ငြင်းဆန်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ အကူအညီ ပမာဏ အများအပြား ကို သယ်ဆောင်ရန် လေကြောင်း သို့မဟုတ် ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတစ်ခုကို ဖွင့်ပေးရန် ကုလသမဂ္ဂ သည် တောင်းဆိုခဲ့ပြီးအိပ်ခ်ျ အမ် အက်စ် ဝက်(စ်) မင်စတာ ကို ထိုနေရာဒေသသို့ ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စစ်တပ်ပိုင် လေယာဉ်များ၊ သင်္ဘောများနှင့်အတူ စေလွှတ်ခဲ့သည်။
== အကူအညီများကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားမှု အပေါ်တွင် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားသူများ၏ တုံ့ပြန်မှု ==
အသင်းဝင် ၁၀,၀၀၀ ပါဝင်သော ဗမာ ( မြန်မာ) ဆိုင်ကလုန်းဘေးအန္တရာယ် ခံစားကြသူများအတွက် ကယ်ဆယ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများ ထောက်ပံ့ခြင်း ဟုခေါ်သည့် စာမျက်နှာသည် ၎င်း၏ အသင်းဝင်များကို အသုံးပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းနေ့ကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ သည်။ မြန်မာ့အရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာအနှံ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုကွန်ရက်၊ မြန်မာ ကင်(န်)ပိန်း ယူကေ၊ မြန်မာ့ ကနေဒီ ယန် မိတ်ဆွေများ၊ မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ကင်(န်)ပိန်း၊ ဘာမင်နီ အင်ဖို နှင့် မရေမတွက်နိုင်သော ပြည်တွင်း မိတ်ဖက်များ၏ အကူအညီဖြင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို တောင်းဆို သည့် မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အရေးယူခြင်းနေ့ကို ကမ္ဘာအနှံ့ရှိမြို့ကြီးများတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက်နေ့ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ စစ်ခေါင်းဆောင် သန်းရွှေ နှင့် စစ်အစိုးရ၏ ဆိုင်ကလုန်း နာဂစ် ဒဏ်ခံရသော သူများအား အကူအညီပေးခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းအား ထင်ရှားသော တုံ့ပြန်မှု တစ်ရပ်အဖြစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများမှ နေ၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အပြင်းထန်ဆုံးရိုက်ခတ်ခြင်း ခံရသည့် နေရာဒေသများသို့ အကူအညီများ ရောက်ရှိစေရန် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားသည့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုတစ်ရပ်ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။
== စာရင်း ==
နာဂစ်မုန်တိုင်းသည် ၎င်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရမှုများကို မှတ်တမ်းများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည့်အပြင် အခြားမှတ်တမ်းများကိုလည်း ပြုစုခဲ့သည်။ ပထမဦးဆုံးအနေဖြင့် နာဂစ်သည် ပြင်းအား အဆင့် ၄ ရှိသော မုန်တိုင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ သမိုင်းတွင် ထို့ပြင်းအားဖြင့် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော မုန်တိုင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယအားဖြင့် မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် SSHS အက်စ်အက်စ်အိခ်ျပေါ်တွင် ၎င်းသည် အဆင့် ၄ သို့ ရောက်ရှိခဲ့သောအခါ ထိုမြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် ၃ နှစ် ဆက်တိုက် တစ်ဆက်တည်းအတွက် အဆင့် ၄ မုန်တိုင်း တစ်ကြိမ် သာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း အမှတ်အသားပြုခဲ့သည် (2006's Mala ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် မာလာ နှင့် စတင်ခြင်း)၊ ပြီးနောက် ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Sidr ဆီဒါ နှင့် Gonu ဂိုနု ဖြစ်ပြီး နာဂစ်နှင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
* ^ India Meteorological Department (2008). "Deep Depression over southeast and adjoining Southwest Bay of Bengal". https://web.archive.org/web/20080424134142/http://www.imd.ernet.in/section/nhac/dynamic/cwind.htm. Retrieved 2008-05-02.
* http://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Nargis#cite_note-12
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် အပူပိုင်းမုန်တိုင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၈ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ]]
n4fsro3rs7n03lpveyur1r18o2gl38z
ဂူဂယ်
0
2937
1026085
1018733
2026-04-16T12:40:18Z
Cicihwahyuni6
112955
1026085
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company|name=Google LLC|logo=Google 2015 logo.svg|logo_upright=1.1|logo_caption=The [[Google logo]] used since 2015|logo_alt=Each letter of "Google" is colored (from left to right) in blue, red, yellow, blue, green, and red.|image=Googleplex HQ (cropped).jpg|image_upright=1.1|image_caption=Google's headquarters, the [[Googleplex]]|former_name=Google Inc. (1998–2017)|type=[[Subsidiary]]|traded_as=|industry={{Unbulleted list
| [[Internet]]
| [[Cloud computing]]
| [[Computer software]]
| [[Computer hardware]]
| [[Artificial intelligence]]
| [[Advertising]]
}}|founded={{Start date and age|1998|09|04}}{{efn|Google was incorporated on September 4, 1998, however, since 2002, the company has celebrated its anniversaries on various days in September, most frequently on September 27.<ref>{{Cite magazine |last=Fitzpatrick |first=Alex |date=September 4, 2014 |title=Google Used to Be the Company That Did 'Nothing But Search' |url=https://time.com/3250807/google-anniversary/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=October 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016175103/https://time.com/3250807/google-anniversary/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=September 27, 2019 |title=When is Google's birthday – and why are people confused? |url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/technology/2019/09/27/when-is-googles-21st-birthday-doodle/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live |work=[[The Daily Telegraph]]}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffin |first=Andrew |date=September 27, 2019 |title=Google birthday: The one big problem with the company's celebratory doodle |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |website=[[The Independent]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103548/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/google-birthday-surprise-spinner-date-problem-start-company-a7968951.html |url-status=live }}</ref> The shift in dates reportedly happened to celebrate index-size milestones in tandem with the birthday.<ref>{{Cite web |last=Wray |first=Richard |date=September 5, 2008 |title=Happy birthday Google |url=https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |website=[[The Guardian]] |access-date=September 27, 2019 |archive-date=January 12, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112103550/https://www.theguardian.com/business/2008/sep/05/google.mediabusiness |url-status=live}}</ref>}} in [[Menlo Park, California|Menlo Park]], [[California]], United States|founders={{Unbulleted list
| [[Larry Page]]
| [[Sergey Brin]]
}}|hq_location=[[Googleplex]]|hq_location_city=[[Mountain View, California]]|hq_location_country=U.S.|area_served=တစ်ကမ္ဘာလုံး|key_people={{Ubl
| [[Sundar Pichai]] ([[Chief executive officer|CEO]])
| [[Ruth Porat]] ([[President (corporate title)|President]] and [[Chief investment officer|CIO]])
| [[Anat Ashkenazi]] ([[Chief financial officer|CFO]])
| [[Thomas Kurian]] ([[CEO]] of [[Google Cloud Platform|Google Cloud]])
}}|products={{Ubl
| [[Android (operating system)|Android]]
| [[Google Nest|Nest]]
| [[Google Pixel|Pixel]]
| [[Google Search|Search]]
| [[Google Workspace|Workspace]]
| [[Fitbit]]
| [[Waze]]
| [[YouTube]]
| [[Gemini_(chatbot)|Gemini]]
| [[List of Google products|Full list]]
}}|parent=[[Alphabet Inc.]]|subsid={{Ubl
| [[Adscape]]
| [[Cameyo]]
| [[Charleston Road Registry]]
| [[Google DeepMind|DeepMind]]
| [[Endoxon]]
| [[FeedBurner]]
| [[ImageAmerica]]
| [[Kaltix]]
| [[Google Nest|Nest Labs]]
| [[reCAPTCHA]]
| [[YouTube]]
| [[ZipDash]]
}}|website={{URL|https://google.com/}}|footnotes=<ref>{{Cite web |date=January 16, 2015 |title=Company – Google |url=https://www.google.com/intl/en/about/company/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150116073513/https://www.google.com/intl/en/about/company/ |archive-date=January 16, 2015 |access-date=September 13, 2018}}</ref><ref>{{Cite web |last=Claburn |first=Thomas |date=September 24, 2008 |title=Google Founded By Sergey Brin, Larry Page... And Hubert Chang?!? |url=https://www.informationweek.com/applications/google-founded-by-sergey-brin-larry-page-and-hubert-chang!/d/d-id/1072309 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628231125/http://www.informationweek.com/news/internet/google/210603678 |archive-date=June 28, 2011 |access-date=January 22, 2017 |website=[[InformationWeek]] |publisher=[[UBM plc]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Locations – Google Jobs |url=https://www.google.com/about/jobs/locations/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930200600/http://www.google.com/about/jobs/locations/ |archive-date=September 30, 2013 |access-date=September 27, 2013}}</ref><ref name="Wakabayashi2019" />|module={{infobox network service provider|child=yes|asn=15169}}}}'''ဂူဂဲလ် အယ်လ်အယ်လ်စီ''' (Google LLC) (အသံထွက်: /ˈɡuːɡəl/, ဂူးဂဲလ်) သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအခြေစိုက် ဘက်ပေါင်းစုံလုပ်ငန်းရှင် ကမ္ဘာကျော် ကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အွန်လိုင်းကြော်ငြာ (online advertising)၊ [[ဝဘ်ရှာဖွေရေးစက်စနစ်|ရှာဖွေရေးအင်ဂျင်]] (search engine) နည်းပညာ၊ [[တိမ်တိုက် ကွန်ပျူတာ|ကလောက် ကွန်ပြူတင်း]] (cloud computing)၊ [[ကွန်ပျူတာ ဆော့ဖ်ဝဲရ်|ကွန်ပြူတာဆော့ဖ်ဝဲလ်]] (computer software)၊ [[ကွမ်တမ်သီအိုရီ|ကွမ်တမ် ကွန်ပြူတင်း]] (quantum computing)၊ [[အီးကောမတ်စ်နှင့် ဂျီအမ်အက်စ်|အီး-ကောမတ်စ်]] (e-commerce)၊ စားသုံးသူ [[အီလက်ထရွန်းနစ်|အီလက်ထရောနစ်]]ပစ္စည်းများ (consumer electronics) နှင့် [[ဉာဏ်ရည်တု]] (artificial intelligence - AI)တို့ကို အဓိကထား၍ လုပ်ဆောင်သည်။
[[ဘီဘီစီ]] (BBC) က ၎င်းအား "ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစွမ်းအထက်ဆုံး ကုမ္ပဏီ" <ref>{{Cite news|last=Jack|first=Simon|date=November 21, 2017|title=Google – powerful and responsible?|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/business-42060091|url-status=live|access-date=March 29, 2022|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031631/https://www.bbc.com/news/business-42060091}}</ref> ဟု ရည်ညွှန်းခဲ့ပြီး ဈေးကွက်လွှမ်းမိုးမှု၊ ဒေတာစုဆောင်းမှု (data collection) နှင့် ဉာဏ်ရည်တုနယ်ပယ်ရှိ နည်းပညာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအရှိဆုံး အမှတ်တံဆိပ်များ (most valuable brands) ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last=McCormick|first=Rich|date=June 2, 2016|title=Elon Musk: There's only one AI company that worries me|url=https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me|url-status=live|access-date=March 29, 2022|website=[[The Verge]]|language=en|archive-date=March 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031133/https://www.theverge.com/2016/6/2/11837566/elon-musk-one-ai-company-that-worries-me}}</ref><ref>{{Cite web|date=October 20, 2020|title=Justice Department Sues Monopolist Google For Violating Antitrust Laws|url=https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|access-date=March 29, 2022|website=U.S. Department of Justice|language=en|archive-date=January 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120170848/https://www.justice.gov/opa/pr/justice-department-sues-monopolist-google-violating-antitrust-laws|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Land of the Giants: The Titans of Tech|url=https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|access-date=April 18, 2022|website=CNN+|language=en|archive-date=April 17, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417230628/https://plus.cnn.com/plus/title-2244411|url-status=live}}</ref>
[[အမေဇုံ (ကုမ္ပဏီ)|အမေဇုန်]] (Amazon)၊ [[အက်ပဲ|အက်ပဲလ်]] (Apple)၊ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|မေတာ]] (Meta) နှင့် [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]] (Microsoft) တို့နှင့်အတူ ဂူဂဲလ်၏ မိခင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သော အယ်လ်ဖာဘက် (Alphabet Inc.) သည် "နည်းပညာ ကြီးငါးကြီး" (Big Tech) ဟု ခေါ်ဆိုကြသော နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး ငါးခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
ဂူဂယ်သည် ၁၉၉၆ ဇန်နဝါရီလတွင် [[လယ်ရီပေ့ချ်]] (Larry Page) နှင့် [[ဆာဂေး ဘရင်]] (Sergey Brin) ဟူသော [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]မှ ပီအိပ်ချ်ဒီ ကျောင်းသား ၂ ယောက် တင်သွင်းခဲ့သော Search Engine အကြောင်း ရေးသားထားတဲ့ စာတမ်းတစ်စောင်မှ စတင်ခဲ့သည်။
အစပိုင်းတွင် သူတို့၏ Search Engine ကို BackRub လို့ အမည်ပေးခဲ့သည်။ ဆိုဒ်တစ်ခု၏ အရေးပါမှုကို သူ့ကို ရည်ညွှန်းထားတဲ့ backlinks တွေပေါ်မူတည်ပြီး ခန့်မှန်း သတ်မှတ် ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းမတိုင်မီက ထိုနည်းစနစ်ကို သုံးထားသော Rankdex အမည်ရှိ search engine တစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။ သူတို့ နှစ်ယောက်သည် သီးစစ်လုပ်နေစဉ်အတွင်း ဂူဂယ် ဖြစ်လာမည့် search engine အတွက် အခြေခံများ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် သူတို့ search engine ၏ လိပ်စာသည် [[စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်]]၏ subdomain တစ်ခုဖြစ်သော google.stanford.edu အနေဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ google.com ဒိုမိန်း ကို ၁၉၉၇ စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင်မှ မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၈ စက်တင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် Google Inc. ကို သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၏ ကားဂိုထောင်ထဲတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို စတင်နိုင်ရန်အတွက် လိုအပ်သော ငွေ အရင်းအနှီးကို [[Sun Microsystems]] ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ Andy Bechtolsheim က ဒေါ်လာ ၁၀၀၀၀၀ တန် ချက်လက်မှတ်တစ်ခု စတင် ထုတ်ပေးရာမှ အခြားရင်းနှီးမြုပ်နှံသူများ ပါဝင်လာပြီး စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၁ သန်းအထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref>
၁၉၉၉ မတ်လ တွင် [[ဆီလီကွန်]] တောင်ကြားတွင် ရှိသော Palo Alto သို့ ကုမ္ပဏီကို ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအဆောက်အဦးများကို [[ဂူဂယ်ပလက်စ်]]အဖြစ် လူသိများလာခဲ့သည်။ ဂူဂယ်သည် ရိုးစင်းသော ဒီဇိုင်းနှင့် လွယ်ကူစွာ အသုံးချနိုင်မှုတို့ကြောင့် အသုံးချသူ အများစုက နှစ်သက်ခဲ့ကြသည်။ ၂ဝဝဝ ခုနှစ်က စတင်ပြီး ဂူဂယ်တွင် Search Keywords တွေကို အခြေခံသော ကြော်ငြာများ စတင် ထည့်သွင်းလာခဲ့သည်။
ဂူဂယ် အမည် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ "googol" (၁ နောက်မှ သုည ၁၀၀ လုံး) ဟူသော စာလုံးကို "google" ဟု မှားပေါင်းရာက စလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ''Merriam Webster Collegiate Dictionary'' နှင့် ''Oxford English Dictionary'' များတွင် google ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို "အင်တာနက်မှ အချက်အလက်များရယူရန် ဂူဂယ် Search Engine ကို အသုံးပြုခြင်း" ဟု ၂၀၀၆ မှ စတင်ကာ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။
==အချက်အလက်စင်တာများ==
၂၀၁၄ ခုနှစ်အထိ ဂူဂယ်သည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ]] တွင် [[အချက်အလက်စင်တာ]] ၆ ခု၊ [[ချီလီနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုင်ယာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]၊ [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]တို့တွင် စင်တာ ၁ ခုထိ ထားရှိလည်ပတ်နေသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်းက နောက်ထပ် အာရှတိုက်တွင် အချက်အလက်စင်တာ ၃ ခု တည်ဆောက်ရန်အတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း၂၀၀ ထပ်မံ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းအချက်အလက်စင်တာများကို [[စင်ကာပူ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]နှင့် [[ဟောင်ကောင်]]တို့တွင် တည်ဆောက်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ''[[ဝါရှင်တန်ပို့စ်|ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းစာ]]''က ဂူဂယ်၏ အချက်အလက်စင်တာများကြား အချက်အလက်များပေးပို့မှုသည် [[အမေရိကန်နိုင်ငံ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအေဂျင်စီ]]မှ "MUSCULAR" ဟုခေါ်သော ပရိုဂရမ် နှင့် တားဆီးထားပြီး အချက်အလက်ပေးမှုများကြားတွင် မည်သို့မှ စာဝှက်ထားခြင်း (encrypt) မရှိကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် အချက်အလက်ပေးပို့မှုများတွင် စာဝှက်ထားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
==ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ==
ဂူဂယ်၏ အဓိက ဆားဗစ်သည် Google web search engine ဖြစ်သော်လည်း အခြား ထင်ရှား လူကြိုက်များသော ဆားဗစ်များ ရှိသည်။ Google ၏အခြားဆားဗစ်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဂျီမေးလ်]] သည်လည်း ထင်ရှားသော အီလက်ထရောနှစ် စာပို့စနစ်ဖြစ်သည်။ [[Google Reader]]၊ [[Google Document]]၊ [[Google Photo]] အစရှိသည်တို့သည် ၎င်း၏ အခမဲ့ ဆားဗစ်များဖြစ်ကြသည်။ အခမဲ့ ဆားဗစ်ဟုဆိုသော်လည်း ၎င်းတို့ သတ်မှတ်ပေးထားသော ၁၅ [[GB]] ပြည့်သွားပါက ငွေပေး၍ ဝယ်ယူအသုံးပြုနိုင်သည်။ [[Google chrome|Google Chrome]] သည်လည်း သွက်လက်ပေါ့ပါးသော Browser တစ်ခုဖြစ်သည်။
===[[ဆော့ဖ်ဝဲ]]များ===
ဂူဂယ်သည် သူ၏ Google Web Mail Service ထဲတွင် ဖုန်းဝန်ဆောင်မှုအသစ် ထပ်မံထည်သွင်းလိုက်သည်။ ယခင်က ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း [[Gtalk]] တွင် @gtalk2viop ဆိုသော address ကိုတဆင့်ခံပြီး ဖုန်းနံပါတ်ရိုက်ထည့်မှ ခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု feature အသစ်တွင် Phone feature အပြည့်ပါဝင်လာသောကြောင့် ခေါ်ဆိုမှု ပိုမိုအဆင်ပြေလာသည်။ [[နိုင်ငံကုဒ်]] ကိုလည်း တပါတည်း တွဲထည့်ပေးထားသည်။ ၎င်း feature အသစ်တွင် ခေါ်ဆိုမှု မှတ်တမ်း၊ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုနှုန်းထားနှင့် [[အွန်လိုင်း]]မှ ငွေအလွယ်တကူခြေနိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ထည့်ပေးထားသည်။
=== စီးပွားရေး ထုတ်ကုန်များ ===
၂၀၀၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဂူဂဲလ်ရှာဖွေရေးပစ္စည်း (Google Search Appliance) ဟု အမည်ရသော ပရိုဂရမ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ကြီးမားသော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် နည်းပညာ ရှာဖွေမှုများကို ပိုမိုထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၃ နှစ်ကြာသောအခါ သေးငယ်သော အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ရည်ရွယ်သော မီနီဗားရှင်း ကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် စိတ်ကြိုက်ရှာဖွေရေး။ စီးပွားရေး အက်ဒီရှင် (Custom Search Business Edition) ကို စတင်ရောင်းချခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဂူဂယ်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] ကို ကြော်ငြာများမပါဝင်ဘဲ အသုံးပြုနိုင်သည်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဝန်ဆောင်မှုကို အွန်လိုင်းဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဂူဂယ် [[အက်ပလီကေးရှင်း]] များကို ပိုမိုဝန်ဆောင်မှု ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ဂျီမေးလ် နှင့် ဂူဂယ်ဒေါ့စ် တို့ကို ကိုယ်ပိုင်[[ဒိုမိန်း]]ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ဝန်ဆောင်မှုများကို Edition အမြောက်အမြား ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ အခြေခံ အခမဲ့ (စံသတ်မှတ်ထားသော Edition)၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး နှင့် အစိုးရအတွက် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးထုတ်ဝေခဲ့သည်။
==ကော်ပိုရိတ်ရေးရာ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု==
''[[ဖော်ကျွန်းမဂ္ဂဇင်း]]'' ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဂူဂယ်ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တို့မှ အလုပ်လုပ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် စတုတ္ထနေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဘွဲ့ရလူငယ်များအတွက် အလုပ်လုပ်ရန် ဆွဲဆောင်မှုအရှိဆုံးကုမ္ပဏီအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဂူဂယ်၏ လုပ်ငန်းရေးရာ ဆောင်ပုဒ်များမှာ "မကောင်းတာမလုပ်ဘဲ ပိုက်ဆံရနိုင်တယ်"၊ "သင်ဟာ တူညီဝတ်စုံမဝတ်ဘဲ လူအများလေးစားရသောလူဖြစ်နိုင်သည်"၊ "အလုပ်ကို စိန်ခေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိန်ခေါ်မှုဟာ ပျော်စရာဖြစ်သင့်ပါတယ်" တို့ ဖြစ်သည်။
၂၀၁၃ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ ဂူဂယ်တွင် ဝန်ထမ်း ၄၇၇၅၆ ဦး အလုပ်လုပ်နေကြကာ ဆော့ဝဲလ် ရေးသူ ၁ သောင်းကျော် ပါဝင်ပြီး ရုံးခွဲ ၄၀ ကျော်တွင် ရုံးစိုက်ထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist|2}}
[[Category:ဂူဂယ်]]
[[Category:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ]]
5roox0n0v5jnwmu2oto6acr4tapdtfj
ရွှေတိဂုံစေတီတော်
0
4479
1026143
1024317
2026-04-17T02:42:33Z
~2026-23697-52
141729
စာသား
1026143
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
{{Infobox religious building
|image = Shwedagon-Pano.jpg
|image_size = 240px
|caption = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|name = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|native_name =
|native_name_lang = mon
|former_names = ရွှေဒဂုံစေတီတော်
|alternate_names = လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ
|location =သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| map_type = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_size = 250
| coordinates = {{coord|16.798354|96.149705|region:MM|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| sect = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|antenna_spire = {{Convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
|roof = {{Convert|105|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
| height_max = {{convert|105|m|abbr=on}}
| spire_height = {{convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}
| governing_body = ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့
|embedded = {{Designation list|embed=yes|designation1=Yangon}}
| year_completed = {{circa}} BC ၆ ရာစု
|architect =[[ဆင်ဖြူရှင်]]
|building_type = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဝတ်ပြုရာနေရာ
|url = {{url|www.shwedagonpagoda.com}}
[[File:Crows-bells-voices-in-bkg-schwedagon.wav|mini]]ရွှေတိဂုံစေတီရှိ ဆည်းလည်းသံ
}}
'''[[စူဠာမုနိလောကချမ်းသာစေတီတော်|ရွှေ]]တိဂုံ စေတီတော်သည်''' ၃၂၆ ပေ မြင့်ပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်|သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ" ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။အချို့ကလည်း "စေတီအစ ရွှေတိဂုံက" ဟုဆိုကြသည်။ လက်ရှိဉာဏ်တော်ရှိ စေတီတော်ကို ၎င်းခေတ် ကုန်းဘောင်ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားက ၁၇၆၈ခုနှစ် ငလျင်ကြီးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် မူလစေတီတော်ကိုငုံ၍ မြန်မာဗိသုကာဟန်ဖြင့် အချိုးအစားဆန်းကြယ်စွာ တည်သည်။
[[File:Shwedagon Pagoda.jpg|thumb|150px|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ပုံ]]
== အမည်ခေါ်တွင်ပုံ ==
[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]ဟု အမည်နာမ မတပ်ခင်က မွန်ဥက္ကလာပမင်းကြီး စိုးစံရာ ဒဂုံတိုင်းဟု သိမှတ်ခဲ့ကြသည်။ နောင်သောအခါ [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|ဘလ္လိက]] နှင့် [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|တဖုဿ]] မွန်ကုန်သည်ညီနောင်တို့က [[မြတ်စွာဘုရားသခင်|မြတ်စွာဘုရား]] ဆံတော်များ ပင့်ဆောင်လာခဲ့ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခဲ့ကြပီး ထိုစေတီတော်ထဲတွင် [[ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား]]၏ ဆံတော် ရှစ်ဆူနှင့်တကွ ရှေးရှေးသော ဘုရား ၃ ဆူတို့၏ အမွေအနှစ်များ ထည့်သွင်းထားခြင်းကြောင့် တိဂုံပစေတီဟု အမည်တွင်ခဲ့လေတော့သည်။ ထိုတိဂုံပမှသည် ဒဂုံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မူလမြို့အမည်ကွယ်ကာ ဒဂုံတိုင်း၌တည်ထားသောကြောင့် ကျိုက်ဒဂုံ ဟုသမုတ်ခဲ့ကြသည်။ တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော [[အလောင်းမင်းတရား]]လက်ထက်တွင် ဒဂုံကို [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]ဟု အမည် ပြောင်းလည်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တိဂုံပဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကို ရွှေတိဂုံ ဟူသော အမည်နာမဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
[[File:Shwe Dagon Pagoda, 2011.jpg|thumb|150px|ရွှေတိဂုံဘုရားအား ညဘက်ဖူးမြင်ရပုံ]]
== သမိုင်းကြောင်း ==
ဘီစီ (၅၈၈)၌ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော အသိဉ္စနမြို့၌ သုဝဏ္ဏအမည်ရှိသော သူဌေးကြီးတစ်ဦးရှိလေသည်။ ထိုသူဌေးကြီးတွင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ဟူသော သားနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကုန်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ကုန်များကို သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသသို့ ကုန်ရောင်းသွားကြသည်။ မဇ္ဈိမဒေသပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ သင်္ဘောကို ဆိုက်ကပ်ကျောက်ချ၍ ကုန်များကို လည်းအစီးပေါင်း (၅၀ဝ)ပေါ်သို့ တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသ၌ လှည့်လည်ရောင်းချကြသည်။ တဖုဿ ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်အဖွဲ့သည် ဗောဓိပင်အနီးသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့ကြ၏။ ကုန်သည်တို့ မဟာဗောဓိပင် အနီးသို့ရောက်ပြီး တစ်နေ့ သို့မဟုတ် တစ်ည၌ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ကုန်သည်ညီနောင်အား ကိုယ်ထင်ပြခဲ့၏။ ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ရုက္ခစိုးနတ်အား မြင်လျှင် အံ့ဩသွားကြ၏။ အသင်မည်သူနည်း ဟုမေး၏။
ရုက္ခစိုးနတ်က "အမောင်တို့ နားထောင်လော့ ကျွန်ုပ်က တခြားမဟုတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးဘဝက အမောင်တို့နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်ခဲ့သူများ ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးရှေးဘဝက ကောင်းမှုကောင်းကျိုးများ ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် ယခုဘဝတွင် ရုက္ခစိုးနတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမောင်တို့ ယခု သင်တို့ထံသို့ ရောက်ခဲ့သည်မှာ သင်တို့နှင့်ကျွန်ုပ်သည် ယခင် ဘဝဆွေမျိုးတော်စပ်ဖူးသူ ဖြစ်သဖြင့် သင်တို့အား အကျိုးပြုရန် ဤသို့ ကိုယ်ထင်ပြရခြင်းဖြစ်သည် အမောင်တို့" ဟုပြောသည်။ ကုန်သည်ညီနောင်က "အသင်က မည်သို့ အကျိုးပြုဖို့လာသနည်း"ဟု ရုက္ခစိုးနတ်ကို မေး၏။ ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်က"နားထောင်လော့ အမောင်တို့ ကျွန်ုပ်သင်တို့အား အကျိုးပြုသည်ဆိုသည်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ။ ပြောရလျှင် အမောင်တို့ ရောက်ရှိနေသည့် မဇ္ဈိမဒေသတွင် သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားဟာ ပွင့်တော်မူပြီး လင်းလွန်းပင်ခြေရင်းမှာ သီတင်းသုံး စံတော်မူနေတာမို့ အမောင်တို့ သွားရောက် ပူဇော်လော့ တိုက်တွန်းလမ်းညွှန်လိုတယ် အမောင်တို့"ဟုဆိုလျှင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးသွားကြ၏။ ချက်ချင်းပင် "ဒါဆို ကျွန်ုပ်အား လမ်းညွှန်ပြပါ ရုက္ခစိုးနတ်" ဟုပြော၏။ ထို့နောက် ရုက္ခစိုးနတ်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ဘုရားရှင် သီတင်း သုံးရာ လင်းလွန်းပင်အား လမ်းညွှန်ပြခဲ့၏။ သည်အခါ ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် သဒ္ဓါပီတိအပြည့်နှင့် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးရာ လင်းလွန်းပင်ရင်းသို့ သွားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ်ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ် တို့နှင့် ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းပြု၏။
=== ပထမဆုံး သရဏဂုံတည်သူ ===
ကုန်သည်ညီနောင်တို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ် ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ်တို့နှင့် ပူဇော်သက္ကာကပြု လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်မှ ဤသို့ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည့်အတွက် ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဟူသည့် "ဒွေဝါစိက" သရဏဂုံ တည်ခဲ့ကုန်၏။ ထိုစဉ်က ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ တည်းဟူသည့် ရတနာနှစ်ပါးသည်သာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ သံဃာရတနာသည် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် လူသူအများသည် ရတနာနှစ်ပါးအားသာ ဆည်းကပ်ပူဇော်နေကြကုန်၏။ ဗုဒ္ဓဝင်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ထူးခြားစွာ ဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး ဆွမ်းကပ်ရသူနှင့် ပထမဆုံး သရဏဂုံ တည်သူများ ဖြစ်ခဲ့၏။
=== ဆံတော်ရှစ်ဆူ ===
ဘုရားရှင်အား ပူဇော်ခွင့်၊ ဆွမ်းကပ်ခွင့်ရခဲ့သည့်အတွက် ပီတိဖြစ်ခဲ့ရသည့် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ဆွမ်းကပ်လှူပူဇော်ပြီးလျှင် "အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်တို့ အရှင်မြတ်ဘုရားအား ထာဝရကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ပူဇော်နိုင်ရန် ဘုရားရှင်ကိုယ်စား ပူဇော်ရာ တစ်ခုအား ပေးသနားတော် မူပါဘုရား" ဟုလျှောက်ထား လေ၏။ "ကောင်းပြီချစ်သားတို့" မိန့်တော်မူပြီး သကာလ ဦးခေါင်းတော်အား သုံးသပ်ပြီး ဆံတော်မြတ် (၈)ဆူအား ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ပေးသနားတော်မူရာ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိ အပြည့်နှင့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား သင်္ဘောနှင့်ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည် သို့ ပြန်ခဲ့၏။ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ ဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာလျှင် ဥက္ကလာပတိုင်း၏ ပြည့်ရှင်မင်းမြတ် ဥက္ကလာပမင်းကြီး နှင့်တကွ ပြည်သူတို့က သောင်းသောင်းဖျဖျကြိုဆိုကာ ဖူးမြော် ကြည်ညိုကြ၏။
=== နောင်တော်ကြီးစေတီ ===
ထို့အတူ ဆံတော်(၄)ဆူအား စေတီတော်အဖြစ် တည်ထား ကိုးကွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြ၏။ စေတီတော်အား သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် ၌ တည်ထားကိုးကွယ်ရန် မင်းနှင့်ပြည်သူတို့က ဆုံးဖြတ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်သို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့၏။ သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် သို့ရောက်လျှင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၄)ဆူအား ကြီးကျယ်ခန်းနားသည့် စံကျောင်း၊ မဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်၍ပူဇော်ခဲ့သည်။ ယင်းစံကျောင်း မဏ္ဍပ်နေရာ၌ အထိမ်းအမှတ်စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ကြ၏။ ထိုစေတီသည် နောင်တော်ကြီးစေတီဟု အမည်တွင်၏။
[[ဖိုင်:Pagoda_Shwe_Dagon_34.jpg|thumb|နောင်တော်ကြီးစေတီတော်]]
=== ဌာပနာထားသော ဓာတ်တော်မြတ် ၄-ပါး ===
[[ဥက္ကလာပမင်းကြီး]]တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူသော ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကြီး၌ ဘုရား ၄-ဆူ၏ ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူကို [[ဌာပနာ]]ထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာတို့၏ ဆံတော်မြတ်၊ ဓာတ်တော်မြတ်တို့အား ရန်သူတို့ အလွယ်တကူ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန်အတွက် နတ်တို့သည် ဌာပနာ တိုက်ထည့်သွင်းတည်ရန် ကြံရွယ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် အလယ်တည့်တည့်၌ ဇောက် ၄၀၄တောင်၊ အနံ ၄၄ တောင်ရှိသည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုတူးခဲ့၏။ ထိုဥမင်လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း၌
# ဆူးလေနတ်ကြီးထံမှ ရရှိသော [[ကကုဿန်]]မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တောင်ဝှေးတော်
# ရောဟဏီမည်သော ဗိုလ်တထောင်နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကောဏာဂမန မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေစစ်တော်
# ဒက္ခိဏ မည်သော သင်္ကန်းကျွန်း ကျိုက္ကဆံ နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကဿပမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေသနုပ်သင်္ကန်းတော်မြတ်
# တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ညီနောင်တို့ထံမှ ရရှိသော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဆံတော်မြတ်(၄)ဆူအား မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခုနှစ်၊ တပေါင်း လပြည့်နေ့၌ ကျောက်ဖျာအခင်းအကာများ ပြုလုပ်၍ ဌာပနာတိုက် ထည့်သွင်းတော်မူခဲ့သည်။ ထိုဆံတော်ဓာတ်တို့ကို 'အမြိဿရ' မည်သော [[မှော်ဘီနတ်ကြီး]]က စောင့်ရသည်ဟု မော်ဓော ရာဇာဝင်သမိုင်းနှင့် ရွှေတိဂုံသမိုင်း၊ အခြား ပညာရှိတို့ကဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကျောက်ဖျာတိုက်၏ အထက် ၌ ကျောက်ဖျာတင်၍ ဌာပနာတိုက်အား ပိတ်ခဲ့၏။
=== သာသနာအစရွှေတိဂုံက ===
ဥက္ကလာပမင်းကြီးနှင့် ပြည်သူများပူးပေါင်း၍ ဌာပနာ တိုက် ကျောက်ဖျာအထက်၌ ဉာဏ်တော်(၄၄)တောင် အမြင့်ရှိသည့် စေတီတော်မြတ်တစ်ဆူအား တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီအား "တိဂုမ္ဗစေတီတော်"ဘွဲ့ချီမော်ကွန်း ထိုးခဲ့၏။ ထို တိဂုမ္ဗစေတီတော်သည် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှာ ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် ပထမဦးဆုံးစေတီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ "သာသနာအစ ရွှေတိဂုံက"ဟု ကဗ္ဗည်းထိုး မော်ကွန်းတင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သတည်း။<ref> ရွှေတိဂုံသမိုင်းသစ် (အရှင်အာဒိစ္စရံသီ)</ref>
[[File:Shwedagon pagoda morning.jpg|thumb|150px|အာရုဏ်တက်အချိန်ဖူးမျှော်ရပုံ ]]
== ထူးခြားဖြစ်စဉ် ==
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂)ရက် (၁၂၆၄ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၅ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အင်္ဂါထောင့်သို့ [[ကျား]]တစ်ကောင် တက်ရောက်လာသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ပစ်သတ်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{cite book|title=၂၀ရာစု မြန်မာ့သမိုင်း|author=သန်းဝင်းလှိုင်|date=၂ဝဝ၉ ခု၊ မေလ|publisher=ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ}}</ref>
ကျားသည်ခေါင်းလောင်းပုံ အနားလန်အစွန်းတွင် တက်၍ ဝပ်နေသည်ကို ဘုရားဖူးများသည် တွေ့ကာအုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားလူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးရွှေဝိုင်းသည် ရန်ကုန်အရေးပိုင်၏ စာဖြင့် ထိုနေ့ နံနက် ၈ နာရီတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အီးလောဖို့ဒ် ကို သွားခေါ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးကို အပြင်မှပြန်အလာ လမ်းတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ နီးရာအိမ်များမှ သေနတ်ရှာခဲ့သည်။ နှစ်လုံးပူးသေနတ်တစ်လက်ကို ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း၏အိမ်မှ ရခဲ့သည်။ အီလောဖို့ဒ်နှင့်အတူ ကပ္ပတိန် ဘီဗီးလ်၊ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း တို့လည်း အတူလိုက်ပါလာကြသည်။
ကျားမှာတစ်ကောင်လုံးကို မမြင်ရဘဲ ကျောကုန်း၊ နောက်ခြေထာက်နှင့် အမြီးတို့သာ မြင်ရသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးလောဖို့ဒ်သည် ဂျင်းနင်းအား တန်ဆောင်ပေါ်သို့ တက်၍ နေရာယူခိုင်းခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန် ဘီးဗီးလ်အား လီဗာပူဘုရင့်တပ်ရင်းမှ ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကိုင် စစ်သားဆယ်ဦးကို ခေါ်ခိုင်းခဲ့သည်။ စစ်သား ၁၄ ဦးမျှ ရောက်လာကြသည်။ စစ်သားများကို နှစ်စုခွဲလိုက်သည်။ ထို့နောက် ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းရှိသော တန်ဆောင်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် နေရာယူခိုင်းသည်။ ထို့နောက်ကျားကို ဗိုလ်မှူးကြီးက အမိန့်ပေးသောအခါ ပစ်သတ်စေခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းပစ်လိုက်သော ကျည်ဆန်တို့သည် ရင်အုပ်၊ ဘယ်နှင့်ညာ ပခုံးတို့တွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပစ်ခတ်ရာ ကျားသည် ထိုနေရတွင်ပင် ငြိမ်ကျသွားသည်။ သို့တိုင် ကျားသည် မသေသေးဘဲ ညည်းသံပြုနေသေးသည်း။ ဂျင်းနင်းသည် ကျားဆီသို့ ငြမ်းတွင်ချည်ထားသော ဝါးလှေကားဖြင့် တက်သွား၏။ ထို့နောက် ကျား၏ ရင်အုပ်တည့်တည့်ကို တစ်ချက်ပစ်လေသည်။ ထိုအခါမှ ကျားသည်သေလေသည်။
ကျားသည် ငယ်ရွယ်သောကျားမ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်မှာ ရှစ်ပေတိတိဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာ ငါးချက်ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂျင်းနင်းပစ်ခတ်ခဲ့သော ကျည်ဆန်လေးချက်မှာ ရင်အုပ်၊ ကျောရှေ့၊ ကျောနောက်နှင့် နှလုံးတည့်တည့်ကို ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂေါ်ရာစစ်သားတို့ ပစ်၍ထိသော ဒဏ်ရာမှာ တစ်ချက်သာ ရှိသည်။ နောက်ခြေထောက်အနားမှ ဖြတ်ကာ အမြီးကို ထိမှန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမြီးသည် ပြတ်ပြီး အုတ်စွန်းတွင် တွဲလောင်းကျနေသည်။
ထိုကျားသည် ဘုရားပေါ်မတက်ခင်က ပုဇွန်တောင် အမဲသတ်ရုံအနီးတွင် ရှိသော တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ဟင်းခင်းထဲသို့ ရောက်ခဲ့သည့် ခြေရာများ တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုတ်ကိုင်းရေကူးဖက်ရှိ ခြံတစ်ခြံထဲတွင် နွားမတစ်ကောင်ကို ကိုက်သတ်ကာ စားသွား၏။
ထိုအချိန်ကာလ ဘုရားပေါ်သို့ ကျားတက်သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ လူတို့ပါးစပ်ဖျားတွင် အပြောများသော ကိစ္စဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျေးလက်တောရွာများအထိ သတင်းမှာ ပျံ့နှံ့သွားသဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးများ ရောက်လာကြလေသည်။ ထိုအဖြစ်ကို '''ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းများ''' ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ အငြိမ့်၊ ဇာတ်များတွင် စည်းလွတ်၊ ကာရန်လွတ်သီချင်းများ ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ စည်းလွတ်သီချင်းမှာ "ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ ကျားတက်တာ၊ ငါးရက်ကြာ။ အို ... ရွှေတိဂုံ ဘုရားမှာလ၊ ကျားတက်တာ ငါးရက်ကယ်ကြာဗျ၊ ဂေါ်ရာတွေဝိုင်း၊ သေနတ်နဲ့ပစ်၊ ကျားစင်းစင်းသေ" ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ရွှေတောင်ဆရာလွမ်း၏ '''ရွှေတိဂုံဘုရားအမှူးကို ကျားအဖူးတက်သော ပြဇာတ်''' မှာ လူကြိုက်များကာ ရောင်းမလောက်ခဲ့ပေ။ အရပ်ထဲတွင်လည်း ဘုရားပေါ်ကျားတက်သည်ကို မှော်ဘီနတ်ကြီး ဘုရားဖူးလာသည်ဟုလည်း ပြောဆိုကြလေသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ">{{cite book|title=မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ|publisher=စာပေဗိမာန်|location=၃၆၁၊ ပြည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
== ခေါင်းလောင်းများ ==
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်၊ ရင်ပြင်၌ ခေါင်းလောင်းစုစုပေါင်း (၂၉)လုံးရှိသည်။
#[[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] - ခရစ်နှစ် ၁၄၇၇ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|(ကောဇာသက္ကရာဇ်]] (၈၃၈)) ခုနှစ်တွင် မွန်ဘုရင် [[ဓမ္မစေတီမင်း]]ကြီးသည် အဝိန္ဒဆောက်အမည်ရ [[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] ကြေးပိဿာချိန်(၁၈၀၀၀၀)ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
#[[စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၇၇၈-ခုနှစ်၌ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] သွန်းလုပ်ခဲ့၏။ သွန်းလုပ်ဆဲ ၁၀၃၈-ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူရှင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ သားတော် [[စဉ့်ကူးမင်း]]က ဆက်လက်သွန်းလုပ်စေသည်။ အလေးချိန်မှာ ၁၅၅၅၅ ပိဿာရှိသည်။
#[[သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၈၄၁-ခုနှစ်တွင် [[သာယာဝတီမင်း]] (ခေါ်) ရွှေဘိုမင်းသည် အလေးချိန်ပိဿာ ၂၆၀၀ဝ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
[[File:Yangon70.JPG|thumb|150px|ရွှေတိဂုံစေတီတော် မြောက်ဘက်မုခ်ဦး]]
== သတင်း ==
ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို ခရစ်နှစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် မြေဒူးမင်းလက်ထက် တွင်ငလျင်ကြီးစွာ လှုပ်ခဲ့သည့် အတွက် ဖောင်းရစ် အဝထိပြိုကျခဲ့သည့် အတွက် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးမှ ယခုဖူးတွေ့ရသည် ၃၂၆ ပေ မြင့်သော စေတီတော်ကြီးကို ယခင်စေတီကို ငုံကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုစေတီတော် သက်တမ်းမှာ ၂၆၀ဝ နှစ်ရှိပြီး ဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ကပ်လှူထားသော ရွှေပြား ရွှေသင်္ကန်းများမှာ ရွှေပြား အချပ်ရေ ၃၃၆၀၀ ခုရှိပြီး ရွှေစင်ရွှေသား ၃ တန်ခွဲ ရှိသည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်း ကြောင့် လွင့်စဉ်ကျခဲ့သော ရွှေစ ရွှေနများမှ ၉ ပိဿာခန့်ကို ပြန်လည် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း။ ယခုအခါ နာဂစ်မုန်တိုင်း လေတိုက်နှုန်းထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော လေတိုက်နှုန်းများကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် စီစဉ်ကြရာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြီးများကို ပင် ခံနိုင်ရည် ရှိအောင် ပြင်ဆင်ရကြောင်း၊ ထီးတော်မှ ခေါင်းလောင်းတော်အထိ အလေးချိန် တန် ၆၀၀ ခန့် ထမ်းထားရကြောင်း၊ ကြာမှောက်ကြာလှန်ကို စတီးတိုင်း၊ စတီး သံကွင်းနှင့် စတီး သံပတ် များ ဖြင့် ချုပ်၍ အတွင်းရှိ ရှေ့ယခင် စေတီဟောင်းနှင့် လက်ရှိ ငုံထားသော စေတီတော်ကြား ကွာဟနေသော နေရာများကို စလစ် လောင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ ကြာမှောက် ကြာလှန် အတွင်းပိုင်း ခိုင်ခံ့အောင် ပြုလုပ်သည့် ကဏ္ဍ တွင် ငွေကျပ် သိန်း ၁၀၀၀ ကျော် ကုန်ကျမည် ဖြစ်ပြီး လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများမှ ဖော်ပြပါ စတီး၊ သံ နှင့် ဘိလပ်မြေများကို စေတနာရှင် အလှူရှင်များမှ ငွေသားများ လှူဒါန်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
==ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ==
[[ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ]]
== သမိုင်းရက်စွဲများ (ခရစ်နှစ်) ==
*'''၁၃၇၂''' − ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကို ဟံသာဝတီဘုရင် [[ဗညားဦး]] ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ပြင်ပြီးသည့် အချိန်တွင် စေတီ၏ ဉာဏ်တော်မှာ အတောင် ၄၀ ( ပေ ၆၀) ရှိသည်။
*'''၁၄၃၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ခေါင်းလောင်းအထိ ပြိုကျခဲ့သည်။ ဗညားရန်း၊ ဗညားဗရူး၊ ဗညားကင်းဒေါ၊ ဘုရင်မကြီး [[ရှင်စောပု]]တို့ ပါဝင်ပြီး အဆက်ဆက်ပြုပြင်ခဲ့သောကြောင့် ဉာဏ်တော်မှာ ၃၀၂ ပေ ဖြစ်လာသည်။
*'''၁၄၇၆''' − ရှင်စောပုနှင့် ဓမ္မစေတီမင်းတို့ ဆက်လက် ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၃၀၀၀ ရှိဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
*'''၁၄၈၅''' − ရွှေတိဂုံ ကျောက်စာတိုင်ကို ရေးထိုးစိုက်ထူခဲ့သည်။
*'''၁၅၆၄''' − [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်တွင် ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ပြိုသည်။
*'''၁၅၇၂''' − ၁၅၆၄ ခုနှစ်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျခဲ့သော အပျက်အစီးတို့ကို ဘုရင့်နောင်က ပြင်ဆင်ပြီး ထီးတင်ခဲ့သည်။ မကိုဋ်လှူသည်။ သဘင်ပွဲခံသည်။
*'''၁၅၈၂''' − ငါးဆူဒါယကာ နန္ဒဘုရင် လက်ထက်တွင် ထီးသစ်တင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၁၄၀ ရှိ ခေါင်းလောင်းလှူသည်။
*'''၁၅၈၃၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အီတလီပြည်၊ ဗင်းနစ်မြို့သားကုန်သည် ဂတ်စ်ပရိုဗာလဗီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီးရွှေတိဂုံ စေတီတော်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
*'''၁၅၈၃''' − အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား ရပ်ဖစ်ချ် ဒဂုန်ရောက်၍ စေတီတော်အကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်သည်။
*'''၁၆၁၀၊ ဇူလိုင်လ''' − ၁၆၀၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို ပြင်၍ ပထမဆုံး ပြည်သူများ စုပေါင်းတင်လှူသည့် ထီးတော်ကို တင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂဗုဓ် ဆရာတော်က ဦးစီးသည်။
*'''၁၆၁၂''' − ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို [[ငဇင်ကာ]] ဖြုတ်ယူသည်။ ဒေါပုံမြစ်အတွင်းသို့ ကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၁၃''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းက ငဇင်ကာကို နှိမ်နင်းပြီး ဒဂုန်သို့လာရောက်၍ စေတီတော်တွင် ကြေးခေါင်းလောင်း ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၆၁၉၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက် ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ငွေခေါင်းလောင်းများကို လှူပြီး စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် လူ ၄၂၀ ထားခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၀၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်ပြီး စေတီတော်အထက်ပိုင်း ပြိုကျသည်။ မဟာရံတံတိုင်းများလည်း ပြိုကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၂၊ မတ်လ''' − ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသည်များကို ပြုပြင်၍ ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၆၄၄၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုသည်ကို သာလွန်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို ပြုပြင်ပြီး ပြန်၍ ထီးတင်သည်။
*'''၁၆၅၂၊ မေလ ၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျသည်ကို ပင်းတလဲမင်းက ထီးပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ပြင်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ထီးတော်ဘုံသုံးဆင့် လွင့်စဉ်၍ မြေခခဲ့သည်။
*'''၁၆၆၃၊ စက်တင်ဘာလ''' − ပြည်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို အင်းဝသို့ ယူ၍ ပြုပြင်ပြီးနောက် ပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၄ ဒီဇင်ဘာလ''' − ငလျင်လှုပ်သဖြင့် စိန်ဖူးနှင့်တကွ ထီးတော် အနောက်မြောက်ထောင့်သို့ ကျသည်။ ငှက်ပျောဖူးနှင့် ခေါင်းလောင်းပုံပြိုသည်။
*'''၁၆၆၇၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − စေတီကြီးကို ပြုပြင်ပြီး၍ ထီးအသစ်တင်ခဲ့သည်။
*'''၁၆၇၉၊ ဩဂုတ်လ − နိုဝင်ဘာလ''' − ငလျင်အကြိမ်ကြိမ်လှုပ်ခဲ့သောကြောင့် စေတီကြီးပြိုသည်ကို အများဝိုင်းဝန်းပြုပြင်သည်။
*'''၁၇၅၅၊ ဇွန်လ''' − [[အလောင်းမင်းတရား|အလောင်းဘုရား]] ရွှေတိဂုံကို ပူဇော်ရန် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်တော်တွင် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အကြိမ်တစ်ထောင်ပြည့်အောင် ရွတ်ဆိုပူဇော်သည်။
*'''၁၇၅၇၊ ဇူလိုင်လ''' − အလောင်းဘုရားကောင်းမှု ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်သည်။ သုဓမ္မာဇရပ်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၆၈၊ ဇွန်လ ၁၃''' − [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ စေတီတော်၏ သပိတ်မှောက် အထက်ပိုင်း ပျက်စီးသည်။ စေတီပစ္စယာ ပန်းတင်လည်း ပျက်သည်။ ဆင်ဖြူရှင်က ပြင်ဆင်ရန် ထီးတော်အသစ်လုပ်၍ ရွှေ ကိုယ်လေးချိန် မျက်ပါးခတ်စေသည်။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁''' − ဆင်ဖြူရှင်မင်း ထီးတော်တင်ရန် ရန်ကုန်သို့ရောက်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ အနောက်ဘက်ယွန်းတွင် သဘင်နန်းနှင့် စံ၏။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁၅''' − ဆင်ဖြူရှင်ကောင်းမှု၊ အမြင့် ၃၈ ပေ၊ ၉ လက်မရှိသော ဘုံခုနှစ်ဆင့် ထီးတော်သစ်ကို တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် စေတီတော်မြောက်အရပ်မှ စက်သီးဖြင့် တင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဉာဏ်တော်သည် ၃၃၈ ပေရှိသည်။
*'''၁၇၇၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇''' − ဆင်ဖြူရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ဆွဲလှူရန် သွန်းသောကြေးချိန် ၁၅၅၅၅ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို မဟာဃဏ္ဍဘွဲ့ပေး၍ ဆွဲလှူသည်။ အများက စည့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းဟု ခေါ်ကြသည်။
*'''၁၇၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆''' − ဘိုးတော်ဘုရား (ခေါ်) [[ဗဒုံမင်း]]သည် ရင်ပြင်တော်ပေါ်၌ ကြေးနီအုတ်ကြွပ်မိုး စရပ် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၉၅၊ ဧပြီလ''' − အင်္ဂလိပ်သံကိုယ်စားလှယ် မိုက်ကယ်ဆိုင်း ရန်ကုန်သို့ရောက်၍ စေတီရင်ပြင်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၇၉၆၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − အင်္ဂလိပ်သံ ဟီရမ်ကောက် ဒဂုန်သို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီ တောင်ဘက်မုတ်ခြေရင်းမှ သွားကြည့်ပြီး ဘုရားဖူးများ စည်ကားပုံကို မှတ်တမ်းရေးခဲ့သည်။
*'''၁၈၁၇''' − အများကောင်းမှုဖြင့် စေတီတော်ကို ရွှေချသည်။
*'''၁၈၁၄၊ မေလ ၁၂''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်တက်၍ သိမ်းပြီး ခံတပ်လုပ်သည်။ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်၍ အဖိုးတန် ရတနာတွေ ယူသည်။ စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို ဖြုတ်ယူသယ်ဆောင်၍ သင်္ဘောပေါ်တင်ရာ မြစ်ထဲကျသည်။
*[[File:Scene upon the terrace of the Great Dagon Pagoda at Rangoon.jpg|thumb|239x239px|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄ - ၁၈၂၆)]]'''၁၈၂၆၊ ဇန်နဝါရီလ''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်မှ ဖြုတ်ယူ၍ မြစ်ထဲကျသွားသော စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို မြန်မာတို့ ရအောင်ဆယ်ယူပြီး ပြန်လည်ဆွဲယူသည်။
*'''၁၈၂၆၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်လက်ထဲက ပြန်၍ရသည်။ ဟံသာဝတီဝန်ကြီး မဟာမင်းလှရာဇာက လက်ခံသည်။ အပျက်အစီးများကို ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၄၁၊ အောက်တိုဘာလ ၃''' − [[သာယာဝတီမင်း]] (ရွှေဘိုမင်း) စေတီတော်ကို ဖူးမြော်ရန် တက်သည်။ ရန်ကုန်တွင် နန်းသစ်ဆောက်၍ ငါးလမျှ စံသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀''' − စေတီတော်ကြီးကို သာယာဝတီမင်း ရွှေပုဇွန်ခွံ ကပ်လှူသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ရွှေဘို (သာယာဝတီ) မင်းက ရွှေတိဂုံရင်ပြင်တွင် အလှူတော် ရေစက်ချသည်။ မိဖုရား မမြကလေးက စောင်းတန်းဖိုး လှူသည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀''' − ရွှေဘိုမင်းသည် ရွှေတိဂုံကို ဖူးမြော်ရန် တက်ပြီ သံသေခေါင်းလောင်း နှစ်လုံးနှင့် ဆည်းလည်းများ လှူသည်။ သွန်းလုပ်ဆဲ ခေါင်းလောင်းကြီး မပြီးသော်လည်း မစောင့်နိုင်သောကြောင့် ဆက်လက်သွန်းစေပြီး ပြန်ရန် ပြင်သည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂''' − ရန်ကုန်မှ သာယာဝတီမင်းနှင့် အခြွေအရံများ အမရပူရသို့ ပြန်ကြွသည်။
*'''၁၈၄၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − သာယာဝတီမင်းကောင်းမှု မဟာတိသဒ္ဒဃဏ္ဍခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လူ ၅၀ ဖြင့် သွန်းလုပ်ပြီးစီးသည်ကို ဘုရင်မကြွရောက်နိုင်သဖြင့် အသည်ဝန် မဟာစည်သူနှင့် ပန်းတဉ်းဝန်တို့က တန်ဆောင်း ပြာသာဒ်နှင့် ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဧပြီလ ၁၄''' − [[ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်|အင်္ဂလိပ် − မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲ]]တွင် အင်္ဂလိပ်တပ်များ ကုန်းတော်ကိုတက်၍ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူတပ်စွဲ၍ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်ကြသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီ ကုန်းတော်ပေါ်သို့ တက်သည်။
*'''၁၈၅၂၊ နိုဝင်ဘာလ ၁''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် လက်နက်တိုက် ဖောက်ခွဲမှုဖြစ်၍ လူငါးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
*'''၁၈၅၃၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃''' − ကုန်းတော်ကို တက်ရောက်သိမ်းမည်ဟု သတင်းရသဖြင့် အစောင့်များချထာပြီး ဆူပူမည့် သူများကို ဖမ်းသည်။
*'''၁၈၅၃''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီက စေတီတော်ကြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တပ်သားများ ဆက်ပြီးဖောက်ထွင်း လုယူခြင်းမပြုရဟု အမိန့်ထုတ်သည်။
*'''၁၈၅၅''' − ၁၈၅၂ ခုနှစ်မှစ၍ စစ်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပြုပြင်၍ [[မောင်ထော်လေး၊ စစ်ကဲ|စစ်ကဲ မောင်ထော်လေး]] က စတင်စောင့်ရှောက်သည်။ ဦးထော်လေးသည် စေတီတော်အတွက် ထီးတော်ကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ခေါင်းလောင်းစာရင်းပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။ အလှူဒါနများ စုဆောင်းပြီး စေတီတော်ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် ငြမ်းဆင်သည်။ တပေါင်းလတွင် ခေါင်းလောင်းများ ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၆၇''' − ကုန်းတော်ပတ်လည်ကို အင်္ဂလိပ်ခံတပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ စတင်ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၆၉'''− ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို စောင့်ရှောက်ရန် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပဏ္ဍိတ ခေါ် ဦးပြားကို နာယကထားပြီး ဂေါပက ဖွဲ့သည်။
*'''၁၈၆၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁''' − ဂေါပကအဖွဲ့က စည်းဝေး၍ ထီးတော်အသစ်တင်၍ ပြည်သူ့အားနှင့် မဖြစ်နိုင်၍ မန္တလေးမှ [[မင်းတုန်းမင်း]]ကို ဆောင်ရွက်ပါရန် လျှောက်ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်သည်။
*'''၁၈၆၉၊ ဒီဇင်ဘလ ၂၆''' − မင်းတုန်းမင်း၏ တိဂုံဆံတော်ရှင် ထီးတော်သစ် တင်စေအမိန့်ကို ညီလာခံတွင် ချမှတ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁''' − မင်းတုန်းမင်း၏ ထီးတော်သစ်တင်ရန် အမိန့်ချမျတ်ခြင်းကို စေတီတော်ရင်ပြင် သာယာဝတီခေါင်းလောင်းအနီးတွင် မှတ်လွှာဖတ်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ မေလ''' − ထီးတော် မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလှူပါဝင်ရန် ရန်ကုန်မှ ငွေများ၊ ပစ္စည်းများ ပို့သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ထီးတော်ကြီးကို မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ပြီး၍ မင်းတုန်းမင်းက ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂''' − ထီးတော်သစ် ပင့်ဆောင်လာသောအဖွဲ့ ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန် လမ်းမတော်ဆိပ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မင်းကြီးမဟာမင်းကျော် မင်းထင် (ပုပ္ပါးဝန်ထောက်) က အင်္ဂလိပ် မဟာမင်းကြီးကို အခမ်းအနားဖြင့် အတွင်းဝန်ရုံးတွင် ထီးတော်ပေးအပ်ပွဲလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈''' − ထီးတော်သစ်သည် ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ရှိ ဒေါ်ဖွားဇရပ်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − ထီးတော်ဟောင်းကို တပိုင်းစီ စပြီးချရာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉''' − ထီးတော်သစ်ကို စ၍တင်ရာ စက်ပျက်၍ မအောင်မြင်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁''' − ထီးတော် ပထမဘုံကိုတင်၍ ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်သစ်နှင့်တကွ စိန်ဖူးငှက်မြတ်နားတင်၍ ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ပုပ္ပါးဝန်ထောက်နှင့်အဖွဲ့ ရန်ကုန်မှ ထွက်၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်သည်။
*'''၁၈၇၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂''' − စေတီတော် တပေါင်းပွဲမှာ ခါတိုင်းနှစ်များထက်ထူးပြီး စည်ကားခဲ့သည်။ တောရွာများမှ ဘုရားဖူးများ အများအပြား လာရောက်ကြသည်။
*'''၁၈၇၂၊ မတ်လ ၁၅''' − [[ကောင်း၊ ဦး (ကင်းဝန်မင်းကြီး)|ကင်းဝန်မင်းကြီး]]ခေါင်းဆောင်သော လန်ဒန်သွားသံအဖွဲ့ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်မှာ တက်ပြီး မြောက်မျက်နှာ ဇရပ်တွင် ဆွမ်းကျွေးသည်။ စေတီတော် အရှေ့ဘက်ရှိ ကျောင်းတော်ရာသို့ သွားကြည့်၏။
*'''၁၈၇၂၊ ဧပြီလ ၁၁''' − အင်္ဂလိပ် မဟာရှင်တော်ဝန်မင်းကြီးက နောက်ထပ်ဘဏ္ဍာထိန်း လူကြီးငါးဦးခန့်ထားကြောင်း အမိန့်ထုတ်သည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၈၇၄၊ မတ်လ ၂၆''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်ပြည် ပါရီသွား သံအဖွဲ့ စေတီတော်ကို ဝင်ဖူးရင်း ဆွမ်းတော်ကပ်သည်။
*'''၁၈၇၄၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ပါရီပြန် သံအဖွဲ့ အပြန်ရန်ကုန်ဝင်ပြီး စေတီတော်ကြီးတွင် တစ်ကြိမ် ဆွမ်းတော်ကြီး ကပ်သည်။
*'''၁၈၈၅၊ ဧပြီလ ၂၉''' − ရန်ကုန်ခရိုင် တရားသူကြီးရုံးက ရွှေတိဂုံစေတီ ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့ဝင် ကိုးဦး ခန့်အပ်သည့် ဂေဇက် ထုတ်ပြန်သည်။
*'''၁၈၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ရုရှား ပါဠိပညာရှင် မိနေယဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီတော်သို့ အဖူးအမြော် တက်ရောက်သည်။ မှတ်တမ်းရေးသည်။
*'''၁၈၈၈၊ အောက်တိုဘာလ ၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော် အောက်သို့ကျသည်။ ရွဲအထက်မှ အင်္ဂတေများ ကွာကျသည်။
*'''၁၈၈၉၊ မတ်လ ၁၇''' − ၁၈၈၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပြုတ်ကျသော စိန်ဖူးတော်နှင့် ငှက်မြတ်နားကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက် တပေါင်းလ ပွဲတော်တွင် ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၉၈''' − မြို့လူထုက မဲဆန္ဒဖြင့် ပထမဆုံး ရွေးကောက်သော ဘဏ္ဍာထိန်းအဖွဲ့ စတင်ဆောင်ရွက်သည်။
*[[File:Shwedagon Pagoda 1900.JPG|thumb|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၉၀၀ )]]'''၁၉၀၀''' − စေတီတော်ကြီးအား ရွှေပြားသင်္ကန်း ကပ်လှူရန် ကြေညာ၍ အလှူရှင်များ ဖိတ်ခေါ်သည်။
*'''၁၉၀၃၊ မတ်လ ၂''' − စေတီတော် ခေါင်းလောင်းပုံ တောင်ဘက် အနားလန်စွန်းတွင် ကျားမတစ်ကောင် တက်နေ၍ ဂေါ်ရာများ လာရောက်ပြီး သေနတ်ဖြင့် ပစ်၍ သတ်ရသည်။
*'''၁၉၀၄၊ မတ်လ ၂၆''' − စေတီတော် ကိုယ်လုံးပြည့် ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၉၀၆''' − ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်လောင်း ဝေလမင်းသားနှင့် ကြင်ယာတော် မေရီမင်းသမီး ရွှေတိဂုံ ကုန်းတော်ပေါ် တက်ရောက်ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၀၈၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ဘုရားပိုင် မြေကွက်အကျယ် ၄၉.၇၄ ဧကအတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဂရန်ထုတ်ပေးသည်။
*'''၁၉၁၈၊ ဖေဖော်ဝါရီလ နှင့် ဇွန်လ''' − သူရိယမဂ္ဂဇင်းတွင် [[ကာတွန်းဦးဘကလေး|ကာတွန်း ဦးဘကလေး]]က ဘုရားပေါ်တွင် မျက်နှာဖြူများ ဖိနပ်စီးသည့် အကြောင်းနှင့် ဖိနပ်စီးသည့် ကိစ္စကြောင့် ဝိုင် အမ် ဘီ အေ အဖွဲ့ကြီး၌ သဘောကွဲပုံကို ကာတွန်းများ ရေးဆွဲ၍ သရော်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ ဩဂုတ်လ ၁၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှတ်မြတ်နားတိုင် ယိုင်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉''' − ဘုရားစေတီများတွင် ဖိနပ်မစီးရဟု အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အမိန့်ထုတ်သည်။ သို့ရာတွင် တာဝန်အရ သွားရောက်လျှင် စီးနိုင်သည်ဟု ခြွင်းချက်ပါရှိသည်။
*'''၁၉၁၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်မှ ပြောင်းရွေ့သွားရန် စပြီး အရေးဆိုသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅''' − ရန်ကုန်ကောလိပ်မှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် အရှေ့ဘက်၊ ဗဟန်း ဦးအရိယ ကျောင်းတိုက်၌ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂''' − အင်္ဂလိပ်အတိုက်အခံ လေဘာပါတီ အမတ်ကာနယ်ဝက်ဂျ်ဝုဒ် ဇနီးမောင်နှံ ဘုရားပေါ်သို့ ဖိနပ်ချွတ်၍ တက်သည်။ ကောလိပ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။
*'''၁၉၂၁၊ မတ်လ ၁၆−၂၃''' − ၁၉၁၉ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော ငှက်မြတ်နားကို ပြုပြင်ပြီး အသစ်တင်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ ဆရာလင်း မော်ကွန်းရေးသည်။
*'''၁၉၂၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှ အင်္ဂလိပ် စစ်သင်္ချိုင်းကို ကန်တော်မင် အင်္ဂလိပ်သင်္ချိုင်းသို့ အခမ်းအနားဖြင့် ပြောင်းသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့က လက်မှတ်ထိုး၍ ဘုရင်ခံနှင့် ဘုရားလူကြီးတို့ စစ်တပ်ပြောင်းရေး သဘောတူညီချက်ကို ကြေညာသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ကုန်းတော်ပေါ်မှ အပြီးအပိုင် ရွှေ့ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈''' − [[ဝိစာရ၊ ဦး|အရှင်ဦးဝိစာရ]]၏ အလောင်းတော်ကို အနောက်ဘက်မုတ်အနီးတွင် ပြည်သူတို့ မီးသင်္ဂြိုဟ်သည်။
*'''၁၉၃၀၊ မတ်လ ၂''' − စစ်တပ်များ ရှိစဉ်က ပြည်သူပြည်သားများ တက်ခွင့်မရခဲ့သော အနောက်ဘက်စောင်းတန်းကြီးကို သံဃာအပါး ၄၀၀၀ အားဆွမ်းကျွေး၍ ဖွင့်သည်။ မဏ္ဍပ် ၁၃၀ ကျော်ဖြင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံသည်။
*'''၁၉၃၀၊ မေလ ၅''' − ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားတိုင်ကျိုးပြီး စိန်ဖူးတော် တွဲလွဲကျသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − ဦးစံထွန်း တန်ဆောင်းတွင် ဒို့ဗမာသီချင်း([[တို့ဗမာ သီချင်း]])ဆိုပွဲ ပြုလုပ်ရာ ဝိုင်−အမ်−ဘီ−အေ ဆရာတင် ([[သခင်တင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)]])က တိုင်ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ စက်တင်ဘာလ''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ လူငယ်များ ၅၀၀၀ ကျော် စုဝေးပြီး အစည်းအရုံးဖွဲ့သည်။
*'''၁၉၃၁၊ မတ်လ ၆''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ မီးကြီးလောင်သည်။ အဖိုးတန်လက်ရာများနှင့် တန်ဆောင်း ၂၀ ကျော်မီးထဲပါသွားပြီး သိန်း ၂၀ ဖိုး ဆုံးရှုံးသည်။
*'''၁၉၃၁၊ ဧပြီလ ၃၀''' − ၁၉၃၀ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော စိန်ဖူးတော် ပြုပြင်ပြီး၍ ပြန်လည် ကပ်လှူသည်။ [[လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး|လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး]] ဩဘာရတု ရေးသည်။
*'''၁၉၃၂၊ ဇူလိုင်လ ၁၀''' − အနောက်ဘက်မုတ် စောင်းတန်းကို ဆောက်ရန် အလယ်တောရ ဆရာတော် အုတ်မြစ်ချသည်။
*'''၁၉၃၅''' − စေတီဖိနပ်တော်ရင်း ပတ်လည်တွင် ဂေါပကလူကြီး ဦးဘသော်နှင့် ဒေါ်သဲမေတို့က သံစည်းရိုးကာရန် လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၃၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅''' − တက္ကသိုလ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ သပိတ်စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၈''' − ရေနံမြေ သပိတ်မှောက် အလုပ်သမားများနှင့် ရန်ကုန်ဝန်းကျင်မှ သပိတ်သမားများ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို ဗဟိုပြု၍ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၉''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီး ပြုလုပ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလ ဖြစ်သည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃''' − တောင်ဘက်စောင်းတန်းရှိ မော်လမြိုင်ဇရပ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးဌာနချုပ်သို့ ပုလိပ်မင်းကြီး ပရက်စကော့နှင့်အဖွဲ့ ဖိနပ်စီး၍ တက်ရာ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇွန်လ ၂၂'' − လက်ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဥပဒေကို တရားလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၉၄၂၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ဂျပန်စစ်သေနာပတိနှင့် မြန်မာဝန်ကြီးချုပ် ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ ဖူးပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေးအတွက် ဆွမ်းကျွေးသည်။
*'''၁၉၄၃၊ ဩဂုတ်လ ၁''' − နိုင်ငံတော် အဓိပတိ [[ဒေါက်တာဘမော်]] ဘုရားဖူးတက်သည်။
*'''၁၉၄၅၊ ဇန်နဝါရီလ ၁''' − ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျပန်ရှုံးနိမ့်တော့မည့် အခြေရှိသဖြင့် နိုင်ငံတော် အဓိပတိ ဘုရားဖူးတက်ပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေး ဆုတောင်းသည်။
*'''၁၉၄၅၊ မတ်လ ၁၇''' − ရွှေတိဂုံစေတီ အနောက်ဘက်ကွင်းမှ မြန်မာ့တပ်မတော်က ရန်သူကို တိုက်ရန် စစ်ထွက်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] မိန့်ခွန်းပြောသည်။
*'''၁၉၄၅၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈''' − ဖ−−ဆ−−ပ−−လ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကို စေတီတော်ကုန်းမြေ အလယ်ပစ္စယာ၌ တက်ရောက်သည်။ ပရိသတ် တစ်သိန်းကျော် တက်သည်။
*'''၁၉၄၆၊ ဇွန်လ ၁၂''' − စစ်ဘေးရန်ကြောင့် ကုန်းတော်ပေါ်တွင် ခိုလှုံနေထိုင်ခဲ့ကြသူများအား ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်ကြီးများ၏ အမိန့်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ရန် အကြောင်းကြားသည်။
*'''၁၉၄၆၊ စက်တင်ဘာလ''' − နယ်ချဲ့ကို ဆန့်ကျင်သော အစိုးရအမှုထမ်းပေါင်းစုံ သပိတ်များ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် စခန်းချသည်။ ပုလိပ်သပိတ်အဖွဲ့လည်း ပါဝင်သည်။
*'''၁၉၄၈၊ ဇန်နဝါရီလ ၂''' − မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြန်ရတော့မည့် အင်္ဂလိပ်နောက်ဆုံး ဘုရင်ခံ ဟူးဘတ်ရန့်စ် ကုန်းတော်ပေါ်သို့ လာရောက်၍ ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၇၀၊ စက်တင်ဘာလ ၅၊၆''' ငလျင်များလှုပ်သည်။ စေတီတော် ပိန္နဲတိုင်စောင်း၍ ဆည်းလည်းအချို့ ပြုတ်ကျသည်။
*'''၁၉၇၁၊ မတ်လ ၇''' − ယမန်နှစ်အတွင် ငလျင်ကြောင့် ပိန္နဲတိုင် တိမ်းစောင်းသွားသည်ကို ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ထီးတော်တင် စစ်ဆေးခြင်း၊ ငှက်မြတ်နား ပြုပြင်ခြင်း၊ ရွှေပြားနှင့် ရတနာများ၊ ဆည်းလည်းများ လှူခြင်းများ၏ ကုသိုလ်အစုစု သိန်း ၁၀၀ ကျော်ဖိုးကို ရင်ပြင်တွင် ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၇၂၊ ဧပြီလ/မတ်လ''' - စေတီတော် ပထမ ဖောင်းရစ် အထက်တွင် ၁၉၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ရှစ်ကြိမ်မျှခွဲပြီး တစ်ပေပတ်လည် ရွှေပြား ၁၃၁၅၃ ပြား ကပ်လှူထားခဲ့ရာမှ ကျန်ဖောင်းရစ်အားလုံး ရွှေပြားကပ်လှူနိုင်ရန် အလှူရှင်တို့၏ နောက်ထပ်ရွှေပြား ၁၁၂၉ ပြား ပူဇော်ရန် စီစဉ်သည်။ တစ်ပြားလျှင် ခြောက်ကျပ်သားရှိ၍ ကာလတန်ဖိုး ၃၀၀၀ ကျပ်ဖြစ်သော ရွှေပြားများကို မေလဆန်း ၄ ရက်နေ့မှ စ၍ ကပ်လှူသည်။ တစ်ဦးချင်းသော်လည်းကောင်း၊ စုပေါင်း၍သော်လည်းကောင်း လှူဒါန်းကြသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ" />
==ဓာတ်ပုံများ==
<center><gallery>
|thumb|မြေအောက်ဌာပနာအတွင်းရှိ ဘုရားလေးဆူတို့၏ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူ
Image:Shwedagon Pagoda Yangon29.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် နေ့ရှုခင်းအလှ
Image:Shwedagon_Night.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် ညရှုခင်းအလှ
Image:ShwedagonIMG 7608.JPG|Outside the gates
Image:ShwedagonIMG 7642.JPG|Devotees paying homage to the [[Triple Gem]]
Image:ShwedagonIMG 7654.JPG|Intricate ceiling
Image:ShwedagonIMG 7656.JPG|ကျောက်စိမ်းဘုရား
Image:ShwedagonIMG 7662.JPG|ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
File:Singu Min Bell.JPG|စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်
Image:IMG TharrawaddyBell.JPG|သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်း
Image:ShwedagonCrowdedDay.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် လူများစည်ကားသော နေ့တစ်နေ့
Image:Yangon65.JPG|Planetary post for Mercury
Image:Shwedagon Pagoda complex.jpg|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ရွှေတိဂုံစေတီတော်
Image:ShwedagonPagoda.jpg|Shwedagon, a forest of pagodas
Image:Shvedagon Pagodaman.jpg|ဘုရားဖူးလာသော သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦး
Image:Shwedagon_well.jpg|ဆံတော်တွင်း
File:Typical Planetary Post, Shwedagon.jpg|တနင်္လာဂြိုဟ်တိုင်
Image:Mote_shwedagon.jpg|Eastern mote (cardinal point building)
Image:Shwedagon-Pano-39314.jpg|Panoramic view
Image:Shvedagon Pagoda3.jpg
Image:ရွှေတိဂုံဘုရားရှိ ဖိုးသူတော်ရုပ်.jpg
Image:Shwedagon pagoda.jpg|ဒဂုံစေတီတော်ကြီး မြင်ကွင်း ၁၈၂၅, from a print after Lieutenant Joseph Moore of Her Majesty’s 89th Regiment, published in a portfolio of 18 views in 1825-1826 lithography
Image:2007 Myanmar protests 4.jpg
</gallery>
</center>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Commons category-inline|Shwedagon pagoda|ရွှေတိဂုံစေတီတော်}}
*{{Official website|http://www.shwedagon.org/index.php}}
* [http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=23631&penname=About+Shwedagon+Pagoda မြို့မ-မြင့်ကြွယ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ]{{Dead link|date=December 2020 }}
*[http://www.shwedagonpagoda.com ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]
*[http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm ခင်မျိုးချစ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် သမိုင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311061328/http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm |date=11 March 2007 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=sea;cc=sea;sid=7bed782c84f9384d489525bd8473efe6;rgn=full%20text;idno=sea341;view=image;seq=110 ''My Child-life in Burmah'' by Olive Jennie Bixby 1880 recollections of a missionary's daughter : inc. detailed description of King Mindon's new ''hti'' being erected, pp 111]
*[http://www.gutenberg.org/files/32977/32977-h/32977-h.htm#Page_203 Rudyard Kipling's description of Shwedagon Pagoda in 1889]
*[http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar Elizabeth Moore conference ''the shwedagon in british burma myanmar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305004419/http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar |date=5 March 2012 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/text-idx?c=sea;cc=sea;view=toc;subview=short;idno=sea282 Lt. J.E. Alexander's account, 1827, p. 153]
*[http://www.wdl.org/en/item/9213 "Scene upon the Terrace of the Great Dagon Pagoda"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416113213/https://www.wdl.org/en/item/9213/ |date=16 April 2016 }} from 1826
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့]]
cjm1nxgqm6gmfz2sbtckdgw8cloldbd
1026144
1026143
2026-04-17T02:45:06Z
~2026-23697-52
141729
စာသား
1026144
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
{{Infobox religious building
|image = Shwedagon-Pano.jpg
|image_size = 240px
|caption = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|name = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|native_name =
|native_name_lang = mon
|former_names = ရွှေဒဂုံစေတီတော်
|alternate_names = လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ
|location =သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| map_type = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_size = 250
| coordinates = {{coord|16.798354|96.149705|region:MM|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| sect = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|antenna_spire = {{Convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
|roof = {{Convert|105|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
| height_max = {{convert|105|m|abbr=on}}
| spire_height = {{convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}
| governing_body = ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့
|embedded = {{Designation list|embed=yes|designation1=Yangon}}
| year_completed = {{circa}} BC ၆ ရာစု
|architect =[[ဆင်ဖြူရှင်]]
|building_type = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဝတ်ပြုရာနေရာ
|url = {{url|www.shwedagonpagoda.com}}
[[File:Crows-bells-voices-in-bkg-schwedagon.wav|mini]]ရွှေတိဂုံစေတီရှိ ဆည်းလည်းသံ
}}
'''[[စူဠာမုနိလောကချမ်းသာစေတီတော်|ရွှေ]]တိဂုံ စေတီတော်သည်''' ၃၂၆ ပေ မြင့်ပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်|သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ" ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။အချို့ကလည်း "စေတီအစ ရွှေတိဂုံက" ဟုဆိုကြသည်။ လက်ရှိဉာဏ်တော်ရှိ စေတီတော်ကို ၎င်းခေတ် ကုန်းဘောင်ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားက ၁၇၆၈ခုနှစ် ငလျင်ကြီးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် မူလစေတီတော်ကိုငုံ၍ မြန်မာဗိသုကာဟန်ဖြင့် အချိုးအစားဆန်းကြယ်စွာ တည်သည်။
[[File:Shwedagon Pagoda.jpg|thumb|150px|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ပုံ]]
== အမည်ခေါ်တွင်ပုံ ==
[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]ဟု အမည်နာမ မတပ်ခင်က မွန်ဘုရင်ဥက္ကလာပမင်းကြီး စိုးစံရာဒဂုံတိုင်းဟု သိမှတ်ခဲ့ကြသည်။ နောင်သောအခါ [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|ဘလ္လိက]] နှင့် [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|တဖုဿ]] မွန်ကုန်သည်ညီနောင်တို့က [[မြတ်စွာဘုရားသခင်|မြတ်စွာဘုရား]] ဆံတော်များ ပင့်ဆောင်လာခဲ့ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခဲ့ကြပီး ထိုစေတီတော်ထဲတွင် [[ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား]]၏ ဆံတော် ရှစ်ဆူနှင့်တကွ ရှေးရှေးသော ဘုရား ၃ ဆူတို့၏ အမွေအနှစ်များ ထည့်သွင်းထားခြင်းကြောင့် တိဂုံပစေတီဟု အမည်တွင်ခဲ့လေတော့သည်။ ထိုတိဂုံပမှသည် ဒဂုံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မူလမြို့အမည်ကွယ်ကာ ဒဂုံတိုင်း၌တည်ထားသောကြောင့် ကျိုက်ဒဂုံ ဟုသမုတ်ခဲ့ကြသည်။ တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော [[အလောင်းမင်းတရား]]လက်ထက်တွင် ဒဂုံကို [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]ဟု အမည် ပြောင်းလည်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တိဂုံပဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကို ရွှေတိဂုံ ဟူသော အမည်နာမဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
[[File:Shwe Dagon Pagoda, 2011.jpg|thumb|150px|ရွှေတိဂုံဘုရားအား ညဘက်ဖူးမြင်ရပုံ]]
== သမိုင်းကြောင်း ==
ဘီစီ (၅၈၈)၌ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော အသိဉ္စနမြို့၌ သုဝဏ္ဏအမည်ရှိသော သူဌေးကြီးတစ်ဦးရှိလေသည်။ ထိုသူဌေးကြီးတွင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ဟူသော သားနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကုန်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ကုန်များကို သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသသို့ ကုန်ရောင်းသွားကြသည်။ မဇ္ဈိမဒေသပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ သင်္ဘောကို ဆိုက်ကပ်ကျောက်ချ၍ ကုန်များကို လည်းအစီးပေါင်း (၅၀ဝ)ပေါ်သို့ တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသ၌ လှည့်လည်ရောင်းချကြသည်။ တဖုဿ ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်အဖွဲ့သည် ဗောဓိပင်အနီးသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့ကြ၏။ ကုန်သည်တို့ မဟာဗောဓိပင် အနီးသို့ရောက်ပြီး တစ်နေ့ သို့မဟုတ် တစ်ည၌ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ကုန်သည်ညီနောင်အား ကိုယ်ထင်ပြခဲ့၏။ ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ရုက္ခစိုးနတ်အား မြင်လျှင် အံ့ဩသွားကြ၏။ အသင်မည်သူနည်း ဟုမေး၏။
ရုက္ခစိုးနတ်က "အမောင်တို့ နားထောင်လော့ ကျွန်ုပ်က တခြားမဟုတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးဘဝက အမောင်တို့နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်ခဲ့သူများ ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးရှေးဘဝက ကောင်းမှုကောင်းကျိုးများ ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် ယခုဘဝတွင် ရုက္ခစိုးနတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမောင်တို့ ယခု သင်တို့ထံသို့ ရောက်ခဲ့သည်မှာ သင်တို့နှင့်ကျွန်ုပ်သည် ယခင် ဘဝဆွေမျိုးတော်စပ်ဖူးသူ ဖြစ်သဖြင့် သင်တို့အား အကျိုးပြုရန် ဤသို့ ကိုယ်ထင်ပြရခြင်းဖြစ်သည် အမောင်တို့" ဟုပြောသည်။ ကုန်သည်ညီနောင်က "အသင်က မည်သို့ အကျိုးပြုဖို့လာသနည်း"ဟု ရုက္ခစိုးနတ်ကို မေး၏။ ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်က"နားထောင်လော့ အမောင်တို့ ကျွန်ုပ်သင်တို့အား အကျိုးပြုသည်ဆိုသည်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ။ ပြောရလျှင် အမောင်တို့ ရောက်ရှိနေသည့် မဇ္ဈိမဒေသတွင် သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားဟာ ပွင့်တော်မူပြီး လင်းလွန်းပင်ခြေရင်းမှာ သီတင်းသုံး စံတော်မူနေတာမို့ အမောင်တို့ သွားရောက် ပူဇော်လော့ တိုက်တွန်းလမ်းညွှန်လိုတယ် အမောင်တို့"ဟုဆိုလျှင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးသွားကြ၏။ ချက်ချင်းပင် "ဒါဆို ကျွန်ုပ်အား လမ်းညွှန်ပြပါ ရုက္ခစိုးနတ်" ဟုပြော၏။ ထို့နောက် ရုက္ခစိုးနတ်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ဘုရားရှင် သီတင်း သုံးရာ လင်းလွန်းပင်အား လမ်းညွှန်ပြခဲ့၏။ သည်အခါ ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် သဒ္ဓါပီတိအပြည့်နှင့် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးရာ လင်းလွန်းပင်ရင်းသို့ သွားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ်ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ် တို့နှင့် ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းပြု၏။
=== ပထမဆုံး သရဏဂုံတည်သူ ===
ကုန်သည်ညီနောင်တို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ် ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ်တို့နှင့် ပူဇော်သက္ကာကပြု လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်မှ ဤသို့ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည့်အတွက် ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဟူသည့် "ဒွေဝါစိက" သရဏဂုံ တည်ခဲ့ကုန်၏။ ထိုစဉ်က ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ တည်းဟူသည့် ရတနာနှစ်ပါးသည်သာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ သံဃာရတနာသည် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် လူသူအများသည် ရတနာနှစ်ပါးအားသာ ဆည်းကပ်ပူဇော်နေကြကုန်၏။ ဗုဒ္ဓဝင်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ထူးခြားစွာ ဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး ဆွမ်းကပ်ရသူနှင့် ပထမဆုံး သရဏဂုံ တည်သူများ ဖြစ်ခဲ့၏။
=== ဆံတော်ရှစ်ဆူ ===
ဘုရားရှင်အား ပူဇော်ခွင့်၊ ဆွမ်းကပ်ခွင့်ရခဲ့သည့်အတွက် ပီတိဖြစ်ခဲ့ရသည့် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ဆွမ်းကပ်လှူပူဇော်ပြီးလျှင် "အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်တို့ အရှင်မြတ်ဘုရားအား ထာဝရကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ပူဇော်နိုင်ရန် ဘုရားရှင်ကိုယ်စား ပူဇော်ရာ တစ်ခုအား ပေးသနားတော် မူပါဘုရား" ဟုလျှောက်ထား လေ၏။ "ကောင်းပြီချစ်သားတို့" မိန့်တော်မူပြီး သကာလ ဦးခေါင်းတော်အား သုံးသပ်ပြီး ဆံတော်မြတ် (၈)ဆူအား ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ပေးသနားတော်မူရာ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိ အပြည့်နှင့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား သင်္ဘောနှင့်ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည် သို့ ပြန်ခဲ့၏။ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ ဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာလျှင် ဥက္ကလာပတိုင်း၏ ပြည့်ရှင်မင်းမြတ် ဥက္ကလာပမင်းကြီး နှင့်တကွ ပြည်သူတို့က သောင်းသောင်းဖျဖျကြိုဆိုကာ ဖူးမြော် ကြည်ညိုကြ၏။
=== နောင်တော်ကြီးစေတီ ===
ထို့အတူ ဆံတော်(၄)ဆူအား စေတီတော်အဖြစ် တည်ထား ကိုးကွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြ၏။ စေတီတော်အား သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် ၌ တည်ထားကိုးကွယ်ရန် မင်းနှင့်ပြည်သူတို့က ဆုံးဖြတ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်သို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့၏။ သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် သို့ရောက်လျှင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၄)ဆူအား ကြီးကျယ်ခန်းနားသည့် စံကျောင်း၊ မဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်၍ပူဇော်ခဲ့သည်။ ယင်းစံကျောင်း မဏ္ဍပ်နေရာ၌ အထိမ်းအမှတ်စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ကြ၏။ ထိုစေတီသည် နောင်တော်ကြီးစေတီဟု အမည်တွင်၏။
[[ဖိုင်:Pagoda_Shwe_Dagon_34.jpg|thumb|နောင်တော်ကြီးစေတီတော်]]
=== ဌာပနာထားသော ဓာတ်တော်မြတ် ၄-ပါး ===
[[ဥက္ကလာပမင်းကြီး]]တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူသော ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကြီး၌ ဘုရား ၄-ဆူ၏ ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူကို [[ဌာပနာ]]ထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာတို့၏ ဆံတော်မြတ်၊ ဓာတ်တော်မြတ်တို့အား ရန်သူတို့ အလွယ်တကူ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန်အတွက် နတ်တို့သည် ဌာပနာ တိုက်ထည့်သွင်းတည်ရန် ကြံရွယ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် အလယ်တည့်တည့်၌ ဇောက် ၄၀၄တောင်၊ အနံ ၄၄ တောင်ရှိသည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုတူးခဲ့၏။ ထိုဥမင်လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း၌
# ဆူးလေနတ်ကြီးထံမှ ရရှိသော [[ကကုဿန်]]မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တောင်ဝှေးတော်
# ရောဟဏီမည်သော ဗိုလ်တထောင်နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကောဏာဂမန မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေစစ်တော်
# ဒက္ခိဏ မည်သော သင်္ကန်းကျွန်း ကျိုက္ကဆံ နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကဿပမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေသနုပ်သင်္ကန်းတော်မြတ်
# တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ညီနောင်တို့ထံမှ ရရှိသော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဆံတော်မြတ်(၄)ဆူအား မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခုနှစ်၊ တပေါင်း လပြည့်နေ့၌ ကျောက်ဖျာအခင်းအကာများ ပြုလုပ်၍ ဌာပနာတိုက် ထည့်သွင်းတော်မူခဲ့သည်။ ထိုဆံတော်ဓာတ်တို့ကို 'အမြိဿရ' မည်သော [[မှော်ဘီနတ်ကြီး]]က စောင့်ရသည်ဟု မော်ဓော ရာဇာဝင်သမိုင်းနှင့် ရွှေတိဂုံသမိုင်း၊ အခြား ပညာရှိတို့ကဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကျောက်ဖျာတိုက်၏ အထက် ၌ ကျောက်ဖျာတင်၍ ဌာပနာတိုက်အား ပိတ်ခဲ့၏။
=== သာသနာအစရွှေတိဂုံက ===
ဥက္ကလာပမင်းကြီးနှင့် ပြည်သူများပူးပေါင်း၍ ဌာပနာ တိုက် ကျောက်ဖျာအထက်၌ ဉာဏ်တော်(၄၄)တောင် အမြင့်ရှိသည့် စေတီတော်မြတ်တစ်ဆူအား တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီအား "တိဂုမ္ဗစေတီတော်"ဘွဲ့ချီမော်ကွန်း ထိုးခဲ့၏။ ထို တိဂုမ္ဗစေတီတော်သည် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှာ ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် ပထမဦးဆုံးစေတီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ "သာသနာအစ ရွှေတိဂုံက"ဟု ကဗ္ဗည်းထိုး မော်ကွန်းတင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သတည်း။<ref> ရွှေတိဂုံသမိုင်းသစ် (အရှင်အာဒိစ္စရံသီ)</ref>
[[File:Shwedagon pagoda morning.jpg|thumb|150px|အာရုဏ်တက်အချိန်ဖူးမျှော်ရပုံ ]]
== ထူးခြားဖြစ်စဉ် ==
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂)ရက် (၁၂၆၄ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၅ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အင်္ဂါထောင့်သို့ [[ကျား]]တစ်ကောင် တက်ရောက်လာသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ပစ်သတ်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{cite book|title=၂၀ရာစု မြန်မာ့သမိုင်း|author=သန်းဝင်းလှိုင်|date=၂ဝဝ၉ ခု၊ မေလ|publisher=ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ}}</ref>
ကျားသည်ခေါင်းလောင်းပုံ အနားလန်အစွန်းတွင် တက်၍ ဝပ်နေသည်ကို ဘုရားဖူးများသည် တွေ့ကာအုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားလူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးရွှေဝိုင်းသည် ရန်ကုန်အရေးပိုင်၏ စာဖြင့် ထိုနေ့ နံနက် ၈ နာရီတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အီးလောဖို့ဒ် ကို သွားခေါ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးကို အပြင်မှပြန်အလာ လမ်းတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ နီးရာအိမ်များမှ သေနတ်ရှာခဲ့သည်။ နှစ်လုံးပူးသေနတ်တစ်လက်ကို ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း၏အိမ်မှ ရခဲ့သည်။ အီလောဖို့ဒ်နှင့်အတူ ကပ္ပတိန် ဘီဗီးလ်၊ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း တို့လည်း အတူလိုက်ပါလာကြသည်။
ကျားမှာတစ်ကောင်လုံးကို မမြင်ရဘဲ ကျောကုန်း၊ နောက်ခြေထာက်နှင့် အမြီးတို့သာ မြင်ရသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးလောဖို့ဒ်သည် ဂျင်းနင်းအား တန်ဆောင်ပေါ်သို့ တက်၍ နေရာယူခိုင်းခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန် ဘီးဗီးလ်အား လီဗာပူဘုရင့်တပ်ရင်းမှ ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကိုင် စစ်သားဆယ်ဦးကို ခေါ်ခိုင်းခဲ့သည်။ စစ်သား ၁၄ ဦးမျှ ရောက်လာကြသည်။ စစ်သားများကို နှစ်စုခွဲလိုက်သည်။ ထို့နောက် ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းရှိသော တန်ဆောင်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် နေရာယူခိုင်းသည်။ ထို့နောက်ကျားကို ဗိုလ်မှူးကြီးက အမိန့်ပေးသောအခါ ပစ်သတ်စေခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းပစ်လိုက်သော ကျည်ဆန်တို့သည် ရင်အုပ်၊ ဘယ်နှင့်ညာ ပခုံးတို့တွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပစ်ခတ်ရာ ကျားသည် ထိုနေရတွင်ပင် ငြိမ်ကျသွားသည်။ သို့တိုင် ကျားသည် မသေသေးဘဲ ညည်းသံပြုနေသေးသည်း။ ဂျင်းနင်းသည် ကျားဆီသို့ ငြမ်းတွင်ချည်ထားသော ဝါးလှေကားဖြင့် တက်သွား၏။ ထို့နောက် ကျား၏ ရင်အုပ်တည့်တည့်ကို တစ်ချက်ပစ်လေသည်။ ထိုအခါမှ ကျားသည်သေလေသည်။
ကျားသည် ငယ်ရွယ်သောကျားမ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်မှာ ရှစ်ပေတိတိဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာ ငါးချက်ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂျင်းနင်းပစ်ခတ်ခဲ့သော ကျည်ဆန်လေးချက်မှာ ရင်အုပ်၊ ကျောရှေ့၊ ကျောနောက်နှင့် နှလုံးတည့်တည့်ကို ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂေါ်ရာစစ်သားတို့ ပစ်၍ထိသော ဒဏ်ရာမှာ တစ်ချက်သာ ရှိသည်။ နောက်ခြေထောက်အနားမှ ဖြတ်ကာ အမြီးကို ထိမှန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမြီးသည် ပြတ်ပြီး အုတ်စွန်းတွင် တွဲလောင်းကျနေသည်။
ထိုကျားသည် ဘုရားပေါ်မတက်ခင်က ပုဇွန်တောင် အမဲသတ်ရုံအနီးတွင် ရှိသော တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ဟင်းခင်းထဲသို့ ရောက်ခဲ့သည့် ခြေရာများ တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုတ်ကိုင်းရေကူးဖက်ရှိ ခြံတစ်ခြံထဲတွင် နွားမတစ်ကောင်ကို ကိုက်သတ်ကာ စားသွား၏။
ထိုအချိန်ကာလ ဘုရားပေါ်သို့ ကျားတက်သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ လူတို့ပါးစပ်ဖျားတွင် အပြောများသော ကိစ္စဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျေးလက်တောရွာများအထိ သတင်းမှာ ပျံ့နှံ့သွားသဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးများ ရောက်လာကြလေသည်။ ထိုအဖြစ်ကို '''ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းများ''' ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ အငြိမ့်၊ ဇာတ်များတွင် စည်းလွတ်၊ ကာရန်လွတ်သီချင်းများ ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ စည်းလွတ်သီချင်းမှာ "ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ ကျားတက်တာ၊ ငါးရက်ကြာ။ အို ... ရွှေတိဂုံ ဘုရားမှာလ၊ ကျားတက်တာ ငါးရက်ကယ်ကြာဗျ၊ ဂေါ်ရာတွေဝိုင်း၊ သေနတ်နဲ့ပစ်၊ ကျားစင်းစင်းသေ" ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ရွှေတောင်ဆရာလွမ်း၏ '''ရွှေတိဂုံဘုရားအမှူးကို ကျားအဖူးတက်သော ပြဇာတ်''' မှာ လူကြိုက်များကာ ရောင်းမလောက်ခဲ့ပေ။ အရပ်ထဲတွင်လည်း ဘုရားပေါ်ကျားတက်သည်ကို မှော်ဘီနတ်ကြီး ဘုရားဖူးလာသည်ဟုလည်း ပြောဆိုကြလေသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ">{{cite book|title=မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ|publisher=စာပေဗိမာန်|location=၃၆၁၊ ပြည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
== ခေါင်းလောင်းများ ==
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်၊ ရင်ပြင်၌ ခေါင်းလောင်းစုစုပေါင်း (၂၉)လုံးရှိသည်။
#[[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] - ခရစ်နှစ် ၁၄၇၇ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|(ကောဇာသက္ကရာဇ်]] (၈၃၈)) ခုနှစ်တွင် မွန်ဘုရင် [[ဓမ္မစေတီမင်း]]ကြီးသည် အဝိန္ဒဆောက်အမည်ရ [[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] ကြေးပိဿာချိန်(၁၈၀၀၀၀)ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
#[[စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၇၇၈-ခုနှစ်၌ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] သွန်းလုပ်ခဲ့၏။ သွန်းလုပ်ဆဲ ၁၀၃၈-ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူရှင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ သားတော် [[စဉ့်ကူးမင်း]]က ဆက်လက်သွန်းလုပ်စေသည်။ အလေးချိန်မှာ ၁၅၅၅၅ ပိဿာရှိသည်။
#[[သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၈၄၁-ခုနှစ်တွင် [[သာယာဝတီမင်း]] (ခေါ်) ရွှေဘိုမင်းသည် အလေးချိန်ပိဿာ ၂၆၀၀ဝ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
[[File:Yangon70.JPG|thumb|150px|ရွှေတိဂုံစေတီတော် မြောက်ဘက်မုခ်ဦး]]
== သတင်း ==
ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို ခရစ်နှစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် မြေဒူးမင်းလက်ထက် တွင်ငလျင်ကြီးစွာ လှုပ်ခဲ့သည့် အတွက် ဖောင်းရစ် အဝထိပြိုကျခဲ့သည့် အတွက် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးမှ ယခုဖူးတွေ့ရသည် ၃၂၆ ပေ မြင့်သော စေတီတော်ကြီးကို ယခင်စေတီကို ငုံကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုစေတီတော် သက်တမ်းမှာ ၂၆၀ဝ နှစ်ရှိပြီး ဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ကပ်လှူထားသော ရွှေပြား ရွှေသင်္ကန်းများမှာ ရွှေပြား အချပ်ရေ ၃၃၆၀၀ ခုရှိပြီး ရွှေစင်ရွှေသား ၃ တန်ခွဲ ရှိသည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်း ကြောင့် လွင့်စဉ်ကျခဲ့သော ရွှေစ ရွှေနများမှ ၉ ပိဿာခန့်ကို ပြန်လည် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း။ ယခုအခါ နာဂစ်မုန်တိုင်း လေတိုက်နှုန်းထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော လေတိုက်နှုန်းများကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် စီစဉ်ကြရာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြီးများကို ပင် ခံနိုင်ရည် ရှိအောင် ပြင်ဆင်ရကြောင်း၊ ထီးတော်မှ ခေါင်းလောင်းတော်အထိ အလေးချိန် တန် ၆၀၀ ခန့် ထမ်းထားရကြောင်း၊ ကြာမှောက်ကြာလှန်ကို စတီးတိုင်း၊ စတီး သံကွင်းနှင့် စတီး သံပတ် များ ဖြင့် ချုပ်၍ အတွင်းရှိ ရှေ့ယခင် စေတီဟောင်းနှင့် လက်ရှိ ငုံထားသော စေတီတော်ကြား ကွာဟနေသော နေရာများကို စလစ် လောင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ ကြာမှောက် ကြာလှန် အတွင်းပိုင်း ခိုင်ခံ့အောင် ပြုလုပ်သည့် ကဏ္ဍ တွင် ငွေကျပ် သိန်း ၁၀၀၀ ကျော် ကုန်ကျမည် ဖြစ်ပြီး လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများမှ ဖော်ပြပါ စတီး၊ သံ နှင့် ဘိလပ်မြေများကို စေတနာရှင် အလှူရှင်များမှ ငွေသားများ လှူဒါန်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
==ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ==
[[ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ]]
== သမိုင်းရက်စွဲများ (ခရစ်နှစ်) ==
*'''၁၃၇၂''' − ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကို ဟံသာဝတီဘုရင် [[ဗညားဦး]] ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ပြင်ပြီးသည့် အချိန်တွင် စေတီ၏ ဉာဏ်တော်မှာ အတောင် ၄၀ ( ပေ ၆၀) ရှိသည်။
*'''၁၄၃၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ခေါင်းလောင်းအထိ ပြိုကျခဲ့သည်။ ဗညားရန်း၊ ဗညားဗရူး၊ ဗညားကင်းဒေါ၊ ဘုရင်မကြီး [[ရှင်စောပု]]တို့ ပါဝင်ပြီး အဆက်ဆက်ပြုပြင်ခဲ့သောကြောင့် ဉာဏ်တော်မှာ ၃၀၂ ပေ ဖြစ်လာသည်။
*'''၁၄၇၆''' − ရှင်စောပုနှင့် ဓမ္မစေတီမင်းတို့ ဆက်လက် ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၃၀၀၀ ရှိဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
*'''၁၄၈၅''' − ရွှေတိဂုံ ကျောက်စာတိုင်ကို ရေးထိုးစိုက်ထူခဲ့သည်။
*'''၁၅၆၄''' − [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်တွင် ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ပြိုသည်။
*'''၁၅၇၂''' − ၁၅၆၄ ခုနှစ်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျခဲ့သော အပျက်အစီးတို့ကို ဘုရင့်နောင်က ပြင်ဆင်ပြီး ထီးတင်ခဲ့သည်။ မကိုဋ်လှူသည်။ သဘင်ပွဲခံသည်။
*'''၁၅၈၂''' − ငါးဆူဒါယကာ နန္ဒဘုရင် လက်ထက်တွင် ထီးသစ်တင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၁၄၀ ရှိ ခေါင်းလောင်းလှူသည်။
*'''၁၅၈၃၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အီတလီပြည်၊ ဗင်းနစ်မြို့သားကုန်သည် ဂတ်စ်ပရိုဗာလဗီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီးရွှေတိဂုံ စေတီတော်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
*'''၁၅၈၃''' − အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား ရပ်ဖစ်ချ် ဒဂုန်ရောက်၍ စေတီတော်အကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်သည်။
*'''၁၆၁၀၊ ဇူလိုင်လ''' − ၁၆၀၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို ပြင်၍ ပထမဆုံး ပြည်သူများ စုပေါင်းတင်လှူသည့် ထီးတော်ကို တင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂဗုဓ် ဆရာတော်က ဦးစီးသည်။
*'''၁၆၁၂''' − ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို [[ငဇင်ကာ]] ဖြုတ်ယူသည်။ ဒေါပုံမြစ်အတွင်းသို့ ကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၁၃''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းက ငဇင်ကာကို နှိမ်နင်းပြီး ဒဂုန်သို့လာရောက်၍ စေတီတော်တွင် ကြေးခေါင်းလောင်း ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၆၁၉၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက် ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ငွေခေါင်းလောင်းများကို လှူပြီး စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် လူ ၄၂၀ ထားခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၀၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်ပြီး စေတီတော်အထက်ပိုင်း ပြိုကျသည်။ မဟာရံတံတိုင်းများလည်း ပြိုကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၂၊ မတ်လ''' − ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသည်များကို ပြုပြင်၍ ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၆၄၄၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုသည်ကို သာလွန်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို ပြုပြင်ပြီး ပြန်၍ ထီးတင်သည်။
*'''၁၆၅၂၊ မေလ ၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျသည်ကို ပင်းတလဲမင်းက ထီးပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ပြင်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ထီးတော်ဘုံသုံးဆင့် လွင့်စဉ်၍ မြေခခဲ့သည်။
*'''၁၆၆၃၊ စက်တင်ဘာလ''' − ပြည်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို အင်းဝသို့ ယူ၍ ပြုပြင်ပြီးနောက် ပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၄ ဒီဇင်ဘာလ''' − ငလျင်လှုပ်သဖြင့် စိန်ဖူးနှင့်တကွ ထီးတော် အနောက်မြောက်ထောင့်သို့ ကျသည်။ ငှက်ပျောဖူးနှင့် ခေါင်းလောင်းပုံပြိုသည်။
*'''၁၆၆၇၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − စေတီကြီးကို ပြုပြင်ပြီး၍ ထီးအသစ်တင်ခဲ့သည်။
*'''၁၆၇၉၊ ဩဂုတ်လ − နိုဝင်ဘာလ''' − ငလျင်အကြိမ်ကြိမ်လှုပ်ခဲ့သောကြောင့် စေတီကြီးပြိုသည်ကို အများဝိုင်းဝန်းပြုပြင်သည်။
*'''၁၇၅၅၊ ဇွန်လ''' − [[အလောင်းမင်းတရား|အလောင်းဘုရား]] ရွှေတိဂုံကို ပူဇော်ရန် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်တော်တွင် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အကြိမ်တစ်ထောင်ပြည့်အောင် ရွတ်ဆိုပူဇော်သည်။
*'''၁၇၅၇၊ ဇူလိုင်လ''' − အလောင်းဘုရားကောင်းမှု ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်သည်။ သုဓမ္မာဇရပ်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၆၈၊ ဇွန်လ ၁၃''' − [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ စေတီတော်၏ သပိတ်မှောက် အထက်ပိုင်း ပျက်စီးသည်။ စေတီပစ္စယာ ပန်းတင်လည်း ပျက်သည်။ ဆင်ဖြူရှင်က ပြင်ဆင်ရန် ထီးတော်အသစ်လုပ်၍ ရွှေ ကိုယ်လေးချိန် မျက်ပါးခတ်စေသည်။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁''' − ဆင်ဖြူရှင်မင်း ထီးတော်တင်ရန် ရန်ကုန်သို့ရောက်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ အနောက်ဘက်ယွန်းတွင် သဘင်နန်းနှင့် စံ၏။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁၅''' − ဆင်ဖြူရှင်ကောင်းမှု၊ အမြင့် ၃၈ ပေ၊ ၉ လက်မရှိသော ဘုံခုနှစ်ဆင့် ထီးတော်သစ်ကို တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် စေတီတော်မြောက်အရပ်မှ စက်သီးဖြင့် တင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဉာဏ်တော်သည် ၃၃၈ ပေရှိသည်။
*'''၁၇၇၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇''' − ဆင်ဖြူရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ဆွဲလှူရန် သွန်းသောကြေးချိန် ၁၅၅၅၅ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို မဟာဃဏ္ဍဘွဲ့ပေး၍ ဆွဲလှူသည်။ အများက စည့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းဟု ခေါ်ကြသည်။
*'''၁၇၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆''' − ဘိုးတော်ဘုရား (ခေါ်) [[ဗဒုံမင်း]]သည် ရင်ပြင်တော်ပေါ်၌ ကြေးနီအုတ်ကြွပ်မိုး စရပ် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၉၅၊ ဧပြီလ''' − အင်္ဂလိပ်သံကိုယ်စားလှယ် မိုက်ကယ်ဆိုင်း ရန်ကုန်သို့ရောက်၍ စေတီရင်ပြင်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၇၉၆၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − အင်္ဂလိပ်သံ ဟီရမ်ကောက် ဒဂုန်သို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီ တောင်ဘက်မုတ်ခြေရင်းမှ သွားကြည့်ပြီး ဘုရားဖူးများ စည်ကားပုံကို မှတ်တမ်းရေးခဲ့သည်။
*'''၁၈၁၇''' − အများကောင်းမှုဖြင့် စေတီတော်ကို ရွှေချသည်။
*'''၁၈၁၄၊ မေလ ၁၂''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်တက်၍ သိမ်းပြီး ခံတပ်လုပ်သည်။ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်၍ အဖိုးတန် ရတနာတွေ ယူသည်။ စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို ဖြုတ်ယူသယ်ဆောင်၍ သင်္ဘောပေါ်တင်ရာ မြစ်ထဲကျသည်။
*[[File:Scene upon the terrace of the Great Dagon Pagoda at Rangoon.jpg|thumb|239x239px|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄ - ၁၈၂၆)]]'''၁၈၂၆၊ ဇန်နဝါရီလ''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်မှ ဖြုတ်ယူ၍ မြစ်ထဲကျသွားသော စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို မြန်မာတို့ ရအောင်ဆယ်ယူပြီး ပြန်လည်ဆွဲယူသည်။
*'''၁၈၂၆၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်လက်ထဲက ပြန်၍ရသည်။ ဟံသာဝတီဝန်ကြီး မဟာမင်းလှရာဇာက လက်ခံသည်။ အပျက်အစီးများကို ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၄၁၊ အောက်တိုဘာလ ၃''' − [[သာယာဝတီမင်း]] (ရွှေဘိုမင်း) စေတီတော်ကို ဖူးမြော်ရန် တက်သည်။ ရန်ကုန်တွင် နန်းသစ်ဆောက်၍ ငါးလမျှ စံသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀''' − စေတီတော်ကြီးကို သာယာဝတီမင်း ရွှေပုဇွန်ခွံ ကပ်လှူသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ရွှေဘို (သာယာဝတီ) မင်းက ရွှေတိဂုံရင်ပြင်တွင် အလှူတော် ရေစက်ချသည်။ မိဖုရား မမြကလေးက စောင်းတန်းဖိုး လှူသည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀''' − ရွှေဘိုမင်းသည် ရွှေတိဂုံကို ဖူးမြော်ရန် တက်ပြီ သံသေခေါင်းလောင်း နှစ်လုံးနှင့် ဆည်းလည်းများ လှူသည်။ သွန်းလုပ်ဆဲ ခေါင်းလောင်းကြီး မပြီးသော်လည်း မစောင့်နိုင်သောကြောင့် ဆက်လက်သွန်းစေပြီး ပြန်ရန် ပြင်သည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂''' − ရန်ကုန်မှ သာယာဝတီမင်းနှင့် အခြွေအရံများ အမရပူရသို့ ပြန်ကြွသည်။
*'''၁၈၄၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − သာယာဝတီမင်းကောင်းမှု မဟာတိသဒ္ဒဃဏ္ဍခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လူ ၅၀ ဖြင့် သွန်းလုပ်ပြီးစီးသည်ကို ဘုရင်မကြွရောက်နိုင်သဖြင့် အသည်ဝန် မဟာစည်သူနှင့် ပန်းတဉ်းဝန်တို့က တန်ဆောင်း ပြာသာဒ်နှင့် ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဧပြီလ ၁၄''' − [[ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်|အင်္ဂလိပ် − မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲ]]တွင် အင်္ဂလိပ်တပ်များ ကုန်းတော်ကိုတက်၍ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူတပ်စွဲ၍ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်ကြသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီ ကုန်းတော်ပေါ်သို့ တက်သည်။
*'''၁၈၅၂၊ နိုဝင်ဘာလ ၁''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် လက်နက်တိုက် ဖောက်ခွဲမှုဖြစ်၍ လူငါးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
*'''၁၈၅၃၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃''' − ကုန်းတော်ကို တက်ရောက်သိမ်းမည်ဟု သတင်းရသဖြင့် အစောင့်များချထာပြီး ဆူပူမည့် သူများကို ဖမ်းသည်။
*'''၁၈၅၃''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီက စေတီတော်ကြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တပ်သားများ ဆက်ပြီးဖောက်ထွင်း လုယူခြင်းမပြုရဟု အမိန့်ထုတ်သည်။
*'''၁၈၅၅''' − ၁၈၅၂ ခုနှစ်မှစ၍ စစ်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပြုပြင်၍ [[မောင်ထော်လေး၊ စစ်ကဲ|စစ်ကဲ မောင်ထော်လေး]] က စတင်စောင့်ရှောက်သည်။ ဦးထော်လေးသည် စေတီတော်အတွက် ထီးတော်ကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ခေါင်းလောင်းစာရင်းပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။ အလှူဒါနများ စုဆောင်းပြီး စေတီတော်ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် ငြမ်းဆင်သည်။ တပေါင်းလတွင် ခေါင်းလောင်းများ ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၆၇''' − ကုန်းတော်ပတ်လည်ကို အင်္ဂလိပ်ခံတပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ စတင်ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၆၉'''− ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို စောင့်ရှောက်ရန် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပဏ္ဍိတ ခေါ် ဦးပြားကို နာယကထားပြီး ဂေါပက ဖွဲ့သည်။
*'''၁၈၆၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁''' − ဂေါပကအဖွဲ့က စည်းဝေး၍ ထီးတော်အသစ်တင်၍ ပြည်သူ့အားနှင့် မဖြစ်နိုင်၍ မန္တလေးမှ [[မင်းတုန်းမင်း]]ကို ဆောင်ရွက်ပါရန် လျှောက်ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်သည်။
*'''၁၈၆၉၊ ဒီဇင်ဘလ ၂၆''' − မင်းတုန်းမင်း၏ တိဂုံဆံတော်ရှင် ထီးတော်သစ် တင်စေအမိန့်ကို ညီလာခံတွင် ချမှတ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁''' − မင်းတုန်းမင်း၏ ထီးတော်သစ်တင်ရန် အမိန့်ချမျတ်ခြင်းကို စေတီတော်ရင်ပြင် သာယာဝတီခေါင်းလောင်းအနီးတွင် မှတ်လွှာဖတ်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ မေလ''' − ထီးတော် မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလှူပါဝင်ရန် ရန်ကုန်မှ ငွေများ၊ ပစ္စည်းများ ပို့သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ထီးတော်ကြီးကို မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ပြီး၍ မင်းတုန်းမင်းက ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂''' − ထီးတော်သစ် ပင့်ဆောင်လာသောအဖွဲ့ ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန် လမ်းမတော်ဆိပ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မင်းကြီးမဟာမင်းကျော် မင်းထင် (ပုပ္ပါးဝန်ထောက်) က အင်္ဂလိပ် မဟာမင်းကြီးကို အခမ်းအနားဖြင့် အတွင်းဝန်ရုံးတွင် ထီးတော်ပေးအပ်ပွဲလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈''' − ထီးတော်သစ်သည် ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ရှိ ဒေါ်ဖွားဇရပ်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − ထီးတော်ဟောင်းကို တပိုင်းစီ စပြီးချရာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉''' − ထီးတော်သစ်ကို စ၍တင်ရာ စက်ပျက်၍ မအောင်မြင်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁''' − ထီးတော် ပထမဘုံကိုတင်၍ ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်သစ်နှင့်တကွ စိန်ဖူးငှက်မြတ်နားတင်၍ ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ပုပ္ပါးဝန်ထောက်နှင့်အဖွဲ့ ရန်ကုန်မှ ထွက်၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်သည်။
*'''၁၈၇၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂''' − စေတီတော် တပေါင်းပွဲမှာ ခါတိုင်းနှစ်များထက်ထူးပြီး စည်ကားခဲ့သည်။ တောရွာများမှ ဘုရားဖူးများ အများအပြား လာရောက်ကြသည်။
*'''၁၈၇၂၊ မတ်လ ၁၅''' − [[ကောင်း၊ ဦး (ကင်းဝန်မင်းကြီး)|ကင်းဝန်မင်းကြီး]]ခေါင်းဆောင်သော လန်ဒန်သွားသံအဖွဲ့ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်မှာ တက်ပြီး မြောက်မျက်နှာ ဇရပ်တွင် ဆွမ်းကျွေးသည်။ စေတီတော် အရှေ့ဘက်ရှိ ကျောင်းတော်ရာသို့ သွားကြည့်၏။
*'''၁၈၇၂၊ ဧပြီလ ၁၁''' − အင်္ဂလိပ် မဟာရှင်တော်ဝန်မင်းကြီးက နောက်ထပ်ဘဏ္ဍာထိန်း လူကြီးငါးဦးခန့်ထားကြောင်း အမိန့်ထုတ်သည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၈၇၄၊ မတ်လ ၂၆''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်ပြည် ပါရီသွား သံအဖွဲ့ စေတီတော်ကို ဝင်ဖူးရင်း ဆွမ်းတော်ကပ်သည်။
*'''၁၈၇၄၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ပါရီပြန် သံအဖွဲ့ အပြန်ရန်ကုန်ဝင်ပြီး စေတီတော်ကြီးတွင် တစ်ကြိမ် ဆွမ်းတော်ကြီး ကပ်သည်။
*'''၁၈၈၅၊ ဧပြီလ ၂၉''' − ရန်ကုန်ခရိုင် တရားသူကြီးရုံးက ရွှေတိဂုံစေတီ ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့ဝင် ကိုးဦး ခန့်အပ်သည့် ဂေဇက် ထုတ်ပြန်သည်။
*'''၁၈၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ရုရှား ပါဠိပညာရှင် မိနေယဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီတော်သို့ အဖူးအမြော် တက်ရောက်သည်။ မှတ်တမ်းရေးသည်။
*'''၁၈၈၈၊ အောက်တိုဘာလ ၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော် အောက်သို့ကျသည်။ ရွဲအထက်မှ အင်္ဂတေများ ကွာကျသည်။
*'''၁၈၈၉၊ မတ်လ ၁၇''' − ၁၈၈၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပြုတ်ကျသော စိန်ဖူးတော်နှင့် ငှက်မြတ်နားကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက် တပေါင်းလ ပွဲတော်တွင် ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၉၈''' − မြို့လူထုက မဲဆန္ဒဖြင့် ပထမဆုံး ရွေးကောက်သော ဘဏ္ဍာထိန်းအဖွဲ့ စတင်ဆောင်ရွက်သည်။
*[[File:Shwedagon Pagoda 1900.JPG|thumb|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၉၀၀ )]]'''၁၉၀၀''' − စေတီတော်ကြီးအား ရွှေပြားသင်္ကန်း ကပ်လှူရန် ကြေညာ၍ အလှူရှင်များ ဖိတ်ခေါ်သည်။
*'''၁၉၀၃၊ မတ်လ ၂''' − စေတီတော် ခေါင်းလောင်းပုံ တောင်ဘက် အနားလန်စွန်းတွင် ကျားမတစ်ကောင် တက်နေ၍ ဂေါ်ရာများ လာရောက်ပြီး သေနတ်ဖြင့် ပစ်၍ သတ်ရသည်။
*'''၁၉၀၄၊ မတ်လ ၂၆''' − စေတီတော် ကိုယ်လုံးပြည့် ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၉၀၆''' − ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်လောင်း ဝေလမင်းသားနှင့် ကြင်ယာတော် မေရီမင်းသမီး ရွှေတိဂုံ ကုန်းတော်ပေါ် တက်ရောက်ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၀၈၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ဘုရားပိုင် မြေကွက်အကျယ် ၄၉.၇၄ ဧကအတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဂရန်ထုတ်ပေးသည်။
*'''၁၉၁၈၊ ဖေဖော်ဝါရီလ နှင့် ဇွန်လ''' − သူရိယမဂ္ဂဇင်းတွင် [[ကာတွန်းဦးဘကလေး|ကာတွန်း ဦးဘကလေး]]က ဘုရားပေါ်တွင် မျက်နှာဖြူများ ဖိနပ်စီးသည့် အကြောင်းနှင့် ဖိနပ်စီးသည့် ကိစ္စကြောင့် ဝိုင် အမ် ဘီ အေ အဖွဲ့ကြီး၌ သဘောကွဲပုံကို ကာတွန်းများ ရေးဆွဲ၍ သရော်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ ဩဂုတ်လ ၁၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှတ်မြတ်နားတိုင် ယိုင်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉''' − ဘုရားစေတီများတွင် ဖိနပ်မစီးရဟု အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အမိန့်ထုတ်သည်။ သို့ရာတွင် တာဝန်အရ သွားရောက်လျှင် စီးနိုင်သည်ဟု ခြွင်းချက်ပါရှိသည်။
*'''၁၉၁၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်မှ ပြောင်းရွေ့သွားရန် စပြီး အရေးဆိုသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅''' − ရန်ကုန်ကောလိပ်မှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် အရှေ့ဘက်၊ ဗဟန်း ဦးအရိယ ကျောင်းတိုက်၌ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂''' − အင်္ဂလိပ်အတိုက်အခံ လေဘာပါတီ အမတ်ကာနယ်ဝက်ဂျ်ဝုဒ် ဇနီးမောင်နှံ ဘုရားပေါ်သို့ ဖိနပ်ချွတ်၍ တက်သည်။ ကောလိပ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။
*'''၁၉၂၁၊ မတ်လ ၁၆−၂၃''' − ၁၉၁၉ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော ငှက်မြတ်နားကို ပြုပြင်ပြီး အသစ်တင်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ ဆရာလင်း မော်ကွန်းရေးသည်။
*'''၁၉၂၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှ အင်္ဂလိပ် စစ်သင်္ချိုင်းကို ကန်တော်မင် အင်္ဂလိပ်သင်္ချိုင်းသို့ အခမ်းအနားဖြင့် ပြောင်းသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့က လက်မှတ်ထိုး၍ ဘုရင်ခံနှင့် ဘုရားလူကြီးတို့ စစ်တပ်ပြောင်းရေး သဘောတူညီချက်ကို ကြေညာသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ကုန်းတော်ပေါ်မှ အပြီးအပိုင် ရွှေ့ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈''' − [[ဝိစာရ၊ ဦး|အရှင်ဦးဝိစာရ]]၏ အလောင်းတော်ကို အနောက်ဘက်မုတ်အနီးတွင် ပြည်သူတို့ မီးသင်္ဂြိုဟ်သည်။
*'''၁၉၃၀၊ မတ်လ ၂''' − စစ်တပ်များ ရှိစဉ်က ပြည်သူပြည်သားများ တက်ခွင့်မရခဲ့သော အနောက်ဘက်စောင်းတန်းကြီးကို သံဃာအပါး ၄၀၀၀ အားဆွမ်းကျွေး၍ ဖွင့်သည်။ မဏ္ဍပ် ၁၃၀ ကျော်ဖြင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံသည်။
*'''၁၉၃၀၊ မေလ ၅''' − ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားတိုင်ကျိုးပြီး စိန်ဖူးတော် တွဲလွဲကျသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − ဦးစံထွန်း တန်ဆောင်းတွင် ဒို့ဗမာသီချင်း([[တို့ဗမာ သီချင်း]])ဆိုပွဲ ပြုလုပ်ရာ ဝိုင်−အမ်−ဘီ−အေ ဆရာတင် ([[သခင်တင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)]])က တိုင်ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ စက်တင်ဘာလ''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ လူငယ်များ ၅၀၀၀ ကျော် စုဝေးပြီး အစည်းအရုံးဖွဲ့သည်။
*'''၁၉၃၁၊ မတ်လ ၆''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ မီးကြီးလောင်သည်။ အဖိုးတန်လက်ရာများနှင့် တန်ဆောင်း ၂၀ ကျော်မီးထဲပါသွားပြီး သိန်း ၂၀ ဖိုး ဆုံးရှုံးသည်။
*'''၁၉၃၁၊ ဧပြီလ ၃၀''' − ၁၉၃၀ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော စိန်ဖူးတော် ပြုပြင်ပြီး၍ ပြန်လည် ကပ်လှူသည်။ [[လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး|လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး]] ဩဘာရတု ရေးသည်။
*'''၁၉၃၂၊ ဇူလိုင်လ ၁၀''' − အနောက်ဘက်မုတ် စောင်းတန်းကို ဆောက်ရန် အလယ်တောရ ဆရာတော် အုတ်မြစ်ချသည်။
*'''၁၉၃၅''' − စေတီဖိနပ်တော်ရင်း ပတ်လည်တွင် ဂေါပကလူကြီး ဦးဘသော်နှင့် ဒေါ်သဲမေတို့က သံစည်းရိုးကာရန် လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၃၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅''' − တက္ကသိုလ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ သပိတ်စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၈''' − ရေနံမြေ သပိတ်မှောက် အလုပ်သမားများနှင့် ရန်ကုန်ဝန်းကျင်မှ သပိတ်သမားများ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို ဗဟိုပြု၍ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၉''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီး ပြုလုပ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလ ဖြစ်သည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃''' − တောင်ဘက်စောင်းတန်းရှိ မော်လမြိုင်ဇရပ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးဌာနချုပ်သို့ ပုလိပ်မင်းကြီး ပရက်စကော့နှင့်အဖွဲ့ ဖိနပ်စီး၍ တက်ရာ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇွန်လ ၂၂'' − လက်ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဥပဒေကို တရားလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၉၄၂၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ဂျပန်စစ်သေနာပတိနှင့် မြန်မာဝန်ကြီးချုပ် ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ ဖူးပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေးအတွက် ဆွမ်းကျွေးသည်။
*'''၁၉၄၃၊ ဩဂုတ်လ ၁''' − နိုင်ငံတော် အဓိပတိ [[ဒေါက်တာဘမော်]] ဘုရားဖူးတက်သည်။
*'''၁၉၄၅၊ ဇန်နဝါရီလ ၁''' − ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျပန်ရှုံးနိမ့်တော့မည့် အခြေရှိသဖြင့် နိုင်ငံတော် အဓိပတိ ဘုရားဖူးတက်ပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေး ဆုတောင်းသည်။
*'''၁၉၄၅၊ မတ်လ ၁၇''' − ရွှေတိဂုံစေတီ အနောက်ဘက်ကွင်းမှ မြန်မာ့တပ်မတော်က ရန်သူကို တိုက်ရန် စစ်ထွက်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] မိန့်ခွန်းပြောသည်။
*'''၁၉၄၅၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈''' − ဖ−−ဆ−−ပ−−လ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကို စေတီတော်ကုန်းမြေ အလယ်ပစ္စယာ၌ တက်ရောက်သည်။ ပရိသတ် တစ်သိန်းကျော် တက်သည်။
*'''၁၉၄၆၊ ဇွန်လ ၁၂''' − စစ်ဘေးရန်ကြောင့် ကုန်းတော်ပေါ်တွင် ခိုလှုံနေထိုင်ခဲ့ကြသူများအား ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်ကြီးများ၏ အမိန့်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ရန် အကြောင်းကြားသည်။
*'''၁၉၄၆၊ စက်တင်ဘာလ''' − နယ်ချဲ့ကို ဆန့်ကျင်သော အစိုးရအမှုထမ်းပေါင်းစုံ သပိတ်များ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် စခန်းချသည်။ ပုလိပ်သပိတ်အဖွဲ့လည်း ပါဝင်သည်။
*'''၁၉၄၈၊ ဇန်နဝါရီလ ၂''' − မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြန်ရတော့မည့် အင်္ဂလိပ်နောက်ဆုံး ဘုရင်ခံ ဟူးဘတ်ရန့်စ် ကုန်းတော်ပေါ်သို့ လာရောက်၍ ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၇၀၊ စက်တင်ဘာလ ၅၊၆''' ငလျင်များလှုပ်သည်။ စေတီတော် ပိန္နဲတိုင်စောင်း၍ ဆည်းလည်းအချို့ ပြုတ်ကျသည်။
*'''၁၉၇၁၊ မတ်လ ၇''' − ယမန်နှစ်အတွင် ငလျင်ကြောင့် ပိန္နဲတိုင် တိမ်းစောင်းသွားသည်ကို ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ထီးတော်တင် စစ်ဆေးခြင်း၊ ငှက်မြတ်နား ပြုပြင်ခြင်း၊ ရွှေပြားနှင့် ရတနာများ၊ ဆည်းလည်းများ လှူခြင်းများ၏ ကုသိုလ်အစုစု သိန်း ၁၀၀ ကျော်ဖိုးကို ရင်ပြင်တွင် ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၇၂၊ ဧပြီလ/မတ်လ''' - စေတီတော် ပထမ ဖောင်းရစ် အထက်တွင် ၁၉၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ရှစ်ကြိမ်မျှခွဲပြီး တစ်ပေပတ်လည် ရွှေပြား ၁၃၁၅၃ ပြား ကပ်လှူထားခဲ့ရာမှ ကျန်ဖောင်းရစ်အားလုံး ရွှေပြားကပ်လှူနိုင်ရန် အလှူရှင်တို့၏ နောက်ထပ်ရွှေပြား ၁၁၂၉ ပြား ပူဇော်ရန် စီစဉ်သည်။ တစ်ပြားလျှင် ခြောက်ကျပ်သားရှိ၍ ကာလတန်ဖိုး ၃၀၀၀ ကျပ်ဖြစ်သော ရွှေပြားများကို မေလဆန်း ၄ ရက်နေ့မှ စ၍ ကပ်လှူသည်။ တစ်ဦးချင်းသော်လည်းကောင်း၊ စုပေါင်း၍သော်လည်းကောင်း လှူဒါန်းကြသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ" />
==ဓာတ်ပုံများ==
<center><gallery>
|thumb|မြေအောက်ဌာပနာအတွင်းရှိ ဘုရားလေးဆူတို့၏ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူ
Image:Shwedagon Pagoda Yangon29.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် နေ့ရှုခင်းအလှ
Image:Shwedagon_Night.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် ညရှုခင်းအလှ
Image:ShwedagonIMG 7608.JPG|Outside the gates
Image:ShwedagonIMG 7642.JPG|Devotees paying homage to the [[Triple Gem]]
Image:ShwedagonIMG 7654.JPG|Intricate ceiling
Image:ShwedagonIMG 7656.JPG|ကျောက်စိမ်းဘုရား
Image:ShwedagonIMG 7662.JPG|ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
File:Singu Min Bell.JPG|စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်
Image:IMG TharrawaddyBell.JPG|သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်း
Image:ShwedagonCrowdedDay.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် လူများစည်ကားသော နေ့တစ်နေ့
Image:Yangon65.JPG|Planetary post for Mercury
Image:Shwedagon Pagoda complex.jpg|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ရွှေတိဂုံစေတီတော်
Image:ShwedagonPagoda.jpg|Shwedagon, a forest of pagodas
Image:Shvedagon Pagodaman.jpg|ဘုရားဖူးလာသော သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦး
Image:Shwedagon_well.jpg|ဆံတော်တွင်း
File:Typical Planetary Post, Shwedagon.jpg|တနင်္လာဂြိုဟ်တိုင်
Image:Mote_shwedagon.jpg|Eastern mote (cardinal point building)
Image:Shwedagon-Pano-39314.jpg|Panoramic view
Image:Shvedagon Pagoda3.jpg
Image:ရွှေတိဂုံဘုရားရှိ ဖိုးသူတော်ရုပ်.jpg
Image:Shwedagon pagoda.jpg|ဒဂုံစေတီတော်ကြီး မြင်ကွင်း ၁၈၂၅, from a print after Lieutenant Joseph Moore of Her Majesty’s 89th Regiment, published in a portfolio of 18 views in 1825-1826 lithography
Image:2007 Myanmar protests 4.jpg
</gallery>
</center>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Commons category-inline|Shwedagon pagoda|ရွှေတိဂုံစေတီတော်}}
*{{Official website|http://www.shwedagon.org/index.php}}
* [http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=23631&penname=About+Shwedagon+Pagoda မြို့မ-မြင့်ကြွယ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ]{{Dead link|date=December 2020 }}
*[http://www.shwedagonpagoda.com ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]
*[http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm ခင်မျိုးချစ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် သမိုင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311061328/http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm |date=11 March 2007 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=sea;cc=sea;sid=7bed782c84f9384d489525bd8473efe6;rgn=full%20text;idno=sea341;view=image;seq=110 ''My Child-life in Burmah'' by Olive Jennie Bixby 1880 recollections of a missionary's daughter : inc. detailed description of King Mindon's new ''hti'' being erected, pp 111]
*[http://www.gutenberg.org/files/32977/32977-h/32977-h.htm#Page_203 Rudyard Kipling's description of Shwedagon Pagoda in 1889]
*[http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar Elizabeth Moore conference ''the shwedagon in british burma myanmar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305004419/http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar |date=5 March 2012 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/text-idx?c=sea;cc=sea;view=toc;subview=short;idno=sea282 Lt. J.E. Alexander's account, 1827, p. 153]
*[http://www.wdl.org/en/item/9213 "Scene upon the Terrace of the Great Dagon Pagoda"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416113213/https://www.wdl.org/en/item/9213/ |date=16 April 2016 }} from 1826
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့]]
l5exec8ugnrldmaxvhvulh2fmkd6uyz
1026147
1026144
2026-04-17T02:51:33Z
Ninjastrikers
22896
[[Special:Contributions/~2026-23697-52|~2026-23697-52]] ([[User talk:~2026-23697-52|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:Shin Loonmal|Shin Loonmal]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်
1024317
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
{{Infobox religious building
|image = Shwedagon-Pano.jpg
|image_size = 240px
|caption = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|name = ရွှေတိဂုံစေတီတော်
|native_name =
|native_name_lang = mon
|former_names = ရွှေဒဂုံစေတီတော်
|alternate_names = လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ
|location =သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| map_type = မြန်မာနိုင်ငံ
| map_size = 250
| coordinates = {{coord|16.798354|96.149705|region:MM|display=inline,title}}
| religious_affiliation = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| sect = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|antenna_spire = {{Convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
|roof = {{Convert|105|m|ft|0|abbr=on}}{{Citation needed|date=February 2011}}
| height_max = {{convert|105|m|abbr=on}}
| spire_height = {{convert|112.17|m|ft|0|abbr=on}}
| governing_body = ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့
|embedded = {{Designation list|embed=yes|designation1=Yangon}}
| year_completed = {{circa}} BC ၆ ရာစု
|architect =[[ဆင်ဖြူရှင်]]
|building_type = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဝတ်ပြုရာနေရာ
|url = {{url|www.shwedagonpagoda.com}}
[[File:Crows-bells-voices-in-bkg-schwedagon.wav|mini]]ရွှေတိဂုံစေတီရှိ ဆည်းလည်းသံ
}}
'''[[စူဠာမုနိလောကချမ်းသာစေတီတော်|ရွှေ]]တိဂုံ စေတီတော်သည်''' ၃၂၆ ပေ မြင့်ပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်|သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ "လေးဆူဓာတ်ပုံ ရွှေတိဂုံ" ဟုလည်း ခေါ်တွင်သည်။အချို့ကလည်း "စေတီအစ ရွှေတိဂုံက" ဟုဆိုကြသည်။ လက်ရှိဉာဏ်တော်ရှိ စေတီတော်ကို ၎င်းခေတ် ကုန်းဘောင်ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားက ၁၇၆၈ခုနှစ် ငလျင်ကြီးကြောင့် ပျက်စီးခဲ့ရသည့် မူလစေတီတော်ကိုငုံ၍ မြန်မာဗိသုကာဟန်ဖြင့် အချိုးအစားဆန်းကြယ်စွာ တည်သည်။
[[File:Shwedagon Pagoda.jpg|thumb|150px|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ပုံ]]
== အမည်ခေါ်တွင်ပုံ ==
[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]ဟု အမည်နာမ မတပ်ခင်က ဥက္ကလာပမင်းကြီး စိုးစံရာ ဒဂုံတိုင်းဟု သိမှတ်ခဲ့ကြသည်။ နောင်သောအခါ [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|ဘလ္လိက]] နှင့် [[တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက|တဖုဿ]] ကုန်သည်ညီနောင်တို့က [[မြတ်စွာဘုရားသခင်|မြတ်စွာဘုရား]] ဆံတော်များ ပင့်ဆောင်လာခဲ့ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော်ပေါ်တွင် စေတီတည်ထားခဲ့ကြပီး ထိုစေတီတော်ထဲတွင် [[ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား]]၏ ဆံတော် ရှစ်ဆူနှင့်တကွ ရှေးရှေးသော ဘုရား ၃ ဆူတို့၏ အမွေအနှစ်များ ထည့်သွင်းထားခြင်းကြောင့် တိဂုံပစေတီဟု အမည်တွင်ခဲ့လေတော့သည်။ ထိုတိဂုံပမှသည် ဒဂုံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မူလမြို့အမည်ကွယ်ကာ ဒဂုံတိုင်း၌တည်ထားသောကြောင့် ကျိုက်ဒဂုံ ဟုသမုတ်ခဲ့ကြသည်။ တတိယမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခဲ့သော [[အလောင်းမင်းတရား]]လက်ထက်တွင် ဒဂုံကို [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]ဟု အမည် ပြောင်းလည်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တိဂုံပဆံတော်ရှင်စေတီတော်ကို ရွှေတိဂုံ ဟူသော အမည်နာမဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
[[File:Shwe Dagon Pagoda, 2011.jpg|thumb|150px|ရွှေတိဂုံဘုရားအား ညဘက်ဖူးမြင်ရပုံ]]
== သမိုင်းကြောင်း ==
ဘီစီ (၅၈၈)၌ ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ရန်ကုန်မြို့အနီးတဝိုက်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဥက္ကလာပမင်းကြီး၏ နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော အသိဉ္စနမြို့၌ သုဝဏ္ဏအမည်ရှိသော သူဌေးကြီးတစ်ဦးရှိလေသည်။ ထိုသူဌေးကြီးတွင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ဟူသော သားနှစ်ယောက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကုန်သည်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ကုန်များကို သင်္ဘောဖြင့် တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသသို့ ကုန်ရောင်းသွားကြသည်။ မဇ္ဈိမဒေသပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ သင်္ဘောကို ဆိုက်ကပ်ကျောက်ချ၍ ကုန်များကို လည်းအစီးပေါင်း (၅၀ဝ)ပေါ်သို့ တင်ဆောင်ကာ မဇ္ဈိမဒေသ၌ လှည့်လည်ရောင်းချကြသည်။ တဖုဿ ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်အဖွဲ့သည် ဗောဓိပင်အနီးသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့ကြ၏။ ကုန်သည်တို့ မဟာဗောဓိပင် အနီးသို့ရောက်ပြီး တစ်နေ့ သို့မဟုတ် တစ်ည၌ ရုက္ခစိုးနတ်သည် ကုန်သည်ညီနောင်အား ကိုယ်ထင်ပြခဲ့၏။ ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ရုက္ခစိုးနတ်အား မြင်လျှင် အံ့ဩသွားကြ၏။ အသင်မည်သူနည်း ဟုမေး၏။
ရုက္ခစိုးနတ်က "အမောင်တို့ နားထောင်လော့ ကျွန်ုပ်က တခြားမဟုတ်၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးဘဝက အမောင်တို့နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်ခဲ့သူများ ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်သည် ဟိုးရှေးဘဝက ကောင်းမှုကောင်းကျိုးများ ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သဖြင့် ယခုဘဝတွင် ရုက္ခစိုးနတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အမောင်တို့ ယခု သင်တို့ထံသို့ ရောက်ခဲ့သည်မှာ သင်တို့နှင့်ကျွန်ုပ်သည် ယခင် ဘဝဆွေမျိုးတော်စပ်ဖူးသူ ဖြစ်သဖြင့် သင်တို့အား အကျိုးပြုရန် ဤသို့ ကိုယ်ထင်ပြရခြင်းဖြစ်သည် အမောင်တို့" ဟုပြောသည်။ ကုန်သည်ညီနောင်က "အသင်က မည်သို့ အကျိုးပြုဖို့လာသနည်း"ဟု ရုက္ခစိုးနတ်ကို မေး၏။ ထိုအခါ ရုက္ခစိုးနတ်က"နားထောင်လော့ အမောင်တို့ ကျွန်ုပ်သင်တို့အား အကျိုးပြုသည်ဆိုသည်မှာ အခြားမဟုတ်ပါ။ ပြောရလျှင် အမောင်တို့ ရောက်ရှိနေသည့် မဇ္ဈိမဒေသတွင် သုံးလောကထွဋ်ထား ရှင်တော်မြတ်ဘုရားဟာ ပွင့်တော်မူပြီး လင်းလွန်းပင်ခြေရင်းမှာ သီတင်းသုံး စံတော်မူနေတာမို့ အမောင်တို့ သွားရောက် ပူဇော်လော့ တိုက်တွန်းလမ်းညွှန်လိုတယ် အမောင်တို့"ဟုဆိုလျှင် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးသွားကြ၏။ ချက်ချင်းပင် "ဒါဆို ကျွန်ုပ်အား လမ်းညွှန်ပြပါ ရုက္ခစိုးနတ်" ဟုပြော၏။ ထို့နောက် ရုက္ခစိုးနတ်သည် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ဘုရားရှင် သီတင်း သုံးရာ လင်းလွန်းပင်အား လမ်းညွှန်ပြခဲ့၏။ သည်အခါ ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် သဒ္ဓါပီတိအပြည့်နှင့် ဘုရားရှင် သီတင်းသုံးရာ လင်းလွန်းပင်ရင်းသို့ သွားကြ၏။ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ်ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ် တို့နှင့် ဘုရားရှင်အား လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းပြု၏။
=== ပထမဆုံး သရဏဂုံတည်သူ ===
ကုန်သည်ညီနောင်တို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်အား မုန့်ကြွပ် ကြော်၊ ပျားမုန့်ထုပ်တို့နှင့် ပူဇော်သက္ကာကပြု လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်မှ ဤသို့ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့သည့်အတွက် ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဟူသည့် "ဒွေဝါစိက" သရဏဂုံ တည်ခဲ့ကုန်၏။ ထိုစဉ်က ဘုရားရတနာ၊ တရားရတနာ တည်းဟူသည့် ရတနာနှစ်ပါးသည်သာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး၊ သံဃာရတနာသည် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပေ။ ထို့ကြောင့် လူသူအများသည် ရတနာနှစ်ပါးအားသာ ဆည်းကပ်ပူဇော်နေကြကုန်၏။ ဗုဒ္ဓဝင်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်၌ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ထူးခြားစွာ ဘုရားရှင်အား ပထမဆုံး ဆွမ်းကပ်ရသူနှင့် ပထမဆုံး သရဏဂုံ တည်သူများ ဖြစ်ခဲ့၏။
=== ဆံတော်ရှစ်ဆူ ===
ဘုရားရှင်အား ပူဇော်ခွင့်၊ ဆွမ်းကပ်ခွင့်ရခဲ့သည့်အတွက် ပီတိဖြစ်ခဲ့ရသည့် တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့သည် ဆွမ်းကပ်လှူပူဇော်ပြီးလျှင် "အရှင်ဘုရား၊ တပည့်တော်တို့ အရှင်မြတ်ဘုရားအား ထာဝရကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ပူဇော်နိုင်ရန် ဘုရားရှင်ကိုယ်စား ပူဇော်ရာ တစ်ခုအား ပေးသနားတော် မူပါဘုရား" ဟုလျှောက်ထား လေ၏။ "ကောင်းပြီချစ်သားတို့" မိန့်တော်မူပြီး သကာလ ဦးခေါင်းတော်အား သုံးသပ်ပြီး ဆံတော်မြတ် (၈)ဆူအား ကုန်သည်ညီနောင်တို့အား ပေးသနားတော်မူရာ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည် ညီနောင်တို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိ အပြည့်နှင့် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား သင်္ဘောနှင့်ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည် သို့ ပြန်ခဲ့၏။ တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ကုန်သည်ညီနောင်တို့ ဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၈)ဆူအား ပင့်ဆောင်ကာ ဥက္ကလာပတိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာလျှင် ဥက္ကလာပတိုင်း၏ ပြည့်ရှင်မင်းမြတ် ဥက္ကလာပမင်းကြီး နှင့်တကွ ပြည်သူတို့က သောင်းသောင်းဖျဖျကြိုဆိုကာ ဖူးမြော် ကြည်ညိုကြ၏။
=== နောင်တော်ကြီးစေတီ ===
ထို့အတူ ဆံတော်(၄)ဆူအား စေတီတော်အဖြစ် တည်ထား ကိုးကွယ်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြ၏။ စေတီတော်အား သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် ၌ တည်ထားကိုးကွယ်ရန် မင်းနှင့်ပြည်သူတို့က ဆုံးဖြတ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းတော်သို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့၏။ သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် သို့ရောက်လျှင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ဆံတော်(၄)ဆူအား ကြီးကျယ်ခန်းနားသည့် စံကျောင်း၊ မဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်၍ပူဇော်ခဲ့သည်။ ယင်းစံကျောင်း မဏ္ဍပ်နေရာ၌ အထိမ်းအမှတ်စေတီတစ်ဆူ တည်ထားခဲ့ကြ၏။ ထိုစေတီသည် နောင်တော်ကြီးစေတီဟု အမည်တွင်၏။
[[ဖိုင်:Pagoda_Shwe_Dagon_34.jpg|thumb|နောင်တော်ကြီးစေတီတော်]]
=== ဌာပနာထားသော ဓာတ်တော်မြတ် ၄-ပါး ===
[[ဥက္ကလာပမင်းကြီး]]တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူသော ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကြီး၌ ဘုရား ၄-ဆူ၏ ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူကို [[ဌာပနာ]]ထားသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာတို့၏ ဆံတော်မြတ်၊ ဓာတ်တော်မြတ်တို့အား ရန်သူတို့ အလွယ်တကူ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန်အတွက် နတ်တို့သည် ဌာပနာ တိုက်ထည့်သွင်းတည်ရန် ကြံရွယ်ပြီး သိင်္ဂုတ္တရကုန်းတော် အလယ်တည့်တည့်၌ ဇောက် ၄၀၄တောင်၊ အနံ ၄၄ တောင်ရှိသည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတစ်ခုတူးခဲ့၏။ ထိုဥမင်လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း၌
# ဆူးလေနတ်ကြီးထံမှ ရရှိသော [[ကကုဿန်]]မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တောင်ဝှေးတော်
# ရောဟဏီမည်သော ဗိုလ်တထောင်နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကောဏာဂမန မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေစစ်တော်
# ဒက္ခိဏ မည်သော သင်္ကန်းကျွန်း ကျိုက္ကဆံ နတ်ကြီးထံမှ ရရှိသည့် ကဿပမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ရေသနုပ်သင်္ကန်းတော်မြတ်
# တဖုဿနှင့် ဘလ္လိက ညီနောင်တို့ထံမှ ရရှိသော ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဆံတော်မြတ်(၄)ဆူအား မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခုနှစ်၊ တပေါင်း လပြည့်နေ့၌ ကျောက်ဖျာအခင်းအကာများ ပြုလုပ်၍ ဌာပနာတိုက် ထည့်သွင်းတော်မူခဲ့သည်။ ထိုဆံတော်ဓာတ်တို့ကို 'အမြိဿရ' မည်သော [[မှော်ဘီနတ်ကြီး]]က စောင့်ရသည်ဟု မော်ဓော ရာဇာဝင်သမိုင်းနှင့် ရွှေတိဂုံသမိုင်း၊ အခြား ပညာရှိတို့ကဆိုကြသည်။ ထို့နောက် ကျောက်ဖျာတိုက်၏ အထက် ၌ ကျောက်ဖျာတင်၍ ဌာပနာတိုက်အား ပိတ်ခဲ့၏။
=== သာသနာအစရွှေတိဂုံက ===
ဥက္ကလာပမင်းကြီးနှင့် ပြည်သူများပူးပေါင်း၍ ဌာပနာ တိုက် ကျောက်ဖျာအထက်၌ ဉာဏ်တော်(၄၄)တောင် အမြင့်ရှိသည့် စေတီတော်မြတ်တစ်ဆူအား တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ပြီး ထိုစေတီအား "တိဂုမ္ဗစေတီတော်"ဘွဲ့ချီမော်ကွန်း ထိုးခဲ့၏။ ထို တိဂုမ္ဗစေတီတော်သည် ဂေါတမဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်မှာ ကမ္ဘာမြေပြင်တွင် ပထမဦးဆုံးစေတီဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ "သာသနာအစ ရွှေတိဂုံက"ဟု ကဗ္ဗည်းထိုး မော်ကွန်းတင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သတည်း။<ref> ရွှေတိဂုံသမိုင်းသစ် (အရှင်အာဒိစ္စရံသီ)</ref>
[[File:Shwedagon pagoda morning.jpg|thumb|150px|အာရုဏ်တက်အချိန်ဖူးမျှော်ရပုံ ]]
== ထူးခြားဖြစ်စဉ် ==
ခရစ်နှစ် ၁၉၀၃-ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂)ရက် (၁၂၆၄ ခု၊ တပေါင်းလဆန်း ၅ ရက်) တနင်္လာနေ့တွင် ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အင်္ဂါထောင့်သို့ [[ကျား]]တစ်ကောင် တက်ရောက်လာသဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တို့က ပစ်သတ်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{cite book|title=၂၀ရာစု မြန်မာ့သမိုင်း|author=သန်းဝင်းလှိုင်|date=၂ဝဝ၉ ခု၊ မေလ|publisher=ကံကော်ဝတ်ရည် စာပေ}}</ref>
ကျားသည်ခေါင်းလောင်းပုံ အနားလန်အစွန်းတွင် တက်၍ ဝပ်နေသည်ကို ဘုရားဖူးများသည် တွေ့ကာအုတ်အုတ်ကျက်ကျက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားလူကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးရွှေဝိုင်းသည် ရန်ကုန်အရေးပိုင်၏ စာဖြင့် ထိုနေ့ နံနက် ၈ နာရီတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး အီးလောဖို့ဒ် ကို သွားခေါ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးကို အပြင်မှပြန်အလာ လမ်းတွင် တွေ့ခဲ့သည်။ နီးရာအိမ်များမှ သေနတ်ရှာခဲ့သည်။ နှစ်လုံးပူးသေနတ်တစ်လက်ကို ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း၏အိမ်မှ ရခဲ့သည်။ အီလောဖို့ဒ်နှင့်အတူ ကပ္ပတိန် ဘီဗီးလ်၊ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်း တို့လည်း အတူလိုက်ပါလာကြသည်။
ကျားမှာတစ်ကောင်လုံးကို မမြင်ရဘဲ ကျောကုန်း၊ နောက်ခြေထာက်နှင့် အမြီးတို့သာ မြင်ရသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးလောဖို့ဒ်သည် ဂျင်းနင်းအား တန်ဆောင်ပေါ်သို့ တက်၍ နေရာယူခိုင်းခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန် ဘီးဗီးလ်အား လီဗာပူဘုရင့်တပ်ရင်းမှ ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကိုင် စစ်သားဆယ်ဦးကို ခေါ်ခိုင်းခဲ့သည်။ စစ်သား ၁၄ ဦးမျှ ရောက်လာကြသည်။ စစ်သားများကို နှစ်စုခွဲလိုက်သည်။ ထို့နောက် ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းရှိသော တန်ဆောင်း၏ တစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် နေရာယူခိုင်းသည်။ ထို့နောက်ကျားကို ဗိုလ်မှူးကြီးက အမိန့်ပေးသောအခါ ပစ်သတ်စေခဲ့သည်။ ကပ္ပတိန်ဂျင်းနင်းပစ်လိုက်သော ကျည်ဆန်တို့သည် ရင်အုပ်၊ ဘယ်နှင့်ညာ ပခုံးတို့တွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်ပစ်ခတ်ရာ ကျားသည် ထိုနေရတွင်ပင် ငြိမ်ကျသွားသည်။ သို့တိုင် ကျားသည် မသေသေးဘဲ ညည်းသံပြုနေသေးသည်း။ ဂျင်းနင်းသည် ကျားဆီသို့ ငြမ်းတွင်ချည်ထားသော ဝါးလှေကားဖြင့် တက်သွား၏။ ထို့နောက် ကျား၏ ရင်အုပ်တည့်တည့်ကို တစ်ချက်ပစ်လေသည်။ ထိုအခါမှ ကျားသည်သေလေသည်။
ကျားသည် ငယ်ရွယ်သောကျားမ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်မှာ ရှစ်ပေတိတိဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာ ငါးချက်ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂျင်းနင်းပစ်ခတ်ခဲ့သော ကျည်ဆန်လေးချက်မှာ ရင်အုပ်၊ ကျောရှေ့၊ ကျောနောက်နှင့် နှလုံးတည့်တည့်ကို ထိမှန်ခဲ့သည်။ ဂေါ်ရာစစ်သားတို့ ပစ်၍ထိသော ဒဏ်ရာမှာ တစ်ချက်သာ ရှိသည်။ နောက်ခြေထောက်အနားမှ ဖြတ်ကာ အမြီးကို ထိမှန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အမြီးသည် ပြတ်ပြီး အုတ်စွန်းတွင် တွဲလောင်းကျနေသည်။
ထိုကျားသည် ဘုရားပေါ်မတက်ခင်က ပုဇွန်တောင် အမဲသတ်ရုံအနီးတွင် ရှိသော တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ဟင်းခင်းထဲသို့ ရောက်ခဲ့သည့် ခြေရာများ တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုတ်ကိုင်းရေကူးဖက်ရှိ ခြံတစ်ခြံထဲတွင် နွားမတစ်ကောင်ကို ကိုက်သတ်ကာ စားသွား၏။
ထိုအချိန်ကာလ ဘုရားပေါ်သို့ ကျားတက်သည့် ဖြစ်ရပ်မှာ လူတို့ပါးစပ်ဖျားတွင် အပြောများသော ကိစ္စဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျေးလက်တောရွာများအထိ သတင်းမှာ ပျံ့နှံ့သွားသဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးများ ရောက်လာကြလေသည်။ ထိုအဖြစ်ကို '''ထားဝယ်ဒိန်းသီချင်းများ''' ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ အငြိမ့်၊ ဇာတ်များတွင် စည်းလွတ်၊ ကာရန်လွတ်သီချင်းများ ဖွဲ့ဆိုကြသည်။ စည်းလွတ်သီချင်းမှာ "ရွှေတိဂုံဘုရားမှာ ကျားတက်တာ၊ ငါးရက်ကြာ။ အို ... ရွှေတိဂုံ ဘုရားမှာလ၊ ကျားတက်တာ ငါးရက်ကယ်ကြာဗျ၊ ဂေါ်ရာတွေဝိုင်း၊ သေနတ်နဲ့ပစ်၊ ကျားစင်းစင်းသေ" ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ရွှေတောင်ဆရာလွမ်း၏ '''ရွှေတိဂုံဘုရားအမှူးကို ကျားအဖူးတက်သော ပြဇာတ်''' မှာ လူကြိုက်များကာ ရောင်းမလောက်ခဲ့ပေ။ အရပ်ထဲတွင်လည်း ဘုရားပေါ်ကျားတက်သည်ကို မှော်ဘီနတ်ကြီး ဘုရားဖူးလာသည်ဟုလည်း ပြောဆိုကြလေသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ">{{cite book|title=မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ|publisher=စာပေဗိမာန်|location=၃၆၁၊ ပြည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့}}</ref>
== ခေါင်းလောင်းများ ==
ရွှေတိဂုံ စေတီတော်၊ ရင်ပြင်၌ ခေါင်းလောင်းစုစုပေါင်း (၂၉)လုံးရှိသည်။
#[[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] - ခရစ်နှစ် ၁၄၇၇ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|(ကောဇာသက္ကရာဇ်]] (၈၃၈)) ခုနှစ်တွင် မွန်ဘုရင် [[ဓမ္မစေတီမင်း]]ကြီးသည် အဝိန္ဒဆောက်အမည်ရ [[ဓမ္မစေတီ ခေါင်းလောင်းကြီး]] ကြေးပိဿာချိန်(၁၈၀၀၀၀)ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
#[[စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၇၇၈-ခုနှစ်၌ [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] သွန်းလုပ်ခဲ့၏။ သွန်းလုပ်ဆဲ ၁၀၃၈-ခုနှစ်တွင် ဆင်ဖြူရှင် နတ်ရွာစံခဲ့သည်။ သားတော် [[စဉ့်ကူးမင်း]]က ဆက်လက်သွန်းလုပ်စေသည်။ အလေးချိန်မှာ ၁၅၅၅၅ ပိဿာရှိသည်။
#[[သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်းတော်]] - ခရစ်နှစ် ၁၈၄၁-ခုနှစ်တွင် [[သာယာဝတီမင်း]] (ခေါ်) ရွှေဘိုမင်းသည် အလေးချိန်ပိဿာ ၂၆၀၀ဝ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို သွန်းလုပ်ပြီး တင်လှူတော်မူသည်။
[[File:Yangon70.JPG|thumb|150px|ရွှေတိဂုံစေတီတော် မြောက်ဘက်မုခ်ဦး]]
== သတင်း ==
ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို ခရစ်နှစ်သက္ကရာဇ် ၁၇၆၈ ခုနှစ်တွင် မြေဒူးမင်းလက်ထက် တွင်ငလျင်ကြီးစွာ လှုပ်ခဲ့သည့် အတွက် ဖောင်းရစ် အဝထိပြိုကျခဲ့သည့် အတွက် ဆင်ဖြူရှင်မင်းတရားကြီးမှ ယခုဖူးတွေ့ရသည် ၃၂၆ ပေ မြင့်သော စေတီတော်ကြီးကို ယခင်စေတီကို ငုံကာ တည်ထားကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုစေတီတော် သက်တမ်းမှာ ၂၆၀ဝ နှစ်ရှိပြီး ဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ကပ်လှူထားသော ရွှေပြား ရွှေသင်္ကန်းများမှာ ရွှေပြား အချပ်ရေ ၃၃၆၀၀ ခုရှိပြီး ရွှေစင်ရွှေသား ၃ တန်ခွဲ ရှိသည်။ နာဂစ်မုန်တိုင်း ကြောင့် လွင့်စဉ်ကျခဲ့သော ရွှေစ ရွှေနများမှ ၉ ပိဿာခန့်ကို ပြန်လည် ကောက်ယူခဲ့ကြောင်း။ ယခုအခါ နာဂစ်မုန်တိုင်း လေတိုက်နှုန်းထက် ပိုမိုပြင်းထန်သော လေတိုက်နှုန်းများကို ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် စီစဉ်ကြရာတွင် ငလျင်ဒဏ်ကြီးများကို ပင် ခံနိုင်ရည် ရှိအောင် ပြင်ဆင်ရကြောင်း၊ ထီးတော်မှ ခေါင်းလောင်းတော်အထိ အလေးချိန် တန် ၆၀၀ ခန့် ထမ်းထားရကြောင်း၊ ကြာမှောက်ကြာလှန်ကို စတီးတိုင်း၊ စတီး သံကွင်းနှင့် စတီး သံပတ် များ ဖြင့် ချုပ်၍ အတွင်းရှိ ရှေ့ယခင် စေတီဟောင်းနှင့် လက်ရှိ ငုံထားသော စေတီတော်ကြား ကွာဟနေသော နေရာများကို စလစ် လောင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ ကြာမှောက် ကြာလှန် အတွင်းပိုင်း ခိုင်ခံ့အောင် ပြုလုပ်သည့် ကဏ္ဍ တွင် ငွေကျပ် သိန်း ၁၀၀၀ ကျော် ကုန်ကျမည် ဖြစ်ပြီး လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများမှ ဖော်ပြပါ စတီး၊ သံ နှင့် ဘိလပ်မြေများကို စေတနာရှင် အလှူရှင်များမှ ငွေသားများ လှူဒါန်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
==ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ==
[[ရွှေတိဂုံဖွဲ့စာများ]]
== သမိုင်းရက်စွဲများ (ခရစ်နှစ်) ==
*'''၁၃၇၂''' − ရွှေတိဂုံ စေတီတော်ကို ဟံသာဝတီဘုရင် [[ဗညားဦး]] ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ပြင်ပြီးသည့် အချိန်တွင် စေတီ၏ ဉာဏ်တော်မှာ အတောင် ၄၀ ( ပေ ၆၀) ရှိသည်။
*'''၁၄၃၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ခေါင်းလောင်းအထိ ပြိုကျခဲ့သည်။ ဗညားရန်း၊ ဗညားဗရူး၊ ဗညားကင်းဒေါ၊ ဘုရင်မကြီး [[ရှင်စောပု]]တို့ ပါဝင်ပြီး အဆက်ဆက်ပြုပြင်ခဲ့သောကြောင့် ဉာဏ်တော်မှာ ၃၀၂ ပေ ဖြစ်လာသည်။
*'''၁၄၇၆''' − ရှင်စောပုနှင့် ဓမ္မစေတီမင်းတို့ ဆက်လက် ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၃၀၀၀ ရှိဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။
*'''၁၄၈၅''' − ရွှေတိဂုံ ကျောက်စာတိုင်ကို ရေးထိုးစိုက်ထူခဲ့သည်။
*'''၁၅၆၄''' − [[ဘုရင့်နောင်]] လက်ထက်တွင် ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ပြိုသည်။
*'''၁၅၇၂''' − ၁၅၆၄ ခုနှစ်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျခဲ့သော အပျက်အစီးတို့ကို ဘုရင့်နောင်က ပြင်ဆင်ပြီး ထီးတင်ခဲ့သည်။ မကိုဋ်လှူသည်။ သဘင်ပွဲခံသည်။
*'''၁၅၈၂''' − ငါးဆူဒါယကာ နန္ဒဘုရင် လက်ထက်တွင် ထီးသစ်တင်ခဲ့သည်။ ကြေးချိန်ပိဿာ ၁၄၀ ရှိ ခေါင်းလောင်းလှူသည်။
*'''၁၅၈၃၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အီတလီပြည်၊ ဗင်းနစ်မြို့သားကုန်သည် ဂတ်စ်ပရိုဗာလဗီ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိပြီးရွှေတိဂုံ စေတီတော်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။
*'''၁၅၈၃''' − အင်္ဂလိပ်အမျိုးသား ရပ်ဖစ်ချ် ဒဂုန်ရောက်၍ စေတီတော်အကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်သည်။
*'''၁၆၁၀၊ ဇူလိုင်လ''' − ၁၆၀၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို ပြင်၍ ပထမဆုံး ပြည်သူများ စုပေါင်းတင်လှူသည့် ထီးတော်ကို တင်ခဲ့သည်။ အင်္ဂဗုဓ် ဆရာတော်က ဦးစီးသည်။
*'''၁၆၁၂''' − ဓမ္မစေတီခေါင်းလောင်းကို [[ငဇင်ကာ]] ဖြုတ်ယူသည်။ ဒေါပုံမြစ်အတွင်းသို့ ကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၁၃''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းက ငဇင်ကာကို နှိမ်နင်းပြီး ဒဂုန်သို့လာရောက်၍ စေတီတော်တွင် ကြေးခေါင်းလောင်း ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၆၁၉၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက် ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ငွေခေါင်းလောင်းများကို လှူပြီး စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် လူ ၄၂၀ ထားခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၀၊ နိုဝင်ဘာလ''' − အနောက်ဘက်လွန်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်ပြီး စေတီတော်အထက်ပိုင်း ပြိုကျသည်။ မဟာရံတံတိုင်းများလည်း ပြိုကျခဲ့သည်။
*'''၁၆၂၂၊ မတ်လ''' − ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသည်များကို ပြုပြင်၍ ထီးတော်အသစ်တင်သည်။ ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၆၄၄၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုသည်ကို သာလွန်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို ပြုပြင်ပြီး ပြန်၍ ထီးတင်သည်။
*'''၁၆၅၂၊ မေလ ၆''' − ငလျင်လှုပ်၍ ပြိုကျသည်ကို ပင်းတလဲမင်းက ထီးပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ပြင်မင်းလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ ထီးတော်ဘုံသုံးဆင့် လွင့်စဉ်၍ မြေခခဲ့သည်။
*'''၁၆၆၃၊ စက်တင်ဘာလ''' − ပြည်မင်းက ထီးတော်ဟောင်းကို အင်းဝသို့ ယူ၍ ပြုပြင်ပြီးနောက် ပြန်တင်သည်။
*'''၁၆၆၄ ဒီဇင်ဘာလ''' − ငလျင်လှုပ်သဖြင့် စိန်ဖူးနှင့်တကွ ထီးတော် အနောက်မြောက်ထောင့်သို့ ကျသည်။ ငှက်ပျောဖူးနှင့် ခေါင်းလောင်းပုံပြိုသည်။
*'''၁၆၆၇၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − စေတီကြီးကို ပြုပြင်ပြီး၍ ထီးအသစ်တင်ခဲ့သည်။
*'''၁၆၇၉၊ ဩဂုတ်လ − နိုဝင်ဘာလ''' − ငလျင်အကြိမ်ကြိမ်လှုပ်ခဲ့သောကြောင့် စေတီကြီးပြိုသည်ကို အများဝိုင်းဝန်းပြုပြင်သည်။
*'''၁၇၅၅၊ ဇွန်လ''' − [[အလောင်းမင်းတရား|အလောင်းဘုရား]] ရွှေတိဂုံကို ပူဇော်ရန် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်တော်တွင် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို အကြိမ်တစ်ထောင်ပြည့်အောင် ရွတ်ဆိုပူဇော်သည်။
*'''၁၇၅၇၊ ဇူလိုင်လ''' − အလောင်းဘုရားကောင်းမှု ရွှေသင်္ကန်းကပ်လှူပူဇော်သည်။ သုဓမ္မာဇရပ်ကြီးများကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၆၈၊ ဇွန်လ ၁၃''' − [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တရားလက်ထက်တွင် ငလျင်လှုပ်၍ စေတီတော်၏ သပိတ်မှောက် အထက်ပိုင်း ပျက်စီးသည်။ စေတီပစ္စယာ ပန်းတင်လည်း ပျက်သည်။ ဆင်ဖြူရှင်က ပြင်ဆင်ရန် ထီးတော်အသစ်လုပ်၍ ရွှေ ကိုယ်လေးချိန် မျက်ပါးခတ်စေသည်။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁''' − ဆင်ဖြူရှင်မင်း ထီးတော်တင်ရန် ရန်ကုန်သို့ရောက်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ အနောက်ဘက်ယွန်းတွင် သဘင်နန်းနှင့် စံ၏။
*'''၁၇၇၅၊ မတ်လ ၁၅''' − ဆင်ဖြူရှင်ကောင်းမှု၊ အမြင့် ၃၈ ပေ၊ ၉ လက်မရှိသော ဘုံခုနှစ်ဆင့် ထီးတော်သစ်ကို တပေါင်းလပြည့်နေ့တွင် စေတီတော်မြောက်အရပ်မှ စက်သီးဖြင့် တင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဉာဏ်တော်သည် ၃၃၈ ပေရှိသည်။
*'''၁၇၇၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇''' − ဆင်ဖြူရှင်၏ အမိန့်ဖြင့် ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် ဆွဲလှူရန် သွန်းသောကြေးချိန် ၁၅၅၅၅ ရှိ ခေါင်းလောင်းကြီးကို မဟာဃဏ္ဍဘွဲ့ပေး၍ ဆွဲလှူသည်။ အများက စည့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းဟု ခေါ်ကြသည်။
*'''၁၇၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆''' − ဘိုးတော်ဘုရား (ခေါ်) [[ဗဒုံမင်း]]သည် ရင်ပြင်တော်ပေါ်၌ ကြေးနီအုတ်ကြွပ်မိုး စရပ် ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၇၉၅၊ ဧပြီလ''' − အင်္ဂလိပ်သံကိုယ်စားလှယ် မိုက်ကယ်ဆိုင်း ရန်ကုန်သို့ရောက်၍ စေတီရင်ပြင်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၇၉၆၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − အင်္ဂလိပ်သံ ဟီရမ်ကောက် ဒဂုန်သို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီ တောင်ဘက်မုတ်ခြေရင်းမှ သွားကြည့်ပြီး ဘုရားဖူးများ စည်ကားပုံကို မှတ်တမ်းရေးခဲ့သည်။
*'''၁၈၁၇''' − အများကောင်းမှုဖြင့် စေတီတော်ကို ရွှေချသည်။
*'''၁၈၁၄၊ မေလ ၁၂''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်တက်၍ သိမ်းပြီး ခံတပ်လုပ်သည်။ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်၍ အဖိုးတန် ရတနာတွေ ယူသည်။ စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို ဖြုတ်ယူသယ်ဆောင်၍ သင်္ဘောပေါ်တင်ရာ မြစ်ထဲကျသည်။
*[[File:Scene upon the terrace of the Great Dagon Pagoda at Rangoon.jpg|thumb|239x239px|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၈၂၄ - ၁၈၂၆)]]'''၁၈၂၆၊ ဇန်နဝါရီလ''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်မှ ဖြုတ်ယူ၍ မြစ်ထဲကျသွားသော စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို မြန်မာတို့ ရအောင်ဆယ်ယူပြီး ပြန်လည်ဆွဲယူသည်။
*'''၁၈၂၆၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို အင်္ဂလိပ်လက်ထဲက ပြန်၍ရသည်။ ဟံသာဝတီဝန်ကြီး မဟာမင်းလှရာဇာက လက်ခံသည်။ အပျက်အစီးများကို ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၄၁၊ အောက်တိုဘာလ ၃''' − [[သာယာဝတီမင်း]] (ရွှေဘိုမင်း) စေတီတော်ကို ဖူးမြော်ရန် တက်သည်။ ရန်ကုန်တွင် နန်းသစ်ဆောက်၍ ငါးလမျှ စံသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၀''' − စေတီတော်ကြီးကို သာယာဝတီမင်း ရွှေပုဇွန်ခွံ ကပ်လှူသည်။
*'''၁၈၄၁၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆''' − ရွှေဘို (သာယာဝတီ) မင်းက ရွှေတိဂုံရင်ပြင်တွင် အလှူတော် ရေစက်ချသည်။ မိဖုရား မမြကလေးက စောင်းတန်းဖိုး လှူသည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀''' − ရွှေဘိုမင်းသည် ရွှေတိဂုံကို ဖူးမြော်ရန် တက်ပြီ သံသေခေါင်းလောင်း နှစ်လုံးနှင့် ဆည်းလည်းများ လှူသည်။ သွန်းလုပ်ဆဲ ခေါင်းလောင်းကြီး မပြီးသော်လည်း မစောင့်နိုင်သောကြောင့် ဆက်လက်သွန်းစေပြီး ပြန်ရန် ပြင်သည်။
*'''၁၈၄၂၊ ဇန်နဝါရီ ၂၂''' − ရန်ကုန်မှ သာယာဝတီမင်းနှင့် အခြွေအရံများ အမရပူရသို့ ပြန်ကြွသည်။
*'''၁၈၄၃၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉''' − သာယာဝတီမင်းကောင်းမှု မဟာတိသဒ္ဒဃဏ္ဍခေါင်းလောင်းတော်ကြီးကို လူ ၅၀ ဖြင့် သွန်းလုပ်ပြီးစီးသည်ကို ဘုရင်မကြွရောက်နိုင်သဖြင့် အသည်ဝန် မဟာစည်သူနှင့် ပန်းတဉ်းဝန်တို့က တန်ဆောင်း ပြာသာဒ်နှင့် ဆွဲလှူသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဧပြီလ ၁၄''' − [[ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်|အင်္ဂလိပ် − မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲ]]တွင် အင်္ဂလိပ်တပ်များ ကုန်းတော်ကိုတက်၍ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူတပ်စွဲ၍ ဌာပနာတိုက်များ ဖောက်ကြသည်။
*'''၁၈၅၂၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီ ကုန်းတော်ပေါ်သို့ တက်သည်။
*'''၁၈၅၂၊ နိုဝင်ဘာလ ၁''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် လက်နက်တိုက် ဖောက်ခွဲမှုဖြစ်၍ လူငါးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
*'''၁၈၅၃၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃''' − ကုန်းတော်ကို တက်ရောက်သိမ်းမည်ဟု သတင်းရသဖြင့် အစောင့်များချထာပြီး ဆူပူမည့် သူများကို ဖမ်းသည်။
*'''၁၈၅၃''' − အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီက စေတီတော်ကြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တပ်သားများ ဆက်ပြီးဖောက်ထွင်း လုယူခြင်းမပြုရဟု အမိန့်ထုတ်သည်။
*'''၁၈၅၅''' − ၁၈၅၂ ခုနှစ်မှစ၍ စစ်ကြောင့် အပျက်အစီးများကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ပြုပြင်၍ [[မောင်ထော်လေး၊ စစ်ကဲ|စစ်ကဲ မောင်ထော်လေး]] က စတင်စောင့်ရှောက်သည်။ ဦးထော်လေးသည် စေတီတော်အတွက် ထီးတော်ကို ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ခေါင်းလောင်းစာရင်းပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းခြင်းများ ပြုလုပ်သည်။ အလှူဒါနများ စုဆောင်းပြီး စေတီတော်ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်အတွက် ငြမ်းဆင်သည်။ တပေါင်းလတွင် ခေါင်းလောင်းများ ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၆၇''' − ကုန်းတော်ပတ်လည်ကို အင်္ဂလိပ်ခံတပ်အဖြစ် အခိုင်အမာ စတင်ပြုပြင်သည်။
*'''၁၈၆၉'''− ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီးကို စောင့်ရှောက်ရန် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပဏ္ဍိတ ခေါ် ဦးပြားကို နာယကထားပြီး ဂေါပက ဖွဲ့သည်။
*'''၁၈၆၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁''' − ဂေါပကအဖွဲ့က စည်းဝေး၍ ထီးတော်အသစ်တင်၍ ပြည်သူ့အားနှင့် မဖြစ်နိုင်၍ မန္တလေးမှ [[မင်းတုန်းမင်း]]ကို ဆောင်ရွက်ပါရန် လျှောက်ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်သည်။
*'''၁၈၆၉၊ ဒီဇင်ဘလ ၂၆''' − မင်းတုန်းမင်း၏ တိဂုံဆံတော်ရှင် ထီးတော်သစ် တင်စေအမိန့်ကို ညီလာခံတွင် ချမှတ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁''' − မင်းတုန်းမင်း၏ ထီးတော်သစ်တင်ရန် အမိန့်ချမျတ်ခြင်းကို စေတီတော်ရင်ပြင် သာယာဝတီခေါင်းလောင်းအနီးတွင် မှတ်လွှာဖတ်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၀၊ မေလ''' − ထီးတော် မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ရန်အတွက် အလှူပါဝင်ရန် ရန်ကုန်မှ ငွေများ၊ ပစ္စည်းများ ပို့သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ထီးတော်ကြီးကို မန္တလေးတွင် ပြုလုပ်ပြီး၍ မင်းတုန်းမင်းက ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂''' − ထီးတော်သစ် ပင့်ဆောင်လာသောအဖွဲ့ ရေနန်းစကြာ သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန် လမ်းမတော်ဆိပ်သို့ ဆိုက်ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မင်းကြီးမဟာမင်းကျော် မင်းထင် (ပုပ္ပါးဝန်ထောက်) က အင်္ဂလိပ် မဟာမင်းကြီးကို အခမ်းအနားဖြင့် အတွင်းဝန်ရုံးတွင် ထီးတော်ပေးအပ်ပွဲလုပ်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈''' − ထီးတော်သစ်သည် ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ရှိ ဒေါ်ဖွားဇရပ်သို့ ရောက်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄''' − ထီးတော်ဟောင်းကို တပိုင်းစီ စပြီးချရာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉''' − ထီးတော်သစ်ကို စ၍တင်ရာ စက်ပျက်၍ မအောင်မြင်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၁''' − ထီးတော် ပထမဘုံကိုတင်၍ ပြီးသည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆''' − ထီးတော်သစ်နှင့်တကွ စိန်ဖူးငှက်မြတ်နားတင်၍ ပြီးမြောက်အောင်မြင်သည်။
*'''၁၈၇၁၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ပုပ္ပါးဝန်ထောက်နှင့်အဖွဲ့ ရန်ကုန်မှ ထွက်၍ နေပြည်တော်သို့ ပြန်သည်။
*'''၁၈၇၂၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂''' − စေတီတော် တပေါင်းပွဲမှာ ခါတိုင်းနှစ်များထက်ထူးပြီး စည်ကားခဲ့သည်။ တောရွာများမှ ဘုရားဖူးများ အများအပြား လာရောက်ကြသည်။
*'''၁၈၇၂၊ မတ်လ ၁၅''' − [[ကောင်း၊ ဦး (ကင်းဝန်မင်းကြီး)|ကင်းဝန်မင်းကြီး]]ခေါင်းဆောင်သော လန်ဒန်သွားသံအဖွဲ့ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်မှာ တက်ပြီး မြောက်မျက်နှာ ဇရပ်တွင် ဆွမ်းကျွေးသည်။ စေတီတော် အရှေ့ဘက်ရှိ ကျောင်းတော်ရာသို့ သွားကြည့်၏။
*'''၁၈၇၂၊ ဧပြီလ ၁၁''' − အင်္ဂလိပ် မဟာရှင်တော်ဝန်မင်းကြီးက နောက်ထပ်ဘဏ္ဍာထိန်း လူကြီးငါးဦးခန့်ထားကြောင်း အမိန့်ထုတ်သည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၈၇၄၊ မတ်လ ၂၆''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး ဦးဆောင်သော ပြင်သစ်ပြည် ပါရီသွား သံအဖွဲ့ စေတီတော်ကို ဝင်ဖူးရင်း ဆွမ်းတော်ကပ်သည်။
*'''၁၈၇၄၊ စက်တင်ဘာလ ၂၀''' − ကင်းဝန်မင်းကြီး၏ ပါရီပြန် သံအဖွဲ့ အပြန်ရန်ကုန်ဝင်ပြီး စေတီတော်ကြီးတွင် တစ်ကြိမ် ဆွမ်းတော်ကြီး ကပ်သည်။
*'''၁၈၈၅၊ ဧပြီလ ၂၉''' − ရန်ကုန်ခရိုင် တရားသူကြီးရုံးက ရွှေတိဂုံစေတီ ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့ဝင် ကိုးဦး ခန့်အပ်သည့် ဂေဇက် ထုတ်ပြန်သည်။
*'''၁၈၈၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ''' − ရုရှား ပါဠိပညာရှင် မိနေယဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်၍ ရွှေတိဂုံစေတီတော်သို့ အဖူးအမြော် တက်ရောက်သည်။ မှတ်တမ်းရေးသည်။
*'''၁၈၈၈၊ အောက်တိုဘာလ ၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော် အောက်သို့ကျသည်။ ရွဲအထက်မှ အင်္ဂတေများ ကွာကျသည်။
*'''၁၈၈၉၊ မတ်လ ၁၇''' − ၁၈၈၈ ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပြုတ်ကျသော စိန်ဖူးတော်နှင့် ငှက်မြတ်နားကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက် တပေါင်းလ ပွဲတော်တွင် ပြန်၍ တင်လှူသည်။
*'''၁၈၉၈''' − မြို့လူထုက မဲဆန္ဒဖြင့် ပထမဆုံး ရွေးကောက်သော ဘဏ္ဍာထိန်းအဖွဲ့ စတင်ဆောင်ရွက်သည်။
*[[File:Shwedagon Pagoda 1900.JPG|thumb|ရွှေတိဂုံစေတီတော်ကြီး (ခရစ်နှစ် ၁၉၀၀ )]]'''၁၉၀၀''' − စေတီတော်ကြီးအား ရွှေပြားသင်္ကန်း ကပ်လှူရန် ကြေညာ၍ အလှူရှင်များ ဖိတ်ခေါ်သည်။
*'''၁၉၀၃၊ မတ်လ ၂''' − စေတီတော် ခေါင်းလောင်းပုံ တောင်ဘက် အနားလန်စွန်းတွင် ကျားမတစ်ကောင် တက်နေ၍ ဂေါ်ရာများ လာရောက်ပြီး သေနတ်ဖြင့် ပစ်၍ သတ်ရသည်။
*'''၁၉၀၄၊ မတ်လ ၂၆''' − စေတီတော် ကိုယ်လုံးပြည့် ရွှေသင်္ကန်း ကပ်လှူသည်။
*'''၁၉၀၆''' − ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်လောင်း ဝေလမင်းသားနှင့် ကြင်ယာတော် မေရီမင်းသမီး ရွှေတိဂုံ ကုန်းတော်ပေါ် တက်ရောက်ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၀၈၊ အောက်တိုဘာလ ၂''' − ဘုရားပိုင် မြေကွက်အကျယ် ၄၉.၇၄ ဧကအတွက် အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဂရန်ထုတ်ပေးသည်။
*'''၁၉၁၈၊ ဖေဖော်ဝါရီလ နှင့် ဇွန်လ''' − သူရိယမဂ္ဂဇင်းတွင် [[ကာတွန်းဦးဘကလေး|ကာတွန်း ဦးဘကလေး]]က ဘုရားပေါ်တွင် မျက်နှာဖြူများ ဖိနပ်စီးသည့် အကြောင်းနှင့် ဖိနပ်စီးသည့် ကိစ္စကြောင့် ဝိုင် အမ် ဘီ အေ အဖွဲ့ကြီး၌ သဘောကွဲပုံကို ကာတွန်းများ ရေးဆွဲ၍ သရော်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ ဩဂုတ်လ ၁၉''' − ငလျင်လှုပ်၍ ငှတ်မြတ်နားတိုင် ယိုင်သည်။
*'''၁၉၁၉၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉''' − ဘုရားစေတီများတွင် ဖိနပ်မစီးရဟု အင်္ဂလိပ်အစိုးရက အမိန့်ထုတ်သည်။ သို့ရာတွင် တာဝန်အရ သွားရောက်လျှင် စီးနိုင်သည်ဟု ခြွင်းချက်ပါရှိသည်။
*'''၁၉၁၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်မှ ပြောင်းရွေ့သွားရန် စပြီး အရေးဆိုသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅''' − ရန်ကုန်ကောလိပ်မှ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် အရှေ့ဘက်၊ ဗဟန်း ဦးအရိယ ကျောင်းတိုက်၌ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၂၀၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၂''' − အင်္ဂလိပ်အတိုက်အခံ လေဘာပါတီ အမတ်ကာနယ်ဝက်ဂျ်ဝုဒ် ဇနီးမောင်နှံ ဘုရားပေါ်သို့ ဖိနပ်ချွတ်၍ တက်သည်။ ကောလိပ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။
*'''၁၉၂၁၊ မတ်လ ၁၆−၂၃''' − ၁၉၁၉ခုနှစ် ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော ငှက်မြတ်နားကို ပြုပြင်ပြီး အသစ်တင်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ ဆရာလင်း မော်ကွန်းရေးသည်။
*'''၁၉၂၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၂''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှ အင်္ဂလိပ် စစ်သင်္ချိုင်းကို ကန်တော်မင် အင်္ဂလိပ်သင်္ချိုင်းသို့ အခမ်းအနားဖြင့် ပြောင်းသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇''' − ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းအဖွဲ့က လက်မှတ်ထိုး၍ ဘုရင်ခံနှင့် ဘုရားလူကြီးတို့ စစ်တပ်ပြောင်းရေး သဘောတူညီချက်ကို ကြေညာသည်။
*'''၁၉၂၉၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉''' − အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ ကုန်းတော်ပေါ်မှ အပြီးအပိုင် ရွှေ့ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈''' − [[ဝိစာရ၊ ဦး|အရှင်ဦးဝိစာရ]]၏ အလောင်းတော်ကို အနောက်ဘက်မုတ်အနီးတွင် ပြည်သူတို့ မီးသင်္ဂြိုဟ်သည်။
*'''၁၉၃၀၊ မတ်လ ၂''' − စစ်တပ်များ ရှိစဉ်က ပြည်သူပြည်သားများ တက်ခွင့်မရခဲ့သော အနောက်ဘက်စောင်းတန်းကြီးကို သံဃာအပါး ၄၀၀၀ အားဆွမ်းကျွေး၍ ဖွင့်သည်။ မဏ္ဍပ် ၁၃၀ ကျော်ဖြင့် ကျွေးမွေးဧည့်ခံသည်။
*'''၁၉၃၀၊ မေလ ၅''' − ငလျင်ကြီးလှုပ်၍ ငှက်မြတ်နားတိုင်ကျိုးပြီး စိန်ဖူးတော် တွဲလွဲကျသည်။
*'''၁၉၃၀၊ ဇူလိုင်လ ၂၀''' − ဦးစံထွန်း တန်ဆောင်းတွင် ဒို့ဗမာသီချင်း([[တို့ဗမာ သီချင်း]])ဆိုပွဲ ပြုလုပ်ရာ ဝိုင်−အမ်−ဘီ−အေ ဆရာတင် ([[သခင်တင် (ဝိုင်အမ်ဘီ)]])က တိုင်ပေးသည်။
*'''၁၉၃၀၊ စက်တင်ဘာလ''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ လူငယ်များ ၅၀၀၀ ကျော် စုဝေးပြီး အစည်းအရုံးဖွဲ့သည်။
*'''၁၉၃၁၊ မတ်လ ၆''' − ကုန်းတော်ပေါ်မှာ မီးကြီးလောင်သည်။ အဖိုးတန်လက်ရာများနှင့် တန်ဆောင်း ၂၀ ကျော်မီးထဲပါသွားပြီး သိန်း ၂၀ ဖိုး ဆုံးရှုံးသည်။
*'''၁၉၃၁၊ ဧပြီလ ၃၀''' − ၁၉၃၀ ငလျင်ကြောင့် ပျက်စီးသော စိန်ဖူးတော် ပြုပြင်ပြီး၍ ပြန်လည် ကပ်လှူသည်။ [[လယ်တီ ပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး|လယ်တီပဏ္ဍိတ ဦးမောင်ကြီး]] ဩဘာရတု ရေးသည်။
*'''၁၉၃၂၊ ဇူလိုင်လ ၁၀''' − အနောက်ဘက်မုတ် စောင်းတန်းကို ဆောက်ရန် အလယ်တောရ ဆရာတော် အုတ်မြစ်ချသည်။
*'''၁၉၃၅''' − စေတီဖိနပ်တော်ရင်း ပတ်လည်တွင် ဂေါပကလူကြီး ဦးဘသော်နှင့် ဒေါ်သဲမေတို့က သံစည်းရိုးကာရန် လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၃၆၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅''' − တက္ကသိုလ် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ သပိတ်စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၈''' − ရေနံမြေ သပိတ်မှောက် အလုပ်သမားများနှင့် ရန်ကုန်ဝန်းကျင်မှ သပိတ်သမားများ ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ကို ဗဟိုပြု၍ စခန်းချသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၉''' − ကုန်းတော်ပေါ်တွင် နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီး ပြုလုပ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ ကာလ ဖြစ်သည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃''' − တောင်ဘက်စောင်းတန်းရှိ မော်လမြိုင်ဇရပ်တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသော ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးဌာနချုပ်သို့ ပုလိပ်မင်းကြီး ပရက်စကော့နှင့်အဖွဲ့ ဖိနပ်စီး၍ တက်ရာ ပြင်းထန်စွာ ကန့်ကွက်ကြသည်။
*'''၁၉၃၉၊ ဇွန်လ ၂၂'' − လက်ရှိ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဥပဒေကို တရားလွှတ်တော်က အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းပေးသည်။
*'''၁၉၄၂၊ ဒီဇင်ဘာလ ၉''' − ဂျပန်စစ်သေနာပတိနှင့် မြန်မာဝန်ကြီးချုပ် ကုန်းတော်ပေါ်တက်၍ ဖူးပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေးအတွက် ဆွမ်းကျွေးသည်။
*'''၁၉၄၃၊ ဩဂုတ်လ ၁''' − နိုင်ငံတော် အဓိပတိ [[ဒေါက်တာဘမော်]] ဘုရားဖူးတက်သည်။
*'''၁၉၄၅၊ ဇန်နဝါရီလ ၁''' − ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင် ဂျပန်ရှုံးနိမ့်တော့မည့် အခြေရှိသဖြင့် နိုင်ငံတော် အဓိပတိ ဘုရားဖူးတက်ပြီး စစ်အောင်နိုင်ရေး ဆုတောင်းသည်။
*'''၁၉၄၅၊ မတ်လ ၁၇''' − ရွှေတိဂုံစေတီ အနောက်ဘက်ကွင်းမှ မြန်မာ့တပ်မတော်က ရန်သူကို တိုက်ရန် စစ်ထွက်ပွဲ ပြုလုပ်သည်။ [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] မိန့်ခွန်းပြောသည်။
*'''၁၉၄၅၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈''' − ဖ−−ဆ−−ပ−−လ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကို စေတီတော်ကုန်းမြေ အလယ်ပစ္စယာ၌ တက်ရောက်သည်။ ပရိသတ် တစ်သိန်းကျော် တက်သည်။
*'''၁၉၄၆၊ ဇွန်လ ၁၂''' − စစ်ဘေးရန်ကြောင့် ကုန်းတော်ပေါ်တွင် ခိုလှုံနေထိုင်ခဲ့ကြသူများအား ဩဝါဒါစရိယ ဆရာတော်ကြီးများ၏ အမိန့်ဖြင့် ပြောင်းရွှေ့ရန် အကြောင်းကြားသည်။
*'''၁၉၄၆၊ စက်တင်ဘာလ''' − နယ်ချဲ့ကို ဆန့်ကျင်သော အစိုးရအမှုထမ်းပေါင်းစုံ သပိတ်များ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် စခန်းချသည်။ ပုလိပ်သပိတ်အဖွဲ့လည်း ပါဝင်သည်။
*'''၁၉၄၈၊ ဇန်နဝါရီလ ၂''' − မြန်မာနိုင်ငံမှ ပြန်ရတော့မည့် အင်္ဂလိပ်နောက်ဆုံး ဘုရင်ခံ ဟူးဘတ်ရန့်စ် ကုန်းတော်ပေါ်သို့ လာရောက်၍ ကြည်ညိုသည်။
*'''၁၉၇၀၊ စက်တင်ဘာလ ၅၊၆''' ငလျင်များလှုပ်သည်။ စေတီတော် ပိန္နဲတိုင်စောင်း၍ ဆည်းလည်းအချို့ ပြုတ်ကျသည်။
*'''၁၉၇၁၊ မတ်လ ၇''' − ယမန်နှစ်အတွင် ငလျင်ကြောင့် ပိန္နဲတိုင် တိမ်းစောင်းသွားသည်ကို ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ထီးတော်တင် စစ်ဆေးခြင်း၊ ငှက်မြတ်နား ပြုပြင်ခြင်း၊ ရွှေပြားနှင့် ရတနာများ၊ ဆည်းလည်းများ လှူခြင်းများ၏ ကုသိုလ်အစုစု သိန်း ၁၀၀ ကျော်ဖိုးကို ရင်ပြင်တွင် ရေစက်ချ လှူဒါန်းသည်။
*'''၁၉၇၂၊ ဧပြီလ/မတ်လ''' - စေတီတော် ပထမ ဖောင်းရစ် အထက်တွင် ၁၉၀၃ ခုနှစ်မှစ၍ ရှစ်ကြိမ်မျှခွဲပြီး တစ်ပေပတ်လည် ရွှေပြား ၁၃၁၅၃ ပြား ကပ်လှူထားခဲ့ရာမှ ကျန်ဖောင်းရစ်အားလုံး ရွှေပြားကပ်လှူနိုင်ရန် အလှူရှင်တို့၏ နောက်ထပ်ရွှေပြား ၁၁၂၉ ပြား ပူဇော်ရန် စီစဉ်သည်။ တစ်ပြားလျှင် ခြောက်ကျပ်သားရှိ၍ ကာလတန်ဖိုး ၃၀၀၀ ကျပ်ဖြစ်သော ရွှေပြားများကို မေလဆန်း ၄ ရက်နေ့မှ စ၍ ကပ်လှူသည်။ တစ်ဦးချင်းသော်လည်းကောင်း၊ စုပေါင်း၍သော်လည်းကောင်း လှူဒါန်းကြသည်။<ref name="မြတ်ဘုရားရွှေတိဂုံ" />
==ဓာတ်ပုံများ==
<center><gallery>
|thumb|မြေအောက်ဌာပနာအတွင်းရှိ ဘုရားလေးဆူတို့၏ဓာတ်တော်မြတ်လေးဆူ
Image:Shwedagon Pagoda Yangon29.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် နေ့ရှုခင်းအလှ
Image:Shwedagon_Night.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော် ညရှုခင်းအလှ
Image:ShwedagonIMG 7608.JPG|Outside the gates
Image:ShwedagonIMG 7642.JPG|Devotees paying homage to the [[Triple Gem]]
Image:ShwedagonIMG 7654.JPG|Intricate ceiling
Image:ShwedagonIMG 7656.JPG|ကျောက်စိမ်းဘုရား
Image:ShwedagonIMG 7662.JPG|ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
File:Singu Min Bell.JPG|စဉ့်ကူးမင်း ခေါင်းလောင်းတော်
Image:IMG TharrawaddyBell.JPG|သာယာဝတီမင်း ခေါင်းလောင်း
Image:ShwedagonCrowdedDay.JPG|ရွှေတိဂုံစေတီတော်တွင် လူများစည်ကားသော နေ့တစ်နေ့
Image:Yangon65.JPG|Planetary post for Mercury
Image:Shwedagon Pagoda complex.jpg|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ရွှေတိဂုံစေတီတော်
Image:ShwedagonPagoda.jpg|Shwedagon, a forest of pagodas
Image:Shvedagon Pagodaman.jpg|ဘုရားဖူးလာသော သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦး
Image:Shwedagon_well.jpg|ဆံတော်တွင်း
File:Typical Planetary Post, Shwedagon.jpg|တနင်္လာဂြိုဟ်တိုင်
Image:Mote_shwedagon.jpg|Eastern mote (cardinal point building)
Image:Shwedagon-Pano-39314.jpg|Panoramic view
Image:Shvedagon Pagoda3.jpg
Image:ရွှေတိဂုံဘုရားရှိ ဖိုးသူတော်ရုပ်.jpg
Image:Shwedagon pagoda.jpg|ဒဂုံစေတီတော်ကြီး မြင်ကွင်း ၁၈၂၅, from a print after Lieutenant Joseph Moore of Her Majesty’s 89th Regiment, published in a portfolio of 18 views in 1825-1826 lithography
Image:2007 Myanmar protests 4.jpg
</gallery>
</center>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*{{Commons category-inline|Shwedagon pagoda|ရွှေတိဂုံစေတီတော်}}
*{{Official website|http://www.shwedagon.org/index.php}}
* [http://www.knowledgerush.com/kr/jsp/db/viewuser.jsp?userId=23631&penname=About+Shwedagon+Pagoda မြို့မ-မြင့်ကြွယ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် ]{{Dead link|date=December 2020 }}
*[http://www.shwedagonpagoda.com ရွှေတိဂုံစေတီတော် ဂေါပကအဖွဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်]
*[http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm ခင်မျိုးချစ် ၏ ရွှေတိဂုံစေတီတော် သမိုင်း] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311061328/http://www.seasite.niu.edu/Burmese/legends/Legends/Shwedagon/shwedagon1.htm |date=11 March 2007 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=sea;cc=sea;sid=7bed782c84f9384d489525bd8473efe6;rgn=full%20text;idno=sea341;view=image;seq=110 ''My Child-life in Burmah'' by Olive Jennie Bixby 1880 recollections of a missionary's daughter : inc. detailed description of King Mindon's new ''hti'' being erected, pp 111]
*[http://www.gutenberg.org/files/32977/32977-h/32977-h.htm#Page_203 Rudyard Kipling's description of Shwedagon Pagoda in 1889]
*[http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar Elizabeth Moore conference ''the shwedagon in british burma myanmar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120305004419/http://www.canal-u.tv/producteurs/cerimes/dossier_programmes/conferences_de_l_efeo_ecole_francaise_d_extreme_orient/refashioning_space_the_shwedagon_in_british_burma_myanmar |date=5 March 2012 }}
*[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/text-idx?c=sea;cc=sea;view=toc;subview=short;idno=sea282 Lt. J.E. Alexander's account, 1827, p. 153]
*[http://www.wdl.org/en/item/9213 "Scene upon the Terrace of the Great Dagon Pagoda"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416113213/https://www.wdl.org/en/item/9213/ |date=16 April 2016 }} from 1826
{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့]]
bvxy88rsbwm9gy9jiebvjm3m28901r9
တပ်မတော်
0
6154
1026178
1026056
2026-04-17T05:52:31Z
Zawzawaungthwin
100038
| minister = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]]
1026178
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox national military
| name = မြန်မာ့တပ်မတော်<br>(Myanmar Armed Forces)
| native_name = တပ်မတော်
| image = {{ubl|[[File:Full Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg|200px|frameless]]|စည်းတံဆိပ်
----
[[File: Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|300px|border]]|အလံတော်}}
| caption =
| image_size =
| image2 = {{ubl|[[File:Emblem of the Myanmar Armed Forces.svg|150px|frameless]]|ကြည်း/ရေ/လေ တံဆိပ်
----
<center>{{Photomontage
| photo1a = Shoulder Sleeve of Myanmar Army.svg
| photo1b = Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg
| photo1c = Emblem or Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Air Force.svg
| size = 300
| spacing = 5
| color = transparent
| border = 0
| text =
}}</center>|(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ <sup>(ဝဲ မှ ယာ)</sup>)<br />ပင်မတပ်ဖွဲ့ကြီး(၃)ဖွဲ့၏တံဆိပ်များ{{efn|ကြည်း / ရေ / လေ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးများ၏ တံဆိပ်လည်းဖြစ်သည်။}}<ref>[https://cincds.gov.mm/ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး တရားဝင် ဝဘ်စာမျက်နှာ]</ref>}}
| caption2 =
| image_size2 =
| country = {{Flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| commander-in-chief_title = {{Flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| commander-in-chief = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| commander_title = {{Flagicon image|Deputy Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| commander = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
| minister_title = [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]]
| minister = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]]
| chief_of_staff_title =
| chief_of_staff =
| manpower_age = (၁၈ - ၆၀) နှစ်
| current_form =
| headquarters = စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ]]
| motto = {{Nowrap|''"ရဲသော် မသေ၊ သေသော် ငရဲမလား"''}}
| founded = {{Start date and age|1945|03|27|df=yes|p=yes|br=yes}}{{efn|နှစ်ပတ်လည်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ရက်စွဲ}}<ref>[[တပ်မတော်နေ့]]</ref>
| age = အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူ
| manpower_data = <small>၂၀၁၀ ခန့်မှန်းချက်</small>
| available = ၁၄,၇၄၇,၈၄၅၊
| available_f = ၁၄,၇၁၀,၈၇၁၊
| fit = ၁၀,၄၅၁,၅၁၅၊
| fit_f = ၁၁,၁၈၁,၅၃၇၊
| reaching = ၅၂၂,၄၇၈၊
| reaching_f = ၅၀၆,၃၈၈၊
| active = ၄၀၆,၀၀၀၊
| ranked = ၉
| reserve = ၇၂,၀၀၀ <small>(စစ်ရေးအရန်အင်အားစုများ)</small>
| branches = {{ubl
| {{army|Myanmar}}
| {{navy|Myanmar}}
| {{air force|Myanmar}}
| {{coast guard|Myanmar}}
| {{flagicon image|Myannmar Police Force1.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]
}}
| amount = $၂.၄ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)
| percent_GDP = ၄ % (၂၀၁၄)
| domestic_suppliers = ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ
| foreign_suppliers = {{ubl
| {{PAK}}
| {{CHN}}
| {{UKR}}
| {{RUS}}
| {{IND}}
| {{SRB}}
| {{SGP}}
| {{IDN}}
| {{ISR}}
| {{BLR}}
| {{PRK}}
| {{KOR}}
| {{MYS}}
}}
| ranks = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ|မြန်မာ့စစ်ဘက် ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ]]
| history = [[မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်းကြောင်း|မြန်မာ့တပ်မတော်သမိုင်း]]
}}
{{Infobox political party
| name = လွှတ်တော်အမတ်နေရာများ
| logo = [[File:State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg|frameless|150px]]
| caption =
| colorcode =
| seats1_title = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]အမတ်နေရာ
| seats1 = {{Composition bar|56|224|hex=#BA0C0D}}
| seats2_title = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
| seats2 = {{Composition bar|110|440|hex=#BA0C0D}}
}}
မြန်မာ့တပ်မတော် ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ|အချုပ်အခြာအာဏာ]] ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ရှိသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့(စစ်တပ်) ဖြစ်သည်။ တပ်မတော်ကို [[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] မှ ထိန်းချုပ်ပြီး [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]၊ [[တပ်မတော် (ရေ)]] နှင့် [[တပ်မတော် (လေ)]] ဟူသော တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ကြီး(၃)ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး တပ်မတော်ကို [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ လက်အောက်တွင် တိုက်ရိုက်ထားရှိပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အနေဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့နှင့် ပတ်သက်သော တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုများ ပြုလုပ်ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2011-03-26 |title=တော်လှန်ရေးနေ့သမိုင်းမှန် မျိုးဆက်သစ်စစ်အရာရှိတွေ အကြား အသိအမြင်နည်း |url=https://burmese.voanews.com/a/burma-army-day-03-26-11-118715559/1242433.html |access-date=2026-03-30 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည်မှစ၍ ယခုထိ တပ်မတော်သည် ကချင်၊ ကရင်၊ ကယား၊ ရှမ်းစသော ပြည်နယ်များ၌ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ တော်လှန်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း ၁၉၆၂ အာဏာသိမ်းပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] ဟူ၍ သာယာဝပြောသော လူ့ဘောင်သစ်ကို တည်ဆောက်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ [[ရှစ်လေးလုံး|ရှစ်လေးလုံး အရေးအခင်း]]ကြီးကို ပြင်းထန်စွာနှိပ်ကွပ်ပြီးနောက် တပ်မတော်သည် [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]ကို လွတ်လပ်၍တရားမျှတမှုရှိသော ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကျင်းပရန် သဘောတူ ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] အနိုင်ရရှိသောအခါ ထိုရလဒ်အား လျစ်လျူရှုခဲ့ပြီး [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Wudunn|first=Sheryl|last2=Times|first2=Special To the New York|date=1990-12-11|title=New 'Burmese Way' Relies On Slogans From the Military (Published 1990)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1990/12/11/world/new-burmese-way-relies-on-slogans-from-the-military.html|access-date=2021-03-17|issn=0362-4331}}</ref>
၂၀၀၈ခုနှစ် တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]ကို ပြဋ္ဌာန်းကာ ၂၀၁၀ခုနှစ် ၌ တပ်ထောက်ခံပါတီဖြစ်သော [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို အာဏာရစေခဲ့၏။ ၂၀၁၅ခုနှစ် တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် တောင်ပြိုကမ်းပြိုနိုင်ခဲ့ကာ<ref>{{Cite news|date=2015-12-03|title=Myanmar's 2015 landmark elections explained|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-33547036|access-date=2021-03-17}}</ref> ၂၀၂၀ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း အလားတူ အနိုင်ရရှိပြန်သည်။ ၂၀၂၀ တွင် ကြံခိုင်ရေးပါတီက ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်သည် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ မဲမသမာသည်ဟု အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာစော်ကားခြင်း၊ ပြည်သူများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းများ အပါအဝင် လူ့အခွင့်ရေးဖောက်ဖျက်မှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ohchr.org">https://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=23475&LangID=E</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2018/aug/27/myanmars-military-accused-of-genocide-by-damning-un-report</ref><ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://time.com/5399251/myanmar-rohingya-genocide-fact-finding-mission-report/ |access-date=16 May 2021 |archive-date=25 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425232744/http://time.com/5399251/myanmar-rohingya-genocide-fact-finding-mission-report/ }}</ref><ref name="ohchr.org"/><ref>https://www.theatlantic.com/international/archive/2018/08/rohingya/568618/</ref><ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/tatmadaw-claims-killed-karen-community-leader-plainclothes-fighter.html</ref>
[[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]]အရ တပ်မတော်သည် လွတ်လပ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုရှိသော်လည်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ လက်အောက်တွင် မူဝါဒအရ ကွပ်ကဲမှုကို ခံယူရသည်။<ref>http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf ''Ministry of Information''. September 2008</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေပုဒ်မ ၁၀၊ ပုဒ်မခွဲ(ခ) ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] အတွင်းရေးမှူးသည် ရာထူးအလျောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room%2Fannouncements%2F2016%2F03%2F31%2Fid-10051 |accessdate=27 August 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201094040/https://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room%2Fannouncements%2F2016%2F03%2F31%2Fid-10051 }}</ref>
== သမိုင်း ==
{{main|မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်းကြောင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံတွင်ရှေးယခင်က အမြဲတမ်းတပ်မတော်ဟူ၍ မရှိဘဲ [[အနိရုဒ္ဓ|အနော်ရထာ]]မင်းကြီး လက်ထက်မှစ၍ မြို့များကို ဆယ်ပြုမြို့၊ ရာပြုမြို့၊ ထောင်ပြုမြို့များဟူ၍ ဖွဲ့စည်းသည်။ စစ်ရေးပေါ်ပေါက်မှ ဆိုင်ရာမြို့များက ခွဲတမ်းကျစစ်သည်များ ထောက်ပံ့ရသည်။ ဗြိတိသျှတို့လက်အောက် ရောက်သွားသောအခါ အပျော်တမ်းတပ်များ တည်ထောင်ပေးခဲ့သော်လည်း ပုန်ကန်မည်စိုးသဖြင့် ဗမာလူမျိုးများကို ထည့်သွင်းခြင်းမရှိဘဲ ကချင်၊ ကရင်၊ ချင်းစသည့် တောင်တန်းဒေသလူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများဖြင့် အဓိကထား ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်သောအခါမှ ဗြိတိသျှတပ်များသည် မေဆိုပိုတေးမီးယား စစ်မြေပြင်တွင် တူရကီတပ်များနှင့် အကြိတ်အနယ် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ဗမာလူမျိုးများကို စစ်တပ်ထဲဝင်ခွင့်ပြုကာ စစ်မြေပြင်သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတပ်သားများသည် မေဆိုပိုတေးမီးယား စစ်မြေပြင်တွင်ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာတို့ရဲ့ တပ်မတော် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/mnmaattiurai-ttpmtteaa |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
ခေတ်သစ်စစ်တပ်၏အစမှာ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စတင်ဖြစ်ပွားသောအခါ ဗြိတိသျှတို့အား လက်နက်ဖြင့် တော်လှန်ရန် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်တဲ့ ရဲဘော်သုံးကျိပ်တို့သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]၌ စစ်ပညာသင်ကြားခဲ့ကြပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](BIA) ကို စတင်စုဖွဲ့ တည်ထောင်ခဲ့ရာမှ [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (BDA)၊ ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် (BNA)၊ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့ အခေါ်အဝေါ်အရ မျိုးချစ်တပ်မတော် (PBF) ဟူ၍ တစတစ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းတပ်မတော်သုံးရပ်၏ ဦးစီးခေါင်းဆောင် စစ်သေနာပတိသည် တပ်မတော်၏ မူလပထမ ဖခင်အစစ် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမိုင်းမှတ်ကျောက်တင်နိုင်သော မြန်မာ့တပ်မတော်(ကြေးမုံ) |url=http://www.mdn.gov.mm/my/smiungmttkeaakttngniungseaa-mnmaattpmtteaakemun |access-date=2026-03-30 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
[[File:Aung San, 1943.jpg|thumb|251x251px|ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
[[File:Bo Saw Aung.gif|thumb|229x229px|ရဲဘော်သုံးကျိပ်ထဲတွင် ပထမဆုံး ကျဆုံးခဲ့သူ [[ရှမ်း]]လူမျိုး သခင်ငွေ (ခေါ်) [[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်စောအောင်]]]]
သမိုင်းအစဉ်အလာအရ ဖခင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းပြီးလျှင် [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်|ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်]] စစ်ခေါင်းဆောင်များ၊ ဝါစဉ်အားဖြင့် [[ဗိုလ်လင်္ကျာ]]၊ [[စကြာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်စင်္ကြာ]]၊ [[ဗိုလ်ဇေယျ]]၊ [[နေဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်နေဝင်း]] စသည်ဖြင့် ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကန္ဒီစာချုပ်]]အရ အမြဲတမ်း တပ်မတော်အဖြစ် ပြင်ဆင် စုဖွဲ့ခဲ့ရာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက တပ်မတော်မှ ထွက်ပြီး နိုင်ငံရေးလောကသို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင် သူရဲကောင်း ၆ ဦးသာ အမြဲတမ်း တပ်မတော်တွင် စစ်မှုဆက်ထမ်းခဲ့ကြသည်။ [[သခင်ထွန်းအုပ်]]၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်အရ ဗိုလ်နေဝင်းသည် အမြဲတမ်း ဗမာ့တပ်မတော်တွင် ဗိုလ်လက်ျာပြီးလျှင် နံပါတ် ၂ နေရာ ရခဲ့ပြီး ဗိုလ်ဇေယျက နံပါတ် ၃ နေရာရခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2011-03-27 |title=တော်လှန်ရေးနေ့(ခေါ်)တပ်မတော်နေ့ ကျင်းပ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110327_arm_forces_day |access-date=2026-03-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်တွင် မြန်မာ့အပျော်တမ်းလေတပ်အဖွဲ့ကို မြန်မာ့လေတပ်မတော်ဟုလည်းကောင်း၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်တွင် မြန်မာပြည်ဘုရင့်အပျော်တမ်းရေတပ်အဖွဲ့ကို မြန်မာ့ရေတပ်မတော်ဟုလည်းကောင်း ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ရေတပ်မတော်တွင် ပထမဆုံးအလံတင်သင်္ဘောမှာ မေယု စစ်သင်္ဘောဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နိုင်ငံတော်အလံကို လွှင့်တင်ပြီးနောက်လွတ်လပ်ရေး ကြေညာသည့်နေ့မှစ၍ မြန်မာကြည်းတပ်မတော်၊ မြန်မာရေတပ်မတော်၊ မြန်မာလေတပ်မတော်များသည် ပွင့်သစ်စပန်းများကဲ့သို့ ငွားငွားစွင့်စွင့် ကိုယ့်အလံ၊ ကိုယ့်တံဆိပ်များဖြင့် တလူလူထွက်ပေါ်လာတော့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.gov.mm/my/ministry-of-defense |accessdate=12 October 2019 |archivedate=12 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012061149/https://myanmar.gov.mm/my/ministry-of-defense }}</ref>[[File:HMS Fal 1943 IWM FL 10071.jpg|thumb|[[စစ်ရေယာဉ် (မေယု)]]]]
== အုပ်ချုပ်သူများ ==
=== တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ===
{{main|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}
# [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း]] (၁၉၄၅ မှ ၁၉-၇-၁၉၄၇)
#ဗိုလ်မှူးချုပ် [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်လက်ျာ]] (၁၉-၇-၁၉၄၇ မှ ၄-၁-၁၉၄၈)
# [[ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း|ဗိုလ်ချုပ် စမစ်ဒွန်း]] (၄-၁-၁၉၄၈ မှ ၃၁-၁-၁၉၄၉)
# [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]] (၁-၂-၁၉၄၉ မှ ၂၀-၄-၁၉၇၂)
# [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု]] (၂၁-၄-၁၉၇၂ မှ ၇-၃-၁၉၇၄)
# [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရတင်ဦး]] (၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၆-၃-၁၉၇၆)
# [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရကျော်ထင်]](၆-၃-၁၉၇၆ မှ ၃-၁၀-၁၉၈၅)
# [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] (၄-၁၁-၁၉၈၅ မှ ၂၂-၄-၁၉၉၂)
# [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] (၂၂-၄-၁၉၉၂ မှ ၃၀-၃-၂၀၁၁)
#[[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]<ref>Maung Aung Myoe, Building the Tatmadaw, Appendix (6)</ref> (၃၀-၃-၂၀၁၁ မှ ၃၀-၃-၂၀၂၆)
#[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] (၃၀-၃-၂၀၂၆ မှ လက်ရှိ)<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>[[File:Burmese Navy visit to Indonesia, Jalesveva Jayamahe, p198.jpg|thumb|အင်ဒိုနီးရှားရောက် မြန်မာ့ရေတပ်သားများ (၁၉၆၀ ခုနှစ်)]][[ဖိုင်:Smith Dun.jpg|thumb|263x263px|မြန်မာ့တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကရင်လူမျိုး ဗိုလ်ချုပ် [[စမစ်ဒွန်း]] (၁၉၄၈ - ၁၉၄၉)]]
=== ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများ (၁၉၄၇ - လက်ရှိ) ===
{| class="wikitable"
|rowspan=2|စဉ်
|rowspan=2|အမည်
!colspan=2|ကာလ
|-
!မှ
!ထိ
|-
|၁
|[[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်လက်ျာ]]
|၁-၈-၁၉၄၇
|၁၃-၉-၁၉၄၈
|-
|၂
|[[ဦးနု]]
|၁၄-၉-၁၉၄၈
|၃-၄-၁၉၄၉
|-
|၃
|ဗိုလ်ချုပ် နေဝင်း
|၄-၄-၁၉၄၉
|၉-၉-၁၉၅၀
|-
|၄
|[[ဦးဝင်း]]
|၁၈-၉-၁၉၅၀
|၁၅-၃-၁၉၅၂
|-
|၅
|[[ဦးဗဆွေ]]
|၁၆-၃-၁၉၅၂
|၄-၆-၁၉၅၈
|-
|၆
|[[မှူးအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူး အောင်]]
|၉-၆-၁၉၅၈
|၂၈-၉-၁၉၅၈
|-
|၇
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း
|၂၉-၉-၁၉၅၈
|၁၅-၃-၁၉၆၀
|-
|၈
|ဦးနု
|၁၆-၃-၁၉၆၀
|၂-၃-၁၉၆၂
|-
|၉
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း
|၃-၃-၁၉၆၂
|၂၀-၄-၁၉၇၂
|-
|၁၀
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စန်းယု
|၂၁-၄-၁၉၇၂
|၇-၃-၁၉၇၄
|-
|၁၁
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး
|၈-၃-၁၉၇၄
|၆-၃-၁၉၇၆
|-
|၁၂
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရကျော်ထင်
|၇-၃-၁၉၇၆
|၂၇-၇-၁၉၈၈
|-
|၁၃
|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်
|၂၈-၇-၁၉၈၈
|၁၉-၃-၁၉၉၂
|-
|၁၄
|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ
|၂၀-၃-၁၉၉၂
|၂၉-၃-၂၀၁၁
|-
|၁၅
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှမင်း]]
|၃၀-၃-၂၀၁၁
|၇-၉-၂၀၁၂
|-
|၁၆
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|၈-၉-၂၀၁၂
|၁၂-၈-၂၀၁၅
|-
|၁၇
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိန်ဝင်း
|၂၅-၈-၂၀၁၅
|၁ -၂-၂၀၂၁
|-
|၁၈
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး
|၁-၂-၂၀၂၁
|၃-၈-၂၀၂၃
|-
|၁၉
|ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]
|၃-၈-၂၀၂၃
|၁၈-၁၂-၂၀၂၄
|-
|၂၀
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]]
|၁၈-၁၂-၂၀၂၄
|၁၀-၄-၂၀၂၆
|-
|၂၁
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]]
|၁၀-၄-၂၀၂၆
|ယနေ့ထိ
|}
[[ဖိုင်:SeinHman.jpeg|thumb|alt=လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် ဗိုလ်စိန်မှန်|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပါလီမန် အတွင်းဝန် ဗိုလ်မှူး [[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|စိန်မှန်]] (ခေါ်) လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် ဗိုလ်စိန်မှန် (၁၉၄၇)|240x240px]]
=== လက်ရှိ တပ်မတော်အကြီးအကဲများ ===
{{main|တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ}}
# ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] - [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] <ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှှူးကြီး ရဲဝင်းဦးဖြစ်လာ |url=https://news-eleven.com/article/310870 |access-date=2026-03-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
# ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] - [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81254 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
#ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မောင်မောင်အေး]] - [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]]
# ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] - [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|တပ်မတော်ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
# ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] - [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
#ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းအောင်]] - [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-59951683</ref>
[[File:The Commander-In-Chief, Myanmar Navy, Vice Admiral Thura Thet Swe calling on the Chief of Naval Staff, Admiral D.K. Joshi, in New Delhi on July 29, 2013.jpg|thumb|မြန်မာ - အိန္ဒိယ ရေတပ်ဦးစီးချုပ်များ တွေ့ဆုံစဉ် (၂၀၁၃ ခုနှစ်)]]
=== ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ===
{{main|မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၈ ရက်တွင် ကာကွယ်ရေးဌာန၊ မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ဌာနချုပ်၊ မြန်မာ့ရေတပ်မတော်ဌာနချုပ်နှင့် မြန်မာ့လေတပ်မတော်ဌာနချုပ်တို့ကို စုစည်း၍ စစ်ရုံးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီးနောက် ဗိုလ်လက်ျာက ဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးရုံးနှင့် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံး တို့သည် ရန်ကုန်မြို့၊ [[အလံပြဘုရား|အလံပြဘုရားလမ်း]]၊ အမှတ် (၇၇)၊ စစ်ရုံးဝင်းတွင် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ စစ်ရုံး၊ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ဌာနသည် ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် စစ်ရုံးမှ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ အတွင်းဝန်ရုံး အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ အတွင်းဝန်ရုံးတွင် ဌာနစု ၁၇ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အရာထမ်း ၁၀ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၃၅ ဦး၊ စုစုပေါင်းအင်အား ၁၄၅ ဦးဖြင့် ရုံးလုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်၏သမိုင်းကြောင်းနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲနေသော ပြည်သူ့တပ်မတော် {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/article/12420 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် စစ်ရုံးမှ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးမှာ [[ဦးဗဆွေ]] ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး၊ စစ်ရေးချုပ်ရုံး၊ စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အတွင်းဝန်ရုံး(ကာကွယ်ရေး)၊ စစ်ရာထူးခန့် အတွင်းဝန်ရုံး၊ တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၊ ငွေစာရင်းရုံး(ကာကွယ်ရေး)များ ပါဝင်သည်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလမှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လထိ အိမ်စောင့်အစိုးရကာလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိသော ပြည်ထောင်စုပါတီ အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတာဝန်ကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း ဦးဆောင်သော [[တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]အစိုးရ တက်လာပြီးနောက် တော်လှန်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်းက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး တာဝန်ကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်စွဲပါ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီကြေညာချက် အမှတ် ၉၇ အရ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်ကိုဖော်ထုတ်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဌာန၊ အတွင်းဝန်ရုံးကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းမှစ၍ ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံးအဖြစ် အဖွဲ့ခွဲ(၃)ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်း၍ ရုံးလုပ်ငန်းတာဝန်များကို ထမ်းဆောင် ခဲ့သည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံးသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက်အထိ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အလံပြဘုရားလမ်း၊ အမှတ် ၇၇၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနဝင်းအတွင်း တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်တွင် မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ အလံပြဘုရားလမ်း၊ အမှတ် ၄၄ ရှိ [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်|နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်နေ]]ရာဟောင်း (ယခု ယုဇနဂါးဒင်းဟိုတယ်)နေရာသို့ ရုံးနေရာပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အဆိုပါရုံးနေရာမှ ရန်ကုန်မြို့၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ မော်ကွန်းတိုက်လမ်းနှင့် မင်းကျောင်းလမ်းထောင့်ရှိ ခြံအမှတ် ၂၄ ပြန်လည်နေရာချထားရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး နေရာဟောင်းသို့ ရုံးနေရာပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး အဆိုပါနေရာမှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ကမ္ဘာအေးစေတီလမ်း၊ နဝဒေးဝင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်၌ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] ရုံးအမှတ် ၂၀ သို့ ပြောင်းရွှေ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်တွင် ရုံးအမှတ် ၂၄ သို့ ထပ်မံပြောင်းရွှေ့ ရုံးစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmar.gov.mm/my/ministry-of-defense |accessdate=3 October 2019 |archivedate=12 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012061149/https://myanmar.gov.mm/my/ministry-of-defense }}</ref>
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အခြားသောဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံချင်းမတူဘဲ ကွဲပြားခြားနားလေသည်။ အခြားသောဝန်ကြီးဌာနများသည် ၎င်းတို့၏လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာန၊ ကော်ပိုရေးရှင်း၊ ဘုတ်အဖွဲ့များကို ဝန်ကြီးဌာန၏ လက်အောက်တွင်ထားရှိပြီး ဝန်ကြီးဌာနမှ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲအုပ်ချုပ်သည်။
ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှာမူ ဝန်ကြီးရုံး၊ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ၊ ရေး၊ ထောက် စသည့် ဦးစီးရုံးများနှင့် လက်ရုံးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများ ပူးပေါင်းပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပေါင်းစည်းဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဝန်ကြီးဌာနအတွင်းရှိ ဦးစီးရုံးများမှ လုပ်ငန်းတာဝန်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်း ရုံးအချင်းချင်း ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ကြလေသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်ပြီး [[တပ်မတော်]] ကို [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၏ လက်အောက်တွင် တိုက်ရိုက်ထားရှိပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့နှင့်ပတ်သက်သော တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုများ ပြုလုပ်ရသည်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သည် လွတ်လပ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုရှိသော်လည်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ လက်အောက်တွင် မူဝါဒအရ ကွပ်ကဲမှုကိုခံယူရသည်။ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]] သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] မှ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သည်။
== ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ ==
{{main|တပ်မတော်(အခြေခံဥပဒေ)|တပ်မတော်အက်ဥပဒေများ}}
ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် [[မြန်မာနိုင်ငံအခြေခံဥပဒေ(၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]]၊ အခန်း(၇)၊ တပ်မတော် အခန်းပါ [[ဥပဒေ]] ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ|အချုပ်အခြာအာဏာ]] နှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် အဓိကအကျဆုံးသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အားပြည်တွင်း၊ ပြည်ပအန္တရာယ်များမှကာကွယ်ရေးအတွက် တပ်မတော်က ဦးဆောင်ရမည်။ နိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်များကျရောက်လာလျှင် တပ်မတော်ကကူညီဆောင်ရွက်ရမည်။ [[နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်ဒုတိယသမ္မတများ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆိုပြု ထောက်ခံချက်ဖြင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးရမည်။<ref>ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)၊ စာမျက်နှာ (၁၄၇-၁၄၈)။</ref>
=== တပ်မတော်အက်ဥပဒေ ===
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|မန်းဝင်းမောင်]] သည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတပ်မတော် (ကြည်း)အက်ဥပဒေ၊ သို့တည်းမဟုတ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတပ်မတော်(ရေ) (စည်းကမ်း) အက်ဥပဒေ၊ သို့တည်းမဟုတ်၊ ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတပ်မတော်(လေ) (စည်းကမ်း) အက်ဥပဒေကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး ''[https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808040447/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 |date=8 August 2022 }}'' ကိုထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ တပ်မတော်အက်ဥပဒေတွင်ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် စစ်မှုထမ်းအဖြစ် စာရင်းသွင်းခြင်း၊ စစ်မှုထမ်းခြင်းဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များ၊ စစ်မှုထမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ကျေးဇူးခံစားခွင့်များ၊ ပြစ်မှုများ၊ ပြစ်ဒဏ်များ၊ ဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် စစ်ဆေးစီရင်ခြင်းမပြုမီ မှုခင်းကိစ္စဆောင်ရွက်ခြင်းများ၊ စစ်တရားရုံးများလိုက်နာရမည့်ကျင့်ထုံးများ၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ချက်များကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်များ၊ ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်များနှင့် ပြစ်ဒဏ်ဆိုင်းငံ့ထားခြင်းများ၊ ရေယာဉ်များနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အထူးပြဋ္ဌာန်းချက်များ၊ နှင့် နည်းဥပဒေများ ပါဝင်သည်။
=== စစ်တရားရုံးများ ===
၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေအရ စစ်တရားရုံး လေးမျိုးရှိသည် -
* (က) စစ်တရားရုံးချုပ်၊
* (ခ) တိုင်းစစ်တရားရုံး၊
* (ဂ) အကျဉ်းစစ်တရားရုံးချုပ်နှင့်
* (ဃ) တပ်တွင်းစစ်တရားရုံး။
စစ်တရားရုံးချုပ် အသီးသီးတွင်၊ စစ်ဥပဒေအရာရှိတဦးပါဝင်ရမည့်ပြင်၊ တိုင်းစစ်တရားရုံး အသီးသီး၊ သို့တည်းမဟုတ် အကျဉ်းစစ်တရားရုံးချုပ်အသီးသီးတွင်လည်း စစ်ဥပဒေအရာရှိ တဦးပါဝင်သည်။ စစ်တရားရုံးတရုံး၏ အဖွဲ့ဝင်အသီးသီးနှင့် စစ်ဥပဒေအရာရှိသည်၊ စစ်ဆေးစီရင်ခြင်းကိုမစမီ၊ ကျမ်းသစ္စာကိုဖြစ်စေ၊ ကတိ သစ္စာကိုဖြစ်စေ၊ ပြုရသည်။<ref>https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808040447/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 |date=8 August 2022 }}</ref> ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန [[စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး]] သည် နေပြည်တော် ၌ တည်ရှိသည်။
=== နိုင်ငံရေး ===
၂ဝဝ၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ လွှတ်တော်အသီးသီးတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက်၏ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တနည်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးအားလုံးကို ပိတ်ဆို့နိုင်သည့် အာဏာဖြစ်သော နိုင်ငံတော်၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ|အချုပ်အခြာအာဏာကို လွှမ်းမိုးနိုင်သည့်]] ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာနေရာ (၂၅) ရာခိုင်နှုန်း ကို တပ်မတော်က ရယူထားပြီး တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တိုက်ရိုက်ရွေးချယ် ခန့်အပ်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%99/|title=တပ်မတော်သား လွှတ်တော်အမတ်များက ဥပဒေပြုရေး၌ အထောက်အကူပေးနိုင်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ပြော}}</ref> ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သည် ပြည်သူ့မဲဆန္ဒဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အရပ်သားအစိုးရ၏ ကြီးကြပ်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်မရှိဘဲ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ကာကွယ်ရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာနှင့် ပြည်ထဲရေး စသည့် ဝန်ကြီးဌာန (၃) မျိုးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ယင်းဌာနတို့၏ ဝန်ကြီးချုပ်များသည် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ရွေးချယ်ထားသော တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည့် စစ်တပ်အရာရှိများလည်း ဖြစ်ကြသည်။ <ref>https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/20190916/A_HRC_42_CRP.5.pdf</ref>
တပ်မတော်သား မိသားစုဝင်များသည် ပါတီ နိုင်ငံရေး မလုပ်ရဟူသော စည်းကမ်းရှိသည်။ မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းခါစ ကာလက အယူဝါဒများ တပ်မတော်အတွင်း ကွဲပြားခဲ့သဖြင့် တပ်မတော် တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ တချို့ တောခိုခြင်းသမိုင်းများ ရှိခဲ့၍ တပ်တည်မြဲ အမိန့်တွင် စစ်သည် အဆင့်အတန်း အားလုံးအား မည်သည့်နိုင်ငံရေး ပါတီနှင့်မဆို ဆက်သွယ်ခြင်း၊ ပါတီနိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့် တပ်မတော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မလိုလားသော သဘောဖြင့် ဆန့်ကျင်မှု၊ လှုံ့ဆော်ဝါဒဖြန့်မှု၊ ဝိုင်းဖွဲ့ ဆွေးနွေးမှု၊ ဆူပူမှုအတွက် အားပေးအားမြှောက် ပြုခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။ သို့သော် နိုင်ငံသားတစ်ဦး၏ အခွင့်အရေးအဖြစ် တပ်မတော်သားများကို လွတ်လပ်စွာ မဲပေးခွင့်ပြုထားရာ ၎င်းတို့၏ စိတ်သဘောထားအရ မည့်သည်ပါတီကိုမဆို လွတ်လပ်စွာ မဲပေးခွင့်ရှိသည်။<ref>https://burma.irrawaddy.com/news/2020/08/13/228015.html</ref><ref>https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/23/225155.html</ref> သို့သော် တပ်မတော်သားများနှင့် တပ်မိသားစုဝင်များသည် ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲများနှင့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် တပ်စခန်းများရှိ မဲရုံများ၌ သူတို့ အထက်လူကြီးများ၏ စောင့်ကြည့်မှု အောက်တွင်သာ မဲပေးခဲ့ရသည်။ တပ်စခန်းများရှိ မဲရုံအများစုသည် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာသူများအတွက် အကန့်အသတ်ဖြစ်နေသောကြောင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုကလည်း မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>https://burma.irrawaddy.com/article/2020/08/06/227555.html</ref>၂၀၂၀ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တို့၌ တပ်တွင်းမဲရုံများကို တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ပြင်ပ သင့်လျော်သော နေရာတွင် ထားရှိရန် 'လွှတ်တော်အရပ်ရပ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် နည်းဥပဒေပြင်ဆင်ချက်' အား အတည်ပြုခဲ့ရာ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲမှ စတင်၍ တပ်မတော်သားများနှင့် တပ်မိသားစုဝင်များသည် တပ်ပြင်ပမဲရုံများတွင် မဲပေးခွင့်ရခဲ့သည်။<ref>https://burmese.voanews.com/a/myanmar-election-law-hluttaw-/5296590.html</ref>
== တပ်ဖွဲ့ခွဲများ ==
* '''[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]'''
* '''[[တပ်မတော် (ရေ)]]'''
* '''[[တပ်မတော် (လေ)]]'''
* '''[[ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့]]'''
* '''[[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]'''
[[File:Degman 041.jpg|thumb|မြန်မာ ကြည်းတပ်သုံး T-72S တင့်ကား]]
[[File:Indo-Myanmar Coordinated Patrol Exercise 2018 (2).jpg|thumb|ကျန်စစ်သား အမျိုးအစား စစ်ရေယာဉ် ]][[File:Myanmar Air Force MiG-29 MRD.jpg|thumb|ရုရှားထုတ် [[အမ်အိုင်ဂျီ-၂၉|မစ်-၂၉]] ဘက်စုံသုံး [[တိုက်လေယာဉ်]] (မင်္ဂလာဒုံ လေယာဉ်ကွင်း)]]
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
{{ref improve|section|date=August 2021}}
[[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi inspecting the guard of honour, at the Ceremonial Reception, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017. The President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw is also seen (2).jpg|thumb|လေတပ်ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့အား [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]၌ တွေ့ရစဉ် (၂၀၁၇ ခုနှစ်)]]
ရှေးခေတ်က စစ်သည်ငါးဦးလျှင် တစ်အိုးစားဖြစ်ပြီး အကြပ်တစ်ယောက်က ကြီးကြပ်သည်။ ၎င်းအထက်တွင် သွေးသောက်၊ သွေးသောက်ကြီး၊ နာခံ၊ ဗိုလ်စသည်ဖြင့် အဆင့်ဆင့်ရှိကြသည်။ တပ်မှူးအဆင့်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်၏အထက်တွင် ဗိုလ်မှူးရှိသည်။
လက်ရှိတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းပုံ၏ အခြေခံအကျဆုံးအစိတ်အပိုင်းမှာ တပ်စိတ်ဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ အင်အား(၄)ဦးစီပါဝင်သော ဒုတပ်ကြပ်ဦးစီးသည့် အဖွဲ့(၂)ဖြင့် တပ်စိတ်(၁)စိတ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ တပ်စိတ်(၁)စိတ်လျှင် အင်အား(၁၀)ဦးရှိပြီး တပ်ကြပ်တစ်ယောက် ကွပ်ကဲသည်။ တပ်စိတ်(၃)စိတ် လျှင် တပ်စု(၁)စုအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး ဗိုလ်ကြီး(သို့မဟုတ်)ဗိုလ်(သို့မဟုတ်)ဒုဗိုလ်တစ်ယောက် ကွပ်ကဲသည်။ တပ်စု(၃)စုလျှင် တပ်ခွဲ(၁)ခွဲဟု သတ်မှတ်ပြီး ဗိုလ်မှူး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ကြီး တစ်ဦး ကွပ်ကဲသည်။ (၃) စိတ် (၁) စု၊ (၃) စု (၁) ခွဲ ပုံစံဖြစ်သည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်စစ်တပ်]] ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပုံစံတူညီသည်။ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများတွင် တိုက်ခိုက်ရေးတပ်ခွဲ(၄)ခွဲနှင့် ဌာနချုပ်တပ်ခွဲ(၁)ခွဲ၊ စုစုပေါင်း တပ်ခွဲ(၅) ခွဲပါဝင်ပြီး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ယောက်နှင့် ၎င်းကိုအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာပံ့ပိုးသော ဗိုလ်မှူးတစ်ယောက် တို့က ကွပ်ကဲသည်။ ဌာနချုပ်တပ်ခွဲတွင် တပ်ရင်းအကူပစ်လက်နက်ကြီးတပ်စု၊ မော်တော်ယာဉ်တပ်စု၊ ဆေးတပ်စု စသည်တို့ပါဝင်ပြီး ဗိုလ်မှူးတစ်ယောက်က ဌာနချုပ်တပ်ခွဲမှူးအဖြစ် ကွပ်ကဲသည်။
ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းတစ်ခု၏ ဖွဲ့စည်းပုံအင်အားမှာ အရာရှိ(၃၁) ဦး၊ အခြားအဆင့် (၈၂၆) ဦး၊ စုစုပေါင်း (၈၅၇) ဦး ဖြစ်သည်။ သို့သော် မူလတပ်ရင်းများမှ ခွဲထုတ်၍ တပ်ရင်းများတိုးချဲ့ဖွင့်လှစ် သောကြောင့် တပ်ရင်းအားလုံးနီးပါးမှာ ဖွဲ့စည်းပုံ၏ လေးပုံတစ်ပုံ (အရာရှိ၊အခြားအဆင့် စုစုပေါင်း-၂၀၀ ဝန်းကျင်)သာရှိသည်။
အနည်းဆုံး ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (၃) ရင်းကိုစု၍ နည်းဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့(နဗဟ) (သို့မဟုတ်) စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့(အခြေချ)/စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့က ကွပ်ကဲသည်။
[[File:6th Indo-Myanmar Coordinated Patrol concludes at Coco Islands (3).jpg|thumb|မြန်မာ့တပ်မတော်ရေ ပင်လယ်ပြင်စစ်ဆင်မှုလေ့ကျင့်ခန်း ]]
ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း(၁၀)ရင်းအား စုဖွဲ့၍ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ဗိုလ်မှူးချုပ် (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ယောက်မှ ကွပ်ကဲသည်။ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်(တမခ)တစ်ခု (သို့မဟုတ်) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်(စကခ)တစ်ခုစီတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး (သို့မဟုတ်) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ယောက်စီကွပ်ကဲသော နည်းဗျူဟာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့(နဗဟ)(၃)ခုစီ ပါရှိသည်။ စစ်နယ်ဝှန်းအခြေအနေအရ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၁၄) ခုရှိပြီး ဗိုလ်ချုပ်တစ်ယောက်မှ ကွပ်ကဲသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၏လက်အောက်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး (သို့မဟုတ်) ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ယောက်စီကွပ်ကဲသော အခြေချစစ်ဗျူဟာ(စဗခ)များနှင့် လှုပ်ရှားစစ်ဗျူဟာများရှိကြသည်။
စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အရပ်ဘက်မြေပုံများကဲ့သို့ မြို့နယ်၊ ခရိုင်၊ တိုင်း/ပြည်နယ်အလိုက်မဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်ကို တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (၁၄) ခုတို့ဖြင့် ပိုင်းခြားကာ ၎င်းတို့အောက်တွင် တပ်မြို့၊ တပ်နယ်များသတ်မှတ်ထားသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များသည် တပ်မြို့ (သို့မဟုတ်) တပ်နယ်များမှတဆင့် သက်ဆိုင်ရာနယ်နိမိတ်အတွင်းရှိ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့အားလုံးကို အုပ်ချုပ်ရသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်သည် မိမိစစ်နယ်ဝှန်းအတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာသော တမခ၊ စကခတပ်များကိုလည်း ကွပ်ကဲရသည်။ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တစ်ခုစီတွင်ကွပ်ကဲမှုအောက် တပ်ရင်း(၁၀)ရင်းစီရှိသော်လည်း တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များမှာ တပ်တည်မှုအနေအထားပေါ်မူတည်ကာ လက်အောက်ခံတပ်ရင်းအရေအတွက် မတူညီကြပေ။
၂၀၀၆ နှစ်ဦးပိုင်းတွင် တိုင်းမှူး အသစ်များဖြင့် တပ်မတော်ကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)စစ်ဦးစီးကွပ်ကဲမှုဌာနချူပ်ဖြစ်သော တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးကို [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ [[နေပြည်တော်]] သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။[[File:Super dvora mk3.jpg|thumb|မြန်မာရေတပ်သုံး [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]ထုတ် Super Dvora MK III အမြန်သွား ကင်းလှည့်စစ်ရေယာဉ်|alt=]]
=== တပ်မတော် (ကြည်း) ===
{{Main|တပ်မတော် (ကြည်း)}}တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အကြီးအကဲသည် “ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)” ဖြစ်ပြီး တပ်မတော်၌ ၎င်းရာထူးအထက်တွင် “တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်” သာ ရှိလေသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း) ၏ ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် -
* ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)။
*စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက် ဆိုင်ရာ အရာရှိချုပ်ရုံးများ။
* ကာကွယ်ရေးဦးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့များ။
* လက်ရုံး/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ အရာရှိချုပ်ရုံးများ။
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ လက်ရုံး/ ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများ။
* တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် - (၁၄)ခု။
* ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် - (၁၀)ခု။
* စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - (၂၀)ခု။
* ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် - (၆)ခု။
==== ၁။ ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) ====
တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ရုံးဖြစ်ပြီး ကြည်းတပ်ဖွဲ့အားလုံးသည် ဤရုံး၏ ကွပ်ကဲမှု အောက်တွင်ရှိသည်။ ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုတွင် “''ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)”'' သည် အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်ပြီး “''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်”'' ရာထူးကိုလည်း ‘''တပ်မတော်(ကြည်း)''’ မှ အရာရှိကြီးများကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် ''တပ်မတော်(ရေ)'' နှင့် ''တပ်မတော်(လေ)'' တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုလုပ်ငန်းပိုင်းများဖြစ်သော စစ်ရေး၊ စစ်ထောက်ပိုင်းများကိုပါ စီမံဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် ညွှန်ကြားခြင်းများ ပြုလုပ်ရသည့်အတွက် တနည်းဆိုရသော် အုပ်ချုပ်မှုဖွဲ့စည်းပုံတွင် ကက(ရေ) နှင့် ကက(လေ) တို့၏ အထက်တွင်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်(ကြည်း/ ရေ/ လေ) အားလုံး၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းအခြေအနေများအား “''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး''” သို့ အစီရင်ခံတင်ပြပေးရသည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်(ကြည်း) ဖွဲ့စည်းပုံမှာ ကျယ်ပြန့်ပြီး ရှုပ်ထွေးသည်။ ''ကက(ကြည်း)'' ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများအား တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးရသော ရုံးအတွင်းရှိ ဌာနကြီးနှင့် ပါဝင်သောဌာနများမှာ -
# စစ်ဆင်ရေးဌာနခွဲ
## [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
## [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
## [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
## [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
## [[အမှတ် (၅) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
## [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး|အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေး(အထူး)အဖွဲ့]]။
# [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်|စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်ရုံး]]
# စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်ရုံး(ကြည်း)
## စစ်ဆင်ရေးဌာန
## တာဝန်ဌာန
## သုတေသနဌာန
# တပ်မတော်သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာသုတေသနဌာနချုပ် ''('''မှတ်ချက်'''''<nowiki/>'''-''' ရုံး''အတွင်းရှိ ဌာနကြီးမဟုတ်သော်လည်း '''ကက(ကြည်း)'''မှ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲသော ဌာနချုပ် ဖြစ်သည်)''
==== ၂။ [[စစ်ရေးချုပ်]]ရုံး ====
''ကကရေး'' သည် စစ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများ စီမံခြင်း နှင့် ညွှန်ကြားခြင်းတို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်ရသည်။ အောက်ပါ အရာရှိချုပ်ရုံးများသည် လုပ်ငန်းပိုင်းတွင် ဤရုံး၏ အောက်တွင်ရှိသည် -
# စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး
# တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်ရုံး
# စာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး(ကြည်း/ရေ/လေ)
==== ၃။ စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး ====
''ကကထောက်'' သည် စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စများ စီမံခြင်း နှင့် ညွှန်ကြားခြင်းတို့ကို အဓိကဆောင်ရွက်ရသည်။ စစ်ထောက်လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရာတွင် ''“ကကယာ''၊ ''ကကပံ့''၊ ''ကကနက်'' နှင့် ''ကကလျှပ်”'' လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ တို့သည် ဤရုံး၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှု အောက်တွင်ရှိသည်။
==== ၄။ တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး ====
လေ့ကျင့်ရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများတွင် တပ်မတော် တက္ကသိုလ်များ၊ သင်တန်းကျောင်းများ အားလုံးသည် ဤရုံး၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိသည်။
==== ၅။ စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်ရုံး ====
{{main|စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့}}
၂၀၀၄ ခု အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် နည်းဗျူဟာ လေ့လာရေး ဌာနကြီး (The Office of Strategic Studies) နှင့် စစ်ထောက်လှမ်းရေး (Defence Service Intelligence) ကို [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်]] အား ထုတ်ပယ်စဉ်မှစ၍ ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့သော တပ်မတော် ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိချုပ်ရုံး နေရာကို ပြန်လည် အစားထိုးရန် တပ်မတော် စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်ရုံးကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင်၎င်း၊ စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးအကူတပ်များ၊ စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးသင်တန်းကျောင်းများနှင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင်၎င်း ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ တပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်ရုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ရုံးချုပ်ဌာနကြီး (၆) ခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
# စီမံရေးနှင့်အုပ်ချုပ်ရေးဌာနကြီး
# လေ့ကျင့်ရေးဌာနကြီး
# စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးဌာနကြီး (ပြည်တွင်း)
# စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးဌာနကြီး (ပြည်ပ)
# စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးဌာနကြီး (တန်ပြန်)
# စစ်ဖက်ရေးရာ လုံခြုံရေးဌာနကြီး (နည်းပညာ) တို့ဖြစ်သည်။<ref name="mzn">{{cite book|author=မိုးဇေညိမ်း|title=ဘာလဲဟဲ့ စွမ်းအားရှင်|chapter=ဘာလဲဟဲ့ စရဖဆောင်းပါး}}</ref>
==== ၆။ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး ====
{{main|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့}}
===== လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - (၉)ခု =====
* [[အမှတ်(၁)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၂)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၃)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၄)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၅)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၇)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၈)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
==== ၇။ [[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်ရုံး]] ====
==== ၈။ [[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၉။ စစ်အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
* အထူးဆောက်လုပ်ရေး စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - (၁)ခု
==== ၁၀။ [[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၁၁။ ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
{{main|ဆက်သွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့}}
===== ဖွဲ့စည်းပုံ =====
* ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
* ဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ရေးနှင့် သုတေသနဌာနချုပ်
* တပ်မတော်ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အီလက်ထရောနစ်ကျောင်း
* ဆက်သွယ်ရေးတပ်ရင်းများ
* အဆင့်မြင့်ဆက်သွယ်မှုတပ်ရင်းများ
* လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး အီလက်ထရောနစ်စစ်ဆင်မှုတပ်ရင်းများ
* လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး ဆက်သွယ်မှုတပ်ရင်းများ
* ဆက်သွယ်ရေးလုံခြုံမှုတပ်များ
* ဆက်သွယ်ရေးအလုပ်ရုံတပ်များ
* ဆက်သွယ်ရေးပစ္စည်းထိန်းတပ်များ
==== ၁၂။ [[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
==== ၁၃။ သံချပ်ကာယန္တရားတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
{{main|သံချပ်ကာယန္တရားတပ်ဖွဲ့}}
* သံချပ်ကာ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - (၅)ခု
==== ၁၄။ [[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]ရုံး ====
===== အမြောက်စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (၁၀)ခု =====
* [[အမှတ်(၅၀၅) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၆၀၆) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၇၀၇) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၈၀၈) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၉) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၁) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၂) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၃) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၄) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
* [[အမှတ်(၉၀၅) အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်]]
==== ၁၅။ ဒုံးတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး<ref>https://www.bnionline.net/mm/item/news-11441.html</ref> ====
{{main|တပ်မတော်ဒုံးတပ်ဖွဲ့}}
* ဒုံးစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် - (၁)ခု
==== ၁၆။ [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၁၇။ [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၁၈။ [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၁၉။ ပြည်သူ့စစ်နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်များ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
{{main|နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့}}
==== ၂၀။ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၂၁။ [[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၂၂။ ငွေစာရင်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
==== ၂၃။ [[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး]] ====
==== ၂၄။ ပစ္စည်းဝယ်ယူရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ====
==== ၂၅။ [[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး]] ====
[[File:Scud-launcher-scotland1.jpg|thumb|239x239px|မြန်မာ့ ဒုံးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့သုံး မိုင်၃၀၀ကျော်အထိပစ်ခတ်နိုင်သော Hwasong-6 ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်|alt=]]
[[File:Chinese KS-1 SAM mobile launcher.jpg|thumb|[[လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] သုံး KS-1A လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးဒုံးကျည်]]
==== ၂၆။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ ====
{{Main|တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ}}တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် များသည် စစ်ဆင်ရေးကိစ္စရပ်များ၌ သက်ဆိုင်ရာ ''ကစထ'' များ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် ရှိပြီး ကျန် (ဦး/ရေး/ထောက်)လုပ်ငန်းများတွင်မူ သက်ဆိုင်သည့် အရာရှိချုပ်ရုံးများသို့ တိုက်ရိုက်အစီရင်ခံတင်ပြရသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) လက်အောက်ရှိ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်
# [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အနောက်တောင်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
# [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်|ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
==== ၂၇။ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ ====
''ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)'' လက်အောက်ရှိ ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ် များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
# [[အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၁၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၂၂)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၂၂)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ် (၉၉) ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
==== ၂၈။ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ ====
လက်ရှိ၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီးသော စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် များမှာ (၁၇)ခု ရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
# [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၇)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၈)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၇)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၈)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၂၀)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]
==== ၂၉။ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များ ====
ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ဒကစ)များသည် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့်အလှမ်းဝေးသောဒေသရှိတပ်များကို တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကိုယ်စား ထိရောက်သောအုပ်ချုပ်မှုပေးနိုင်ရန်၊ မဟာဗျူဟာအရအရေးပါသော်လည်း တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အသစ်တစ်ခုအနေဖြင့်ဖွင့်လှစ်ရန်မလိုအပ်သည့် ဒေသများကို ကွပ်ကဲနိုင်ရန်ရည်ရွယ်ကာဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်၊ ဌာနချုပ်မှူး(ဒကစမှူး)အဖြစ် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးတစ်ဦးမှ တာဝန်ယူသည်။ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များ၏လက်အောက်ခံတပ်ရင်းအရေအတွက်သည် တပ်တည်ပုံအနေအထားအရ တစ်ခုနှင့်တစ်ခုမတူညီကွာခြားမှုရှိသည်။ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကဲ့သို့ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း(၁၀)ရင်းမရှိသော်လည်း ထူးခြားမှုမှာ အခြားတပ်မှူး၊ စကခမှူးများမရရှိသော တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို ဒကစမှူးများက ရရှိသည်။ ဒကစအုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲရာနယ်မြေအတွင်း ဝင်ရောက်လှုပ်ရှားသော တပ်များကို အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲခွင့်ရရှိသည်။ လက်ရှိဖွဲ့စည်းဖွင့်လှစ်ထားပြီးသော ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (၆)ခုရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ကလေး)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)]]
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(စစ်တွေ)]]
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (တနိုင်း)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(တနိုင်း)]]
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ပြည်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)]]
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (လွိုင်ကော်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လွိုင်ကော်)]]
# [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]]
==== ၃၀။ ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်များ ====
စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အဆင့်မှ တပ်မဟာ အဆင့်သို့ ပြင်ဆင်၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသည့် '''ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်''' (၃)ခုရှိသည် -
# [[အမှတ်(၃)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၄)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်]]
# [[အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ်]]
==== ၃၁။ တပ်မတော်(ကြည်း) အထူးတပ်ဖွဲ့ခွဲများ ====
တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အထူးစစ်ဆင်ရေးများဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းထားသောအထူးတပ်ဖွဲ့ (၂)ဖွဲ့ရှိသည် -
# [[အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့]]
# [[တပ်မတော်အထူးလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့]] (S.S.F)
==== ၃၂။ တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့များ ====
# [[တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ ]]
# [[တပ်မတော်ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ (တန်ပြန်) ]]
# [[ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ်]]
# [[ဒရုန်းပြင်ဆင်ရေးနှင့် နည်းပညာတပ်ဖွဲ့]]
=== တပ်မတော် (ရေ) ===
{{Main|တပ်မတော် (ရေ)}}
==== ဖွဲ့စည်းပုံ ====
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ရေ)၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်) (ကက(ရေ))
* ဗျူဟာမြောက် ရေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (နေပြည်တော်)
* [[ရေတပ် လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်|ရေတပ်လေ့ကျင့်ရေးဌာနချုပ်]] (ဆိပ်ကြီးခနောင်တို)
* [[ရေတပ် သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်|ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်]] (သန်လျင်)
* ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
* [[ရေတပ် ဗျုဟာစစ်ရေယာဉ်စု|ရေတပ်ဗျုဟာ စစ်ရေယာဉ်စုများ]]
* ရေတပ် တပ်ရင်းများ
* ရေတပ် အထူးစစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Myanmar Navy SEALs)
===== ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ =====
* [[ဧရာဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ဧရာဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[မောရဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|မောရဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[ဓညဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[ပမ္မဝတီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|ပမ္မဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[တနင်္သာရီ ရေတပ် စခန်းဌာနချုပ်|တနင်္သာရီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
=== တပ်မတော် (လေ) ===
{{Main|တပ်မတော် (လေ)}}
==== ဖွဲ့စည်းပုံ ====
* ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(လေ)၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန (နေပြည်တော်)
* လေယာဉ်ထုတ်လုပ်ပြင်ဆင်ရေးဌာနချုပ် (မင်္ဂလာဒုံ/ မိတ္ထီလာ)
* မြေပြင်အတတ်သင်လေတပ်စခန်း (မိတ္ထီလာ)
* လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ် (ရှမ်းတဲ)
* လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ
===== လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ =====
* [[မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မင်္ဂလာဒုံ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* မှော်ဘီ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
* [[မိတ္ထီလာလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မိတ္ထီလာ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[တောင်ငူလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|တောင်ငူ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[မြိတ်လေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မြိတ် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[မြစ်ကြီးနားလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မြစ်ကြီးနား လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* [[မကွေးလေတပ်စခန်း ဌာနချုပ်|မကွေး လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်]]
* ပုသိမ် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
* ဟုမ္မလင်း လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
* နမ့်စမ် လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်
=== မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ ===
{{Main|မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့}}
== မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ရာထူး နှင့် အဆင့် အခေါ်အဝေါ်များ ==
{{main|တပ်မတော်အရာရှိကြီးများ၏ ရာထူးအလိုက် အပွင့်များ}}
=== စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ (''ရာထူး'') ===
{{columns-list|2|
#တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Commander in Chief of Defense Services)
#ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Deputy Commander in Chief of Defense Services)
#ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (Minster of Ministry of Defense)
#ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ) (Joint Chief of Staff (Army, Navy ,Air Force))
#ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် (ကြည်း) (Commander in Chief (Army))
#ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် (ရေ) (Commander in Chief (Navy))
#ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် (လေ) (Commander in Chief (Air Force))
#စစ်ဆင်ရေးအထူအဖွဲ့မှူး (Chief of Special Operation Bureau)
#စစ်ရေးချုပ် (Adjutant General)
#စစ်ထောက်ချုပ် (Quartermaster General)
#စစ်ရာထူးခန့်ချုပ် (Military Appointments General)
#စစ်ဥပဒေချုပ် (Judge Advocate General)
#စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် (Chief of Military Affair Security)
#တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (Military Training General)
#တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ် (Defense Services Inspector General)
#လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် (Chief of Air Defense)
#ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် (Chief of Defense Equipment Production)
#စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ် (ကြည်း) (Chief of Staff (Army))
#စစ်ဦးစီး အရာရှိချုပ် (ရေ) (Chief of Staff (Navy))
#စစ်ဦးစီး အရာရှိချုပ် (လေ) (Chief of Staff (Air Force))
#တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ် (Vice Adjutant General)
#တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ် (Vice Quartermaster General)
#တိုင်းမှူးများ (Regional Commander)
#တပ်ထိန်းချုပ် (Provost Marshal)
#စစ်လက်နက်ပစ္စည်းညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Ordinance)
#စစ်အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Military Engineers)
#ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Medical Services)
#ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Signal)
#ပစ္စည်းဝယ်ယူမှု ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Defense Services Procurement)
#လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်းညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Security Printing)
#ပြည်သူ့စစ်နှင့် နယ်ခြားစောင့်တပ်များ ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of People's Militias and Border Troops)
#ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Public Relations and Psychological Welfare)
#ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Resettlement)
#သံချပ်ကာယန္တရားတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Armor)
#အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Artillery)
#ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Ordnance)
#ထောက်ပံ့ရေးနှင့်ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး (Director of Supply and Transport)
#အင်အားဖြည့်တင်းရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
#ကျောင်းအုပ်ကြီး (နကတ/ ဥစတ/ စတသ) (Commandant)
#တိုင်းဦးစီး (Regional Chief Staff)
#ဒုတိယတိုင်းမှူး (Deputy Regional Commander)
#ကျောင်းအုပ်ကြီး (တနတ/ တဆတ/ တသဆ/ ဗသက/ တခရ/ တအက/ တတက) (Commandant)
#ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီး (နကတ/ ဥစတ/ စတသ) (Deputy Commandant)
#ပါမောက္ခချုပ် (စတသ) (Rector)
#တပ်မမှူး (Divisional Commander)
#စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး (Military Operation Commander)
#ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး (Sector Operation Commander)
#တပ်နယ်မှူး (Garrison Commander)
#ဒုတိယကျောင်းအုပ်ကြီး (တနတ/ တဆတ/ တသဆ/ ဗသက/ တခရ / တအက/ တတက) (Deputy Commandant)
#ဒုတိယတပ်မမှူး (Deputy Divisional Commander)
#ဒုတိယစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး (Deputy Military Operation Commmander)
#ဒုတိယဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး (Deputy Sector Operation Commander)
#စစ်ဦးစီးမှူး (General Staff Officer)
#ဦးစီးအရာရှိ (စစ်ရေး/စစ်ထောက်) (Adjutant / Quartermaster Staff Officer)
#နည်းပြအရာရှိချုပ် ( စတသ/တနတ/ တနတ/တဆတ/တသဆ/ ဗသက/ တခရ /တအက/တတက) (Chief Instructional Officer)
#အထက်တန်းနည်းပြ (နကတ) (Senior Lecturer)
#စစ်ဗျူဟာမှူး (Tactical Operation Commander)
#နည်းဗျုဟာမှူး (Tactical Operation Commander)
#အထက်တန်းနည်းပြ (ဥစတ) (Senior Lecturer)
#စခန်းမှူး (Camp Commander)
#စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း) (General Staff Officer (First Class))
#ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း) (Staff Officer (First Class))
#လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် (Assistant Judge Advocate General)
#တပ်ရင်းမှူး (Commander / Regimental Commander)
#ဒုတိယတပ်ရင်းမှူး (Second-in-Command / Regimental Commander)
#ဌာနချုပ်တပ်ခွဲမှူး (Headquarter Company Commander)
#စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း) (General Staff Officer (Second Class))
#ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း) (Staff Officer (Second Class))
#ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ် (Vice Assistant Judge Advocate General)
#တပ်ခွဲမှူး (Company Commander)
#စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း) (General Staff Officer (Third Class))
#ဦးစီးအရာရှိ(တတိယတန်း) (Staff Officer (Third Class))
#လုံခြုံရေးတပ်စုမှူး (Security Platoon Commander)
#တပ်ရေးဗိုလ်ကြီး (Adjutant)
#တပ်ထောက်ဗိုလ်ကြီး (Quarter Master)
#ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိ (Intelligence Officer)
#ဆက်သွယ်ရေးအရာရှိ (Signal Officer)
#ဆေးမှူး (Medical Officer)
#တပ်စုမှူး (Platoon Commander)
#တပ်ရင်းအရာခံဗိုလ် (Regimental Sergeant Major)
#ဆေးလက်ထောက်အရာခံဗိုလ် (Medical Assistant)
#တပ်ရင်းတပ်ထောက်အရာခံဗိုလ် (Regimental Quartermaster Sergeant)
#ရုံးအုပ်ကြီး (Head Clerk)
#အရာခံဗိုလ်/စာရေး (Warrant Officer Clerk)
#တပ်ကြပ်ကြီး/စာရေး (Sergeant Clerk)
#တပ်စိတ်မှူး (Squad Leader)
#တပ်စာရင်းကိုင် (Unit Accountant)
#ဗိုလ်လောင်း (Cadet)
}}
{| class="wikitable"
|+တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူးများနှင့် ခန့်အပ်သောအဆင့်များ
!ရာထူး
!အမြင့်ဆုံးခန့်အပ်သောအဆင့်
|-
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_10.png|50px|center]]
|-
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)
|[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_9.5.png|50px|center]]
|-
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="4" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_9.png|50px|center]]
|-
|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)
|-
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|-
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|-
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
| rowspan="14" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_8.png|50px|center]]
|-
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|-
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|-
|စစ်ရေးချုပ်
|-
|စစ်ထောက်ချုပ်
|-
|စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|-
|စစ်ဥပဒေချုပ်
|-
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|-
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|-
|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ်
|-
|[[လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|-
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|-
|စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး
|-
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်
| rowspan="30" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_7.png|50px|center]]
|-
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်
|-
|ဒုတိယစစ်ဥပဒေချုပ်
|-
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|-
|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း) စခန်းမှူး
|-
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနငွေစာရင်းရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
|-
|အမြှောက်တပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|သံချပ်ကာယန္တရားတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|စစ်လက်နက်ပစ္စည်းညွှန်ကြားရေးမှူ
|-
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|ဆေးဝန်ထမ်းညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|-
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|အင်အားဖြည့်တင်းရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှုအင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|[[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|-
|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|တပ်မတော်မှတ်တမ်းရုံးညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်းများညွှန်ကြားရေးမှူး
|-
|တပ်ထိန်းချုပ်
|-
|ကျောင်းအုပ်ကြီး (နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်)
|-
|လေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ရေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|တိုင်းမှူး
|-
|ဒုတိယတိုင်းမှူး
| rowspan="15" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_6.png|50px|center]]
|-
|စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးချုပ်(စစ်ဆင်ရေး)
|-
|တိုင်းဦးစီးချုပ်
|-
|လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး
|-
|ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး
|-
|စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|တပ်မမှူး
|-
|အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|သံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ကျောင်းအုပ်ကြီး
(စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်စစ်တက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း)
(တပ်မတော်(ကြည်း)တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း)
(တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းများ)
|-
|ပါမောက္ခချုပ်
(စစ်ဦးစီးတက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်စစ်တက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်ဆေးတက္ကသိုလ်)
(တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်)
|-
|ဆေးရုံအုပ်ကြီး (တပ်မတော်ဆေးရုံများ)
|-
|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ကိုယ်ရေးအရာရှိ
|-
|တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ကွန်ပြူတာဌာနမှူး
|-
|ဒုတိယလေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး
| rowspan="19" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_5.png|50px|center]]
|-
|ဒုတိယရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒုတိယဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒုတိယစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒုတိယတပ်မမှူး
|-
|ဒုတိယအမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒုတိယသံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
|-
|ဌာနမှူး
|-
|စစ်ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး
|-
|ဦးစီးဗိုလ်မှူးကြီး(စစ်ရေး/စစ်ထောက်)
|-
|ရေယာဉ်မှူး
|-
|စက်ရုံမှူး (ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ)
|-
|စက်ရုံမှူး (တပ်မတော်အကြီးစားစက်ရုံများ)
|-
|စခန်းမှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းစခန်းများ)
|-
|တပ်မှူး (စစ်အခြေခံလေ့ကျင့်ရေးတပ်များ)
|-
|နည်းပြအရာရှိချုပ်
(တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း)
(တပ်မတော်(ကြည်း)တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း)
(တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်းများ)
|-
|နည်းဗျူဟာမှူး
|-
|စစ်ဗျူဟာမှူး (စစ်ဗျူဟာ(အခြေချ))
|-
|စစ်ဗျူဟာမှူး
|-
|အထက်တန်းနည်းပြ
| rowspan="9" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_4.png|50px|center]]
|-
|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ဦးစီးအရာရှိ
|-
|စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)
|-
|ဦးစီးအရာရှိ(ပထမတန်း)
|-
|လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|-
|စခန်းမှူး (တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်)
|-
|တပ်မှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ)
|-
|တပ်ရင်းမှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း)
|-
|တပ်ရင်းမှူး (ခြေလျင်/ခြေမြန်)
|-
|စစ်ဦးစီးမှူး(ဒုတိယတန်း)
| rowspan="10" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_3.png|50px|center]]
|-
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်၏ ဦးစီးအရာရှိ
|-
|ဦးစီးအရာရှိ(ဒုတိယတန်း)
|-
|ဒုတိယလက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|-
|စခန်းမှူး (ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ကွပ်ကဲသောဌာနချုပ်များ)
|-
|ဒုတိယတပ်မှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ)
|-
|ဒုတိယတပ်ရင်းမှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း)
|-
|ဒုတိယတပ်ရင်းမှူး (ခြေလျင်/ခြေမြန်)
|-
|တပ်ခွဲမှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း)
|-
|တပ်ဆွယ်မှူး
|-
|စစ်ဦးစီးမှူး(တတိယတန်း)
| rowspan="12" |[[ဖိုင်:Myanmar_officer_rank_insignia_2.png|50px|center]]
|-
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး/ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၏ ဦးစီးအရာရှိ
|-
|ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်၏ ဦးစီးအရာရှိ
|-
|ဦးစီးအရာရှိ(တတိယတန်း)
|-
|ဥပဒေအရာရှိ
|-
|တပ်ရေးဗိုလ်ကြီး
|-
|တပ်ထောက်ဗိုလ်ကြီး
|-
|ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိ
|-
|ဆက်သွယ်ရေးအရာရှိ
|-
|တပ်ရင်းဆေးမှူး
|-
|တပ်ဖွဲ့ခွဲမှူး (အကူ/လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း)
|-
|တပ်ခွဲမှူး (ခြေလျင်/ခြေမြန်)
|-
|လုံခြုံရေးတပ်စုမှူး
|}
===ရာထူးအဆင့်နှင့် အဆောင်အယောင်===
====ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိများ====
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;"
{{Ranks and Insignia of Non NATO Armed Forces/OF/Blank}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Armies/OF/Myanmar}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Navies/OF/Myanmar}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Air Forces/OF/Myanmar}}
|}
====အခြားအဆင့်များ====
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;"
{{Ranks and Insignia of Non NATO Armies/OR/Blank}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Armies/OR/Myanmar}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Navies/OR/Myanmar}}
{{Ranks and Insignia of Non NATO Air Forces/OR/Myanmar}}
|}
#ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (Senior General)
#ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (Vice Senior General)
#ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (General)
#ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (Lieutenant General)
#ဗိုလ်ချုပ် (Major General)
#ဗိုလ်မှူးချုပ် (Brigadier General)
#ဗိုလ်မှူးကြီး (Colonel)
#ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး (Lieutenant Colonel)
#ဗိုလ်မှူး (Major)
#ဗိုလ်ကြီး (Captain)
#ဗိုလ် (Lieutenant)
#ဒုတိယ ဗိုလ် (Second Lieutenant)
#အရာခံဗိုလ် (Warrant Officer I)
#ဒုတိယ အရာခံဗိုလ် (Warrant Officer II)
#တပ်ခွဲ တပ်ကြပ်ကြီး (Quarter Master Sergeant)
#တပ်ကြပ်ကြီး (Sergeant)
#တပ်ကြပ် (Corporal)
#ဒုတပ်ကြပ် (Lance Corporal)
#တပ်သား (Private)
== လက်ရှိ တပ်တွင်း လစာများ ==
အစိုးရအဖွဲ့ဟာ လွှတ်တော်ရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ၂၀၁၅ - ၁၆ ဘဏ္ဍာနှစ် ဧပြီလက စပြီး ဝန်ထမ်းများနှင့် တပ်မတော်သားများကို လစာတိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://7daydaily.com/story/34525 |accessdate=9 October 2019 |archivedate=9 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191009053407/https://7daydaily.com/story/34525 }}</ref><ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/features/13986-2015-03-31-17-36-28.html |access-date=9 October 2019 |archive-date=9 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009053416/https://myanmar.mmtimes.com/features/13986-2015-03-31-17-36-28.html }}</ref>
* တပ်သား တဦးလျှင် ဝင်ဝင်ခြင်း ကျပ် ၁၄၄၀ဝ၀ ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး
* ဒုတပ်ကြပ်တဦးလျှင် ၁၆၈၀ဝ၀၊
* တပ်ကြပ် တဦးလျှင် ၁၈၆၀ဝ၀၊
* တပ်ကြပ်ကြီး တဦးလျှင် ၂၀၄၀ဝ၀၊
* တပ်ခွဲတပ်ကြပ်ကြီးတဦးလျှင် ၂၂၀ဝ၀၀၊
* ဒုအရာခံ ဗိုလ်တဦးလျှင် ၂၄၀၀ဝ၀၊
* အရာခံဗိုလ် တဦးလျှင်၂၅၈၀ဝ၀၊
* ဒုဗိုလ်တဦးလျှင် ၃ သိန်း၊ ဗိုလ်တဦးလျှင် ၃ သိန်း နှစ်သောင်း၊
* သုံးပွင့်အဆင့်ရှိ ဗိုလ်ကြီးတဦးလျှင် ၃ သိန်း ၅ သောင်းမှ သုံးနှစ်သက်တမ်းရှိပါက နှစ်တိုး ကျပ် ၄၀၀၀၊
* ဗိုလ်မှူးတဦးလျှင် ၃ သိန်း ၉ သောင်း၊
* ဒုဗိုလ်မှူးကြီး တဦးလျှင် ၄ သိန်း ၅ သောင်းမှ၊
* ဗိုလ်မှူးကြီး တဦးလျှင် ၅ သိန်း ၅ သောင်း၊
* ဗိုလ်မှူးချုပ် တဦးလျှင် ၇ သိန်း၊ ဗိုလ်ချုပ် တဦးလျှင် ၁၀ သိန်း၊
* ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးတဦးလျှင် ၁၅ သိန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တဦးလျှင် ကျပ် ၂၀ သိန်း၊
* ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး တဦးလျှင် ကျပ် ၂၅ သိန်းနှင့်
* ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအတွက် ကျပ် ၃၀ သိန်း သတ်မှတ်ထားသည်။
== စစ်ဘက် စက်မှုလုပ်ငန်းများ ==
{{Main|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး_အရာရှိချုပ်ရုံး}}
ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ(ကပစ)များအနေဖြင့် တပ်မတော်သုံး လက်နက်ငယ်များ၊ လက်နက်ကြီးများကိုထုတ်လုပ်သည်။ လက်ရှိ မြန်မာ့တပ်မတော်က အသုံးပြုနေသော လက်နက်ခဲယမ်းများသည် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ(ကပစ)များ ကိုယ်ပိုင်ထုတ်လုပ်သောလက်နက် အများစုဖြစ်ပြီး [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အရှေ့တောင်အာရှ]]နိုင်ငံများတွင် ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ခဲယမ်းထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-48101816</ref>
== စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ==
မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း(MEC) ကို ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင် လီမီတက် (UMEHL) ကို စစ်မှုထမ်းများ သက်သာချောင်ချိရေး အတွက် နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာကျပ်ငွေ ၁၀ ဘီလီယံအသုံးပြု မတည် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီများ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာများမှာ လက်ရှိ ထိပ်တန်း တပ်မတော် ခေါင်းဆောင် တချို့နဲ့ အတူ စစ်မှုထမ်းဟောင်း အဖွဲ့က ကိုယ်စားလှယ်တွေ ဖြစ်ကြသည်။<ref>https://www.bbc.com/burmese/burma-49272042</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် MEC ၏ ဉက္ကဌဖြစ်သည်။ MEHL နှင့် MEC တို့က ပိုင်ဆိုင်သော စီးပွားရေးကဏ္ဍအမျိုးပေါင်းစုံတွင် ဆောက်လုပ်ရေး၊ ကျောက်မျက်ထုတ်ယူရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း၊ အာမခံလုပ်ငန်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းစသည့် ကဏ္ဍတို့မှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းပေါင်း အနည်းဆုံး(၁၂၀)ခု မျှထိ ပါဝင်သည်။ <ref>https://www.nytimes.com/2019/08/05/world/asia/myanmar-military-business-united-nations.html</ref>
== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
* [[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)]]
* [[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်]]
* [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]
== ကိုးကား ==
=== ရှင်းလင်းချက်မှတ်စုများ ===
{{Notelist}}
=== ကိုးကားစာရင်း ===
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ တပ်မတော်အက်ဥပဒေ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808040447/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=7E8F0ECFC4E6C8D08A41E57083FC8C7E?lawordSn=8545 |date=8 August 2022 }}
* [http://www.mod.gov.mm ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224135234/https://mod.gov.mm/ |date=24 February 2021 }}
* [http://cincds.gov.mm တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]
{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922134112/https://cincds.gov.mm/ |date=22 September 2020 }}
{{တပ်မတော်}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်| ]]
rv9pidf83ybw2td5hquqsw8ohw5ecc4
အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
0
6530
1026113
1023261
2026-04-16T16:45:40Z
~2026-23503-00
141722
1026113
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military unit
| unit_name = အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
| native_name = လပခ
| image = Shoulder sleeve insignia of Central Command.svg
| image_size = 216px
| caption = အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း
| nickname = ထင်းရှူးပင် (လပခ၏ ယခင်တံဆိပ်မှာ ထင်ရှူးပင်ဖြစ်သည်)
| commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ်ဌေးအောင်
| commander1_label = တိုင်းမှူး
| commander2 =
| commander2_label =
| identification_symbol = [[Image:Mm-central-rmc.svg|border|200px]]
| identification_symbol_label = အလံတော်
}}
'''အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''လပခ''') သည် [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[အောင်မြေသာစံမြို့နယ်]]တွင် အခြေစိုက်သော [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသများဖြစ်သော မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတောင်ပိုင်းနှင့် ၎င်းတို့နှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံ တပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရုံးမှာ မန္တလေးမြို့၊ [[အောင်မြေသာစံမြို့နယ်]] [[မန္တလေး နန်းတော်|နန်းတွင်း]]တွင်တည်ရှိပြီး၊<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/17/236590.html|title=နေပြည်တော် စစ်တိုင်းမှူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref> လက်ရှိ အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး ဖြစ်သည်။
== သမိုင်း ==
၁၉၆၁ခုနှစ်မတိုင်မီတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တောင်ပိုင်းတိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတိုင်းဟူ၍ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နှစ်ခုသာရှိခဲ့ရာမှ ၁၉၆၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အနောက်မြောက်၊အလယ်ပိုင်း၊အရှေ့တောင်၊အနောက်တောင်၊အရှေ့ပိုင်းဟူ၍ ၅ခုအထိ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှာ [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်|မင်္ဂလာဒုံ]]တွင် အခြေစိုက်သည်။ ပထမဆုံးတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|စိန်ဝင်း]]ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]သို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။၁၉၈၈ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးအခြေစိုက် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အား ခွဲခြားကာ [[မုံရွာမြို့]]သို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းအား မန္တလေးသို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူတွင် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ ပျဉ်းမနားဒေသအား [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/article-09-24-11-soldiers-talk079-130479973/1245668.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQHKAFQArABIA%3D%3D#aoh=16228819305559&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Farticle-09-24-11-soldiers-talk079-130479973%2F1245668.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို နဝတဥက္ကဋ္ဌရာထူးကနေ ဖယ်ရှားခဲ့စဉ်က|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref>
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
=== စစ်ဗျူဟာများ ===
{{Expand section}}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ ==
=== [[အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၈၈)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
=== [[အမှတ် (၉၉) ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ် (၉၉) ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
=== [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
==အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ==
{{expand list}}
အောက်ပါတို့မှာ အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်တိုင်းမှူးများဖြစ်သည်။
*ဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းကြည် (ကြည်း - ၃၅၂၃)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|စိန်ဝင်း]] (ကြည်း - ၃၅၂၅)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်ဦး (ကြည်း - ၃၆၅၁) (၁၉-၉-၁၉၆၄ မှ ၂၀-၄-၁၉၇၂)
*ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်အုန်း (ကြည်း - ၅၆၀၅) (၂၉-၄-၁၉၇၂ မှ ၈-၃-၁၉၇၄)
*ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးအောင် (ကြည်း - ၅၅၈၁)
*ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းတင် (ကြည်း - ၅၆၀၃) (ဗသက - ၂)
*ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်နောင်စိုး (ကြည်း - ၆၂၂၀) (၁၈-၃-၁၉၇၅ မှ ၃၀-၉-၁၉၇၇)
*ဗိုလ်မှူးကြီး ဝမ်းတင် (ကြည်း - ၆၁၃၈) (၃၀-၉-၁၉၇၇ မှ ၂၃-၃-၁၉၇၉)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ဂျီတောင်ဇာခိုင် (ကြည်း - ၅၈၄၁) (၂၃-၃-၁၉၇၉ မှ ၂၂-၇-၁၉၈၃)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ဘုန်းမြင့် (ကြည်း - ၆၆၆၂) (ဗသက - ၉) (၁၉၈၃ ခန့်အပ်) (၂၂-၇-၁၉၈၃ မှ ၄-၁၁-၁၉၈၅)
*ဗိုလ်ချုပ် အေးသောင် (ကြည်း - ၇၀၃၄) (ဗသက - ၁၃) (၄-၁၁-၁၉၈၅ မှ )
*ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ထွန်းကြည်]] (ကြည်း - ၇၈၆၄) (စတသ - ၁)
*ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သန်း (ကြည်း - ၈၄၅၈) (ဗသက - ၂၅)
*ဗိုလ်ချုပ် ရဲမြင့် (ကြီး) (ကြည်း - ၁၀၃၁၀) (ဗသက - ၃၁)
*ဗိုလ်ချုပ် [[ရဲမြင့် (ဝန်ကြီးချုပ်)|ရဲမြင့်]] (လေး) (ကြည်း - ၁၂၆၀၇) (စတသ - ၁၅)
*ဗိုလ်ချုပ် ခင်ဇော် (ကြည်း - ၁၃၂၄၂) (စတသ - ၁၆)
*ဗိုလ်ချုပ် တင်ငွေ (ကြည်း - ၁၆၄၈၅) (စတသ - ၂၂)
*ဗိုလ်ချုပ် [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ရဲအောင်]] (ကြည်း - ၁၆၇၂၉) (စတသ - ၂၃)
*ဗိုလ်ချုပ် [[စိုးထွဋ်]] (ကြည်း - ၁၇၅၄၀) (ဗသက - ၆၄)
*ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ်ရှိန် (ကြည်း - ၁၈၂၉၆) (စတသ - ၂၅)
*ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာလင်း (ကြည်း - ၂၅၀၇၄) (စတသ - ၃၅) (လက်ရှိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ စစ်ထောက်ချုပ်)
*ဗိုလ်ချုပ် [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]] (ကြည်း - ၂၈၁၁၉) (စတသ - ၃၈) (လက်ရှိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]])
*ဗိုလ်ချုပ် ကြည်ခိုင် <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpdmypd28epo?fbclid=IwAR0J8E8BMzgLlKKS8MQklRrVHFRgrx1KQ6CASD9v4lrzc-MYYEyF0Pj7oVY|title=နေပြည်တော်စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး အပါအဝင်တိုင်းမှူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/53963/|title=လက်မရွံ့ မန်းတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကြည်ခိုင် နေပြည်တော်စစ်ကြောရေးရောက်|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၇ ဇွန် ၂၀၂၄|archive-date=14 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914064456/https://myanmar-now.org/mm/news/53963/}}</ref> (ကြည်း - ၂၇၁၄၀) (စတသ - ၃၇) (ယခင် [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး]]၊ ယခင် [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းအုပ်ကြီး)
*ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခိုင်ဝင်း (ကြည်း - ၂၅၉၅၇) (စတသ - ၃၆) (ယခင် [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တြိဂံတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး)<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/07/01/386175.html|title=ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခိုင်ဝင်း ကို အလယ်ပိုင်းတိုင်းမှူးအဖြစ် ပြောင်းလဲခန့်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကိုထိုက် (ကြည်း - ၂၈၁၂၅) <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/60790|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်အတွင်း နယ်မြေတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုများအား စစ်ဆေး၊ နယ်မြေခံတပ်မတော်ဆေးရုံတွင် တက်ရောက်ဆေးကုသမှုခံယူလျက်ရှိသည့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေများအား သွားရောက်ကြည့်ရှုအားပေး|work=MOI Myanmar|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> (စတသ - ၃၈)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2023-02/Vol-76%2CNo-5.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄/၂၀၂၃ စစ်မှုထမ်းကောင်းတံဆိပ်ချီးမြှင့်ခြင်း|work=မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း|access-date=၁၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref>
*ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် (ယခင် ဗန်းမော်အခြေစိုက် အမှတ်(၂၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး )<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cddmrl0j83ro|title=ထိပ်တန်းစစ်ဘက်ရာထူးတွေ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC|access-date=၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref>
*ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး (ယခင် စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]]
== နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ==
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
1l9bh04xwyj5k36isp21izgs3oaja6d
တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
0
7931
1026108
1018345
2026-04-16T15:54:59Z
~2026-23591-62
141720
1026108
wikitext
text/x-wiki
{{Ref improve|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁}}
{{Infobox military unit
| unit_name = တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
| native_name = တပခ
| image = Shoulder sleeve insignia of Southern Command.svg
| image_size = 216px
| caption = တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း
| nickname = တောင်ငူသား၊ ကေတုမတီ
| commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သူရဇော်လွင်စိုး(DSA-42)
| commander1_label = တိုင်းမှူး
| identification_symbol = [[Image:Mm-southern-rmc.svg|border|200px]]
| identification_symbol_label = အလံတော်
|commander2=ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ခိုင်ချို|commander2_label=ဒုတိယတိုင်းမှူး}}
'''တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''တပခ''') သည် [[ကေတုမတီမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တပ်မတော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သူရဇော်လွင်စိုး''(စတသ - ၄၂) ဖြစ်သည်။
== သမိုင်း ==
၁၉၄၈ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးချိန်တွင် [[တပ်မတော်]]၌ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းဟူ၍ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ၂ခုသာရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စောကြာဒိုး]]ဖြစ်သည်။၁၉၄၈ခုနှစ် ၄လပိုင်းတွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ရုံး (စစ်ရုံး)ကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သင်းဖြစ်သည်။၁၉၄၉ခုနှစ် ရောင်စုံသူပုန်ထကြွချိန်တွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ကျော်ဇော]]ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ကူမင်တန်အရေးတွင် တောင်ပိုင်းမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇောအား မြောက်ပိုင်းသို့ရွှေ့ကာ မြောက်ပိုင်းမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် အေဒီဘလိတ်မှာ တောင်ပိုင်းရောက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ် အိမ်စောင့်အစိုးရဖွဲ့စည်းချိန်တွင် တောင်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်ရွှေ]]ဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ရွှေကို ထုတ်ပယ်လိုက်ကာ ၎င်းနေရာတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်ဝင်းကို ခန့်ထားလိုက်သည်။
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီး အာဏာပြန်လွှဲပြီးချိန်ဖြစ်သော ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်ကို အင်အားတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် တောင်နှင့် မြောက် စစ်တိုင်း(၂)ခုအား [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|နမခ]]၊ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|လပခ]]၊ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရတခ]]၊ [[အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|နတခ]]နှင့် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရပခ]] ဟူ၍ စစ်တိုင်း(၅)ခုသို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးအခြေစိုက် [[အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]အား ခွဲခြားကာ [[မုံရွာမြို့]]သို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။ တောင်ငူအခြေစိုက် အလယ်ပိုင်းတိုင်းအား မန္တလေးသို့ ပြောင်း၍ အခြေစိုက်သည်။[[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]တွင် [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ အသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/article-09-24-11-soldiers-talk079-130479973/1245668.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQHKAFQArABIA%3D%3D#aoh=16228819305559&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Farticle-09-24-11-soldiers-talk079-130479973%2F1245668.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစောမောင်ကို နဝတဥက္ကဋ္ဌရာထူးကနေ ဖယ်ရှားခဲ့စဉ်က|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref><ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref>
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
=== [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ပြည်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ပြည်)]] ===
{{Main|ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ပြည်)}}
=== အခြေချ စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့(ရွှေကျင်) ===
{{Expand section}}
=== အမှတ်(၁)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ ===
{{Expand section}}
=== အမှတ်(၂)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ (လိပ်သို) ===
{{Expand section}}
=== အမှတ်(၃)စစ်ဗျူဟာအဖွဲ့ ===
{{Expand section}}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ ==
=== [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
=== [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်|အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်}}
== တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးနှင့်ဒုတိုင်းမှုးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ ==
{{Expand list}}
*ဗိုလ်မှူးချုပ် စောကြာဒိုး (ကြည်း - ၅၁၀၇) (၂၂-၁၂-၁၉၄၇ မှ ၁၃-၄-၁၉၄၈)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သင်း (ကြည်း - ၅၀၁၅) (၁၄-၄-၁၉၄၈ မှ ၅-၂-၁၉၄၉)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော (ကြည်း - ၃၅၀၄) (၅-၂-၁၉၄၉ မှ ၇-၇-၁၉၅၃)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ဒီအေဘလိတ် (ကြည်း - ၅၁၀၉) (၇-၇-၁၉၅၃ မှ ၂၅-၂-၁၉၅၉)
*ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ရွှေ (ကြည်း - ၃၅၀၅) (၂၅-၂-၁၉၅၉ မှ ၁၅-၂-၁၉၆၁)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် စိန်ဝင်း (ကြည်း - ၃၅၂၅) (၁၅-၂-၁၉၆၁ မှ ၁၁-၁၀-၁၉၆၁)
*ဗိုလ်ချုပ် အေးသောင် (ကြည်း - ၇၀၃၄) (ဗသက - ၁၃)
*ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြင့် (ကြည်း - ၈၆၄၂) (ဗသက - ၂၆)
*ဗိုလ်ချုပ် တင်အေး (ကြည်း - ၁၁၂၃၆) (စတသ - ၉)
*ဗိုလ်ချုပ် အောင်မင်း (ကြည်း - ၁၂၀၀၈) (စတသ - ၁၃)
*ဗိုလ်ချုပ် ကိုကို (ကြည်း - ၁၄၂၃၅) (စတသ - ၁၉)
*ဗိုလ်ချုပ် လှမင်း (ကြည်း - ၁၆၅၂၂) (စတသ - ၂၂)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးထွဋ်<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docsMA2011/MA2011-02-09.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၉.၂.၂၀၁၁)}}</ref> (ကြည်း - ၁၇၅၄၀) (ဗသက - ၆၄)
*ဗိုလ်ချုပ် ညိုစော (ကြည်း - ၁၆၇၆၇) (စတသ - ၂၃)
*ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ဇော (ကြည်း - ၁၇၄၄၄) (စတသ - ၂၄)
*ဗိုလ်ချုပ် မြတ်ကျော် (ကြည်း - ၁၈၉၅၉)
*ဗိုလ်ချုပ် မျိုးဝင်း (ကြည်း - ၁၉၇၁၄)
*ဗိုလ်ချုပ် ထိန်ဝင်း (ကြည်း - ၂၈၁၈၀) (စတသ - ၃၈)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် ကြည်သိုက်<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/01/17/236590.html|title=နေပြည်တော် စစ်တိုင်းမှူး အပြောင်းအလဲ ဖြစ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=}}</ref> (ကြည်း - ၂၉၄၀၇) (စတသ - ၃၉)
*ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
*ဗိုလ်မှုးချုပ်ဝင်းမြင့်
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ==
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
[[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]]
i8da1paceqkogdfh12qvzbrc98ty90s
မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)
0
10347
1026138
957019
2026-04-17T02:16:48Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကျန်းမာရေး */
1026138
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
{{Infobox President
|name= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး
|image=MaungAye.jpg
|office= [[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဒုဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
|term_end= ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|1blankname= ဥက္ကဋ္ဌ
|1namedata= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|predecessor= ကိုယ်တိုင် {{small|(နဝတဒုဥက္ကဋ္ဌ)}}
|successor=[[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)|သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] နှင့် ဒေါက်တာ [[စိုင်းမောက်ခမ်း]] <small>(ဒုသမ္မတ)</small>
|office1 = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|term_start1=ဇူလိုင် ၁၉၉၃
|term_end1 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|successor1= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
|predecessor1 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|office2= [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2=၂၇ ဧပြီ ၁၉၉၄<ref>{{cite book | title=ဦးသန်းရွှေ (သို့မဟုတ်) နေပြည်တော်မင်းသားကြီး| author=သန်းဝင်းလှိုင်}}</ref>
|term_end2= ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
|1blankname2= ဥက္ကဋ္ဌ
|1namedata2= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|predecessor2=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|successor2=ကိုယ်တိုင် <small>(နအဖဒုဥက္ကဋ္ဌ)</small>
|birth_date={{birth date and age|1938|12|25|df=y}}
|birth_place=[[ကန့်ဘလူမြို့]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]<ref>{{cite web|url=http://www.mizzima.com/political-pro/military/military-regime/general-maung-aye.html|title=General Maung Aye|date=1 April 2010|work=Mizzima Election 2010|publisher=Mizzima News|accessdate=20 August 2011|archivedate=23 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823003130/http://mizzima.com/political-pro/military/military-regime/general-maung-aye.html}}</ref>
|dead=alive
|death_date=
|death_place=
|alma_mater=[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
|spouse=ဒေါ်မြမြစန်း<ref name="altsean">{{cite web |url=http://www.altsean.org/Research/SPDC%20Whos%20Who/SPDC/MaungAye.htm |title=Maung Aye |accessdate=2008-07-02 |publisher=Alternative Asean Network on Burma |archivedate=20 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320001015/http://www.altsean.org/Research/SPDC%20Whos%20Who/SPDC/MaungAye.htm }}</ref>
|children=နန္ဒာအေး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=18597 |accessdate=27 August 2018 |archivedate=29 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120229232056/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=18597 }}</ref>
|party=[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|SPDC]] (စစ်အစိုးရ)
|religion= [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
<!--Military service-->
|nickname =
|allegiance =
|branch = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
|serviceyears = ၁၉၅၉-၂၀၁၁
|rank = [[File:Vice Senior General Tatmadaw (Final).gif|20px]] ဒုတိယ[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
|unit =
|commands =
|battles =
|awards =
}}
'''ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး''' သည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၏ [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်မှဖွဲ့စည်းသည့် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]၊ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]တို့တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရာထူးများ ရယူခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ စနစ်သစ်စတင်ချိန်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့်အတူ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာရာထူးများမှ အနားယူခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုတိယအကြီးအကဲနေရာမှ ရယူခဲ့သည့်အားလျော်စွာ နိုင်ငံတကာ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းများ ခံခဲ့ရသည်။
== ငယ်စဉ်ဘဝ ==
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ မှ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကန့်ဘလူ မြို့နယ်မှာ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၅၅-ခုနှစ်မှ စစ်တပ်ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှာ မေမြို့စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်သင်တန်း အပတ်စဉ် ၁ မှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
၁၉၈၆ ခုနှစ် မှာ အရှေ့မြောက်ပိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
== လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ ==
သူသည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး မဟုတ်သော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်မှုများ၊ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု နှိမ်နင်းရေးစစ်ဆင်ရေးများ (ဥပမာ - ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ) တွင်မူ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။<ref>သူသည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး မဟုတ်သော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်မှုများ၊ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု နှိမ်နင်းရေးစစ်ဆင်ရေးများ (ဥပမာ - ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ) တွင်မူ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။</ref>
== မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ကာလ ==
* စစ်တက္ကသိုလ်အပတ်စဉ် (၁) သင်တန်းဆင်း အရာရှိဖြစ်ပြီး ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ (ကြည်း - ၇၈၇၅) ဖြစ်သည်။
အောက်ပါအရေးကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-
* စစ်လက်နက်ပစ္စည်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူး
* [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး
* ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်
* အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
* [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တိုင်းမှူး
* အဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
* ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)
* ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
* ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
== နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ကာလ ==
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်၏ တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။ ၁၉၈၈ အရေးအခင်းကာလတွင် နိုင်ငံတော် ငြိပ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ဝင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး အဖြစ်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ် အဆင့်၊ ၁၉၉၂ တွင် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်(ကြည်း) နဝတ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၉၃တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးသို့တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရပြီး တပြိုင်နက် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုပါ ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၄တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ၂၀၀၂တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး တာဝန်များကို တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်(ကြည်း) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်မြမြစန်း ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ တာဝန် ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
== နအဖအဖွဲ့အတွင်း ပဋိပက္ခ ==
[[ဖိုင်:The Vice-Senior General and Vice-Chairman of the State Peace and Development Council of Myanmar, Mr. Maung Aye meeting with the Vice President, Mohammad Hamid Ansari, in New Delhi on April 2, 2008.jpg|200px|frameless|right]]
စစ်တိုင်းမှူးရာထူး ခန့်အပ်ရေးတွင်လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့အတွင်း အပြောင်းအလဲများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးနှင့် SPDC နံပါတ် တစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေအကြား အာဏာလွန်ဆွဲမှုများ ရှိသည်ဟု တပ်အသိုင်းအဝိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော သတင်းများအရ သိရှိရသည်။[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့၏ အထက်ပိုင်း ရာထူး အဆင့်ဆင့်တွင် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ အပေါ် သစ္စာခံသူ အသီးသီးစီ ထားရှိရန် ကြိုးစားကြသည်ဟု နားလည် သဘောပေါက်ကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် နအဖ အစိုးရအဖွဲ့ကို ပျဉ်းမနားဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကို သူ့အနေဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်ဟု သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
[[ဖိုင်:The Chairman of the State Peace and Development Council, Vice Senior General Maung Aye and the Vice President, Shri Mohd. Hamid Ansari witnessing the signing agreement, at Bayintnaung Yeikhta, Nay Pai Taw, in Myanmar.jpg|200px|frameless|right]]
အကဲခတ်သူများက ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ဒု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးအား ဝိုင်းပိတ်ထားရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မေလတွင် အခြေခံဥပဒေအတွက် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူကို အသိပေးခြင်း အကြံဉာဏ်ယူခြင်းမပြုခဲ့ပဲ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး ဂေါက်ရိုက်သွားစဉ် တီဗီမှ ကြေညာချက်ထွက်ပေါ်လာမှ သိရှိရသည်ဟု ဆိုသည်။
ရာထူးမှ ဖြုတ်ချပြီး အကျယ်ချုပ်ချထားခြင်း ခံရသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးမှာ အမြဲတမ်း ဦးနှောက်ဉာဏ် နည်းသူ အဖြစ်ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွှန့်အား မဖြုတ်ချမီ ပထမခြေလှမ်းအဖြစ် ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးက တရုတ်နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းစစ်ဆေးရေး တာဝန်ရှိသည့် အကောက်ခွန်ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအား အုပ်စုလိုက် အရေးယူခဲ့သည်။
== စီးပွားရေး အဆက်အသွယ်နှင့် လာဘ်စားမှု ==
ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးသည် ၁၉၇၀-၈၀ ခုနှစ်များက ရွှေတြိဂံဒေသတွင် ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးဖြင့် တာဝန်ကျစဉ် မှ ဘိန်းဘုရင်များနှင့် ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည်ဟု ယုံကြည်လျက်ရှိကြပြီး ရှမ်းပြည်တွင် စစ်တိုင်းမှူး အဖြစ်တာဝန် ယူစဉ်ကလည်း ရှမ်းပြည်မှ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်အချို့နှင့် ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေး တစ်ခုထူထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယခုလက်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်နှင် ဘီလျံဂရုပ် ပိုင်ရှင် ဦးအောင်ကိုဝင်း (ဆရာကျောင်း) မှာ သူ့နှင့်ထိုစဉ်က ရင်းနှီးခဲ့သူဖြစ်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းရှင်များက အစိုးရဝန်ထမ်းများ လာဘ်စားမှုကြောင့် သွင်းကုန်၊ ထုတ်ကုန် လုပ်ငန်းများ ဈေးမြင့်လာရသည်ဆိုသည့် တင်ပြချက်က ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို စိတ်ဆိုးစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် လုပ်ငန်းရှင် သူဌေးကြီး ဦးတေဇက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို နှစ်လိုခြင်းမရှိပဲ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒ ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အနေဖြင့် တေဇပိုင် လုပ်ငန်းများ ကုန်သွယ်မှုများအပေါ် အခွန်ပိုမိုစည်းကြပ် ကောက်ခံရန် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ပြည်တွင်းအခွန် ဝန်ကြီးသို့ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တခါက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို နအဖ ခေါင်းဆောင်များအနက် အရည်အချင်းရှိသော ခေါင်းဆောင်တဦးဟု ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ဘူးသည်။ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ညစာအတူသုံးဆောင်ခဲ့စဉ် ရင်းနှီးမှုကို ပြသခဲ့ပြီး နောက်ထိုသို့ရည်ညွန်းပြောဆိုခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
== နိုင်ငံခြားမုန်းတီးမှု ==
၂၀၀၄ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွှန့်အား နှိပ်ကွပ်ပြီးနောက်တွင် တိုင်းပြည်တွင်း (အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်) နိုင်ငံတကာ အန်ဂျီအိုအဖွဲ့များ နှင့် နိုင်ငံခြားသား အမြောက်အမြား လှုပ်ရှားမှုရှိနေသည်ကို ထိတ်လန့်တကြားဖြင့် တပ်မတော် အရာရှိများအား သတိပေးခဲ့ကာ ထိုနောက်ပိုင်း ကုလ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အန်ဂျီအိုတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများအား ပိုမိုတင်းကြပ်စေခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ တပ်မဟာ ၃ နှင့် အမေရိကန် တပ်တို့၏ မြန်မာထိုင်းနယ်စပ်၌ ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကိုလည်း ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးအနေဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်လိုသည့် သဘောထားရှိသည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။
== လူမျိုးစုများအပေါ် ရန်လိုခြင်း ==
ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးသည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအပေါ် ရန်လိုမုန်းတီးမှု ရှိသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ် ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ကချင်နှင့် ကရင်လက်နက်ကိုင်များ အပေါ် မုန်းတီးသည်ဟု ဆိုသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ရရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ကရင်လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တဖွဲ့ လက်နက်ချ အခမ်းအနားတွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးက ကရင်အလံအပေါ် ခြေဖြင့်နင်းလျှောက်သွားသည်ကို ရုပ်သံတွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ဖူးသည်။
== ကျန်းမာရေး ==
၂၀၀၃၊ ၄ နှစ်များက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးမှာ ကျန်းမာရေးချွတ်ယွင်းလျက်ရှိသည် ဆိုသည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆီးကြိတ်ကင်ဆာ ရောဂါအတွက် အကြိမ်ကြိမ်ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သည်။
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ကို ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-04-17|language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
* [https://www.altsean.org/ Alternative ASEAN Network on Burma Website]
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
{{Lifetime|၁၉၃၇||}}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
ne1z9rjru1xqh8nzn7k428hz3b2uyhv
1026140
1026138
2026-04-17T02:18:28Z
Salai Rungtoi
22844
1026140
wikitext
text/x-wiki
{{cleanup}}
{{Infobox President
|name= မောင်အေး
|image=MaungAye.jpg
|office= [[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဒုဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
|term_end= ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|1blankname= ဥက္ကဋ္ဌ
|1namedata= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|predecessor= ကိုယ်တိုင် {{small|(နဝတဒုဥက္ကဋ္ဌ)}}
|successor=[[တင်အောင်မြင့်ဦး၊ ဦး (သီဟသူရ)|သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး]] နှင့် ဒေါက်တာ [[စိုင်းမောက်ခမ်း]] <small>(ဒုသမ္မတ)</small>
|office1 = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|term_start1=ဇူလိုင် ၁၉၉၃
|term_end1 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|successor1= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
|predecessor1 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|office2= [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2=၂၇ ဧပြီ ၁၉၉၄<ref>{{cite book | title=ဦးသန်းရွှေ (သို့မဟုတ်) နေပြည်တော်မင်းသားကြီး| author=သန်းဝင်းလှိုင်}}</ref>
|term_end2= ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၁၉၉၇
|1blankname2= ဥက္ကဋ္ဌ
|1namedata2= ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|predecessor2=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]
|successor2=ကိုယ်တိုင် <small>(နအဖဒုဥက္ကဋ္ဌ)</small>
|birth_date={{birth date and age|1938|12|25|df=y}}
|birth_place=[[ကန့်ဘလူမြို့]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]<ref>{{cite web|url=http://www.mizzima.com/political-pro/military/military-regime/general-maung-aye.html|title=General Maung Aye|date=1 April 2010|work=Mizzima Election 2010|publisher=Mizzima News|accessdate=20 August 2011|archivedate=23 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110823003130/http://mizzima.com/political-pro/military/military-regime/general-maung-aye.html}}</ref>
|dead=alive
|death_date=
|death_place=
|alma_mater=[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
|spouse=ဒေါ်မြမြစန်း<ref name="altsean">{{cite web |url=http://www.altsean.org/Research/SPDC%20Whos%20Who/SPDC/MaungAye.htm |title=Maung Aye |accessdate=2008-07-02 |publisher=Alternative Asean Network on Burma |archivedate=20 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320001015/http://www.altsean.org/Research/SPDC%20Whos%20Who/SPDC/MaungAye.htm }}</ref>
|children=နန္ဒာအေး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=18597 |accessdate=27 August 2018 |archivedate=29 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120229232056/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=18597 }}</ref>
|party=[[နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|SPDC]] (စစ်အစိုးရ)
|religion= [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
<!--Military service-->
|nickname =
|allegiance =
|branch = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
|serviceyears = ၁၉၅၉-၂၀၁၁
|rank = [[File:Vice Senior General Tatmadaw (Final).gif|20px]] ဒုတိယ[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
|unit =
|commands =
|battles =
|awards =သတိုးမဟာသရေစည်သူ (၂၀၂၆)
|honorific prefix=သတိုးမဟာသရေစည်သူ <br> ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)}}
'''ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး''' သည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]၏ [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်မှဖွဲ့စည်းသည့် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]၊ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]တို့တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရာထူးများ ရယူခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ စနစ်သစ်စတင်ချိန်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့်အတူ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာရာထူးများမှ အနားယူခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရအဖွဲ့တွင် ဒုတိယအကြီးအကဲနေရာမှ ရယူခဲ့သည့်အားလျော်စွာ နိုင်ငံတကာ၏ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းများ ခံခဲ့ရသည်။
== ငယ်စဉ်ဘဝ ==
၁၉၃၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ မှ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကန့်ဘလူ မြို့နယ်မှာ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ၁၉၅၅-ခုနှစ်မှ စစ်တပ်ထဲ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှာ မေမြို့စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်သင်တန်း အပတ်စဉ် ၁ မှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
၁၉၈၆ ခုနှစ် မှာ အရှေ့မြောက်ပိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
== လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလ ==
သူသည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး မဟုတ်သော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်မှုများ၊ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု နှိမ်နင်းရေးစစ်ဆင်ရေးများ (ဥပမာ - ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ) တွင်မူ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။<ref>သူသည် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲဝင် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး မဟုတ်သော်လည်း၊ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်မှုများ၊ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု နှိမ်နင်းရေးစစ်ဆင်ရေးများ (ဥပမာ - ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ) တွင်မူ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။</ref>
== မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ ကာလ ==
* စစ်တက္ကသိုလ်အပတ်စဉ် (၁) သင်တန်းဆင်း အရာရှိဖြစ်ပြီး ပြန်တမ်းဝင်အမှတ်မှာ (ကြည်း - ၇၈၇၅) ဖြစ်သည်။
အောက်ပါအရေးကြီးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-
* စစ်လက်နက်ပစ္စည်းညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူး
* [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး
* ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင်
* အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
* [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တိုင်းမှူး
* အဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
* ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)
* ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
* ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
== နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ကာလ ==
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်၏ တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်းခံရသည်။ ၁၉၈၈ အရေးအခင်းကာလတွင် နိုင်ငံတော် ငြိပ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ဝင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး အဖြစ်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ တွင် ဗိုလ်ချုပ် အဆင့်၊ ၁၉၉၂ တွင် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်(ကြည်း) နဝတ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ၁၉၉၃တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာထူးသို့တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရပြီး တပြိုင်နက် ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုပါ ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၄တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ၂၀၀၂တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး တာဝန်များကို တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် နှင့် ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်(ကြည်း) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်မြမြစန်း ဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့တွင် ဗိုလ်မှူးအဆင့်ထိ တာဝန် ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
== နအဖအဖွဲ့အတွင်း ပဋိပက္ခ ==
[[ဖိုင်:The Vice-Senior General and Vice-Chairman of the State Peace and Development Council of Myanmar, Mr. Maung Aye meeting with the Vice President, Mohammad Hamid Ansari, in New Delhi on April 2, 2008.jpg|200px|frameless|right]]
စစ်တိုင်းမှူးရာထူး ခန့်အပ်ရေးတွင်လည်းကောင်း၊ ဝန်ကြီးအဖွဲ့အတွင်း အပြောင်းအလဲများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးနှင့် SPDC နံပါတ် တစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေအကြား အာဏာလွန်ဆွဲမှုများ ရှိသည်ဟု တပ်အသိုင်းအဝိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော သတင်းများအရ သိရှိရသည်။[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့၏ အထက်ပိုင်း ရာထူး အဆင့်ဆင့်တွင် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး နှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ အပေါ် သစ္စာခံသူ အသီးသီးစီ ထားရှိရန် ကြိုးစားကြသည်ဟု နားလည် သဘောပေါက်ကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် နအဖ အစိုးရအဖွဲ့ကို ပျဉ်းမနားဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းကို သူ့အနေဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်ဟု သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။
[[ဖိုင်:The Chairman of the State Peace and Development Council, Vice Senior General Maung Aye and the Vice President, Shri Mohd. Hamid Ansari witnessing the signing agreement, at Bayintnaung Yeikhta, Nay Pai Taw, in Myanmar.jpg|200px|frameless|right]]
အကဲခတ်သူများက ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ဒု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးအား ဝိုင်းပိတ်ထားရန် ကြိုးစားလျက်ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မေလတွင် အခြေခံဥပဒေအတွက် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေက ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူကို အသိပေးခြင်း အကြံဉာဏ်ယူခြင်းမပြုခဲ့ပဲ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး ဂေါက်ရိုက်သွားစဉ် တီဗီမှ ကြေညာချက်ထွက်ပေါ်လာမှ သိရှိရသည်ဟု ဆိုသည်။
ရာထူးမှ ဖြုတ်ချပြီး အကျယ်ချုပ်ချထားခြင်း ခံရသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွှန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးမှာ အမြဲတမ်း ဦးနှောက်ဉာဏ် နည်းသူ အဖြစ်ပြောဆိုလေ့ရှိကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွှန့်အား မဖြုတ်ချမီ ပထမခြေလှမ်းအဖြစ် ၂၀၀၄ခုနှစ်တွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးက တရုတ်နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းစစ်ဆေးရေး တာဝန်ရှိသည့် အကောက်ခွန်ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအား အုပ်စုလိုက် အရေးယူခဲ့သည်။
== စီးပွားရေး အဆက်အသွယ်နှင့် လာဘ်စားမှု ==
ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးသည် ၁၉၇၀-၈၀ ခုနှစ်များက ရွှေတြိဂံဒေသတွင် ဗိုလ်မှူးကြီးရာထူးဖြင့် တာဝန်ကျစဉ် မှ ဘိန်းဘုရင်များနှင့် ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေးရှိသည်ဟု ယုံကြည်လျက်ရှိကြပြီး ရှမ်းပြည်တွင် စစ်တိုင်းမှူး အဖြစ်တာဝန် ယူစဉ်ကလည်း ရှမ်းပြည်မှ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်အချို့နှင့် ခိုင်မာသည့် ဆက်ဆံရေး တစ်ခုထူထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယခုလက်ရှိ ကမ္ဘောဇဘဏ်နှင် ဘီလျံဂရုပ် ပိုင်ရှင် ဦးအောင်ကိုဝင်း (ဆရာကျောင်း) မှာ သူ့နှင့်ထိုစဉ်က ရင်းနှီးခဲ့သူဖြစ်သည်။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် လုပ်ငန်းရှင်များက အစိုးရဝန်ထမ်းများ လာဘ်စားမှုကြောင့် သွင်းကုန်၊ ထုတ်ကုန် လုပ်ငန်းများ ဈေးမြင့်လာရသည်ဆိုသည့် တင်ပြချက်က ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို စိတ်ဆိုးစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် လုပ်ငန်းရှင် သူဌေးကြီး ဦးတေဇက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို နှစ်လိုခြင်းမရှိပဲ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် သူ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒ ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ အနေဖြင့် တေဇပိုင် လုပ်ငန်းများ ကုန်သွယ်မှုများအပေါ် အခွန်ပိုမိုစည်းကြပ် ကောက်ခံရန် ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ပြည်တွင်းအခွန် ဝန်ကြီးသို့ညွှန်ကြားခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တခါက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးကို နအဖ ခေါင်းဆောင်များအနက် အရည်အချင်းရှိသော ခေါင်းဆောင်တဦးဟု ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ဘူးသည်။ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ညစာအတူသုံးဆောင်ခဲ့စဉ် ရင်းနှီးမှုကို ပြသခဲ့ပြီး နောက်ထိုသို့ရည်ညွန်းပြောဆိုခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
== နိုင်ငံခြားမုန်းတီးမှု ==
၂၀၀၄ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွှန့်အား နှိပ်ကွပ်ပြီးနောက်တွင် တိုင်းပြည်တွင်း (အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်) နိုင်ငံတကာ အန်ဂျီအိုအဖွဲ့များ နှင့် နိုင်ငံခြားသား အမြောက်အမြား လှုပ်ရှားမှုရှိနေသည်ကို ထိတ်လန့်တကြားဖြင့် တပ်မတော် အရာရှိများအား သတိပေးခဲ့ကာ ထိုနောက်ပိုင်း ကုလ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အန်ဂျီအိုတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများအား ပိုမိုတင်းကြပ်စေခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ တပ်မဟာ ၃ နှင့် အမေရိကန် တပ်တို့၏ မြန်မာထိုင်းနယ်စပ်၌ ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကိုလည်း ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေးအနေဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်လိုသည့် သဘောထားရှိသည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။
== လူမျိုးစုများအပေါ် ရန်လိုခြင်း ==
ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးသည် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအပေါ် ရန်လိုမုန်းတီးမှု ရှိသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ် ခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ကချင်နှင့် ကရင်လက်နက်ကိုင်များ အပေါ် မုန်းတီးသည်ဟု ဆိုသည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ရရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သော ကရင်လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တဖွဲ့ လက်နက်ချ အခမ်းအနားတွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးက ကရင်အလံအပေါ် ခြေဖြင့်နင်းလျှောက်သွားသည်ကို ရုပ်သံတွင်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ဖူးသည်။
== ကျန်းမာရေး ==
၂၀၀၃၊ ၄ နှစ်များက ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမောင်အေးမှာ ကျန်းမာရေးချွတ်ယွင်းလျက်ရှိသည် ဆိုသည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆီးကြိတ်ကင်ဆာ ရောဂါအတွက် အကြိမ်ကြိမ်ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သည်။
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ကို ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-04-17|language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
* [https://www.altsean.org/ Alternative ASEAN Network on Burma Website]
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
{{Lifetime|၁၉၃၇||}}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးခေတ် အကြီးအကဲများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
d1gyiyregm76q8qwwx1v871vcamn40w
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း
0
13047
1026133
1023902
2026-04-17T01:39:50Z
Kantabon
45503
1026133
wikitext
text/x-wiki
{{multiple image|perrow=2|total_width=320|image1=Staatsgreep in Birma, premier U nu, Bestanddeelnr 913-5820 (cropped).jpg|alt1=Portrait of U Nu (1962)|image2=Ne Win in 1959, Jerusalem.jpg|alt2=Ne Win at Jerusalem (1959)|image3=IRRI Thein Sein IMG 9847-15 (11229039523) (cropped).jpg|alt3=Theun Sein pictured (2013)|image4=NyoSaw.jpg|footer={{bulleted list|ထိပ်ဘေးပုံ: [[ဦးနု]] သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။|ထိပ်ညာပုံ: [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။.|အောက်ဘေးပုံ: [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)| သိန်းစိန်]]သည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရာထူးကို ဆက်ခံဖူးသူ ဖြစ်သည်။|အောက်ညာပုံ: [[ညိုစော]] သည် နောက်ဆုံး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။}}}}ဤဆောင်းပါးသည် ၁၉၄၈ မှစ၍ '''မြန်မာနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း''' ဖြစ်သည်။
၁၉၆၂ မှ ၁၉၇၄ အတွင်း [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်နေဝင်း]]သည် ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို "နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ" ဟုပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရလက်ထက်များဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နဝတ]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]တို့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး မရှိတော့ပေ။ [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]]လက်ထက်တွင် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]ရာထူးကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်နီးပါးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အောက်၌ အိမ်စောင့်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းအစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊]] နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] စသည့် ရာထူးများကို ရယူခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းသောအခါ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]]အား လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
== ရာထူးအခေါ်အဝေါ်များ ==
*'''၂၀၂၁ - ၂၀၂၅:''' နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်<ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref>
* '''၂၀၂၁ - လက်ရှိ''': [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]အစိုးရ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်
==မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း (၁၉၄၈-လက်ရှိ)==
{| class="toccolours"
! အရောင်သင်္ကေတ<br>{{nobold|(နိုင်ငံရေးပါတီများအတွက်)}}
|-
|{{colbegin|2}}
{{legend|Purple|[[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]}}
{{legend|Blue|[[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]}}
{{legend|#006B31|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]}}
{{legend|#C3B091|[[တပ်မတော်]]}}
{{Legend|Red|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}}
{{colend}}
|}
===ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ (၁၉၄၈-၁၉၇၄)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Purple; color:white"|၁
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| ၁၂ ဇွန် ၁၉၅၆<ref name="resignation">[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၅၆|၁၉၅၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီးတွင် နုတ်ထွက်</ref>
| {{age in years and days|1948|1|4|1956|6|12}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|၂
| [[ဖိုင်:Ba Swe.jpg|97x97px]]
| '''[[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးဗဆွေ]]'''<br><small>(၁၉၁၅-၁၉၈၇)</small>
| ၁၂ ဇွန် ၁၉၅၆
| ၁ မတ် ၁၉၅၇
| {{age in years and days|1956|6|12|1957|3|1}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|(၁)
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၁ မတ် ၁၉၅၇
| ၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈<ref>[[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေး</ref>
| {{age in years and days|1957|3|1|1958|10|29}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၃
| [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|70px]]
| '''[[နေဝင်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၁-၂၀၀၂)</small>
| ၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈
| ၄ ဧပြီ ၁၉၆၀<ref>[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၆၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီးတွင် အရပ်သားအစိုးရအား အာဏာလွှဲပြောင်းပေး</ref>
| {{age in years and days|1958|10|29|1960|4|4}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|(၁)
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၄ ဧပြီ ၁၉၆၀
| ၂ မတ် ၁၉၆၂<ref>၁၉၆၂ တွင် အာဏာသိမ်းခံရပြီး ဖြုတ်ချခံရ</ref>
| {{age in years and days|1960|4|4|1962|3|2}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]/[[ပြည်ထောင်စုပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|(၃)
| [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|70px]]
| '''[[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၁-၂၀၀၂)</small>
| ၂ မတ် ၁၉၆၂
| ၄ မတ် ၁၉၇၄
| {{age in years and days|1962|3|2|1974|3|4}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
|}
=== ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၇၄-၁၉၈၈)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Blue; color:white"|၄
| [[File:PM Sein Win.JPG|70px]]
| '''[[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးစိန်ဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၉-၁၉၉၃)</small>
| ၄ မတ် ၁၉၇၄
| ၂၉ မတ် ၁၉၇၇<ref>နိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|စီးပွားရေး ပြဿနာများ]]ကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ</ref>
| {{age in years and days|1974|3|4|1977|3|29}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|၅
| [[File:Mgmgkha.jpg|70px]]
| '''[[မောင်မောင်ခ၊ ဦး|ဦးမောင်မောင်ခ]]'''<br><small>(၁၉၂၀-၁၉၉၅)</small>
| ၂၉ မတ် ၁၉၇၇
| ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈<ref name="uprising">[[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ကာလတွင် နုတ်ထွက်</ref>
| {{age in years and days|1977|3|29|1988|7|26}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|၆
| [[ဖိုင်:PM Thura Htun Tin.JPG|99x99px]]
| '''[[ထွန်းတင်၊ သူရ|သူရ ဦးထွန်းတင်]]'''<br><small>(၁၉၂၀-၂၀၂၀)</small>
| ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈
| ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈<ref name="1988 coup">[[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ကာလတွင် အာဏာသိမ်းခံရပြီး ဖြုတ်ချခံရ</ref>
| {{age in years and days|1988|7|26|1988|9|18}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|}
=== ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၈၈-၂၀၁၁)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၇
| [[ဖိုင်:Sawmaung2.jpg|70x70px]]
| '''[[စောမောင်၊ ဦး(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]'''<br><small>(၁၉၂၈-၁၉၉၇)</small>
| ၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈
| ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂{{Efn|ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ}}
| {{age in years and days|1988|9|20|1992|4|23}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၈
| [[File:Than Shwe 2010-10-11.jpg|70px]]
| '''[[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]'''<br><small>(၁၉၃၃-)</small>
| ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| {{age in years and days|1992|4|23|2003|8|25}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၉
| [[File:KhinNyunt cropped.jpg|70px]]
| '''[[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]]'''<br><small>(၁၉၃၉-)</small>
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄<ref>ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျ</ref>
| {{age in years and days|2003|8|25|2004|10|18}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၀
| [[File:SoeWin cropped.jpg|70px]]
| '''[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၄၇-၂၀၀၇)</small>
| ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
| ၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇<ref>တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကွယ်လွန်</ref>
| {{age in years and days|2004|10|19|2007|10|12}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091;" height=60 |
| rowspan="3"|[[File:TheinSeinASEAN.jpg|70px]]
| rowspan="3"|'''[[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]'''<br><small>(၁၉၄၅-)</small>
| rowspan="3"|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ <br><small> (၅ မတ် ၂၀၀၇ မှစ၍ ခေတ္တပူးတွဲ)
| rowspan="3"|၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| rowspan="3"|{{age in years and days|2007|3|5|2011|3|30}}
| rowspan="3"|[[တပ်မတော်]] <br><small>(၂၀၁၀ အထိ)</small><br>[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br><small>(၂၀၁၀ မှစ၍)</small>
|-
! ၁၁
|-
! style="background:#006B31; color:white;" height=60 |
|-
|}
=== ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၂၁-၂၀၂၆) ===
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၂
| [[File:Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg|100px]]
| '''ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]'''<br><small>(၁၉၅၆ - )</small>
| ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-57783160 |title=စစ်ကောင်စီက အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=1 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref>
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| {{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၃
|[[ဖိုင်:NyoSaw.jpg|frameless|130x130px]]
| ဦး[[ညိုစော]] <br><small>( မွေးန့မသိရ)</small>
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| {{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}}
| [[တပ်မတော်]]
|}
== စစ်ပြိုင်အစိုးရများ ==
=== အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! colspan="3" width="35%" |ဝန်ကြီးချုပ်
! colspan="3" width="40%" |သက်တမ်း
! rowspan="2" width="25%" |နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width="3%" |<small>№
! <small>ပုံ
! width="30%" |<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Red; color:white" |၁။
| [[ဖိုင်:The_Prime_Minister_Mahn_Win_Khaing_Than.jpg|100px]]
| '''[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]'''<br><small>(၁၉၅၂-)</small><br>
| ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/crph-formation-nug-04162021040854.html</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2021/mar/14/myanmar-acting-civilian-leader-pledges-revolution-against-junta</ref>
|ယနေ့အထိ
| {{age in years and days|2021|4|16}}
| [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
|}
== အခြားကြည့်ရန်==
*[[ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]
*[[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ]]
== မှတ်စု ==
{{Notelist}}
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*[http://www.worldstatesmen.org/Myanmar.htm World Statesmen - Myanmar (Burma)]
*[http://www.mizzima.com/news/inside-burma/5085-thein-sein-sworn-in-as-burmas-president.html Thein Sein sworn in as Burma’s president] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509092134/http://mizzima.com/news/inside-burma/5085-thein-sein-sworn-in-as-burmas-president.html |date=9 May 2012 }}
{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|*]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]
94mhkvvosmn3lec4gndg4boh4iy8e8f
1026148
1026133
2026-04-17T02:52:24Z
Ninjastrikers
22896
/* ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၂၁-၂၀၂၆) */
1026148
wikitext
text/x-wiki
{{multiple image|perrow=2|total_width=320|image1=Staatsgreep in Birma, premier U nu, Bestanddeelnr 913-5820 (cropped).jpg|alt1=Portrait of U Nu (1962)|image2=Ne Win in 1959, Jerusalem.jpg|alt2=Ne Win at Jerusalem (1959)|image3=IRRI Thein Sein IMG 9847-15 (11229039523) (cropped).jpg|alt3=Theun Sein pictured (2013)|image4=NyoSaw.jpg|footer={{bulleted list|ထိပ်ဘေးပုံ: [[ဦးနု]] သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။|ထိပ်ညာပုံ: [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။.|အောက်ဘေးပုံ: [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)| သိန်းစိန်]]သည် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရာထူးကို ဆက်ခံဖူးသူ ဖြစ်သည်။|အောက်ညာပုံ: [[ညိုစော]] သည် နောက်ဆုံး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။}}}}ဤဆောင်းပါးသည် ၁၉၄၈ မှစ၍ '''မြန်မာနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း''' ဖြစ်သည်။
၁၉၆၂ မှ ၁၉၇၄ အတွင်း [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်နေဝင်း]]သည် ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို "နိုင်ငံတော်တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ" ဟုပြောင်းလဲခဲ့သည်။
စစ်အစိုးရလက်ထက်များဖြစ်သည့် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နဝတ]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]တို့တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ရွေးကောက်ခံအစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး မရှိတော့ပေ။ [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]]လက်ထက်တွင် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]ရာထူးကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်နီးပါးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အောက်၌ အိမ်စောင့်အစိုးရ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းအစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊]] နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] စသည့် ရာထူးများကို ရယူခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် အစိုးရအဖွဲ့အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းသောအခါ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]]အား လွှဲအပ်ခဲ့သည်။
== ရာထူးအခေါ်အဝေါ်များ ==
*'''၂၀၂၁ - ၂၀၂၅:''' နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်<ref name="cgov2">{{Cite news|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|url=https://news-eleven.com/article/212823|publisher=Eleven Media|accessdate=2 August 2025|archivedate=1 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601141032/https://news-eleven.com/article/212823}}</ref>
* '''၂၀၂၁ - လက်ရှိ''': [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]အစိုးရ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်
==မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း (၁၉၄၈-လက်ရှိ)==
{| class="toccolours"
! အရောင်သင်္ကေတ<br>{{nobold|(နိုင်ငံရေးပါတီများအတွက်)}}
|-
|{{colbegin|2}}
{{legend|Purple|[[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]}}
{{legend|Blue|[[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]}}
{{legend|#006B31|[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]}}
{{legend|#C3B091|[[တပ်မတော်]]}}
{{Legend|Red|[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]}}
{{colend}}
|}
===ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ (၁၉၄၈-၁၉၇၄)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Purple; color:white"|၁
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| ၁၂ ဇွန် ၁၉၅၆<ref name="resignation">[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၅၆|၁၉၅၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီးတွင် နုတ်ထွက်</ref>
| {{age in years and days|1948|1|4|1956|6|12}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|၂
| [[ဖိုင်:Ba Swe.jpg|97x97px]]
| '''[[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးဗဆွေ]]'''<br><small>(၁၉၁၅-၁၉၈၇)</small>
| ၁၂ ဇွန် ၁၉၅၆
| ၁ မတ် ၁၉၅၇
| {{age in years and days|1956|6|12|1957|3|1}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|(၁)
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၁ မတ် ၁၉၅၇
| ၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈<ref>[[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]အား အာဏာလွှဲပြောင်းပေး</ref>
| {{age in years and days|1957|3|1|1958|10|29}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၃
| [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|70px]]
| '''[[နေဝင်း၊ ဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နေဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၁-၂၀၀၂)</small>
| ၂၉ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၈
| ၄ ဧပြီ ၁၉၆၀<ref>[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၆၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီးတွင် အရပ်သားအစိုးရအား အာဏာလွှဲပြောင်းပေး</ref>
| {{age in years and days|1958|10|29|1960|4|4}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:Purple; color:white"|(၁)
| [[File:U Nu 1955 at Bandung Conference.PNG|100px]]
| '''[[နု၊ ဦး|ဦးနု]]'''<br><small>(၁၉၀၇-၁၉၉၅)</small>
| ၄ ဧပြီ ၁၉၆၀
| ၂ မတ် ၁၉၆၂<ref>၁၉၆၂ တွင် အာဏာသိမ်းခံရပြီး ဖြုတ်ချခံရ</ref>
| {{age in years and days|1960|4|4|1962|3|2}}
| [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]/[[ပြည်ထောင်စုပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|(၃)
| [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|70px]]
| '''[[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၁-၂၀၀၂)</small>
| ၂ မတ် ၁၉၆၂
| ၄ မတ် ၁၉၇၄
| {{age in years and days|1962|3|2|1974|3|4}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
|}
=== ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၇၄-၁၉၈၈)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Blue; color:white"|၄
| [[File:PM Sein Win.JPG|70px]]
| '''[[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးစိန်ဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၁၉-၁၉၉၃)</small>
| ၄ မတ် ၁၉၇၄
| ၂၉ မတ် ၁၉၇၇<ref>နိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး|စီးပွားရေး ပြဿနာများ]]ကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ</ref>
| {{age in years and days|1974|3|4|1977|3|29}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|၅
| [[File:Mgmgkha.jpg|70px]]
| '''[[မောင်မောင်ခ၊ ဦး|ဦးမောင်မောင်ခ]]'''<br><small>(၁၉၂၀-၁၉၉၅)</small>
| ၂၉ မတ် ၁၉၇၇
| ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈<ref name="uprising">[[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ကာလတွင် နုတ်ထွက်</ref>
| {{age in years and days|1977|3|29|1988|7|26}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style="background:Blue; color:white"|၆
| [[ဖိုင်:PM Thura Htun Tin.JPG|99x99px]]
| '''[[ထွန်းတင်၊ သူရ|သူရ ဦးထွန်းတင်]]'''<br><small>(၁၉၂၀-၂၀၂၀)</small>
| ၂၆ ဇူလိုင် ၁၉၈၈
| ၁၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈<ref name="1988 coup">[[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]]ကာလတွင် အာဏာသိမ်းခံရပြီး ဖြုတ်ချခံရ</ref>
| {{age in years and days|1988|7|26|1988|9|18}}
| [[တပ်မတော်]] / <br> [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|}
=== ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၈၈-၂၀၁၁)===
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၇
| [[ဖိုင်:Sawmaung2.jpg|70x70px]]
| '''[[စောမောင်၊ ဦး(ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]]'''<br><small>(၁၉၂၈-၁၉၉၇)</small>
| ၂၀ စက်တင်ဘာ ၁၉၈၈
| ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂{{Efn|ကျန်းမာရေးအခြေအနေကြောင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရ}}
| {{age in years and days|1988|9|20|1992|4|23}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၈
| [[File:Than Shwe 2010-10-11.jpg|70px]]
| '''[[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]'''<br><small>(၁၉၃၃-)</small>
| ၂၃ ဧပြီ ၁၉၉၂
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| {{age in years and days|1992|4|23|2003|8|25}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၉
| [[File:KhinNyunt cropped.jpg|70px]]
| '''[[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်]]'''<br><small>(၁၉၃၉-)</small>
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄<ref>ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ကျ</ref>
| {{age in years and days|2003|8|25|2004|10|18}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၀
| [[File:SoeWin cropped.jpg|70px]]
| '''[[စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း]]'''<br><small>(၁၉၄၇-၂၀၀၇)</small>
| ၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၄
| ၁၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇<ref>တာဝန်ထမ်းဆောင်နေစဉ် ကွယ်လွန်</ref>
| {{age in years and days|2004|10|19|2007|10|12}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091;" height=60 |
| rowspan="3"|[[File:TheinSeinASEAN.jpg|70px]]
| rowspan="3"|'''[[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]'''<br><small>(၁၉၄၅-)</small>
| rowspan="3"|၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇ <br><small> (၅ မတ် ၂၀၀၇ မှစ၍ ခေတ္တပူးတွဲ)
| rowspan="3"|၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| rowspan="3"|{{age in years and days|2007|3|5|2011|3|30}}
| rowspan="3"|[[တပ်မတော်]] <br><small>(၂၀၁၀ အထိ)</small><br>[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br><small>(၂၀၁၀ မှစ၍)</small>
|-
! ၁၁
|-
! style="background:#006B31; color:white;" height=60 |
|-
|}
=== ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၂၁-၂၀၂၆) ===
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
{|class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! width=35% colspan=3|ဝန်ကြီးချုပ်
! width=40% colspan=3|သက်တမ်း
! width=25% rowspan=2|နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width=3%|<small>№
! <small>ပုံ
! width=30%|<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၂
| [[File:Min Aung Hlaing in June 2017 (cropped).jpg|100px]]
| '''ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]'''<br><small>(၁၉၅၆ - )</small>
| ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-57783160 |title=စစ်ကောင်စီက အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=1 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref>
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| {{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style="background:#C3B091; color:black"|၁၃
|[[ဖိုင်:NyoSaw.jpg|frameless|130x130px]]
| ဦး[[ညိုစော]] <br><small>( မွေးနေ့မသိရ)</small>
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| {{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}}
| [[တပ်မတော်]]
|}
== စစ်ပြိုင်အစိုးရများ ==
=== အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:90%"
|-
! colspan="3" width="35%" |ဝန်ကြီးချုပ်
! colspan="3" width="40%" |သက်တမ်း
! rowspan="2" width="25%" |နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! width="3%" |<small>№
! <small>ပုံ
! width="30%" |<small>အမည်<br />(မွေးဖွား-သေဆုံး)
! <small>စတင်
! <small>ပြီးဆုံး
! <small>ကြာမြင့်ချိန်
|-
! style="background:Red; color:white" |၁။
| [[ဖိုင်:The_Prime_Minister_Mahn_Win_Khaing_Than.jpg|100px]]
| '''[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]'''<br><small>(၁၉၅၂-)</small><br>
| ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၁<ref>https://www.rfa.org/burmese/news/crph-formation-nug-04162021040854.html</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2021/mar/14/myanmar-acting-civilian-leader-pledges-revolution-against-junta</ref>
|ယနေ့အထိ
| {{age in years and days|2021|4|16}}
| [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
|}
== အခြားကြည့်ရန်==
*[[ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
*[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]
*[[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ]]
== မှတ်စု ==
{{Notelist}}
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*[http://www.worldstatesmen.org/Myanmar.htm World Statesmen - Myanmar (Burma)]
*[http://www.mizzima.com/news/inside-burma/5085-thein-sein-sworn-in-as-burmas-president.html Thein Sein sworn in as Burma’s president] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509092134/http://mizzima.com/news/inside-burma/5085-thein-sein-sworn-in-as-burmas-president.html |date=9 May 2012 }}
{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|*]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]
dox685j3wablaxs2y0dbk0l9a5a494l
တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
0
13340
1026112
959106
2026-04-16T16:43:10Z
~2026-23503-00
141722
1026112
wikitext
text/x-wiki
{{Ref improve|date=စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁}}
{{Infobox military unit
| unit_name = တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
| native_name = တသခ
| image = Shoulder sleeve insignia of Triangle Region Command.svg
| image_size = 216px
| caption = တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ်
| country = {{Flag|Myanmar}}
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း
| nickname = တြိဂံ
| commander1 = ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် စိုးထွဋ်
| commander1_label = တိုင်းမှူး
| commander2 = ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်နိုင်စိုး
| commander2_label = ဒုတိယတိုင်းမှူး
| identification_symbol = [[Image:Mm-triangle-rmc.svg|border|200px]]
| identification_symbol_label = အလံတော်
}}
'''တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''တသခ''') သည် [[ကျိုင်းတုံမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။
အဓိက တာဝန်မှာ ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)နယ်မြေနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏ လက်အောက်ခံတပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။
လက်ရှိ တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ''ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် စိုးလှိုင် - ကြည်း - ၂၉၂၀၈ (တေဇ - ၂၄) ဖြစ်သည်။
== သမိုင်း ==
၁၉၆၁ခုနှစ်တွင် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို [[တောင်ကြီးမြို့]]တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရပခ]]လက်အောက်ရှိ မြောက်ပိုင်းဒေသအား ခွဲထုတ်၍ [[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ဟူ၍ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။၁၉၉၆ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းဒေသကိုခွဲထုတ်ကာ [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]အခြေစိုက် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ဟူ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite book | title=အကွဲအပြဲနှင့် မသဲမကွဲမြန်မာပြည်| author=ကိုဝင်း(အမရပူရ)| work= | publisher= | year=| isbn=}}</ref><ref>{{cite book | title=တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်များသမိုင်းအကျဉ်း (၁၉၄၁-၁၉၉၈) | author=မြဝင်း | work= | publisher= | year= | isbn=}}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အငြိမ်းစား [[ဦးသိန်းစိန်]] နှင့် လက်ရှိ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]တို့မှာ တိုင်းမှူးများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြဖူးသည်။
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
=== စစ်ဗျူဟာများ ===
{{Expand section}}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ ==
=== [[အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၁၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်}}
=== [[အမှတ်(၁၈)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ===
{{Main|အမှတ်(၁၈)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်}}
== တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ ==
{{Expand list}}
*ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]] (ကြည်း - ၁၁၂၅၂) (စတသ - ၉)
*ဗိုလ်ချုပ် ချစ်သန်း (စတသ - ၁၅)
*ဗိုလ်ချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်]] (ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉)
*ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ဖြိုး (ကြည်း - ၁၆၅၂၁) (စတသ - ၂၂)
*ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွန်းဦး (ကြည်း - ၁၇၄၃၂)
*ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်အေး (ကြည်း - ၂၀၁၇၅) (စတသ - ၂၈)
*ဗိုလ်ချုပ် ခင်လှိုင် (ကြည်း - ၂၂၃၈၃) (တေဇ - ၁၇)
*ဗိုလ်ချုပ် မျိုးမင်းထွန်း (ကြည်း - ၂၇၉၈၄) (တေဇ - ၂၃)
*ဗိုလ်ချုပ် [[နီလင်းအောင်]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41839|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၄၇ / ၂ဝ၂၃ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ ဒုတိယဝါဆိုလဆန်း ၄ ရက် ( ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> (ကြည်း - ၂၇၁၆၀) (စတသ - ၃၇)
* ဗိုလ်ချုပ်အောင်ခိုင်ဝင်း<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2j87xn45vo
|title=မြောက်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူးအပါအဝင် တိုင်းမှူးတချို့ အပြောင်းအလဲဖြစ်|work=BBC Burmese|access-date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ }}</ref> (ကြည်း - ၂၅၉၅၇) (စတသ - ၃၆)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/56982|title=တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ကျိုင်းတုံတပ်နယ်ရှိ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားမည့် ကျောင်းသား ကျောင်းသူများအတွက် ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၃ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref>
*ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် စိုးလှိုင် ယခင်တတက၁၂ကျောင်းအုပ်ကြီး တပ်မ၉၉တပ်မမှူး ရမခတိုင်းမှူး(ကြည်း - ၂၉၂၀၈) (တေဇ - ၂၄)
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ==
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
[[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]]
stei8drkh2eqnfc0liw8ec6vnruylai
မင်းအောင်လှိုင်
0
18849
1026096
1025785
2026-04-16T13:48:41Z
Salai Rungtoi
22844
စာစီစာကုံး
1026096
wikitext
text/x-wiki
[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name = မင်းအောင်လှိုင်
| image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
|successor1 =
| office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2 = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2 = တာဝန်ပြီးဆုံး
| president2 =
| primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <br> [[ညိုစော]]
| term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3 = ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref>
| predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
| deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref>
| president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party =
| birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ဗမာလူမျိုး]][[(ထားဝယ်)]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref>
| spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname =
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit =
| commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}}
| ethnicity =
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး
|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref>
ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[ထားဝယ်လူမျိုး]]များဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/>
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref>
၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref>
၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မတော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref>
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ကတွေ့ရသော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref>
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်ပေါင်း (၄၀)ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>
ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref>
ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref>
လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref>
ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref>
=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==
=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref>
==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}
{| class="wikitable"
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref>
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref>
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref>
|}
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရစဉ်]]
== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref>
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/>
မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။
== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref>
မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" />
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class="wikitable"
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" />
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–လက်ရှိ}}
{{s-inc}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၉၇–၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–လက်ရှိ}}
{{s-inc|rows=3}}
|-
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–လက်ရှိ}}
|-
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–လက်ရှိ}}
{{s-end}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
jqvoob77lehe73y4jbvsyqsa63fj65q
1026185
1026096
2026-04-17T06:40:35Z
Salai Rungtoi
22844
1026185
wikitext
text/x-wiki
[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name = မင်းအောင်လှိုင်
| image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
|successor1 =
| office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2 = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2 = တာဝန်ပြီးဆုံး
| president2 =
| primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <br> [[ညိုစော]]
| term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3 = ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref>
| predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
| deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref>
| president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party =
| birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ဗမာလူမျိုး]][[(ထားဝယ်)]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref>
| spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname =
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit =
| commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}}
| ethnicity =
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး
|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref>
ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[ထားဝယ်လူမျိုး]]များဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/>
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref>
၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref>
၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မတော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref>
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ကတွေ့ရသော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref>
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်ပေါင်း (၄၀)ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>
ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref>
ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref>
လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref>
ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref>
=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==
=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref>
==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}
{| class="wikitable"
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref>
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref>
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref>
|}
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရစဉ်]]
== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref>
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/>
မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။
== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref>
မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" />
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class="wikitable"
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" />
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–လက်ရှိ}}
{{s-inc}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ (၁၉၉၇–၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–လက်ရှိ}}
{{s-inc|rows=3}}
|-
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–လက်ရှိ}}
|-
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–လက်ရှိ}}
{{s-end}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
8wkksp4sers6sihowpk33oquykbujm0
1026203
1026185
2026-04-17T08:04:33Z
Salai Rungtoi
22844
updated information
1026203
wikitext
text/x-wiki
[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name = မင်းအောင်လှိုင်
| image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
|successor1 =
| office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2 = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2 = တာဝန်ပြီးဆုံး
| president2 =
| primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <br> [[ညိုစော]]
| term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3 = ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref>
| predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
| deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref>
| president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party =
| birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ဗမာလူမျိုး]][[(ထားဝယ်)]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref>
| spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname =
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit =
| commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}}
| ethnicity =
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး
|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref>
ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[ထားဝယ်လူမျိုး]]များဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/>
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref>
၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref>
၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မတော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref>
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ကတွေ့ရသော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref>
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်ပေါင်း (၄၀)ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>
ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref>
ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref>
လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref>
ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref>
=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==
=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref>
==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}
{| class="wikitable"
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref>
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref>
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref>
|}
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရစဉ်]]
== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref>
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/>
မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။
== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref>
မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" />
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class="wikitable"
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" />
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}}
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= [[ညိုစော]]}}
{{s-end}}
{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
t2m3zqbln2d9197oi199f52x00e38u5
မဟာသီရိသုဓမ္မ
0
19423
1026141
892203
2026-04-17T02:26:29Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကိုးကား */
1026141
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = မဟာသီရိသုဓမ္မ<br>သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title =
| image = Maha Thiri Thudhamma with neck ribbon.svg
| caption = မဟာသီရိသုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့၏ လည်ဆွဲဖဲကြိုးဖြင့် အဆောင်အယောင်တံဆိပ် နမူနာ ပုံ
| image_size = 200px
| image2 = [[ဖိုင်:Order of Thudhamma Thingaha.png|100px]] [[ဖိုင်:Maha Thiri Thudhamma Thingaha (back).png|100px]]
| caption2 = (ရှေ့ဖက်) နှင့် (ကျောဖက်) </br> မဟာသီရိသုဓမ္မ၏ အဆောင်အယောင်တံဆိပ်ပုံ </br> {{Small|''(သုဓမ္မသင်္ဂဟများ၏ အဆောင်အယောင်တံဆိပ် ရှေ့ဖက်ပုံစံများသည် တူညီကြသည်။<ref name=":1"/>)''}}
| image_size2 = 200px
| awarded_by = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type = [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ|သုဓမ္မသင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့]]
| established = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ|title=မြန်မာနိုင်ငံ}}
| ribbon = [[File:Service ribbon of the Thudhamma Thingaha.svg|border|60px]]
| motto =
| eligibility =
| criteria = နိုင်ငံတော်အတွက် ထူးကဲစွာ အမှုထမ်းသူများ နှင့် အကျိုးဆောင်သူများ
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =[[မဟာသရေစည်သူ]]
| higher = [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| lower = ''မရှိပါ''
}}
'''မဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့''' သည် (၁၉၄၈) လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို စစ်ဘက်၊ နယ်ဘက် နယ်ပယ်၌ အကျိုးဆောင်ခဲ့သည့်အတွက် ဂုဏ်ပြုရန်သတ်မှတ်တီထွင်ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဘွဲ့တံဆိပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်အတွက် ထူးကဲစွာဆောင်ရွက်သူများ၊ အကျိုးဆောင်သူများအားချီးမြှင့်အပ်နှင်းရန်အတွက်ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များဆိုင်ရာပြဋ္ဌာန်းချက် ထုတ်ပြန်ခြင်း|author=[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၊ [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]|accessdate=၂၇.၀၆.၂၀၂၂|quote=အခန်း(၈)၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများ|archive-date=26 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220626061907/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945}}</ref>(သာသနာ့နုဂ္ဂဟဘွဲ့များနှင့် မရောထွေးပါနှင့်) ယခင်ကာလများ၌ ဤဘွဲ့ကို သမ္မတ၊ တရားသူကြီးချုပ်၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၊ စစ်ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ မဟာသီရိသုဓမ္မ၊ သတိုးသီရိသုဓမ္မ၊ အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ ဘွဲ့များအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref name="bbc">[https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46747952 လွတ်လပ်ရေးခေတ်က လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာ ပေးတဲ့ ဘွဲ့တံဆိပ် သင်္ဂဟ၊ ဘီဘီစီ]</ref> အမျိုးသမီးများထဲက သုဓမ္မသင်္ဂဟကို ရှားရှားပါးပါးရသူမှာ မဟာသီရိသုဓမ္မ ဒေါ်ခင်ကြည်ဖြစ်ပြီး (၁၉၅၁) တွင်ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
မဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ :
#[[ဦးထွန်းဖြူ]] (တိုင်းပြည်ပြုလွှတ်တော်ခေတ်၏ ပထမဆုံးသော မြန်မာနိုင်ငံတော် တရားဝန်ကြီးချုပ်၊ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များကို ဂဠုန်ဦးစောနှင့် အပေါင်းအပါများက လုပ်ကြံသည့် နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုကြီးကို အစိုးရရှေ့နေအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သူ)
#[[ဒေါ်ခင်ကြည်]]
#[[ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]] (နောင်တွင် အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မဘွဲ့ပါ ထပ်မံရရှိ)
#တပ်မင်းကြီး [[ဗိုလ်လက်ျာ]]
#ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စောကြာဒိုး]]
#[[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]<ref name="bbc" />
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
| rowspan="2" |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦး[[ညိုစော]]
|ဒုတိယသမ္မတ
|
|မင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဒေါ်[[နန်းနီနီအေး]]
|ဒုတိယသမ္မတ
|
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]
{{မြန်မာ-stub}}
i055k6x3g7vx7hcsmx2e45arsyt36xr
သီရိပျံချီဘွဲ့
0
19424
1026151
1023805
2026-04-17T02:57:40Z
Salai Rungtoi
22844
1026151
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = သီရိပျံချီဘွဲ့
| title = ''စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာဘွဲ့''
| image =
| caption = သီရိပျံချီဘွဲ့ ဖဲကြိုးနမူနာ
| image2 = Thiri_Pyanchi.jpg
| caption2 = သီရိပျံချီဘွဲ့တံဆိပ်
| awarded_by =
| type = စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| established = ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Thiri Pyanche ribbon bar.svg|200px]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes = <!-- (Default:classes, or use: grades); Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} -->
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
}}
'''သီရိပျံချီဘွဲ့'''သည် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သောသူများအား သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
== နောက်ခံ ==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ [[မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်]]၊ ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲခြားရာ၌ သင်္ဂဟပြီးလျှင် ဘွဲ့၊ ဘွဲ့၏အောက် တံဆိပ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့များတွင် [[သီရိပျံချီ]]၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]]၊ [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]၊ သိပ္ပံကျော်စွာ၊ ဇေယျကျော်ထင်ဟူ၍ ၅ မျိုးရှိသည် -
* '''[[သီရိပျံချီဘွဲ့]]'''ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကို အများပြည်သူတို့၏ ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို စာပေ ပရိယတ္တိ၊ သုခုမပညာ၊ ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ ဂီတပညာအရပ်ရပ်တို့တွင် ထူးခြားကောင်းမွန်စွာ တတ်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို သိပ္ပံပညာ၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာရပ်များတွင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကိုမူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်အမည်နှင့်တွဲသုံးခြင်း ==
ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ဥပမာ- ဗိုလ်ကြီးသူရအောင်သိုက်၊ သူရဦးစိန်လှ၊ သီရိပျံချီ ဦးတင်သိန်း၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်နုရင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာ မမြလေး။
စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့များအနက် အမျိုးအစားမတူသောဘွဲ့ကို ထပ်မံရရှိပါက အဆင့်မြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့ကို အမည်၏ရှေ့တွင်ထား၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲရသည်။ ဥပမာ- အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရသူ ဦးအုန်းမြင့်သည် သီရိပျံချီဘွဲ့ ထပ်မံရရှိပါက အလင်္ကာကျော်စွာ သီရိပျံချီ ဦးအုန်းမြင့်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရသည်။
== ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ==
လက်ယာရစ်ရွှေ[[ခရုသင်း (တူရိယာ)|ခရုသင်း]]ကို သပြေခက်နှစ်ခက် ဝန်းရံထားသောအမှန်တံဆိပ်ပုံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတာဝန်ကိုထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့သော နယ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစိုးရအမှု့ထမ်း၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ အရပ်သားများကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
== သီရိပျံချီဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသူများ ==
သီရိပျံချီဘွဲ့ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
*မီးယပ်သားဖွားပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်ရင်မေ (ဒပ်ဖရင်ဆေးရုံ) (၁၉၄၉)
*ဆေးပညာပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဦးမင်းစိန် (၁၉၄၉)
*ဦးသိန်း (သစ်တောရေးရာ မင်းကြီးချုပ်)
*ဓာတုဗေဒ မင်းကြီး [[ချစ်သောင်း၊ ဦး|ဦးချစ်သောင်း]] (၁၉၅ဝ)
*ခန္တီး စော်ဘွားကြီးစဝ်မြစိန် (၁၉၅၂)
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]] [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]](၁၉၅၃)
*[[ဦးသာမြတ်]] (၁၉၅၄) (ပျူစာပေ ပညာရှင်)
*ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ [[ဘသန်း (ခွဲစိတ်ဆရာဝန်)|ဘသန်း]] (၁၉၅၄) ([[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးကောလိပ်]])
*[[ဇေယျ၊ စာရေးဆရာ|ဆရာဇေယျ]] (၁၉၅၅)
*ကောလိယ ဦးစိန်းမောင် (နိုင်ငံတော်သာသနာရေးအရာရှိချုပ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲအတွက် သာသနာကဏ္ဍမှ ဦးဆောင်ခဲ့သူ)
*ပင်လောင်းစော်ဘွား စောမိုးကျော် (ကယန်းလထာမျိုးနွယ်စု) (၁၉၅၉)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[စိုးရ၊ ဦး|ဦးစိုးရ]] (၁၉၅၉)
*ဆရာ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]] (၁၉၆၁)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[နွယ်စိုး]] (၁၉၆၁)
*ပါမောက္ခ [[ဧမောင်၊ ဦး(ပါမောက္ခ)|ဦးဧမောင်]] (၁၉၆၂)
*ဆရာ [[မင်းသုဝဏ်]] (၁၉၆၂) (နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]]၏ဖခင်)
*ဦးဘသောင်း (၁၉၆၂) (အတွင်းဝန်)
* [[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးစိန်ဝင်း]] (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်))
* [[သန်းစိန်၊ ဦး၊ သီရိပျံချီ|ဦးသန်းစိန်]] (ပါလီမန်အတွင်းဝန်)
*အထူးခုံရုံး အဖွဲ့ဝင် ဦးစီဘူး (၁၈၉၈-၁၉၅၃) (၁၉ ဇူလိုင် နိုင်ငံတော် လုပ်ကြံမှုကို စစ်ဆေးစီရင်သော တရားရေးအဖွဲ့ဝင်)
*[[မြ၊ ဦး(ကျောက်စာဝန်)|ဦးမြ]] (အငြိမ်းစားကျောက်စာဝန်၊ အထူးအရာရှိ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန)
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[မှူးသမိန်|စောမြင့်]] (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) ခေါ် စာရေးဆရာ မှူးသမိန် (၁၉၅၅)
*ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*စည်သူ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်ဆွေ (သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်))
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သီဟသူရ]] လှမော် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်)) (BC-3570)
*[[ဘအေး၊ ဦး(ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)|ဦးဘအေး]] (ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)
*ဦးဘစိန်
*ဦးဘဉာဏ်
*ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) (နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ)
*ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ခိုင် (နောင်တွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး ၂)
*ဆရာကြီး ဃာဇီ မုဟမ္မဒ်ဟာရှင်မ်ဟာ
*[[မှူးသမိန်]]
*[[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*[[အေးကို၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးအေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*ဦးသိန်းဟန် ([[မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှ]]င်ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[ထွန်းမြင့်၊ ဦး (လင်းခေး)|ဦးထွန်းမြင့် (လင်းခေး)]]
*စဝ်ခွန်အောင်
*စဝ်ရွှေမှုံ
*[[လွင်၊ ဦး|ဦးလွင်]] (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်)(နောင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] တည်ထောင်သူ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]] ၏ယောက္ခမ)
*ဦးခင့်မောင်
*ဦးအေမြလေး
*စောခင်စိုး
*ဒေါက်တာသာဉာဏ်(ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝခရစ်ယာန်အသင်းဥက္ကဋ္ဌ) (အကယ်ဒမီ မြင့်မြင့်ခိုင်၏ခင်ပွန်း)
*ဦးထွန်းနေလင်း (နီပေါဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး)
*[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]] ( [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] ) (၂၀၁၁)
*[[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[တေဇ၊ ဦး|ဦးတေဇ]]
*ဦးသိန်းဆွေ ([[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]])
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]<ref>http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/04/2016/id-40179</ref>
*ဦးဝင်းမြ - သံအမတ်ကြီး (အငြိမ်းစား) ([[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0">https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/pyantan%20%2869-18%29.pdf{{Dead link|date=August 2021 }}</ref>
*[[ကျော်ကျော်မောင်|ဦးကျော်ကျော်မောင်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*စဝ်အောင်မြတ် (ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)
*ဦးလှမောင်တင် ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဒေါက်တာ[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] ([[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီး]]) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဗိုလ်ချုပ်ကျော်သန်း (Democratic Kayin Buddhist Army စစ်ဦးစီးချုပ်)
*ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်း (ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်)
*ကရင်ပြည်နယ် တောင်ကလေးဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ [[တောင်ကလေးဆရာတော်|အရှင်ပညာသာမိ]] (တောမှီရဟန်း) (၂၀၂၂)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 |access-date=11 January 2023 |archive-date=11 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111055914/https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 }}</ref>
*ကရင်ပြည်နယ်ဩဝါဒါစရိယ ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ (ဇွဲကပင်တောင်ရေဆူဆရာတော်) (၂၀၂၂)
*မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တာဘိဝံသ (ဝီရသူ-မစိုးရိမ်) (၂၀၂၂)
*ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒာဘိဝံသ (တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ယောဆရာတော်) (၂၀၂၃)
*ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်၊ [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]]) (၂၀၂၃)
{{Incomplete list|date=August 2025}}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
!
|-
| rowspan="45" |၂၀၂၂ <ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/32969|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ၊အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ သီရိပျံချီဘွဲ့|accessdate=8 August 2025|publisher=မြဝတီသတင်း}}</ref>
နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ -->
|ဦး[[တီခွန်မြတ်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
| rowspan="45" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ကိုကို]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးတင်ထွဋ်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|
|-
| ဦးလှမိုး
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးသောင်းဟန်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မျိုးမြင့်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| စက်မှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ပွင့်ဆန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[တင်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|တင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|ဒေါက်တာမောင်မောင်နိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
| ဦး[[တင်ဦးလွင်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|နေပြည်တော်ကောင်စီ
|
|-
|ဦး[[ခက်ထိန်နန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[ဇော်မျိုးတင်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[စောမြင့်ဦး|စောမြင့်ဦး]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာ [[ဝုန်ဆွန်းထန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မျိုးဆွေဝင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးတင့်လွင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မောင်ကို (ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ)|မောင်ကို]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးဇော်လင်းထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာအောင်ကျော်မင်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာကျော်ထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါ်[[သန်းသန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
|
|-
|ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးလှမြင့်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးခင်မောင်လေး(ဖိုးသောကြာ-ခေတ်+မိုး)
|သတင်းစာဆရာ
|
|
|-
|စတီဗင်ဦးသန်းမြင့်ဦး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော်များကောင်စီ
|
|-
| သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာစောဆမ်ဆန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ်
|
|-
|ကာဒီနယ်[[ချားလ်စ်မောင်ဘို|ချားစ်ဘို]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများ အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဒေါက်တာသာဉာဏ်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝ ခရစ်ယာန်အသင်း
|
|-
|ဦးမြတ်ဆန်း
| ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်ကြီး
|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် မက်သဒစ်အသင်းတော် (အောက်မြန်မာပြည်)
|
|-
|Rev.Dr ဦးအေးမင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံ ဧဝံဂေလိခရစ်ယာန်မဟာမိတ်အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လာနာ(ခ)ဦးစိုးသန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အိုလမာအစ္စလာမ်သာသနာ့ဟာဖိဇ်မုဟမ္မဒ်ဆွာလေဟ်ပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးညွန့်မောင်ရှိန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီဌာနချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လနာ မုဖ်သီစအီဒွလ(ခ)ဦးစိန်လှ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာမော်လဝီအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးမြင့်ထွန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်များ(ဘာသာရေး)အဖွဲ့ (မ.မ.လ)
|
|-
|ဟာဂျီဦးလှဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာမွတ်စလင်အမျိုးသားရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်(မ.အ.ဖ)
|
|-
|ဦးနန္ဒ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာဟိန္ဒူဘာသာရေးအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးမောင်မောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| သနန္တနဓမ္မပါလက(ဟိန္ဒူ)အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|သီရိ ၁၀၀၈ ဆွာမိ
| ဦးစီးနာယက ဆရာတော်
| သီရိသျှီဝဘုရားကျောင်း ဝိဝေကာနန္ဒ ဂိရိကြီး မဟာရာဂျ်
|
|-
|ဦးမောင်မြင့် (ခ) သျှီဝ သျှီဝါ ချာရီယာရစရီဂုရု့ U.V.P ပရမစီဝန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီးများဗဟိုအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးဇော်ဇော်နိုင်(ခ) Shri M G Thangaraja
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
| rowspan="29" |၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/33034|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် ( ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် )|accessdate=2025 August 3|publisher=Myawaddy Webportal}}</ref>နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ -->
|Colonel General Alexander Vasilyevich Fomin
|
|Deputy Minister for Defense, Russian Federation
| rowspan="29" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|Mr. Hideo Watanabe
|Chairman
|Japan-Myanmar Association
|
|-
|ဦးကဝိဓဇ
|
|ဇွဲကပင်ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်၊ တော်ပုံကျေးရွာ၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦးသာထူးကျော်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဦးကျော်သန်း
|စစ်ဦးစီးချုပ်
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောထွန်းလှိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောဖားနွီး
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောပြားပြား
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောမောင်ကြည်
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူ
|အတွင်းရေးမှူး (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ထူး
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စောဒေါဒေါ
|
|နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
ဟောင်သရောအထူးဒေသ
|
|-
|ဒေါက်တာ တင်မိုသီ
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
|
|-
|ဦးယွတ်ဇော်ခေါင်
|အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
|Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးလမိုင်ခွန်ဂျာ
|အဖွဲ့ဝင်
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
New Democratic Army - Kachin
|
|-
|ဒေါက်တာ ဆာဘွဲ့ဂျွမ်
|နာယက
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင် (ငြိမ်းဖောင်ဒေးရှင်း)
|
|-
|သိက္ခာတော်ရဆရာတော် ဆိုတေးရိုဖမော
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
လွိုင်ကော်ကက်သလစ်သာသနာဂိုဏ်းအုပ်(ငြိမ်း)
|
|-
|ဦးဝိစိတ္တာဘိဝံသ(ခ) ဦး[[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|ဝီရသူ]]
|နာယကဆရာတော်
|မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းတိုက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|
|-
|ဦးပညာသာမိ
|နာယကချုပ်
|တောင်ကလေးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦး[[စိုင်းအိုက်ပေါင်း]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
|
|-
|ဒေါက်တာအေးမောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ
|
|-
|ဦးခွန်ထွန်းလူ(ခ) ဒီကီ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|"ဝ" အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦး[[စံကျော်လှ]]
|ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်
|ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦးရွှေမင်း(ခ) ဆီဖာလာလူး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ)]]
|
|-
|ဦးသုဝေ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(မြန်မာ)
|
|-
|<s>ဦး[[သိမ်းဝေ]]</s>
|<s>ဥက္ကဋ္ဌ</s>
|<s>ရိုးမဘဏ်(YOMA Bank)</s>
|ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း။
|-
|ဦး[[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်(A Bank)
|
|-
|ဦးဇော်မင်းဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI)
|
|}
=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၅ ဧပြီ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref>
|ဦးဉာဏ်ထွန်း
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="3" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ထွန်းအုံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[ခင်နိုင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|
|ဦး[[အောင်သော်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[အောင်ကြည်သိန်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[စစ်အေး (ရဲမှူးကြီး)|စစ်အေး]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/78728 |url-status=live |website=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>'''
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မဟာမြိုင်နှင့်သဲဖြူဆရာတော်
|သဲဖြူတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
| rowspan="4" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
|သီလဓမ္မကုန်းသာတောရကျောင်းတိုက်၊ ရှမ်းပြည်နယ်။
|-
|
|ဒေါ်ဓမ္မထေရ်ရီ(ဖွားရှင်)
|ပဓာနနာယကဆရာကြီး
|အောင်သီရိကျောင်းတိုက်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
|-
|
|ဒေါက်တာချောချောစိန်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>'''
|ဦး[[အောင်ကျော်ဟိုး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="20" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ချစ်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးအောင်မိုးမြင့်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်လွင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်စောဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကိုကိုလွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းအောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်ဇော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးလှိုင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းထွတ်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးတင်ဆွေဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်မြင့်လွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကြီး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကြည်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဒေါ်ခင်သင်းဝေ
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျီနီယာကောင်စီ
|-
|၂၀၂၆ ဧပြီလ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦးစိုးဦး
|အဖွဲ့ဝင် (ငြိမ်း)
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
*[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
*[[နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့]]
*[[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
*[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ]]
myowoa63lkmhe236puhch5kjtb0ajhk
1026167
1026151
2026-04-17T03:21:54Z
Salai Rungtoi
22844
1026167
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = သီရိပျံချီဘွဲ့
| title = ''စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာဘွဲ့''
| image =
| caption = သီရိပျံချီဘွဲ့ ဖဲကြိုးနမူနာ
| image2 = Thiri_Pyanchi.jpg
| caption2 = သီရိပျံချီဘွဲ့တံဆိပ်
| awarded_by =
| type = စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| established = ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Thiri Pyanche ribbon bar.svg|200px]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes = <!-- (Default:classes, or use: grades); Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} -->
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
}}
'''သီရိပျံချီဘွဲ့'''သည် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သောသူများအား သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
== နောက်ခံ ==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ [[မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်]]၊ ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲခြားရာ၌ သင်္ဂဟပြီးလျှင် ဘွဲ့၊ ဘွဲ့၏အောက် တံဆိပ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့များတွင် [[သီရိပျံချီ]]၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]]၊ [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]၊ သိပ္ပံကျော်စွာ၊ ဇေယျကျော်ထင်ဟူ၍ ၅ မျိုးရှိသည် -
* '''[[သီရိပျံချီဘွဲ့]]'''ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကို အများပြည်သူတို့၏ ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို စာပေ ပရိယတ္တိ၊ သုခုမပညာ၊ ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ ဂီတပညာအရပ်ရပ်တို့တွင် ထူးခြားကောင်းမွန်စွာ တတ်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို သိပ္ပံပညာ၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာရပ်များတွင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကိုမူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်အမည်နှင့်တွဲသုံးခြင်း ==
ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ဥပမာ- ဗိုလ်ကြီးသူရအောင်သိုက်၊ သူရဦးစိန်လှ၊ သီရိပျံချီ ဦးတင်သိန်း၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်နုရင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာ မမြလေး။
စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့များအနက် အမျိုးအစားမတူသောဘွဲ့ကို ထပ်မံရရှိပါက အဆင့်မြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့ကို အမည်၏ရှေ့တွင်ထား၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲရသည်။ ဥပမာ- အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရသူ ဦးအုန်းမြင့်သည် သီရိပျံချီဘွဲ့ ထပ်မံရရှိပါက အလင်္ကာကျော်စွာ သီရိပျံချီ ဦးအုန်းမြင့်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရသည်။
== ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ==
လက်ယာရစ်ရွှေ[[ခရုသင်း (တူရိယာ)|ခရုသင်း]]ကို သပြေခက်နှစ်ခက် ဝန်းရံထားသောအမှန်တံဆိပ်ပုံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတာဝန်ကိုထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့သော နယ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစိုးရအမှု့ထမ်း၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ အရပ်သားများကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
== သီရိပျံချီဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသူများ ==
သီရိပျံချီဘွဲ့ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
*မီးယပ်သားဖွားပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်ရင်မေ (ဒပ်ဖရင်ဆေးရုံ) (၁၉၄၉)
*ဆေးပညာပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဦးမင်းစိန် (၁၉၄၉)
*ဦးသိန်း (သစ်တောရေးရာ မင်းကြီးချုပ်)
*ဓာတုဗေဒ မင်းကြီး [[ချစ်သောင်း၊ ဦး|ဦးချစ်သောင်း]] (၁၉၅ဝ)
*ခန္တီး စော်ဘွားကြီးစဝ်မြစိန် (၁၉၅၂)
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]] [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]](၁၉၅၃)
*[[ဦးသာမြတ်]] (၁၉၅၄) (ပျူစာပေ ပညာရှင်)
*ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ [[ဘသန်း (ခွဲစိတ်ဆရာဝန်)|ဘသန်း]] (၁၉၅၄) ([[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးကောလိပ်]])
*[[ဇေယျ၊ စာရေးဆရာ|ဆရာဇေယျ]] (၁၉၅၅)
*ကောလိယ ဦးစိန်းမောင် (နိုင်ငံတော်သာသနာရေးအရာရှိချုပ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲအတွက် သာသနာကဏ္ဍမှ ဦးဆောင်ခဲ့သူ)
*ပင်လောင်းစော်ဘွား စောမိုးကျော် (ကယန်းလထာမျိုးနွယ်စု) (၁၉၅၉)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[စိုးရ၊ ဦး|ဦးစိုးရ]] (၁၉၅၉)
*ဆရာ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]] (၁၉၆၁)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[နွယ်စိုး]] (၁၉၆၁)
*ပါမောက္ခ [[ဧမောင်၊ ဦး(ပါမောက္ခ)|ဦးဧမောင်]] (၁၉၆၂)
*ဆရာ [[မင်းသုဝဏ်]] (၁၉၆၂) (နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]]၏ဖခင်)
*ဦးဘသောင်း (၁၉၆၂) (အတွင်းဝန်)
* [[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးစိန်ဝင်း]] (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်))
* [[သန်းစိန်၊ ဦး၊ သီရိပျံချီ|ဦးသန်းစိန်]] (ပါလီမန်အတွင်းဝန်)
*အထူးခုံရုံး အဖွဲ့ဝင် ဦးစီဘူး (၁၈၉၈-၁၉၅၃) (၁၉ ဇူလိုင် နိုင်ငံတော် လုပ်ကြံမှုကို စစ်ဆေးစီရင်သော တရားရေးအဖွဲ့ဝင်)
*[[မြ၊ ဦး(ကျောက်စာဝန်)|ဦးမြ]] (အငြိမ်းစားကျောက်စာဝန်၊ အထူးအရာရှိ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန)
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[မှူးသမိန်|စောမြင့်]] (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) ခေါ် စာရေးဆရာ မှူးသမိန် (၁၉၅၅)
*ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*စည်သူ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်ဆွေ (သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်))
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သီဟသူရ]] လှမော် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်)) (BC-3570)
*[[ဘအေး၊ ဦး(ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)|ဦးဘအေး]] (ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)
*ဦးဘစိန်
*ဦးဘဉာဏ်
*ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) (နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ)
*ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ခိုင် (နောင်တွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး ၂)
*ဆရာကြီး ဃာဇီ မုဟမ္မဒ်ဟာရှင်မ်ဟာ
*[[မှူးသမိန်]]
*[[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*[[အေးကို၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးအေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*ဦးသိန်းဟန် ([[မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှ]]င်ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[ထွန်းမြင့်၊ ဦး (လင်းခေး)|ဦးထွန်းမြင့် (လင်းခေး)]]
*စဝ်ခွန်အောင်
*စဝ်ရွှေမှုံ
*[[လွင်၊ ဦး|ဦးလွင်]] (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်)(နောင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] တည်ထောင်သူ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]] ၏ယောက္ခမ)
*ဦးခင့်မောင်
*ဦးအေမြလေး
*စောခင်စိုး
*ဒေါက်တာသာဉာဏ်(ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝခရစ်ယာန်အသင်းဥက္ကဋ္ဌ) (အကယ်ဒမီ မြင့်မြင့်ခိုင်၏ခင်ပွန်း)
*ဦးထွန်းနေလင်း (နီပေါဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး)
*[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]] ( [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] ) (၂၀၁၁)
*[[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[တေဇ၊ ဦး|ဦးတေဇ]]
*ဦးသိန်းဆွေ ([[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]])
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]<ref>http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/04/2016/id-40179</ref>
*ဦးဝင်းမြ - သံအမတ်ကြီး (အငြိမ်းစား) ([[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0">https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/pyantan%20%2869-18%29.pdf{{Dead link|date=August 2021 }}</ref>
*[[ကျော်ကျော်မောင်|ဦးကျော်ကျော်မောင်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*စဝ်အောင်မြတ် (ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)
*ဦးလှမောင်တင် ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဒေါက်တာ[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] ([[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီး]]) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဗိုလ်ချုပ်ကျော်သန်း (Democratic Kayin Buddhist Army စစ်ဦးစီးချုပ်)
*ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်း (ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်)
*ကရင်ပြည်နယ် တောင်ကလေးဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ [[တောင်ကလေးဆရာတော်|အရှင်ပညာသာမိ]] (တောမှီရဟန်း) (၂၀၂၂)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 |access-date=11 January 2023 |archive-date=11 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111055914/https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 }}</ref>
*ကရင်ပြည်နယ်ဩဝါဒါစရိယ ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ (ဇွဲကပင်တောင်ရေဆူဆရာတော်) (၂၀၂၂)
*မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တာဘိဝံသ (ဝီရသူ-မစိုးရိမ်) (၂၀၂၂)
*ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒာဘိဝံသ (တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ယောဆရာတော်) (၂၀၂၃)
*ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်၊ [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]]) (၂၀၂၃)
{{Incomplete list|date=August 2025}}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
!
|-
| rowspan="45" |၂၀၂၂ <ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/32969|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ၊အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ သီရိပျံချီဘွဲ့|accessdate=8 August 2025|publisher=မြဝတီသတင်း}}</ref>
နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ -->
|ဦး[[တီခွန်မြတ်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
| rowspan="45" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ကိုကို]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးတင်ထွဋ်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|
|-
| ဦးလှမိုး
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးသောင်းဟန်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မျိုးမြင့်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| စက်မှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ပွင့်ဆန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[တင်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|တင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|ဒေါက်တာမောင်မောင်နိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
| ဦး[[တင်ဦးလွင်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|နေပြည်တော်ကောင်စီ
|
|-
|ဦး[[ခက်ထိန်နန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[ဇော်မျိုးတင်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[စောမြင့်ဦး|စောမြင့်ဦး]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာ [[ဝုန်ဆွန်းထန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မျိုးဆွေဝင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးတင့်လွင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မောင်ကို (ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ)|မောင်ကို]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးဇော်လင်းထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာအောင်ကျော်မင်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာကျော်ထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါ်[[သန်းသန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
|
|-
|ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးလှမြင့်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးခင်မောင်လေး(ဖိုးသောကြာ-ခေတ်+မိုး)
|သတင်းစာဆရာ
|
|
|-
|စတီဗင်ဦးသန်းမြင့်ဦး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော်များကောင်စီ
|
|-
| သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာစောဆမ်ဆန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ်
|
|-
|ကာဒီနယ်[[ချားလ်စ်မောင်ဘို|ချားစ်ဘို]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများ အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဒေါက်တာသာဉာဏ်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝ ခရစ်ယာန်အသင်း
|
|-
|ဦးမြတ်ဆန်း
| ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်ကြီး
|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် မက်သဒစ်အသင်းတော် (အောက်မြန်မာပြည်)
|
|-
|Rev.Dr ဦးအေးမင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံ ဧဝံဂေလိခရစ်ယာန်မဟာမိတ်အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လာနာ(ခ)ဦးစိုးသန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အိုလမာအစ္စလာမ်သာသနာ့ဟာဖိဇ်မုဟမ္မဒ်ဆွာလေဟ်ပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးညွန့်မောင်ရှိန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီဌာနချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လနာ မုဖ်သီစအီဒွလ(ခ)ဦးစိန်လှ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာမော်လဝီအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးမြင့်ထွန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်များ(ဘာသာရေး)အဖွဲ့ (မ.မ.လ)
|
|-
|ဟာဂျီဦးလှဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာမွတ်စလင်အမျိုးသားရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်(မ.အ.ဖ)
|
|-
|ဦးနန္ဒ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာဟိန္ဒူဘာသာရေးအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးမောင်မောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| သနန္တနဓမ္မပါလက(ဟိန္ဒူ)အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|သီရိ ၁၀၀၈ ဆွာမိ
| ဦးစီးနာယက ဆရာတော်
| သီရိသျှီဝဘုရားကျောင်း ဝိဝေကာနန္ဒ ဂိရိကြီး မဟာရာဂျ်
|
|-
|ဦးမောင်မြင့် (ခ) သျှီဝ သျှီဝါ ချာရီယာရစရီဂုရု့ U.V.P ပရမစီဝန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီးများဗဟိုအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးဇော်ဇော်နိုင်(ခ) Shri M G Thangaraja
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
| rowspan="29" |၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/33034|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် ( ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် )|accessdate=2025 August 3|publisher=Myawaddy Webportal}}</ref>နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ -->
|Colonel General Alexander Vasilyevich Fomin
|
|Deputy Minister for Defense, Russian Federation
| rowspan="29" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|Mr. Hideo Watanabe
|Chairman
|Japan-Myanmar Association
|
|-
|ဦးကဝိဓဇ
|
|ဇွဲကပင်ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်၊ တော်ပုံကျေးရွာ၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦးသာထူးကျော်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဦးကျော်သန်း
|စစ်ဦးစီးချုပ်
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောထွန်းလှိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောဖားနွီး
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောပြားပြား
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောမောင်ကြည်
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူ
|အတွင်းရေးမှူး (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ထူး
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စောဒေါဒေါ
|
|နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
ဟောင်သရောအထူးဒေသ
|
|-
|ဒေါက်တာ တင်မိုသီ
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
|
|-
|ဦးယွတ်ဇော်ခေါင်
|အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
|Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးလမိုင်ခွန်ဂျာ
|အဖွဲ့ဝင်
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
New Democratic Army - Kachin
|
|-
|ဒေါက်တာ ဆာဘွဲ့ဂျွမ်
|နာယက
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင် (ငြိမ်းဖောင်ဒေးရှင်း)
|
|-
|သိက္ခာတော်ရဆရာတော် ဆိုတေးရိုဖမော
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
လွိုင်ကော်ကက်သလစ်သာသနာဂိုဏ်းအုပ်(ငြိမ်း)
|
|-
|ဦးဝိစိတ္တာဘိဝံသ(ခ) ဦး[[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|ဝီရသူ]]
|နာယကဆရာတော်
|မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းတိုက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|
|-
|ဦးပညာသာမိ
|နာယကချုပ်
|တောင်ကလေးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦး[[စိုင်းအိုက်ပေါင်း]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
|
|-
|ဒေါက်တာအေးမောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ
|
|-
|ဦးခွန်ထွန်းလူ(ခ) ဒီကီ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|"ဝ" အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦး[[စံကျော်လှ]]
|ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်
|ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦးရွှေမင်း(ခ) ဆီဖာလာလူး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ)]]
|
|-
|ဦးသုဝေ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(မြန်မာ)
|
|-
|<s>ဦး[[သိမ်းဝေ]]</s>
|<s>ဥက္ကဋ္ဌ</s>
|<s>ရိုးမဘဏ်(YOMA Bank)</s>
|ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း။
|-
|ဦး[[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်(A Bank)
|
|-
|ဦးဇော်မင်းဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI)
|
|}
=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၅ ဧပြီ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref>
|ဦးဉာဏ်ထွန်း
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="3" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ထွန်းအုံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[ခင်နိုင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|
|ဦး[[အောင်သော်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[အောင်ကြည်သိန်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[စစ်အေး (ရဲမှူးကြီး)|စစ်အေး]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/78728 |url-status=live |website=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>'''
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မဟာမြိုင်နှင့်သဲဖြူဆရာတော်
|သဲဖြူတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
| rowspan="4" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
|သီလဓမ္မကုန်းသာတောရကျောင်းတိုက်၊ ရှမ်းပြည်နယ်။
|-
|
|ဒေါ်ဓမ္မထေရ်ရီ(ဖွားရှင်)
|ပဓာနနာယကဆရာကြီး
|အောင်သီရိကျောင်းတိုက်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
|-
|
|ဒေါက်တာချောချောစိန်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>'''
|ဦး[[အောင်ကျော်ဟိုး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="20" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးအောင်မိုးမြင့်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်လွင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်စောဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကိုကိုလွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းအောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်ဇော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးလှိုင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းထွတ်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးတင်ဆွေဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်မြင့်လွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကြီး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကြည်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဒေါ်ခင်သင်းဝေ
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျီနီယာကောင်စီ
|-
|၂၀၂၆ ဧပြီလ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦးစိုးဦး
|အဖွဲ့ဝင် (ငြိမ်း)
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
*[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
*[[နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့]]
*[[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
*[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ]]
n8su4svtw79p4g7qsxzrqnvutqwgpi9
1026173
1026167
2026-04-17T03:31:50Z
Salai Rungtoi
22844
1026173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = သီရိပျံချီဘွဲ့
| title = ''စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာဘွဲ့''
| image =
| caption = သီရိပျံချီဘွဲ့ ဖဲကြိုးနမူနာ
| image2 = Thiri_Pyanchi.jpg
| caption2 = သီရိပျံချီဘွဲ့တံဆိပ်
| awarded_by =
| type = စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| established = ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Thiri Pyanche ribbon bar.svg|200px]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes = <!-- (Default:classes, or use: grades); Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} -->
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
}}
'''သီရိပျံချီဘွဲ့'''သည် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သောသူများအား သီရိပျံချီဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းနိုင်သည်။
== နောက်ခံ ==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ [[မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်]]၊ ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲခြားရာ၌ သင်္ဂဟပြီးလျှင် ဘွဲ့၊ ဘွဲ့၏အောက် တံဆိပ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့များတွင် [[သီရိပျံချီ]]၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]]၊ [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]၊ သိပ္ပံကျော်စွာ၊ ဇေယျကျော်ထင်ဟူ၍ ၅ မျိုးရှိသည် -
* '''[[သီရိပျံချီဘွဲ့]]'''ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကို အများပြည်သူတို့၏ ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို စာပေ ပရိယတ္တိ၊ သုခုမပညာ၊ ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ ဂီတပညာအရပ်ရပ်တို့တွင် ထူးခြားကောင်းမွန်စွာ တတ်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို သိပ္ပံပညာ၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာရပ်များတွင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကိုမူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်အမည်နှင့်တွဲသုံးခြင်း ==
ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရမည်။ ဥပမာ- ဗိုလ်ကြီးသူရအောင်သိုက်၊ သူရဦးစိန်လှ၊ သီရိပျံချီ ဦးတင်သိန်း၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်နုရင်၊ အလင်္ကာကျော်စွာ မမြလေး။
စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့များအနက် အမျိုးအစားမတူသောဘွဲ့ကို ထပ်မံရရှိပါက အဆင့်မြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့ကို အမည်၏ရှေ့တွင်ထား၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲရသည်။ ဥပမာ- အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့ ရသူ ဦးအုန်းမြင့်သည် သီရိပျံချီဘွဲ့ ထပ်မံရရှိပါက အလင်္ကာကျော်စွာ သီရိပျံချီ ဦးအုန်းမြင့်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရသည်။
== ပုံပန်းသဏ္ဌာန် ==
လက်ယာရစ်ရွှေ[[ခရုသင်း (တူရိယာ)|ခရုသင်း]]ကို သပြေခက်နှစ်ခက် ဝန်းရံထားသောအမှန်တံဆိပ်ပုံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတာဝန်ကိုထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့သော နယ်ဘက်ဆိုင်ရာ အစိုးရအမှု့ထမ်း၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ အရပ်သားများကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
== သီရိပျံချီဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခံရသူများ ==
သီရိပျံချီဘွဲ့ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
*မီးယပ်သားဖွားပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်ရင်မေ (ဒပ်ဖရင်ဆေးရုံ) (၁၉၄၉)
*ဆေးပညာပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဦးမင်းစိန် (၁၉၄၉)
*ဦးသိန်း (သစ်တောရေးရာ မင်းကြီးချုပ်)
*ဓာတုဗေဒ မင်းကြီး [[ချစ်သောင်း၊ ဦး|ဦးချစ်သောင်း]] (၁၉၅ဝ)
*ခန္တီး စော်ဘွားကြီးစဝ်မြစိန် (၁၉၅၂)
*[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]] [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]](၁၉၅၃)
*[[ဦးသာမြတ်]] (၁၉၅၄) (ပျူစာပေ ပညာရှင်)
*ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ [[ဘသန်း (ခွဲစိတ်ဆရာဝန်)|ဘသန်း]] (၁၉၅၄) ([[ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်|ရန်ကုန်ဆေးကောလိပ်]])
*[[ဇေယျ၊ စာရေးဆရာ|ဆရာဇေယျ]] (၁၉၅၅)
*ကောလိယ ဦးစိန်းမောင် (နိုင်ငံတော်သာသနာရေးအရာရှိချုပ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲအတွက် သာသနာကဏ္ဍမှ ဦးဆောင်ခဲ့သူ)
*ပင်လောင်းစော်ဘွား စောမိုးကျော် (ကယန်းလထာမျိုးနွယ်စု) (၁၉၅၉)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[စိုးရ၊ ဦး|ဦးစိုးရ]] (၁၉၅၉)
*ဆရာ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]] (၁၉၆၁)
*ဝဏ္ဏကျော်ထင် [[နွယ်စိုး]] (၁၉၆၁)
*ပါမောက္ခ [[ဧမောင်၊ ဦး(ပါမောက္ခ)|ဦးဧမောင်]] (၁၉၆၂)
*ဆရာ [[မင်းသုဝဏ်]] (၁၉၆၂) (နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]]၏ဖခင်)
*ဦးဘသောင်း (၁၉၆၂) (အတွင်းဝန်)
* [[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|ဦးစိန်ဝင်း]] (နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမဆင့်))
* [[သန်းစိန်၊ ဦး၊ သီရိပျံချီ|ဦးသန်းစိန်]] (ပါလီမန်အတွင်းဝန်)
*အထူးခုံရုံး အဖွဲ့ဝင် ဦးစီဘူး (၁၈၉၈-၁၉၅၃) (၁၉ ဇူလိုင် နိုင်ငံတော် လုပ်ကြံမှုကို စစ်ဆေးစီရင်သော တရားရေးအဖွဲ့ဝင်)
*[[မြ၊ ဦး(ကျောက်စာဝန်)|ဦးမြ]] (အငြိမ်းစားကျောက်စာဝန်၊ အထူးအရာရှိ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန)
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[မှူးသမိန်|စောမြင့်]] (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) ခေါ် စာရေးဆရာ မှူးသမိန် (၁၉၅၅)
*ဗိုလ်မှူးကြီး မောင်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*စည်သူ ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စိုး (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်)
*ဒုတိယ ဗိုလ်မှူးကြီး မြင့်ဆွေ (သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်))
*ဗိုလ်မှူးကြီး [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သီဟသူရ]] လှမော် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်(ပထမအဆင့်)) (BC-3570)
*[[ဘအေး၊ ဦး(ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)|ဦးဘအေး]] (ပြည်ထောင်စု ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်)
*ဦးဘစိန်
*ဦးဘဉာဏ်
*ဗိုလ်မှူးကြီး ကြည်မောင် (လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းဝင်) (နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူ)
*ဒုဗိုလ်မှူးကြီး ချစ်ခိုင် (နောင်တွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး ၂)
*ဆရာကြီး ဃာဇီ မုဟမ္မဒ်ဟာရှင်မ်ဟာ
*[[မှူးသမိန်]]
*[[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*[[အေးကို၊ ဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးအေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)]]
*ဦးသိန်းဟန် ([[မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း ကော်မရှ]]င်ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[ထွန်းမြင့်၊ ဦး (လင်းခေး)|ဦးထွန်းမြင့် (လင်းခေး)]]
*စဝ်ခွန်အောင်
*စဝ်ရွှေမှုံ
*[[လွင်၊ ဦး|ဦးလွင်]] (ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်)(နောင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] တည်ထောင်သူ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]] ၏ယောက္ခမ)
*ဦးခင့်မောင်
*ဦးအေမြလေး
*စောခင်စိုး
*ဒေါက်တာသာဉာဏ်(ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝခရစ်ယာန်အသင်းဥက္ကဋ္ဌ) (အကယ်ဒမီ မြင့်မြင့်ခိုင်၏ခင်ပွန်း)
*ဦးထွန်းနေလင်း (နီပေါဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံ သံအမတ်ကြီး)
*[[ခင်အောင်မြင့် (နိုင်ငံရေးသမား)|ဦးခင်အောင်မြင့်]] ( [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] ) (၂၀၁၁)
*[[ဇော်ဇော်၊ ဦး|ဦးဇော်ဇော်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်]] ဥက္ကဋ္ဌ)
*[[တေဇ၊ ဦး|ဦးတေဇ]]
*ဦးသိန်းဆွေ ([[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]])
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)]]<ref>http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/7/04/2016/id-40179</ref>
*ဦးဝင်းမြ - သံအမတ်ကြီး (အငြိမ်းစား) ([[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0">https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/pyantan%20%2869-18%29.pdf{{Dead link|date=August 2021 }}</ref>
*[[ကျော်ကျော်မောင်|ဦးကျော်ကျော်မောင်]] ([[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]] ဥက္ကဋ္ဌ) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*စဝ်အောင်မြတ် (ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)
*ဦးလှမောင်တင် ([[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ဝန်ကြီးချုပ်) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဒေါက်တာ[[မြတ်မြတ်အုန်းခင်၊ ဒေါ်|ဒေါ်မြတ်မြတ်အုန်းခင်]] ([[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်းကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီး]]) (၂၀၁၆)<ref name=":0" />
*ဗိုလ်ချုပ်ကျော်သန်း (Democratic Kayin Buddhist Army စစ်ဦးစီးချုပ်)
*ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်း (ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်)
*ကရင်ပြည်နယ် တောင်ကလေးဆရာတော် ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ [[တောင်ကလေးဆရာတော်|အရှင်ပညာသာမိ]] (တောမှီရဟန်း) (၂၀၂၂)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 |access-date=11 January 2023 |archive-date=11 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111055914/https://mrtv.gov.mm/mm/news-173138 }}</ref>
*ကရင်ပြည်နယ်ဩဝါဒါစရိယ ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ (ဇွဲကပင်တောင်ရေဆူဆရာတော်) (၂၀၂၂)
*မန္တလေးမြို့၊ မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တာဘိဝံသ (ဝီရသူ-မစိုးရိမ်) (၂၀၂၂)
*ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒာဘိဝံသ (တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ယောဆရာတော်) (၂၀၂၃)
*ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တ[[နောဓိဉာဏ]] (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ) ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်၊ [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]]) (၂၀၂၃)
{{Incomplete list|date=August 2025}}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
!
|-
| rowspan="45" |၂၀၂၂ <ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/32969|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ၊အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ သီရိပျံချီဘွဲ့|accessdate=8 August 2025|publisher=မြဝတီသတင်း}}</ref>
နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ -->
|ဦး[[တီခွန်မြတ်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒုတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်
| rowspan="45" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|ဦး[[ကိုကိုလှိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ကိုကို]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးတင်ထွဋ်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|
|-
| ဦးလှမိုး
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦးသောင်းဟန်
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မျိုးမြင့်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| စက်မှုဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[ပွင့်ဆန်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဒေါက်တာ[[သက်သက်ခိုင်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|
|-
|ဦး[[တင်ဦး (သံအမတ်ကြီး)|တင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|ဒေါက်တာမောင်မောင်နိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
| ဦး[[တင်ဦးလွင်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|နေပြည်တော်ကောင်စီ
|
|-
|ဦး[[ခက်ထိန်နန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကချင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[ဇော်မျိုးတင်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ကယားပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[စောမြင့်ဦး|စောမြင့်ဦး]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာ [[ဝုန်ဆွန်းထန်]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ချင်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မျိုးဆွေဝင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးတင့်လွင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦး[[မောင်ကို (ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ)|မောင်ကို]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
| မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဦးဇော်လင်းထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာအောင်ကျော်မင်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါက်တာကျော်ထွန်း
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|ဒေါ်[[သန်းသန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
|
|-
|ဦး[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးလှမြင့်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်
|
|-
|ဦးခင်မောင်လေး(ဖိုးသောကြာ-ခေတ်+မိုး)
|သတင်းစာဆရာ
|
|
|-
|စတီဗင်ဦးသန်းမြင့်ဦး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံခရစ်ယာန်အသင်းတော်များကောင်စီ
|
|-
| သိက္ခာတော်ရ ဒေါက်တာစောဆမ်ဆန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံနှစ်ခြင်းခရစ်ယာန်အသင်းချုပ်
|
|-
|ကာဒီနယ်[[ချားလ်စ်မောင်ဘို|ချားစ်ဘို]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
| ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ကက်သလစ်ဆရာတော်ကြီးများ အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဒေါက်တာသာဉာဏ်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရန်ကုန်ကလျာဏယုဝ ခရစ်ယာန်အသင်း
|
|-
|ဦးမြတ်ဆန်း
| ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်ကြီး
|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် မက်သဒစ်အသင်းတော် (အောက်မြန်မာပြည်)
|
|-
|Rev.Dr ဦးအေးမင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံ ဧဝံဂေလိခရစ်ယာန်မဟာမိတ်အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လာနာ(ခ)ဦးစိုးသန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အိုလမာအစ္စလာမ်သာသနာ့ဟာဖိဇ်မုဟမ္မဒ်ဆွာလေဟ်ပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးညွန့်မောင်ရှိန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အစ္စလာမ်သာသနာရေးရာကောင်စီဌာနချုပ်
|
|-
|အလ်ဟာဂျ်မော်လနာ မုဖ်သီစအီဒွလ(ခ)ဦးစိန်လှ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာမော်လဝီအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဟာဂျီဦးမြင့်ထွန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
| မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်များ(ဘာသာရေး)အဖွဲ့ (မ.မ.လ)
|
|-
|ဟာဂျီဦးလှဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာမွတ်စလင်အမျိုးသားရေးရာ အဖွဲ့ချုပ်(မ.အ.ဖ)
|
|-
|ဦးနန္ဒ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာဟိန္ဒူဘာသာရေးအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးမောင်မောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
| သနန္တနဓမ္မပါလက(ဟိန္ဒူ)အဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|သီရိ ၁၀၀၈ ဆွာမိ
| ဦးစီးနာယက ဆရာတော်
| သီရိသျှီဝဘုရားကျောင်း ဝိဝေကာနန္ဒ ဂိရိကြီး မဟာရာဂျ်
|
|-
|ဦးမောင်မြင့် (ခ) သျှီဝ သျှီဝါ ချာရီယာရစရီဂုရု့ U.V.P ပရမစီဝန်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဟိန္ဒူဘုန်းတော်ကြီးများဗဟိုအဖွဲ့ချုပ်
|
|-
|ဦးဇော်ဇော်နိုင်(ခ) Shri M G Thangaraja
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|ဘာသာပေါင်းစုံချစ်ကြည်ညီညွတ်ရေးအဖွဲ့
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
| rowspan="29" |၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/33034|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် ( ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် )|accessdate=2025 August 3|publisher=Myawaddy Webportal}}</ref>နိုဝင်ဘာ<!-- အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ -->
|Colonel General Alexander Vasilyevich Fomin
|
|Deputy Minister for Defense, Russian Federation
| rowspan="29" |မင်းအောင်လှိုင်
|
|-
|Mr. Hideo Watanabe
|Chairman
|Japan-Myanmar Association
|
|-
|ဦးကဝိဓဇ
|
|ဇွဲကပင်ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်၊ တော်ပုံကျေးရွာ၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦးသာထူးကျော်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဦးကျော်သန်း
|စစ်ဦးစီးချုပ်
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောထွန်းလှိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောဖားနွီး
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောပြားပြား
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|စောမောင်ကြည်
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး စောချစ်သူ
|အတွင်းရေးမှူး (DKBA)
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်ထူး
|
|တိုးတက်သောဗုဒ္ဓဘာသာကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး
နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
|
|-
|ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး စောဒေါဒေါ
|
|နယ်ခြားစောင့်တပ်များဗဟိုအကြံပေးနှင့်ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့
ဟောင်သရောအထူးဒေသ
|
|-
|ဒေါက်တာ တင်မိုသီ
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
|
|-
|ဦးယွတ်ဇော်ခေါင်
|အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
|Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးလမိုင်ခွန်ဂျာ
|အဖွဲ့ဝင်
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
Peace Talk Creation Group
|
|-
|ဦးစခုန်တိန့်ယိန်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
New Democratic Army - Kachin
|
|-
|ဒေါက်တာ ဆာဘွဲ့ဂျွမ်
|နာယက
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင် (ငြိမ်းဖောင်ဒေးရှင်း)
|
|-
|သိက္ခာတော်ရဆရာတော် ဆိုတေးရိုဖမော
|
|ငြိမ်းချမ်းရေးအကျိုးတော်ဆောင်
လွိုင်ကော်ကက်သလစ်သာသနာဂိုဏ်းအုပ်(ငြိမ်း)
|
|-
|ဦးဝိစိတ္တာဘိဝံသ(ခ) ဦး[[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|ဝီရသူ]]
|နာယကဆရာတော်
|မစိုးရိမ်တိုက်သစ်၊ ဓမ္မသဟာယကျောင်းတိုက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|
|-
|ဦးပညာသာမိ
|နာယကချုပ်
|တောင်ကလေးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်၊ ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ်
|
|-
|ဦး[[စိုင်းအိုက်ပေါင်း]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ|ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]
|
|-
|ဒေါက်တာအေးမောင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ
|
|-
|ဦးခွန်ထွန်းလူ(ခ) ဒီကီ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|"ဝ" အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦး[[စံကျော်လှ]]
|ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်
|ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ
|
|-
|ဦးရွှေမင်း(ခ) ဆီဖာလာလူး
|ဥက္ကဋ္ဌ
|[[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (ဒူးလေးပါတီ)]]
|
|-
|ဦးသုဝေ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(မြန်မာ)
|
|-
|<s>ဦး[[သိမ်းဝေ]]</s>
|<s>ဥက္ကဋ္ဌ</s>
|<s>ရိုးမဘဏ်(YOMA Bank)</s>
|ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း။
|-
|ဦး[[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ဧရာဝတီတောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်(A Bank)
|
|-
|ဦးဇော်မင်းဝင်း
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI)
|
|}
=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၅ ဧပြီ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref>
|ဦးဉာဏ်ထွန်း
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="3" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ထွန်းအုံ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာ[[ခင်နိုင်ဦး]]
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်
|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး
|
|-
|
|ဦး[[အောင်သော်]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[အောင်ကြည်သိန်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]]
|ဝန်ကြီးချုပ်
|ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|
|-
|
|ဦး[[စစ်အေး (ရဲမှူးကြီး)|စစ်အေး]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်
|
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/78728 |url-status=live |website=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>'''
|ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ
|မဟာမြိုင်နှင့်သဲဖြူဆရာတော်
|သဲဖြူတောရဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး။
| rowspan="4" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ
|အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
|သီလဓမ္မကုန်းသာတောရကျောင်းတိုက်၊ ရှမ်းပြည်နယ်။
|-
|
|ဒေါ်ဓမ္မထေရ်ရီ(ဖွားရှင်)
|ပဓာနနာယကဆရာကြီး
|အောင်သီရိကျောင်းတိုက်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး။
|-
|
|ဒေါက်တာ [[ချောချောစိန်]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>'''
|ဦး[[အောင်ကျော်ဟိုး]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="20" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]]
|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးအောင်မိုးမြင့်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်လွင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်စောဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ဦး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမြင့်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကိုကိုလွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းအောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်ဇော်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးလှိုင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးသန်းထွတ်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးတင်ဆွေဝင်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးအောင်မြင့်လွင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကြီး
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးမျိုးအောင်
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးကြည်သိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဒေါ်ခင်သင်းဝေ
|အဖွဲ့ဝင်
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|-
|
|ဦးခင်မောင်ကျော်
|အဖွဲ့ဝင်
|မြန်မာနိုင်ငံအင်ဂျီနီယာကောင်စီ
|-
|၂၀၂၆ ဧပြီလ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦးစိုးဦး
|အဖွဲ့ဝင် (ငြိမ်း)
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
*[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
*[[နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့]]
*[[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
*[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ]]
t52ylchd1sd1yf7kcn0aj6bxyb8m8gg
ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
0
20500
1026094
1025266
2026-04-16T13:39:20Z
Salai Rungtoi
22844
/* ပြည်သူ့စစ်အဖြင့် လှုပ်ရှားမှုများ */
1026094
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
| lang1 = အင်္ဂလိပ်
|name_lang1 = Pa-O National Organisation
| bgcolor = <!-- header background colour -->
| fgcolor = <!-- header text colour -->
| flag = [[File:Flag of the Pa-O National Organisation.svg|200px]]
|colorcode = #28166F
| slogan = ''ဒေသဖွံ့ဖြိုးဖို့ နဂါးကို မဲပေးစို့''
| predecessor =
| successor =
| foundation = {{Start date|2010|05|13}}
| leader1_title = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1_name = [[အောင်ခမ်းထီ|ဦးအောင်ခမ်းထီ]]
| leader2_title =
| leader2_name =
| headquarters = အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊ ဈေးပိုင်းရပ်၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| membership = ၈၀,၀၀၀<ref name=vote>{{cite web|url=http://vote4myanmar.org/Party/%E1%80%95%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BApno%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE|title=ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(PNO)ပါတီ|publisher=Vote4Myanmar|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅|archivedate=22 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151022081738/http://www.vote4myanmar.org/Party/%E1%80%95%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BApno%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE}}</ref>
|ideology = [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေး]]
|wing1_title =လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း
|wing1 = ပအိုဝ်းအမျိုးသား တပ်မတော်
|colours = အပြာ၊ အစိမ်း၊ အနီ
|seats1_title =[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats1 = {{Composition bar|1|224|hex=#28166F}}
|seats2_title =[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats2 = {{Composition bar|3|440|hex=#28166F}}
|seats3_title =[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats3 = {{Composition bar|6|147|hex=#28166F}}
|symbol =
|country = မြန်မာနိုင်ငံ
| website = {{URL|http://www.pa-onational.org/}}
| remarks =
| former name =
}}{{Distinguish|ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖက်ဒရယ်ကောင်စီ}}
'''ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်''' ({{lang-en|Pa-O National Organisation}}၊ အတိုကောက် '''PNO''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[တောင်ကြီးမြို့]]အခြေစိုက် [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား]] ကိုယ်စားပြု [[နိုင်ငံရေးပါတီ]] တစ်ခုနှင့် အသွင်းပြောင် လက်နက်ကိုင် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိသော်လည်း PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာလရှည် မဟာမိတ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
ပအိုဝ်းအင်အားကြီးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သောPNA နှင့် PNLA တို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွင် အစဉ်အလာကြီးသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) မှ ဆင်းသက်လာသည့် အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ပအလဖသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲ လိုက်ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် ပေါင်းရေး မပေါင်းရေးအပေါ် မူတည်ကာ အဖွဲ့အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် မပူးပေါင်းလိုဘဲ ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလမ်းစဉ်ကို စွဲကိုင်သည့် ဦးအောင်ခမ်းထီက ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO/PNA) ကို ထူထောင်ကာ သီးခြား ရပ်တည်လာသည်။ PNO ကို ပအိုဝ်းဖြူဟု လူသိများသည်။ ရလလဖမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
PNO/PNA သည် ၁၉၉၁ တွင်စစ်တပ်နှင့်အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တပ်အဖြစ်မှ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီ ထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် ပအိုဝ်းဒေသများတွင် အမတ် နေရာ ၆ နေရာ ရခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ တစ်နေရာ ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင်လည်း ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည့် အတိုင်းပင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၌ အမတ်နေရာ ၆ နေရာရခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁ နေရာရခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ များတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO ခွဲထွက်ပြီးနောက်တွင် ရလလဖ သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူကာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရထံ လက်နက်အပ်လိုက်သဖြင့် အဖွဲ့ပျက်သွားသည်။
ရလလဖ ပျက်ပြီးနောက် ရလလဖထဲမှ ခွဲထွက်လာသည့် ခွန်သူရိန်ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့နှင့် PNO မှ ခွဲထွက်လာသော ခွန်ဥက္ကာဦးဆောင်သောအဖွဲ့တို့ပူးပေါင်းကာ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO) ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မောက်မယ်မြို့နယ် ကဒူးကြီးဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှား သည်။
PNLO သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ် ထိုးပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြင်သာအောင်ပြောရပါက PNA သည် [[တပ်မတော်]] ကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း များစွာ သစ္စာခံသည့် တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး [[PNLA]] ကတော့ စစ်တပ်ကိုဆန့်ကျင်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ စစ်တပ် အာဏာသိမ်းချိန်တွင် ထိုနှစ်ဖွဲ့ ကြားအကွဲအပြဲက ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။<ref>{{Cite news|title=စစ်တပ်သစ္စာခံ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် အင်အားသောင်းနှင့်ချီကြီးထွားလာ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/58435/}}</ref>
== ပြည်သူ့စစ်အဖြင့် လှုပ်ရှားမှုများ ==
PNO ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်နေသူမှာ တစ်ချိန်က လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ထိပ်တန်းသူဌေးစာရင်းဝင် ဦးနေဝင်းထွန်းဖြစ်သည်။ PNO သည် လက်နက်၊ လူသူနှင့် နည်းပညာများကို တိုးချဲ့မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်အရ PNO တပ်သည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် ရုရှားကျွမ်းကျင်သူများကို အသုံးပြုကာ အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်သားများပင် မွေးထုတ်နေသည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy0j2pw9jnzo|title=စစ်တပ်မဟာမိတ် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် ဘယ်လောက်အင်အားကြီးလာသလဲ|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250610130213/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy0j2pw9jnzo|archivedate=2025-6-10}}</ref>
=== စစ်ကောင်စီ၏ ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့ PNO ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ပထမငါးလတာကာလအတွင်း ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) သည် စစ်ကောင်စီတပ်ကို တော်လှန်နေသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသော ကျေးရွာများကို ဆက်တိုက်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ ရာနှင့်ချီ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း PNO တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ပြောကြားချက်အရ "၂၀၂၅ မှာဆိုရင် မောက်မယ်၊ ညောင်ရွှေ၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်းမှာရော အများကြီးပါပဲ" ဟု ဆိုသည်။ မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ထီခိုး၊ ရေပူ ကျေးရွာများအပြင် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]ရှိ ဆောင်းပြောင်းရွာတို့ကို PNO တပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်မျက်နှာပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများကို လေ့လာပါက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် PNO ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အများဆုံး ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရကြောင်း သိရသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒီဘက်တိုက်ပွဲတွေမှာ PNO ပြည်သူ့စစ်က အများဆုံးပါ။ စစ်ကောင်စီက ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဦးဆောင်တဲ့ အပိုင်းမှာပဲ အဓိကပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤထိုးစစ်များသည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ဖြင့် ရှမ်းမြောက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ကယား (ကရင်နီ) ဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားသော ကရင်နီတပ်ဖွဲ့များအကြား ချိတ်ဆက်မှုကို ဖြတ်တောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။
မြေပြင်အနေအထားအရ တအာင်းတပ် (TNLA) သိမ်းပိုက်ထားသော [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]မှ တောင်ဘက်သို့ တည့်တည့်ဆင်းလာပါက ရပ်စောက်၊ ညောင်ရွှေနှင့် ပင်လောင်းကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ကရင်နီတပ်များ အားကောင်းသော ဖယ်ခုံ၊ မိုးဗြဲဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မိုင် ၂၀၀ ကျော်ပတ်လည်တွင်ရှိသော တိုက်ခိုက်ရေးအားကောင်းသည့် တပ်ဖွဲ့များ နယ်မြေမချိတ်ဆက်မိစေရန် ရှမ်းတောင်စစ်မျက်နှာပြင်ကို ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) က စိုးမိုးထားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်နေပုံရသည်။
== စစ်တပ်၏ ပံ့ပိုးမှုနှင့် PNO ၏ ရည်မှန်းချက် ==
PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ကာလရှည်ကြာ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်သော တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့သော PNO သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရယူပြီးနောက်ပိုင်း ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၂၃ ခုနှစ် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ပင်လောင်းတိုက်ပွဲ]]နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဆီဆိုင်တိုက်ပွဲများတွင် PNO တပ်များ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရခြင်းက တပ်တွင်းနည်းပညာအဆင့်မြှင့်တင်ရေးအတွက် အချက်ပေးသံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် PNO စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပြည်သူ့စစ်ကွပ်ကဲရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်မြင့်အောင်က စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး PNO စီးပွားရေးတာဝန်ခံ ဦးနေဝင်းထွန်းက ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် PNO အင်အားကြီးထွားလာရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းတစ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ပြောကြားသည်။<ref name=":0" />
=== စစ်တပ်နှင့် နီးစပ်သော PNO ခေါင်းဆောင်များ ===
PNO သည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် စစ်ကောင်စီကို အခွန်ပေးဆောင်ခြင်း၊ မြေငှားရမ်းခ ပေးချေခြင်းတို့မှ ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီများ ပေးနေကြောင်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပေါင်းအပါများအကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြောကြားလေ့ရှိသော Justice For Myanmar က ထောက်ပြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်အပေါ် သစ္စာခံမှုကြောင့် PNO သည် တွင်းထွက်နှင့် သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆက်လက်ရရှိနေပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့်အသစ်များလည်း ရရှိနေသည်။
PNO ၏ သက်တော်ရှည်ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]သည် ငြိမ်းချမ်းရေးစတင်ယူပြီး အသွင်ပြောင်းလဲချိန်၊ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (နဝတ) လက်ထက်ကတည်းက ဗိုလ်ချုပ်[[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်ညွန့်]]နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်း ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အစည်းအဝေးများ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ကာ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း လက်ရှိစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံမှုများ ဆက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်က စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ရှမ်းပြည်နယ်ခရီးစဉ်အတွင်း [[ကျောက်တလုံးကြီးမြို့]]ရှိ ဦးအောင်ခမ်းထီ၏ နေအိမ်သို့ သွားရောက်ကာ နှစ်ဦးတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဦးအောင်ခမ်းထီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ချီးမြှင့်သော [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ကို ရရှိထားသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ကို ဦးအောင်ခမ်းထီ၏ သားဖြစ်သူ ခွန်အောင်ခမ်းက ကိုယ်စားလက်ခံခဲ့သည်။
PNO ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များသည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းရှိရုံသာမက လက်ရှိ PNO တပ်ထိပ်ပိုင်း တာဝန်ယူထားသူအချို့သည်လည်း စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်။
=== PNO တပ်၌ ရုရှားအကူအညီရယူနေခြင်း ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဖြစ်ပွားသော ရှမ်းပြည်နယ် ပင်လောင်းမြို့နယ် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲ]]သတင်းများကို PNO က ထုတ်ပြန်ကြေညာရာတွင် ဒရုန်းဖြင့် ရိုက်ယူထားသော ရုပ်သံဗီဒီယိုဖိုင်များဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က တိုက်ပွဲသတင်းများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ မထုတ်ပြန်ခဲ့သော PNO တပ်သည် ယခုအခါ တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်အကြောင်းကို နေ့စဉ်လိုလို ရုပ်သံဖိုင်များနှင့် သတင်းထုတ်ပြန်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် PNO တပ်များတွင် ဒရုန်းနည်းပညာ အဆင့်မြှင့်လာသည်ဆိုသည့် ပြောဆိုချက်များကို အတည်ပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":0" />
[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (PNLA) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒရုန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တော်တော်လေးအသုံးပြုလာနိုင်တာကို တွေ့ရတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တပ်အတွင်း နိုင်ငံရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် အပြောင်းအလဲများ ရှိခဲ့သည်။ နာယက ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) မူကို စွဲကိုင်ရပ်တည်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော PNLA တပ်ကမူ စစ်ကောင်စီတပ်ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) နှင့်ပါ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရခြင်းဖြစ်သည်။
PNO တပ်တွင် ဒရုန်းနည်းပညာ အဆင့်မြှင့်တင်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီ၏ အကူအညီဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ ကျွမ်းကျင်သူများ လာရောက်သင်ကြားပေးသည်ဆိုသည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းအတွက်သာမက တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်ပါ စစ်မှုထမ်းသင်တန်း တက်ရောက်နေသူများကို ရုရှားက သင်တန်းပေးသည်ဟု စစ်ရေးအကဲခတ်များက ပြောကြားသည်။ ပအိုဝ်းလူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက "စစ်မှုထမ်းတက်ရတယ်၊ ထူးချွန်သူတွေကို ရုရှားကနည်းပြဆရာငှားပြီး သင်ပေးတဲ့ အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်သားအဖြစ် လေ့ကျင့်ရတယ်။ မထူးချွန်သူတွေကတော့ ရပ်ရွာပြန်ပြီး လုံခြုံရေးစောင့်ရတာပေါ့" ဟု ဆိုသည်။
၂၀၂၅ မေ ၁ ရက်နေ့က ရုရှားစစ်သင်တန်းဆရာများ လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့ သင်တန်းဆင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဘီဘီစီက စုံစမ်းသိရှိရသည်။ ဤသင်တန်းဆင်းတပ်သားများကို လတ်တလောဖြစ်ပွားသော ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များက ပြောသည်။ ဘီဘီစီနှင့် စကားပြောခွင့်ရသည့် PNO တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကမူ ရုရှားထံမှ နည်းပညာရယူခြင်းရှိမရှိနှင့် ပတ်သက်၍ တိတိကျကျ မတုံ့ပြန်ဘဲ "စစ်ရေးစစ်ရာနဲ့ဆိုင်လို့ မဖြေချင်ဘူး" ဟုသာ ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် "စစ်ရေးကတော့ သူ့ဘက်အားသာ၊ ကိုယ့်ဘက်အားသာအောင်တော့ ပြင်ရတာပေါ့လေ။ ထုံးစံပါပဲ" ဟု စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ခပ်တိုတို ပြောခဲ့သည်။
စီးပွားရေးအင်အားတောင့်တင်းသော PNO တပ်သည် ငွေကြေးကျပ်သိန်းသောင်းဂဏန်းအထိသုံးပြီး ရုရှားမှ ကျွမ်းကျင်သူများကို ငှားရမ်းလေ့ကျင့်နိုင်သည်ဟု ရှမ်းပြည်နယ်သတင်းများကို ဖော်ပြနေသော သျှမ်းသံတော်ဆင့်၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိုင်းမိဏ်းက ထောက်ပြသည်။ "စီးပွားရေးကောင်းတော့ စစ်ကောင်စီကလည်း အဟန့်အတားမရှိဘူး။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကရတဲ့ ငွေအင်အားနဲ့ တပ်ကို တည်ဆောက်နေတယ်" ဟု ဦးစိုင်းမိဏ်းက ပြောသည်။ ၎င်းသည် PNO အနေဖြင့် ပအိုဝ်းပြည်နယ်ရရှိရေးအတွက်ပါ ရည်ရွယ်သည်ဟု လေ့လာစောင့်ကြည့်သူအချို့က သုံးသပ်နေကြသည်။
=== PNO ၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုနှင့် ပအိုဝ်းပြည်နယ် ရည်မှန်းချက် ===
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဟိုပုန်း၊ ဆီဆိုင်နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် မသတ်မှတ်မီက [[ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ|အထူးဒေသ ၆]] ဟု ခေါ်သည်။ လက်ရှိမြေပြင်အနေအထားတွင်မူ အထူးဒေသ ၆ သာမက ညောင်ရွှေ၊ ရပ်စောက်နှင့် တောင်ကြီးမြို့အထိ PNO တပ်များ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်လာကြောင်း သိရသည်။ ရုရှားနိုင်ငံက လည်ပတ်ရန် ကြိုးစားနေသော တောင်ကြီးမြို့၊ ပင်းပက်ဒေသရှိ သံမဏိစက်ရုံအနီးတစ်ဝိုက် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်မှုများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့်အတူ PNO တပ်များ ပူးပေါင်းပါဝင်နေသည်။
"အာဏာမသိမ်းခင်က စက်ရုံပတ်ပတ်လည် တောင်ကြီးကရွာတွေမှာဆိုရင် PNO အင်အားတွေ မတွေ့ရဘူး။ အခု PNO က ရွာတိုင်းလိုလိုမှာ စစ်အင်အားစုဆောင်းပြီးတော့ ရပ်ရွာလုံခြုံရေးဆိုပြီး လက်နက်တပ်ဆင်ပေးထားတယ်" ဟု ဦးစိုင်းမိဏ်းက ပြောကြားသည်။ "တောင်ကြီးခရိုင်ရဲ့ အရှေ့ဘက်ဒေသ လွိုင်လင်၊ ပင်လုံတို့မှာ ယဉ်ကျေးမှုအရရော ပြည်သူ့စစ်အင်အားအရပါ တိုးချဲ့လာတာ တွေ့ရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ PNO ၏ တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကမူ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်တွဲပူးပေါင်းစရာရှိသည်များကို အတူဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဘီဘီစီကို ဖြေကြားခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) အမည်ဖြင့် စစ်ကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသည်။ ပြည်နယ်တောင်းဆိုမှုနှင့် စစ်ကောင်စီက ဦးဆောင်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ PNO နိုင်ငံရေးပါတီအကြီးအကဲအချို့ကို ဘီဘီစီက မေးမြန်းရန် ကြိုးစားခဲ့ရာ "လက်ရှိအချိန်မှာ ဘာမှမလုပ်ရသေးဘူး၊ ဘာမှမရှိသေးဘူး" ဟုသာ PNO နိုင်ငံရေးပါတီအကြီးအကဲတစ်ဦးက ဖြေကြားခဲ့သည်။
=== ဒေသခံများ၏ ရင်ဆိုင်ရမှုများ ===
PNO ၏ ကြီးထွားလာမှုအပေါ် ဒေသခံများ၏ ရှုမြင်ပုံမှာ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်းတွင် နေထိုင်သည့် ပအိုဝ်းဒေသခံများက "PNO က ပအိုဝ်းအမျိုးသားထုကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်ဘူး" ဟု တညီတညွတ်တည်း ပြောကြသည်။ PNO ပြည်သူ့စစ်တွင် စီးပွားရေးအမြင်ရှိသည့် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ဒေသခံများအပေါ် နည်းပေါင်းစုံဖြင့် ငွေကြေးကောက်ခံမှုများကိုသာ တိုးပွားစေသည်ဟု ၎င်းတို့က ရှုမြင်ကြသည်။ ပအိုဝ်းဒေသခံတစ်ဦးက "ရှေ့တန်းအတွက် ရိက္ခာကြေး၊ ကျည်ဆန်ဖိုး၊ ကားခွန် လိုရင်လိုသလိုကို ကောက်နေတယ်" ဟု ဆိုသည်။<ref name=":0" />
ပအိုဝ်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (PHRG) ၏ တွေ့ရှိချက်အရ PNO ၏ စစ်ရေးတိုးချဲ့မှုသည် စစ်ဘေးရှောင်များအတွက် အခက်အခဲများ ကြုံစေသလို ငွေကြေးကောက်ခံမှု၊ တပ်သားသစ်စုဆောင်းမှုများသည် ဒေသခံများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်နေသည်။ PNO ထိုးစစ်ဆင်လာချိန်တွင် ပအိုဝ်းဒေသခံများလည်း စစ်ဘေးရှောင်လာရပြီး အဆိုပါဒေသများတွင် လက်ခံထားသည့် ကရင်နီစစ်ရှောင်များကိုပါ အကူအညီပေးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိလာသည်။ ကရင်နီစစ်ရှောင်အရေး ဆောင်ရွက်သူ ပအိုဝ်းဒေသခံတစ်ဦးက "ဆီဆိုင် နောင်တော်ဘက် ပင်လောင်း နမ့်နိမ်ဘက်မှာဆိုရင် ဒေသခံတွေကိုယ်တိုင်က ခက်ခဲတယ်။ အခုဆို ပအိုဝ်းရော ကရင်နီပါ စစ်ရှောင်က သောင်းဂဏန်းအထိ ရှိလာပြီ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းဒေသခံများသည် စစ်ဘေးမရှောင်ရချိန်တွင်လည်း PNO တပ်၏ ငွေကြေးကောက်ခံမှု၊ တပ်သားစုဆောင်းမှုများကို ကြုံတွေ့ရသည်ဟု သိရသည်။ ငွေကြေးကောက်ခံမှုတွင် ကျေးရွာအလိုက် ၆ လတစ်ကြိမ် PNO ကို ငွေကြေးပေးနေရပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် တစ်အိမ်ကို ငွေကျပ် ၅ သောင်းမှ ၁ သိန်းအထိ ပေးနေရသည်။ စစ်သားအင်အားစုဆောင်းရာတွင်လည်း တစ်မိသားစုလျှင် တစ်ဦးနှုန်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရပြီး ကျေးရွာအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်သည့် မိသားစုများကမူ လူငှားပြီး စေလွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်ရှိသူများနှင့် ညှိနှိုင်းကာ ငွေကြေးပေးရခြင်းများရှိသည်ဟု ဒေသခံများနှင့် PHRG က ပြောသည်။
PHRG ၏ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားရာတွင် "စစ်သင်တန်းပေးတယ်ဆိုပေမဲ့ ၄၊ ၅ ရက်လောက် သင်တန်းပေးပြီး ရှေ့တန်းတက်ခိုင်းတာတွေရှိတယ်။ ထိခိုက်မှုတွေရှိရင်လည်း မိသားစုက အဓိကပြန်ပြီး ကုသပေးရတယ်" ဟု ဆိုသည်။ "တိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးသွားရင်လည်း တိုက်ပွဲမှာသေသွားတယ်လို့ ပြောခွင့်မရှိသလို အသုဘစရိတ်ကအစ မိသားစုတွေကပဲ ပြန်စီစဉ်ရတယ်။ တိုးတိုးတိတ်တိတ်နဲ့ပဲ မိသားစုတွေက နာရေးကျင်းပရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ ဘီဘီစီနှင့် စကားပြောခွင့်ရသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားတစ်ဦးဆိုလျှင် PNO ၏ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခံရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် နေအိမ်မပြန်ရဲသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။<ref name=":0" />
=== ဝါဒဖြန့်ချိရေးနှင့် နယ်မြေအငြင်းပွားမှု ===
PNO သည် ရွာသူကြီးများ၊ မျိုးချစ်စိတ်ပြင်းထန်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးများမှတစ်ဆင့် ပအိုဝ်းဒေသခံများကို စည်းရုံးနေကြောင်း PHRG က ထောက်ပြသည်။ ထို့အပြင် PNO အကြီးအကဲများသည် ဒေသခံများနှင့် တွေ့ဆုံချိန်တိုင်း ကရင်နီလူမျိုးများသည် ပအိုဝ်းဒေသကို နယ်မြေချဲ့ထွင်နေသည်ဆိုသည့် ပြောဆိုချက်များရှိနေကြောင်း ဒေသအခြေစိုက်မီဒီယာများက အစောပိုင်းကတည်းက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ လတ်တလောဖြစ်ပွားသော ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲများအကြောင်း ဖော်ပြရာတွင် PNO က "ကရင်နီအကြမ်းဖက်တွေကို မောင်းထုတ်နေတယ်" ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို ဆက်တိုက်ရေးသားခဲ့ခြင်းက ထင်ရှားသည်။
အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ပင်လောင်း၊ ဖယ်ခုံ၊ မိုးဗြဲဒေသများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ပအိုဝ်းနှင့် ကယားဒေသခံများအကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကယား (ကရင်နီ) ပြည်နယ်တွင် ကရင်နီတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်တပ်များ အားကောင်းလာပြီးနောက် ပင်လောင်း၊ ဖယ်ခုံနှင့် မိုးဗြဲတို့ကို နယ်မြေစိုးမိုးထားနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း PNO ၏ အင်အားကြီးထွားလာမှုနှင့်အတူ ဤဒေသများကိုပါ ထိုးဖောက်သွားလာနိုင်ပြီဟု သိရသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သတင်းများကို ဖော်ပြနေသော သျှမ်းသံတော်ဆင့်၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိုင်းမိဏ်းက "PNO မှာ စစ်အင်အားလည်း သောင်းဂဏန်းလောက်ရှိလာတယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ အန္တရာယ်မပြုဘဲ အင်အားကြီးမားအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ရှိတယ်" ဟု သုံးသပ်သည်။ "PNO လိုလားတဲ့ ပအိုဝ်းပြည်နယ်ထူထောင်ရေးမှာ ကရင်နီတပ်တွေ ပအိုဝ်းတော်လှန်ရေးတပ်တွေ ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားနေတာက အဟန့်အတားဖြစ်စေတယ်လို့ ယူဆပုံရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။<ref name=":0" />
=== လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ ===
ဆီဆိုင်မြို့နယ် ထီစုံရွာအနီး ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ် (PNLA) နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) တို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်၌ PNO က PNLA ၏ တပ်သား ၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဤဖမ်းဆီးခံ PNLA တပ်သားများကို ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် PNO တပ်ဖွဲ့ဝင်များက သေနတ်ဖြင့် ပစ်ကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခုကို ဇွန်လအစပိုင်းတွင် PNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ PNLA ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒီဗီဒီယိုကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဆီကရတယ်။ သူက ဆီဆိုင်တိုက်ပွဲမှာပါခဲ့ပြီးမှ ကရင်နီဘက်တာဝန်ကျချိန် သုံ့ပန်းအနေနဲ့ အဖမ်းခံရပြီး သူ့ဖုန်းကိုစစ်ဆေးမှ ဒီဗီဒီယိုကိုရရှိပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒီလိုရရှိတဲ့ပေါ်မူတည်ပြီး အခုမှ သတင်းထုတ်ပြန်တာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်ပြောသည်။<ref name=":0" />
PNO ၏ တပ်အရာရှိကြီးကမူ ဤရုပ်သံဖိုင်ထဲက PNLA တပ်သားများကို ပစ်သတ်ခဲ့သူများသည် PNO တပ်သားများမဟုတ်ဘူးဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ "လက်မောင်းတံဆိပ်မတူဘူးလေ" ဟု ၎င်းကပြောခဲ့ပြီး PNLA တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် မေးမြန်းသောအခါ ဖြစ်စဉ်များ များပြားလွန်း၍ မမှတ်မိကြောင်းသာ ဖြေကြားခဲ့သည်။
ဤသို့ သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းသည် ပထမဆုံးအကြိမ်မဟုတ်ပါ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့ကလည်း [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၊ ဝါးပြုံးရွာတွင် PNLA ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref name=":0" />
== နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် လှုပ်ရှားမှု ==
=== ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း ===
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် စတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]] ထံတွင် ပါတီမှတ်ပုံတင်အမှတ် ၅ ဖြင့် ပါတီကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။<ref>ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၈)</ref>
[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေ]]အရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေ ၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=d10XRqU0mPWKZ3uo2AGMYEnAK%2BFDhZqEAWLAnSmcz%2BA%3D|title=ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခြင်း|publisher=Union Electon Commission|accessdate=2025-7-11}}</ref>
=== ပါတီရုံးချုပ် ===
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ ဈေးပိုင်းရပ်ကွက်၊ အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊ အမှတ်(၁၈) တွင် ပါတီရုံးချုပ်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ==
=== ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ===
{| class="wikitable"
|+PNO ပါတီမှ ဝင်ပြိုင်မှုများ
!
!လွှတ်တော်များ
!မဲဆန္ဒနယ်များ
!ကိုယ်စားလှယ်များ
|-
|
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]
|အမှတ် (၉)
|ဦးနေဝင်းထွန်း
|-
|
| rowspan="3" |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|ဟိုပုန်မြို့နယ်
|ဦးခွန်သိန်းဖေ
|-
|
|ဆီဆိုင်မြို့နယ်
|ဦးဝင်ကို
|-
|
|ပင်လောင်းမြို့နယ်
|ဦးခွန်မောင်သောင်း
|-
|
| rowspan="6" |[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
|ဟိုပုန် (၁)
|ဦးခွန်အေးမောင်
|-
|
|ဟိုပုန် (၂)
|ဦးစံလွင်
|-
|
|ဆီဆိုင် (၁)
|ဦးခွန်လှသိန်း
|-
|
|ဆီဆိုင် (၂)
|ဦးခွန်မောင်ပယ်
|-
|
|ပင်လောင်း (၁)
|ဦးခွန်လှဆန်
|-
|
|ပင်လောင်း (၂)
|ဦးခွန်အောင်နိုင်ဦး
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီ}}{{တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ]]
fv7qvp3go5ffmbd8m2zv1e7ah39rvf5
1026095
1026094
2026-04-16T13:39:42Z
Salai Rungtoi
22844
/* စစ်ကောင်စီ၏ ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့ PNO */
1026095
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်
| lang1 = အင်္ဂလိပ်
|name_lang1 = Pa-O National Organisation
| bgcolor = <!-- header background colour -->
| fgcolor = <!-- header text colour -->
| flag = [[File:Flag of the Pa-O National Organisation.svg|200px]]
|colorcode = #28166F
| slogan = ''ဒေသဖွံ့ဖြိုးဖို့ နဂါးကို မဲပေးစို့''
| predecessor =
| successor =
| foundation = {{Start date|2010|05|13}}
| leader1_title = ဥက္ကဋ္ဌ
| leader1_name = [[အောင်ခမ်းထီ|ဦးအောင်ခမ်းထီ]]
| leader2_title =
| leader2_name =
| headquarters = အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊ ဈေးပိုင်းရပ်၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| membership = ၈၀,၀၀၀<ref name=vote>{{cite web|url=http://vote4myanmar.org/Party/%E1%80%95%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BApno%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE|title=ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(PNO)ပါတီ|publisher=Vote4Myanmar|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅|archivedate=22 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151022081738/http://www.vote4myanmar.org/Party/%E1%80%95%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BApno%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE}}</ref>
|ideology = [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေး]]
|wing1_title =လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်း
|wing1 = ပအိုဝ်းအမျိုးသား တပ်မတော်
|colours = အပြာ၊ အစိမ်း၊ အနီ
|seats1_title =[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats1 = {{Composition bar|1|224|hex=#28166F}}
|seats2_title =[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats2 = {{Composition bar|3|440|hex=#28166F}}
|seats3_title =[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]] အမတ်နေရာ
|seats3 = {{Composition bar|6|147|hex=#28166F}}
|symbol =
|country = မြန်မာနိုင်ငံ
| website = {{URL|http://www.pa-onational.org/}}
| remarks =
| former name =
}}{{Distinguish|ပအိုဝ်းအမျိုးသားဖက်ဒရယ်ကောင်စီ}}
'''ပအိုဝ်းအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်''' ({{lang-en|Pa-O National Organisation}}၊ အတိုကောက် '''PNO''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[တောင်ကြီးမြို့]]အခြေစိုက် [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား]] ကိုယ်စားပြု [[နိုင်ငံရေးပါတီ]] တစ်ခုနှင့် အသွင်းပြောင် လက်နက်ကိုင် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများစွာ ရှိသော်လည်း PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ကာလရှည် မဟာမိတ်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
ပအိုဝ်းအင်အားကြီးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သောPNA နှင့် PNLA တို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွင် အစဉ်အလာကြီးသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) မှ ဆင်းသက်လာသည့် အဖွဲ့ နှစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
ပအလဖသည် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ရှမ်းပြည်လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲ လိုက်ပြီး ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် ပေါင်းရေး မပေါင်းရေးအပေါ် မူတည်ကာ အဖွဲ့အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်လာသည်။
၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် မပူးပေါင်းလိုဘဲ ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလမ်းစဉ်ကို စွဲကိုင်သည့် ဦးအောင်ခမ်းထီက ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO/PNA) ကို ထူထောင်ကာ သီးခြား ရပ်တည်လာသည်။ PNO ကို ပအိုဝ်းဖြူဟု လူသိများသည်။ ရလလဖမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီ နှင့် နီးစပ်သဖြင့် ပအိုဝ်းနီဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
PNO/PNA သည် ၁၉၉၁ တွင်စစ်တပ်နှင့်အပစ်ရပ်လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် လူမျိုးစု လက်နက်ကိုင်တပ်အဖြစ်မှ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီ ထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွင် ပအိုဝ်းဒေသများတွင် အမတ် နေရာ ၆ နေရာ ရခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ တစ်နေရာ ရခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ တွင်လည်း ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည့် အတိုင်းပင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၌ အမတ်နေရာ ၆ နေရာရခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၁ နေရာရခဲ့သည်။
PNO သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်သူ့စစ်အသွင်ပြောင်းလဲခဲ့သလို နိုင်ငံရေးပါတီထောင်ကာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ များတွင် ပါဝင်အရွေးခံခဲ့သည်။
PNO ခွဲထွက်ပြီးနောက်တွင် ရလလဖ သည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူကာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရထံ လက်နက်အပ်လိုက်သဖြင့် အဖွဲ့ပျက်သွားသည်။
ရလလဖ ပျက်ပြီးနောက် ရလလဖထဲမှ ခွဲထွက်လာသည့် ခွန်သူရိန်ဦးဆောင်သည့်အဖွဲ့နှင့် PNO မှ ခွဲထွက်လာသော ခွန်ဥက္ကာဦးဆောင်သောအဖွဲ့တို့ပူးပေါင်းကာ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (PNLO) ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ထူထောင်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မောက်မယ်မြို့နယ် ကဒူးကြီးဒေသတွင် အခြေစိုက်ကာ စစ်ရေးလှုပ်ရှား သည်။
PNLO သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) ကို လက်မှတ် ထိုးပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲ များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
မြင်သာအောင်ပြောရပါက PNA သည် [[တပ်မတော်]] ကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်း များစွာ သစ္စာခံသည့် တပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပြီး [[PNLA]] ကတော့ စစ်တပ်ကိုဆန့်ကျင်သည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ စစ်တပ် အာဏာသိမ်းချိန်တွင် ထိုနှစ်ဖွဲ့ ကြားအကွဲအပြဲက ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။<ref>{{Cite news|title=စစ်တပ်သစ္စာခံ ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် အင်အားသောင်းနှင့်ချီကြီးထွားလာ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/58435/}}</ref>
== ပြည်သူ့စစ်အဖြင့် လှုပ်ရှားမှုများ ==
PNO ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဦးဆောင်နေသူမှာ တစ်ချိန်က လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ထိပ်တန်းသူဌေးစာရင်းဝင် ဦးနေဝင်းထွန်းဖြစ်သည်။ PNO သည် လက်နက်၊ လူသူနှင့် နည်းပညာများကို တိုးချဲ့မြှင့်တင်လျက်ရှိသည်။ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်အရ PNO တပ်သည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် ရုရှားကျွမ်းကျင်သူများကို အသုံးပြုကာ အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်သားများပင် မွေးထုတ်နေသည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy0j2pw9jnzo|title=စစ်တပ်မဟာမိတ် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် ဘယ်လောက်အင်အားကြီးလာသလဲ|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250610130213/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy0j2pw9jnzo|archivedate=2025-6-10}}</ref>
=== တပ်မတော်၏ ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့ PNO ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ပထမငါးလတာကာလအတွင်း ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) သည် စစ်ကောင်စီတပ်ကို တော်လှန်နေသည့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသော ကျေးရွာများကို ဆက်တိုက်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း တိုက်ပွဲအကြိမ်ရေ ရာနှင့်ချီ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း PNO တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်း၏ ပြောကြားချက်အရ "၂၀၂၅ မှာဆိုရင် မောက်မယ်၊ ညောင်ရွှေ၊ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်းမှာရော အများကြီးပါပဲ" ဟု ဆိုသည်။ မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ညောင်ရွှေမြို့နယ်ရှိ ထီခိုး၊ ရေပူ ကျေးရွာများအပြင် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]ရှိ ဆောင်းပြောင်းရွာတို့ကို PNO တပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်မျက်နှာပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများကို လေ့လာပါက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် PNO ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အများဆုံး ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရကြောင်း သိရသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒီဘက်တိုက်ပွဲတွေမှာ PNO ပြည်သူ့စစ်က အများဆုံးပါ။ စစ်ကောင်စီက ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဦးဆောင်တဲ့ အပိုင်းမှာပဲ အဓိကပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤထိုးစစ်များသည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ဖြင့် ရှမ်းမြောက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ကယား (ကရင်နီ) ဒေသကို ထိန်းချုပ်ထားသော ကရင်နီတပ်ဖွဲ့များအကြား ချိတ်ဆက်မှုကို ဖြတ်တောက်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။
မြေပြင်အနေအထားအရ တအာင်းတပ် (TNLA) သိမ်းပိုက်ထားသော [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]မှ တောင်ဘက်သို့ တည့်တည့်ဆင်းလာပါက ရပ်စောက်၊ ညောင်ရွှေနှင့် ပင်လောင်းကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ကရင်နီတပ်များ အားကောင်းသော ဖယ်ခုံ၊ မိုးဗြဲဘက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ မိုင် ၂၀၀ ကျော်ပတ်လည်တွင်ရှိသော တိုက်ခိုက်ရေးအားကောင်းသည့် တပ်ဖွဲ့များ နယ်မြေမချိတ်ဆက်မိစေရန် ရှမ်းတောင်စစ်မျက်နှာပြင်ကို ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) က စိုးမိုးထားနိုင်ရန် ရည်ရွယ်နေပုံရသည်။
== စစ်တပ်၏ ပံ့ပိုးမှုနှင့် PNO ၏ ရည်မှန်းချက် ==
PNO သည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ကာလရှည်ကြာ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်သော တပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်က လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားခဲ့သော PNO သည် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရယူပြီးနောက်ပိုင်း ခိုင်မာသော ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၂၃ ခုနှစ် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ပင်လောင်းတိုက်ပွဲ]]နှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဆီဆိုင်တိုက်ပွဲများတွင် PNO တပ်များ ထိခိုက်နစ်နာခဲ့ရခြင်းက တပ်တွင်းနည်းပညာအဆင့်မြှင့်တင်ရေးအတွက် အချက်ပေးသံတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် PNO စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပြည်သူ့စစ်ကွပ်ကဲရေးမှူးချုပ် ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်မြင့်အောင်က စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာပြီး PNO စီးပွားရေးတာဝန်ခံ ဦးနေဝင်းထွန်းက ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤအပြောင်းအလဲသည် PNO အင်အားကြီးထွားလာရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းတစ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ပြောကြားသည်။<ref name=":0" />
=== စစ်တပ်နှင့် နီးစပ်သော PNO ခေါင်းဆောင်များ ===
PNO သည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် စစ်ကောင်စီကို အခွန်ပေးဆောင်ခြင်း၊ မြေငှားရမ်းခ ပေးချေခြင်းတို့မှ ဘဏ္ဍာငွေအကူအညီများ ပေးနေကြောင်း မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပေါင်းအပါများအကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြောကြားလေ့ရှိသော Justice For Myanmar က ထောက်ပြသည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်အပေါ် သစ္စာခံမှုကြောင့် PNO သည် တွင်းထွက်နှင့် သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဆက်လက်ရရှိနေပြီး လုပ်ပိုင်ခွင့်အသစ်များလည်း ရရှိနေသည်။
PNO ၏ သက်တော်ရှည်ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ခမ်းထီ]]သည် ငြိမ်းချမ်းရေးစတင်ယူပြီး အသွင်ပြောင်းလဲချိန်၊ [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (နဝတ) လက်ထက်ကတည်းက ဗိုလ်ချုပ်[[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်ညွန့်]]နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်း ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။ ပအိုဝ်းဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အစည်းအဝေးများ အကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ကာ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း လက်ရှိစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံမှုများ ဆက်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်က စစ်ခေါင်းဆောင်၏ ရှမ်းပြည်နယ်ခရီးစဉ်အတွင်း [[ကျောက်တလုံးကြီးမြို့]]ရှိ ဦးအောင်ခမ်းထီ၏ နေအိမ်သို့ သွားရောက်ကာ နှစ်ဦးတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဦးအောင်ခမ်းထီသည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ချီးမြှင့်သော [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ကို ရရှိထားသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့ကို ဦးအောင်ခမ်းထီ၏ သားဖြစ်သူ ခွန်အောင်ခမ်းက ကိုယ်စားလက်ခံခဲ့သည်။
PNO ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်များသည် မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းရှိရုံသာမက လက်ရှိ PNO တပ်ထိပ်ပိုင်း တာဝန်ယူထားသူအချို့သည်လည်း စစ်တပ်နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်။
=== PNO တပ်၌ ရုရှားအကူအညီရယူနေခြင်း ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဖြစ်ပွားသော ရှမ်းပြည်နယ် ပင်လောင်းမြို့နယ် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲ]]သတင်းများကို PNO က ထုတ်ပြန်ကြေညာရာတွင် ဒရုန်းဖြင့် ရိုက်ယူထားသော ရုပ်သံဗီဒီယိုဖိုင်များဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က တိုက်ပွဲသတင်းများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ မထုတ်ပြန်ခဲ့သော PNO တပ်သည် ယခုအခါ တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်အကြောင်းကို နေ့စဉ်လိုလို ရုပ်သံဖိုင်များနှင့် သတင်းထုတ်ပြန်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် PNO တပ်များတွင် ဒရုန်းနည်းပညာ အဆင့်မြှင့်လာသည်ဆိုသည့် ပြောဆိုချက်များကို အတည်ပြုနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":0" />
[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (PNLA) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒရုန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တော်တော်လေးအသုံးပြုလာနိုင်တာကို တွေ့ရတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PNLA) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တပ်အတွင်း နိုင်ငံရေးအရ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကြောင့် အပြောင်းအလဲများ ရှိခဲ့သည်။ နာယက ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်ဥက္ကာသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) မူကို စွဲကိုင်ရပ်တည်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော PNLA တပ်ကမူ စစ်ကောင်စီတပ်ကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) နှင့်ပါ ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်နေရခြင်းဖြစ်သည်။
PNO တပ်တွင် ဒရုန်းနည်းပညာ အဆင့်မြှင့်တင်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီ၏ အကူအညီဖြင့် ရုရှားနိုင်ငံမှ ကျွမ်းကျင်သူများ လာရောက်သင်ကြားပေးသည်ဆိုသည့် သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းအတွက်သာမက တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်ပါ စစ်မှုထမ်းသင်တန်း တက်ရောက်နေသူများကို ရုရှားက သင်တန်းပေးသည်ဟု စစ်ရေးအကဲခတ်များက ပြောကြားသည်။ ပအိုဝ်းလူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက "စစ်မှုထမ်းတက်ရတယ်၊ ထူးချွန်သူတွေကို ရုရှားကနည်းပြဆရာငှားပြီး သင်ပေးတဲ့ အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်သားအဖြစ် လေ့ကျင့်ရတယ်။ မထူးချွန်သူတွေကတော့ ရပ်ရွာပြန်ပြီး လုံခြုံရေးစောင့်ရတာပေါ့" ဟု ဆိုသည်။
၂၀၂၅ မေ ၁ ရက်နေ့က ရုရှားစစ်သင်တန်းဆရာများ လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့ သင်တန်းဆင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဘီဘီစီက စုံစမ်းသိရှိရသည်။ ဤသင်တန်းဆင်းတပ်သားများကို လတ်တလောဖြစ်ပွားသော ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များက ပြောသည်။ ဘီဘီစီနှင့် စကားပြောခွင့်ရသည့် PNO တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကမူ ရုရှားထံမှ နည်းပညာရယူခြင်းရှိမရှိနှင့် ပတ်သက်၍ တိတိကျကျ မတုံ့ပြန်ဘဲ "စစ်ရေးစစ်ရာနဲ့ဆိုင်လို့ မဖြေချင်ဘူး" ဟုသာ ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် "စစ်ရေးကတော့ သူ့ဘက်အားသာ၊ ကိုယ့်ဘက်အားသာအောင်တော့ ပြင်ရတာပေါ့လေ။ ထုံးစံပါပဲ" ဟု စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ခပ်တိုတို ပြောခဲ့သည်။
စီးပွားရေးအင်အားတောင့်တင်းသော PNO တပ်သည် ငွေကြေးကျပ်သိန်းသောင်းဂဏန်းအထိသုံးပြီး ရုရှားမှ ကျွမ်းကျင်သူများကို ငှားရမ်းလေ့ကျင့်နိုင်သည်ဟု ရှမ်းပြည်နယ်သတင်းများကို ဖော်ပြနေသော သျှမ်းသံတော်ဆင့်၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိုင်းမိဏ်းက ထောက်ပြသည်။ "စီးပွားရေးကောင်းတော့ စစ်ကောင်စီကလည်း အဟန့်အတားမရှိဘူး။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကရတဲ့ ငွေအင်အားနဲ့ တပ်ကို တည်ဆောက်နေတယ်" ဟု ဦးစိုင်းမိဏ်းက ပြောသည်။ ၎င်းသည် PNO အနေဖြင့် ပအိုဝ်းပြည်နယ်ရရှိရေးအတွက်ပါ ရည်ရွယ်သည်ဟု လေ့လာစောင့်ကြည့်သူအချို့က သုံးသပ်နေကြသည်။
=== PNO ၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုနှင့် ပအိုဝ်းပြည်နယ် ရည်မှန်းချက် ===
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဟိုပုန်း၊ ဆီဆိုင်နှင့် ပင်လောင်းမြို့နယ်တို့ကို စုစည်းပြီး ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအဖြစ် မသတ်မှတ်မီက [[ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အထူးဒေသများ|အထူးဒေသ ၆]] ဟု ခေါ်သည်။ လက်ရှိမြေပြင်အနေအထားတွင်မူ အထူးဒေသ ၆ သာမက ညောင်ရွှေ၊ ရပ်စောက်နှင့် တောင်ကြီးမြို့အထိ PNO တပ်များ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်လာကြောင်း သိရသည်။ ရုရှားနိုင်ငံက လည်ပတ်ရန် ကြိုးစားနေသော တောင်ကြီးမြို့၊ ပင်းပက်ဒေသရှိ သံမဏိစက်ရုံအနီးတစ်ဝိုက် လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်မှုများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့်အတူ PNO တပ်များ ပူးပေါင်းပါဝင်နေသည်။
"အာဏာမသိမ်းခင်က စက်ရုံပတ်ပတ်လည် တောင်ကြီးကရွာတွေမှာဆိုရင် PNO အင်အားတွေ မတွေ့ရဘူး။ အခု PNO က ရွာတိုင်းလိုလိုမှာ စစ်အင်အားစုဆောင်းပြီးတော့ ရပ်ရွာလုံခြုံရေးဆိုပြီး လက်နက်တပ်ဆင်ပေးထားတယ်" ဟု ဦးစိုင်းမိဏ်းက ပြောကြားသည်။ "တောင်ကြီးခရိုင်ရဲ့ အရှေ့ဘက်ဒေသ လွိုင်လင်၊ ပင်လုံတို့မှာ ယဉ်ကျေးမှုအရရော ပြည်သူ့စစ်အင်အားအရပါ တိုးချဲ့လာတာ တွေ့ရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ PNO ၏ တပ်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကမူ မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် လက်တွဲပူးပေါင်းစရာရှိသည်များကို အတူဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဘီဘီစီကို ဖြေကြားခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) အမည်ဖြင့် စစ်ကောင်စီ၏ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်တွင် နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားသည်။ ပြည်နယ်တောင်းဆိုမှုနှင့် စစ်ကောင်စီက ဦးဆောင်ပြုလုပ်မည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ PNO နိုင်ငံရေးပါတီအကြီးအကဲအချို့ကို ဘီဘီစီက မေးမြန်းရန် ကြိုးစားခဲ့ရာ "လက်ရှိအချိန်မှာ ဘာမှမလုပ်ရသေးဘူး၊ ဘာမှမရှိသေးဘူး" ဟုသာ PNO နိုင်ငံရေးပါတီအကြီးအကဲတစ်ဦးက ဖြေကြားခဲ့သည်။
=== ဒေသခံများ၏ ရင်ဆိုင်ရမှုများ ===
PNO ၏ ကြီးထွားလာမှုအပေါ် ဒေသခံများ၏ ရှုမြင်ပုံမှာ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။ ဆီဆိုင်၊ ပင်လောင်းတွင် နေထိုင်သည့် ပအိုဝ်းဒေသခံများက "PNO က ပအိုဝ်းအမျိုးသားထုကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အဖွဲ့အစည်းမဟုတ်ဘူး" ဟု တညီတညွတ်တည်း ပြောကြသည်။ PNO ပြည်သူ့စစ်တွင် စီးပွားရေးအမြင်ရှိသည့် ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ် ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ဒေသခံများအပေါ် နည်းပေါင်းစုံဖြင့် ငွေကြေးကောက်ခံမှုများကိုသာ တိုးပွားစေသည်ဟု ၎င်းတို့က ရှုမြင်ကြသည်။ ပအိုဝ်းဒေသခံတစ်ဦးက "ရှေ့တန်းအတွက် ရိက္ခာကြေး၊ ကျည်ဆန်ဖိုး၊ ကားခွန် လိုရင်လိုသလိုကို ကောက်နေတယ်" ဟု ဆိုသည်။<ref name=":0" />
ပအိုဝ်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (PHRG) ၏ တွေ့ရှိချက်အရ PNO ၏ စစ်ရေးတိုးချဲ့မှုသည် စစ်ဘေးရှောင်များအတွက် အခက်အခဲများ ကြုံစေသလို ငွေကြေးကောက်ခံမှု၊ တပ်သားသစ်စုဆောင်းမှုများသည် ဒေသခံများအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်နေသည်။ PNO ထိုးစစ်ဆင်လာချိန်တွင် ပအိုဝ်းဒေသခံများလည်း စစ်ဘေးရှောင်လာရပြီး အဆိုပါဒေသများတွင် လက်ခံထားသည့် ကရင်နီစစ်ရှောင်များကိုပါ အကူအညီပေးရေးအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိလာသည်။ ကရင်နီစစ်ရှောင်အရေး ဆောင်ရွက်သူ ပအိုဝ်းဒေသခံတစ်ဦးက "ဆီဆိုင် နောင်တော်ဘက် ပင်လောင်း နမ့်နိမ်ဘက်မှာဆိုရင် ဒေသခံတွေကိုယ်တိုင်က ခက်ခဲတယ်။ အခုဆို ပအိုဝ်းရော ကရင်နီပါ စစ်ရှောင်က သောင်းဂဏန်းအထိ ရှိလာပြီ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပအိုဝ်းဒေသခံများသည် စစ်ဘေးမရှောင်ရချိန်တွင်လည်း PNO တပ်၏ ငွေကြေးကောက်ခံမှု၊ တပ်သားစုဆောင်းမှုများကို ကြုံတွေ့ရသည်ဟု သိရသည်။ ငွေကြေးကောက်ခံမှုတွင် ကျေးရွာအလိုက် ၆ လတစ်ကြိမ် PNO ကို ငွေကြေးပေးနေရပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် တစ်အိမ်ကို ငွေကျပ် ၅ သောင်းမှ ၁ သိန်းအထိ ပေးနေရသည်။ စစ်သားအင်အားစုဆောင်းရာတွင်လည်း တစ်မိသားစုလျှင် တစ်ဦးနှုန်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေရပြီး ကျေးရွာအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်သည့် မိသားစုများကမူ လူငှားပြီး စေလွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်ရှိသူများနှင့် ညှိနှိုင်းကာ ငွေကြေးပေးရခြင်းများရှိသည်ဟု ဒေသခံများနှင့် PHRG က ပြောသည်။
PHRG ၏ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားရာတွင် "စစ်သင်တန်းပေးတယ်ဆိုပေမဲ့ ၄၊ ၅ ရက်လောက် သင်တန်းပေးပြီး ရှေ့တန်းတက်ခိုင်းတာတွေရှိတယ်။ ထိခိုက်မှုတွေရှိရင်လည်း မိသားစုက အဓိကပြန်ပြီး ကုသပေးရတယ်" ဟု ဆိုသည်။ "တိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးသွားရင်လည်း တိုက်ပွဲမှာသေသွားတယ်လို့ ပြောခွင့်မရှိသလို အသုဘစရိတ်ကအစ မိသားစုတွေကပဲ ပြန်စီစဉ်ရတယ်။ တိုးတိုးတိတ်တိတ်နဲ့ပဲ မိသားစုတွေက နာရေးကျင်းပရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။ ဘီဘီစီနှင့် စကားပြောခွင့်ရသည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားတစ်ဦးဆိုလျှင် PNO ၏ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူခံရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် နေအိမ်မပြန်ရဲသည့် အခြေအနေဖြစ်သည်။<ref name=":0" />
=== ဝါဒဖြန့်ချိရေးနှင့် နယ်မြေအငြင်းပွားမှု ===
PNO သည် ရွာသူကြီးများ၊ မျိုးချစ်စိတ်ပြင်းထန်သည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးများမှတစ်ဆင့် ပအိုဝ်းဒေသခံများကို စည်းရုံးနေကြောင်း PHRG က ထောက်ပြသည်။ ထို့အပြင် PNO အကြီးအကဲများသည် ဒေသခံများနှင့် တွေ့ဆုံချိန်တိုင်း ကရင်နီလူမျိုးများသည် ပအိုဝ်းဒေသကို နယ်မြေချဲ့ထွင်နေသည်ဆိုသည့် ပြောဆိုချက်များရှိနေကြောင်း ဒေသအခြေစိုက်မီဒီယာများက အစောပိုင်းကတည်းက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ လတ်တလောဖြစ်ပွားသော ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ ဆောင်းပြောင်းရွာတိုက်ပွဲများအကြောင်း ဖော်ပြရာတွင် PNO က "ကရင်နီအကြမ်းဖက်တွေကို မောင်းထုတ်နေတယ်" ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို ဆက်တိုက်ရေးသားခဲ့ခြင်းက ထင်ရှားသည်။
အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ပင်လောင်း၊ ဖယ်ခုံ၊ မိုးဗြဲဒေသများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ပအိုဝ်းနှင့် ကယားဒေသခံများအကြား နယ်မြေအငြင်းပွားမှုများရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကယား (ကရင်နီ) ပြည်နယ်တွင် ကရင်နီတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်တပ်များ အားကောင်းလာပြီးနောက် ပင်လောင်း၊ ဖယ်ခုံနှင့် မိုးဗြဲတို့ကို နယ်မြေစိုးမိုးထားနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း PNO ၏ အင်အားကြီးထွားလာမှုနှင့်အတူ ဤဒေသများကိုပါ ထိုးဖောက်သွားလာနိုင်ပြီဟု သိရသည်။
ရှမ်းပြည်နယ်သတင်းများကို ဖော်ပြနေသော သျှမ်းသံတော်ဆင့်၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးစိုင်းမိဏ်းက "PNO မှာ စစ်အင်အားလည်း သောင်းဂဏန်းလောက်ရှိလာတယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ အန္တရာယ်မပြုဘဲ အင်အားကြီးမားအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ရှိတယ်" ဟု သုံးသပ်သည်။ "PNO လိုလားတဲ့ ပအိုဝ်းပြည်နယ်ထူထောင်ရေးမှာ ကရင်နီတပ်တွေ ပအိုဝ်းတော်လှန်ရေးတပ်တွေ ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားနေတာက အဟန့်အတားဖြစ်စေတယ်လို့ ယူဆပုံရတယ်" ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။<ref name=":0" />
=== လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ ===
ဆီဆိုင်မြို့နယ် ထီစုံရွာအနီး ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ် (PNLA) နှင့် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) တို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်၌ PNO က PNLA ၏ တပ်သား ၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဤဖမ်းဆီးခံ PNLA တပ်သားများကို ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် PNO တပ်ဖွဲ့ဝင်များက သေနတ်ဖြင့် ပစ်ကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခုကို ဇွန်လအစပိုင်းတွင် PNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ PNLA ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ခွန်အောင်မန်းက "ဒီဗီဒီယိုကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်ဆီကရတယ်။ သူက ဆီဆိုင်တိုက်ပွဲမှာပါခဲ့ပြီးမှ ကရင်နီဘက်တာဝန်ကျချိန် သုံ့ပန်းအနေနဲ့ အဖမ်းခံရပြီး သူ့ဖုန်းကိုစစ်ဆေးမှ ဒီဗီဒီယိုကိုရရှိပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒီလိုရရှိတဲ့ပေါ်မူတည်ပြီး အခုမှ သတင်းထုတ်ပြန်တာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်ပြောသည်။<ref name=":0" />
PNO ၏ တပ်အရာရှိကြီးကမူ ဤရုပ်သံဖိုင်ထဲက PNLA တပ်သားများကို ပစ်သတ်ခဲ့သူများသည် PNO တပ်သားများမဟုတ်ဘူးဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ "လက်မောင်းတံဆိပ်မတူဘူးလေ" ဟု ၎င်းကပြောခဲ့ပြီး PNLA တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် မေးမြန်းသောအခါ ဖြစ်စဉ်များ များပြားလွန်း၍ မမှတ်မိကြောင်းသာ ဖြေကြားခဲ့သည်။
ဤသို့ သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းသည် ပထမဆုံးအကြိမ်မဟုတ်ပါ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့ကလည်း [[ပင်လောင်းမြို့နယ်တိုက်ပွဲများ|ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ ပင်မွန်းကျေးရွာအုပ်စု၊ ဝါးပြုံးရွာတွင် PNLA ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref name=":0" />
== နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် လှုပ်ရှားမှု ==
=== ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း ===
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပါတီတည်ထောင်ခွင့် စတင်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တည်ထောင်ခွင့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]] ထံတွင် ပါတီမှတ်ပုံတင်အမှတ် ၅ ဖြင့် ပါတီကို မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။<ref>ဝင်းတင့်ထွန်း၊ ဗမာပြည်နိုင်ငံရေးပါတီအဖွဲ့အစည်းအသင်းအပင်းများအညွှန်း၊ စာမျက်နှာ (၃၄၈)</ref>
[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အသစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံရေးပါတီများအနေဖြင့် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ဥပဒေအရ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ကြရန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် [[နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ|နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းနည်းဥပဒေ]]အရ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ မှတ်ပုံတင်ခဲ့ရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေ ၄ ရက်နေ့တွင် မှတ်ပုံတင်အမှတ် (၁၀) ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://uec.gov.mm/news_preview_detail.php?action=news_detail1&news_id=d10XRqU0mPWKZ3uo2AGMYEnAK%2BFDhZqEAWLAnSmcz%2BA%3D|title=ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (PNO) ပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခြင်း|publisher=Union Electon Commission|accessdate=2025-7-11}}</ref>
=== ပါတီရုံးချုပ် ===
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ ဈေးပိုင်းရပ်ကွက်၊ အနောက်မြို့ပတ်လမ်း၊ အမှတ်(၁၈) တွင် ပါတီရုံးချုပ်ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ==
=== ၂၀၁၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ ===
{| class="wikitable"
|+PNO ပါတီမှ ဝင်ပြိုင်မှုများ
!
!လွှတ်တော်များ
!မဲဆန္ဒနယ်များ
!ကိုယ်စားလှယ်များ
|-
|
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]
|အမှတ် (၉)
|ဦးနေဝင်းထွန်း
|-
|
| rowspan="3" |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
|ဟိုပုန်မြို့နယ်
|ဦးခွန်သိန်းဖေ
|-
|
|ဆီဆိုင်မြို့နယ်
|ဦးဝင်ကို
|-
|
|ပင်လောင်းမြို့နယ်
|ဦးခွန်မောင်သောင်း
|-
|
| rowspan="6" |[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်]]
|ဟိုပုန် (၁)
|ဦးခွန်အေးမောင်
|-
|
|ဟိုပုန် (၂)
|ဦးစံလွင်
|-
|
|ဆီဆိုင် (၁)
|ဦးခွန်လှသိန်း
|-
|
|ဆီဆိုင် (၂)
|ဦးခွန်မောင်ပယ်
|-
|
|ပင်လောင်း (၁)
|ဦးခွန်လှဆန်
|-
|
|ပင်လောင်း (၂)
|ဦးခွန်အောင်နိုင်ဦး
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီ}}{{တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ]]
hhty47bxwgg8meq87xvpyfrjtletd4v
၁၇ ဧပြီ
0
21375
1026182
859003
2026-04-17T06:35:14Z
Salai Rungtoi
22844
/* ဖြစ်စဉ်များ */
1026182
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" | align=right
|-
| {{ဧပြီလ}}
|}
[[ဧပြီ]]လ၊ (၁၇)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၀၇)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၀၈)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၅၈) ရက် ကျန်သေးသည်။
== ဖြစ်စဉ်များ ==
*[[၂၀၂၆]] - အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
*
*
== မွေးဖွားသူများ ==
*
*
*
== ကွယ်လွန်သူများ ==
*[[၁၇၉၀]] – [[ဘင်ဂျမင် ဖရန်ကလင်]]၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တည်ထောင်သူ ဖခင်၊ ဆဌမမြောက် ပန်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ် အမှုဆောင်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံပြု သုခမိန်၊ ယထာဘူတ ကဝိ၊ တီထွင်သူ၊ သိပ္ပံပညာရှင်၊ နိုင်ငံရေးသမား (ဖွား။ ၁၇၀၆)
*
*
== ပွဲတော်ရက်များ ==
*
*
*
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:ဧပြီ]]
pvsnsqybycloq49pzsotvhox12d0rdu
ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့
0
35138
1026156
1025554
2026-04-17T03:01:17Z
Salai Rungtoi
22844
/* အခြားကြည့်ရန် */
1026156
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့
| title = ''စွမ်းဆောင်ရည်ဆိုင်ရာဘွဲ့''
| image =
| caption = ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ဖဲကြိုးနမူနာ
| image2 =
| caption2 =
| awarded_by =
| type = စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| established = ၂ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Wunna Kyaw Htin ribbon bar.svg|200px]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes = <!-- (Default:classes, or use: grades); Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} -->
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
}}
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် လွတ်လပ်ရေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးများကို [[သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်]]၊ ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲခြားရာ၌ သင်္ဂဟပြီးလျှင် ဘွဲ့၊ ဘွဲ့၏အောက် တံဆိပ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့များတွင် [[သီရိပျံချီ]]၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]၊ သိပ္ပံကျော်စွာ၊ ဇေယျကျော်ထင်ဟူ၍ ၅ မျိုးရှိသည်။
* '''[[သီရိပျံချီဘွဲ့]]'''ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ ကောင်းရာကောင်းကျိုးကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကို အများပြည်သူတို့၏ ကောင်းရာကောင်းကြောင်းကို ဖြစ်ထွန်းအောင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို စာပေ ပရိယတ္တိ၊ သုခုမပညာ၊ ကခြင်း၊ သီခြင်း၊ ဂီတပညာအရပ်ရပ်တို့တွင် ထူးခြားကောင်းမွန်စွာ တတ်မြောက်သူများအား ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[သိပ္ပကျော်စွာဘွဲ့]]'''ကို သိပ္ပံပညာ၊ ကုန်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုပညာရပ်များတွင် ထူးကဲကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သည့်အတွက် ချီးမြှင့်သည်။
* '''[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]'''ကိုမူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းကောင်းခြင်းအတွက် ချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==
#ဦးသိန်းဟန် ([[ဇော်ဂျီ၊ စာရေးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]) ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၄၉) နှင့် [[သီရိပျံချီ]] (၁၉၆၁)
#[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]] ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၄၉)၊ [[သီရိပျံချီ]] (၁၉၅၃)၊ [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] (၁၉၅၇)၊ [[မဟာသရေစည်သူ]] (၁၉၆၁)
#ပါမောက္ခ [[ဧမောင်၊ ဦး(ပါမောက္ခ)|ဦးဧမောင်]] ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၅ဝ)နှင့် [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]] (၁၉၆၂)
#ဂီတစာဆို [[တင်၊ သခင်(ဝိုင်အမ်ဘီ)|ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင် ခေါ် ဝိုင်အမ်ဘီ သခင်တင်]] ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၅ဝ) ([[မြန်မာနိုင်ငံတော်သီချင်း]] စာသား နှင့် ဂီတ ရေးစပ်သီကုံးထားခဲ့သူ [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး|တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်]])
#[[ဗိုလ်ဗကို၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ဇေယျကျော်ထင်ဗိုလ်မှူးဗကို]] (MA, Yale) [[ဗိုလ်ဗကို|(ဗိုလ်ဗကို]]) ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ (၁၉၅ဝ) နှင့် စာပေဗိမာန် ၁၉၅၇ အကယ်ဒမီ
#[[တင်နွယ်၊ ဦး (အေဝမ်း)|အေဝမ်းဦးတင်နွယ်]] (ရုပ်ရှင်ပြဇာတ်အစည်းအရုံးဥက္ကဋ္ဌ) ၁၉၅၀
#ဇာတ်မင်းသားကြီး [[ဦးဘိုးစိန်]] T.P.S
#ဦးဘမြိုင် မြစ်ကြီးနားအရေးပိုင်(ခရိုင်ဝန်) ၁၉၅၅ (နောင်တွင် မကွေးတိုင်း တိုင်းမင်းကြီး)
#[[ပရော်ဖက်ဆာ ဦးအေးမောင်]] (မြန်မာစာ)
#ဦးဝန် ([[မင်းသုဝဏ်]])(ကထိက) ([[သီရိပျံချီ]]၊ ၁၉၆၂) (မြန်မာနိုင်ငံ၏ နဝမမြောက် သမ္မတ [[ထင်ကျော်|ဦးထင်ကျော်]]၏ဖခင်)
#ဦးယော ([[ဇေယျ၊ စာရေးဆရာ|ဇေယျ]]) (ပြန်ကြားရေးညွှန်ကြားရေးဝန်) ၁၉၅၁
#[[ခင်ဇော်၊ ဦး (ကေ)|ဦးခင်ဇော်(ကေ)]] (ဗမာ့အသံညွှန်ကြားရေးဝန်) ၁၉၅၄
#ဦးခင်မောင်လွင် မီးသတ်ဦးစီးဌာနညွှန်ကြားရေးဝန် ([[၁၉၅၆]])
#ဦးကိုလေး (MSc. Lond.) ([[ကိုလေး၊ ဦး(ဇေယျာမောင်)|ဇေယျာမောင်]]) မန္တလေးယူနီဗာစီတီကောလိပ်ကျောင်းအုပ်ကြီး
#[[အင်္ဂလိပ်စာပါမောက္ခ ဦးမျိုးမင်း]] (နွယ်စိုး) (MA, BL)
#[[ရှိန်၊ ဦး (ကာယဗလ)|ကာယဗလဦးရှိန်]] ၁၉၅၅
#[[မာဃ (စာရေးဆရာ)|ဦးသာတင် (မာဃ)]] ၁၉၅၆
#သခင်မ [[သိန်းတင်၊ ဒေါ် (သခင်မကြီး)|ဒေါ်သိန်းတင်]]
#စဝ်မန်ဖ
#[[စိန်အောင်မင်း]]('''ဝဏ္ဏကျော်ထင်)'''
#[[ကက်နက်စိန်]]
#[[အောင်မောင်း၊ ဦး (မင်္ဂလာ)|မင်္ဂလာဦးအောင်မောင်း]]
#ဦးထွန်းတင် ([[မန်းတင်]]) (ဒုအတွင်းဝန်၊ လယ်ယာမြေနိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရေး) (နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်)
#[[မြင့်ဆွေ၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာမြင့်ဆွေ]] (ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာဘိသိက်) ဆင်းဒဝစ်လမ်း ၁၉၅၈
#[[စိန်ညွန့်၊ ဦး|ဦးစိန်ညွန့်]] (မန္တလေးပန်တျာနှင့်ပြဇာတ်ကျောင်းအုပ်ကြီး)
#[[ဩဘာသောင်း၊ ဒေါ်|ဒေါ်ဩဘာသောင်း]] (ဒေါ်သောင်း) (အကနည်းပြ၊ပန်တျာ)
#[[အောင်ကြည်၊ ဒေါ်(ဂီတ)|ဒေါ်အောင်ကြည်]] (ပန်တျာမူမှန်ပြုပြင်ရေးအဖွဲ့)
#[[ပန်းမောင်၊ ဦး(သုဓမ္မဝတီ)|သုဓမ္မဝတီဦးပန်းမောင်]]
#[[မျိုးချစ်၊ မင်းသား|မင်းသားမျိုးချစ်]]
#[[ဇေယျ၊ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်|ဇေယျ]] (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
#[[ဖိုးပါကြီး]] (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
#[[ကြည်ကြည်ဌေး]] (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
#[[မေသစ်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေသစ်]] (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)
#[[မေရှင်၊ (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မေရှင်]] ([[မြန်မာ့အသံ|ဗမာ့အသံ]])
#[[ချန်ထွန်း၊ ဦး(ဒါရိုက်တာ)|ဗြိတိသျှဘားမားဦးချန်ထွန်း]]
#ဂီတစာဆို [[ရန်နိုင်စိန်၊ ဝဏ္ဏကျော်ထင်|ရန်နိုင်စိန်]](ပြဇာတ်ညွှန်ကြားရေးမှူး)
#[[အောင်သန်း၊ ဦး(ပါဠိပါမောက္ခ)|ပါဠိပါမောက္ခဦးအောင်သန်း]] (ရန်ကုန်) ၁၉၅၉
#[[စံဝင်း (ပန်းချီဆရာ)|ပန်းချီဦးစံဝင်း]](ပညာမင်းကြီးရုံး) ၁၉၆၀
#[[ရွှေဥဒေါင်း]](ဦးဖေသိန်း) ၁၉၆၁
#[[သိန်း၊ ဦး (ကြီးပွားရေး)|ကြီးပွားရေးဦးသိန်း]] (ရန်ကုန်ခရိုင်လူမှုဝန်ထမ်းကောင်စီအတွင်းရေးမှူး)
#[[ခင်လှ၊ ဒေါ်(အမတ်ဟောင်းသခင်မ)|အမတ်ဟောင်းသခင်မဒေါ်ခင်လှ]] (ဝင်္ကပါအမျိုးသမီးစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ)
#[[စိန်မြမောင်]] (ဂီတစာဆို၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်သီချင်း စာသားရေးသားသူ) ၁၉၆၂
#ဗိုလ်ချုပ်ကျော်ဝင်း စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဟောင်း(ကွယ်)
#[[သက်ထွန်း၊ ဦး|ဦးသက်ထွန်း]] ညွှန်ကြားရေးဝန်၊ ဗဟိုစာရင်းအင်းနှင့်စီးပွားရေးဌာန (သံအမတ်)
#[[ဝင်းဖေ၊ ဦး|ဦးဝင်းဖေ]] MPA (Harvard) (ဆရာကြီး [[မြဇင်]])<ref>မြန်မာနိုင်ငံဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များသမိုင်း -သန်းထွန်း (မော်လမြိုင်)၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၀၁၀မှ</ref>
#ဦးဘသန်းတင်
# [[မေမေခင်|ဒေါ်မေမေခင်]]<ref>၇ ရက်နေ့စဉ်သတင်းစာ၊ အမှတ် (၇၈၃)၊ ၀၃ ဇူလိုင်လ ၂၀၁၅</ref>
#[[ဂိုအင်ကာ]]
#[[ဘသန်း၊ ဦး (ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ)|ရှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ ဦးဘသန်း]]
#ဝင်းမြင့် ([[ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း|ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ)
#ဇေကမ္ဘာ ဦးခင်ရွှေ<ref>http://burmese.dvb.no/archives/314317</ref>
#ဒေါက်တာ [[စိုးညွန့် (စာရေးဆရာ)|စိုးညွန့်]]([[ထီလာစစ်သူ]])
#ဦးမြင့်နိုင်([[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်]]-အဖွဲ့ဝင်)
#ဦးဇော်မိုးခိုင် (ဥက္ကဋ္ဌ၊ Pacific – AA Group/ AA Medical Products Ltd)<ref name=moi/>
#ဦး[[မောင်ကို (ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ)|မောင်ကို]] (ဥက္ကဋ္ဌ၊ ထာဝရကုမ္ပဏီများအုပ်စု၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး)<ref name=moi>{{cite news |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂ / ၂၀၂၁ ၁၃၈၂ ခုနှစ် ၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၆ ရက် ( ၂၀၂၁ ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် ) {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/10210 |work=www.moi.gov.mm |accessdate=6 January 2021 |archivedate=8 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108080312/https://www.moi.gov.mm/announcements/10210 }}</ref>
#ဒေါ်[[ခင်ခင်ထွေး (အပြေးမယ်)|ခင်ခင်ထွေး]] - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင် [[အိုလံပစ် အားကစားပွဲတော်|အိုလံပစ်]] အပြေးမယ်
#[[တင်မောင်နီ]] - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင် အိုလံပစ် ရေကူးအားကစားမောင်
#[[ဆွတ်ဗဟာဒူး|ဗဟာဒူး]] - နိုင်ငံ့ဂုဏ်ဆောင် မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ဂန္ထဝင်ဘောလုံးတိုက်စစ်မှူး
#ဒေါက်တာနီကိုလိုင်းလစ်စတိုပါဒေါ့ဗ်(Nikolay Listopadov) - မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာရုရှားသံအမတ်ကြီး
#အငြိမ်းစားသံအမတ်ကြီး ဦးသန်းလွင် (၂၀၂၅)
{{Incomplete|ဘွဲ့ရသူများ စာရင်း}}
=== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
| rowspan="2" |၂၀၂၁<ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref>
|ဦးဇော်မိုးခိုင်
|ဥက္ကဋ္ဌ
|Pacific-AA Group/AA Medical Products Ltd
| rowspan="2" |ဦးဝင်းမြင့်
|-
|ဦးမောင်ကို
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ထာဝရကုမ္ပဏီများအုပ်စု ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
|}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{{Incomplete list}}
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
| rowspan="59" |၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ <ref>{{Cite web|url=https://mdn.gov.mm/my/gunnthuucheaangbhaimaa-gunnthuucheaangttnchipmaa-khiimngapnng-6|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|publisher=Myanmar Digital News|accessdate=12 August 2025}}</ref><!-- အမိန့်အမှတ် ၂၁၂/၂၀၂၂ -->
|ဦး[[နန္ဒကျော်စွာ]]
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
| rowspan="59" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦး[[မြညိမ်း]]
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|အမျိုးသားလွှတ်တော်
|-
|ဦး[[အေးသာအောင်၊ ဦး|အေးသာအောင်]]
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|အမျိုးသားလွှတ်တော်
|-
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်ထွန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်သော်]]
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာ မျိုးမြင့်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသန့်ကျော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးဇင်ယော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးခင်ဇော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးပိုက်ထွေး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအောင်လှထွန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအုန်းသန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးစိုးတင့်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးတင့်လွင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါ်စုစုလှိုင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးမြင့်သိန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါ်ဝင်းမော်ထွန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာတင်ရွှေ
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာစိုင်းကျော်အုန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသိန်းအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|အမှတ် (၁) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးမျိုးအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|အမှတ် (၂) စက်မှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးချန်မောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးမြင့်ဇော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအောင်သန်းဦး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးမော်သာထွေး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအေးကြူ
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးဘရွှေ
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာစန်းလွင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာဇော်မင်းအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသန့်ရှင်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာဝင်းမြင့်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာဒေါ်သိန်းသိန်းဌေး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါ်စန္ဒာခင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသန်းဆွေ
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအေးမြင့်မောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပတ်ဝန်ကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာဒေါ်သက်သက်ဇင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပတ်ဝန်ကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာမောင်မောင်ဌေး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာအောင်ကျော်မြတ်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးကျော်ကျော်ဝင်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသောင်းထိုက်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|အားကစားဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးခင်မောင်အေး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာလင်းအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာဝင်းမြင့်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသန်းထွန်းအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|သတ္တုတွင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါ်ခင်စောဦး
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
|-
|ဦးစစ်မြိုင်
|ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်
|-
|ဒေါက်တာနန္ဒာမွှန်း
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
|သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးမင်းလွင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးတင်မြင့်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးဗရတ်ဆင်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးလှကျော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးကျော်မျိုး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာရဲမြင့်ဆွေ
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးအောင်ထူး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးဝင်းမော်ထွန်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါက်တာ[[မြလေးစိန်]]
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးစိုးအောင်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးလှမော်ဦး
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန
|-
| rowspan="9" |<!-- အမိန့်အမှတ် ၂၁၅/၂၀၂၂ -->၂၀၂၂ နိုဝင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/33034|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၅ / ၂၀၂၂ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက် ( ၂၀၂၂ ခုနှစ် ၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက် )|accessdate=2025 August 3|publisher=Myawaddy Webportal}}</ref>
|ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ်
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏အကြံပေးအဖွဲ့
| rowspan="9" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဦး
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏အကြံပေးအဖွဲ့
|-
|ဒေါက်တာဆလိုင်းငွန်ကျုံးလျန်
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏အကြံပေးအဖွဲ့
|-
|ဒေါ်ခင်ဦးလှိုင်
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏အကြံပေးအဖွဲ့
|-
|ဗိုလ်မှူးကြီး[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ထိန်လင်း]](ငြိမ်း)
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏အကြံပေးအဖွဲ့
|-
|ဦး[[စစ်အေး (ရဲမှူးကြီး)|စစ်အေး]]
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့်
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးဉာဏ်ထွန်း
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|ဦးသန်းကျော်
|အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|}
=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-01/NoticeOrder%20%282-2025%29.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြေညာစာ ၂/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref>
|ဒေါ်လှလှဝင်း
|တိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ်
|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ်ရုံး
| rowspan="14" |မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦးလှဌေး
|အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး
|-
|
|ဦးခိုင်ထွန်းဦး
|အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးတင်မြင့်
|အဖွဲ့ဝင် (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး
|-
|
|ဦးမောင်လှ
|အဖွဲ့ဝင် (ငြိမ်း)
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့
|-
|
|ဦးလှဆွေ
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးတင်ထွန်း
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးဆက်
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးမောင်မောင်လေး
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးသောင်းလွင်
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးရွှေဇံအောင်
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးကိုကိုကြီး
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးညွန့်လှိုင်
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာစိုးလွင်ငြိမ်း
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငြိမ်း)
|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/78728 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
|ဦးအေးကျော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန
| rowspan="20" |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦးမြ
|ဥပဒေပညာရှင်
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်
|-
|
|ဦးစိုးသိန်း
|အဖွဲ့ဝင်
|တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေများကောင်စီ
|-
| colspan="4" |'''အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆'''
|-
|'''၂၀၂၆ မတ်<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>'''
|ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး
|တရားသူကြီး
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်
|-
|
|ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်
|တရားသူကြီး
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်
|-
|
|ဒေါ်စိုးခက်ခက်
|တရားသူကြီး
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်
|-
|
|ဒေါ်သင်းသင်းချို
|တရားသူကြီး
|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်
|-
|
|ဦး[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]]
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါက်တာတင်ထွဋ်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးမင်းမင်း
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦး[[မျိုးမြင့်]]
|ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးမြင့်စိုး
|အဖွဲ့ဝင်
|နေပြည်တော်ကောင်စီ
|-
|
|ဦးမြင့်ဦး
|အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်
|သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးအောင်ကျော်ဇံ
|သံအမတ်ကြီး
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါ်မွှေးမွှေးခိုင်
|သံအမတ်ကြီး (ငြိမ်း)
|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဦးညွန့်ဟန်
|ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငြိမ်း)
|သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ဒေါ်နုနုခင်
|ပါမောက္ခ/ဌာနမှူး
|သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန
|-
|
|ကောလိပ်မြိုင်
|အငြိမ့်မင်းသမီးကြီး
| -
|-
|'''၂၀၂၆ ဧပြီလ<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>'''
|ဦးဇော်ဝင်း
|သယံဇာတရေးရာဝန်ကြီး (ငြိမ်း)
|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့
|ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
*[[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
*[[နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည်ဘွဲ့]]
* [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
* [[မဟာသရေစည်သူ]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}} ၁၀။https://www.moi.gov.mm/announcements/78728
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ]]
4m4ldlamcj46mx4gym803ohh3f3g0vf
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့
0
48029
1026187
696891
2026-04-17T06:47:17Z
~2026-23471-71
141736
/* ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်း */
1026187
wikitext
text/x-wiki
{{split|နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ (မြန်မာပြက္ခဒိန်)}}
'''နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့''' ဆိုသည်မှာ ဂရီဂေါ့ရီးယန်း ပြက္ခဒိန်နှင့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်သည်။
ကြယ်စု အားလုံးဖြတ်သန်းရန် အကြမ်းဖျင်းကြာချိန် ရက်ပေါင်း ၃၆၀ ကို အကြောင်းပြု ပြီး ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုကာ နေပတ်လမ်း ပြင်ညီ (ecliptic)ကို အစိတ်ပေါင်း ၃၆၀ စိတ်ခဲ့ကြဟန်တူသည်။ [[မြန်မာ]]နှင့် ကမ္ဘာအခေါ် ဒီဂရီ၊ မိနစ် တို့ကို [[အိန္ဒိယ]] စံနစ်အရ အံသာ၊ လတ္တာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာချ စံနစ်အရ ကြယ်စုတစ်ခု၊ ရာသီတစ်ခု ၏ အကျယ်အဝန်း သည် ၃၀ ဒီဂရီ ဖြစ်လာပါတော့သည်။
မှတ်တမ်းပြု ပြီးသည့် ရာသီ ၁၂ ခု အနက် ပထမဆုံးရာသီအဖြစ်သတ်မှတ်ရန် နည်းလမ်းရှာကြရပြန်ပါသည်။ ကမ္ဘာသည် မိမိ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် ၂၃.၅ ဒီဂရီ လည်ပတ် နေသည်ဖြစ်ရာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ နေသွားရာလမ်းကြောင်းသည် အီကွေတာမျဉ်းမှ ဘယ်ညာ ရွေ့လျား တိမ်းစောင်းနေသည်ကိုလည်း သတိပြုမိပြီး ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ ရွေ့လျားနေသည့် အချိန်ကာလအနက် နေပတ်လမ်းသည် အီကွေတာနှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျချိန်တွင်ရှိသည့်ရာသီကို ရာသီစက်ဝန်း၏ အစအဖြစ် သတ်မှတ် လိုက်ကြသည်။ ထိုအချိန်ကာလသည် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန် စံနစ်အရ ဧပြီလ ၁၃-၁၄ ရက် ကာလအတွင်းဖြစ်ရာ ထိုအေးရိစ်(မြိဿ) ကြယ်စု ဖြတ်သန်းနေသည့်ကာလ ဖြစ်နေသည်။<ref>{{Cite web |title=myanmarcalendar.org is Expired or Suspended<!-- Bot generated title --> |url=http://myanmarcalendar.org/ |accessdate=17 April 2013 |archivedate=11 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511022826/http://myanmarcalendar.org/ }}</ref>
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးများအတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ်တစ်ခု၏ အစအဦးရက်တွင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုကြသည်မှာလည်း မြတ်နိုးဖွယ်ရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
[[File:10274216 663442100360083 5316898018625297297 n.jpg|thumbnail|မြို့တော်ဝန်ဦးဘညွန့်က သက်ကြီးရွယ်အို ဘိုးဘွားများကို မြို့တော်ခန်းမသို့ ပင့်ဖိတ်ကန်တော့နေစဉ်]]
==နှစ်ဆန်းတစ်ရက်==
မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ မြန်မာနှစ်၏ ပထမဆုံးလမှာ တန်ခူးလ ဖြစ်သော်လည်း နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ တန်ခူးလဆန်း(၁)ရက်နေ့ မဟုတ်ပေ။ သူရိယနေမင်းကြီး မိန်ရာသီမှ မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းချိန်သည် တန်ခူးလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံ ကဆုန်လအတွင်း ကျရောက်နိုင်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ တန်ခူးလ၊ သို့မဟုတ် ကဆုန်လ၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ မတိုင်မီ ရက်များကို နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ေဝါဟာရ ပြက္ခဒိန်အရ တန်ခူး၊ ကဆုန်လများသို့ ရောက်ရှိသည့်တိုင် နှစ်မကူးသေးဘဲ နှစ်ဆန်းတစ်ရက် နေ့တွင်မှ နှစ်သစ်ကို စတင်ပါသည်။
==ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်==
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကပင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ကို အလေးအမြတ်ပြု ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရွှေမြို့တော် ဓာတ်တံခါးလေးရပ်မှ အမြောက်သံပေးရမြဲဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရတနာသုံးပါးနှင့်တကွ သမ္မာဒေ၀နတ် အပေါင်းတို့အား ရှေးအစဉ်အလာအတိုင်း လှူဒါန်းပူဇော်မြဲ လှူဖွယ်ဝတ္ထုများဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းနေ့တွင် အတာပွဲတော်ကိုလည်း ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။
==သမိုင်းဝင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့==
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၃ ခုနှစ် (၁၈၇၁ ခုနှစ်)က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ သမိုင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မင်းတုန်းမင်းသည် ယင်းနေ့တွင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် အခမ်းအနားကို စတင်ကျင်းပ ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် '''သက္ကရာဇ် (၁၂၃၃) တစ်ထောင်နှစ်ရာ သုံးဆယ့်သုံးခု တန်ခူးလပြည့်ကျော် တစ်ဆယ့်တစ်ရက် (၁၅ ဧပြီ ၁၈၇၁) နှစ်ဆန်းတစ်ရက် စနေနေ့ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအခါတော်၌ အမြောက်သံကြားစေပြီးမှ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းသခင်အသျှင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား၊ အရှင်နန်းမတော် မိဖုရားခေါင်ကြီး ဘုရားနှင့်တကွ မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော် အပေါင်းတို့ဖြင့် ခြံရံလျက် ထွက်တော်မူ၍ ရွှေနန်းပြာသာဒ်တော်ဦး မြေနန်းတော်တွင် အခမ်းအနား ကြီးကျယ်စွာ စီမံခင်းကျင်းပြီးလျှင် သာသနာပြု သုဓမ္မဆရာတော်၊ တံဆိပ်ရမရ ဆရာတော် သံဃာတော်တို့ကို လျှောက်ထားတောင်းပန်၍ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင်တော်မူသည်''' ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်။
==နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်==
မြန်မာမင်းများ လက်ထက်တစ်လျှောက် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပမြဲဖြစ်ရာ သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၂၄၇ ခုနှစ်၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ဖြစ်သော ကဆုန်လဆုတ် ၂ ရက် (၁၄ ဧပြီ ၁၈၈၅) တွင် မြန်မာဘုရင်လက်ထက် နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် လှူဖွယ်ဝတ္ထု အစုစုကို ပွဲလမ်းသဘင်စုံတို့နှင့်တကွ တောင်စမုတ်တော်၌ ခင်းကျင်းပြသလျက် မင်း၊ မိဖုရားတို့ ရေစက်ချ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
==ဟံသာဝတီသတင်းစာပါ သတင်း==
(၁၃-၄-၁၉၀၁) ရက်စွဲပါ ဟံသာဝတီ သတင်းစာအရ ထိုနှစ်က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ ၁၆ ဧပြီ ၁၉၀၁ တွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့ထုတ် သတင်းစာတွင် '''မဟာသင်္ကြန် အတာမင်္ဂလာနှစ်ဦး အခါတွင် ရတနာသုံးပါး ဘိုးဘွားတို့အား ဝတ္တရားမချွတ်ရအောင် ဆောင်ရွက်အားထုတ်ကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ရောဂါဘေးဒဏ် ရန်မာန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းပပျောက်လျက် လူနတ်နိဗ္ဗာန်သုံးတန်သုခ အလိုရှိသမျှသည် ဣဋ္ဌဖလအာနိသံသ အကျိုးပွားတိုး စုံလင်အောင်မြင် ပြီးစီးကြစေရန် ကျွနု်ပ်တို့က ထပ်မံနှိုးဆော် လိုက်ပါကြောင်း''' ဟု ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၏။
သို့သော် ထိုနှစ်ရန်ကုန်သင်္ကြန်က အခြေအနေ ဆိုးရွားခဲ့ကြောင်း သင်္ကြန်ပွဲအပြီး (၂၀-၄-၁၉၀၁) ထုတ် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် '''မြန်မာလူမျိုးတို့ အတာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်အခါ၌ မေတ္တာရည်ညွှန်း သွန်းလောင်းသည့်ရေအတွက် အမျက်ဒေါသ ခိုက်ရန်ပွား၍ တရားကိုမငဲ့ကွက် ရိုက်နှက်ကြခြင်းအကြောင်း''' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းရှည်တစ်ပုဒ် ပါလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
==ကိုလိုနီခေတ် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ကြခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ကြခြင်း၊ ဇီဝိတဒါန အလှူပြု ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိကြရာ ကိုလိုနီခေတ်တွင်လည်း ယင်းသို့ အစဉ်အလာမပျက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ် (၁၉၃၈) က မြန်မာတို့ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်လျက် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်ကို တွန်းလှန်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြရာ နှစ်သစ်ကူးနေ့တွင် အမြို့မြို့ အရွာရွာ၌ ဖွဲ့စည်းထားသော အပျော်တမ်း ရဲတပ်၊ မီးသတ်နှင့် စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့တို့က မြို့တွင်းလှည့်လည်ကာ စစ်တပ်ခင်းကျင်း ပြသသည့်အတိုင်း ကျင်းပလျှင် အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်များ အသစ်တစ်ဖန် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း ထိုခေတ်ကာလ သတင်းစာတစ်စောင်မှ အကြံပြုထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအကြံပြုချက်အတိုင်း အချို့မြို့များတွင် စနစ်တကျ မြို့တွင်းသို့ လှည့်လည်ချီတက် ကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
==ငါးလွှတ်ပွဲ==
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုး အများစုက နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဇီဝိတဒါနအလှူပွဲများ စုပေါင်းကျင်းပလေ့ရှိကြရာ ထင်ရှားသော ပွဲတစ်ပွဲမှာ [[ငါးလွှတ်ပွဲ]] ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဘောက်ထော်ရပ် ကန်ဘဲ့ရွာ တောင်ပိုင်းတွင် '''မစ္ဆသမူဟ အဘယဒါနအသင်း'''ခေါ် ငါးလွှတ်ပွဲကျင်းပရန် အသင်းတစ်သင်းပင် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သည်။ ယင်းအသင်းကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်ကပင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်ဆန်း တစ်ရက်နေ့ကဆိုလျှင် ၁၃ ကြိမ်မြောက် ငါးလွှတ်ပွဲအဖြစ် လှည်းများဖြင့် ကခုန်တီးမှုတ်ကြလျက် အင်းလျားကန်သို့ သွားရောက်ကာ ငါးလွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ကြကြောင်း (၂၃-၄-၁၉၃၈) ရက်စွဲပါ သူရိယသတင်းစာတွင် သတင်းဖော်ပြ ပါရှိသည်။
==ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲများ==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ငါးလွှတ်ပွဲကို သာမက အခြားတိရစ္ဆာန်များအား ဘေးမဲ့ပေးလှူပွဲ များကိုလည်း မြို့ရွာအနှံ့တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။ မြို့ရွာအများတွင် ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားကြပြီး ယင်းအဖွဲ့များမှ တိရစ္ဆာန်များကို ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပကြသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်က သထုံမြို့၌ ယင်းသို့ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ '''ဘေးမဲ့ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့၏ သတ္တမအကြိမ်မြောက် ကျွဲ နွားဆိတ်ဝက် ကြက်ငှက်သားငါး တိရစ္ဆာန်များ လွှတ်ပွဲကို နှစ်ဆန်း ၁ ရက်နေ့က မော်တော်ကားနှင့်တကွ လှည်းပေါင်းများစွာဖြင့် တင်ဆောင်ကာ အတီးအမှုတ် အကအခုန် အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် လှည့်လည်ကျင်းပကြောင်း။ ထိုလှည့်လည်ရာတွင် ရှေးဆုံးတွင် သံဃာတော် အရှင်မြတ်များက မော်တော်ဘတ်စ်ကားကြီးတွင် လိုက်ပါကာ ပရိတ်ကမ္မဝါများ ရွတ်ကြားသွားကြောင်း''' စသည်ဖြင့် သူရိယသတင်းစာ၌ ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
==ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်း==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်းဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ မိမိတို့နေထိုင်ရာ နယ်မြေဒေသအတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်များအား ရေသပ္ပာယ်ကြခြင်းမှာ ရှေးအစဉ်အလာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းကန်ဘုရားများ၌ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်သူများ၊ စေတီရင်ပြင်တော်တွင် တံမြက်လှည်း သန့်ရှင်းရေး လုပ်ခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသူများကို တွေ့မြင်နိုင်ကြသည်။
==ဦးခေါင်းဆေးလျှော်ခြင်==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက်ကျေးရွာတွင်းနေ လူငယ်များက သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ပေးခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသည်။ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို နှစ်သစ်သို့ ပါမလာစေရန် အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ခြင်းပြုကြသည်။ ဦးခေါင်းတွင်တင် ရှိနေသော အညစ်အကြေးများအား မြန်မာ့ရိုးရာ တရော်ကင်ပွန်းတို့ဖြင့် ဆေးကြောပေးကြခြင်း ဖြစ်သည်။
==ပါလီမန်ခေတ် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းများဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပါလီမန်ခေတ် တစ်လျှောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များသည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ကာ နှစ်သစ်မင်္ဂလာမိန့်ခွန်း ပြောကြားလေ့ ရှိကြသကဲ့သို့ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင်လည်း ရန်ကုန်နယ်နိမိတ် အတွင်းရှိ သက်ကြီးရွယ်အို အဘိုးအဘွားများအား မြို့တော်ခန်းမသို့ ပင့်ဖိတ်လျက် ကန်တော့လေ့ရှိသည်။ (နောက်ပိုင်းသက်ကြီးဝါကြီး ကန်တော့ပွဲကို သီတင်းကျွတ်လသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျင်းပပါသည်။)
၁၉၅၄-၅၅ ခုနှစ်ကဆိုလျှင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘညွန့်ကိုယ်တိုင် အဘိုးအဘွားများအား ငွေကြေးဖြင့် ထောက်ပံ့မှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် မြို့တော်ဝန် ဦးစိန်ဖေ လက်ထက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ပေါ် ၃၅ ရပ်ကွက်မှ ဘိုးဘွား ၁၀၅ ဦးအား ငွေကျပ် ၂၀၀ နှင့် မျက်နှာသုတ်ပဝါ တစ်ထည်စီ ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>(Written By - တင်နိုင်တိုး၊ Eleven Media Group)</ref>
==ကျမ်းကိုး==
<references/>
#ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး(တတိယအုပ်)
# ဟံသာဝတီသတင်းစာ(၁၉၀၁ ဧပြီ)
# သူရိယနှင့် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာများ (၁၉၃၈ ဧပြီ၊ ၁၉၅၅ ဧပြီ)
[[Category:နှစ်သစ်ကူး ပွဲတော်များ]]
etqy42ntgsebj9az2ivgswvl74820gd
1026188
1026187
2026-04-17T06:47:41Z
~2026-23471-71
141736
/* ဦးခေါင်းဆေးလျှော်ခြင် */
1026188
wikitext
text/x-wiki
{{split|နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ (မြန်မာပြက္ခဒိန်)}}
'''နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့''' ဆိုသည်မှာ ဂရီဂေါ့ရီးယန်း ပြက္ခဒိန်နှင့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်သည်။
ကြယ်စု အားလုံးဖြတ်သန်းရန် အကြမ်းဖျင်းကြာချိန် ရက်ပေါင်း ၃၆၀ ကို အကြောင်းပြု ပြီး ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုကာ နေပတ်လမ်း ပြင်ညီ (ecliptic)ကို အစိတ်ပေါင်း ၃၆၀ စိတ်ခဲ့ကြဟန်တူသည်။ [[မြန်မာ]]နှင့် ကမ္ဘာအခေါ် ဒီဂရီ၊ မိနစ် တို့ကို [[အိန္ဒိယ]] စံနစ်အရ အံသာ၊ လတ္တာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာချ စံနစ်အရ ကြယ်စုတစ်ခု၊ ရာသီတစ်ခု ၏ အကျယ်အဝန်း သည် ၃၀ ဒီဂရီ ဖြစ်လာပါတော့သည်။
မှတ်တမ်းပြု ပြီးသည့် ရာသီ ၁၂ ခု အနက် ပထမဆုံးရာသီအဖြစ်သတ်မှတ်ရန် နည်းလမ်းရှာကြရပြန်ပါသည်။ ကမ္ဘာသည် မိမိ ဝင်ရိုးပေါ်တွင် ၂၃.၅ ဒီဂရီ လည်ပတ် နေသည်ဖြစ်ရာ အရှေ့မှ အနောက်သို့ နေသွားရာလမ်းကြောင်းသည် အီကွေတာမျဉ်းမှ ဘယ်ညာ ရွေ့လျား တိမ်းစောင်းနေသည်ကိုလည်း သတိပြုမိပြီး ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ ရွေ့လျားနေသည့် အချိန်ကာလအနက် နေပတ်လမ်းသည် အီကွေတာနှင့် တစ်ထပ်တည်း ကျချိန်တွင်ရှိသည့်ရာသီကို ရာသီစက်ဝန်း၏ အစအဖြစ် သတ်မှတ် လိုက်ကြသည်။ ထိုအချိန်ကာလသည် အနောက်တိုင်း ပြက္ခဒိန် စံနစ်အရ ဧပြီလ ၁၃-၁၄ ရက် ကာလအတွင်းဖြစ်ရာ ထိုအေးရိစ်(မြိဿ) ကြယ်စု ဖြတ်သန်းနေသည့်ကာလ ဖြစ်နေသည်။<ref>{{Cite web |title=myanmarcalendar.org is Expired or Suspended<!-- Bot generated title --> |url=http://myanmarcalendar.org/ |accessdate=17 April 2013 |archivedate=11 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511022826/http://myanmarcalendar.org/ }}</ref>
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးများအတွက် အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ်တစ်ခု၏ အစအဦးရက်တွင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုကြသည်မှာလည်း မြတ်နိုးဖွယ်ရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
[[File:10274216 663442100360083 5316898018625297297 n.jpg|thumbnail|မြို့တော်ဝန်ဦးဘညွန့်က သက်ကြီးရွယ်အို ဘိုးဘွားများကို မြို့တော်ခန်းမသို့ ပင့်ဖိတ်ကန်တော့နေစဉ်]]
==နှစ်ဆန်းတစ်ရက်==
မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ မြန်မာနှစ်၏ ပထမဆုံးလမှာ တန်ခူးလ ဖြစ်သော်လည်း နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ တန်ခူးလဆန်း(၁)ရက်နေ့ မဟုတ်ပေ။ သူရိယနေမင်းကြီး မိန်ရာသီမှ မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းချိန်သည် တန်ခူးလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံ ကဆုန်လအတွင်း ကျရောက်နိုင်လေသည်။ သို့ဖြစ်၍ တန်ခူးလ၊ သို့မဟုတ် ကဆုန်လ၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ မတိုင်မီ ရက်များကို နှောင်းတန်ခူး သို့မဟုတ် နှောင်းကဆုန်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ေဝါဟာရ ပြက္ခဒိန်အရ တန်ခူး၊ ကဆုန်လများသို့ ရောက်ရှိသည့်တိုင် နှစ်မကူးသေးဘဲ နှစ်ဆန်းတစ်ရက် နေ့တွင်မှ နှစ်သစ်ကို စတင်ပါသည်။
==ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်==
ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကပင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ကို အလေးအမြတ်ပြု ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရွှေမြို့တော် ဓာတ်တံခါးလေးရပ်မှ အမြောက်သံပေးရမြဲဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့တွင် ရတနာသုံးပါးနှင့်တကွ သမ္မာဒေ၀နတ် အပေါင်းတို့အား ရှေးအစဉ်အလာအတိုင်း လှူဒါန်းပူဇော်မြဲ လှူဖွယ်ဝတ္ထုများဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းနေ့တွင် အတာပွဲတော်ကိုလည်း ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ ရှိခဲ့ကြသည်။
==သမိုင်းဝင် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့==
မင်းတုန်းမင်းလက်ထက် သက္ကရာဇ် ၁၂၃၃ ခုနှစ် (၁၈၇၁ ခုနှစ်)က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ သမိုင်းဝင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မင်းတုန်းမင်းသည် ယင်းနေ့တွင် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် အခမ်းအနားကို စတင်ကျင်းပ ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီးတွင် '''သက္ကရာဇ် (၁၂၃၃) တစ်ထောင်နှစ်ရာ သုံးဆယ့်သုံးခု တန်ခူးလပြည့်ကျော် တစ်ဆယ့်တစ်ရက် (၁၅ ဧပြီ ၁၈၇၁) နှစ်ဆန်းတစ်ရက် စနေနေ့ ကောင်းမြတ်သော မင်္ဂလာအခါတော်၌ အမြောက်သံကြားစေပြီးမှ ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းသခင်အသျှင် ဘဝရှင်မင်းတရားကြီးဘုရား၊ အရှင်နန်းမတော် မိဖုရားခေါင်ကြီး ဘုရားနှင့်တကွ မင်းညီမင်းသား မှူးတော်မတ်တော် အပေါင်းတို့ဖြင့် ခြံရံလျက် ထွက်တော်မူ၍ ရွှေနန်းပြာသာဒ်တော်ဦး မြေနန်းတော်တွင် အခမ်းအနား ကြီးကျယ်စွာ စီမံခင်းကျင်းပြီးလျှင် သာသနာပြု သုဓမ္မဆရာတော်၊ တံဆိပ်ရမရ ဆရာတော် သံဃာတော်တို့ကို လျှောက်ထားတောင်းပန်၍ ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်္ဂလာသဘင် ဆင်ယင်တော်မူသည်''' ဟူ၍ ဖော်ပြပါရှိသည်။
==နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်==
မြန်မာမင်းများ လက်ထက်တစ်လျှောက် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပမြဲဖြစ်ရာ သီပေါမင်းလက်ထက် ၁၂၄၇ ခုနှစ်၏ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့ဖြစ်သော ကဆုန်လဆုတ် ၂ ရက် (၁၄ ဧပြီ ၁၈၈၅) တွင် မြန်မာဘုရင်လက်ထက် နောက်ဆုံး အတာပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ယင်းနေ့တွင် လှူဖွယ်ဝတ္ထု အစုစုကို ပွဲလမ်းသဘင်စုံတို့နှင့်တကွ တောင်စမုတ်တော်၌ ခင်းကျင်းပြသလျက် မင်း၊ မိဖုရားတို့ ရေစက်ချ လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။
==ဟံသာဝတီသတင်းစာပါ သတင်း==
(၁၃-၄-၁၉၀၁) ရက်စွဲပါ ဟံသာဝတီ သတင်းစာအရ ထိုနှစ်က နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့မှာ ၁၆ ဧပြီ ၁၉၀၁ တွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းနေ့ထုတ် သတင်းစာတွင် '''မဟာသင်္ကြန် အတာမင်္ဂလာနှစ်ဦး အခါတွင် ရတနာသုံးပါး ဘိုးဘွားတို့အား ဝတ္တရားမချွတ်ရအောင် ဆောင်ရွက်အားထုတ်ကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ရောဂါဘေးဒဏ် ရန်မာန်ခပ်သိမ်း ကင်းငြိမ်းပပျောက်လျက် လူနတ်နိဗ္ဗာန်သုံးတန်သုခ အလိုရှိသမျှသည် ဣဋ္ဌဖလအာနိသံသ အကျိုးပွားတိုး စုံလင်အောင်မြင် ပြီးစီးကြစေရန် ကျွနု်ပ်တို့က ထပ်မံနှိုးဆော် လိုက်ပါကြောင်း''' ဟု ရေးသားဖော်ပြ ထားသည်ကို တွေ့ရှိရ၏။
သို့သော် ထိုနှစ်ရန်ကုန်သင်္ကြန်က အခြေအနေ ဆိုးရွားခဲ့ကြောင်း သင်္ကြန်ပွဲအပြီး (၂၀-၄-၁၉၀၁) ထုတ် ဟံသာဝတီ သတင်းစာတွင် '''မြန်မာလူမျိုးတို့ အတာနှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်အခါ၌ မေတ္တာရည်ညွှန်း သွန်းလောင်းသည့်ရေအတွက် အမျက်ဒေါသ ခိုက်ရန်ပွား၍ တရားကိုမငဲ့ကွက် ရိုက်နှက်ကြခြင်းအကြောင်း''' ခေါင်းစဉ်ဖြင့် သတင်းရှည်တစ်ပုဒ် ပါလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
==ကိုလိုနီခေတ် နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်ကြခြင်း၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ကြခြင်း၊ ဇီဝိတဒါန အလှူပြု ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်လေ့ ရှိကြရာ ကိုလိုနီခေတ်တွင်လည်း ယင်းသို့ အစဉ်အလာမပျက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ် (၁၉၃၈) က မြန်မာတို့ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ပြင်းထန်လျက် နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်ကို တွန်းလှန်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြရာ နှစ်သစ်ကူးနေ့တွင် အမြို့မြို့ အရွာရွာ၌ ဖွဲ့စည်းထားသော အပျော်တမ်း ရဲတပ်၊ မီးသတ်နှင့် စောင့်ရှောက်ရေး အဖွဲ့တို့က မြို့တွင်းလှည့်လည်ကာ စစ်တပ်ခင်းကျင်း ပြသသည့်အတိုင်း ကျင်းပလျှင် အာဇာနည်စိတ်ဓာတ်များ အသစ်တစ်ဖန် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း ထိုခေတ်ကာလ သတင်းစာတစ်စောင်မှ အကြံပြုထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။ ယင်းအကြံပြုချက်အတိုင်း အချို့မြို့များတွင် စနစ်တကျ မြို့တွင်းသို့ လှည့်လည်ချီတက် ကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
==ငါးလွှတ်ပွဲ==
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုး အများစုက နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဇီဝိတဒါနအလှူပွဲများ စုပေါင်းကျင်းပလေ့ရှိကြရာ ထင်ရှားသော ပွဲတစ်ပွဲမှာ [[ငါးလွှတ်ပွဲ]] ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဘောက်ထော်ရပ် ကန်ဘဲ့ရွာ တောင်ပိုင်းတွင် '''မစ္ဆသမူဟ အဘယဒါနအသင်း'''ခေါ် ငါးလွှတ်ပွဲကျင်းပရန် အသင်းတစ်သင်းပင် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သည်။ ယင်းအသင်းကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်ကပင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်ဆန်း တစ်ရက်နေ့ကဆိုလျှင် ၁၃ ကြိမ်မြောက် ငါးလွှတ်ပွဲအဖြစ် လှည်းများဖြင့် ကခုန်တီးမှုတ်ကြလျက် အင်းလျားကန်သို့ သွားရောက်ကာ ငါးလွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ကြကြောင်း (၂၃-၄-၁၉၃၈) ရက်စွဲပါ သူရိယသတင်းစာတွင် သတင်းဖော်ပြ ပါရှိသည်။
==ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲများ==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ငါးလွှတ်ပွဲကို သာမက အခြားတိရစ္ဆာန်များအား ဘေးမဲ့ပေးလှူပွဲ များကိုလည်း မြို့ရွာအနှံ့တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။ မြို့ရွာအများတွင် ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားကြပြီး ယင်းအဖွဲ့များမှ တိရစ္ဆာန်များကို ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပကြသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်က သထုံမြို့၌ ယင်းသို့ဘေးမဲ့လွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပုံနှင့် ပတ်သက်၍ '''ဘေးမဲ့ဇီဝိတဒါန ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့၏ သတ္တမအကြိမ်မြောက် ကျွဲ နွားဆိတ်ဝက် ကြက်ငှက်သားငါး တိရစ္ဆာန်များ လွှတ်ပွဲကို နှစ်ဆန်း ၁ ရက်နေ့က မော်တော်ကားနှင့်တကွ လှည်းပေါင်းများစွာဖြင့် တင်ဆောင်ကာ အတီးအမှုတ် အကအခုန် အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် လှည့်လည်ကျင်းပကြောင်း။ ထိုလှည့်လည်ရာတွင် ရှေးဆုံးတွင် သံဃာတော် အရှင်မြတ်များက မော်တော်ဘတ်စ်ကားကြီးတွင် လိုက်ပါကာ ပရိတ်ကမ္မဝါများ ရွတ်ကြားသွားကြောင်း''' စသည်ဖြင့် သူရိယသတင်းစာ၌ ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
==ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်း==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များအား ရေသပ္ပာယ်ခြင်းဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ မိမိတို့နေထိုင်ရာ နယ်မြေဒေသအတွင်းရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်များအား ရေသပ္ပာယ်ကြခြင်းမှာ ရှေးအစဉ်အလာ တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကျောင်းကန်ဘုရားများ၌ ဥပုသ်သီလ ဆောက်တည်သူများ၊ စေတီရင်ပြင်တော်တွင် တံမြက်လှည်း သန့်ရှင်းရေး လုပ်ခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသူများကို တွေ့မြင်နိုင်ကြသည်။
==ဦးခေါင်းဆေးလျှော်ခြင်း==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက်ကျေးရွာတွင်းနေ လူငယ်များက သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ပေးခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ယူကြသည်။ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို နှစ်သစ်သို့ ပါမလာစေရန် အထိမ်းအမှတ်ဖြင့် ဦးခေါင်းဆေး လျှော်ခြင်းပြုကြသည်။ ဦးခေါင်းတွင်တင် ရှိနေသော အညစ်အကြေးများအား မြန်မာ့ရိုးရာ တရော်ကင်ပွန်းတို့ဖြင့် ဆေးကြောပေးကြခြင်း ဖြစ်သည်။
==ပါလီမန်ခေတ် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ==
နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းများဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ယူကြသည်။ အထူးသဖြင့် ပါလီမန်ခေတ် တစ်လျှောက်တွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များသည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စတင်ဖွင့်လှစ်ကာ နှစ်သစ်မင်္ဂလာမိန့်ခွန်း ပြောကြားလေ့ ရှိကြသကဲ့သို့ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင်လည်း ရန်ကုန်နယ်နိမိတ် အတွင်းရှိ သက်ကြီးရွယ်အို အဘိုးအဘွားများအား မြို့တော်ခန်းမသို့ ပင့်ဖိတ်လျက် ကန်တော့လေ့ရှိသည်။ (နောက်ပိုင်းသက်ကြီးဝါကြီး ကန်တော့ပွဲကို သီတင်းကျွတ်လသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျင်းပပါသည်။)
၁၉၅၄-၅၅ ခုနှစ်ကဆိုလျှင် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘညွန့်ကိုယ်တိုင် အဘိုးအဘွားများအား ငွေကြေးဖြင့် ထောက်ပံ့မှု ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် မြို့တော်ဝန် ဦးစိန်ဖေ လက်ထက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ပေါ် ၃၅ ရပ်ကွက်မှ ဘိုးဘွား ၁၀၅ ဦးအား ငွေကျပ် ၂၀၀ နှင့် မျက်နှာသုတ်ပဝါ တစ်ထည်စီ ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>(Written By - တင်နိုင်တိုး၊ Eleven Media Group)</ref>
==ကျမ်းကိုး==
<references/>
#ကုန်းဘောင်ဆက် မဟာရာဇဝင်တော်ကြီး(တတိယအုပ်)
# ဟံသာဝတီသတင်းစာ(၁၉၀၁ ဧပြီ)
# သူရိယနှင့် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာများ (၁၉၃၈ ဧပြီ၊ ၁၉၅၅ ဧပြီ)
[[Category:နှစ်သစ်ကူး ပွဲတော်များ]]
tv1dv6zenl3p0ol1zitywqxgfsc6t42
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန
0
50752
1026134
1019208
2026-04-17T01:41:07Z
Kantabon
45503
1026134
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=
|image= File:DEC office No 58.jpg
|image_caption= ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး
|formed=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၂
|headquarters= ရုံးအမှတ် (၅၃)၊(၅၈)၊ နေပြည်တော်
| parent_agency = [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်
|minister1_name=ဦးဆန်းဦး
|chief1_name=ဒေါက်တာ ဆန်းဦး
|website={{url|https://www.ecd.gov.mm/}}
|chief1_position=ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
}}
'''ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန''' ({{lang-en|Environmental Conservation Department}})သည် [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံတကာနည်းတူ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့မှ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအတွက် လိုအပ်သော နည်းလမ်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အဆိုပါ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]လက်အောက်တွင် ရုံးခွဲဖွင့်လှစ်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ရုံးကို သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ တစ်ဖန် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့် လှစ်ပြီး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အမျိုးသား ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို '''ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန''' အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဌာနအသစ်တစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့ပြီး [[နေပြည်တော်]]၊ ရုံးအမှတ်(၅၃)တွင် ရုံးစတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="ecd">{{cite web|url=https://www.ecd.gov.mm/|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန|publisher=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=၂၀၂၁-၁၀-၂၅|archive-date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160611/https://www.ecd.gov.mm/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.monrec.gov.mm/?q=department/5|title=ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန|publisher=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=|archivedate=31 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531181710/http://monrec.gov.mm/?q=department%2F5}}</ref>
ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနသည် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်သောလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ နှီးနွယ်နေသော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆက်သွယ်၍ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများ၊ နည်းဥပဒေများ၊ စီမံကိန်း၊ စီမံချက်များ ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
== ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ဝန်ထမ်းအင်အား ==
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနကို အရာထမ်း(၁၅၆)ဦး၊ အမှုထမ်း(၂၄၇)ဦး၊ စုစုပေါင်းဝန်ထမ်း(၄၀၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနတွင် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန၊ မူဝါဒ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် လေ့ကျင့်သုတေသနဌာန၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုကာကွယ်ရေးဌာန၊ သယံဇာတထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ရေးဌာန ဟူ၍ ဌာန(၄)ခုဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများတွင်လည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး(၁၄) ခုတွင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။<ref name="ecd"/>
==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်==
*[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]
*[[အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန]]
*[[မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန]]
*[[မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း]]
== အကိုးအကား ==
{{reflist}}
{{သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]
9kkry3dwwbz6tcvl8s0jy1j57mr1vnf
1026135
1026134
2026-04-17T01:43:51Z
Kantabon
45503
photo
1026135
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း
|jurisdiction={{MYA}}
|nativename=
|seal=
|image= File:ECD DG Office.jpg
|image_caption= ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံး
|formed=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၂
|headquarters= ရုံးအမှတ် (၅၃)၊(၅၈)၊ နေပြည်တော်
| parent_agency = [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding1=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်
|minister1_name=ဦးဆန်းဦး
|chief1_name=ဒေါက်တာ ဆန်းဦး
|website={{url|https://www.ecd.gov.mm/}}
|chief1_position=ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
}}
'''ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန''' ({{lang-en|Environmental Conservation Department}})သည် [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခုဖြစ်သည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို နိုင်ငံတကာနည်းတူ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့မှ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများအတွက် လိုအပ်သော နည်းလမ်းများ၊ ညွှန်ကြားချက်များကို ထုတ်ပြန်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အဆိုပါ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ကို [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]လက်အောက်တွင် ရုံးခွဲဖွင့်လှစ်၍ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားကော်မရှင်ရုံးကို သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်သို့ တစ်ဖန် ပြောင်းရွှေ့ဖွင့် လှစ်ပြီး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အမျိုးသား ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီကို '''ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန''' အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်တွင် ဌာနအသစ်တစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့ပြီး [[နေပြည်တော်]]၊ ရုံးအမှတ်(၅၃)တွင် ရုံးစတင်ဖွင့်လှစ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="ecd">{{cite web|url=https://www.ecd.gov.mm/|title=ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန|publisher=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=၂၀၂၁-၁၀-၂၅|archive-date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160611/https://www.ecd.gov.mm/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.monrec.gov.mm/?q=department/5|title=ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန|publisher=[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|accessdate=|archivedate=31 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531181710/http://monrec.gov.mm/?q=department%2F5}}</ref>
ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနသည် အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်သက်သောလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ နှီးနွယ်နေသော အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ၊ အစိုးရမဟုတ်သောအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ပူးပေါင်းဆက်သွယ်၍ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒများ၊ နည်းဥပဒေများ၊ စီမံကိန်း၊ စီမံချက်များ ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
== ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ဝန်ထမ်းအင်အား ==
ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနကို အရာထမ်း(၁၅၆)ဦး၊ အမှုထမ်း(၂၄၇)ဦး၊ စုစုပေါင်းဝန်ထမ်း(၄၀၃)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနတွင် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန၊ မူဝါဒ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးနှင့် လေ့ကျင့်သုတေသနဌာန၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုကာကွယ်ရေးဌာန၊ သယံဇာတထိန်းသိမ်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ရေးဌာန ဟူ၍ ဌာန(၄)ခုဖွဲ့စည်းထားရှိပြီး ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများတွင်လည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးများကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ဖွင့်လှစ်ခဲ့ရာပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး(၁၄) ခုတွင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။<ref name="ecd"/>
==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်==
*[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]
*[[အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန]]
*[[မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန]]
*[[မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း]]
== အကိုးအကား ==
{{reflist}}
{{သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]
taw2r4oxqxmrvrakf93zqbsg1w0kci0
ညိုစော
0
51510
1026142
1025567
2026-04-17T02:31:32Z
Salai Rungtoi
22844
/* ရရှိခဲ့သောဆုတံဆိပ်များ */
1026142
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|honorific_prefix =
|image = VP_U_Nyo_Saw.jpg
|caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]]
|alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]
|successor1 =
|office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]]
|termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small>
|successor2 = ''လစ်လပ်''
|office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ
| 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''
|office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
|predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်''
|successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း''
|office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင်
| 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်''
|office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်
| 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ
| 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃
| term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor6= ''ကောင်စီစတင်''
|successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
|office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]]
|term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃
|term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]
| 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|successor7 = ''ရာထူးစတင်''
|predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''
|office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start8 = ၂၀၁၄
|term_end8 = ၁၀ ဧပြီ၂၀၂၆
|office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|term_start9 = ၂၀၁၄
|term_end9 = ၂၀၂၀
|predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]]
|successor9= [[ကျော်စွာလင်း]]
| birth_date =
| birth_place =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality = [[ဗမာ]]
| ethnicity =
| known_for =
| occupation =
| spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>
| children =
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃)
| allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears =? - 2025
| rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး
| unit =
| commands =
| battles =
| awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁)
*[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃)
* မဟာသရေစည်သူ (2026)
|successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br>
မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}}
'''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။
၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref>
== စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
သူသည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အခြားတာဝန်များ ===
ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref>
* [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref>
* ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref>
* [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>
* ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref>
* ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref>
== နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်-
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။
ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
=== နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ===
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။
ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။
သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref>
=== ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် ===
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}}
{| class="wikitable"
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|China}}နိုင်ငံ
|နန်နင်းမြို့
|၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
|(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref>
|}
=== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref>
=== ဒုတိယသမ္မတ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref>
== နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref>
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
3qg9qb7ahpy8xedue94f6g0tnudlhzn
ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ
0
52480
1026122
1025969
2026-04-16T20:26:39Z
Mkant00
135890
1026122
wikitext
text/x-wiki
[[File:Commutative diagram for morphism.svg|right|thumb|200px
|အရာဝတ္ထု <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> နှင့် <math>Y</math> မှ <math>Z</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် <math>g</math> တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသည့် မော်ဖစ်ဇင်<math>g \circ f</math> အား ဖော်ပြထားသော ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်း '''(commutative diagram)''']]
'''ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ''' (category theory) သည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခြုံငုံလေ့လာသည့် ယေဘုယျ သင်္ချာသီအိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤသီအိုရီသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများစွာကို မြားပုံကြမ်းများ (diagrams of arrows) အမျိုးမျိုး အသုံးပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံသည်။ ဤသို့ အလွန်ယေဘုယျကျသော အခြေအနေတွင် လေ့လာခြင်းကြောင့် သင်္ချာပညာရပ်ရှိ ဘုံတူသော တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ပုံစံများကို ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေသည်။ သို့ကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများအကြားရှိ ဆင်တူသော သဘောတရားများကို စုစည်းလေ့လာနိုင်စေသည်။ အစောပိုင်း ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ အုပ်စု ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (group cohomology)၊ လီအက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (Lie algebra cohomology) နှင့် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (associative algebra cohomology) တို့အား သင့်လျော်သော [[မော်ဂျူး]] ကတ်တဂိုရီ (suitable module category) တစ်ခုတွင် ဆင်းသက်ဖန်တာများ (derived functors) အဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။{{sfn|Cartan|Eilenberg|1956}}
ကတ်တဂိုရီများကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့် ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) တို့၏ စာတမ်းတစ်ခု၌ စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ {{sfn|Eilenberg|Mac Lane|1945}} အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုခေတ်အခါက နယ်ပယ်အသီးသီးနှင့် အထူးသဖြင့် [[အက္ခရာသင်္ချာသုံးတိုပေါ်လော်ဂျီ|အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (algebraic topology) ရှိ စာတမ်းများစွာတွင် အလွတ်သဘော အသုံးပြုနေကြသော "သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း" (natural transformation) ဟူသည့် သဘောတရားကို ပုံစံတကျ သတ်မှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ မက်လိန်း၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သော <math>Ext(\mathbb{Z}[\frac{1}{p}]/\mathbb{Z},\mathbb{Z})\cong\mathbb{Z}_{p}</math> သည် တိကျသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းတစ်ခု (topological space) ၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ (homology) နှင့် ကိုက်ညီနေကြောင်းကို အိုင်လန်ဘာ့ဂ်က သတိပြုမိရာမှ ဤသီအိုရီ စတင်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရပ်ဝန်းမှာ [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း|<math>p</math>-အခြေခံကိန်း]] ဆော်လီနွိုက် (p-adic solenoid) ၏ <math>3</math>-စက်လုံးမျက်နှာပြင် (3-sphere) ဖြည့်စွက်စု (complement) ဖြစ်သည်။ ဤဆက်စပ်မှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်းသည် ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ နှင့် ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ အုပ်စုများကို ဆက်စပ်ပေးသော စကြဝဠာ အမြှောက်ကိန်း သီအိုရမ် (universal coefficient theorem) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေခဲ့သည်။ တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များ (direct or inverse limits) မှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသော ရပ်ဝန်းများဆီသို့ ဤသီအိုရမ်ကို ယေဘုယျပြုချဲ့ထွင်ရန်အတွက် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် နှင့် မက်လိန်း တို့သည် စကြဝဠာ အမြှောက်ကိန်း သီအိုရမ်၏ တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်း (exact sequence) ရှိ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (homomorphism) များ မှာ "သဘာဝကျကြောင်း" (natural) သက်သေပြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သဘာဝကျခြင်း ဆိုသည်မှာ အလိုရှိသလို (arbitrary) ရွေးချယ်မှုများ မပါဝင်ဘဲ သတ်မှတ်ထားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခေါ်ဆိုသည့် အရပ်သုံးစကားတစ်ရပ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) နှင့် ၎င်း၏ ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် (double dual) တို့ကြားရှိ ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (canonical isomorphism) သည် မည်သည့် အခြေအစု (basis) ကိုမျှ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရလဒ်များကို ခိုင်လုံစွာ သက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် ဤပင်ကိုယ်သိစိတ် (intuition) ကို ပုံစံတကျ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည် (formalise) ။ ကိုဩဒိနိတ် ကင်းစင်သော ဆက်သွယ်ချက်များကို ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation) များကို ဦးစွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည် ။ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်(source) နှင့် ပစ်မှတ် (target) တို့ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနိုင်ရန် ဖန်တာ (functor) များ ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖန်တာများ အလုပ်လုပ်ဆောင်မည့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို သတ်မှတ်ပေးနိုင်ရန် ကတ်တဂိုရီများ ကို နောက်ဆုံးတွင် တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဤသီအိုရီသည် သူ့သဘောသူဆောင်၍ တစတစ ကျယ်ပြန့်လာရာ ယခုအခါတွင် မျက်မှောက်ခေတ် သင်္ချာနှင့် [[သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]တို့တွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပြီး၊ ၎င်းကို သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒတွင်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။ သိပ္ပံဘာသာရပ် အသီးသီးရှိ တည်ဆောက်ပုံအမျိုးမျိုး၏ ဘုံတူညီမှုများကို ဖော်ပြသည့် ဘာသာစကားအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း ဘုံတည်ဆောက်မှုများကို ပုံစံတကျ (formal) ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုလာကြသည်။{{sfn|Spivak|2013}}
'''ပိုမိုမြင့်မားသော ကတ်တဂိုရီများ (Higher categories)''' ၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည့် '''2-ကတ်တဂိုရီ (2-category)''' အကြောင်းကို [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (2-ကတ်တဂိုရီ)|2-ကတ်တဂိုရီ]] တွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
==အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်==
'''ကတ်တဂိုရီ (category)''' တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
* '''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>X, Y, Z, \dots</math> စသည့် အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုတစ်ခု။
* '''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>f, g, h, \dots</math> စသည့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုတစ်ခု။
မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''အရင်းအမြစ် (domain)''' နှင့် '''ပစ်မှတ် (codomain)''' အရာဝတ္ထုများ သတ်သတ်မှတ်မှတ်ပါရှိသည်။ သင်္ကေတအရ <math>f:X\rightarrow Y</math> တွင် <math>f</math> သည် အရင်းအမြစ် <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> တို့၏ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုသည်။
အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) '''<math>1_{X}:X\rightarrow X</math> တစ်ခုစီ အသီးသီး သတ်သတ်မှတ်မှတ်ရှိသည်။
<math>f</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် <math>g</math> ၏ အရင်းအမြစ်တို့ ထပ်တူညီပြီး ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f</math> နှင့် <math>g</math> အတွက်မဆို <math>gf</math> ဟုခေါ်သော '''ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (composite morphism)''' တစ်ခု ရှိသည်။
ထို <math>gf</math> ၏ အရင်းအမြစ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီပြီး ၎င်း၏ ပစ်မှတ်သည် <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် တူညီသည်။
(မှတ်ချက်။ ဤတွင် "domain" နှင့် "codomain" တို့ကို ဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ "အရင်းအမြစ်စု" နှင့် "ပစ်မှတ်စု" အစား "စု" (set) နောက်ဆက်တွဲကို ချန်၍ "အရင်းအမြစ်" နှင့် "ပစ်မှတ်" ဟုသာ အသုံးပြုထားသည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီရှိ အရာဝတ္ထု (object) များသည် အစုများသာ ဖြစ်ရန်မလိုအပ်ဘဲ အခြားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ "စု" ဟု ထည့်သွင်းခေါ်ဆိုခြင်းသည် အစုသီအိုရီ (set theory) ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်စေနိုင်သောကြောင့် ဤသို့ ချန်လှပ်အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။)
=== နဂိုမှန်အဆိုများ (Axioms) ===
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
* မည်သည့် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက်မဆို ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>1_{Y}f</math> နှင့် <math>f1_{X}</math> တို့ နှစ်ခုလုံးသည် <math>f</math> နှင့် ညီမျှသည်။
* ပေါင်းစပ်၍ရသော မော်ဖစ်ဇင်သုံးခု <math>f, g, h</math> တိုင်းအတွက် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သည့် <math>h(gf)</math> နှင့် <math>(hg)f</math> တို့သည် တူညီပြီး ၎င်းတို့ကို <math>hgf</math> ဟု တူတူသတ်မှတ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းနိယာမသည် '''ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity)''' နှင့် '''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ (unital)''' တို့နှင့် ပြည့်စုံသည်။
== ဂရုပွိုက် (Groupoid) ==
'''ဂရုပွိုက် (groupoid)''' ဆိုသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ဖြစ်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စု (group) သည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ဂရုပွိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ရပ်ဝန်း <math>X</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''အခြေခံ ဂရုပွိုက် (fundamental groupoid)''' <math> \Pi_{1}X</math> သည် <math>X</math> ၏ အမှတ်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မော်ဖစ်ဇင်များသည် '''အစွန်းမှတ်များကို မပြောင်းလဲစေသော လမ်းကြောင်းများ၏ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစားများ (endpoint-preserving homotopy classes of paths)''' ဖြစ်သည်။
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တွင်မဆို '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက် (maximal groupoid)''' တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများအားလုံး ပါဝင်ပြီး အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သော '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) နှင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin_{iso}</math> သည် အဆုံးရှိအစုများနှင့် ဖန်ရှင်များအားလုံး ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin</math> ၏ '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက်ပိုင်း (maximal subgroupoid)''' ဖြစ်သည်။ ဤဂရုပွိုက်ကို သဘာဝကိန်းများ၏ '''ကတ်တဂိုရီအသွင်ပြောင်းခြင်း (categorification)''' တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
== သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Small Category) နှင့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Locally Small Category) ==
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ မော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး စုစည်းမှုသည် အစု (set) တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category)''' ဟု ခေါ်သည်။
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>x, y</math> တိုင်းအတွက်မဆို ၎င်းတို့ကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category)''' ဟု ခေါ်သည်။
== ကတ်တဂိုရီပိုင်း (Subcategory) ==
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> ၏ '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' <math>D</math> တစ်ခုကို <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of objects) နှင့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of morphisms) တို့ကို ကန့်သတ်ယူဆောင်၍ သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ အချက်အလက်များကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
* <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
* <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု၏ ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
* <math>D</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
== ကတ်တဂိုရီ မြှောက်လဒ် (Product Category) ==
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အတွက်မဆို ၎င်းတို့၏ '''မြှောက်လဒ် ကတ်တဂိုရီ (product category)''' <math>C \times D</math> တစ်ခု ရှိသည်။
*၎င်း၏ အရာဝတ္ထုများသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(c, d)</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>c</math> သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ကာ <math>d</math> သည် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
*မော်ဖစ်ဇင်များသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ <math>(f, g): (c, d) \rightarrow (c^{\prime}, d^{\prime})</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>f: c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> နှင့် <math>g: d \rightarrow d^{\prime} \in D</math> တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များကို ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများအလိုက် (componentwise) အသီးသီး သတ်မှတ်သည်။
== ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (Opposite Category) ==
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>\text{C}</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (opposite category)''' <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*'''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>\text{C}</math> တွင်ရှိသော အရာဝတ္ထုများအတိုင်း တူညီစွာ ပါဝင်သည်။
*'''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် မော်ဖစ်ဇင် <math>f^{\text{op}}</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ <math>f^{\text{op}}</math> ၏ အရင်းအမြစ် သည် <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး <math>f^{\text{op}}</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်
<math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y \in \text{C}^{\text{op}} \Leftrightarrow f: Y \rightarrow X \in \text{C}</math>
<math>\text{C}^{\text{op}}</math> ၏ ကျန်ရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်-
*<math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>1_{X}^{\text{op}}</math> သည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် <math>1_{X}^{\text{op}}:X\rightarrow X</math> ဖြစ်သည်။
*'''ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition)''' ကို သတ်မှတ်ရာတွင် <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ <math>g, f</math> တွဲ ပေါင်းစပ်နိုင်မှသာ <math>\text{C}^{\text{op}}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f^{\text{op}}, g^{\text{op}}</math> ကို ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီမှသာ ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို <math>g^{\text{op}} f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}</math> အဖြစ် ရေးသည်။
<math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y, g^{\text{op}}: Y \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}} \quad \rightsquigarrow \quad g^{\text{op}}f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}: X \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}}</math>
<math>\qquad \qquad \qquad \Updownarrow \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \Updownarrow</math>
<math>g: Z \rightarrow Y, f: Y \rightarrow X \in \text{C} \qquad \quad \rightsquigarrow \qquad \quad fg: Z \rightarrow X \in \text{C}</math>
ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း ရေးသားခဲ့ဖူးသည်မှာ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွက် မည်သည့် နဂိုမှန်အဆို၏ ဒွန်တွဲမှု (duality) မဆိုသည်လည်း နဂိုမှန်အဆိုတစ်ခု ဖြစ်သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုနှင့်ပတ်သက်သော မည်သည့်အဆိုကိုမဆို ၎င်းကတ်တဂိုရီ၏ နဂိုမှန်အဆိုများမှ ကောက်ချက်ချနိုင်ပါက ၎င်း၏ ဒွန်တွဲအဆိုကိုလည်း ကောက်ချက်ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
== အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (Slice Categories) ==
အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (slice categories) ကို <math>c/C</math> နှင့် <math>C/c</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>c/C</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow x</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: c \rightarrow x</math> မှ <math>g: c \rightarrow y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>g = hf</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>C/c</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow c</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: x \rightarrow c</math> မှ <math>g: y \rightarrow c</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>f = gh</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။
<math>c/C</math> သည် ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော အချက်မှနေ၍ <math>C/c := (c/(C^{op}))^{op}</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် <math>C/c</math> သည်လည်း ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
== ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ (Comma category) ==
ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{D} \to \mathsf{C}</math> နှင့် <math>G \colon \mathsf{E} \to \mathsf{C}</math> တို့ ပေးထားသော '''ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ''' <math>F \downarrow G</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>(d \in \mathsf{D}, e \in \mathsf{E}, f \colon Fd \to Ge \in \mathsf{C})</math> ဟူသော သုံးခုတွဲ (triples) များ။
*<math>(d, e, f)</math> မှ <math>(d', e', f')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေမည့် <math>f' \cdot Fh = Gk \cdot f</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲများ <math>(h \colon d \to d', k \colon e \to e')</math>
== အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements) ==
လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ
*<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x) = x'</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math>
အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ (forgetful functor) <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိသည်။ ဤမေ့လျော့ဖန်တာသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\int F</math> မှ အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> ကို ကတ်တဂိုရီ <math>\mathsf{C}</math> ရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း တိုက်ရိုက် ပုံဖော်ပေးသည်။
== ဆန့်ကျင်ဘက်ဖန်တာ၏ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements of a contravariant functor) ==
ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F \colon \mathsf{C}^{\mathrm{op}} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ
*<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x') = x</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math>
အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင်လည်း ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းသည် အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> အား <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> အား <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း ပုံဖော်ပေးသည်။
== ကတ်တဂိုရီ ဥပမာများ ==
* '''Set''': အစုများ (sets) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် သတ်မှတ်ထားသော ဖန်ရှင်များ (functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Top''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''<math>\textbf{hTop}</math>''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး မော်ဖစ်ဇင်များ (morphisms) သည် ဟွမ်း-အစုများ (Hom sets) အဖြစ် <math>\text{Hom}(X, Y) = [X, Y]</math> သတ်မှတ်သည်။ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစား (homotopy class) များအားလုံး ပါဝင်သည့် မိသားစုကို <math>[X, Y]</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
*'''<math>Set_{*}</math> နှင့် <math>Top_{*}</math>''': အခြေခံအမှတ် (basepoint) သတ်မှတ်ထားသော အစုများ သို့မဟုတ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ကို မပြောင်းလဲစေသော (အဆက်မပြတ်) ဖန်ရှင်များ (basepoint-preserving (continuous) functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Group''': အုပ်စုများ (groups) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (group homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။
*'''Ring''': ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိတို့ ပြည့်စုံသော ကွင်းများ (associative and unital rings) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (ring homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''<math>Mat_{R}</math>''': ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>R</math> တစ်ခုအတွက် <math>Mat_{R}</math> သည် အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီဖြစ်သည်။ <math>n</math> မှ <math>m</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>R</math> မှ တန်ဖိုးများပါရှိသော <math>m \times n</math> ကိန်းအုံ (matrix) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို မက်ထရစ်မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ထပ်တူရကိန်းအုံများသည် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
*'''BG''' (ကတ်တဂိုရီဖြစ် အုပ်စု): အုပ်စု <math>G</math> သို့မဟုတ် ယေဘုယျအားဖြင့် မိုနွိုက် (monoid) တစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ '''BG''' အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အုပ်စု <math>G</math> ၏ အစုဝင်များသည် ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> ၏ မော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြပြီး ပေါင်းစပ်ခြင်းကို အစုဝင်များ မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
== မော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစားများ (Types of Morphisms) ==
*'''မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (Monomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ (parallel morphisms) <math>h,k: w\rightrightarrows x</math> အတွက်မဆို <math>fh=fk</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အပီမော်ဖစ်ဇင် (Epimorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ <math>h,k: y\rightrightarrows z</math> အတွက်မဆို <math>hf=kf</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို အပီမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက် <math>gf=1_X</math> နှင့် <math>fg=1_Y</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>g: Y\rightarrow X</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထို <math>f</math> ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့ကြားတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အရာဝတ္ထုများ (isomorphic objects)''' ဟု သတ်မှတ်ပြီး သင်္ကေတအားဖြင့် <math>X \cong Y</math> ဟု ရေးသားသည်။
*'''အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (Endomorphism):''' အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တူညီသော မော်ဖစ်ဇင်ကို အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (Automorphism):''' အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်လည်းဖြစ်သော အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အပိုင်း နှင့် ရုပ်သိမ်းခြင်း (Section and Retraction):''' <math> x\overset{s}{\longrightarrow} y \overset{r}{\longrightarrow} x</math> တို့သည် မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပြီး <math>rs=1_{x}</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>s</math> ကို '''အပိုင်း (section)''' သို့မဟုတ် <math>r</math> ၏ ညာဘက်ပြောင်းပြန် (right inverse) ဟုခေါ်ပြီး <math>r</math> ကို '''ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction)''' သို့မဟုတ် <math>s</math> ၏ ဘယ်ဘက်ပြောင်းပြန် (left inverse) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>s</math> သည် အမြဲတမ်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>r</math> သည် အမြဲတမ်း အပီမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤ တစ်ဖက်သတ် ပြောင်းပြန်များ (one-sided inverses) ရှိနေခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် <math>s</math> ကို ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (split monomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>r</math> ကို ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များကို အင်ဂျက်တစ် (injective) နှင့် ဆာဂျက်တစ် (surjective) ဖန်ရှင် သဘောတရားများ၏ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်များအဖြစ် ရှုမြင်သင့်သည်။ လက်တွေ့တွင် <math>C</math> သည် အရာဝတ္ထုများ၌ အခြေခံအစုများ (underlying sets) ပါရှိသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ပါက ၎င်းတို့ကြားရှိ အင်ဂျက်တစ် သို့မဟုတ် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်ကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည့် မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် သို့မဟုတ် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုသို့သော ကတ်တဂိုရီများ၌ပင်လျှင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင် သဘောတရားများသည် ပိုမို၍ ယေဘုယျကျနိုင်သည်။ အခြေခံဖန်ရှင်သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ (concrete categories) ရှိသည်။ ထို့အတူ ၎င်း၏ အခြေခံဖန်ရှင်သည် ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ လည်း ရှိသည်။
=== မော်ဖစ်ဇင်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ နှင့် ဒွန်တွဲမှု (Properties and Duality) ===
*ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်လျှင်နှင့်မှသာလျှင်(if and only if) ၎င်းသည် ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ <math>C^{op}</math> တွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။
*<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (by duality) <math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။
*<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf</math> အား မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်စေသော မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် monic) ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>gf</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ပါက <math>g</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် epic) ဖြစ်သည်။
*မည်သည့်ကတ်တဂိုရီတွင်မဆို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>C</math> အတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် <math>C^{op}</math> အတွင်းရှိ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်သောကြောင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည်လည်း ကတ်တဂိုရီပိုင်း တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။
*ဖီးလ်ဒ် (Field) ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။
*ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများ (unital rings) ၏ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော Ring တွင် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion map) <math>i: \mathbb{Z} \hookrightarrow \mathbb{Q}</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ရော အပီမော်ဖစ်ဇင်ပါ ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) မဟုတ်ပေ။
=== အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ထပ်တူညီမှုများ (Isomorphism Equivalences) ===
အောက်ဖော်ပြပါ အဆိုများသည် အချင်းချင်း ထပ်တူညီသည် (equivalent)
*(i) <math>f:x\rightarrow y</math> သည် <math>C</math> အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။
*(ii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (postcomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) <math>f_{*}:C(c,x)\rightarrow C(c,y)</math> တစ်ခုကို ရသည်။
*(iii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (precomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း <math>f^{*}:C(y,c)\rightarrow C(x,c)</math> တစ်ခုကို ရသည်။
ဤအခြေအနေတွင် "ဘိုင်ဂျက်ရှင်း" နှင့် "အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်" ဟူသော ဝေါဟာရများသည် သင်္ချာသဘောတရားအရ အဓိပ္ပာယ်တူညီကြသည်။ Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများပင် ဖြစ်သည်။ <math>C(c,x)</math> နှင့် <math>C(c,y)</math> တို့သည် ဟွမ်း-အစုများ (hom-sets) ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်သည့် အစုများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအားဖြင့် ပုံဖော်မှု <math>f_{*}</math> သည် အစုတစ်ခုမှ အခြားအစုတစ်ခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
== ဖန်တာ (Functor) ==
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> ကြားရှိ ဖန်တာ (functor) <math>F: C \rightarrow D</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math>
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc \rightarrow Fc^{\prime} \in D</math>
ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် သို့မဟုတ် ပစ်မှတ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။
=== နဂိုမှန်အဆိုများ ===
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို (functoriality axioms) နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Fg \cdot Ff = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။
မှတ်ချက်။ ဤသတ်မှတ်ချက်ပါ ဖန်တာသည် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ လားရာကို မပြောင်းလဲစေသောကြောင့် ၎င်းကို '''လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor)''' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။
=== ဖန်တာ အမျိုးအစားများ ===
*'''သစ္စာရှိဖန်တာ (Faithful functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| အင်ဂျက်တစ်]] (injective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို သစ္စာရှိဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''ပြည့်ဝဖန်တာ (Full functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို ပြည့်ဝဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ (Essentially surjective functor on objects):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{D}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>d \in \mathsf{D}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>d</math> နှင့် <math>Fc</math> တို့ အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်စေမည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathsf{C}</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထိုဖန်တာကို အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''ထည့်သွင်းခြင်း (Embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော သစ္စာရှိဖန်တာတစ်ခုကို ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အရင်းအမြစ် ကတ်တဂိုရီအား ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီ၏ ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း (Full embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (fully faithful functor) ကို အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်း၏အရင်းအမြစ်သည် ပစ်မှတ်၏ ပြည့်ဝသော ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။
== ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (Contravariant Functor) ==
<math>C</math> မှ <math>D</math> သို့သွားသော ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F</math> ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F: C^{\text{op}} \rightarrow D</math> သာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math>
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc^{\prime} \rightarrow Fc \in D</math>
ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။
=== နဂိုမှန်အဆိုများ ===
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Ff \cdot Fg = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။
== ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Represented Functor) ==
<math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်ပါက မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> အတွက်မဆို <math>c</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဖန်တာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ အတွဲကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်-
<math>C(c, -): C \rightarrow Set</math>
<math>C(-, c): C^{op} \rightarrow Set</math>
*ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(c, x)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (dually) ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow y</math> ကို နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (postcomposition function) <math>f_{*}: C(c, x) \rightarrow C(c, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (precomposition function) <math>f^{*}: C(y, c) \rightarrow C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
== နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Two-sided Represented Functor) ==
<math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီဖြစ်ပါက '''နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (two-sided represented functor)''' <math>C(-, -): C^{op} \times C \rightarrow Set</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။
*အရာဝတ္ထုစုံတွဲ <math>(x, y)</math> ကို ဟွမ်း-အစု (hom-set) <math>C(x, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f: w \rightarrow x</math> နှင့် <math>h: y \rightarrow z</math> တို့ကို အောက်ပါ ဖန်ရှင်သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်-
<math>C(x, y) \xrightarrow{h \cdot - \cdot f} C(w, z)</math>
<math>g \mapsto hgf</math>
၎င်းသည် <math>g: x \rightarrow y</math> ကို ယူ၍ <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် <math>h</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ကာ <math>hgf: w \rightarrow z</math> ကို ရရှိစေသည်။ ဤသတ်မှတ်ပေးမှုသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ နှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ တို့ပြည့်စုံ၍ '''နှစ်ထပ်ဖန်တာဖြစ်တည်မှု (bifunctorial)''' ဖြစ်သည်။
== ပုံကြမ်း (Diagram) ==
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တစ်ခုရှိ ပုံကြမ်း (diagram) ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F:J\rightarrow C</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အရင်းအမြစ် (domain) ကို ပုံကြမ်း၏ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ (indexing category of the diagram) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံကြမ်းတစ်ခုသည် ဖန်တာတစ်ခုသာ ဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီထက် ပိုမိုသေးငယ်သောအခါ ထိုဖန်တာကို ပုံကြမ်းအဖြစ် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category) ဖြစ်ပါက ထိုပုံကြမ်းကို သေးငယ်သော ပုံကြမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။
== ဖန်တာ ဥပမာများ ==
*'''အခြေခံအုပ်စု (Fundamental Group):''' အခြေခံအုပ်စုကို ဖန်တာ <math>\pi_{1}: Top_* \rightarrow Group</math> တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ပါသော ရပ်ဝန်းများကြားရှိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် <math>f:(X,x)\rightarrow(Y,y)</math> တစ်ခုသည် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{*}:\pi_{1}(X,x)\rightarrow \pi_{1}(Y,y)</math> တစ်ခုကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
*'''ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ (Chain Complexes):''' ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ <math>f_{\bullet}:C_{\bullet}\rightarrow C_{\bullet}^{\prime}</math> တွင် မည်သည့် <math>n\in\mathbb{Z}</math> အတွက်မဆို <math>df_{n}=f_{n-1}d</math> ဖြစ်စေမည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{n}:C_{n}\rightarrow C_{n}^{\prime}</math> များ စုစည်းပါဝင်သည်။ ယင်းအပေါ်အခြေခံ၍ အောက်ပါ ဖန်တာများကို ထပ်မံသတ်မှတ်နိုင်သည်-
** '''စက်ဝိုင်းပုံများ (Cycles, <math>Z_n</math>):''' ဖန်တာ <math>Z_{n}</math> သည် <math>Z_{n}C_{\bullet}=\ker(d:C_{n}\rightarrow C_{n-1})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-စက်ဝိုင်းပုံ (n-cycle) များကို တွက်ချက်ပေးသည်။
** '''နယ်နိမိတ်များ (Boundaries, <math>B_n</math>):''' ဖန်တာ <math>B_{n}</math> သည် <math>B_{n}C_{\bullet}=\text{im}(d:C_{n+1}\rightarrow C_{n})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-နယ်နိမိတ် (n-boundary) ကို တွက်ချက်ပေးသည်။
** '''ဟိုမိုလော်ဂျီ (Homology, <math>H_n</math>):''' ဖန်တာ <math>H_{n}</math> သည် n ကြိမ်မြောက် ဟိုမိုလော်ဂျီ (nth homology) ကို <math>H_{n}C_{\bullet}:=Z_{n}C_{\bullet}/B_{n}C_{\bullet}</math> အဖြစ် တွက်ချက်ပေးသည်။
*'''ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း (Dual Vector Space):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>(-)^{*}:Vect_{\mathbb{K}}^{\text{op}}\rightarrow Vect_{\mathbb{K}}</math> သည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V^{*}=\text{Hom}(V,\mathbb{K})</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*'''Spec (ရောင်စဉ်):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>\text{Spec}: CRing^{\text{op}}\rightarrow Top</math> သည် ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>R</math> ကို ဇာရစ်စကီး တိုပေါ်လော်ဂျီ (Zariski topology) တပ်ဆင်ထားသော ၎င်း၏ သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်များ (prime ideals) အစု <math>\text{Spec}(R)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*'''ပါဝင်မှု နှင့် မေ့လျော့ ဖန်တာများ (Inclusion and Forgetful Functors):''' ဖွဲ့စည်းပုံများကို ထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ချန်လှပ်ခြင်း ပြုလုပ်သော အောက်ပါ အခြေခံ ဖန်တာများလည်း ရှိသည်-
** <math>I: Ab \rightarrow Group</math> (ပါဝင်မှု ဖန်တာ - inclusion functor)
** <math>U: Ring \rightarrow Ab</math> (မြှောက်ခြင်းကို ချန်လှပ်ထားသော မေ့လျော့ ဖန်တာ - forgetful functor)
** <math>(-)^{\times}: Ring \rightarrow Group</math> (ယူနစ်များ၏ အုပ်စုထုတ်ယူသော ဖန်တာ)
** <math>I: Ring \rightarrow Rng</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ)
** <math>I: Field \rightarrow Ring</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ)
** <math>U: Mod_R \rightarrow Ab</math> (မေ့လျော့ ဖန်တာ)
== ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism of Categories) ==
သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ်နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{Cat}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ဤကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော်လည်း သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ မဟုတ်ပေ။
ကြီးမားသော ကတ်တဂိုရီများ (large categories) နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{CAT}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox) အရ <math>\text{CAT}</math> သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်နေလောက်အောင် ကြီးမားနေခြင်းမျိုး မဖြစ်သင့်သဖြင့် <math>\text{CAT}</math> ရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ <math>\text{CAT}</math> ကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဤနည်းအားဖြင့် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်မှုမှ ချန်လှပ်ထားခံရသည်။
ပါဝင်မှု ဖန်တာ <math>\text{Cat} \hookrightarrow \text{CAT}</math> တစ်ခု တစ်ဖက်တွင် ရှိသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်သို့ ပြန်သွားသည့် ဖန်တာ မရှိပါ။
<math>\text{Cat}</math> သို့မဟုတ် <math>\text{CAT}</math> တွင် '''ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism of categories)''' သဘောတရားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို ပြောင်းပြန် ဖန်တာ (inverse functors) အတွဲ <math>F: C \rightarrow D</math> နှင့် <math>G: D \rightarrow C</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းများဖြစ်သော <math>GF</math> နှင့် <math>FG</math> တို့သည် <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရဖန်တာများ နှင့် အသီးသီး ညီမျှရမည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများနှင့် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုများကြား ဘိုင်ဂျက်ချင်း (bijection) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ၎င်းတို့၏ မော်ဖစ်ဇင်များကြားတွင် ဘိုင်ဂျက်ချင်း ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
== သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (Natural Transformation) ==
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကြားရှိ မျဉ်းပြိုင် ဖန်တာများ (parallel functors) <math>F,G: C \rightrightarrows D</math> တို့အတွက် '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း''' <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> တွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မြား (arrow) <math>\alpha_c: Fc \rightarrow Gc</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ ထိုမြားများ စုစည်းမှုသည် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း၏ '''အစိတ်အပိုင်းများ (components)''' ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow c'</math> အတွက်မဆို <math>D</math> အတွင်းတွင် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ စတုရန်းကို အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသည် (commutes)။
[[File:Commutative diagram.png|Commutative diagram.png]]
တစ်နည်းအားဖြင့် <math>D</math> အတွင်းတွင် <math>\alpha_{c'} \cdot Ff = Gf \cdot \alpha_c: Fc \rightarrow Gc'</math> ဟူသော ဘုံတူညီသည့် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (common composite) တစ်ခု ရှိသည်။
=== သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Natural Isomorphism) ===
'''သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်''' ဆိုသည်မှာ အစိတ်အပိုင်း <math>\alpha_c</math> တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုစီဖြစ်နေသော သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို <math>\alpha: F \cong G</math> အဖြစ် ရေးသားနိုင်သည်။
==အညွှန်း==
{{reflist}}
==ကိုးကား==
*{{citation
|last = Riehl
|first = Emily
|title = Category Theory in Context
|date = 2016
|publisher = Dover
|url = https://books.google.com/books?id=6B9MDgAAQBAJ
|isbn = 9780486809038
}}
* {{citation
| last1 = Eilenberg
| first1 = S.
| last2 = Mac Lane
| first2 = S.
| title = General theory of natural equivalences
| journal = Transactions of the American Mathematical Society
| volume = 58
| pages = 231–294
| year = 1945
}}
* {{citation
| last1 = Cartan
| first1 = H.
| last2 = Eilenberg
| first2 = S.
| title = Homological Algebra
| publisher = Princeton University Press
| place = Princeton
| year = 1956
}}
* {{Citation
| last = Spivak
| first = David
| title = 18.S996 Category Theory for Scientists, Spring 2013
| date = 2013
| work = MIT OpenCourseWare
| access-date = February 2, 2015
| url = http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-s996-category-theory-for-scientists-spring-2013/#
}}
{{refend}}
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
91e6zexckmxqdwj7itsyrhzh35e733v
မဟာသရေစည်သူ
0
54251
1026146
963854
2026-04-17T02:50:18Z
Salai Rungtoi
22844
/* ၂၀၂၂ ခုနှစ် */
1026146
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = မဟာသရေစည်သူ<br>သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title = ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ
| image = Maha Thray Sithu with Neck Ribbon.svg
| caption = မဟာသရေစည်သူဘွဲ့တံဆိပ် နမူနာပုံ
| image2 =
| caption2 =
| awarded_by =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type = [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]
| established = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Mahar Thray Sithu.svg|200px|border]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
| higher = [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| lower = [[သရေစည်သူ]]
}}
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး တတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]]အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ
# [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
# [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
# မဟာသရေစည်သူ
# [[သရေစည်သူ]]
# [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] ဘွဲ့တို့ဖြစ်ကြသည်။
မဟာသရေစည်သူ ကို ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ ဝန်ကြီးများ၊ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးများ၊ နိုင်ငံ့တာဝန်ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများကိုချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
== ချီးမြှင့်ခြင်း ==
{{main|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊}}
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945 |access-date=17 July 2020 |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626061907/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945 }}</ref>
== မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==
မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
* ကမ္ဘာ့[[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း]][[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]]
* [[ဘလွင်၊ ဦး(မြို့မ)|မြို့မ ဦးဘလွင်]]
*[[ဖေခင်|ဦးဖေခင်]] ([[ပင်လုံစာချုပ်]]ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ)
*ဦးကြာပု (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)<ref>http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/13/02/2017/id-55666</ref>
*သာမိုင်းခမ်း စော်ဘွား စဝ်ထွန်းအေး (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)
*စဝ်ခွန်ပန်းစိန် (တောင်ပိုင်နယ် စော်ဘွားကြီး၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း)
* အတွင်းဝန်ချုပ် [[ခင်မောင်ဖြူ ၊ ဦး|ခင်မောင်ဖြူ]]
* [[ဘဟန်၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ ဘဟန်]]
* [[လက်ဝဲမင်းညို]]
* ပညာမင်းကြီး ဒေါက်တာ ဦးဘ
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကြီး]] (လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)) (နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] စတင်တည်ထောင်သူ)
* ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်ကျော်ဝင်း
* ချတ်တီချိုင်း ချွန်ဟာဗန် (ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်)
*ဦးစိန် (ပါလီမန်အတွင်းဝန်) (ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၆၀ ထိ)
*[[တင်ဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး]] (ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျ၍ ကျဆုံး)
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဝင်း
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/240557|title=အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့တွင် မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ တစ်ဦး၊ စည်သူဘွဲ့ ၄၁ ဦး၊ သီရိပျံချီဘွဲ့ ၄၅ ဦးနှင့် ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ၁၉ ဦး ချီးမြှင့်အပ်နှင်း}}</ref>
{{Incomplete|ဘွဲ့ရသူများ စာရင်း}}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-784|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း|accessdate=2 August 2025|publisher=Myanmar National Portal}}</ref>
|စိုးဝင်း
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦး[[ညိုစော]]
|ဒုတိယသမ္မတ
|
|မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[ခင်ရီ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|မင်းအောင်လှိုင်
|-
|
|ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အမျိုးသားလွှတ်တော်
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]]
* [[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
* [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]
jqpbgei9drby00vokm2qf5wnz7xendo
1026157
1026146
2026-04-17T03:01:34Z
Salai Rungtoi
22844
/* ၂၀၂၆ ခုနှစ် */
1026157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = မဟာသရေစည်သူ<br>သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title = ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ
| image = Maha Thray Sithu with Neck Ribbon.svg
| caption = မဟာသရေစည်သူဘွဲ့တံဆိပ် နမူနာပုံ
| image2 =
| caption2 =
| awarded_by =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type = [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]
| established = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Mahar Thray Sithu.svg|200px|border]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
| higher = [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| lower = [[သရေစည်သူ]]
}}
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး တတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတက နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]]အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ
# [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
# [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
# မဟာသရေစည်သူ
# [[သရေစည်သူ]]
# [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] ဘွဲ့တို့ဖြစ်ကြသည်။
မဟာသရေစည်သူ ကို ရှမ်းစော်ဘွားများ၊ ဝန်ကြီးများ၊ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးများ၊ နိုင်ငံ့တာဝန်ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သူများကိုချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
== ချီးမြှင့်ခြင်း ==
{{main|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊}}
သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးများကို အခြားနိုင်ငံရှိ ဂုဏ်ထူးအဆင့်အတန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်းမရှိ။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတွင် အကောင်းဆုံး အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများမှာ အခြားမည်သည့် နိုင်ငံများတွင်မဆို အကောင်းဆုံး၊ အမြင့်ဆုံးဟုထားသော ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများနှင့် တန်းတူသည်ဟု ယူဆသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။ အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
ဘွဲ့များကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်းခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ် အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်ကို တွဲခေါ်ရသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ရာထူးနှင့်အမည် ကြားတွင် ဖော်ပြ၍ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။ ရာထူးနှင့်အမည်တွဲ၍ မခေါ်ရသောပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်ပါက ဘွဲ့အမည်ကို ဦး၊ ကို၊ ဒေါ်၊ မ ရှေ့တွင်ဖော်ပြ၍ ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုရသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945 |access-date=17 July 2020 |archive-date=26 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626061907/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=36773D0AC1B90D794F8E1781E220FD66?lawordSn=10945 }}</ref>
== မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==
မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
* ကမ္ဘာ့[[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်|ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟောင်း]][[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်]]
* [[ဘလွင်၊ ဦး(မြို့မ)|မြို့မ ဦးဘလွင်]]
*[[ဖေခင်|ဦးဖေခင်]] ([[ပင်လုံစာချုပ်]]ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့သူ)
*ဦးကြာပု (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)<ref>http://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/13/02/2017/id-55666</ref>
*သာမိုင်းခမ်း စော်ဘွား စဝ်ထွန်းအေး (ပင်လုံစာချုပ် လူထုကိုယ်စားလှယ်)
*စဝ်ခွန်ပန်းစိန် (တောင်ပိုင်နယ် စော်ဘွားကြီး၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း)
* အတွင်းဝန်ချုပ် [[ခင်မောင်ဖြူ ၊ ဦး|ခင်မောင်ဖြူ]]
* [[ဘဟန်၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ ဘဟန်]]
* [[လက်ဝဲမင်းညို]]
* ပညာမင်းကြီး ဒေါက်တာ ဦးဘ
* [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကြီး]] (လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်းဝင် (ပထမဆင့်)) (နောင်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] စတင်တည်ထောင်သူ)
* ဗိုလ်မှူးချုပ် မောင်မောင်ကျော်ဝင်း
* ချတ်တီချိုင်း ချွန်ဟာဗန် (ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်)
*ဦးစိန် (ပါလီမန်အတွင်းဝန်) (ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၆၀ ထိ)
*[[တင်ဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်ဦး]] (ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျ၍ ကျဆုံး)
*[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]
*ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဝင်း
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/240557|title=အမျိုးသားအောင်ပွဲနေ့တွင် မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ တစ်ဦး၊ စည်သူဘွဲ့ ၄၁ ဦး၊ သီရိပျံချီဘွဲ့ ၄၅ ဦးနှင့် ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ၁၉ ဦး ချီးမြှင့်အပ်နှင်း}}</ref>
{{Incomplete|ဘွဲ့ရသူများ စာရင်း}}
=== ၂၀၂၂ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-784|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း|accessdate=2 August 2025|publisher=Myanmar National Portal}}</ref>
|စိုးဝင်း
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး (ကြည်း)
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
| rowspan="3" |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|ဦး[[ညိုစော]]
|ဒုတိယသမ္မတ
|
|မင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦး[[ခင်ရီ]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|ပြည်သူ့လွှတ်တော်
|မင်းအောင်လှိုင်
|-
|ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]
|ဥက္ကဋ္ဌ
|အမျိုးသားလွှတ်တော်
|မင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]]
* [[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
* [[အလင်္ကာကျော်စွာ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]
0at85ngst4b0tx3iv510dmxi0gb0rc4
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်
0
59848
1026132
1020906
2026-04-17T01:35:37Z
Kantabon
45503
update
1026132
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox official post
|post = ဝန်ကြီးချုပ်
|body = မြန်မာနိုင်ငံ
|native_name =
|insignia = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
|insigniasize = 125px
|insigniacaption =
|incumbent =
|incumbentsince =
|image =
|imagecaption =
|style = H.E
|residence =
|appointer =
|appointer_qualified =
|precursor = [[ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း|နန်းရင်းဝန်]]
|deputy = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်| ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]]
|formation =
*၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ {{small|(၁၉၄၇ အခြေခံဥပဒေအရ)}}
*၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ {{small|(ဒုတိယအကြိမ်)}}
|first = [[ဦးနု]]
|last =
|abolished =
* ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ {{small|(၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအရ)}}
*၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ {{small|(ဒုတိယအကြိမ်ဖျက်သိမ်း)}}
|succession =
|salary =
}}
'''မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်'''သည် မြန်မာအစိုးရများ၏ [[အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်|အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များ]]ဖြစ်ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ်မှာ [[ဦးနု|ဦးနု]]ဖြစ်သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ဖြစ်ပွားသည့် ၆လပြည့်မြောက်သည့်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ]] မှ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မှာ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ထံသို့ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] က အာဏာပြန်လွှဲအပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝန်ကြီးချုပ်သည် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
လွတ်လပ်ရေးမရမီခေတ်က ဘုရင်ခံအမှုဆောင်ကောင်စီတွင် မြန်မာလူမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်များရှိခဲ့ဖူးသည်။<ref>{{cite news |title=On The Day the Prime Minister of British Burma was Hanged |url=https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-prime-minister-british-burma-hanged.html/amp}}</ref>နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နေရာအား ၁၉၄၈ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးချိန်မှ စ၍ ဖန်တီးခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေအရ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]သည် အဆောင်အယောင်ရာထူးဖြစ်ကာ [[နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်|နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်]]ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရအဖွဲ့ကို ကြီးမှူးသော အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။
[[File:U Nu and Moshe Shareet.jpg|thumb|၁၉၅၅ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်နှင့်အတူတွေ့ရသော ပထမဆုံးဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]]
၁၉၅၈ခုနှစ် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]ကာလတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်သူ [[ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]မှ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။
[[File:David Ben Gurion - General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|thumb|အိမ်စောင့်အစိုးရဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ်တို့ ၁၉၅၉ခုနှစ်တွင်တွေ့ဆုံစဉ်]]
ရွေးကောက်ခံအစိုးရအား အာဏာပြန်လွှဲပြီးချိန်တွင် ဦးနုမှာ ဝန်ကြီးချုပ် ပြန်ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၁၉၆၂ခုနှစ် နိုင်ငံတော်အာဏာသိမ်းမှု]]အပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။၁၉၇၄ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေကို အသက်သွင်းပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းမှာ သမ္မတဖြစ်သွားပြီး ဦး[[စိန်ဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|စိန်ဝင်း]]မှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၈၈အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစောမောင်]]က ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ စစ်အရာရှိများ ဆက်တိုက် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကာလကြာရှည် နေခဲ့ရသဖြင့် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်များမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ တပ်မတော်အရာရှိများ (သို့မဟုတ်) အငြိမ်းစား တပ်မတော်အရာရှိများ အများဆုံးဖြစ်သည်။ ရွေးကောက်ခံ နိုင်ငံရေးသမားများ နည်းပါးခဲ့ရသည်။
[[File:KhinNyunt-Vietnam.jpg|thumb|၂၀၀၄ခုနှစ်က ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ အလည်အပတ်ရောက်ရှိနေသော ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးခင်ညွန့်]]
[[File:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh with the Head of StatesGovernments at the 4th ASEAN-India Summit, in Kuala Lumpur on December 13, 2005.jpg|thumb|၂၀၀၅ခုနှစ်တွင် အာဆီယံ-အိန္ဒိယ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်နေသော ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိုးဝင်း]]
နောက်ဆုံးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သော ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]]သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ရွေးကောက်ပွဲ]]နီးကပ်လာချိန်တွင် [[တပ်မတော်]]မှ အငြိမ်းစားယူကာ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးသိန်းစိန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။[[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ခုနှစ် အခြေခံဥပဒေ]]အသစ်အရ ၂၀၁၁ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ဖျက်သိမ်းကာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]ရာထူးဖြင့် ထားရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၁ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ရက်နေ့မှစ၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၊ စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီကို ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]ဟူ၍ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌမှာ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌမှာ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-57783160 |title=စစ်ကောင်စီက အိမ်စောင့်အစိုးရ ဖွဲ့}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=1 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေး နှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ထံသို့ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] က အာဏာပြန်လွှဲအပ်ခဲ့ပြီးနောက် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးချုပ်သည် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အပြီး ၂၀၂၆ခုနှစ် ဧပြီလ (၁၀)ရက်နေ့တွင် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|အစိုးရအသစ်]]က်လာပြီးနောက် ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
== အခြား ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ အာဏာရပြီးနောက် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]ရာထူး ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုရာထူး၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များသည် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အလားသဏ္ဌာန်တူညီသည်။<ref>{{cite web|url=https://www-bbc-co-uk.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.co.uk/news/world-asia-35967763.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16258856628923&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s|title=Myanmar parliament approves Aung San Suu Kyi 'PM-like' role|access-date=10 July 2021|archive-date=10 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210710025535/https://www-bbc-co-uk.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.co.uk/news/world-asia-35967763.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16258856628923&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s|url-status=dead}}</ref>
[[File:31st ASEAN Summit group photo (3).jpg|thumb|အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲများ တက်ရောက်လေ့ရှိသည့် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]သို့တက်ရောက်နေသော နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]
အခြား စင်ပြိုင်အနေဖြင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ]]၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဦး[[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/news-analysis-09-15-10-103013504/1245374.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQHKAFQArABIA%3D%3D#aoh=16236523341424&_ct=1623652338787&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fnews-analysis-09-15-10-103013504%2F1245374.html|title=NCGUB ဝန်ကြီးချုပ်၏ နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်}}</ref>၊ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]အနေဖြင့် [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း|မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]တို့ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် စင်ပြိုင်ခန့်အပ်ထားခြင်းများလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://gov.nugmyanmar.org/my/prime-minister-mahn-winn-khaing-thann-my/|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်း|access-date=14 June 2021|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614065045/https://gov.nugmyanmar.org/my/prime-minister-mahn-winn-khaing-thann-my/}}</ref>
== ဝန်ကြီးချုပ်များစာရင်း ==
{{See|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း}}
== ဆက်စပ်ကြည့်ရန် ==
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
* [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
2os6ezyt9phmeckx9xzenv90yuw90fy
ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)
0
60881
1026183
948304
2026-04-17T06:37:42Z
Salai Rungtoi
22844
1026183
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဦးဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ ချမှတ်သည့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နှင့် ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့လွတ်ငြိမ်းခွင့်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းလိုက်သဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
ddd1znlxkus2g4beeaw6kmcakwpg4wj
1026184
1026183
2026-04-17T06:38:43Z
Salai Rungtoi
22844
1026184
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဦးဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|cabinet = [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ ချမှတ်သည့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်နှင့် ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့လွတ်ငြိမ်းခွင့်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းလိုက်သဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
9dxqasidhmug90dpj88vwrp30r28igl
1026189
1026184
2026-04-17T06:47:43Z
Salai Rungtoi
22844
/* ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း */ update information added
1026189
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဦးဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|cabinet = [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
l3rchinjcl0fb38t15zm5wywxhiqpmh
1026190
1026189
2026-04-17T06:58:13Z
Salai Rungtoi
22844
/* ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း */
1026190
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|cabinet = [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
|honorific prefix=ဦး}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
=== တပ်မတော် အာဏာသိမ်းယူခြင်း ===
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref>
၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ သက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
gyaef9tqbfnaetaa2h69fongnsbaku5
1026191
1026190
2026-04-17T06:58:32Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026191
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|cabinet = [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
|honorific prefix=ဦး}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
=== တပ်မတော် အာဏာသိမ်းယူခြင်း ===
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref>
၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ သက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
nw5iat47certiizpnppqurtm2r6hgja
1026192
1026191
2026-04-17T06:59:03Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026192
wikitext
text/x-wiki
{{about|နိုင်ငံတော်သမ္မတ|အခြားအသုံးအနှုန်း|ဝင်းမြင့် (သံတူကြောင်းကွဲ)}}
{{Infobox officeholder
|name = ဝင်းမြင့်
|image = Win Myint 2020.png
|caption = ဦးဝင်းမြင့် (၂၀၂၀)
|office = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start= ၃၀ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|vicepresident = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] <br> ဦး[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|predecessor= ဦး[[ထင်ကျော်|ထင်ကျော်]]
|successor = ဦး[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီသမ္မတ)
|office1 = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end1 = ၂၁ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor1 = [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]
|deputy1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor1 = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2 = [[တာမွေမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၃ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ (ပြည်ခိုင်ဖြိုး)
|office3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency3 = [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]
|term_start3 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end3 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor3 = ဦးသန်းထွန်း
|successor3 = ဦးဝေလှိုင်ထွန်း (NLD)
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency4 = [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် (၁)
|majority4 = ၂၀,၃၈၈ (၅၆%)
|predecessor4 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor4 = အခြေခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း
|term_start4 =
|cabinet = [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ]]
|term_end4 =
| party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|11|8}}
| birth_place = ညောင်ချောင်းရွာ၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]
| nationality = မြန်မာ
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| religion = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| relations = ဦးထွန်းကြင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်သန်း (မိခင်)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|spouse = [[ချိုချို (သမ္မတကတော်)|ဒေါ်ချိုချို]]
|honorific prefix=ဦး}}
'''ဦးဝင်းမြင့်''' (၈ နိုဝင်ဘာ ၁၉၅၁ မွေးဖွား) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[တာမွေမြို့နယ်]] တွင် အနိုင်ရခဲ့သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] အဖြစ် ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မှ ၂၁ မတ် ၂၀၁၈ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html|title=Names of Pyithu Hluttaw representatives announced|date=2 April 2012|work=[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|Union Election Commission]]|publisher=Government of Myanmar|accessdate=5 October 2012|archivedate=9 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120509090053/http://mmtimes.com/2012/news/election2012/election_announc_17.html}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
ဦးဝင်းမြင့်ကို ၁၉၅၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဓနုဖြူမြို့နယ်]]၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဓနုဖြူမြို့နယ်၊ ညောင်ချောင်းကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ အထက်တန်းကျောင်း၊ [[ပုသိမ်မြို့]] အမှတ် ၆ အထက်တန်းကျောင်းတို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။<ref name="hlt"/> [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ [[ဘူမိဗေဒ]]ဘာသာရပ်ဖြင့် သိပ္ပံဘွဲ့နှင့် H.G.P., R.L တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="kyh"/>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နှင့် ပုသိမ်မြို့တို့တွင် အထက်တန်းရှေ့နေ၊ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="kyh"/><ref name="eleven"/><ref name="hlt">{{cite web|url=https://www.pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae|title=ဦးဝင်းမြင့် ကိုယ်ရေးအကျဉ်း|publisher=ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323220201/https://pyidaungsu.hluttaw.mm/members/56caefa23f609e2b2c8b45ae}}</ref>
== နိုင်ငံရေး ==
ဦးဝင်းမြင့်သည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဓနုဖြူမြို့နယ် စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဧရာဝတီတိုင်း စည်းရုံးရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပါတီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။<ref name="eleven"/>
[[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် မဲအရေအတွက် ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ဖြင့် အနိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name="kyh">{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=Brief Biographies of Elected MPs|last=Khin Kyaw Han|date=1 February 2003|work= 1990 Multi-party Democracy General Elections|accessdate=5 October 2012}}</ref> [[ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|၂၀၁၂ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ပုသိမ်မြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ တာမွေမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ်၏ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသည်။
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယအကြိမ် အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်းခံရခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/winmyint-03212018014625.html|title=ဦးဝင်းမြင့် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကနေ နုတ်ထွက်|publisher=[[လွတ်လပ်တဲ့ အာရှအသံ]]|date=၂၁ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ ==
နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ ဖြစ်သော ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဦး[[သောင်းအေး]]တို့အား ဒုတိယ သမ္မတလောင်းများအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့ရာ ဦးဝင်းမြင့်က ၂၇၃ မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name="eleven">{{cite web|url=http://news-eleven.com/politics/45170|title=ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌေဟာင်း ဦးဝင်းမြင့်အား ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=Eleven Media Group|date=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|accessdate=၂၃ မတ် ၂၀၁၈|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326124531/http://news-eleven.com/politics/45170}}</ref>မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ၌ မဲအများဆုံးရရှိကာ နိုင်ငံတော်သမ္မတဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံခြားသား ၅၁ ဦးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၆ ဦး အပါအဝင် အကျဉ်းသား ၈၅၀၀ ကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar's President Grants Amnesty to 8,500 Prisoners|url=https://www.voanews.com/a/myanmar-president-grants-amnesty/4351503.html|access-date=22 April 2018|work=VOA|date=17 April 2018|language=en}}</ref>
=== တပ်မတော် အာဏာသိမ်းယူခြင်း ===
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့]]ရာ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့အပါအဝင် အခြားနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၁ မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ကောင်စီရုံးဝန်းအတွင်းရှိ သီးသန့် တရားရုံး၌ စတင်ရုံးထုတ်သည်။<ref>[http://myawady.net.mm/content/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%AF%E1%80%82%E1%80%B9%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%9F%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 နိုင်ငံတော်သမ္မတဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဟောင်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ဒေါက်တာ မျိုးအောင် တို့အပေါ် စွဲဆိုထားသည့်အမှုများကို သီးသန့်တရားရုံး၌ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်]</ref>
အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်တရားသူကြီးက ဦးဝင်းမြင့်ကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅ ဖြင့် အမြင့်ဆုံး ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ရန် တရားစွဲချက်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=Judge indicts Suu Kyi and Win Myint for alleged breach of Covid-19 rules|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/judge-indicts-suu-kyi-and-win-myint-for-alleged-breach-of-covid-19-rules|access-date=2021-10-14|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်တွင် အာဏာသိမ်းယူစဉ်က တပ်မတော် ထိပ်ပိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်စေလိုခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|date=2021-10-12|title=Ex-Myanmar president says army tried to force him to cede power hours before coup|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ex-myanmar-president-says-army-tried-force-him-cede-power-hours-before-coup-2021-10-12/|access-date=2021-10-14}}</ref>
၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်နေ့ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား နေပြည်တော်အထူးတရားရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ) ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် စုစုပေါင်း ၄နှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/25747|title=အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် ထောင်ဒဏ် ၄ နှစ်စီချ|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=18 January 2023|archive-date=16 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216042036/https://burmese.shannews.org/archives/25747}}</ref> <ref name=" ">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-court-12062021044059.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ သမ္မတဦးဝင်းမြင့်ကို စစ်ကောင်စီက ထောင်ဒဏ်လေးနှစ်စီချမှတ်|work=RFA Burmese}}</ref>ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ဦးဝင်းမြင့် အပေါ်ချမှတ်ခံထားရသည့် ထောင် (၄) နှစ်ထဲမှ ထောင်(၂) နှစ် လျှော့ပေါ့ကြောင်း စာထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/14/248936.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် အဂတိမှု ၅ မှုဖြင့် ထပ်မံတရားစွဲခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref>
၂၀၂၂ စက်တင်ဘာ ၂ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု စွပ်စွဲချက်အမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ်၊ <ref>{{cite web|url=https://www.mizzimaburmese.com/article/114567|title=နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်|work=Mizzmia }}</ref> ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ရက် တွင် ရဟတ်ယာဉ်ဝယ်ယူ၊ငှားရမ်းသည့်ကိစ္စနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် အဂတိအမှု(၅)မှုဖြင့် ထောင်(၇) နှစ်<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/12/30/257012.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် သမ္မတဦးဝင်းမြင့် ထောင် ၇ နှစ်စီ ထပ်ချခံရ|work=Irrawaddy Burmese }}</ref> ချမှတ်ခံခဲ့ရ၍ ကျခံရသည့် ထောင်ဒဏ်မှာ စုစုပေါင်း ထောင် ၁၂ နှစ်အထိ ရှိခဲ့သည်။
နေပြည်တော်ရှိ သီးခြားနေရာတစ်ခုတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားရာမှ ၂၀၂၃ ဇန်နဝါရီ ၁၄ တွင် ဦးဝင်းမြင့်အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေအကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/01/18/257422.html|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့် တောင်ငူထောင် ရွှေ့ပြောင်းအကျဉ်းချခံရ|date=2023-01-14|access-date=2023-01-18|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
၂၀၂၃ ဩဂုတ် ၁ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က အမိန့်အမှတ်၊ ၄၉ / ၂၀၂၃ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး များက ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ချမှတ်ခဲ့သည့် ပြစ်ဒဏ်များအနက် ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၅/၂၀၂၁ ၊ ရာဇဝတ်မှုကြီးအမှတ်၊ ၃၆/၂၀၂၁ တို့ဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံရန်ကျန်ရှိသည့် ပြစ်ဒဏ်များအား ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ(၁)အရ သက်သာခွင့်ပြုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/42241|title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့်|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/dassk-u-win-myint-case-08012023015242.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဦးဝင်းမြင့်ရဲ့ အမှုတချို့ကို စစ်ကောင်စီ လွတ်ငြိမ်းပေး|work=RFA Burmese|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
=== ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခြင်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]}}<br/>{{small|ယာယီ}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]|years=၂၀၁၈–၂၀၂၁}}
{{s-aft|after=[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]]<br/>{{small|ယာယီ}}}}
{{s-end}}
{{ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတများ}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[Category:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
78mmils0dahe4use1mlk3btcz9pa9yc
ခင်ရီ
0
63241
1026149
1022801
2026-04-17T02:53:28Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကိုးကား */
1026149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox minister
|honorific-prefix =
|name = ခင်ရီ
|honorific-suffix =
| native_name =
| native_name_lang =
|image = Khin Yi, Speaker of the Pyithu Hluttaw (2026).jpg
|alt =
|caption = ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တွေ့ရသော ဦးခင်ရီ
|office = တတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|deputy = [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|term_start = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|term_end =
|predecessor = [[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]
|successor =
|office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်]]
|term_start1 = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 =
|predecessor1 = [[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးလှဌေးဝင်း]]
|successor1 =
|order2 = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ
|term_start2 = ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ <br>{{small|ယာယီ : ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ - ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂}}
|term_end2 =
|predecessor2 = ဦး[[သန်းဌေး]]
|successor2 =
|1blankname2 = ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ
|1namedata2 = ဦး[[မြတ်ဟိန်း]]
|order3 = ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ <br> ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
|office3 =
|term_start3 = ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉
|term_end3 = ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂
|alongside3 = ဦးမြတ်ဟိန်း နှင့်အတူ
|predecessor3 =
|successor3 =
|office4 = [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
| term_start4 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite news |url=https://news-eleven.com/article/212823|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီကို အိမ်စောင့်အစိုးရအဖွဲ့ အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း}}</ref>
| term_end4 = ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂
| predecessor4 = ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] {{small|(MOLIP)}}
| successor4 = ဦးမြင့်ကြိုင်
| president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| 1blankname4 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata4 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| term_start5 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| term_end5 = ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅<ref name="TMR">{{cite web | url=http://www.elevenmyanmar.com/politics/top-ministers-resign | title=Top ministers resign | publisher=Eleven | date=13 August 2015 | accessdate=13 August 2015 | archivedate=24 September 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924000234/http://www.elevenmyanmar.com/politics/top-ministers-resign }}</ref>
|predecessor5 =
|president5= [[သိန်းစိန်၊ ဦး|ဦးသိန်းစိန်]]
|successor5 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကို (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကိုကို]]
|order6 =
|office6 = မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲချုပ်
|term_start6 = ၂၀၀၂
|term_end6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|predecessor6 =
|successor6 =
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date and age|1952|12|29|df=d}}
| birth_place = [[မြောင်းမြမြို့နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity =
| other_names =
| known_for =
| occupation =
| spouse = ဒေါ်ခင်မေစိုး
| children =
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၇၆ - ၂၀၀၂
| rank = ဗိုလ်မှူးချုပ်
| unit =
| commands =
| battles =
| awards =* သီရိပျံချီ (၂၀၂၂)
* မဟာသရေစည်သူ (၂၀၂၆)
|honorific prefix=ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း)<br> မဟာသရေစည်သူ၊ [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]၊ ဦး}}
'''ဦးခင်ရီ''' (၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၅၂ မွေးဖွား) သည် လက်ရှိ စတုတ္ထမြောက် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ သူသည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်ကာ<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/557441|title=ရဲချုပ်ဟောင်း၊ လဝကဝန်ကြီးဟောင်း ဦးခင်ရီ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာ |work= DVB }}</ref> ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျသီရိမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံခဲ့ရသည်။
ဦးခင်ရီသည် ယခင်က အစိုးရအဖွဲ့အဆက်ဆက်တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]လက်ထက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာတွင် အဆိုပါ ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ထပ်မံခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/15823|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work= MOI }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/changes-in-the-positions-of-ministers-of-the-military-council-08192022225914.html|title=စစ်ကောင်စီ ဝန်ကြီးနေရာတွေ အပြောင်းအလဲလုပ်|work= RFA Burmese }}</ref>
နိုင်ငံရေးသမားဘဝမတိုင်မီက ဦးခင်ရီသည် [[တပ်မတော်]]တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်မတိုင်မီ စစ်အစိုးရလက်ထက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]၏ ရဲချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name="kudo">{{cite journal|last=Kudo|first=Toshihiro|date=26 July 2011|title=New Government in Myanmar: Profiles of Ministers|publisher=Institute of Developing Economies - Japan External Trade Organization|url=http://www.ide.go.jp/English/Research/Region/Asia/20110726.html}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် စတင်ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်တွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီနှင့် ဒုဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးမောင်မောင်အုန်း ခန့်အပ်ခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69b7a381708417dc06b66e60 |access-date=2026-03-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ==
ဦးခင်ရီသည် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] [[မြောင်းမြမြို့နယ်]] ရွေးမြစ်ကမ်းဘေးရှိ ဇာတိရွာတွင်တောင်သူလယ်သမားမိသားစုမှ မွေးဖွားလာကာ ထိုရွာတွင် မူလတန်း၊ အလယ်တန်းပညာ နှင့် [[မြောင်းမြမြို့]]တွင် အထက်တန်းအထိ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီးနောက် [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] တွင်B.Econ (statistic)ဘာသာရပ်ဖြင့် ကျောင်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းအပတ်စဉ် (၁၇) သို့ တက်ရောက်ရန် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရကာ တပ်မတော်သားဘဝသို့ ပြောင်းလဲ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။
== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
ဦးခင်ရီသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၆ ခုနှစ်အထိ [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး အပတ်စဥ် ၁၇ ဖြင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် B.A (DSA) ဘွဲ့ဖြင့် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိ ဒုတိယဗိုလ်အဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
စစ်မှုထမ်းဘဝ အစောပိုင်းတွင် ပုသိမ်မြို့ရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း အမှတ် (၃၈) ၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရာမှစတင်၍ [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (စစ်တွေ) တွင် စစ်ဗျူဟာမှူး (ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်) အထိလည်းကောင်း၊ ထို့နောက် [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|မြောက်ပိုင်းတိုင်း]] စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး (စကခမှူး - ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်) အထိလည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]၏ ရဲချုပ်ရာထူးကို လွှဲပြောင်းရယူခဲ့ပြီး ထိုရာထူးတွင် (၈) နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာတဲ့ ဦးခင်ရီ ဘယ်လိုလူစားမျိုးလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73359/ |access-date=2026-03-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
ဦးခင်ရီသည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]] (နအဖ) လက်ထက်တွင် ရဲချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရုံသာမက [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေး]] ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ်ပါ ပူးတွဲတာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် သမ္မတဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]] ဦးဆောင်သည့် အစိုးရအဖွဲ့ လက်ထက်၌ [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် စတင်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
=== ဝန်ကြီးဖြစ်ခြင်း ===
စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နောက်ပိုင်းတွင် ဦးခင်ရီသည် တကျော့ပြန် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြန်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ခန့်အပ်ချက်အရ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၁ နှစ်ကျော်အကြာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ၎င်းအား တာဝန်မှ အနားပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/549894|title=စစ်ကောင်စီက ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဝန်ကြီးအချို့ကို အနားပေး၊ ပြောင်းရွေ့၊ အစားထိုးခန့်အပ် |work= DVB }}</ref><ref>{{Cite web|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၀.၈.၂၀၂၂)|url=https://mdn.gov.mm/newspaper/public/?published_date=08%2F20%2F2022|access-date=24 October 2022|archive-date=24 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024152755/https://mdn.gov.mm/newspaper/public/?published_date=08/20/2022}}</ref>
=== ပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခြင်း ===
ဝန်ကြီးတာဝန်မှ အနားပေးခံရပြီးနောက် ဦးခင်ရီသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတွင် မူလထမ်းဆောင်ဆဲဖြစ်သော ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၂) တာဝန်ကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရက်အနည်းငယ်အကြာမှာပင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းဌေးက ၎င်းအား ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သဖြင့် ဦးခင်ရီသည် ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/237702|title=ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းဌေး၏ ကျန်းမာရေးကြောင့် ပါတီတာဝန်များ ဆောင်ရွက်ရန် ပါတီခေတ္တဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၂)ဦးခင်ရီအား လွှဲပြောင်းပေးအပ် |work= Eleven }}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ညီလာခံက ၎င်းအား ပါတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တရားဝင် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဦးခင်ရီသည် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ တတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/khin-yi-chaiman-of-usdp-09222022043941.html|title=ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီ ဖြစ်လာ|work= RFA Burmese }}</ref>
== ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှုများ ==
ဦးခင်ရီသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]မတိုင်ခင် ၎င်းသည် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းမှ အနားယူကာ [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]၏ ပါတီစည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/usdp-leaders-changes-/3476157.html|title=ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ခေါင်းဆောင်ပိုင်း အပြောင်းအလဲ|work=VOA}}</ref>
ဦးခင်ရီကို စစ်တပ်အာဏာမသိမ်းခင်နှင့် အာဏာသိမ်းပြီးသည့်နောက် တပ်မတော်ထောက်ခံပွဲများ ဦးဆောင် စီစဉ်သူဟု ဝန်ကြီးဟောင်း [[စိုးသိန်း|ဦးစိုးသိန်း]] ရေးသားသည့် ''ဒီမိုကရေစီ'' ''ဒုတိယအစိုးရသစ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ (ဒုတိယတွဲ)'' စာအုပ်ကို ကိုးကားပြီး [[ဧရာဝတီသတင်းဌာန]]က ဖော်ပြခြင်းလည်းရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/12/22/248308.html|title=ရမ်းကားရိုင်းစိုင်းသော တပ်ထောက်ခံပွဲများ ဦးခင်ရီ စီစဉ်|work=ဧရာဝတီ}}</ref>
=== ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် သူ့ဇာတိမြို့ဖြစ်သော [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြောင်းမြမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်(၆) မှနေ၍ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ ကိုယ်စားပြုပြီး ဝင်ပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားလှယ် မန်းထွန်းကြိုင် အား မဲရလဒ် ၁၇,၂၃၇ မဲ အကွာဖြင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9|title=အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ခုနှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=UEC Myanmar|access-date=21 August 2022|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708200538/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9}}</ref>
{| class="wikitable"
|+ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းစီ၏ မဲရလဒ်အခြေအနေ (မဲဆန္ဒနယ်အမှတ်-၆)<ref name=":0" />
!စဉ်
!ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအမည်
!ပါတီအမည်
!မဲရုံမဲ
!ကြိုတင်မဲ
!စုစုပေါင်းမဲ
!ရာခိုင်နှုန်း
|-
|၁
|ခင်ရီ
|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
|၅၈,၇၅၁
|၄၇,၉၇
|၆၃,၅၄၈
|40.1%
|-
|၂
|စောစုသ
|ကရင်ပြည်သူ့ပါတီ
|၆,၀၇၁
|၃၂၄
|၆,၃၉၅
|4.1%
|-
|၃
|ဇာနည်အောင်
|မြန်မာနိုင်ငံတောင်သူလယ်သမားများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ
|၃,၉၃၉
|၁၆၄
|၄,၁၀၃
|2.6%
|-
|၄
|မန်းထွန်းကြိုင်
|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ
|၇၆,၇၀၂
|၄,၀၈၃
|၈၀,၇၈၅
|51.8%
|-
|၅
|လှဝင်းဦး
|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအင်အားစုပါတီ
|၁,၀၂၈
|၁၀၂
|၁,၁၃၀
|0.7%
|-
! colspan="3" |စုစုပေါင်း
!146,491
!9,470
!155,961
!99.3%
|-
| colspan="7" |* အနိုင်ရရှိသူမှာ ဦးမန်းထွန်ကြိုင် ဖြစ်သည်။
|}
=== ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု ===
နောက်ပိုင်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀]] အနားနီးချိန်တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ၏ ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၂) ဖြစ်သွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/02/23/216230.html|title=ကြံခိုင်ရေးပါတီ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် နေရာများ အင်အားထပ်ဖြည့်|work=ဧရာဝတီ }}</ref> အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၀ တွင်လည်း [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[ဆိပ်ကြီးခနောင်တိုမြို့နယ်|ဆိပ်ကြီးခနောင်တို]]မဲဆန္ဒနယ်မှနေ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ပြိုင်ရာတွင်လည်း ပြိုင်ဖက် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင်ထွန်းနိုင်အား မဲရလဒ် ၇၁၉၉ မဲအကွာဖြင့် ထပ်မံ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://uecdata.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/2020%20Election%20Result%20%28%20Percentage%20%29/1.%20Pyithu%20Result%20%28%20Percentage%20%29/Pyithu%20Each%20Candidate%20Result.pdf|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်စီ ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ(၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=UEC Myanmar|access-date=21 August 2022|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232758/https://uecdata.s3.ap-southeast-1.amazonaws.com/2020%20Election%20Result%20%28%20Percentage%20%29/1.%20Pyithu%20Result%20%28%20Percentage%20%29/Pyithu%20Each%20Candidate%20Result.pdf}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/4947|title=ဆိပ်ကြီးခနောင်တို၌ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဒုဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီ အရေးနိမ့်နေ |work= Myanmar Now }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/4932|title=မဲမဆွယ်ရသည့်နေ့တွင် ဆိပ်ကြီးခနောင်တို၌ မဘသအင်အားစုများ သွေးထိုးလှုံ့ဆော် |work= Myanmar Now }}</ref>
=== ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်မှု ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅–၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျသီရိမြို့နယ်]]မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၄၉,၀၀၆ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၇၁.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း (၁) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/78713 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
ဦးခင်ရီ၏ ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ခင်မေစိုးဖြစ်ပြီး၊ ဦးထက်ရန်နိုင်စိုး၊ မခင်မျိုးမြတ်စိုးနှင့် မမေဖူးပွင့်စိုးဟူ၍ သားသမီး (၃) ဦးရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://nwayoomyanmar.com/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA/|title=ခင်ရီ (ရဲချုပ်)|work=နွေဦးမြန်မာ|access-date=21 August 2022|archive-date=21 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220821093819/https://nwayoomyanmar.com/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA/}}</ref>
=== မိသားစုစီးပွားရေး ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်က လှုပ်ခတ်ခဲ့သည့် [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်|ငလျင်]]ကြောင့် ပျက်စီးသွားသော နေပြည်တော်ရှိ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဌာနချုပ်အား ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကုမ္ပဏီရွေးချယ်ရာတွင် ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်ရီက ၎င်း၏သားဖြစ်သူ ဦးထက်ရန်နိုင်စိုး ပိုင်ဆိုင်သည့် Empreo ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီအား ရွေးချယ်ခဲ့ကြောင်း ပါတီရုံးချုပ်မှ သတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ [[မြန်မာနောင်း|Myanmar Now]] က ဖော်ပြသည်။ အဆိုပါလုပ်ငန်းအတွက် ကနဦးတွင် ပါတီဌာနချုပ်ကို မူလဆောက်လုပ်ခဲ့သည့် အောင်ချမ်းသာဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီက ကျပ်သိန်း ၂၃၀၀၀ ခန့် ကုန်ကျမည်ဟု ခန့်မှန်းတင်ပြခဲ့သော်လည်း Empreo ကုမ္ပဏီက သိန်း ၁၀၀၀ ခန့် လျော့နည်းသော ကျပ်သိန်း ၂၂၀၀၀ ကျော်ဖြင့် တင်ပြခဲ့ပြီး ဦးခင်ရီက ယင်းကုမ္ပဏီကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=ဦးခင်ရီ - ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာတဲ့ ရဲချုပ်ဟောင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy03ex42g54o |access-date=2026-03-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထို့အပြင် ဦးခင်ရီသည် အဆိုပါလုပ်ငန်းအတွက် ပါတီရန်ပုံငွေမှ သိန်းတစ်သောင်းခန့်ကိုလည်း Empreo ကုမ္ပဏီသို့ အလျင်အမြန်ပေးချေစေခဲ့သည့်အပြင် နေပြည်တော်ရှိ အခြားပါတီရုံးခွဲများနှင့် TNLA လက်အောက်ရောက်စဉ် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]ရှိ ပါတီရုံးတို့ကိုလည်း Empreo ကုမ္ပဏီအား တည်ဆောက်ခွင့် ချပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဦးထက်ရန်နိုင်စိုးသည် Empreo အပြင် Shwe Mahar Khit (SMK) နှင့် Zanes ဇိမ်း(စ်) ကုမ္ပဏီများကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ပြီး အဆိုပါကုမ္ပဏီများ၏ ဒါရိုက်တာစာရင်းတွင် ၎င်း၏မောင်နှမများနှင့် ဇနီးဖြစ်သူတို့လည်း ပါဝင်သည်။ ယင်းကုမ္ပဏီနှစ်ခု မှတ်ပုံတင်ထားသည့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ လိပ်စာသို့ သွားရောက်စစ်ဆေးရာတွင် ကုမ္ပဏီရုံးခန်း သို့မဟုတ် ဆိုင်းဘုတ်များ မတွေ့ရှိရဘဲ လူနေတိုက်ခန်းများသာ ရှိကြောင်း Myanmar Now ၏ ကွင်းဆင်းလေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2025-11-19 |title=ကြံ့ခိုင်ရေးကိုဗဟိုပြုပြီး ကြီးထွားလာသည့် ဦးခင်ရီ၏စီးပွားရေးအင်ပါယာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69352/ |access-date=2026-03-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၂/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဘွဲ့ဖြစ်သော [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ကို ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32492|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၂/ ၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|work=MOI}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၂| }}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
d11f8xzgk7ifmw0m1clkgsfg3uydsib
ဝီကီပီးဒီးယား:အကူအညီစားပွဲ
4
69495
1026152
1026040
2026-04-17T02:58:41Z
Ninjastrikers
22896
[[Special:Contributions/SoeLinshwehmoneaLashio|SoeLinshwehmoneaLashio]] ([[User talk:SoeLinshwehmoneaLashio|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုများကို [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်
1023103
wikitext
text/x-wiki
{{/ခေါင်းစီး}}
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား အကူအညီ ဖိုရမ်]]
<div style="width:50%">__TOC__</div>
<!-- ဤစာမျက်နှာသည် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုပုံနှင့် ပတ်သက်၍ သင်သိလိုသော မေးခွန်းများ မေးရန် ဖြစ်သည်! -->
<!-- အထွေထွေ ဗဟုသုတဆိုင်ရာ မေးခွန်းများအတွက် [[WP:RD]] သို့ သွားပါ! -->
<!-- -->
<!-- သင့်မေးခွန်းကို ဤစာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် မေးပါ။ မကြာမီ ဖြေကြားပေးပါလိမ့်မည်။ -->
<!-- -->
== ငွေထည်လုပ်ငန်း ==
ငွေထည်လုပ်ငန်းလို့ ရိုက်ရှာလိုက်တာ တွေ့တော့တွေ့တယ်
စာထဲမှာ ပြောထားတဲ့ ပုံတွေ မပါလို့ ဘယ်လိုရှာရမလဲ ကူညီကြပါဦး။kjdmmrmjrjujjjk
တွေ့လိုရင် လင့်လေးဖြစ်ဖြစ် ပေးကြပါဦး အဆွေတော်တို့
{{|ထည့္မည္္}} {{unsignedIP2|05:21, 5 October 2019|2400:AC40:820:CBB4:2123:A798:75E7:746E}}
== ပုံတင်မရခြင်း ==
biography ေရးသားပြီး လူပုံထည့်ချင်တာ ဖိုင်တင်လို့မရလို့ပါ ဘယ်လိုတင်ရသလဲခင်ဗျာ
== MoVIDO ==
မဃဒေဝလင်္ကာသစ် က အ တလုံးပို ပါ သွားသည် ဘယ်လိုလုပ်ရမည်ဆိုတာ ဖြေပေးပါ {{unsigned|Smalpic1}} ၁၆:၃၇၊ ၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC)
:{{Ping|Smalpic1}} စာမျက်နှာ အပေါ်ဆုံးမှာ "ရွှေ့ရန်" (move) ဆိုတာရှိပါတယ်။ အဲဒါကို နှိပ်ပြီး ဆောင်းပါး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၅၉၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC)
== ပုံတင်ခြင်း ==
ဓာတ်ပုံမည်သို့တင်ရမည်နည်း။ {{unsigned2|11:51, 3 May 2020|Ahkarkyaw9}}
Main page ရဲ့ ဘယ်ဘက်ဘေးမှာ [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်|ဖိုင်တင်ရန်]] ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] ကိုကြည့်၍ လေ့လာနိုင်ပါသည်။[[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၄၊ ၃ မေ ၂၀၂၀ (UTC)
== Help panel question on [[:လ|လ]] ( ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂) ==
ဟုတ်ကဲ့ မင်္ဂလာပါ
လ ဆိုတဲ့ ဂြိုလ်အကြောင်းလေးသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zayeroo1990|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၂၄၊ ၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Zayeroo1990|Zayeroo1990]]။ [[လ (ကမ္ဘာရံဂြိုဟ်)]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၂၄၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi]] ( ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂) ==
Facebook နှင့်ပတ်သက်ပြီး အခက်အခဲဖြစ်နေပါလျှင် ကူညီပါရစေ။ --[[အသုံးပြုသူ:Mg Lay Gyi|Mg Lay Gyi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Lay Gyi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၆၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
:ဒီနေရာက ''ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်း သို့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်း'' နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကူအညီတွေ ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၈:၁၇၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:မိုးဟေကို|မိုးဟေကို]] ( ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂) ==
မင်္ဂလာပါ
ဇယာဘယ်လိုဆွဲရတာပါလဲခဗျာ --[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:David San Lyan|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၆၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:David San Lyan|David San Lyan]] ဇယားဆွဲတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခြေခံ အချက်အလက်တွေကို [[Help:Wikitable]], [[H:TABLE]] နဲ့ [[အကူအညီ:မျက်မြင်တည်းဖြတ်ဖြင့် ဇယားများထည့်ခြင်း မိတ်ဆက်/၁]] တို့မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၉:၂၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:အောင်ချိမ့်|အောင်ချိမ့်]] ( ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂) ==
မင်္ဂလာပါ။ကျွန်မက အိမ်မက်ချိမ့်ချိမ့်ပါ။
ဆရာအောင်ချိမ့်ရဲ့ သမီးပါ။
အဖေအကြောင်းအရာလေးတွေပြင်ပေးချင်လို့ပါ။
လက်မှတ်ပုံက မှားနေလို့ပါ။
အဲ့တာကိုဘယ်လိုပြန်ပြင်လို့ရမလဲသိချင်လို့ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Aein Mek Cheimt Cheimt|Aein Mek Cheimt Cheimt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aein Mek Cheimt Cheimt|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
:ပြင်ဆင်ထားပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Shin Khant Maung|Shin Khant Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Khant Maung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|ဆွေးနွေးချက်:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]] ( ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂) ==
မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အလယ်ဗဟိုနေရာက ဘယ်နေရာလဲ? --[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shin Uttara|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၇၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Shin Uttara|Shin Uttara]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏အလယ်ဗဟိုချက်မ]] ဆောင်းပါးမှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုခြင်းနဲ့ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ခြင်းတို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းဖို့ နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြားအထွေထွေမေးခွန်းတွေကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] မှာ မေးမြန်းပေးစေလိုပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၅၁၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:ချန်အာ|ချန်အာ]] ( ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂) ==
ဟိုင်း၊ စာမျက်နှာနာမည်ကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ၊ ပြီးတော့ သူများတွေ ပြင်ဆင်တာကို ဘယ်လိုပြင်ရပါသလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Kim Doggy|Kim Doggy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kim Doggy|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၂ (UTC)
== Help panel question on [[:ကောလူမျိုး|ကောလူမျိုး]] ( ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂) ==
ကောလူမျိုးဟူသည့် ခေါင်းစဉ်အား ပြင်ဆင်ပေးလိုပါသည်။ မိမိတို့ အာခါလူမျိုးများသည် မိမိကိုယ်ကို အာခါ ဟုသာ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပြီး ကော အီကော ဆိုသည့် အမည်များမှာ တခြားလူမျိုးများက နှိမ်သည့်သဘောနှင့် ခေါ်ဝေါ်သည့် အခေါ်အဝေါ် သက်သက်ဖြစ်ပါသည်။ အာခါလူမျိုးများသည် ကော အီကော ဟူသော အမည်နာမများအား မနှစ်သက်သည့်အတွက် ခေါင်းစဉ်အား အာခါ လူမျိုးဟုသာ ပြင်ဆင်ပါက ပိုသင့်လျော်မည်မြင်မိပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Noraroo|Noraroo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Noraroo|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၁၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC)
:{{Done}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၂၂၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ (UTC)
== [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂) ==
ဝီကီပီးဒီးယာကိုမျှဝေရန်အတွက်ဝီကီပီးဒီးယာ၏Linkကိုဘယ်လိုယူရမလည်း --[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Kyaw Tun|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၈၊ ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Mg Kyaw Tun|Mg Kyaw Tun]] ဝီကီပီးဒီးယား စာမျက်နှာရဲ့ ဘယ်ဖက်မှာရှိတဲ့ ကိရိယာများ အပိုင်းအောက်က '''ပုံသေလိပ်စာ''' ကို နှိပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ညာကလစ်နှိပ်ပြီး ကော်ပီလုပ်၍သော်လည်းကောင်း လင့်ခ်ကို ရယူနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၄:၄၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[:ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions|ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်:Questions]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃) ==
နှင်းဆီဖြူ ဖြစ်ပါတယ်။ ပင်ကိုရေး ဆောင်းပါးများကို ဝီကီပေါ် တင်ချင်တဲ့အခါ
ဖုန်း/ တက်ဘလက်နှင့် လက်ပ်တော့ ထဲက Note မှာ အရင်ရေးပြီး စိတ်တိုင်းကျတည်းဖြတ်ပြီးမှ ဝီကီမှာ တင်လို့ရပါသလား။
နည်းလမ်းရှိရင် သိလိုပါတယ်။ ဝီကီပေါ်မှ
တည်းဖြတ်သူများနှင့် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူအားလုံးကို လေးစားလျက်ပါ🙏 --[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|" W rose "]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၅၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] - ဝီကီမဟုတ်တဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရေးတာထက် မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် [[Special:MyPage/sandbox|sandbox အစမ်းစာမျက်နှာ]] မှာ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီး စာမျက်နှာကို ရွှေ့ပြောင်းလိုက်တာ/စာတွေကို ကူးယူတင်လိုက်တဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီး အဆင်ပြေပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီရဲ့ sandbox မှာဆိုရင် ကိုယ်ရေးလိုက်တဲ့ စာ ဘယ်လိုပုံပေါ်မယ်ဆိုတာကို preview/publish ကြည့်လို့ရတာကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၀၂၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
::ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
:: [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|" W rose "]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
== ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာ ==
ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာပေါ်မှာရေးတဲ့ဆောင်းပါးကို ပုဒ်ရေ ကန့်သတ်ထားပါသလား။အဲဒီကနေ ဝီကီစာမျက်နှာ
ပေါ်ကို တင်လို့ ရနိုင်ပါသလား။ါ် [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|" W rose "]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၆၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|နှင်းဆီဖြူ]] အဲလိုကန့်သတ်ထားတာမျိုး မရှိပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စာမျက်နှာကနေ ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းဆီကို copy/paste လုပ်ပြီး ကူးတင်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၅၁၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
::"ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်း က ဘယ်စာမျက်နှာလဲ သိပါရစေ။ [[အသုံးပြုသူ:နှင်းဆီဖြူ|" W rose "]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:နှင်းဆီဖြူ|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၆၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
:::ပင်မအမည်ညွှန်း ဆိုတာက လက်ရှိ ဆောင်းပါးစာမျက်နှာတွေကို ဆိုလိုတာပါ။ စာမျက်နှာတစ်ခုရဲ့ ရှေ့မှာ "ဝီကီပီးဒီးယား:", "တမ်းပလိတ်:", "အကူအညီ:" စတဲ့ ရှေ့ဆက်စာလုံးတွေ မပါတဲ့ စာမျက်နှာတွေကို ပင်မဆောင်းပါးအမည်ညွှန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၁၇၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
== [[:လီယိုတော်စတွိုင်း|လီယိုတော်စတွိုင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃) ==
မဂ်လာပါ.ကမ္ဘာပေါ်မာ ဂြိုလ် ပေါင်း မည်မျှရှိပါသနည်း --[[အသုံးပြုသူ:Khun R.kar|Khun R.kar]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khun R.kar|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၅၊ ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[:ကွန်ပျူတာ|ကွန်ပျူတာ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) ==
Hello everyone --[[အသုံးပြုသူ:Yoonga narkay|Yoonga narkay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yoonga narkay|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၄၇၊ ၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[:တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ|တရုတ်နိုင်ငံရှိ အချိန်ဇုန်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) ==
Hi မင်္ဂလာပါ
ကျွန်တော်ကတော့ 左航 ဖြစ်ပါတယ်။
အခုလက်ရှိတရုတ်စံတော်ကိုသိချင်လို့ပါ။
မြန်မာစံတော်ချိန်နှင့်ဘယ်နှနာရီကွာသလဲသိချင်လို့ပါခင်ဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Zuo Hang Left|Zuo Hang Left]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zuo Hang Left|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
== [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃) ==
မြန်မာပြည်ရအောင်လွှင့်ပေပါ --[[အသုံးပြုသူ:Zawlinlin|Zawlinlin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawlinlin|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၄၁၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
== အကူအညီစားပွဲ မေးခွန်း ( ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄) ==
မင်္ဂလာပါ။ ဒီမှာက ၁၉၄၇ မှ ECSC နဲ့ဆွေးနွေးပြီး OEEC ကိုဖွဲ့တာမလား။ ၄၈ မှာမှ ဒီအဖွဲ့က ဖွဲ့တာဆိုတော့လေ။ ၅၇ ဖြစ်နေတော့ တစ်ခုခုလွဲနေတယ်။ မှန်မမှန်သိချင်မိတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Glorious Future|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Glorious Future|Glorious Future]] ဆောင်းပါးထဲက အချက်အလက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးချင်တာဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၉:၀၆၊ ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
== [[:ဝင်းဖောင့်|ဝင်းဖောင့်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄) ==
How can I upload images from mobile phone editor? --[[အသုံးပြုသူ:ZZeya|ZZeya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ZZeya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ (UTC)
== [[:အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄) ==
လူသုး၈ှိငါငံကျားနိုင်မလွှင့ငါတိုငါ့နိုင်သည် --[[အသုံးပြုသူ:Soesanhtike|Soesanhtike]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Soesanhtike|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၆၊ ၁၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
== [[:အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းတကော်ရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄) ==
မင်္ဂလာပါ
ပဲခူးတိုင်းပဲခူးခရိုင်ပဲခူးမြို့နယ်
ရှိအင်းတကော်သည်ရွာသို့မဟုတ်ကျေးရွားအုပ်စုမဟုတ်တော့ပါ အင်တကော်သည်မြို့ အဆင့်သို့ပြောင်းလဲပြီးပါပြီ
အင်တကော်သည်မတိမ်ကောပါစည်ကားနေပါပြီ
ထန်းပင်ချောင်အုပ်စုသဲဖြူချောင်းကျေးရွားအနီးတွင်တည်ရှိသည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:ကိုဥက္ကာထက်အောင်|ကိုဥက္ကာထက်အောင်]] ဆွေးနွေးပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ရွာဆောင်းပါးကို [[အင်းတကော်မြို့]] ဆောင်းပါးဆီ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၅၆၊ ၂၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
== [[:မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း|မြို့ကွက်ရိုက်ခြင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄) ==
Urban planning ကို မြို့ပြစီမံကိန်း ဟုဘာသာပြန်ခြင်းသာလျှင် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်မည်။ --[[အသုံးပြုသူ:Louis Yel|Louis Yel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Louis Yel|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC)
:Thank you. Your suggestion was accepted. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၅၈၊ ၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC)
== [[:Neo-psychedelia|Neo-psychedelia]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅) ==
မင်္ဂလာပါရှင့် ဆောင်းပါးတစ်ခုရေးနိုင်ရန်ဘာတွေလိုအပ်သလဲ၊ ဘာတွေလေ့လာထားသင့်ပါသလဲ မြန်မာစာပေအရေးအသားကိုလွန်စွာနှစ်သက်သဘောကျသည်မို့ နှံ့နှံ့စပ်စပ်လေ့လာလိုပါသည်။ --[[အသုံးပြုသူ:မိုင်း|မိုင်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:မိုင်း|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၄၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:[[ဝီကီပီးဒီးယား:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]]နဲ့ [[အကူအညီ:မိတ်ဆက်]] တို့ကို ဖတ်ရှုလေ့လာကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၅၅၊ ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီမြို့]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅) ==
လူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်သွားမည် --[[အသုံးပြုသူ:ကိုနေပိုင်|ကိုနေပိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုနေပိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး|အစိန္တေယျ ဘုရားရှိခိုးကြီး]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅) ==
စာလုံးရေကျဲနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရင်အဆင်ပြေမလဲဗျ --[[အသုံးပြုသူ:Attsay|Attsay]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Attsay|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၇၊ ၇ မတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:ကျွန်တော်သိသလောက်ကူညီပါရစေဗျာ။ ညာဘက်ထိပ်ဆုံပါ်ကနရာတွင်စားလုံးပုံစံအနအထားစိတ်ကြိုက်ပြုပြင်နိုင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:လီဆန်းမိခင်|လီဆန်းမိခင်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅) ==
Hi ကျွန်တော်က မြတ်ကိုကိုပါ။တစ်ခုလောက်မေးပါရစေ ပုံတင်ဖို့အခက်အခဲတွေ့နေလို့ပါ။တည်းဖြတ်တဲ့အခါမှာ ပုံတင်ရန်ဆိုပြီးတွေ့မယ်လို့ပြောပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဆီမှာပေါ်မနေလို့ပါ။နောက်ပြီး ပုံတွေမှာ Fileဆိုတဲ့ဟာအပြင် အချို့ပုံတွေက Pic(picture)ဆိုပြီးပါပေါ်နေတယ်ဗျ။သူတို့၂ခုကကော ဘယ်လိုကွာခြားချက်လဲဗျ။တင်ပုံတင်နည်းကကော သူတို့၂ခုလုံးကအတူတူပဲလားဗျ။ --[[အသုံးပြုသူ:Myat Htoo Kywel|Myat Htoo Kywel]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myat Htoo Kywel|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
:ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။ပုံတင်ရာတွင်အခက်အခဲတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် စိတ်မပူပါနဲ့ဗျ။ ပုံကိုကြာကြာဖိထားလိုက်လျှင်(share,link)ရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ သီသန့linkလိုချင်ပါက Gemini.goonle.comသို့သွားရောက်၍ပိုလိုတဲ့ပုံအတွက်linkရနိုင်ပါတယ်ဗျ။ ကျးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်|ပေါင်းတလည်ရွာ၊ ပြည်မြို့နယ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅) ==
ပေါင်းတလည်ရွာကတိမ်ကောတာမဟုတ်ပါဘူး ရွာကနေ မြို့လေးဖြစ်သွားတာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Phyu Sin Zaw|Phyu Sin Zaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phyu Sin Zaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၀ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅) ==
ဩစတျေးလျမညာရေး --[[အသုံးပြုသူ:ထုဆိုင်|ထုဆိုင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ထုဆိုင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၃၊ ၂၃ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဝီကီပီးဒီးယား:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅) ==
သပ်က၏ကခပသ င့့သခ့သ်ကဟ်၏ရ်ခသ့ခ့ဩလ --[[အသုံးပြုသူ:Nan May Hnin|Nan May Hnin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nan May Hnin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၃ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:အထက(သုဝဏ္ဏ)|အထက(သုဝဏ္ဏ)]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅) ==
How to makly categories in my own article --[[အသုံးပြုသူ:Zeuuzu|Zeuuzu]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zeuuzu|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၂၁ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း|ကျောင်းထိုင်မလိုက်နိုင်ကြောင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅) ==
မင်္ဂလာပါ --[[အသုံးပြုသူ:Paing zin phyo|Paing zin phyo]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing zin phyo|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၂၅ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:ပီမိုးနင်း|ပီမိုးနင်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) ==
မဂ်လာပါခင်ဗျာ
စာရေးဆရာပီမိုးနှင်းမွေးနေ့သည်မြန်မာသက္ကရာဇ်၊၁၂၄၅ခုနှစ်တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း(၆)ရက်နေ့သည်အဂ်နေ့အမှန်ဖြစ်ပါသည်။ခရစ်သက္ကရာဇ်၅.၁၁.၁၈၈၃ခုနှစ်သည်တနလ်ာနေ့ဖြစ်နေပါသည်။ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိချင်ပါတယ်။ --[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်စန်း|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၂၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်စန်း|ခင်မောင်စန်း]]၊ ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်နဲ့ဆိုရင် နှစ်ခုစလုံးက (တစ်ရက်တည်း) တနင်္လာနေ့ကျပါတယ်။ [https://yan9a.github.io/mmcal/ ဒီမှာ] စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၂:၄၆၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::ကျွန်တော်သိသလောက်မျှဝေပါရစေဗျာ။အကယ်၍မှားတာလေးများရှိရင်စိတ်မဆိုးပါနဲ့ဗျ။မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၄၅ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့)။လို့သိရပါတယ်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၁၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:သွယ်မြိတ်|သွယ်မြိတ်]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) ==
ကျွန်ုပ်ရက်ပေါင်းများစွာ စုဆောင်းထားသောအချက်အလတ်များနှင့် လက်ရှိမော်ဒန်ကဗျာလောကတွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြင့်ထွန်းလင်းလာခဲ့သော အနုပညာရှင်တစ်ယောက်၏ဆောင်းပါးသည် တိကျသောအချက်အလတ်များနှင့်ပြည့်စုံပါသည် ဤသည်ကိုလူသိရှင်ကြားလွှင့်တင်ခွင့်မရနိုင်သည်ကို နားမလည်ပါ --[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thwe Myeik|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Thwe Myeik|Thwe Myeik]]; လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအကြောင်း ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ပါဝင်နိုင်ဖို့အတွက် [[ဝီကီပီးဒီးယား:N|ထင်ရှားအရေးပါမှု]] ရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ သာမန်လူတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို ဝီကီပီးဒီးယားက လွှင့်တင်ပေးခြင်းမရှိပါ။ ဒါ့အပြင် သင့်ကိုယ်သင်အကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ခုကို ရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ခြင်းကို [[ဝီကီပီးဒီးယား:AUTOBIO|ဝီကီပီးဒီးယားက ခွင့်မပြုပါ]]။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၃၃၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:ကျွန်တော်လည်းထပ်တူအခက်တွေနေပါတယ်ဗျာ။
:Publicေပါ်တင်၍မျှေဝချင်ေသာ်လည်းအခက်ေတွ့ေနပါတယ်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:OoYiThaw|OoYiThaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:OoYiThaw|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၇၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== [[:အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] အတွက် အကူအညီ မေးခွန်း ( ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅) ==
How to make Yone Taw Kyi Village content appear on wikipedia? --[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:ဦးမျိုးမင်းထွန်း|ဦးမျိုးမင်းထွန်း]]; [[ရုန်းတောကြီးရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] အမည်ဖြင့် ဆောင်းပါးရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၃၄၊ ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
4qki3idfphgzar41j8vj8d56pdxunp3
တီခွန်မြတ်
0
86961
1026205
1020438
2026-04-17T08:14:56Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကချင်ပြည်နယ််မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026205
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix = [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]
|name = တီခွန်မြတ်
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]]
|term_start1 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၈
|term_end1 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor1 = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|successor1 = [[အောင်လင်းဒွေး]]
|order1 =
|office = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|deputy = [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]
|predecessor =[[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|successor = [[ခင်ရီ]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဦး[[နန္ဒကျော်စွာ]]
|successor2 = ဦး[[ထွန်းထွန်းဟိန်]]
|order3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency3 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
|majority3 =
|term_start3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
|term_end3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor3 = အခြေခံဥပဒေစတင်
|successor3 =
|order4 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်
|term_start4 = ၁၉၉၀
|term_end4 = ၂၀၁၀
|alongside4 =
|succeeding4 =
|predecessor4 =
|successor4 =
|order5 = [[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|term_start5 = ၁၉၉၀
|term_end5 = ၂၀၁၀
|alongside5 =
|succeeding5 =
|predecessor5 =
|successor5 =
| party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၂၀၁၆–လက်ရှိ)
[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (-၂၀၁၆)
| birth_date = {{Birth date and age|1950|10|30}}
| birth_place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| residence = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
| religion = [[ခရစ်ယာန်]]
| other_names =
| known_for =
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| parents = ဦးတီခွန်ဂေါင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်ဖော်ဂျန်ထု (မိခင်)
| spouse = ဒေါ်ရင်မေ
| children =
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
}}
'''ဦးတီခွန်မြတ်''' (၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ [[ကချင်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေနှင့် ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၏ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]] ဖြစ်သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကိုယ်စားပြု အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။<ref name="irrawaddy.com">{{cite web|url=http://www.irrawaddy.com/election/feature/ruling-party-mps-return-guns-alleged-drug-ties-to-2015-race|title=USDP Incumbents Bring Guns, Alleged Drug Ties to 2015 Race|work=The Irrawaddy}}</ref><ref name="irinnews.org" />၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လစ်လပ်သွားသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးအတွက် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
== အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သင်ရှေ့နေအဖြစ် လက်တွေ့သင်ကြားပြီး ၁၉၇၆ မတ်လတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၄၊ ၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၄ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၈ ထိ [[တောင်ငူမြို့နယ်]] ဥပဒေရုံးတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၃၊ ၁၉၈၈ မှ ၁၉၉၀ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မဝတ အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ဇူလိုင်လ ထိ ရှေ့နေချုပ်ရုံး ဥပဒေညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တွဲဖက်ထားပြီး [[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၏ ကွပ်ကဲမှုကိုခံယူ၍ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်(ဌာနေ)၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့၊ တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
[[ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]] ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ပြည်နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ် (တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="elevenmyanmar.com">{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear/|title=NLD confirms parliament speakers; Nominee for deputy parliament speaker T Khun Myat unclear from opium|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=18 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318224604/http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear}}</ref><ref name="irinnews.org">{{cite web|url=http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/|title=The drug war in Myanmar’s mountains|work=IRIN|access-date=22 March 2018|archive-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202122650/http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php|title=People's Assembly - Committees - Parliament Watch - ALTSEAN Burma|publisher=|accessdate=22 March 2018|archivedate=5 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205095939/http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php}}</ref><ref name="irrawaddy.com"/>
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာပင် [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]နှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="frontier"/>
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဦးတီခွန်မြတ်အား ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="frontier">{{Cite news|url=https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|title=T Khun Myat: Who is the new Pyithu speaker?|last=Frontier|work=Frontier Myanmar|access-date=2018-03-22|language=en|archive-date=18 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618052827/https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|url-status=dead}}</ref>
=== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလများ ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ <ref name="law">{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876|title=၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ|accessdate=1 February 2022|archivedate=31 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220131185808/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876}}</ref><ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref> ဦးတီခွန်မြတ်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်က ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထိုနေ့က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များသို့ အာဏာလွှဲမှုတွင် သူ မပါခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030|title=နိုင်ငံတော် ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိ ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> သို့သော် အရေးပေါ်အခြေအနေကို နောက်ထပ် ခြောက်လစီ သက်တမ်းတိုးသော ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/514401|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသက်တမ်း ၆ လထပ်တိုး၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်မှုမပေးနိုင်ခဲ့ဟု စစ်ခေါင်းဆောင် ဝန်ခံ|work=DVB News|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/35042|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၃)ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ddlzk477o|title=ကာလုံခေါ်ပြီး စစ်ကောင်စီ သက်တမ်း ၆ လ ထပ်တိုး|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> များသို့ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
==မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာများ==
ဦးတီခွန်မြတ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးခဝါချခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးခဝါချခြင်းများကြောင့် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တွင် ရှယ်ယာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ဦးတီခွန်မြတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014|title=NLD claims to have monitored everyone from Shan state including T Khun Myat since 2014|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=24 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180324235519/http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014}}</ref><ref name="elevenmyanmar.com"/><ref name="irinnews.org"/>
== ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ==
ရဲသူရတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ ဝန်ထမ်းကောင်းဆု(၁၉၈၉)၊ ရှေ့နေချုပ်ဒုတိယအဆင့် (၁၉၉၀)၊ ရဲချုပ်ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် (၁၉၉၃)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် တတိယအဆင့်(၂၀၀၂)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယအဆင့်) (၂၀၀၄)၊ ရှေ့နေချုပ်ပထမအဆင့်(၂၀၀၅) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ၎င်းကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ဥက္ကဋ္ဌက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]] ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32491|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၀| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ််မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
6zy06sragoe9hetqsy76u0oqffehuya
1026206
1026205
2026-04-17T08:15:06Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကချင်ပြည်နယ််မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်
1026206
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix = [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]
|name = တီခွန်မြတ်
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]]
|term_start1 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၈
|term_end1 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor1 = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|successor1 = [[အောင်လင်းဒွေး]]
|order1 =
|office = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|deputy = [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]
|predecessor =[[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|successor = [[ခင်ရီ]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဦး[[နန္ဒကျော်စွာ]]
|successor2 = ဦး[[ထွန်းထွန်းဟိန်]]
|order3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency3 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
|majority3 =
|term_start3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
|term_end3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor3 = အခြေခံဥပဒေစတင်
|successor3 =
|order4 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်
|term_start4 = ၁၉၉၀
|term_end4 = ၂၀၁၀
|alongside4 =
|succeeding4 =
|predecessor4 =
|successor4 =
|order5 = [[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|term_start5 = ၁၉၉၀
|term_end5 = ၂၀၁၀
|alongside5 =
|succeeding5 =
|predecessor5 =
|successor5 =
| party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၂၀၁၆–လက်ရှိ)
[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (-၂၀၁၆)
| birth_date = {{Birth date and age|1950|10|30}}
| birth_place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| residence = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
| religion = [[ခရစ်ယာန်]]
| other_names =
| known_for =
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| parents = ဦးတီခွန်ဂေါင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်ဖော်ဂျန်ထု (မိခင်)
| spouse = ဒေါ်ရင်မေ
| children =
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
}}
'''ဦးတီခွန်မြတ်''' (၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ [[ကချင်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေနှင့် ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၏ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]] ဖြစ်သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကိုယ်စားပြု အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။<ref name="irrawaddy.com">{{cite web|url=http://www.irrawaddy.com/election/feature/ruling-party-mps-return-guns-alleged-drug-ties-to-2015-race|title=USDP Incumbents Bring Guns, Alleged Drug Ties to 2015 Race|work=The Irrawaddy}}</ref><ref name="irinnews.org" />၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လစ်လပ်သွားသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးအတွက် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
== အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သင်ရှေ့နေအဖြစ် လက်တွေ့သင်ကြားပြီး ၁၉၇၆ မတ်လတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၄၊ ၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၄ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၈ ထိ [[တောင်ငူမြို့နယ်]] ဥပဒေရုံးတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၃၊ ၁၉၈၈ မှ ၁၉၉၀ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မဝတ အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ဇူလိုင်လ ထိ ရှေ့နေချုပ်ရုံး ဥပဒေညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တွဲဖက်ထားပြီး [[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၏ ကွပ်ကဲမှုကိုခံယူ၍ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်(ဌာနေ)၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့၊ တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
[[ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]] ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ပြည်နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ် (တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="elevenmyanmar.com">{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear/|title=NLD confirms parliament speakers; Nominee for deputy parliament speaker T Khun Myat unclear from opium|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=18 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318224604/http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear}}</ref><ref name="irinnews.org">{{cite web|url=http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/|title=The drug war in Myanmar’s mountains|work=IRIN|access-date=22 March 2018|archive-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202122650/http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php|title=People's Assembly - Committees - Parliament Watch - ALTSEAN Burma|publisher=|accessdate=22 March 2018|archivedate=5 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205095939/http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php}}</ref><ref name="irrawaddy.com"/>
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာပင် [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]နှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="frontier"/>
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဦးတီခွန်မြတ်အား ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="frontier">{{Cite news|url=https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|title=T Khun Myat: Who is the new Pyithu speaker?|last=Frontier|work=Frontier Myanmar|access-date=2018-03-22|language=en|archive-date=18 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618052827/https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|url-status=dead}}</ref>
=== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလများ ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ <ref name="law">{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876|title=၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ|accessdate=1 February 2022|archivedate=31 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220131185808/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876}}</ref><ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref> ဦးတီခွန်မြတ်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်က ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထိုနေ့က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များသို့ အာဏာလွှဲမှုတွင် သူ မပါခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030|title=နိုင်ငံတော် ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိ ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> သို့သော် အရေးပေါ်အခြေအနေကို နောက်ထပ် ခြောက်လစီ သက်တမ်းတိုးသော ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/514401|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသက်တမ်း ၆ လထပ်တိုး၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်မှုမပေးနိုင်ခဲ့ဟု စစ်ခေါင်းဆောင် ဝန်ခံ|work=DVB News|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/35042|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၃)ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ddlzk477o|title=ကာလုံခေါ်ပြီး စစ်ကောင်စီ သက်တမ်း ၆ လ ထပ်တိုး|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> များသို့ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
==မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာများ==
ဦးတီခွန်မြတ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးခဝါချခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးခဝါချခြင်းများကြောင့် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တွင် ရှယ်ယာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ဦးတီခွန်မြတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014|title=NLD claims to have monitored everyone from Shan state including T Khun Myat since 2014|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=24 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180324235519/http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014}}</ref><ref name="elevenmyanmar.com"/><ref name="irinnews.org"/>
== ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ==
ရဲသူရတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ ဝန်ထမ်းကောင်းဆု(၁၉၈၉)၊ ရှေ့နေချုပ်ဒုတိယအဆင့် (၁၉၉၀)၊ ရဲချုပ်ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် (၁၉၉၃)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် တတိယအဆင့်(၂၀၀၂)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယအဆင့်) (၂၀၀၄)၊ ရှေ့နေချုပ်ပထမအဆင့်(၂၀၀၅) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ၎င်းကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ဥက္ကဋ္ဌက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]] ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32491|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၀| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
7fwlh82dbtwnvh92fyycht2uih8dicm
1026207
1026206
2026-04-17T08:15:24Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026207
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix = [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]
|name = တီခွန်မြတ်
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]]
|term_start1 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၈
|term_end1 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor1 = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|successor1 = [[အောင်လင်းဒွေး]]
|order1 =
|office = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|deputy = [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]
|predecessor =[[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|successor = [[ခင်ရီ]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဦး[[နန္ဒကျော်စွာ]]
|successor2 = ဦး[[ထွန်းထွန်းဟိန်]]
|order3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency3 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
|majority3 =
|term_start3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
|term_end3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor3 = အခြေခံဥပဒေစတင်
|successor3 =
|order4 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်
|term_start4 = ၁၉၉၀
|term_end4 = ၂၀၁၀
|alongside4 =
|succeeding4 =
|predecessor4 =
|successor4 =
|order5 = [[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|term_start5 = ၁၉၉၀
|term_end5 = ၂၀၁၀
|alongside5 =
|succeeding5 =
|predecessor5 =
|successor5 =
| party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၂၀၁၆–လက်ရှိ)
[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (-၂၀၁၆)
| birth_date = {{Birth date and age|1950|10|30}}
| birth_place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| residence = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
| religion = [[ခရစ်ယာန်]]
| other_names =
| known_for =
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| parents = ဦးတီခွန်ဂေါင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်ဖော်ဂျန်ထု (မိခင်)
| spouse = ဒေါ်ရင်မေ
| children =
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
}}
'''ဦးတီခွန်မြတ်''' (၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ [[ကချင်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေနှင့် ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၏ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]] ဖြစ်သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကိုယ်စားပြု အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။<ref name="irrawaddy.com">{{cite web|url=http://www.irrawaddy.com/election/feature/ruling-party-mps-return-guns-alleged-drug-ties-to-2015-race|title=USDP Incumbents Bring Guns, Alleged Drug Ties to 2015 Race|work=The Irrawaddy}}</ref><ref name="irinnews.org" />၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လစ်လပ်သွားသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးအတွက် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
== အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သင်ရှေ့နေအဖြစ် လက်တွေ့သင်ကြားပြီး ၁၉၇၆ မတ်လတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၄၊ ၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၄ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၈ ထိ [[တောင်ငူမြို့နယ်]] ဥပဒေရုံးတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၃၊ ၁၉၈၈ မှ ၁၉၉၀ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မဝတ အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ဇူလိုင်လ ထိ ရှေ့နေချုပ်ရုံး ဥပဒေညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တွဲဖက်ထားပြီး [[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၏ ကွပ်ကဲမှုကိုခံယူ၍ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်(ဌာနေ)၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့၊ တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
[[ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]] ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ပြည်နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ် (တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="elevenmyanmar.com">{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear/|title=NLD confirms parliament speakers; Nominee for deputy parliament speaker T Khun Myat unclear from opium|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=18 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318224604/http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear}}</ref><ref name="irinnews.org">{{cite web|url=http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/|title=The drug war in Myanmar’s mountains|work=IRIN|access-date=22 March 2018|archive-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202122650/http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php|title=People's Assembly - Committees - Parliament Watch - ALTSEAN Burma|publisher=|accessdate=22 March 2018|archivedate=5 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205095939/http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php}}</ref><ref name="irrawaddy.com"/>
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာပင် [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]နှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="frontier"/>
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဦးတီခွန်မြတ်အား ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="frontier">{{Cite news|url=https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|title=T Khun Myat: Who is the new Pyithu speaker?|last=Frontier|work=Frontier Myanmar|access-date=2018-03-22|language=en|archive-date=18 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618052827/https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|url-status=dead}}</ref>
=== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလများ ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ <ref name="law">{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876|title=၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ|accessdate=1 February 2022|archivedate=31 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220131185808/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876}}</ref><ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref> ဦးတီခွန်မြတ်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်က ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထိုနေ့က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များသို့ အာဏာလွှဲမှုတွင် သူ မပါခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030|title=နိုင်ငံတော် ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိ ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> သို့သော် အရေးပေါ်အခြေအနေကို နောက်ထပ် ခြောက်လစီ သက်တမ်းတိုးသော ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/514401|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသက်တမ်း ၆ လထပ်တိုး၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်မှုမပေးနိုင်ခဲ့ဟု စစ်ခေါင်းဆောင် ဝန်ခံ|work=DVB News|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/35042|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၃)ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ddlzk477o|title=ကာလုံခေါ်ပြီး စစ်ကောင်စီ သက်တမ်း ၆ လ ထပ်တိုး|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> များသို့ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
==မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာများ==
ဦးတီခွန်မြတ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးခဝါချခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးခဝါချခြင်းများကြောင့် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တွင် ရှယ်ယာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ဦးတီခွန်မြတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014|title=NLD claims to have monitored everyone from Shan state including T Khun Myat since 2014|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=24 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180324235519/http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014}}</ref><ref name="elevenmyanmar.com"/><ref name="irinnews.org"/>
== ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ==
ရဲသူရတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ ဝန်ထမ်းကောင်းဆု(၁၉၈၉)၊ ရှေ့နေချုပ်ဒုတိယအဆင့် (၁၉၉၀)၊ ရဲချုပ်ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် (၁၉၉၃)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် တတိယအဆင့်(၂၀၀၂)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယအဆင့်) (၂၀၀၄)၊ ရှေ့နေချုပ်ပထမအဆင့်(၂၀၀၅) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ၎င်းကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ဥက္ကဋ္ဌက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]] ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32491|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၀| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
k06zgphmz4c83zyb12w9ey5184i1eii
1026209
1026207
2026-04-17T08:54:37Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026209
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix = [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]]
|name = တီခွန်မြတ်
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]]
|term_start1 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၈
|term_end1 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor1 = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|successor1 = [[အောင်လင်းဒွေး]]
|order1 =
|office = ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|term_end = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|deputy = [[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]]
|predecessor =[[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]]
|successor = [[ခင်ရီ]]
|office2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start2 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
|term_end2 = ၂၂ မတ် ၂၀၁၈
|predecessor2 = ဦး[[နန္ဒကျော်စွာ]]
|successor2 = ဦး[[ထွန်းထွန်းဟိန်]]
|order3 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency3 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
|majority3 =
|term_start3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
|term_end3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor3 = အခြေခံဥပဒေစတင်
|successor3 =
|order4 = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်
|term_start4 = ၁၉၉၀
|term_end4 = ၂၀၁၀
|alongside4 =
|succeeding4 =
|predecessor4 =
|successor4 =
|order5 = [[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|term_start5 = ၁၉၉၀
|term_end5 = ၂၀၁၀
|alongside5 =
|succeeding5 =
|predecessor5 =
|successor5 =
| party = တစ်သီးပုဂ္ဂလ (၂၀၁၆–လက်ရှိ)
[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] (-၂၀၁၆)
| birth_date = {{Birth date and age|1950|10|30}}
| birth_place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| residence = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
| religion = [[ခရစ်ယာန်]]
| other_names =
| known_for =
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေ
| parents = ဦးတီခွန်ဂေါင်(ဖခင်)<br/>ဒေါ်ဖော်ဂျန်ထု (မိခင်)
| spouse = ဒေါ်ရင်မေ
| children =
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
}}
'''ဦးတီခွန်မြတ်''' (၃၀ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၀ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား၊ [[ကချင်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား၊ ရှေ့နေနှင့် ဒုတိယအကြိမ် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ၏ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]] ဖြစ်သည်။ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကိုယ်စားပြု အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။<ref name="irrawaddy.com">{{cite web|url=http://www.irrawaddy.com/election/feature/ruling-party-mps-return-guns-alleged-drug-ties-to-2015-race|title=USDP Incumbents Bring Guns, Alleged Drug Ties to 2015 Race|work=The Irrawaddy}}</ref><ref name="irinnews.org" />၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လစ်လပ်သွားသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးအတွက် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။
== အစောပိုင်းဘဝ နှင့် ပညာရေး ==
[[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ ဥပဒေဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အလုပ်သင်ရှေ့နေအဖြစ် လက်တွေ့သင်ကြားပြီး ၁၉၇၆ မတ်လတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၄၊ ၁၉၈၁ မှ ၁၉၈၄ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကောင်စီအလုပ်အမှုဆောင်၊ ၁၉၈၅ မှ ၁၉၈၈ ထိ [[တောင်ငူမြို့နယ်]] ဥပဒေရုံးတွင် ဥပဒေဝန်ထမ်းအဆင့် ၃၊ ၁၉၈၈ မှ ၁၉၉၀ ထိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မဝတ အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၉၀ မှ ၂၀၁၀ ဇူလိုင်လ ထိ ရှေ့နေချုပ်ရုံး ဥပဒေညွှန်ကြားရေးမှူး အဖြစ် တွဲဖက်ထားပြီး [[အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]၏ ကွပ်ကဲမှုကိုခံယူ၍ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်(ဌာနေ)၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့၊ တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းအပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရေး ကော်မရှင်တွင်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေး ==
[[ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း]] ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ပြည်နယ်အလုပ်အမှုဆောင်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ် (တိုက်ခိုက်ရေးရဲတပ်ဖွဲ့) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref name="elevenmyanmar.com">{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear/|title=NLD confirms parliament speakers; Nominee for deputy parliament speaker T Khun Myat unclear from opium|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=18 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318224604/http://www.elevenmyanmar.com/politics/nld-confirms-parliament-speakers-nominee-deputy-parliament-speaker-t-khun-myat-unclear}}</ref><ref name="irinnews.org">{{cite web|url=http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/|title=The drug war in Myanmar’s mountains|work=IRIN|access-date=22 March 2018|archive-date=2 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202122650/http://newirin.irinnews.org/the-drug-war-in-myanmars-mountains/}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ခံရပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php|title=People's Assembly - Committees - Parliament Watch - ALTSEAN Burma|publisher=|accessdate=22 March 2018|archivedate=5 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205095939/http://www.altsean.org/Research/Parliament%20Watch/Legislative/Peoples%20Assembly/Committees.php}}</ref><ref name="irrawaddy.com"/>
၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ကွတ်ခိုင်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကိုယ်စားပြု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာပင် [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]နှင့်အတူ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="frontier"/>
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ [[ဝင်းမြင့်၊ ဦး (လွှတ်တော်အမတ်)|ဦးဝင်းမြင့်]] နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဦးတီခွန်မြတ်အား ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း ခံရပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="frontier">{{Cite news|url=https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|title=T Khun Myat: Who is the new Pyithu speaker?|last=Frontier|work=Frontier Myanmar|access-date=2018-03-22|language=en|archive-date=18 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618052827/https://frontiermyanmar.net/en/t-khun-myat-who-is-the-new-pyithu-speaker|url-status=dead}}</ref>
=== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းကာလများ ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၄၂၄)၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၇) တို့ အရ ဦးတီခွန်မြတ်သည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဖြစ်သည်။ <ref name="law">{{cite news|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876|title=၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ|accessdate=1 February 2022|archivedate=31 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220131185808/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do?lawordSn=6876}}</ref><ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref> ဦးတီခွန်မြတ်သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်က ခေတ္တထိန်းသိမ်းခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/documents/military_coup_arrest-list-02012021150308.html|title=ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းပွဲ ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> ထိုနေ့က နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်သည့် ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] ဦးဆောင်ကျင်းပသည့် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များသို့ အာဏာလွှဲမှုတွင် သူ မပါခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030|title=နိုင်ငံတော် ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော် ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိ ဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီ သမ္မတအဖြစ် တာဝန်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> သို့သော် အရေးပေါ်အခြေအနေကို နောက်ထပ် ခြောက်လစီ သက်တမ်းတိုးသော ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/514401|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းသက်တမ်း ၆ လထပ်တိုး၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်မှုမပေးနိုင်ခဲ့ဟု စစ်ခေါင်းဆောင် ဝန်ခံ|work=DVB News|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၂)<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/35042|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၃)ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃}}</ref> ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ရက်က ကျင်းပသည့် အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အစည်းအဝေး (၂/၂၀၂၃)<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ddlzk477o|title=ကာလုံခေါ်ပြီး စစ်ကောင်စီ သက်တမ်း ၆ လ ထပ်တိုး|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> များသို့ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် တက်ရောက်သည်။
==မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာများ==
ဦးတီခွန်မြတ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ငွေကြေးခဝါချခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးခဝါချခြင်းများကြောင့် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့ပြီးဖြစ်သော မြန်မာမေဖလားဝါးဘဏ်တွင် ရှယ်ယာဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်းများတွင် ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ဦးတီခွန်မြတ်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy.com"/><ref>{{cite web|url=http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014|title=NLD claims to have monitored everyone from Shan state including T Khun Myat since 2014|work=|accessdate=22 March 2018|archivedate=24 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180324235519/http://www.elevenmyanmar.com/opinion/nld-claims-have-monitored-everyone-shan-state-including-t-khun-myat-2014}}</ref><ref name="elevenmyanmar.com"/><ref name="irinnews.org"/>
== ရရှိခဲ့သော ဆုတံဆိပ်များ ==
ရဲသူရတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးတံဆိပ် (၁၉၈၉)၊ ဝန်ထမ်းကောင်းဆု(၁၉၈၉)၊ ရှေ့နေချုပ်ဒုတိယအဆင့် (၁၉၉၀)၊ ရဲချုပ်ဂုဏ်ထူးဆောင် လက်မှတ် (၁၉၉၃)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် တတိယအဆင့်(၂၀၀၂)၊ စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ဒုတိယအဆင့်) (၂၀၀၄)၊ ရှေ့နေချုပ်ပထမအဆင့်(၂၀၀၅) တို့ကို ရရှိခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၇ရက်တွင် ၎င်းကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ဥက္ကဋ္ဌက အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့|သီရိပျံချီ]] ဘွဲ့ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/32491|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/ ၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၅၀| }}
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာခရစ်ယာန်များ]]
[[Category:မြန်မာ ရှေ့နေများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
ptdyaycpr6xh73hj2k6s7hj6nd4a4e3
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန
0
87360
1026136
1025773
2026-04-17T01:51:03Z
Kantabon
45503
1026136
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government agency
| name = သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန
|native_name= Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation
|image=File:MONREC Office No 28.jpg
| type =
| seal =
| logo = Logo of MONREC.png
| formed = {{Start date|2016|3|30|df=yes}}
| preceding1 = [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]
| preceding2 = [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]
| jurisdiction = {{flagicon|MYA}} ပြည်ထောင်စု
| headquarters = ရုံးအမှတ်(၂၈)၊ [[နေပြည်တော်]]
| employees =
| budget =
| chief1_name = ဦးဆန်းဦး
| chief1_position = ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| chief2_name = ဦးခင်လတ်ကြီး
| chief2_position = ဒုတိယဝန်ကြီး(သတ္တု)
| chief3_name = ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး
| chief3_position = ဒုတိယဝန်ကြီး(သစ်တော)
| chief4_name =
| chief4_position =
| chief5_name =
| chief5_position =
| chief6_name =
| chief6_position =
| chief7_name =
| chief7_position =
| chief8_name =
| chief8_position =
| chief9_name =
| chief9_position =
| parent_department =
| website =
*{{URL|http://www.monrec.gov.mm/}}
*{{url|www.mining.gov.mm}}
}}
'''သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန''' ({{Lang-en|Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation}}) သည် သမ္မတ [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]] စတင် တာဝန်ယူချိန်တွင် [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]တို့ကို ပူးပေါင်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/announcements/2016/05/25/id-10325|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း (ကြေညာချက် အမှတ်၊ ၉ / ၂၀၁၆)|language=my|publisher=Myanmar President Office|date=25 May 2016|accessdate=18 March 2017|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201032428/http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room%2Fannouncements%2F2016%2F05%2F25%2Fid-10325}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို ဝန်ကြီးရုံး၊ စီမံကိန်းနှင့်စာရင်းအင်းဦးစီးဌာန၊ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း၊ မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း၊ မြန်မာ့စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၊ ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၊ စက်မှုလယ်ယာဦးစီးဌာနနှင့် မြေတိုင်းဦးစီး ဌာနတို့ဖြင့် ဦးစွာ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ရန်ကုန်မြို့၊ သိမ်ဖြူလမ်း၊ ဗိုလ်တစ်ထောင်မြို့နယ်ရှိ ဝန်ကြီးများရုံးတွင် ရုံးတည်ရှိခဲ့ပါသည်။
ထို့နောက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ သီရိမင်္ဂလာ လမ်းသွယ်၊ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်း၊ မြေတိုင်းဦးစီးဌာနဝင်းအတွင်းရှိ အဆောက်အအုံသို့ ရုံးပြောင်းရွှေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
[[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]၏ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၁၇/၉၂) ဖြင့် လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာနကို [[သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] (Ministry of Forestry) နှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနဟူ၍ ဝန်ကြီး ဌာန (၂) ခု အဖြစ်သို့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်တွင် ဝန်ကြီးရုံး၊ စီမံကိန်းနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်းတို့ ဖွဲ့စည်းပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသအတွင်း စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပိုမို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ဌာနအသစ် အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာနကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ယင်းဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံးကို မန္တလေးတိုင်းတွင် ဖွင့်လှစ်ထားရှိခဲ့ပါသည်။
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင်သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ မြေတိုင်းဦးစီးဌာနအား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၀၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို နေပြည်တော်ရှိ အဆောက်အအုံ အမှတ်(၂၈)သို့ ပြောင်းရွေ့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]]၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၃/၂၀၁၁) အရ သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Environmental Conservation and Forestry) အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ ပါသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ (၃၀)ရက် နေ့မှစတင်၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ကြော်ငြာချက်အမှတ်(၁/၂၀၁၆)အရ သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation) အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.monrec.gov.mm/department/44|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250531151919/https://www.monrec.gov.mm/department/44|archivedate=2025-5-31|accessdate=2025-5-31|publisher=သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၁၃/၂၀၂၀) အရ သယံဇာနှင့်သဘာပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအား အရာထမ်း ၅၃ ဦး၊ အမှုထမ်း ၁၂၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၇၃ ဦးတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုခဲ့ပါသည်။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင်
*ဝန်ကြီးရုံး
===သစ်တောနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာ===
*[[သစ်တောဦးစီးဌာန]]
*[[မြန်မာ့သစ်လုပ်ငန်း]]
*[[အပူပိုင်းဒေသစိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးဦးစီးဌာန]]
*[[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန]]
*[[မြေတိုင်း ဦးစီးဌာန]]
*[[သစ်တောနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာတက္ကသိုလ် (ရေဆင်း)|သစ်တောနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာတက္ကသိုလ်]]
===သတ္တုရေးရာ===
*[[သတ္တုတွင်း ဦးစီးဌာန]]
*[[ဘူမိဗေဒလေ့လာရေးနှင့် ဓာတ်သတ္တုရှာဖွေရေး ဦးစီးဌာန]]
*[[အမှတ် (၁) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း]]
*[[အမှတ် (၂) သတ္တုတွင်း လုပ်ငန်း]]
*[[မြန်မာ့ကျောက်မျက်ရတနာ ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း]]
*[[မြန်မာ့ပုလဲ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်း]]<ref>{{cite web|url=http://www.monrec.gov.mm/content/%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%9B%E1%80%AC|title=သိမှတ်စရာ|publisher=သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅|accessdate=၂ ဧပြီ ၂၀၁၈|archivedate=22 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180322094403/http://www.monrec.gov.mm/content/%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%9B%E1%80%AC}}</ref>
== အကြီးအမှူးများ ==
=== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable"
!စဉ်
!အမည်
!တာဝန်စတင်
!တာဝန်ပြီးဆုံး
!ရက်ပေါင်း
!ဒုတိယဝန်ကြီး
!သမ္မတ
!အစိုးရအဖွဲ့
|-
| rowspan="2" |၁။
| rowspan="2" |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
|၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|
|
* ဦးမင်းမင်းဦး
* ဦးထွန်းအုံ
* ဦးမင်းသူ
|
|[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|-
|၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|
|ဦးမင်းသူ
|
|[[ဦးညိုစောအစိုးရ]]
|-
| rowspan="2" |၂။
| rowspan="2" |[[ဆန်းဦး]]
| rowspan="2" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81583|access-date=2026-04-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
| rowspan="2" |''ယနေ့အထိ''
| rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}}
|ခင်လတ်ကြီး
| rowspan="2" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်
| rowspan="2" |ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|-
|သောင်းနိုင်ဦး
|}
=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable" style="border:0;"
!စဉ်
!အမည်
!တာဝန်စတင်
!တာဝန်ပြီးဆုံး
!ကာလ
!ဝန်ကြီး
!အစိုးရအဖွဲ့
|-
|၁။
|ဦးမင်းမင်းဦး
|၁၁ မတ် ၂၀၂၁
|၂ မေ ၂၀၂၂
|{{age in years and days|2021|3|11|2022|5|2}}
| rowspan="4" |ဦးခင်မောင်ရီ
| rowspan="4" |[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|-
|၂။
|ဦး[[ထွန်းအုံ]]
|၂ မေ ၂၀၂၂
|၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃
|{{age in years and days|2022|5|2|2023|9|25}}
|-
| rowspan="2" |၃။
| rowspan="2" |ဦးမင်းသူ
|၂ မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786 |access-date=2026-04-14 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
|၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|{{age in years and days|2022|5|2|2025|7|31}}
|-
|၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}}
|-
|၄။
|ဦးခင်လတ်ကြီး
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0">{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81613|access-date=2026-04-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
|''ယနေ့အထိ''
| rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}}
|[[ဆန်းဦး]]
|[[ဦးညိုစောအစိုးရ]]
|-
|၅။
|ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆<ref name=":0" />
|''ယနေ့အထိ''
|[[ဆန်းဦး]]
|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး|state=expanded}}
{{သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]]
tr2bjzubq6d301xdnmplh2eigfc4n0u
သတိုးမဟာသရေစည်သူ
0
102411
1026139
853539
2026-04-17T02:17:01Z
Salai Rungtoi
22844
/* အခြားကြည့်ရန်[ပြင်ဆင်ရန်] */
1026139
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = သတိုးမဟာသရေစည်သူ<br>သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title = ''ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ''
| image = Sado Maha Thray Sithu with neck ribbon.svg
| caption = သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့တံဆိပ် လည်ဆွဲဖဲကြိုးဖြင့် နမူနာပုံ
| image2 =
| caption2 =
| awarded_by =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type = [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]
| established = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Thado Maha Thray Sithu.svg|200px|border]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes =
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
| higher = [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
| lower = [[မဟာသရေစည်သူ]]
}}
'''သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့''' သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]]အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
== ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ ==
# [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
# သတိုးမဟာသရေစည်သူ
# [[မဟာသရေစည်သူ]]
# [[သရေစည်သူ]]
# [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] ဘွဲ့တို့ဖြစ်ကြသည်။
အမှတ်စဉ် ၁ ကိုများသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးများ၊ စော်ဘွားကြီးများ ကိုသာချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။ အမှတ်စဉ် ၂ ကိုတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ပြည်ထောင်စုဖြစ်မြောက်ရေးတွင်ပါဝင်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသောတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးချုပ်များ ကိုသာချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
== ချီးမြှင့်ခြင်း ==
{{main|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊}}
အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ သတိုးမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မဟာသရေစည်သူ၊ သရေစည်သူနှင့် စည်သူအတွက် တံဆိပ်များကိုလည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။
အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==
သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]
* စဝ်ဟုံဖ (သိန္နီစော်ဘွား)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/national-news/national-news-brief/25355-2017-03-17-09-24-30.html |access-date=17 July 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717154831/https://myanmar.mmtimes.com/national-news/national-news-brief/25355-2017-03-17-09-24-30.html }}</ref>
* ဦးလွန်းဘော်
* ဦးကြင် (I.C.S)
* [[ချန်ထွန်းအောင်၊ ဦး|ဦးချန်ထွန်းအောင်]]
* [[ဦးဝင်း]]
* [[ချန်ထွန်း၊ ဦး(တရားဝန်ကြီး)|ဦးချန်ထွန်း]]
* ဦးဝမ္မသူးမောင်<ref>https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/21/02/2020/id-92029</ref>
* အတွင်းဝန်ချုပ် ဦးကာစီ<ref>https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46747952</ref>
* [[ဦးမြင့်သိန်း]] (တရားဝန်ကြီးချုပ်)
* ဗိုလ်ချုပ် [[စမစ် ဒွန်း|စမစ်ဒွန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]])<ref>https://burma.irrawaddy.com/article/2020/02/16/215661.html</ref>
* [[သိမ်းမောင်၊ ဦး (တရားဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)|ဒေါက်တာ ဦးသိမ်းမောင်]] (ဖိနပ်သိမ်းမောင်)
* မာရှယ်ချင်ယီ (တရုတ်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) ၁၉၆၁
* [[ဘဂျမ်း၊ ဦး (ပုဂံ)|ပုဂံ ဦးဘဂျမ်း]] (ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဝန်ကြီး)
* ဒူဝါဇန်ထဆင် (ကချင် ရဝမ်လူမျိုး ပါလီမန်အတွင်းဝန်ဟောင်း)
* ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]] (ငြိမ်း)
|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
|
|ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန်[ပြင်ဆင်ရန် ==
* [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]]
* [[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
* [[အလင်္ကာကျော်စွာ|အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]
oc02gbapkyv1gmzxq0k177ztt2zads2
1026159
1026139
2026-04-17T03:01:59Z
Salai Rungtoi
22844
/* အခြားကြည့်ရန်[ပြင်ဆင်ရန် */
1026159
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox order
| name = သတိုးမဟာသရေစည်သူ<br>သင်္ဂဟဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့
| title = ''ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ''
| image = Sado Maha Thray Sithu with neck ribbon.svg
| caption = သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့တံဆိပ် လည်ဆွဲဖဲကြိုးဖြင့် နမူနာပုံ
| image2 =
| caption2 =
| awarded_by =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]
| type = [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]
| established = ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်
| country = {{flag|Myanmar}}
| ribbon = [[ဖိုင်:Thado Maha Thray Sithu.svg|200px|border]]
| motto =
| eligibility =
| criteria =
| status =
| founder =
| head_title =
| head =
| classes =
| first_induction =
| last_induction =
| total =
| related =
| higher = [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
| lower = [[မဟာသရေစည်သူ]]
}}
'''သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့''' သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ငါးမျိုးတွင်အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဒုတိယတန်းစားဘွဲ့ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံအဖြစ်သို့ရောက်ရှိကာ ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံကို တည်ထောင်သည့်အချိန်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဂုဏ်ထူး၊ ဘွဲ့ထူးများ ပေးအပ်ခြင်း နည်းစနစ်သစ် တီထွင်၍ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]က နှစ်စဉ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးနေ့]]အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ချီးမြှင့်သည်။
== ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ ==
# [[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]]
# သတိုးမဟာသရေစည်သူ
# [[မဟာသရေစည်သူ]]
# [[သရေစည်သူ]]
# [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] ဘွဲ့တို့ဖြစ်ကြသည်။
အမှတ်စဉ် ၁ ကိုများသောအားဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးများ၊ စော်ဘွားကြီးများ ကိုသာချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။ အမှတ်စဉ် ၂ ကိုတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ပြည်ထောင်စုဖြစ်မြောက်ရေးတွင်ပါဝင်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသောတိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များ တရားလွှတ်တော်ဝန်ကြီးချုပ်များ ကိုသာချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။
== ချီးမြှင့်ခြင်း ==
{{main|သင်္ဂဟ၊ ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊}}
အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ သတိုးမဟာသရေစည်သူအတွက် ကြယ်ပွင့်နှင့် တံဆိပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ မဟာသရေစည်သူ၊ သရေစည်သူနှင့် စည်သူအတွက် တံဆိပ်များကိုလည်းကောင်း ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ဘွဲ့ရသူတို့အား ရွှေ ၃ကျပ်သားထက်မနည်း ပါဝင်သော ရွှေတံဆိပ်များ ချီးမြှင့်သည်။
အဆောင်အယောင်တို့ကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်နှင့်အညီ ဝတ်ဆင်ရပေသည်။ နိုင်ငံခြားစိုးရများက ပေးသော ဘွဲ့၊ ဆု၊ တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရကပေးသော ဘွဲ့တံဆိပ်များအတွက် ဖဲကြိုးများနောက် ပြီးဆုံးမှ တပ်ဆင်ရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၈|title=ဘွဲ့၊ တံဆိပ်၊ သင်္ဂဟ|pages=၃၉၅ - ၄၀၁}}</ref>
== သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သူများ ==
သတိုးမဟာသရေစည်သူဘွဲ့ ရရှိခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံသားများ-
* မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဦးဆုံး နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]
* စဝ်ဟုံဖ (သိန္နီစော်ဘွား)<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar.mmtimes.com/national-news/national-news-brief/25355-2017-03-17-09-24-30.html |access-date=17 July 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717154831/https://myanmar.mmtimes.com/national-news/national-news-brief/25355-2017-03-17-09-24-30.html }}</ref>
* ဦးလွန်းဘော်
* ဦးကြင် (I.C.S)
* [[ချန်ထွန်းအောင်၊ ဦး|ဦးချန်ထွန်းအောင်]]
* [[ဦးဝင်း]]
* [[ချန်ထွန်း၊ ဦး(တရားဝန်ကြီး)|ဦးချန်ထွန်း]]
* ဦးဝမ္မသူးမောင်<ref>https://www.moi.gov.mm/npe/?q=news/21/02/2020/id-92029</ref>
* အတွင်းဝန်ချုပ် ဦးကာစီ<ref>https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46747952</ref>
* [[ဦးမြင့်သိန်း]] (တရားဝန်ကြီးချုပ်)
* ဗိုလ်ချုပ် [[စမစ် ဒွန်း|စမစ်ဒွန်း]] (မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]])<ref>https://burma.irrawaddy.com/article/2020/02/16/215661.html</ref>
* [[သိမ်းမောင်၊ ဦး (တရားဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)|ဒေါက်တာ ဦးသိမ်းမောင်]] (ဖိနပ်သိမ်းမောင်)
* မာရှယ်ချင်ယီ (တရုတ်ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်) ၁၉၆၁
* [[ဘဂျမ်း၊ ဦး (ပုဂံ)|ပုဂံ ဦးဘဂျမ်း]] (ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဝန်ကြီး)
* ဒူဝါဇန်ထဆင် (ကချင် ရဝမ်လူမျိုး ပါလီမန်အတွင်းဝန်ဟောင်း)
* ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
=== ၂၀၂၆ ခုနှစ် ===
{| class="wikitable"
!ချီးမြှင့်သည့်နှစ်
!အမည်
!ရာထူး
!အဖွဲ့အစည်း
!ချီးမြှင့်သူ
|-
|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]] (ငြိမ်း)
|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
|
|ဦးမင်းအောင်လှိုင်
|}
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[သီရိပျံချီ|သီရိပျံချီဘွဲ့]]
* [[အောင်ဆန်းသူရိယဘွဲ့]]
* [[အလင်္ကာကျော်စွာ|အလင်္ကာကျော်စွာဘွဲ့]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Orders, decorations, and medals of Myanmar}}
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ]]
nob8w1a9enrzmhi4oq5n2y0lrxxl6yz
စည်သူ
0
102934
1026129
961514
2026-04-16T22:50:09Z
~2026-23533-29
141726
names added
1026129
wikitext
text/x-wiki
{{Wiktionary|စည်သူ}}
'''စည်သူ''' ဆိုသည်မှာ အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်သည်။
== လူပုဂ္ဂိုလ်များ ==
* [[စည်သူ၊ မောင်]] - စာရေးဆရာ မောင်စည်သူ (၁၉၁၈-၁၉၈၁)
* [[အလောင်းစည်သူ]] - မြန်မာဘုရင် (ပုဂံခေတ်)
* နရပတိစည်သူ - မြန်မာဘုရင် (ပုဂံခေတ်)
* စည်သူကျော်ထင် - မြန်မာဘုရင် (အင်းဝခေတ်)
* စည်သူတင်တင်မြ - ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုရှင်
* စည်သူဘိုကလေးတင့်အောင် - ရုပ်ရှင်တစ်သက်တာဆုရှင်
* စည်သူမင်းစံ - စာရေးဆရာ (မျက်မှောက်)
* မင်းစည်သူ - အဆိုတော်
* [[စည်သူဝင်း]] - ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်
== ဘွဲ့တံဆိပ်များ ==
* [[စည်သူဘွဲ့]] - ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ငါးမျိုးတွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ပဉ္စမတန်းစားဘွဲ့
{{သံတူကြောင်းကွဲ}}
csnipnfj5iioqksjogz8hjif6eirnce
ဆိုက်ကား
0
130603
1026158
1025984
2026-04-17T03:01:47Z
Ninjastrikers
22896
[[Special:Contributions/~2026-23242-96|~2026-23242-96]] ([[User talk:~2026-23242-96|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:PhilcoBmk|PhilcoBmk]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်
841152
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit}}
[[File:Mandalay-Transport-28-Trishaw-gje.jpg|thumb|မန္တလေးမြို့၌ ဆိုက်ကားဖြင့် ခရီးသည်ပို့ဆောင်ခြင်း]]
[[File:Rickshaw back decoration.jpg|thumb]]
[[File:Trishaw Stand in Yangon.JPG|thumb|ရန်ကုန်မြို့တစ်နေရာမှ ဆိုက်ကားဂိတ်]]
[[File:Bangladeshi style Rickshaw.jpg|thumb|upright|right|ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ ပြသထားသော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ပုံစံ ဆိုက်ကား]]
[[File:Recumbent pedicab.jpg|thumb|right|upright|လဲလျောင်းသည့် အနေထားဖြင့် မောင်းနှင်သော စက်ဘီးတက္ကစီဟုခေါ်သည့် လန်ဒန်မြို့ရှိ ဆိုက်ကားတစ်မျိုး၊ ပက်ဒစ်ကတ်ဘ် (pedicab) ဟုလည်း ခေါ်သည်။]]
[[File:Cycle rickshaw in Moscow.jpg|thumb|upright|right|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုရှိ ဆိုက်ကားပုံစံတစ်မျိုး]]
[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Becaks bij de Britse ambassade TMnr 20018038.jpg|thumb|upright| (၁၉၆၈) အင်ဒိုနီးရှား၊ ဂျကာတာမြို့တွင် တွေ့ရသော နောက်ပိုင်းမှ မောင်းနှင်သည့် အမျိုးအစား။ ဘီးကတ် (Becak) ဟုခေါ်သည်။]]
[[File:Pedicab at Catarman, Northern Samar.JPG|thumb|upright|ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မြောက်ဆာမာခရိုင်၊ ကတ်တာမန် အုပ်ချုပ်ရေးမြို့တွင် တွေ့ရသည့် ဆိုက်ကား။ ပက်ဒစ်ကတ်ဘ် (pedicab) ဟုခေါ်သည်]]
'''ဆိုက်ကား (သို့) ဆိုက်ကားပုံစံရှိယာဉ် ({{lang-en|cycle rickshaw or trishaw}})''' သည် ဒေသတွင်း အသေးစား ပို့ဆောင်ရေး ယာဉ်ငယ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ စက်ဘီး (သို့) စက်ဘီးပုံစံရှိယာဉ်ကို နံဘေးမှ (သို့) နောက်မှ ခရီးသည် လိုက်ပါနိုင်ရန် ဘီးတစ်ဘီးပါသော ဘေးတွဲ (သို့) ဘီးနှစ်ဘီးပါသော နောက်တွဲတစ်ခုကို ကပ်လျက်တပ်ဆင်ထားသည်။ <ref>Oxford English Dictionary : cycle rickshaw (or) bicycle rickshaw is a three-wheeled bicycle for public hire with a covered seat for passengers behind the driver</ref>မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘေးတွဲဖြင့်သာ ပြုလုပ်မောင်းနှင့်ကြသော (စက်ဘီး)ယာဉ်ကို ဆိုက်ကားအဖြစ် ပုံမှန်အားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် ထိုကဲ့သို့ ပုံစံရှိသော ယာဉ်မျိုးကို အမည်အများအပြားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
ရှေးယခင်က လူဖြင့်ဆွဲသော လန်ခြားများနှင့်ကွာခြား၍ ဘီးသုံးဘီးပုံစံရှိ ယာဉ်များသည် လူ၏အားကို အသုံးပြုမောင်းနှင်၍ ရွေ့လျားစေသည်။ အခြားသုံးဘီးယာဉ်ပုံစံတစ်ခုမှာ စက်တပ်ယာဉ်ပုံစံဖြစ်သည်။
ခရီးသည်တင်ရန် ရည်ရွယ်ပြုလုပ်ထားသော သုံးဘီးပါစက်ဘီး (tricycle) တစ်မျိုးလည်းရှိ၍ ငှားရမ်းသုံးစွဲကြသည်များလည်း ရှိသည်။
==အကျဉ်းဖော်ပြချက်==
ဆိုက်ကား (သို့) ထိုပုံစံရှိသောယာဉ်ကို ၁၈၈၀ပြည့်နှစ်များတွင် ပထမဆုံးစတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြကာ ၁၉၂၉ တွင် စင်္ကာပူ၌ စတင်၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ခြောက်နှစ်ခန့်အကြာတွင် လူဆွဲ လန်ခြားများထက် အရေအတွက်များပြားလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ခန့်တွင် ဆိုက်ကားပုံစံယာဉ်များကို တောင်အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှတခွင်တွင် တွေ့မြင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ နှောင်းပိုင်းကာလများတွင်ကမ္ဘာတဝှမ်းလုံး၌ ဆိုက်ကားအရေအတွက် လေးသန်းခန့်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။<ref name="Edgerton p. 46">{{cite book | title=The Shock of the Old: Technology and Global History Since 1900 | publisher=Oxford University Press | author=David Edgerton | year=2011 | pages=46 | isbn=978-0199832613}}</ref>
ဤယာဉ်မျိုးကို ပုံမှန်အားဖြင့် မောင်နှင်းသူ၏ ခြေထောက်အသုံးပြု၍ ခြေမောင်းတံများကို လည်ပတ်စေ၍ မောင်းနှင်သည်။ အချို့သောယာဉ်များတွင် စက်တပ်ဆင်၍လည်း လူသက်သာစေရန် မောင်းနှင်ကြသည်။<ref name="Wired01">{{cite magazine|url=https://www.wired.com/autopia/2010/01/solar-rickshaws-delhi/|title=Solar Rickshaws Ready for Delhi |last=Keith|first=Barry|date=2010-01-11|magazine=Wired Magazine |accessdate=10 March 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hybrid.iit.edu/projects.php?project=auto_rickshaw|title=Sustainable Transportation Solution for Auto Rickshaws|year=2009|publisher=Illinois Institute of Technology|accessdate=10 March 2010|archive-date=8 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100708204733/http://hybrid.iit.edu/projects.php?project=auto_rickshaw}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/11602/ |title=The Cycle Rickshaw's Electric Dreams|newspaper=Indian Express|accessdate=14 August 2010}}</ref>
ဤပုံစံရှိယာဉ်သည် များသောအားဖြင့် ဘီးသုံးဘီးဖြင့် ဖြစ်သော်လည်း လေးဘီးရှိသော ယာဉ်ပုံစံ (quadracycle) လည်းရှိသည်။ စက်ဘီးအချို့ကို နောက်တွဲယာဉ်အသေးတစ်ခုတပ်ဆင်ကာ မောင်းနှင်သောယာဉ်ကို bicycle trailer ဟူ၍ခေါ်ဝေါ်ကာ ဆိုက်ကားပုံစံရှိယာဉ်အမျိုးအစားတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name=Sobey>{{cite book | title=A Field Guide to Automotive Technology | url=https://archive.org/details/fieldguidetoauto00sobe | publisher=Chicago Review Press | author=Ed Sobey | year=2009 | pages=[https://archive.org/details/fieldguidetoauto00sobe/page/n172 172] | isbn=978-1556528125}}</ref> အချို့သော ဆိုက်ကားပုံစံယာဉ်များ၌ လျှပ်စစ် (သို့) ဓာတ်ငွေ့သုံးမော်တာများလည်း တပ်ဆင်အသုံးပြုကြသည်။<ref name=Sobey /><ref name="investvine">{{cite web|url=http://investvine.com/electric-vehicles-become-popular-the-philippines/|title=Electric vehicles become popular in the Philippines|first=Todd|last=Watson|work=Inside Investor|date=31 July 2013|accessdate=11 August 2013|archive-date=9 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130809233513/http://investvine.com/electric-vehicles-become-popular-the-philippines/}}</ref>
===ခရီးသည်တင်သည့်ပုံစံ===
မောင်းသူ၊ ခရီးသည်တင်သည့် အနေအထားမှာ အမျိုးမျိုးရှိ၏။ ယေဘူယျအားဖြင့် အချို့နိုင်ငံများတွင် မောင်းသူသည် ခရီးသည်များ၏ အရှေ့တွင်ထိုင်၍ မောင်းနှင်သည်။ အချို့သောပုံစံများ၌ မောင်းသူက အနောက်ပိုင်းမှ မောင်းနှင်သည်လည်းရှိသည်။ <ref name="Edgerton p. 46" /><ref name=Sobey />မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုသော ပုံစံမှာဘေးတွဲဖြစ်သောကြောင့် မောင်းသူသည် ခရီးတင်ခုံ၏ ဘေးတွင်ထိုင်၍ မောင်းနှင်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်စသော အာရှတိုင်းပြည်များတွင် ခရီးသည်တင်ခုံသည် မောင်းသူ၏ နောက်တွင်တည်ရှိသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၌ မြန်မာနိုင်ငံကဲ့သို့ ဘေးတွဲ (side car)ပုံစံဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူစွာ စင်္ကာပူရှိ ဆိုက်ကားသည်လည်း မြန်မာတို့ကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။<ref name="Edgerton p. 46" />
==မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆိုက်ကား==
===ခေတ်အခြေအနေ===
[[၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ]] အမျိုးသားလွတ်လပ်ရေး အုံကြွလှုပ်ရှားမှုကြီး မန္တလေးမြို့၌ ဖြစ်ပွားသောအခါ မြို့တွင်း၌သွားလာရန် မြင်းတပ်ရထားလုံးနှင့် ဓာတ်ရထားနှစ်မျိုးသာရှိခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် လန်ခြားအသုံးပြု၍ သွားလာကြသည်။ ထိုအရေးတော်ပုံ၌ အမျိုးသားစီးပွားရေးသည် မြန်မာအမျိုးသားများ၏ လက်ထဲ၌သာ ရှိရမည် ဆိုသော မူတစ်ခု ပေါ်လာပြီး သွေးစုပ်ခြယ်လှယ်နေသည့် နိုင်ငံခြားသားပိုင် လုပ်ငန်းတွေအပေါ် စီးပွားရေး စစ်မျက်နှာတစ်ခုကို မြန်မာအမျိုးသားများက ဖွင့်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းကာလတွင် စက်အားမပါ ၊ လောင်စာဆီမလို ၊ လူအားဖြင့်လှုပ်ရှားမောင်းနှင်သော ဆိုက်ကားယာဉ်ငယ်တစ်မျိုး ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဆိုက်ကားသည် စက်ဘီးကိုအခြေခံထား၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထိုခေတ်ကာလများ၌ အကောင်းဆုံးစက်ဘီး ရလေး (Raleigh bicycle) စပါယ်ရှယ်သည် တစ်စီး (၁၂၅) ကျပ်သာ တန်ဖိုးရှိ၏။ ဟာကြူလီတံဆိပ် စက်ဘီး၏တန်ဖိုးမှာ ၅၀ကျပ် မှ ၇၀ကျပ်အထိဖြစ်သည်။
===ဆိုက်ကားဖြစ်လာခြင်း===
(၁၉၃၈)တွင် စက်ဘီးအဟောင်းတစ်စီးကို ညောင်ပင်ဈေးက ကားဘော်ဒီဆရာ ''ဆရာညို''က ဆိုက်ကား(side car)ဆိုသော ဘေးတွဲ တပ်ဆင်ခဲ့သည်။ တပ်ဆင်ခမှာ ဈေးနှုန်းမများသောကြောင့် ငွေကျပ် (၁၀၀-၁၅၀)ဝန်းကျင်ခန့်ဖြင့် ဆိုက်ကားတစ်စီး ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုငွေပမဏသည် မြန်မာများတတ်နိုင်သော အရင်းအနှီးမျိုးဖြစ်သဖြင့် ဆိုက်ကားအစီးရေ (၁,၀၀၀) ခန့် နေ့ချင်းညချင်း မန္တလေး၌ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အားသာသည့်အချက်မှာ (၂)ပြားပေးစီးရသော ဓာတ်ရထားသည် နေရာကြိုကြားကို မရောက်နိုင်သောကြောင့် တန်ဖိုးအတူတူပေးရသော ဆိုက်ကားသည် နေရာစုံကို အိမ်တိုင်ရာရောက် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သည်။
===မန္တလေးမြို့နှင့် ဆိုက်ကား===
မန္တလေးတွင် လမ်းများသည် အတက်အဆင်း ၊ အနိမ့်အမြင့် အလွန်နည်းသည်။ မြို့ကို အကွက်ချထားပြီး လမ်းများဖောက်ခြင်း ၊ အကွက်များ၏ အလယ်တွင် ဝင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဝင်းထဲတွင် အရာရှိကြီးများ နေထိုင်ကြ၏။ မန္တလေးမြို့၏လမ်းများကို အရှေ့ ၊ အနောက် ၊ တောင် ၊ မြောက် တည့်တည့်တန်းတန်းရှိစေရန် တမင်ဖော်၍တည်ဆောက်ထားခြင်း၊ တစ်ပြ နှင့် တစ်ပြ အကွာအဝေးညီများတူညီကြ၍ ဝင်းကြို ဝင်းကြားများလည်း ပေါများသည်။
မန္တလေးမြို့၌ ထိုခေတ်က ဗြိတိသျှအစိုးရက ကျောက်လမ်းမိုင် ၆၀ ခင်းပေးထားသောကြောင့် ဓာတ်ရထားသွားနိုင်သောခရီးမှာ ၆ မိုင်သာလျှင် ရှိသည်။ ဆိုက်ကားသည်ကား မိုင် (၆၀) လုံးကို သွားနိုင်သည့်အပြင် လမ်းမရှိသော ဝင်းကြိုဝင်းကြားထဲ၌လည်း ဝင်ပြီး ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သည်။ ဤသို့ဖြင့် မြို့သူမြို့သားများသည် ဆိုက်ကားသာလျှင် စီးခဲ့ကြ၏။
ထိုအချိန်ကာလများ၌ မန္တလေးမြို့သူ မြို့သားများမှာ အမျိုးသားလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သော ဆိုက်ကားယာဉ်ငယ်ကို ဝိုင်း၍ အားပေးသောအခါ ဓာတ်ရထားလုပ်ငန်းကြီးသည် ခွက်ခွက်လန်အောင်ရှုံးသဖြင့် အလုပ်ရပ်နားသွားခဲ့ရလေသည်။ ၁၅၀ကျပ်တန် ၊ ၂၀၀ကျပ်တန် ဆိုက်ကားများဖြင့် မယှဉ်နိုင် ၊ မယှဉ်ဝံ့သောကြောင့် ဓာတ်ရထားကြီး ပိတ်သိမ်းခြင်းအား ကြားမိသောသူများသည် မယုံနိုင်စရာ အနေအထားဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last= [[လူထု ဒေါ်အမာ]]|first= |date= Nov 1993|title=ရတနာပုံ မန္တလေး၊ မန္တလေး၊ကျွန်မတို့ မန္တလေး |location= Mandalay|publisher= Ludu press & bookshop}}</ref>
မန္တလေးမြို့တွင် ထင်ရှားသော ဆိုက်ကားဆရာတစ်ဦးရှိခဲ့သည်။သူ၏နာမည်ကဦးငွေဟုခေါ်သည်။ဆိုက်ကားဖြင့်ခရီးသည်များသွားချင်သည်နေရာကိုလဲပို့ဆောင်ရာတွင် ပူပြင်းလှသောရာသီဥတုတွင် အရိပ်ခိုစရာအရိပ်ရသစ်ပင်များနဲပါးသောကြောင့် မန္တဘေးမြို့တွင် သစ်ပင်များစွာကိုဆိုက်ကားနင်းရင်တဖက်တလမ်းကေန စိုက်ပျိူးခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:စက်ဘီး အမျိုးအစားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တက္ကစီယာဉ်များ]]
gd0tru4aevvm6m06rg4uoop7dh9rudb
တောပင်လုံရွာ၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်
0
156636
1026111
979635
2026-04-16T16:32:25Z
~2026-23658-68
141721
အကြောင်းအရာ "ရှမ်းနီရွာဖြစ်ပါတယ်။" ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်
1026111
wikitext
text/x-wiki
ရှမ်းနီရွာဖြစ်ပါတယ်။
f99jxsthj75r9sd44yi12f95m4vuojf
၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း
0
202687
1026154
1026039
2026-04-17T03:00:09Z
Ninjastrikers
22896
Restored revision 947397 by [[Special:Contributions/KiranBOT|KiranBOT]] ([[User talk:KiranBOT|talk]]) (TwinkleGlobal)
1026154
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံအာဏာသိမ်းခံရခြင်း
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများသမိုင်း]]
| image = Aung San Suu Kyi & Min Aung Hlaing collage.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = ဖမ်းဆီးခံရသော အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] (ဝဲ) နှင့် <br/>အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သောခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] (ယာ)
| date = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| place = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]
| map_type =
| map_relief =
| map_size =
| map_marksize =
| map_caption =
| map_label =
| territory =
| result = တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းမှုအောင်မြင်
* [[NLD]] အစိုးရ ဖျက်ချခံရ၊ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]] စတင်
* ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်ဖမ်းဆီးခံရ
* ဝန်ကြီး ၂၄ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ<ref name="bbc1">{{cite news|date=2021-02-01|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=[[ဘီဘီစီ]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=2021-02-01|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref>
* [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ရလဒ်များ ဖျက်သိမ်းခံရ<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021 |archive-date=10 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810025127/https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |url-status=live }}</ref>
* [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|လွှတ်တော်]]ဖျက်သိမ်း၊<ref>{{cite web |title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html |website=The Irrawaddy |access-date=7 April 2021 |date=8 February 2021 |archive-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html |url-status=live }}</ref> ရွေးကောက်ထားသည့်အစိုးရသစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်
* နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ (သုံးနှစ် အထိ သက်တမ်းတိုးခဲ့)<ref>{{cite news |last1=Strangio |first1=Sebastian |title=Myanmar Junta Extends State of Emergency for Fourth Time |url=https://thediplomat.com/2023/08/myanmar-junta-extends-state-of-emergency-for-fourth-time/ |access-date=5 August 2023 |work=[[The Diplomat]] |date=1 August 2023}}</ref>
* [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကိုဖွဲ့စည်း
* ထိုကောင်စီကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]မှဦးဆောင်
* [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]ကို ယာယီသမ္မတ အဖြစ်ထားရှိ
* စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ဖြစ်ပေါ်<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s)/no by-line.--> |title=The deadly battles that tipped Myanmar into civil war |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957/ |work=The BBC |agency=The BBC |date=1 February 2022 |access-date=2 February 2022 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210065357/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Hutt |first1=David |title=The World Must Respond to Myanmar's Civil War Rather Than Its Coup |url=https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ |access-date=21 September 2022 |work=[[The Diplomat]] |date=14 September 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921070825/https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Tharoor |first1=Ishaan |title=Myanmar's junta can't win the civil war it started |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ |access-date=21 September 2022 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=21 July 2022 |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816114829/https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ebbighausen |first1=Rodion |title=Who is winning Myanmar's civil war? |url=https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 |access-date=21 September 2022 |work=[[Deutsche Welle]] |date=1 July 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190522/https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Davis |first1=Anthony |title=Is Myanmar's military starting to lose the war? |url=https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ |access-date=21 September 2022 |work=[[Asia Times]] |date=30 May 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190524/https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ |url-status=live }}</ref>
| status =
| combatants_header = အစိုးရ-တပ်မတော်
| combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|မြန်မာအစိုးရ]]
* {{flagicon image|Flag_of_National_League_for_Democracy.svg}} [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| combatant2 = {{armed forces|MYA}}
* {{flagicon image|Flag_of_the_Union_Solidarity_and_Development_Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| combatant3 =
| commander1 = {{flagdeco|MYA}} [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] <br> <small> ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ]]) </small> <br>{{flagdeco|MYA}} [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] <br> <small> ([[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]) </small>
| commander2 = {{flagdeco|MYA|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] <br> <small> ([[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]) </small> <br> {{flagdeco|MYA}} [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] <br> <small> ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|မြန်မာနိုင်ငံဒုသမ္မတ]]) </small>
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မနက်ပိုင်းအချိန်တွင် [[မြန်မာ့တပ်မတော်|တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]နှင့် သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အပါအဝင် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mahtani |first1=Shibani |last2=Lynn |first2=Kyaw Ye |title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi |url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html |access-date=1 February 2021 |work=The Washington Post |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html }}</ref> ထို့နောက် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ)အစည်းအဝေး ခေါ်ယူကာ နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|first=Thomson Reuters|last=Foundation|website=news.trust.org|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|website=www.xinhuanet.com|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm}}</ref><ref>{{cite web |title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military |date=February 1, 2021 |website=voanews.com |publisher=VOA (Voice of America) |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military }}</ref> အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားပြီး မကြာမီတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဝေါ်ကီတော်ကီပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဦးဝင်းမြင့်ကို [[ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှု (မြန်မာနိုင်ငံ)|ကိုဗစ်ကာလ]]၌ ကျန်းမာရေးထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့်ဟု စွပ်စွဲ၍ လည်းကောင်း တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last1=Whatan|first1=Thura|last2=Whatan|firs21=Myat|5=|date=2021-02-03|title=Myanmar State Counsellor and President charged, detained for 2 more weeks|language=en-UK|work=Myanmar Times|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html|access-date=2021-02-04|12=|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204191912/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html}}</ref><ref>{{Cite news|last=Adange|first=Christy|date=2021-02-04|title=Myanmar Coup: Aung San Suu Kyi charged with military for “transceiver and handshake”|language=en-NZ|work=Wall Street Journal|url=https://eminetra.co.nz/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-charged-with-military-for-transceiver-and-handshake/165536/|access-date=2021-02-04|accessdate=5 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063650/https://eminetra.co.nz/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-charged-with-military-for-transceiver-and-handshake/165536/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Quint|first=The|date=2021-02-04|title=Days After Coup, Aung San Suu Kyi Charged for Breaching Import Law|language=en-IN|work=The Quint|url=https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law|access-date=2021-02-04|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204045614/https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law}}</ref><ref>{{Cite news|last=Solomon|first=Feliz|date=2021-02-03|title=After Myanmar Coup, Aung San Suu Kyi Accused of Illegally Importing Walkie Talkies|language=en-US|work=Eminetra|url=https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563|access-date=2021-02-04|issn=0099-9660|accessdate=4 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203182100/https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလည်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့်ဟု စွပ်စွဲကာ ထပ်မံတရားစွဲခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi faces new charge amid protests|publisher=BBC News|date=February 16, 2021|accessdate=February 17, 2020|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215220440/https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429}}</ref>၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့ထိ စစ်အစိုးရအားဆန့်ကျင်သူများအား အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခြင်း ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးသူ ၉၂၀ ကျော်ရှိပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူ၆၈၀၀ကျော်ရှိသည်ဟု AAPP<ref>{{Cite web|title=Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=16627|access-date=2021-07-20|website=AAPP|accessdate=24 July 2021|archivedate=23 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723233135/https://aappb.org/?p=16627}}</ref>နှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် ပြည်တွင်းသတင်းဌာနများတွင်တွေ့ရသော်လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှာငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများကို တုံ့ပြန်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ဆန့်ကျင်မှုများ]] နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="voanews.com">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=27 June 2021 |access-date=13 April 2023 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား ၁,၇၁၉ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ၉,၉၈၄ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://aappb.org/|title=AAPP Assistance Association for Political Prisoners|access-date=4 February 2021|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206105846/https://aappb.org/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထင်ရှားသော NLD ပါတီဝင် သုံးဦးမှာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရစဉ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့သလို<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147 |title=Myanmar coup: Party official dies in custody after security raids |work=BBC News |date=7 March 2021 |access-date=7 March 2021 |archive-date=7 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307130252/https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0|title=Second Myanmar official dies after arrest, junta steps up media crackdown|newspaper=Reuters|date=9 March 2021|url-status=live|access-date=10 March 2021|archive-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317031629/https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လေးဦးကိုလည်း စစ်အစိုးရက ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Paddock |first=Richard C. |date=2022-07-25 |title=Myanmar Executes Four Pro-Democracy Activists, Defying Foreign Leaders |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/07/25/world/asia/myanmar-executions.html |access-date=2023-03-27 |issn=0362-4331 |archive-date=16 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116125614/https://www.nytimes.com/2022/07/25/world/asia/myanmar-executions.html |url-status=live }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျရောက်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၇၆ ကြိမ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အကျဉ်းသား ၉,၀၀၀ ကျော်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-04 |title=Myanmar junta to release more than 9,000 prisoners in Independence Day amnesty |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20240104-myanmar-junta-to-release-more-than-9-000-prisoners-in-independence-day-amnesty |access-date=2024-01-04 |website=France 24 |language=en}}</ref>
==နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း==
[[File:Map_Pyithu_Hluttaw_Election_Results_2020_IFES_MIMU1707v02_24Nov2020_A3.pdf|thumb|left|[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀| ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ အနိုင်ရရှိထားပုံ]]
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်[[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွှတ်လပ်ရေး]]ရပြီးနောက် တိုင်းပြည်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ နှင့် ၁၉၆၀ အကြားတွင် တပ်မတော်သည် ဝန်ကြီးချုပ်[[ဦးနု]]အစား တိုင်းပြည်ကိုခေတ္တအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-09-26|title=On This Day, The Day Myanmar’s Elected Prime Minister Handed Over Power|url=https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html|access-date=2021-02-01|website=[[The Irrawaddy]]|language=en-US|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201010110/https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html}}</ref> ၁၉၆၀ တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း<ref>{{cite journal|last=Butwell|first=Richard|author2=von der Mehden, Fred|year=1960|title=The 1960 Election in Burma|url=https://archive.org/details/sim_pacific-affairs_1960-06_33_2/page/144|journal=Pacific Affairs|publisher=Pacific Affairs, University of British Columbia|volume=33|issue=2|pages=144–157|jstor=2752941}}</ref> ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]သည် [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ပိုက်ခဲ့]]သည်။<ref>{{Cite book|last=Taylor|first=Robert|url=http://dx.doi.org/10.1355/9789814620147|title=General Ne Win|date=2015-05-25|publisher=ISEAS Publishing|isbn=978-981-4620-14-7|access-date=2 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1355/9789814620147/html|url-status=live}}</ref>
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|အရေးအခင်းကြီး]]ဖြစ်ခဲ့ရာ ဦးနေဝင်းအစိုးရကို ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။ သို့သော် တပ်မတော်ဦးစီးသော [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] သည် ချက်ချင်းအာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=How A Failed Uprising Set The Stage For Myanmar's Future|url=https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/|access-date=2021-02-01|website=Time magazine]|accessdate=2 February 2021|archivedate=19 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919162950/https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/}}</ref> ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ရွှေးကောက်ပွဲ]]ကို ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့ရာ ဒေါ်ဆောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် အနိုင်ရခဲ့လေသည်။ သို့သော်တပ်မတော်သည် ထိုရလဒ်များကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Burma: 20 Years After 1990 Elections, Democracy Still Denied |url=https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied# |website=Human Rights Watch |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=26 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926222650/https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied }}</ref><ref>[[Dieter Nohlen]], Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) ''Elections in Asia: A data handbook, Volume I'', p611 {{ISBN|0-19-924958-X}}</ref><ref>{{cite web |last1=Yan Aung |first1=Wei |title=Myanmar’s 1990 Election: Born of a Democratic Uprising, Ignored by the Military |url=https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html |publisher=ဧရာဝတီသတင်းဌာန |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=31 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131234239/https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html }}</ref>
စစ်တပ်အစိုးရသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း အရပ်သားအစိုးရ၏ပါတီမှာ စစ်တပ်ကသာဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=How Myanmar's Fragile Push for Democracy Collapsed in a Military Coup|url=https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/|access-date=2021-02-01|website=Time|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201014938/https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည်ထပ်မံ၍ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|လွှတ်တော်]]၏ နေရာများအနက် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကိုတပ်မတော်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ နေရာယူထားသည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news |title=As Myanmar opens to the world, the mess inside becomes more apparent |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition |access-date=1 February 2021 |archive-date=16 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016104957/https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition |url-status=live |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016104957/https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition }}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် လွှတ်တော်နေရာ ၄၇၆ နေရာအနက် ၃၉၆ နေရာကိုအနိုင်ရရှိခဲ့ရာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထက်ပင် ပို၍များပြားသည်။ တပ်မတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံ ပါတီဖြစ်သော [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကမူ နေရာ ၃၃ နေရာသာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ထိုအခါတပ်မတော်သည် မဲပေးခွင့်ရှိသူ ဦးရေးထက် မဲစာရင်းထုတ်ပြန်ရာတွင် ၁၀ သန်းကျော်ပိုမိုများပြားနေခြင်း ကြိုတင်ဆန္ဒမဲပေးချိန်များတွင်လဲ မလျှော်ကန်သော (ဥပဒေနှင့် မညီညွှတ်သော) မဲပေးခြင်းများ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သတိပေးခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက်ခြင်းများမရှိခဲ့ခြင်း စသည်ဖြင့်အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးပြကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို အမှန်မဟုတ်ကြောင်းစွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အာဏာမသိမ်းဘူးလို့ ‘မပြောနိုင်’ ဟု တပ်မတော် ခြိမ်းခြောက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/multimedia/5594 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205163627/https://www.myanmar-now.org/mm/multimedia/5594 }}</ref> သို့ဖြစ်ရာ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]တို့သည် အာဏာသိမ်းပိုက်နိုင်သည့်အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":0" /><ref>{{cite web |author1=ABC |author2=Reuters |title=Australia joins list of countries warning Myanmar military against staging coup amid fraud claims |url=https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328 |website=ABC News (Australia) |access-date=2 February 2021 |language=English |date=Jan 30, 2021 |accessdate=2 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201123624/https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328 }}</ref>
==ဖြစ်ရပ်များ==
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် အခြားသောပါတီခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[မျိုးညွန့်|ဒေါက်တာမျိုးညွန့်]]က ဆိုသည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/myanmamr-ruling-nld-spoleperson-coup/5758855.html စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီလို့ ယူဆ - NLD ပြောခွင့်ရသူ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205142547/https://burmese.voanews.com/amp/myanmamr-ruling-nld-spoleperson-coup/5758855.html |date=5 February 2021 }}။ VOA Burmese။</ref> မိမိကိုလည်း တပ်မတော်မှ လာရောက်ဖမ်းဆီးနိုင်ချေ ရှိကြောင်းလည်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web|last=Foundation|first=Thomson Reuters|title=Aung San Suu Kyi and other leaders arrested, party spokesman says|url=https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|access-date=1 February 2021|website=news.trust.org|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201003325/https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201003325/https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f}}</ref> ထို့အပြင် အင်တာနက်လိုင်းနှင့် ဖုန်းလိုင်းများမှာလည်း ရုတ်တရက်ပျောက်ဆုံးသွားလေသည်။<ref>{{Cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=1 February 2021|website=NetBlocks|language=en-US|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6}}</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/burma-55883505 ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော် အပါအဝင် မြို့ကြီးအများစု အဆက်သွယ်ပြတ်နေ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201053831/https://www.bbc.com/burmese/burma-55883505 |date=1 February 2021 }}။ [[ဘီဘီစီ]]မြန်မာ။</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-02|title=Myanmar Military Blocks Internet During Coup|url=https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup|access-date=2021-02-04|website=Human Rights Watch|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204035539/https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup}}</ref>
ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ အယောက် ၄၀၀ ခန့်ကို နေပြည်တော်ရှိ စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာ၌ အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Hundreds of Myanmar MPs under house arrest|url=https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=The News|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203070626/https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest}}</ref> ထိုအခါ NLD သည် ထိုဖမ်းဆီးခံရသောသူတို့အား ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ နေထိုင်နိုင်အောင်စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":14">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar Military Give MPs 24 Hours to Leave Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203140839/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များကိုရိပ်သာအတွင်း၌သာ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်ရန် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာတပ်မတော်သည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များအား ၂၄ နာရီအတွင်း စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာမှ ထွက်ခွာရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|title=နေပြည်တော်စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာရှိကိုယ်စားလှယ်များအား ၂၄နာရီအတွင်းထွက်ခွာရန်ညွှန်ကြား|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/150883.html|language=my|accessdate=1 March 2021|archivedate=19 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219100553/https://myanmar.mmtimes.com/news/150883.html}}</ref><ref name=":14" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD လွှတ်တော်အမတ်အယောက် ၇၀ တို့သည် စစ်အစိုးရကိုဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် လွတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်သကဲ့သို့ သစ္စာဆိုကတိပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=2021-02-04|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/}}</ref>
ထို့အပြင် တပ်မတော်သည် ၂၀၀၇ [[ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး]]တွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော မြဝတီမင်းကြီးကျောင်း ဆရာတော်နှင့် [[ရွှေညဝါ ဆရာတော်|ရွှေညဝါဆရာတော်]]တို့အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=2021-02-04|title=Statement on Recent Detainees in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/|access-date=2021-02-04|website=AAPP (Assistance Association for Political Prisoners)|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204124343/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Three Saffron Revolution monks among those detained in February 1 raids|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204065724/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids}}</ref> [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံး]]တွင်ပါဝင်ခဲ့သူ ကိုမြအေးအားလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Coup plunges Myanmar further into a climate of religious nationalism - UCA News|url=https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256|access-date=2021-02-04|website=ucanews.com|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205073223/https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256}}</ref> [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] (Assistance Association for Political Prisoners) အဖွဲ့၏အဆိုအရ လွှတ်တော်အမတ် ၁၃၃ ဦးနှင့် ပြည်သူလှုပ်ရှားမှုအတွက်တက်ကြွသူ ၁၄ ဦးတို့ကိုဖမ်းဆီးထားသည်။<ref name=":16" />
[[File:Military blocked Mandalay Region Government Office.jpg|thumb|[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]ရုံးအနီးတွင် ပိတ်ဆို့ထားစဉ်]]
[[နေပြည်တော်]]နှင့် [[ရန်ကုန်]]မြို့များတွင် တပ်မတော်စစ်သားများကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|date=1 February 2021|title=Myanmar's Aung San Suu Kyi 'detained by military', NLD party says|work=[[ဘီဘီစီ]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=1 February 2021|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref> နံနက် ၁၀နာရီခန့်မှစ၍ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]မှစစ်တပ်သည်တိုင်းပြည်ကို စတင်အုပ်ချုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military says it is taking control of the country|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-dda3d013897e14d5d0bd44d19eac9cd1|access-date=1 February 2021|website=AP NEWS|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201004828/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-dda3d013897e14d5d0bd44d19eac9cd1}}</ref><ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီသမ္မတအဖြစ်တာဝန်ယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201053833/https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030 }}</ref> ဒုသမ္မတဦးမြင့်ဆွေသည် [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ တရားဝင်အာဏာလွှဲပြောင်းမှုမရှိသော်လည်း ယာယီသမ္မတဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁ ရက် ၂ လ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ]] အခန်း(၁၁) ပုဒ်မ ၄၁၇အရ [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|နိုင်ငံတော်ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်]]ကြေညာခဲ့ပြီး ပုဒ်မ ၄၁၈ အရ နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတို့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar military stages coup, declares state of emergency for a year|url=https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/myanmar-military-stages-coup-declares-state-of-emergency-for-a-year-945864.html|access-date=2021-02-01|website=Deccan Herald|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201032705/https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/myanmar-military-stages-coup-declares-state-of-emergency-for-a-year-945864.html}}</ref> [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည်တိုင်းပြည်ကို တစ်နှစ်မျှ အုပ်ချုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ရန်ရှိသည်များဆောင်ရွက်ပြီး သည့်နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အား ပုဒ်မ ၄၂၂ အရ အာဏာ ပြန်လည်လွှဲအပ်ပြီးနောက် (၆) လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar to clarify voter fraud, hold new round of elections|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-clarify-voter-fraud-hold-new-round-elections.html|access-date=2021-02-01|website=The Myanmar Times|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201060130/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-clarify-voter-fraud-hold-new-round-elections.html}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Telecommunications disruptions shut down Myanmar banks|url=https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html|access-date=1 February 2021|website=[[The Myanmar Times]]|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201075108/https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html}}</ref> ညပိုင်းတွင် တပ်မတော်သည် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအသစ် ၁၁ ဦး ကို ခန့်အပ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။<ref name="bbc1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://dsinfo.org/node/957|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2 February 2021|website=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Myanmar military announces new State Administrative Council|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html|access-date=2 February 2021|website=The Myanmar Times|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏နေအိမ်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်စီးခဲ့ရာ သူမအားနိုင်ငံခြားမှဆက်သွယ်ရေးကိရိယာများ ([[:en:Icom Incorporated|ICOM စကားပြောစက်]] ၁၀ လုံးနှင့် Jumber တစ်လုံး) ကို တရားမဝင်တင်သွင်းသည်ဟု တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Aung San Suu Kyi, Win Myint to face charges as NLD calls for ‘unconditional’ release|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-win-myint-to-face-charges-as-nld-calls-for-unconditional-release/|access-date=2021-02-04|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063731/https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-win-myint-to-face-charges-as-nld-calls-for-unconditional-release/}}</ref><ref name= "charges">{{cite web |author1=Stephen Coates |author2=Grant McCool |author3=Matthew Tostevin |title=Myanmar police file charges against Aung San Suu Kyi after coup |url=https://www.theage.com.au/world/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-after-coup-20210203-p56zcc.html |website=The Age |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131413/https://www.theage.com.au/world/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-after-coup-20210203-p56zcc.html }}</ref><ref>{{cite web |author1=Agencies/rw |title=Myanmar police file charges against ousted leader Aung San Suu Kyi under import-export law |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-14102504 |website=ChannelNewsAsia |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131344/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-14102504 }}</ref><ref>{{cite web |author1=AFP |author2=Reuters |title=Myanmar police charge ousted leader Aung San Suu Kyi, days after military coup |url=https://www.sbs.com.au/news/myanmar-police-charge-ousted-leader-aung-san-suu-kyi-days-after-military-coup |website=SBS |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131326/https://www.sbs.com.au/news/myanmar-police-charge-ousted-leader-aung-san-suu-kyi-days-after-military-coup }}</ref> ထိုအမှု၏ပြစ်ဒဏ်သည် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အပြင် ဒဏ်ကြေးပါပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":10" /><ref>{{Cite web|title=Myanmar Detained a Team of Journalists for Flying a Drone|url=https://time.com/5002002/myanmar-arrests-journalists-drone/|access-date=2021-02-04|website=Time|accessdate=4 February 2021|archivedate=12 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112031908/https://time.com/5002002/myanmar-arrests-journalists-drone/}}</ref> နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အား ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော Car Campaign တွင် လက်ပြနှုတ်ဆက်ခဲ့သည်ကို လူစုလူဝေးပြုလုပ်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေး ကာလများတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက် ဥပဒေစည်းကမ်းများကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name= "charges" /><ref name=":10" />
ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျန်းလူမျိုး စီးပွားရေးအကြံပေးဖြစ်သူ [[ရှောင် တာနယ်]] (Sean Turnell) အားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Agencies/kg |title=Myanmar detains Australian adviser to Aung San Suu Kyi; first known arrest of foreign national since coup |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558 |website=ChannelNewsAsia |access-date=7 February 2021 |language=English |date=Feb 6, 2021 |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558 }}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နှင့် ၉ ရက်တို့တွင် တပ်မတော်သည် ညဘက်အပြင်မထွက်ရနှင့် လူ ၅ ဦးနှင့်အထက် စည်းဝေးခြင်းမပြုရအမိန့်တို့ကို ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246134033796899|access-date=2021-02-10|website=www.facebook.com|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063632/https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246134033796899}}</ref><ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246127480464221|access-date=2021-02-10|website=www.facebook.com|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063632/https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246127480464221}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Myanmar Military Govt Bans Gatherings of Five or More in Yangon, Other Areas|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-govt-bans-gatherings-five-yangon-areas.html|access-date=2021-02-10|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=10 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210021006/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-govt-bans-gatherings-five-yangon-areas.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ NLD ရုံးချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/10/asia-pacific/myanmar-protests-resume/|title=Myanmar anti-coup protests resume despite bloodshed|date=10 February 2021|website=The Japan Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063733/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/10/asia-pacific/myanmar-protests-resume/}}</ref> ထို့အပြင်တပ်မတော်သည် ဆိုက်ဘာဥပဒေမူကြမ်းကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေမူကြမ်းကို နည်းပညာသမားများသည် လူ့အခွင့်အရေးကိုချိုးဖောက်သည်ဟုဆိုကာ အပြင်းအထန်ရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=Civil society, businesses condemn junta’s draft Cyber Security Law|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/civil-society-businesses-condemn-juntas-draft-cyber-security-law/|access-date=2021-02-13|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=12 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212190616/https://www.frontiermyanmar.net/en/civil-society-businesses-condemn-juntas-draft-cyber-security-law/}}</ref> မြန်မာ့အင်တာနက်အတွင်း [[မီးတံတိုင်း (တွက်ချက်ခြင်း)|Firewall]] ကို တရုတ်မှကူညီ၍ တည်ဆောက်မည့်အကြောင်းကို သံသယဖြစ်လာခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ သို့သော်တရုတ်သည် ထိုအကြောင်းကို ကောလဟာလဟူ၍ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-13|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]၌ ရဲသားများသည်လည်း ဆန္ဒပြသူများနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="CTVM">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ctvnews.ca/world/in-rural-myanmar-residents-protect-police-who-reject-coup-1.5304416 |accessdate=16 February 2021 |archivedate=11 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211073456/https://www.ctvnews.ca/world/in-rural-myanmar-residents-protect-police-who-reject-coup-1.5304416 }}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်အချိန်၌ တပ်မတော်နှင့်မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝန်ထမ်းများ၊ NLD အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆန္ဒပြသူများနှင့် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သူရဦးရွှေမန်း]]ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Military casts a wide net with a series of late-night raids|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-casts-a-wide-net-with-a-series-of-late-night-raids|access-date=2021-02-12|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=12 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215216/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-casts-a-wide-net-with-a-series-of-late-night-raids}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှသတင်းမီဒီယာအား "အာဏာသိမ်းအစိုးရ" (အင်္ဂလိပ်အားဖြင့် "junta"၊ "regime") စသောအခေါ်အဝေါ်များကို အသုံးမပြုရန်တားမြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-13|title=Myanmar Military Bans Use of ‘Regime’, ‘Junta’ by Media|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-bans-use-regime-junta-media.html|access-date=2021-02-13|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215216/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-bans-use-regime-junta-media.html}}</ref> ထို့အပြင်[[မင်းကိုနိုင်]]အားလည်း ဖေ့စဘွတ်ပေါ်တွင်ပို့စ်များရေးတင်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ချမ်းရေးကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ကိုမင်းကိုနိုင်၊ ကိုဂျင်မီ၊ အဆိုတော်လင်းလင်း ၊ အင်းစိန်အောင်စိုး၊ ကိုမျိုးရန်နောင်သိမ်း၊ ပန်ဆယ်လို နှင့် မောင်မောင်အေး တို့အား ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)ဖြင့် တရားစွဲထားပြီး ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားကြောင်း တပ်မတော် ကြေညာ|url=https://news-eleven.com/article/204606|access-date=2021-02-13|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my|accessdate=14 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215241/https://news-eleven.com/article/204606}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ပြည်သူများအားဖိနှိပ်ရန် တင့်ကားများ၊ သံချပ်ကာကားများစသည်တို့ကို မြို့ကြီးများတစ်ခွင်ပို့ချထားသည်။ ပြည်သူများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလွှတ်ပေးရန် ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite_web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-detention-charges-b1802284.html|title=Myanmar coup: Armoured vehicles deployed to cities amid protests as junta extends Aung San Suu Kyi detention|accessdate=15 February 2021|website=The Independent|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215153504/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-detention-charges-b1802284.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထပ်မံတရားစွဲရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name=newcharge>{{cite news|url=https://apnews.com/article/myanmar-aung-san-suu-kyi-new-charge-2e6f38a2f9916a3ae2ba81248f1f0b5c|title=New charge filed on Suu Kyi as Myanmar crackdown intensifies|publisher=Associated Press|date=February 17, 2020|accessdate=February 17, 2020|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216155441/https://apnews.com/article/myanmar-aung-san-suu-kyi-new-charge-2e6f38a2f9916a3ae2ba81248f1f0b5c}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် နာမည်ကျော် ဆယ်လီဘရစ်တီ ၆ ဦးအား CDM ပြုလုပ်ရန်လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Six Myanmar celebrities face arrest upon civil disobedience movement |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-myanmar-celebrities-face-arrest-support-civil-disobedience-movement.html |accessdate=19 February 2021 |archivedate=18 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218045636/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-myanmar-celebrities-face-arrest-support-civil-disobedience-movement.html }}</ref>
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂမြန်မာသံအမတ် ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]]သည် စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ငြင်းဆန်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 |title=Myanmar Ambassador to UN denounces military coup, as envoy warns democratic processes have been 'pushed aside' |access-date=1 March 2021 |archive-date=1 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301065202/https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=1 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210301065202/https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 }}</ref> နောက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှသူ့အား ရာထူးနေရာမှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 |title=Myanmar ambassador to the United Nations has been fired: state TV |access-date=1 March 2021 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227173843/https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=27 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227173843/https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 }}</ref> စမ်းချောင်းမြို့နယ် ရဲစခန်းမှ ဂျပန်သတင်းထောက် ယူကီ ကီတာဇူမီ (Yuki Kitazumi) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name="Arrest">{{Cite web |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html |title=Japanese journalist briefly detained in Myanmar while covering protests |access-date=5 March 2021 |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226233627/https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=26 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226233627/https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html }}</ref>
၂၀၂၁ မတ်လ ၈ ရက်တွင် MRTV သည် မစ္ဈိမ၊ [[Myanmar Now]]၊ DVB၊ 7 Day News နှင့် ခေတ်သစ်မီဒီယာ ဟူသောသတင်းမီဒီယာတို့ကို ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ သတင်းဌာန ၅ ခုကို ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ် – ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း|url=http://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583|access-date=8 March 2021|website=BBC News မြန်မာ|language=my-MM|archive-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307222929/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307222929/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583}}</ref>
မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ယူကေသံအမတ် ကျော်စွာမင်းသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွှတ်ပေးရန်တောင်းဆိုမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ခေါ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972|title=Myanmar recalls ambassador in UK after he called for release of detained leader Aung San Suu Kyi|website=Sky News|access-date=11 March 2021|archive-date=9 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309202923/https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=9 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210309202923/https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972}}</ref>
===နိုင်ငံတော်သမ္မတအား ထိန်းသိမ်းခြင်း===
၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရားရုံး၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်များအရ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ နံနက် (၅)နာရီခန့်တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]ရှိ အိပ်ခန်းသို့ စစ်သားများက တံခါးလာခေါက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အိမ်တော်အတွင်း အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ထားသော စစ်သားများ ရောက်ရှိနှင့်နေပြီဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စစ်သားများက အိမ်တော်အရှေ့ပိုင်းရှိ သမ္မတရုံးခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူတစ်ဦးမှ ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတမှ ငြင်းဆိုသဖြင့် အနောက်ပိုင်းရှိ အိမ်တော်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမ္မတနှင့် မိသားစု၏ လက်ကိုင်ဖုန်းများကို သိမ်းဆည်းလိုက်ကြသည်။ ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သမ္မတအိမ်တော်မှ (၃)ရက်အတွင်း ဖယ်ရှားရန် ပြောခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၄)ရက်နေ့ညတွင် သမ္မတအိမ်တော်အနီးရှိ ဝန်ကြီးအိမ်တော်များမှ တစ်လုံးတွင် နေရာချပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလ (၂၃)ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်နေရာတစ်ခုသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-58887525|title=စစ်တပ်အရာရှိကြီး နှစ်ဦးရုံးထဲ ဝင်လာပြီး နုတ်ထွက်ခိုင်း - သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်|accessdate=12 October 2021|archivedate=12 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211012145818/https://www.bbc.com/burmese/burma-58887525}}</ref>
===အရေးပေါ်အခြေအနေ သက်တမ်းတိုးခြင်း===
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ရာမှ တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်သဖြင့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့နှင့် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တို့တွင် တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)လစီ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref><ref name="sixmonths">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref><ref name="2022ndsc2nd">{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး}}</ref>
အခြေခံဥပဒေအရ အရေးပေါ်ကာလကို သာမန်အားဖြင့် (၆)လ ၂ကြိမ်သက်တမ်းတိုးနိုင်သော်လည်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိတွင် တိုင်းပြည်သည် သာမန်အခြေအနေမဟုတ်သဖြင့် နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးကြောင်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် ယာယီသမ္မတက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးအား သဘောထားတောင်းခံခဲ့ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ကြောင်း သဘောထားပြန်ခဲ့သည်။<ref name="2023ndsc1st">{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/243866|title=သာမန်အခြေအနေမဟုတ်သည့်အတွက် အရေးပေါ်ကာလကို နောက်ထပ်ခြောက်လသက်တမ်းတိုးရန် ကာလုံအစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်}}</ref> ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name="2023ndsc2nd">{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23119|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၃}}</ref>
==သိမ်းပိုက်ခြင်းအကြောင်းအရင်း==
တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း အကြောင်းအရင်းကို သေချာစွာမသိရသေးပေ။ တပ်မတော်သည် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုသည် နိုင်ငံတော်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Tatmadaw seizes power under state of emergency, to rule for a year|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/tatmadaw-seizes-power-under-state-of-emergency-to-rule-for-a-year/|access-date=2 February 2021|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201093858/https://www.frontiermyanmar.net/en/tatmadaw-seizes-power-under-state-of-emergency-to-rule-for-a-year/}}</ref> အာဏာမသိမ်းပိုက်မီ ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် စစ်တပ်၏စွပ်စွဲမှုကို သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=29 January 2021|title=Myanmar election commission rejects military’s fraud claims|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-elections-myanmar-cc1b225b806c27dda748d3ab51d0e47f|access-date=2 February 2021|website=AP NEWS|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131321/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-elections-myanmar-cc1b225b806c27dda748d3ab51d0e47f}}</ref> ထိုသို့အာဏာသိမ်းပိုက်ရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းမှာ တပ်မတော်မှနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်လိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Min Aung Hlaing: the heir to Myanmar’s military junta|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta|access-date=2 February 2021|website=France 24|language=en|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201211206/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta}}</ref><ref>{{Cite web|title=Myanmar military appoints ministers after ousting Suu Kyi in coup|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-military-appoints-ministers-after-ousting-Suu-Kyi-in-coup|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202111108/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-military-appoints-ministers-after-ousting-Suu-Kyi-in-coup}}</ref>
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်သောအခါတွင် ရာထူးမှအနားယူရမည်ဖြစ်ရာ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ဇူလိုင်လတွင် အနားယူရတော့မည်ဖြစ်သည်။<ref name=":4" >{{cite web|date=12 January 2021|title=Could Min Aung Hlaing’s retirement break the political deadlock?|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/|access-date=2 February 2021|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=30 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်အားဆက်ခံမည့်သူသည် ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကသာလျှင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်သည်။<ref name=":4" /> သို့ဖြစ်ရာမင်းအောင်လှိုင်အနားယူသောအခါ နိုင်ငံတကာတရားရုံးများမှသူ့အား [[ရိုဟင်ဂျာ]]ပြဿနာများနှင့် အခြားစစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် တရားစွဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|last=Editor|first=Richard Lloyd Parry, Asia|title=Senior General Min Aung Hlaing’s secret motive for Burma coup|language=en|url=https://www.thetimes.co.uk/article/senior-general-min-aung-hlaings-secret-motive-behind-burma-coup-tb32gxtxb|access-date=2 February 2021|issn=0140-0460|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131340/https://www.thetimes.co.uk/article/senior-general-min-aung-hlaings-secret-motive-behind-burma-coup-tb32gxtxb}}</ref><ref name=":5">{{cite web|title=General Min Aung Hlaing is the ambitious army chief and international pariah who seized power in Myanmar|url=https://www.sbs.com.au/news/general-min-aung-hlaing-is-the-ambitious-army-chief-and-international-pariah-who-seized-power-in-myanmar|access-date=2 February 2021|website=SBS News|language=en|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203032940/https://www.sbs.com.au/news/general-min-aung-hlaing-is-the-ambitious-army-chief-and-international-pariah-who-seized-power-in-myanmar}}</ref> ရာထူးမှအနားယူပြီးနောက်သူသည် နိုင်ငံရေးကိုဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ဟုလည်း အရိပ်အမြွှက်ပြခဲ့သည်။<ref name=":5" />
Justice For Myanmar အဖွဲ့သည် မင်းအောင်လှိုင်မိသားစုတွင် စီးပွားရေးကိစ္စရပ်များရှိသောကြောင့် စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု မဖြစ်စေရန် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref name=":6">{{cite web|last=|first=|date=|title=Who profits from a coup? The power and greed of Senior General Min Aung Hlaing|url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-profits-from-a-coup-the-power-and-greed-of-senior-general-min-aung-hlaing|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2 February 2021|website=Justice for Myanmar|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201043550/https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-profits-from-a-coup-the-power-and-greed-of-senior-general-min-aung-hlaing}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်တပ်ပိုင်ဖြစ်သော မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]]တို့ကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|last=Pierson|first=David|date=2021-02-02|title=Myanmar's military upended its comfortable status quo by staging a coup. Why?|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-02-02/myanmar-military-coup-upended-comfortable-status-quo|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-02|website=Los Angeles Times|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131325/https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-02-02/myanmar-military-coup-upended-comfortable-status-quo}}</ref> သူ၏ သားသမီးများသည်လည်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာနယ်ပယ်အချို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":6" />
အာဏာမသိမ်းမီ ရက်အနည်းငယ်အကြာက International Monetary Fund သည် ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]အား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၀ မီလီယံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref name=":17">{{Cite news|last=Lawder|first=David|date=2021-02-03|title=Days before coup, IMF sent Myanmar $350 million in emergency aid; no precedent for refund|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-imf-idUSKBN2A303R|access-date=2021-02-05|accessdate=6 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205170611/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-imf-idUSKBN2A303R}}</ref> ထိုရန်ပုံငွေကို ထိုအဖွဲ့မှပြန်ယူခြင်းမရှိဘဲ ပေးအပ်ထားသည်။<ref name=":17" /> နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခံရသောအခါ IMF သည် အစိုးရပြည်သူ၏အလိုအတိုင်း ငွေကိုသုံးဆောင်သွားမည် ဟူ၍သာဆိုခဲ့သည်။<ref name=":18">{{Cite news|last=Lawder|first=David|date=2021-02-05|title=IMF says members to guide decision on whether to recognize Myanmar's military leaders|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-imf-int-idUSKBN2A426Y|access-date=2021-02-05|accessdate=6 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204203122/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-imf-int-idUSKBN2A426Y}}</ref> ဗဟိုဘဏ်၏အကြီးအကဲဖြစ်သူသည် စစ်တပ်မှဖြစ်ကြောင်းနှင့်ပက်သက်၍ ပြောဆိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref name=":18" /><ref>{{Cite web|title=Transcript of IMF Press Briefing|url=https://www.imf.org/en/News/Articles/2021/02/04/tr020421-transcript-of-imf-press-briefing|access-date=2021-02-05|website=IMF|language=en|accessdate=6 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205075030/https://www.imf.org/en/News/Articles/2021/02/04/tr020421-transcript-of-imf-press-briefing}}</ref>
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ လော်ဘီသတင်းထောက်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်အလွန် နီးစပ်လျက်ရှိနေသောကြောင့် အာဏာသိမ်းရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ရာတပ်မတော်အနေဖြင့် အမေရိကန်ကဲ့သို့သော အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ရန် ဆောင်ရွက်လိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 |title=Lobbyist says Myanmar junta wants to improve relations with the West, spurn China |author=Simon Lewis |access-date=7 March 2021 |archive-date=7 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307193541/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=7 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307193541/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 }}</ref>
===နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အားဖြင့်ကြည့်ခြင်း===
အနောက်တိုင်းမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်များအရ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်နိုင်သည်။<ref name="cnbc-lee">{{Cite web |url=https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html |title=China's 'laissez-faire' approach toward Myanmar's coup puts its own interests at risk, says analyst |author=Yen Nee Lee |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html }}</ref><ref name="guardian-tisdall">{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear |title=A child screams in Myanmar … and China pretends not to hear |author=Simon Tisdall |access-date=13 April 2021 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412231633/https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=12 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210412231633/https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear }}</ref><ref name="ft-">{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d |title=China holds the key to stabilising Myanmar |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021023/https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021023/https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အစည်းအဝေးများတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အား အရေးယူမည့်ဥပဒေမူကြမ်းတို့ကို တရုတ်နှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့သာလျှင် ဗီတိုအာဏာသုံး၍ ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ထိုနှစ်နိုင်ငံတို့သည် မြန်မာ့စစ်တပ်အား လက်နက်ထောက်ပံ့ရာ၌ အဓိကနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။<ref name="borrell">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO |title=China, Russia undermine international Myanmar response, EU's top diplomat says |author=Kate Abnett |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO }}</ref> ၂၀၁၉ တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသောငွေကြေးမှာ ဒေါ်လာ ၁၉ ဘီလီယံရှိခဲ့၍ ဥရောပမှ မြှုပ်နှံထားသောငွေကြေးမှာ ဒေါ်လာ ၇၀၀ မီလီယံသာ ရှိခဲ့သည်။<ref name="borrell"/> ရုရှားနိုင်ငံသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအား စစ်လက်နက်ရောင်းရသဖြင့် ပိုမိုရောင်းရရန် စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ထောက်ခံသည်။<ref name="ft-russia">{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a|title=Russia strides into diplomatic void after Myanmar coup|access-date=13 April 2021|archive-date=13 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413025711/https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=13 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413025711/https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a}}</ref>
အစ္စရေးနိုင်ငံသည်လည်း မြန်မာ့စစ်တပ်အား စစ်လက်နက်နှင့် စစ်ဖက်သုံးကိရိယာများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=GDC|date=2021-07-14|title=Myanmar Army used Israeli drones, armored vehicles and spyware during the military coup|url=https://www.globaldefensecorp.com/2021/07/14/myanmar-army-used-israeli-drones-armored-vehicles-and-spyware-during-the-military-coup/|access-date=2021-07-14|website=Global Defense Corp|language=en-US|accessdate=14 July 2021|archivedate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714053734/https://www.globaldefensecorp.com/2021/07/14/myanmar-army-used-israeli-drones-armored-vehicles-and-spyware-during-the-military-coup/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-03-01|title=Myanmar’s Military Deploys Digital Arsenal of Repression in Crackdown|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/01/world/asia/myanmar-coup-military-surveillance.html|access-date=2021-07-14|issn=0362-4331|accessdate=14 July 2021|archivedate=16 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210716231825/https://www.nytimes.com/2021/03/01/world/asia/myanmar-coup-military-surveillance.html}}</ref> အစ္စရေးတရားရုံးမှ မြန်မာနိုင်ငံအား စစ်လက်နက်ရောင်းဝယ်မှုပိတ်ဆို့ရန် အမိန်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာစစ်တပ်သည် အခြားအစ္စရေးကုမ္ပဏီများမှ လက်နက်များကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Israel's top court just ruled about arms sales to Myanmar. But we're not allowed to tell you the verdict|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-s-top-court-just-ruled-about-arms-sales-to-myanmar-but-we-re-not-allowed-to-say-more-1.5453954|access-date=2021-07-14|website=Haaretz.com|language=en|accessdate=14 July 2021|archivedate=8 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180108104131/https://www.haaretz.com/israel-news/1.814626}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-09-04|title=Israel refuses to halt arms supply to Myanmar army|url=https://www.dhakatribune.com/world/2017/09/04/israel-refuses-halt-arms-supply-myanmar-army|access-date=2021-07-14|website=Dhaka Tribune|accessdate=14 July 2021|archivedate=7 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907144847/https://www.dhakatribune.com/world/2017/09/04/israel-refuses-halt-arms-supply-myanmar-army}}</ref> တပ်မတော်အရာရှိများသည် အစ္စရေးလက်နက်ပြပွဲများကိုလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2019-06-04|title=Despite int'l sanctions, Myanmar officials attend Tel Aviv weapons expo|url=https://www.972mag.com/myanmar-genocide-weapons-israel/|access-date=2021-07-14|website=+972 Magazine|language=en-US|accessdate=14 July 2021|archivedate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714055238/https://www.972mag.com/myanmar-genocide-weapons-israel/}}</ref>
==ဥပဒေအရသုံးသပ်မှု==
တပ်မှ အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ဥပဒေနှင့်ကိုက်ညီသည် မညီသည်ကို ဥပဒေပညာရှင်များက မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":7" /> NLD အစိုးရသည် တပ်မတော်၏ ဥပဒေအသုံးချမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=‘The constitution is invalid now’: NLD patron fires back at military|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-constitution-is-invalid-now-nld-patron-fires-back-at-military/|access-date=2021-02-02|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201143119/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-constitution-is-invalid-now-nld-patron-fires-back-at-military/}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|date=2021-02-02|title=After coup, medical workers spearhead civil disobedience campaign|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/after-coup-medical-workers-spearhead-civil-disobedience-campaign/|access-date=2021-02-02|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131438/https://www.frontiermyanmar.net/en/after-coup-medical-workers-spearhead-civil-disobedience-campaign/}}</ref> တပ်မတော်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ]]မှ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ နှင့် ၄၁၈ တို့ကိုအသုံးပြုခဲ့၍ အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|first=|date=2021-02-01|title=Statement from Myanmar military on state of emergency|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-military-text-idUSKBN2A11A2|url-status=live|access-date=2021-02-02|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201085507/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-military-text-idUSKBN2A11A2}}</ref> သို့သော်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကသာလျှင် နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]နှင့်တိုင်ပင်ပြီးမှသာ ကြေညာနိုင်စွမ်းရှိသည်။<ref name=":3">{{Cite web|date=2021-02-01|title=Emergency Powers in Myanmar|url=https://melissacrouch.com/2021/02/01/emergency-powers-in-myanmar/|access-date=2021-02-02|website=Melissa Crouch|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201025214/https://melissacrouch.com/2021/02/01/emergency-powers-in-myanmar/}}</ref> ထို့သို့ကြေညာပြီးမှသာလျှင် ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၈ အရ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာလွှဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref name=":3" /> အာဏာမသိမ်းပိုက်ခင် အချိန်တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်များမှာ ပြည်သူများကရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင်များပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်တပ်မတော်သည် ထိုကောင်စီကို ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်ကသာ ဦးဆောင်သည်ဟုဆိုခဲ့ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ နှင့် ၄၁၈ တို့ကိုအသုံးချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar latest: NLD calls for Suu Kyi's release|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-latest-NLD-calls-for-Suu-Kyi-s-release|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131350/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-Police-charges-Suu-Kyi-for-importing-walkie-talkies}}</ref> ထိုသို့ ဥပဒေများကို အသုံးချခဲ့သော်လည်း အစိုးရ၏ တရားဝင် အတည်ပြုမှုမပါရှိခဲ့သောကြောင့် တပ်မတော်အနေဖြင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်တရားဝင်သည် မဝင်သည်မှာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-01|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=2021-02-02|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref><ref name=":7" >{{Cite web|last=Crouch|first=Melissa|date=2021-02-02|title=The power and ambition behind Myanmar’s coup|url=https://www.theage.com.au/national/the-power-and-ambition-behind-myanmar-s-coup-20210202-p56yor.html|access-date=2021-02-02|website=The Age|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131431/https://www.theage.com.au/national/the-power-and-ambition-behind-myanmar-s-coup-20210202-p56yor.html}}</ref>
နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင်များကော်မရှင် International Commission of Jurists အဖွဲ့က စစ်တပ်၏အာဏာသိမ်းခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိကာ စွပ်စွဲထားသော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မဲစာရင်းပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းသည် အရေးပေါ်အခြေနေကြေညာရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအရ လုံလောက်မျှတသော အနေအထားမဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ပေသည်။ ထို့အပြင် အဆိုပါဖော်ပြချက်တွင် ဥပဒေပညာရှင်များအဖွဲ့က စစ်တပ်၏လုပ်ဆောင်ချက်များသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု၊ နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံ သုံးခုစလုံးကို ဖောက်ဖျက်သည်ဟုလည်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=2021-02-08|title=Myanmar: Military Coup d'état violates principles of rule of law, international law and Myanmar’s Constitution|url=https://www.icj.org/myanmar-military-coup-detat-violates-principles-of-rule-of-law-international-law-and-myanmars-constitution/|access-date=2021-02-09|website=International Commission of Jurists|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209053601/https://www.icj.org/myanmar-military-coup-detat-violates-principles-of-rule-of-law-international-law-and-myanmars-constitution/}}</ref>
==တုံ့ပြန်မှုများ==
===ပြည်တွင်း===
====ဆန္ဒပြမှုများ====
{{main|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ}}
[[File:2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg|thumb|[[ရန်ကုန်မြို့]]၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြနေကြပုံ]]
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးလုပ်သားများနှင့် အခြားအလုပ်သမားများသည် "[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|ပြည်သူများမလိုက်နာခြင်း]]"ကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Nay Pyi Taw, Mandalay healthcare staff to join 'Civil Disobedience Campaign'|url=https://www.mmtimes.com/news/nay-pyi-taw-mandalay-healthcare-staff-join-civil-disobedience-campaign.html|access-date=2 February 2021|website=The Myanmar Times|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131330/https://www.mmtimes.com/news/nay-pyi-taw-mandalay-healthcare-staff-join-civil-disobedience-campaign.html}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Myanmar Medics Prepare Civil Disobedience Against Military Rule|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-medics-prepare-civil-disobedience-military-rule.html|access-date=2 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131324/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-medics-prepare-civil-disobedience-military-rule.html}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်လူမှုကွန်ရက်၌လည်း "Civil Disobedience Movement" အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ follower ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်မျှပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":11">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Teachers, students join anti-coup campaign as hospital staff stop work|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/teachers-students-join-anti-coup-campaign-as-hospital-staff-stop-work/|access-date=2021-02-03|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=19 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219062245/https://www.frontiermyanmar.net/en/teachers-students-join-anti-coup-campaign-as-hospital-staff-stop-work/}}</ref><ref name=":8" /> အစိုးရ၌လုပ်ကိုင်ကြသော အလုပ်သမားများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အနုနည်းဖြင့်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":8" /><ref>{{cite web |author1=Matthew Tostevin |author2=Grant McCool |author3=Stephen Coates |title=Myanmar doctors stop work to protest coup as UN considers response |url=https://www.afr.com/world/asia/myanmar-doctors-stop-work-to-protest-coup-as-un-considers-response-20210203-p56z7z |website=Financial Review |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131358/https://www.afr.com/world/asia/myanmar-doctors-stop-work-to-protest-coup-as-un-considers-response-20210203-p56z7z }}</ref> ဆေးရုံနှင့် ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီ ၁၁၀ ကျော်မှ အလုပ်သမားများပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":12">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar’s Medics Launch Civil Disobedience Campaign Against Coup|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-medics-launch-civil-disobedience-campaign-coup.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223072851/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-medics-launch-civil-disobedience-campaign-coup.html}}</ref><ref name=":11" /> ဆရာဆရာမပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်နှင့်<ref name=":11" /> [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]မှ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများသည်လည်း ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":12" /> နေပြည်တော်၏ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ အလုပ်သမားများသည်လည်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=Radio Free Asia|language=my|accessdate=5 February 2021|archivedate=18 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html}}</ref> [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံး]]တွင်ပါဝင်ခဲ့သူ [[မင်းကိုနိုင်]]သည်လည်း ထိုသို့[[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ကို ဆန့်ကျင်ရန်အတွက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Veteran activist calls for civil disobedience in wake of coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/veteran-activist-calls-for-civil-disobedience-in-wake-of-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=18 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218191353/https://www.myanmar-now.org/en/news/veteran-activist-calls-for-civil-disobedience-in-wake-of-coup}}</ref> ဆန္ဒပြသရာတွင် လက်သုံးချောင်းထောင်ထားခြင်းကို သင်္ကေတပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |author1=AP |author2=ABC News (Australia) |title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup |url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148 |website=ABC News (Australia) |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=8 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148 }}</ref> အချို့သော အင်တာနက် အသုံးပြုသူများသည် အာရှ၏ အွန်လိုင်း ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုဖြစ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]] (Milk Tea Alliance) ဖြင့်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar’s military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=2021-02-05|website=South China Morning Post|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း]]သည် Civil Disobedience တွင်စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=2021-02-05|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html}}</ref> "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]" နှင့် "[[အရေးကြီးပြီ]]" ဟူသောသီချင်းတို့ကိုသီဆိုခြင်းဖြင့်လည်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":23">{{Cite web|date=2018-08-09|title=Songwriter Who Provided ‘Theme Song’ to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=22 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html}}</ref>
[[File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး]]အနီး ၇၈ လမ်း၌ ဆိုင်ကယ်စီး၍ ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]]
ရန်ကုန်မြို့ ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများ၌ ညနေ ၈ နာရီ အချိန်တိုင်းတွင် အိမ်တွင်း၌ "cacerolazo" ခေါ် အိုးများနှင့်သံပုံးများကို ရိုက်ခတ်ခြင်းဖြင့် စစ်အစိုးရကိုဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=2021-02-04|website=the Guardian|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author1=Reuters Staff |title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S |website=Reuters |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 2, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S }}</ref><ref>{{Cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်၏ ထုတ်ကုန်များကို အားမပေးခြင်းလုပ်ငန်းကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":13">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=4 February 2021|archivedate=21 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221154215/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref> ထိုအားမပေးသောထုတ်ကုန်များတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|Mytel]]၊ မြန်မာဘီယာ၊ မန္တလေးဘီယာ၊ ဒဂုံဘီယာ၊ [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] စသည်တို့ပါဝင်ကြသည်။<ref name=":22">{{Cite web|title=Military Chief’s Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=11 January 2021|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=4 February 2021|archivedate=15 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်း Mytel ၌ အလုပ်သမား ၇၁ ဦးသည် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။<ref name=":11" />
[[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|[[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့]]၌ ဆရာမများ ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]]
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သောရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှထွက်ရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131338/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=4 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204184904/https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူအယောက်နှစ်သောင်းခန့် လမ်းပေါ်ထွက်ခဲ့၍ အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွတ်ပေးရန် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=search<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/6/thousands-of-myanmar-protesters-face-off-with-police-in-yangon |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210206120408/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/6/thousands-of-myanmar-protesters-face-off-with-police-in-yangon }}</ref> ထို့အပြင် မန္တလေးနှင့် ပျဉ်းမနားမြို့တို့၌လည်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Thousands Take to Streets of Myanmar to Protest Military Takeover<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.irrawaddy.com/news/thousands-take-to-streets-of-myanmar-to-protest-military-takeover.html |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210206212943/https://www.irrawaddy.com/news/thousands-take-to-streets-of-myanmar-to-protest-military-takeover.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် အကြမ်းဖက်အားကိုသုံး၍ ဆန္ဒပြသူများကို လူစုခွဲစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူ ၆ ဦးမှာ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည့်အပြင် အသက် ၂၀ အရွယ်ရှိသော မိန်းကလေးတစ်ဦးသည်လည်း ဦးခေါင်း၌ကျည်ဆန်မှန်ခဲ့ကာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Six Protesters Injured After Myanmar Police Fire on Protest|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-protesters-injured-myanmar-police-fire-protest.html|access-date=2021-02-10|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=10 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210055534/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-protesters-injured-myanmar-police-fire-protest.html}}</ref> ဆန္ဒပြသူအယောက် ၁၀၀ ခန့်မှာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay|url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|access-date=2021-02-10|website=The Myanmar Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူအများစုကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Arrested protesters released in Mandalay|url=https://www.mmtimes.com/news/arrested-protesters-released-mandalay.html|access-date=2021-02-10|website=The Myanmar Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063638/https://www.mmtimes.com/news/arrested-protesters-released-mandalay.html}}</ref>
[[File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|thumb|[[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ တရားဝင်အစိုးရသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ဖြစ်သည်ဟု ဗီနိုင်းများကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ်။|link=Special:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1f/Our_Legitimate_Government_CRPH.jpg]]
လူငယ်များသည် ရိုးရာဝတ်စုံများ၊ စကတ်များ၊ မင်္ဂလာဆောင်ဝတ်စုံများ စသည်တို့ကိုဝတ်ဆင်ပြီး တစ်မူထူးခြားစွာဆန္ဒပြခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းသာမက နိုင်ငံတကာမီဒီယာများကို တွေ့မြင်စေရန်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-08|title=Myanmar coup: 'My ex is bad but military is worse'|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55982001|access-date=2021-02-11|accessdate=12 February 2021|archivedate=12 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212214437/https://www.bbc.com/news/world-asia-55982001}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=Princesses and bodybuilders: The new generation of Myanmar protesters|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-protests-princesses-bodybuilders-b1800498.html|access-date=2021-02-11|website=The Independent|language=en|accessdate=12 February 2021|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216143255/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-protests-princesses-bodybuilders-b1800498.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]၌ ဆန္ဒပြသူများအား သေနတ်ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် လူစုခွဲစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးလည်း ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-14|title=Myanmar coup: Troops on the streets as internet cut off|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955|access-date=2021-02-15|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215050610/https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955|url-status=live|accessdate=17 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215050610/https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955}}</ref> မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်သားများသည်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ရာဘာကျည်ဆန်များအပြင် လောက်လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-15|title=Myanmar: troops and police forcefully disperse marchers in Mandalay|url=http://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi|access-date=2021-02-15|website=the Guardian|language=en|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215142518/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi|url-status=live|accessdate=17 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215142518/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi}}</ref>
====အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု====
ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ဖေ့စဘွတ်လူမှုကွန်ရက်ကို "တိုင်းပြည် တည်ငြိမ်လိုသောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် အင်တာနက်ပေးစွမ်းသူများကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger၊]] [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စဘွတ်ကို ပြည်သူများမလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် တွစ်တာသို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar. စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် [[တွစ်တာ]]ကိုပါပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-06|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=2021-02-06|website=AP NEWS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကုလသမဂ္ဂ]]မှ အင်တာနက် ပြန်ဖွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သောကြောင့် အင်တာနက် လိုင်းများကိုနေ့လယ်တွင်ပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် လူမှုကွန်ရက်များကိုမူ ဆက်လက်ပိတ်ပင်ထားသည်။<ref>{{Cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=2021-02-07|website=CNA|language=en|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်မှစ၍ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-14|title=Myanmar: tanks roll into cities as internet shut down|url=http://www.theguardian.com/world/2021/feb/14/tanks-on-streets-of-myanmar-city-prompt-us-embassy-warning|access-date=2021-02-15|website=the Guardian|language=en|accessdate=15 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215035232/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/14/tanks-on-streets-of-myanmar-city-prompt-us-embassy-warning}}</ref><ref>{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-02-14|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=2021-02-15|issn=0362-4331|accessdate=15 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက်စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/ |website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |accessdate=15 February 2021 |archivedate=15 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/ }}</ref>
====စီးပွားရေး====
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး အိမ်ရာတိုးတက်ရေး စီးပွားရေးဖြစ်သော Amata Corporation သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်ဘီလီယံကုန်ကျသော စက်မှုတိုးတက်ရေးဇုန်တည်ဆောက်ခြင်းကို အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကြောင့်ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9">{{Cite web|title=Thailand's Amata halts $1bn Myanmar property project after coup|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Thailand-s-Amata-halts-1bn-Myanmar-property-project-after-coup|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203020504/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Thailand-s-Amata-halts-1bn-Myanmar-property-project-after-coup}}</ref><ref>{{Cite web|title=Thai developer invests $1bn to put Myanmar industry on global map|url=https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Thai-developer-invests-1bn-to-put-Myanmar-industry-on-global-map|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201132726/https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Thai-developer-invests-1bn-to-put-Myanmar-industry-on-global-map}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကားထုတ်လုပ်မှု အကြီးဆုံးဖြစ်သော [[စူဇူကီး]]သည်လည်း ပြည်တွင်းကားထုတ်လုပ်မှုကို ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9" /> ရန်ကုန် စတော့အိတ်စချိန်းသည်လည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9" /> မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းစီးပွားရေးသည်လည်း ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Myanmar's real estate sector crashes|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-real-estate-sector-crashes.html|access-date=2021-02-05|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205065856/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-real-estate-sector-crashes.html}}</ref> ပြင်သစ်ရေနံကုမ္ပဏီဖြစ်သော Total SE သည် မိမိ၏ပံ့ပိုးမှုအပေါ် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာနေသည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-04|title=Total assessing impact of Myanmar coup on its projects|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-total-int-idUSKBN2A4120|access-date=2021-02-07|accessdate=7 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204144308/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-total-int-idUSKBN2A4120}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကီရင် ကုမ္ပဏီ (Kirin Company) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]]နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Erin Handley |title=Kirin, parent company of Australian beer company Lion, cuts ties with Myanmar military after coup |url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-kirin-parent-company-lion-cuts-ties-military-coup/13125778 |website=ABC (Australian Broadcasting Network) |access-date=10 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=7 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210207194258/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-kirin-parent-company-lion-cuts-ties-military-coup/13125778 }}</ref><ref>{{cite web |author1=Ben Doherty |author2=Ben Butler |title=Kirin beer company cuts brewery ties with Myanmar military over coup |url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/05/kirin-beer-company-cuts-brewery-ties-with-myanmar-military-over-coup |website=The Guardian |access-date=10 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=10 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210035719/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/05/kirin-beer-company-cuts-brewery-ties-with-myanmar-military-over-coup }}</ref><ref name=":19">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-08|website=Thomson Reuters Foundation|accessdate=10 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/}}</ref> ထိုကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဘီယာထုတ်လုပ်မှုတွင် ဈေးကွက်ရှယ်ရာ ၈၀% (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၇ ဘီလီယံ) ကိုပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":19" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် Razer ကို တွဲဖက်တည်ထောင်သူ သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်မှ ရှယ်ယာအများစုပိုင်ဖြစ်သော Virginia Tobacco ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=hermesauto|date=2021-02-09|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture|url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|access-date=2021-02-09|website=The Straits Times|language=en|accessdate=10 February 2021|archivedate=20 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည်လည်း နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ပက်သက်၍ နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးနှင့်လုပ်ဆောင်မည် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar junta chief Min Aung Hlaing says this coup is 'different'|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-junta-chief-Min-Aung-Hlaing-says-this-coup-is-different|access-date=2021-02-09|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209073807/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-junta-chief-Min-Aung-Hlaing-says-this-coup-is-different}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] မြန်မာနိုင်ငံအားထောက်ပံ့မည့်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ ပေးအပ်ခြင်းကိုရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Times|first=The New York|title=Video: Biden Imposes New Sanctions on Leaders of Myanmar Military Coup|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/video/us/politics/100000007598187/biden-myanmar-sanctions.html|access-date=2021-02-11|issn=0362-4331|accessdate=12 February 2021|archivedate=11 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211053918/https://www.nytimes.com/video/us/politics/100000007598187/biden-myanmar-sanctions.html}}</ref>
====တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုများ====
ဆန္ဒပြမှုများစပြီးမကြာမီတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့]]မှ ပုန်ကန်မှုများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရဲအရာရှိ ၁၁ ဦးသည် ဆန္ဒပြသူများအား မသတ်ဖြတ်လိုသောကြောင့် မြန်မာ–အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ မိသားစုများနှင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL |title=Archived copy |access-date=11 March 2021 |archive-date=10 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310201711/https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=10 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310201711/https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338|title=Myanmar coup: India asked to return police officers who crossed border|work=BBC News|date=7 March 2021|via=www.bbc.com|access-date=11 March 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310193532/https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=10 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310193532/https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms|title=Myanmar protest: '19 Myanmar cops take shelter in Mizoram' | World News – Times of India|website=The Times of India|access-date=11 March 2021|archive-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317031623/https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=17 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317031623/https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/|title='Shoot till they are dead': Some Myanmar police flee to India after refusing orders|first=Devjyot|last=Ghoshal|date=10 March 2021|website=The Japan Times|access-date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311063436/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=11 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311063436/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982|title=Myanmar coup: 'We were told to shoot protesters', say police who fled|work=BBC News|date=10 March 2021|via=www.bbc.com|access-date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311060041/https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=11 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311060041/https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982}}</ref> စစ်ကောင်စီသည် မီဇိုရမ်ဒေသရှိ ရဲအရာရှိများအား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html|title=Mizoram is waiting for govt's direction on Myanmar refugees: state minister|first=Press Trust of|last=India|newspaper=Business Standard India|date=8 March 2021|via=Business Standard|access-date=11 March 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310062454/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=10 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310062454/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html}}</ref> အာသံရိုင်ဖယ်တက်ဖွဲ့ကိုမူ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်၏ လုံခြုံရေးကို ကျပ်မတ်စေရန် အိန္ဒိယအစိုးရမှ အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=IANS|title=India orders Assam Rifles to prevent influx from Myanmar|url=https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar|access-date=12 March 2021|website=Telangana Today|language=en-US|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308120557/https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=8 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308120557/https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar}}</ref> ၂၀၂၁ မတ်လ ၅ ရက်နေ့အထိ ရဲသားများ ၆၀၀ ကျော်မျှ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-05|title=More Than 600 Police Join Myanmar's Anti-Regime Protest Movement|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/600-police-join-myanmars-anti-regime-protest-movement.html|access-date=2021-04-25|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907144847/https://www.irrawaddy.com/news/burma/600-police-join-myanmars-anti-regime-protest-movement.html}}</ref> မတ်လ ၁၀ ရက်မှစ၍ နယ်စပ်၌ဖြတ်သန်းမှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/|title=India in diplomatic spot as Myanmar urges return of cops who fled|first=Super|last=User|date=7 March 2021|website=The Federal|access-date=11 March 2021|archive-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307061024/https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307061024/https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/}}</ref>
မြန်မာ့တပ်မတော်၌လည်း တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုများရှိခဲ့သည်။ တပ်မ ၇၇ မှ အရာရှိ ထွန်းမြတ်အောင်နှင့် တပ်မ ၉၉ မှ ဗိုလ်မှူးဟိန်းသော်ဦးတို့အပါအဝင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်သားများသည် မိမိတို့ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":21">{{Cite web|title=အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက တပ်ပျက်နေကြောင်း ပုန်ကန်သူတပ်အရာရှိပြောကြား|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442|access-date=2021-04-25|website=Myanmar NOW|language=my|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425224334/https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=25 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425224334/https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442}}</ref><ref name=":24">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-03-28|title=Inside Myanmar's Army: 'They See Protesters as Criminals'|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331|archive-date=26 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426094628/https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=26 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210426094628/https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html}}</ref><ref name=":25">{{Cite web|title=Interview: 'Military Leaders Are Afraid of Letting Their Power Go'|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html|access-date=2021-04-25|website=Radio Free Asia|language=en|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425224332/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=25 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425224332/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html}}</ref> ထိုတပ်အရာရှိတို့သည် တပ်မတော်အတွင်း၌ မတည်ငြိမ်မှုများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":21" /><ref name=":24" /><ref name=":25" />
===နိုင်ငံတကာ===
====ပြင်ပဆန္ဒပြမှုများ====
[[File:Protesters demanding Aung San Suu Kyi's release at Kasumigaseki, Tokyo after the February 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုကျိုမြို့]]၌ လူယောက် ၃၀၀၀ ခန့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလွှတ်ပေးရန် ဆန္ဒပြကြစဉ်<ref>{{Cite web |title=3,000 Myanmar protesters rally in Tokyo for Suu Kyi’s release : The Asahi Shimbun<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=http://www.asahi.com/ajw/articles/14162323 |accessdate=4 February 2021 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204095353/http://www.asahi.com/ajw/articles/14162323 }}</ref>]]
ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာလူမျိုးအယောက် ၂၀၀ ခန့်နှင့် အချို့သော ထိုင်းဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွက် တက်ကြွသူများသည် [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Thaiprotest">{{Cite web|date=1 February 2021|title=ด่วน! ชาว 'เมียนมา' ชู 3 นิ้วบุกประท้วงหน้าสถานทูต ต้านรัฐประหารในประเทศ|url=https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/920306|access-date=1 February 2021|website=Bangkok Biz News|language=th|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182031/https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/920306}}</ref> ထိုဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦး ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar’s military stages coup d’etat: Live news |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/myanmar-military-stages-coup-against-aung-san-suu-kyi-live |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182055/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/myanmar-military-stages-coup-against-aung-san-suu-kyi-live }}</ref>
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုကျိုမြို့]]တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် [[ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်]]၌ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းကို ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar workers in Japan protest against Tatmadaw’s actions|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html|access-date=2021-02-01|website=The Myanmar Times|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182053/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]]၏ မြန်မာသံရုံးရှေ့၌ မြန်မာ-အမေရိကန်လူများ အယောက် ၁၅၀ ကျော် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=ဝါရှင်တန်ဒီစီက မြန်မာစစ်သံရုံးရှေ့မှာ အမေရိကန်ရောက် မြန်မာတွေဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-protest-against-military-coup-in-washington-dc-02032021193807.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=Radio Free Asia|language=my|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204043631/https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-protest-against-military-coup-in-washington-dc-02032021193807.html}}</ref>
စင်္ကာပူရဲတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းမပြုလုပ်ရန် သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Netto |first1=Stephen |title=Police issues warning against plans to protest in Singapore over current situation in Myanmar |url=https://www.theonlinecitizen.com/2021/02/05/police-issues-warning-against-plans-to-protest-in-singapore-over-current-situation-in-myanmar/ |website=The Online Citizen |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205075814/https://www.theonlinecitizen.com/2021/02/05/police-issues-warning-against-plans-to-protest-in-singapore-over-current-situation-in-myanmar/ }}</ref><ref>{{cite web |author1=CNA/ga(ta) |author2=Channel News Asia |title=Police warn against plans to protest in Singapore over situation in Myanmar |url=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/police-warn-against-protest-plans-singapore-over-myanmar-14119078 |website=ChannelNewsAsia |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205072243/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/police-warn-against-protest-plans-singapore-over-myanmar-14119078 }}</ref> ထိုရဲတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာသံရုံးရှေ့၌ နိုင်ငံခြားသားဆန္ဒပြသူ ၃ ဦးကို ဆန္ဒပြခွင့်မယူထားသောကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/myanmar-men-investigated-allegedly-protest-embassy-police-14195396 |accessdate=15 February 2021 |archivedate=14 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214235721/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/myanmar-men-investigated-allegedly-protest-embassy-police-14195396 }}</ref>
====နိုင်ငံခြားအစိုးရများ====
[[File:Reacció al cop d'estat de Myanmar de 2021.svg|thumb|
{{legend|#0000ff|မြန်မာ}}
{{legend|#4daf4a|အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကိုဆန့်ကျင်}}{{legend|#80c87d|အလွန်စိုးရိမ်သည်ဟုဆို}}{{legend|#fee000|ကြားနေ}}
{{legend|#c0c0c0|အဆိုပြုမှုမရှိ}}]]
[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]၊<ref>{{Cite web|last=Feb 1|first=TIMESOFINDIA COM /|last2=2021|last3=Ist|first3=09:36|title=Deeply concerned by developments in Myanmar, says India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/deeply-concerned-by-developments-in-myanmar-says-india/articleshow/80623041.cms|access-date=2021-02-01|website=The Times of India|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182036/https://timesofindia.indiatimes.com/india/deeply-concerned-by-developments-in-myanmar-says-india/articleshow/80623041.cms}}</ref> [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]၊<ref>{{cite news |title=Bangladesh wants democratic process upheld in Myanmar |url=https://www.dhakatribune.com/world/south-east-asia/2021/02/01/military-coup-in-myanmar-not-necessarily-to-affect-rohingya-repatriation |access-date=1 February 2021 |work=Dhaka Tribune |publisher=2A Media Limited. |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201063550/https://www.dhakatribune.com/world/south-east-asia/2021/02/01/military-coup-in-myanmar-not-necessarily-to-affect-rohingya-repatriation }}</ref> [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]၊<ref>{{citeweb|title=Indonesia Urges All Parties in Myanmar to Exercise Self-Restraint|url=https://kemlu.go.id/portal/en/read/2118/siaran_pers/indonesia-urges-all-parties-in-myanmar-to-exercise-self-restraint|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Indonesia|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182046/https://kemlu.go.id/portal/en/read/2118/siaran_pers/indonesia-urges-all-parties-in-myanmar-to-exercise-self-restraint}}</ref> [[တရုတ်နိုင်ငံ|တရုတ်]]၊<ref>{{cite web|year=1 February 2021|title=China 'notes' Myanmar coup, hopes for stability|publication-place=REUTERS|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-china/china-notes-myanmar-coup-hopes-for-stability-idUSKBN2A11P2?il=0|access-date=1 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131344/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-china/china-notes-myanmar-coup-hopes-for-stability-idUSKBN2A11P2?il=0}}</ref> [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]]၊<ref>{{citeweb|title=Press Release: Latest Situation in Myanmar|url=https://twitter.com/MalaysiaMFA/status/1356122970159104000|publisher=Ministry of Foreign Affairs (Malaysia)|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182040/https://twitter.com/MalaysiaMFA/status/1356122970159104000}}</ref> [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]၊<ref>{{Cite web|title=Pakistan hopes from all sides in Myanmar to be restraint, work for peace: Zahid Hafeez|url=https://www.radio.gov.pk/01-02-2021/pakistan-hopes-from-all-sides-in-myanmar-to-be-restraint-work-for-peace-zahid-hafeez|access-date=2021-02-01|website=www.radio.gov.pk|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201144030/https://www.radio.gov.pk/01-02-2021/pakistan-hopes-from-all-sides-in-myanmar-to-be-restraint-work-for-peace-zahid-hafeez}}</ref> [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|ဖိလစ်ပိုင်]]၊<ref>{{cite news |last1=Lee-Brago |first1=Pia |title=Philippines following Myanmar situation with deep concern |url=https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern |access-date=2 February 2021 |work=Philstar.com |date=3 February 2021 |archive-date=3 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131356/https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern |url-status=live |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131356/https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern }}</ref> [[တောင်ကိုရီးယား]]၊<ref>{{cite web|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20210201009200325|title=S. Korea expresses concerns over Myanmar coup|website=[[Yonhap News Agency]]|date=February 1, 2021|accessdate=February 1, 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201100350/https://en.yna.co.kr/view/AEN20210201009200325}}</ref> [[စင်္ကာပူ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2021/02/20210201-Myanmar|title=MFA Spokesperson's Comments in Response to Media Queries on the Detention of Myanmar Leaders and Officials|date=1 February 2021|website=Ministry of Foreign Affairs Singapore|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182043/https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2021/02/20210201-Myanmar}}</ref> စသောနိုင်ငံများသည် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းကို စိုးရိမ်ပါကြောင်းနှင့် အစိုးရနှင့်တပ်မတော်တို့သည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Goldman|first=Russell|date=2021-02-01|title=Myanmar’s Coup, Explained|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/01/world/asia/myanmar-coup.html|access-date=2021-02-02|issn=0362-4331|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202084031/https://www.nytimes.com/2021/02/01/world/asia/myanmar-coup.html}}</ref> [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]၊<ref>{{cite web |last1=Tillett |first1=Andrew |title=Australia joins global condemnation of Myanmar generals |url=https://www.afr.com/world/asia/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-detained-20210201-p56ycy |website=Financial Review |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 1, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201020736/https://www.afr.com/world/asia/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-detained-20210201-p56ycy }}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=Statement on Myanmar|url=https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=Minister for Foreign Affairs – Minister for Women – Senator the Hon Marise Payne|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201093854/https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar}}</ref> [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊<ref>{{cite web|url=https://cultmtl.com/2021/02/justin-trudeau-on-myanmar-the-democratic-process-must-be-respected/|title=Justin Trudeau on Myanmar: “The democratic process must be respected”|date=2 February 2021|website=Cult MTL|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131331/https://cultmtl.com/2021/02/justin-trudeau-on-myanmar-the-democratic-process-must-be-respected/}}</ref> [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊<ref>{{Cite web |title=France calls on Myanmar military to release Suu Kyi, respect election results<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://uk.sports.yahoo.com/news/myanmar-aung-san-suu-kyi-072052284.html |accessdate=2 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131433/https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=2_cc-session_74704c41-a143-4ae4-8f5b-1e4af6cd3535 }}</ref> [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]၊<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/germany-condemns-myanmar-coup-in-strongest-terms-/2129847 |accessdate=2 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201104100/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/germany-condemns-myanmar-coup-in-strongest-terms-/2129847 }}</ref> [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]<ref>{{cite news |title=Japan urges Myanmar military to free Suu Kyi, restore democracy |url=https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ |access-date=2 February 2021 |work=Manila Bulletin |agency=Agence France-Presse |date=1 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201094835/https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ |url-status=live |accessdate=6 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201094835/https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ }}</ref> [[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]]၊<ref>{{Cite web|last=Mahuta|first=Nanaia|date=1 February 2021|title=New Zealand statement on Myanmar|url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-statement-myanmar|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=1 February 2021|website=via beehive.gov.nz|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201051939/https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-statement-myanmar}}</ref> [[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]]၊<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Sánchez condena el golpe de Estado en Myanmar y pide vuelta a la democracia|url=https://www.lavanguardia.com/politica/20210201/6213485/sanchez-condena-golpe-myanmar-pide-vuelta-democracia.html|access-date=2021-02-01|website=La Vanguardia|language=es|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131521/https://www.lavanguardia.com/politica/20210201/6213485/sanchez-condena-golpe-myanmar-pide-vuelta-democracia.html}}</ref> [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ|ဆွီဒင်]]၊<ref>{{cite web|url=https://sverigesradio.se/artikel/foreign-minister-condemns-military-coup-in-myanmar|title=Foreign Minister condemns military coup in Myanmar|publisher=Sveriges Radio|website=sverigesradio.se|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201221458/https://sverigesradio.se/artikel/foreign-minister-condemns-military-coup-in-myanmar}}</ref> [[တူရကီနိုင်ငံ|တူရကီ]]၊<ref>{{cite news |last1=Bir |first1=Burak |title=Turkey condemns, 'deeply concerned' by coup in Myanmar |url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkey-condemns-deeply-concerned-by-coup-in-myanmar/2129572 |access-date=1 February 2021 |work=Anadolu Agency |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182117/https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkey-condemns-deeply-concerned-by-coup-in-myanmar/2129572 }}</ref> [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/uk-condemns-military-coup-in-myanmar/2129749|title=UK condemns military coup in Myanmar|date=1 February 2021|work=Anadolu Agency|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182110/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/uk-condemns-military-coup-in-myanmar/2129749}}</ref> နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နိုင်ငံများ<ref>{{Cite web|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/|title=Statement by White House Spokesperson Jen Psaki on Burma|date=1 February 2021|website=The White House|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201072432/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/}}</ref> သည် ဖမ်းဆီးခံရသူတို့ကို လွှတ်ပေးသင့်ကြောင်း ရာဇသံအမိန့်ဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=‘Serious blow to democracy’: World condemns Myanmar military coup |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/world-reacts-to-military-coup-in-myanmar |access-date=1 February 2021 |work=Al Jazeera |date=1 February 2021 |language=en |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201175726/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/world-reacts-to-military-coup-in-myanmar }}</ref><ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.aa.com.tr/fr/monde/la-maison-blanche-menace-les-auteurs-du-coup-d%c3%a9tat-militaire-du-myanmar-de-sanctions/2129551 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182127/https://www.aa.com.tr/fr/monde/la-maison-blanche-menace-les-auteurs-du-coup-d%C3%A9tat-militaire-du-myanmar-de-sanctions/2129551 }}</ref> အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည်လည်း အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ [[ဒီမိုကရေစီ]]ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်အား လိုအပ်လာလျှင် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Biden threatens sanctions on Myanmar after military coup|url=https://apnews.com/article/joe-biden-politics-aung-san-suu-kyi-myanmar-democracy-f28e6bc37c38417d19a86b524a14de0d|author=Lee, Matthew|website=APNews.com|date=February 1, 2021|access-date=February 1, 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202013132/https://apnews.com/article/joe-biden-politics-aung-san-suu-kyi-myanmar-democracy-f28e6bc37c38417d19a86b524a14de0d}}</ref><ref>{{cite web|title=Statement by President Joseph R. Biden, Jr. on the Situation in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/02/01/statement-by-president-joseph-r-biden-jr-on-the-situation-in-burma/|website=WhiteHouse.gov|date=February 1, 2021|access-date=February 1, 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202023944/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/02/01/statement-by-president-joseph-r-biden-jr-on-the-situation-in-burma/}}</ref> နယူးဇီလန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဂျက်ဆင်တာ အာဒန် (Jacinta Ardern) သည် အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ရပ်တန့် ထားသည့်အပြင် ရာထူးကြီးဗိုလ်ချုပ်များကိုလည်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/world/new-zealand-suspends-ties-with-myanmar--to-ban-visits-from-military-leaders-14144806|title=New Zealand suspends ties with Myanmar; to ban visits from military leaders|website=CNA|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209090828/https://www.channelnewsasia.com/news/world/new-zealand-suspends-ties-with-myanmar--to-ban-visits-from-military-leaders-14144806}}</ref> [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့သည် ထိုအာဏာသိမ်းခြင်းကိစ္စကို ပြည်တွင်း ပြဿနာ အဖြစ်နှင့်သာ ယူဆ၍ ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်လိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=West condemns Myanmar coup but Thailand, Cambodia shrug |url=https://www.bangkokpost.com/world/2060651/west-condemns-myanmar-coup-but-thailand-cambodia-shrug |access-date=1 February 2021 |work=Bangkok Post |publisher=Bangkok Post Public Company Ltd. |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210616050210/https://www.bangkokpost.com/world/2060651/west-condemns-myanmar-coup-but-thailand-cambodia-shrug }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar's army seizes power, detains Aung San Suu Kyi |url=https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/myanmars-army-seizes-power-detains-aung-san-suu-kyi-5 |access-date=1 February 2021 |work=National Post |agency=Reuters |date=1 February 2021 |language=en-CA |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210616050210/https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/myanmars-army-seizes-power-detains-aung-san-suu-kyi-5 }}</ref><ref>{{cite news|title= Myanmar military coup: Nordic and Asian reactions|date= 2 February 2021|url= https://scandasia.com/myanmar-military-coup-nordic-and-asian-reactions/|work= ScandAsia|accessdate= 2 February 2021|archivedate= 3 February 2021|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210203131348/https://scandasia.com/myanmar-military-coup-nordic-and-asian-reactions/}}</ref>
[[ကုလသမဂ္ဂ]]၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]သည် ထိုသို့အာဏာသိမ်းခြင်းသည် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီကို ထိခိုက်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary General - on Myanmar |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2021-01-31/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-myanmar |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182155/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2021-01-31/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-myanmar }}</ref> ထို့အပြင် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံအဖွဲ့]]သည်လည်း နိုင်ငံများအစည်းဝေးခေါ်ယူခဲ့၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ASEAN calls for "return to normalcy" in Myanmar after coup {{!}} Reuters<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-asean-int/asean-calls-for-return-to-normalcy-in-myanmar-after-coup-idUSKBN2A124A |accessdate=1 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131337/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-asean-int/asean-calls-for-return-to-normalcy-in-myanmar-after-coup-idUSKBN2A124A }}</ref><ref>{{Cite web |title=Negara-negara ASEAN Bahas Kudeta Militer di Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://news.detik.com/internasional/d-5357097/negara-negara-asean-bahas-kudeta-militer-di-myanmar |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182144/https://news.detik.com/internasional/d-5357097/negara-negara-asean-bahas-kudeta-militer-di-myanmar }}</ref> [[ဥရောပ သမဂ္ဂ]]သည်လည်း ထိုသို့ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ပက်သက်၍ ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://twitter.com/vonderleyen/status/1356154420459933696 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201081644/https://twitter.com/vonderleyen/status/1356154420459933696 }}</ref><ref name=politcoeu>{{cite news|url=https://www.politico.eu/article/europe-reacts-to-myanmar-military-coup/|title=EU leaders condemn military coup in Myanmar|last=Adkins|first=William|date=1 February 2021|work=Politico|accessdate=1 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131434/https://www.politico.eu/article/europe-reacts-to-myanmar-military-coup/}}</ref>
[[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]တွင် ယူကေမှဦးစီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ဖော်ယူရေးနှင့် တပ်မတော်အား ပစ်ဒဏ်ပေးနိုင်ရေးအတွက် အစည်းအဝေးခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=UNSC takes no action on coup in Myanmar |url=https://www.gulftoday.ae/news/2021/02/03/unsc-takes-no-action-on-coup-in-myanmar |access-date=3 February 2021 |work=Gulf Today |date=3 February 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131416/https://www.gulftoday.ae/news/2021/02/03/unsc-takes-no-action-on-coup-in-myanmar }}</ref><ref>{{cite web |author1=AFP |author2=jt |title=UN Security Council searches for unity on Myanmar |url=https://www.channelnewsasia.com/news/world/myanmar-un-security-council-emergency-meeting-uk-china-14097148 |website=Channel News Asia |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 2, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131415/https://www.channelnewsasia.com/news/world/myanmar-un-security-council-emergency-meeting-uk-china-14097148 }}</ref><ref>{{cite web |author1=AL JAZEERA AND NEWS AGENCIES |title=Security Council fails to agree statement condemning Myanmar coup |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/3/security-council-fails-to-agree-statement-condemning-myanmar-coup |website=Al Jazeera |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |quote=The UN Security Council has failed to agree on a joint statement condemning Monday’s coup in Myanmar, after a two hour long emergency meeting failed to secure the support of China, a key Myanmar ally and a veto-holding permanent member of the council. |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203041029/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/3/security-council-fails-to-agree-statement-condemning-myanmar-coup }}</ref><ref>{{cite web |author1=AP |title=UN Security Council takes no action on Myanmar coup |url=https://www.euronews.com/2021/02/03/un-security-council-takes-no-action-on-myanmar-coup |website=Euronews |access-date=3 February 2021 |language=English |date=February 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131406/https://www.euronews.com/2021/02/03/un-security-council-takes-no-action-on-myanmar-coup }}</ref> သို့သော် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံလုံးမှ သဘောတူညီချက်မရရှိခဲ့ပေ။ တရုတ်နှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် အစိုးရနှင့်ပြန်လည်ဆွေးနွှေးလိုသည်ဟုဆိုကာ သဘောတူပေးရန်ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင် များဖြစ်ကြသော တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် [[ဗီတို|ဗီတိုအာဏာ]]ကိုအသုံးပြုခဲ့၍ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်ပိတ်ပင်ခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်သည် "အစိုးရပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း" သာဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1= |title=Myanmar coup: China blocks UN condemnation as protest grows |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55913947 |website=BBC News |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203101508/https://www.bbc.com/news/world-asia-55913947 }}</ref> အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမဟုတ်ကြသော အိန္ဒိယနှင့်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သည် ထိုသို့ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဖော်ယူရေးကို ပြုလုပ်ပေးရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|work=The Guardian|title=Aung San Suu Kyi could face two years in jail over ‘illegal’ walkie-talkies|date=3 February 2021|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/03/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-workers-hospitals-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi|accessdate=5 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223034039/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/03/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-workers-hospitals-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi}}</ref>
၂၀၂၁ မတ် လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဖမ်းဆီးခံရသူများအား ပြန်လွတ်ပေးရန်၊ အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအားကူညီပေးရန်၊ စစ်တပ်နှင့်ပြည်သူနှစ်ဖက်လုံးမှ ဆွေးနွှေးတိုင်ပင်ကြရန်သာ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="un_calls_for_reversal_2021_03_10_ap">[https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-asia-pacific-myanmar-united-nations-4d0b4e78b8b740784c7ed5adb0aec3b4 "UN calls for reversal of Myanmar coup and condemns violence"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053758/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-asia-pacific-myanmar-united-nations-4d0b4e78b8b740784c7ed5adb0aec3b4|date=11 April 2021}} March 10, 2021, [[Associated Press]] (also at: ''[https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-03-10/diplomats-un-to-condemn-violence-against-myanmar-protesters U.S. News and World Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-03-10/diplomats-un-to-condemn-violence-against-myanmar-protesters|date=11 April 2021}}'' and [https://www.ctvnews.ca/world/un-calls-for-reversal-of-myanmar-coup-and-condemns-violence-1.5342124 CTV News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.ctvnews.ca/world/un-calls-for-reversal-of-myanmar-coup-and-condemns-violence-1.5342124|date=11 April 2021}}, retrieved April 9, 2021</ref><ref name="unsc_agrees_to_condemn_2021_03_10_reuters">[https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-un/u-n-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint-idUSKBN2B22D8 "U.N. Security Council agrees to condemn Myanmar violence, urge military restraint,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-un/u-n-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint-idUSKBN2B22D8|date=11 April 2021}} March 10, 2021, [[Reuters News Service]], (also in the ''[https://www.straitstimes.com/world/united-states/un-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint Straits Times] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411055920/https://www.straitstimes.com/world/united-states/un-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint|date=11 April 2021}}'') retrieved April 9, 2021</ref><ref name="unsc_strongly_condemns_2021_03_11_afp_thehindu">[https://www.thehindu.com/news/international/un-security-council-strongly-condemns-myanmar-militarys-violence/article34040125.ece "U.N. Security Council Strongly Condemns Myanmar Military's Violence,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616050212/https://www.thehindu.com/news/international/un-security-council-strongly-condemns-myanmar-militarys-violence/article34040125.ece|date=16 June 2021}} March 11, 2021, [[Agence France-Presse]] in ''[[The Hindu]]''</ref><ref name="press_release_sc14462_2021_03_10_unsc">[https://www.un.org/press/en/2021/sc14462.doc.htm "Issuing Presidential Statement, Security Council Expresses Deep Concern about Developments in Myanmar,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411055134/https://www.un.org/press/en/2021/sc14462.doc.htm|date=11 April 2021}} Press Release SC/14462, March 10, 2021, [[United Nations Security Council]], retrieved April 9, 2021</ref>
၂၀၂၁ မတ် ၂၇ တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နေ့အခမ်းအနားကို နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=On Bloodiest Day for Myanmar Civilians, India Attends Military Parade by Coup Leaders |url=https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade |work=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=28 March 2021 |access-date=28 March 2021 |archive-date=28 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210328071814/https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=28 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210328071814/https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade }}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ တွင် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံအသင်း]]မှ မင်းအောင်လှိုင်အား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ [[ဂျာကာတာမြို့]]ရှိ အာဆီယံခေါင်းဆောင်များစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ဆန့်ကျင်သောနိုင်ငံရေးသမားများမှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]သည် အာဆီယံအား ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအား ထိုအစည်းအဝေးသို့ ဖိတ်ခေါ်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web|date=2021-04-20|title=Myanmar's National Unity Government must be invited to this week's ASEAN Special Summit, MPs say|url=https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|access-date=2021-04-22|website=ASEAN Parliamentarians for Human Rights|language=en-US|archive-date=28 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428023046/https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=28 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428023046/https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/}}</ref><ref>{{cite news |last1=Allard |first1=Tom |title=Southeast Asian leaders to press Myanmar junta to end violence, allow aid - sources |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ |access-date=April 24, 2021 |work=Reuters |date=April 24, 2021 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423194011/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=23 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423194011/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ }}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=ASEAN leaders meet Myanmar coup leader Min Aung Hlaing in Indonesia, amid killings |url=https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece |access-date=24 April 2021 |work=The Hindu |date=24 April 2021 |language=en-IN |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424081626/https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=24 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424081626/https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece }}</ref> အာဆီယံသည် အချက်ငါးချက်ပါ သဘောတူညီမှု (five-point consensus) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ မင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်သူတို့အပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများကို လျှော့ချပေးရန်သာတောင်းဆိုခဲ့၍ အခြားထိရောက်သော ဆောင်ရွက်ချက်များကို ပေးစွမ်းခြင်းမပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web|date=2021-04-24|title=Chairman's Statement on the ASEAN Leaders' Meeting.|url=http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx|access-date=2021-04-24|website=ASEAN Summit 2021|language=en-US|archive-date=24 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424135206/http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424135206/http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx}}</ref>
=====အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်များ=====
အာဆီယံ၏ သဘောတူညီထားသော အချက် (၅)ချက်အရ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဒုဝန်ကြီး [[အီရိဝမ် ယူစွပ်ဖ်]]၊ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ပရက် ဆိုခွန်]]၊ ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ရတ်နို မာဆုဒီ]] တို့က အထူးကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-24|title=အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ မြန်မာ့အရေး ချဉ်းကပ်မှုပုံစံအသစ်|url=https://news-eleven.com/article/243121}}</ref>
==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
{{wikisource|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် ၁/၂၀၂၁}}
* [[အောင်ဆန်းစုကြည်]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]
* [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ]]
* [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]]
* [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
==ကိုးကားချက်==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘက်အာဏာသိမ်းမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ် အာဏာသိမ်းခြင်းနှင့် အာဏာသိမ်းရန်ကြိုးပမ်းမှုများ]]
{{တပ်မတော်}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
f1lgjy1ulqkabekalgsrlsf7qa9st66
1026202
1026154
2026-04-17T07:46:26Z
Salai Rungtoi
22844
/* နိုင်ငံတော်သမ္မတအား ထိန်းသိမ်းခြင်း */
1026202
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံအာဏာသိမ်းခံရခြင်း
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပဋိပက္ခများသမိုင်း]]
| image = Aung San Suu Kyi & Min Aung Hlaing collage.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = ဖမ်းဆီးခံရသော အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] (ဝဲ) နှင့် <br/>အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သောခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] (ယာ)
| date = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| place = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]
| map_type =
| map_relief =
| map_size =
| map_marksize =
| map_caption =
| map_label =
| territory =
| result = တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းမှုအောင်မြင်
* [[NLD]] အစိုးရ ဖျက်ချခံရ၊ [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရ]] စတင်
* ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်ဖမ်းဆီးခံရ
* ဝန်ကြီး ၂၄ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ<ref name="bbc1">{{cite news|date=2021-02-01|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=[[ဘီဘီစီ]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=2021-02-01|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref>
* [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ရလဒ်များ ဖျက်သိမ်းခံရ<ref name="NPR Prime Minister">{{cite news |title=Myanmar's Military Leader Declares Himself Prime Minister And Promises Elections |url=https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |access-date=10 August 2021 |work=[[Associated Press]] |agency=[[NPR]] |date=2 August 2021 |archive-date=10 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810025127/https://www.npr.org/2021/08/02/1023782084/myanmar-military-leader-prime-minister-elections |url-status=live }}</ref>
* [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|လွှတ်တော်]]ဖျက်သိမ်း၊<ref>{{cite web |title=Amid Coup, Myanmar's NLD Lawmakers Form Committee to Serve as Legitimate Parliament |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html |website=The Irrawaddy |access-date=7 April 2021 |date=8 February 2021 |archive-date=27 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227061607/https://www.irrawaddy.com/news/burma/amid-coup-myanmars-nld-lawmakers-form-committee-serve-legitimate-parliament.html |url-status=live }}</ref> ရွေးကောက်ထားသည့်အစိုးရသစ် မဖွဲ့စည်းနိုင်
* နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ (သုံးနှစ် အထိ သက်တမ်းတိုးခဲ့)<ref>{{cite news |last1=Strangio |first1=Sebastian |title=Myanmar Junta Extends State of Emergency for Fourth Time |url=https://thediplomat.com/2023/08/myanmar-junta-extends-state-of-emergency-for-fourth-time/ |access-date=5 August 2023 |work=[[The Diplomat]] |date=1 August 2023}}</ref>
* [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကိုဖွဲ့စည်း
* ထိုကောင်စီကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[မင်းအောင်လှိုင်]]မှဦးဆောင်
* [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]ကို ယာယီသမ္မတ အဖြစ်ထားရှိ
* စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ဖြစ်ပေါ်<ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s)/no by-line.--> |title=The deadly battles that tipped Myanmar into civil war |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957/ |work=The BBC |agency=The BBC |date=1 February 2022 |access-date=2 February 2022 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210065357/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Hutt |first1=David |title=The World Must Respond to Myanmar's Civil War Rather Than Its Coup |url=https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ |access-date=21 September 2022 |work=[[The Diplomat]] |date=14 September 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921070825/https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Tharoor |first1=Ishaan |title=Myanmar's junta can't win the civil war it started |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ |access-date=21 September 2022 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=21 July 2022 |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816114829/https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ebbighausen |first1=Rodion |title=Who is winning Myanmar's civil war? |url=https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 |access-date=21 September 2022 |work=[[Deutsche Welle]] |date=1 July 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190522/https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Davis |first1=Anthony |title=Is Myanmar's military starting to lose the war? |url=https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ |access-date=21 September 2022 |work=[[Asia Times]] |date=30 May 2022 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190524/https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ |url-status=live }}</ref>
| status =
| combatants_header = အစိုးရ-တပ်မတော်
| combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|မြန်မာအစိုးရ]]
* {{flagicon image|Flag_of_National_League_for_Democracy.svg}} [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
| combatant2 = {{armed forces|MYA}}
* {{flagicon image|Flag_of_the_Union_Solidarity_and_Development_Party.svg}} [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| combatant3 =
| commander1 = {{flagdeco|MYA}} [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] <br> <small> ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတ]]) </small> <br>{{flagdeco|MYA}} [[အောင်ဆန်းစုကြည်]] <br> <small> ([[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]) </small>
| commander2 = {{flagdeco|MYA|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] <br> <small> ([[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]) </small> <br> {{flagdeco|MYA}} [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] <br> <small> ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|မြန်မာနိုင်ငံဒုသမ္မတ]]) </small>
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
{{မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းဆိုင်ရာ}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းယူမှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မနက်ပိုင်းအချိန်တွင် [[မြန်မာ့တပ်မတော်|တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]နှင့် သမ္မတဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အပါအဝင် အခြားသောပါတီဝင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=31 January 2021|title=Myanmar’s Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html|access-date=31 January 2021|issn=0362-4331|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131235036/https://www.nytimes.com/2021/01/31/world/asia/myanmar-coup-suu-kyi.html}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mahtani |first1=Shibani |last2=Lynn |first2=Kyaw Ye |title=Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi |url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html |access-date=1 February 2021 |work=The Washington Post |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182106/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/myanmar-aung-sun-suu-kyi-arrest/2021/01/31/c780ce6a-6419-11eb-886d-5264d4ceb46d_story.html }}</ref> ထို့နောက် ယာယီသမ္မတ[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]သည် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ)အစည်းအဝေး ခေါ်ယူကာ နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို ကြေညာခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm|title=Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi|first=Thomson Reuters|last=Foundation|website=news.trust.org|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201053645/https://news.trust.org/item/20210201014444-5u7cm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm|title=Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office|website=www.xinhuanet.com|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201102057/http://www.xinhuanet.com/english/2021-02/01/c_139712581.htm}}</ref><ref>{{cite web |title=Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military |date=February 1, 2021 |website=voanews.com |publisher=VOA (Voice of America) |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-others-detained-military }}</ref> အာဏာသိမ်းယူမှု ဖြစ်ပွားပြီး မကြာမီတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဝေါ်ကီတော်ကီပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဦးဝင်းမြင့်ကို [[ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှု (မြန်မာနိုင်ငံ)|ကိုဗစ်ကာလ]]၌ ကျန်းမာရေးထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့်ဟု စွပ်စွဲ၍ လည်းကောင်း တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last1=Whatan|first1=Thura|last2=Whatan|firs21=Myat|5=|date=2021-02-03|title=Myanmar State Counsellor and President charged, detained for 2 more weeks|language=en-UK|work=Myanmar Times|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html|access-date=2021-02-04|12=|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204191912/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-state-counsellor-and-president-charged-detained-2-more-weeks.html}}</ref><ref>{{Cite news|last=Adange|first=Christy|date=2021-02-04|title=Myanmar Coup: Aung San Suu Kyi charged with military for “transceiver and handshake”|language=en-NZ|work=Wall Street Journal|url=https://eminetra.co.nz/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-charged-with-military-for-transceiver-and-handshake/165536/|access-date=2021-02-04|accessdate=5 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063650/https://eminetra.co.nz/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-charged-with-military-for-transceiver-and-handshake/165536/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Quint|first=The|date=2021-02-04|title=Days After Coup, Aung San Suu Kyi Charged for Breaching Import Law|language=en-IN|work=The Quint|url=https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law|access-date=2021-02-04|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204045614/https://www.thequint.com/news/world/days-after-coup-aung-san-suu-kyi-charged-for-breaching-import-law}}</ref><ref>{{Cite news|last=Solomon|first=Feliz|date=2021-02-03|title=After Myanmar Coup, Aung San Suu Kyi Accused of Illegally Importing Walkie Talkies|language=en-US|work=Eminetra|url=https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563|access-date=2021-02-04|issn=0099-9660|accessdate=4 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203182100/https://www.wsj.com/articles/after-myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-accused-of-illegally-importing-walkie-talkies-11612361563}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလည်း ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာထုတ်ပြန်ချက်များကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့်ဟု စွပ်စွဲကာ ထပ်မံတရားစွဲခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi faces new charge amid protests|publisher=BBC News|date=February 16, 2021|accessdate=February 17, 2020|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215220440/https://www.bbc.com/news/world-asia-56074429}}</ref>၂၀၂၁ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်နေ့ထိ စစ်အစိုးရအားဆန့်ကျင်သူများအား အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခြင်း ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးသူ ၉၂၀ ကျော်ရှိပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူ၆၈၀၀ကျော်ရှိသည်ဟု AAPP<ref>{{Cite web|title=Daily Briefing in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/?p=16627|access-date=2021-07-20|website=AAPP|accessdate=24 July 2021|archivedate=23 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723233135/https://aappb.org/?p=16627}}</ref>နှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းဌာနများနှင့် ပြည်တွင်းသတင်းဌာနများတွင်တွေ့ရသော်လည်း အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှာငြင်းဆန်နေဆဲဖြစ်သည်။
စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]၏ ဖြိုခွင်းမှုများကို တုံ့ပြန်သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ဆန့်ကျင်မှုများ]] နိုင်ငံအဝှမ်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="voanews.com">{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=voanews.com |date=27 June 2021 |access-date=13 April 2023 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live }}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား ၁,၇၁၉ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ၉,၉၈၄ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://aappb.org/|title=AAPP Assistance Association for Political Prisoners|access-date=4 February 2021|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206105846/https://aappb.org/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လအတွင်း ထင်ရှားသော NLD ပါတီဝင် သုံးဦးမှာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရစဉ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့သလို<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147 |title=Myanmar coup: Party official dies in custody after security raids |work=BBC News |date=7 March 2021 |access-date=7 March 2021 |archive-date=7 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307130252/https://www.bbc.com/news/world-asia-56312147 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0|title=Second Myanmar official dies after arrest, junta steps up media crackdown|newspaper=Reuters|date=9 March 2021|url-status=live|access-date=10 March 2021|archive-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317031629/https://www.reuters.com/article/APAC/idUSKBN2B005P?il=0}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လေးဦးကိုလည်း စစ်အစိုးရက ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Paddock |first=Richard C. |date=2022-07-25 |title=Myanmar Executes Four Pro-Democracy Activists, Defying Foreign Leaders |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/07/25/world/asia/myanmar-executions.html |access-date=2023-03-27 |issn=0362-4331 |archive-date=16 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116125614/https://www.nytimes.com/2022/07/25/world/asia/myanmar-executions.html |url-status=live }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျရောက်သော မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၇၆ ကြိမ်မြောက် လွတ်လပ်ရေးနေ့အား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အကျဉ်းသား ၉,၀၀၀ ကျော်အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-04 |title=Myanmar junta to release more than 9,000 prisoners in Independence Day amnesty |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20240104-myanmar-junta-to-release-more-than-9-000-prisoners-in-independence-day-amnesty |access-date=2024-01-04 |website=France 24 |language=en}}</ref>
==နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း==
[[File:Map_Pyithu_Hluttaw_Election_Results_2020_IFES_MIMU1707v02_24Nov2020_A3.pdf|thumb|left|[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀| ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]မှ အနိုင်ရရှိထားပုံ]]
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်[[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွှတ်လပ်ရေး]]ရပြီးနောက် တိုင်းပြည်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ နှင့် ၁၉၆၀ အကြားတွင် တပ်မတော်သည် ဝန်ကြီးချုပ်[[ဦးနု]]အစား တိုင်းပြည်ကိုခေတ္တအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-09-26|title=On This Day, The Day Myanmar’s Elected Prime Minister Handed Over Power|url=https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html|access-date=2021-02-01|website=[[The Irrawaddy]]|language=en-US|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201010110/https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-myanmars-elected-prime-minister-handed-power.html}}</ref> ၁၉၆၀ တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပပေးခဲ့သော်လည်း<ref>{{cite journal|last=Butwell|first=Richard|author2=von der Mehden, Fred|year=1960|title=The 1960 Election in Burma|url=https://archive.org/details/sim_pacific-affairs_1960-06_33_2/page/144|journal=Pacific Affairs|publisher=Pacific Affairs, University of British Columbia|volume=33|issue=2|pages=144–157|jstor=2752941}}</ref> ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]သည် [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ပိုက်ခဲ့]]သည်။<ref>{{Cite book|last=Taylor|first=Robert|url=http://dx.doi.org/10.1355/9789814620147|title=General Ne Win|date=2015-05-25|publisher=ISEAS Publishing|isbn=978-981-4620-14-7|access-date=2 February 2021|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1355/9789814620147/html|url-status=live}}</ref>
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|အရေးအခင်းကြီး]]ဖြစ်ခဲ့ရာ ဦးနေဝင်းအစိုးရကို ဖြုတ်ချနိုင်ခဲ့လေသည်။ သို့သော် တပ်မတော်ဦးစီးသော [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] သည် ချက်ချင်းအာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=How A Failed Uprising Set The Stage For Myanmar's Future|url=https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/|access-date=2021-02-01|website=Time magazine]|accessdate=2 February 2021|archivedate=19 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919162950/https://time.com/5360637/myanmar-8888-uprising-30-anniversary-democracy/}}</ref> ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် [[ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|ရွှေးကောက်ပွဲ]]ကို ပြန်လည်ကျင်းပခဲ့ရာ ဒေါ်ဆောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်သော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် အနိုင်ရခဲ့လေသည်။ သို့သော်တပ်မတော်သည် ထိုရလဒ်များကို အသိအမှတ်မပြုဘဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Burma: 20 Years After 1990 Elections, Democracy Still Denied |url=https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied# |website=Human Rights Watch |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=26 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926222650/https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied }}</ref><ref>[[Dieter Nohlen]], Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) ''Elections in Asia: A data handbook, Volume I'', p611 {{ISBN|0-19-924958-X}}</ref><ref>{{cite web |last1=Yan Aung |first1=Wei |title=Myanmar’s 1990 Election: Born of a Democratic Uprising, Ignored by the Military |url=https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html |publisher=ဧရာဝတီသတင်းဌာန |access-date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=31 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131234239/https://www.irrawaddy.com/elections-in-history/myanmars-1990-election-born-democratic-uprising-ignored-military.html }}</ref>
စစ်တပ်အစိုးရသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်ပြီးဆုံးခဲ့သော်လည်း အရပ်သားအစိုးရ၏ပါတီမှာ စစ်တပ်ကသာဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=How Myanmar's Fragile Push for Democracy Collapsed in a Military Coup|url=https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/|access-date=2021-02-01|website=Time|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201014938/https://time.com/5934896/myanmar-aung-san-suu-kyi-detained-coup/}}</ref> [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည်ထပ်မံ၍ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်|လွှတ်တော်]]၏ နေရာများအနက် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကိုတပ်မတော်က ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ နေရာယူထားသည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news |title=As Myanmar opens to the world, the mess inside becomes more apparent |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition |access-date=1 February 2021 |archive-date=16 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016104957/https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition |url-status=live |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016104957/https://www.bloomberg.com/quicktake/myanmars-transition }}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ခုနှစ်၏ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်သည် လွှတ်တော်နေရာ ၄၇၆ နေရာအနက် ၃၉၆ နေရာကိုအနိုင်ရရှိခဲ့ရာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ထက်ပင် ပို၍များပြားသည်။ တပ်မတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံ ပါတီဖြစ်သော [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကမူ နေရာ ၃၃ နေရာသာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ထိုအခါတပ်မတော်သည် မဲပေးခွင့်ရှိသူ ဦးရေးထက် မဲစာရင်းထုတ်ပြန်ရာတွင် ၁၀ သန်းကျော်ပိုမိုများပြားနေခြင်း ကြိုတင်ဆန္ဒမဲပေးချိန်များတွင်လဲ မလျှော်ကန်သော (ဥပဒေနှင့် မညီညွှတ်သော) မဲပေးခြင်းများ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သို့ အကြိမ်ကြိမ်သတိပေးခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက်ခြင်းများမရှိခဲ့ခြင်း စသည်ဖြင့်အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးပြကာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို အမှန်မဟုတ်ကြောင်းစွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အာဏာမသိမ်းဘူးလို့ ‘မပြောနိုင်’ ဟု တပ်မတော် ခြိမ်းခြောက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/multimedia/5594 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205163627/https://www.myanmar-now.org/mm/multimedia/5594 }}</ref> သို့ဖြစ်ရာ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]တို့သည် အာဏာသိမ်းပိုက်နိုင်သည့်အကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":0" /><ref>{{cite web |author1=ABC |author2=Reuters |title=Australia joins list of countries warning Myanmar military against staging coup amid fraud claims |url=https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328 |website=ABC News (Australia) |access-date=2 February 2021 |language=English |date=Jan 30, 2021 |accessdate=2 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201123624/https://www.abc.net.au/news/2021-01-29/australian-government-worried-about-myanmar-military-coup/13104328 }}</ref>
==ဖြစ်ရပ်များ==
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}}
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဦးဝင်းမြင့်နှင့် အခြားသောပါတီခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[မျိုးညွန့်|ဒေါက်တာမျိုးညွန့်]]က ဆိုသည်။<ref>[https://burmese.voanews.com/a/myanmamr-ruling-nld-spoleperson-coup/5758855.html စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းပြီလို့ ယူဆ - NLD ပြောခွင့်ရသူ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205142547/https://burmese.voanews.com/amp/myanmamr-ruling-nld-spoleperson-coup/5758855.html |date=5 February 2021 }}။ VOA Burmese။</ref> မိမိကိုလည်း တပ်မတော်မှ လာရောက်ဖမ်းဆီးနိုင်ချေ ရှိကြောင်းလည်းပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web|last=Foundation|first=Thomson Reuters|title=Aung San Suu Kyi and other leaders arrested, party spokesman says|url=https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|access-date=1 February 2021|website=news.trust.org|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201003325/https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201003325/https://news.trust.org/item/20210131230656-kkg7f}}</ref> ထို့အပြင် အင်တာနက်လိုင်းနှင့် ဖုန်းလိုင်းများမှာလည်း ရုတ်တရက်ပျောက်ဆုံးသွားလေသည်။<ref>{{Cite web|date=31 January 2021|title=Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising|url=https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|access-date=1 February 2021|website=NetBlocks|language=en-US|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201002842/https://netblocks.org/reports/internet-disrupted-in-myanmar-amid-apparent-military-uprising-JBZrmlB6}}</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/burma-55883505 ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော် အပါအဝင် မြို့ကြီးအများစု အဆက်သွယ်ပြတ်နေ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210201053831/https://www.bbc.com/burmese/burma-55883505 |date=1 February 2021 }}။ [[ဘီဘီစီ]]မြန်မာ။</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-02|title=Myanmar Military Blocks Internet During Coup|url=https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup|access-date=2021-02-04|website=Human Rights Watch|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204035539/https://www.hrw.org/news/2021/02/02/myanmar-military-blocks-internet-during-coup}}</ref>
ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ အယောက် ၄၀၀ ခန့်ကို နေပြည်တော်ရှိ စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာ၌ အကျယ်ချုပ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Hundreds of Myanmar MPs under house arrest|url=https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=The News|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203070626/https://www.thenews.com.pk/print/784319-hundreds-of-myanmar-mps-under-house-arrest}}</ref> ထိုအခါ NLD သည် ထိုဖမ်းဆီးခံရသောသူတို့အား ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ နေထိုင်နိုင်အောင်စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":14">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar Military Give MPs 24 Hours to Leave Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203140839/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-give-mps-24-hours-leave-naypyitaw.html}}</ref> ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများသည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များကိုရိပ်သာအတွင်း၌သာ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်ရန် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာတပ်မတော်သည် ထိုကိုယ်စားလှယ်များအား ၂၄ နာရီအတွင်း စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာမှ ထွက်ခွာရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|title=နေပြည်တော်စည်ပင်ဧည့်ရိပ်သာရှိကိုယ်စားလှယ်များအား ၂၄နာရီအတွင်းထွက်ခွာရန်ညွှန်ကြား|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/150883.html|language=my|accessdate=1 March 2021|archivedate=19 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219100553/https://myanmar.mmtimes.com/news/150883.html}}</ref><ref name=":14" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် NLD လွှတ်တော်အမတ်အယောက် ၇၀ တို့သည် စစ်အစိုးရကိုဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် လွတ်တော်အစည်းအဝေးစတင်သကဲ့သို့ သစ္စာဆိုကတိပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=NLD lawmakers in Nay Pyi Taw defy military, take oath of office|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/|access-date=2021-02-04|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204125351/https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-lawmakers-in-nay-pyi-taw-defy-military-take-oath-of-office/}}</ref>
ထို့အပြင် တပ်မတော်သည် ၂၀၀၇ [[ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး]]တွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော မြဝတီမင်းကြီးကျောင်း ဆရာတော်နှင့် [[ရွှေညဝါ ဆရာတော်|ရွှေညဝါဆရာတော်]]တို့အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":16">{{Cite web|date=2021-02-04|title=Statement on Recent Detainees in Relation to the Military Coup|url=https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/|access-date=2021-02-04|website=AAPP (Assistance Association for Political Prisoners)|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204124343/https://aappb.org/2021/02/statement-on-recent-detainees-in-relation-to-the-military-coup/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Three Saffron Revolution monks among those detained in February 1 raids|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204065724/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-saffron-revolution-monks-among-those-detained-in-february-1-raids}}</ref> [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံး]]တွင်ပါဝင်ခဲ့သူ ကိုမြအေးအားလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Coup plunges Myanmar further into a climate of religious nationalism - UCA News|url=https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256|access-date=2021-02-04|website=ucanews.com|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205073223/https://www.ucanews.com/news/coup-plunges-myanmar-further-into-a-climate-of-religious-nationalism/91256}}</ref> [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] (Assistance Association for Political Prisoners) အဖွဲ့၏အဆိုအရ လွှတ်တော်အမတ် ၁၃၃ ဦးနှင့် ပြည်သူလှုပ်ရှားမှုအတွက်တက်ကြွသူ ၁၄ ဦးတို့ကိုဖမ်းဆီးထားသည်။<ref name=":16" />
[[File:Military blocked Mandalay Region Government Office.jpg|thumb|[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]ရုံးအနီးတွင် ပိတ်ဆို့ထားစဉ်]]
[[နေပြည်တော်]]နှင့် [[ရန်ကုန်]]မြို့များတွင် တပ်မတော်စစ်သားများကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|date=1 February 2021|title=Myanmar's Aung San Suu Kyi 'detained by military', NLD party says|work=[[ဘီဘီစီ]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=1 February 2021|archive-date=31 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|url-status=live|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref> နံနက် ၁၀နာရီခန့်မှစ၍ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]မှစစ်တပ်သည်တိုင်းပြည်ကို စတင်အုပ်ချုပ်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military says it is taking control of the country|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-dda3d013897e14d5d0bd44d19eac9cd1|access-date=1 February 2021|website=AP NEWS|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201004828/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-dda3d013897e14d5d0bd44d19eac9cd1}}</ref><ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေ တစ်နှစ်ကြေညာ၊ တပ်မတော်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း လက်ရှိဒုသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေက ယာယီသမ္မတအဖြစ်တာဝန်ယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201053833/https://www.bbc.com/burmese/burma-55883030 }}</ref> ဒုသမ္မတဦးမြင့်ဆွေသည် [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ တရားဝင်အာဏာလွှဲပြောင်းမှုမရှိသော်လည်း ယာယီသမ္မတဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁ ရက် ၂ လ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ]] အခန်း(၁၁) ပုဒ်မ ၄၁၇အရ [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|နိုင်ငံတော်ကိုအရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်]]ကြေညာခဲ့ပြီး ပုဒ်မ ၄၁၈ အရ နိုင်ငံတော်၏ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတို့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar military stages coup, declares state of emergency for a year|url=https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/myanmar-military-stages-coup-declares-state-of-emergency-for-a-year-945864.html|access-date=2021-02-01|website=Deccan Herald|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201032705/https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/myanmar-military-stages-coup-declares-state-of-emergency-for-a-year-945864.html}}</ref> [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည်တိုင်းပြည်ကို တစ်နှစ်မျှ အုပ်ချုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ရန်ရှိသည်များဆောင်ရွက်ပြီး သည့်နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အား ပုဒ်မ ၄၂၂ အရ အာဏာ ပြန်လည်လွှဲအပ်ပြီးနောက် (၆) လအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar to clarify voter fraud, hold new round of elections|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-clarify-voter-fraud-hold-new-round-elections.html|access-date=2021-02-01|website=The Myanmar Times|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201060130/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-clarify-voter-fraud-hold-new-round-elections.html}}</ref><ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Telecommunications disruptions shut down Myanmar banks|url=https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html|access-date=1 February 2021|website=[[The Myanmar Times]]|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201075108/https://www.mmtimes.com/news/telecommunications-disruptions-shut-down-myanmar-banks.html}}</ref> ညပိုင်းတွင် တပ်မတော်သည် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအသစ် ၁၁ ဦး ကို ခန့်အပ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။<ref name="bbc1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://dsinfo.org/node/957|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2 February 2021|website=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Myanmar military announces new State Administrative Council|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html|access-date=2 February 2021|website=The Myanmar Times|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏နေအိမ်ကို ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်စီးခဲ့ရာ သူမအားနိုင်ငံခြားမှဆက်သွယ်ရေးကိရိယာများ ([[:en:Icom Incorporated|ICOM စကားပြောစက်]] ၁၀ လုံးနှင့် Jumber တစ်လုံး) ကို တရားမဝင်တင်သွင်းသည်ဟု တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Aung San Suu Kyi, Win Myint to face charges as NLD calls for ‘unconditional’ release|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-win-myint-to-face-charges-as-nld-calls-for-unconditional-release/|access-date=2021-02-04|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063731/https://www.frontiermyanmar.net/en/aung-san-suu-kyi-win-myint-to-face-charges-as-nld-calls-for-unconditional-release/}}</ref><ref name= "charges">{{cite web |author1=Stephen Coates |author2=Grant McCool |author3=Matthew Tostevin |title=Myanmar police file charges against Aung San Suu Kyi after coup |url=https://www.theage.com.au/world/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-after-coup-20210203-p56zcc.html |website=The Age |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131413/https://www.theage.com.au/world/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-after-coup-20210203-p56zcc.html }}</ref><ref>{{cite web |author1=Agencies/rw |title=Myanmar police file charges against ousted leader Aung San Suu Kyi under import-export law |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-14102504 |website=ChannelNewsAsia |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131344/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-police-file-charges-against-aung-san-suu-kyi-14102504 }}</ref><ref>{{cite web |author1=AFP |author2=Reuters |title=Myanmar police charge ousted leader Aung San Suu Kyi, days after military coup |url=https://www.sbs.com.au/news/myanmar-police-charge-ousted-leader-aung-san-suu-kyi-days-after-military-coup |website=SBS |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131326/https://www.sbs.com.au/news/myanmar-police-charge-ousted-leader-aung-san-suu-kyi-days-after-military-coup }}</ref> ထိုအမှု၏ပြစ်ဒဏ်သည် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အပြင် ဒဏ်ကြေးပါပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":10" /><ref>{{Cite web|title=Myanmar Detained a Team of Journalists for Flying a Drone|url=https://time.com/5002002/myanmar-arrests-journalists-drone/|access-date=2021-02-04|website=Time|accessdate=4 February 2021|archivedate=12 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112031908/https://time.com/5002002/myanmar-arrests-journalists-drone/}}</ref> နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အား ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလ နေပြည်တော်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော Car Campaign တွင် လက်ပြနှုတ်ဆက်ခဲ့သည်ကို လူစုလူဝေးပြုလုပ်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေး ကာလများတွင် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက် ဥပဒေစည်းကမ်းများကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး ဥပဒေဖြင့် တရားစွဲ၍ရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name= "charges" /><ref name=":10" />
ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျန်းလူမျိုး စီးပွားရေးအကြံပေးဖြစ်သူ [[ရှောင် တာနယ်]] (Sean Turnell) အားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Agencies/kg |title=Myanmar detains Australian adviser to Aung San Suu Kyi; first known arrest of foreign national since coup |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558 |website=ChannelNewsAsia |access-date=7 February 2021 |language=English |date=Feb 6, 2021 |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210206110939/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-coup-australian-adviser-aung-san-suu-kyi-detained-14126558 }}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နှင့် ၉ ရက်တို့တွင် တပ်မတော်သည် ညဘက်အပြင်မထွက်ရနှင့် လူ ၅ ဦးနှင့်အထက် စည်းဝေးခြင်းမပြုရအမိန့်တို့ကို ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246134033796899|access-date=2021-02-10|website=www.facebook.com|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063632/https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246134033796899}}</ref><ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246127480464221|access-date=2021-02-10|website=www.facebook.com|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063632/https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/photos/a.111448600598777/246127480464221}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Myanmar Military Govt Bans Gatherings of Five or More in Yangon, Other Areas|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-govt-bans-gatherings-five-yangon-areas.html|access-date=2021-02-10|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=10 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210021006/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-govt-bans-gatherings-five-yangon-areas.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့ရှိ NLD ရုံးချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/10/asia-pacific/myanmar-protests-resume/|title=Myanmar anti-coup protests resume despite bloodshed|date=10 February 2021|website=The Japan Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063733/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/02/10/asia-pacific/myanmar-protests-resume/}}</ref> ထို့အပြင်တပ်မတော်သည် ဆိုက်ဘာဥပဒေမူကြမ်းကိုရေးဆွဲခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေမူကြမ်းကို နည်းပညာသမားများသည် လူ့အခွင့်အရေးကိုချိုးဖောက်သည်ဟုဆိုကာ အပြင်းအထန်ရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=Civil society, businesses condemn junta’s draft Cyber Security Law|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/civil-society-businesses-condemn-juntas-draft-cyber-security-law/|access-date=2021-02-13|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=12 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212190616/https://www.frontiermyanmar.net/en/civil-society-businesses-condemn-juntas-draft-cyber-security-law/}}</ref> မြန်မာ့အင်တာနက်အတွင်း [[မီးတံတိုင်း (တွက်ချက်ခြင်း)|Firewall]] ကို တရုတ်မှကူညီ၍ တည်ဆောက်မည့်အကြောင်းကို သံသယဖြစ်လာခဲ့ကြသဖြင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ သို့သော်တရုတ်သည် ထိုအကြောင်းကို ကောလဟာလဟူ၍ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=China Denies Helping Myanmar Military Regime Build Internet Firewall|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html|access-date=2021-02-13|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216015801/https://www.irrawaddy.com/news/burma/china-denies-helping-myanmar-military-regime-build-internet-firewall.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]၌ ရဲသားများသည်လည်း ဆန္ဒပြသူများနှင့် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="CTVM">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ctvnews.ca/world/in-rural-myanmar-residents-protect-police-who-reject-coup-1.5304416 |accessdate=16 February 2021 |archivedate=11 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211073456/https://www.ctvnews.ca/world/in-rural-myanmar-residents-protect-police-who-reject-coup-1.5304416 }}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်အချိန်၌ တပ်မတော်နှင့်မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့သည် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဝန်ထမ်းများ၊ NLD အဖွဲ့ဝင်များ၊ ဆန္ဒပြသူများနှင့် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[သူရဦးရွှေမန်း]]ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Military casts a wide net with a series of late-night raids|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-casts-a-wide-net-with-a-series-of-late-night-raids|access-date=2021-02-12|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=12 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215216/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-casts-a-wide-net-with-a-series-of-late-night-raids}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရမှသတင်းမီဒီယာအား "အာဏာသိမ်းအစိုးရ" (အင်္ဂလိပ်အားဖြင့် "junta"၊ "regime") စသောအခေါ်အဝေါ်များကို အသုံးမပြုရန်တားမြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-13|title=Myanmar Military Bans Use of ‘Regime’, ‘Junta’ by Media|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-bans-use-regime-junta-media.html|access-date=2021-02-13|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=14 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215216/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-bans-use-regime-junta-media.html}}</ref> ထို့အပြင်[[မင်းကိုနိုင်]]အားလည်း ဖေ့စဘွတ်ပေါ်တွင်ပို့စ်များရေးတင်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ချမ်းရေးကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ကိုမင်းကိုနိုင်၊ ကိုဂျင်မီ၊ အဆိုတော်လင်းလင်း ၊ အင်းစိန်အောင်စိုး၊ ကိုမျိုးရန်နောင်သိမ်း၊ ပန်ဆယ်လို နှင့် မောင်မောင်အေး တို့အား ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)ဖြင့် တရားစွဲထားပြီး ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားကြောင်း တပ်မတော် ကြေညာ|url=https://news-eleven.com/article/204606|access-date=2021-02-13|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my|accessdate=14 February 2021|archivedate=14 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214215241/https://news-eleven.com/article/204606}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ပြည်သူများအားဖိနှိပ်ရန် တင့်ကားများ၊ သံချပ်ကာကားများစသည်တို့ကို မြို့ကြီးများတစ်ခွင်ပို့ချထားသည်။ ပြည်သူများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလွှတ်ပေးရန် ဆက်လက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite_web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-detention-charges-b1802284.html|title=Myanmar coup: Armoured vehicles deployed to cities amid protests as junta extends Aung San Suu Kyi detention|accessdate=15 February 2021|website=The Independent|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215153504/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-detention-charges-b1802284.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ထပ်မံတရားစွဲရမန်ယူခဲ့သည်။<ref name=newcharge>{{cite news|url=https://apnews.com/article/myanmar-aung-san-suu-kyi-new-charge-2e6f38a2f9916a3ae2ba81248f1f0b5c|title=New charge filed on Suu Kyi as Myanmar crackdown intensifies|publisher=Associated Press|date=February 17, 2020|accessdate=February 17, 2020|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216155441/https://apnews.com/article/myanmar-aung-san-suu-kyi-new-charge-2e6f38a2f9916a3ae2ba81248f1f0b5c}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် နာမည်ကျော် ဆယ်လီဘရစ်တီ ၆ ဦးအား CDM ပြုလုပ်ရန်လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Six Myanmar celebrities face arrest upon civil disobedience movement |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-myanmar-celebrities-face-arrest-support-civil-disobedience-movement.html |accessdate=19 February 2021 |archivedate=18 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218045636/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-myanmar-celebrities-face-arrest-support-civil-disobedience-movement.html }}</ref>
၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂမြန်မာသံအမတ် ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]]သည် စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ငြင်းဆန်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 |title=Myanmar Ambassador to UN denounces military coup, as envoy warns democratic processes have been 'pushed aside' |access-date=1 March 2021 |archive-date=1 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210301065202/https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=1 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210301065202/https://news.un.org/en/story/2021/02/1085902 }}</ref> နောက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှသူ့အား ရာထူးနေရာမှ ဖြုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 |title=Myanmar ambassador to the United Nations has been fired: state TV |access-date=1 March 2021 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227173843/https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=27 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227173843/https://www.ctvnews.ca/world/myanmar-ambassador-to-the-united-nations-has-been-fired-state-tv-1.5327022 }}</ref> စမ်းချောင်းမြို့နယ် ရဲစခန်းမှ ဂျပန်သတင်းထောက် ယူကီ ကီတာဇူမီ (Yuki Kitazumi) အား ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name="Arrest">{{Cite web |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html |title=Japanese journalist briefly detained in Myanmar while covering protests |access-date=5 March 2021 |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226233627/https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=26 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226233627/https://english.kyodonews.net/news/2021/02/611f231b2633-breaking-news-japanese-journalist-covering-protest-in-myanmar-detained-report.html }}</ref>
၂၀၂၁ မတ်လ ၈ ရက်တွင် MRTV သည် မစ္ဈိမ၊ [[Myanmar Now]]၊ DVB၊ 7 Day News နှင့် ခေတ်သစ်မီဒီယာ ဟူသောသတင်းမီဒီယာတို့ကို ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ သတင်းဌာန ၅ ခုကို ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ် – ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း|url=http://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583|access-date=8 March 2021|website=BBC News မြန်မာ|language=my-MM|archive-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307222929/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307222929/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-56245583}}</ref>
မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ယူကေသံအမတ် ကျော်စွာမင်းသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွှတ်ပေးရန်တောင်းဆိုမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ခေါ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972|title=Myanmar recalls ambassador in UK after he called for release of detained leader Aung San Suu Kyi|website=Sky News|access-date=11 March 2021|archive-date=9 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309202923/https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=9 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210309202923/https://news.sky.com/story/myanmar-recalls-ambassador-in-uk-after-he-called-for-release-of-detained-leader-aung-san-suu-kyi-12240972}}</ref>
===နိုင်ငံတော်သမ္မတအား ထိန်းသိမ်းခြင်း===
၂၀၂၁ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရားရုံး၌ ဦးဝင်းမြင့်၏ ထွက်ဆိုချက်များအရ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်နေ့ နံနက် (၅)နာရီခန့်တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|သမ္မတအိမ်တော်]]ရှိ အိပ်ခန်းသို့ စစ်သားများက တံခါးလာခေါက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အိမ်တော်အတွင်း အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ထားသော စစ်သားများ ရောက်ရှိနှင့်နေပြီဖြစ်သည်။ ထို့နောက် စစ်သားများက အိမ်တော်အရှေ့ပိုင်းရှိ သမ္မတရုံးခန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ရှိသူတစ်ဦးမှ ကျန်းမာရေးအကြောင်းပြ၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သမ္မတမှ ငြင်းဆိုသဖြင့် အနောက်ပိုင်းရှိ အိမ်တော်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမ္မတနှင့် မိသားစု၏ လက်ကိုင်ဖုန်းများကို သိမ်းဆည်းလိုက်ကြသည်။ ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သမ္မတအိမ်တော်မှ (၃)ရက်အတွင်း ဖယ်ရှားရန် ပြောခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၄)ရက်နေ့ညတွင် သမ္မတအိမ်တော်အနီးရှိ ဝန်ကြီးအိမ်တော်များမှ တစ်လုံးတွင် နေရာချပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ခုနှစ် မေလ (၂၃)ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ်နေရာတစ်ခုသို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-58887525|title=စစ်တပ်အရာရှိကြီး နှစ်ဦးရုံးထဲ ဝင်လာပြီး နုတ်ထွက်ခိုင်း - သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်|accessdate=12 October 2021|archivedate=12 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211012145818/https://www.bbc.com/burmese/burma-58887525}}</ref>
===အရေးပေါ်အခြေအနေ သက်တမ်းတိုးခြင်း===
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ရာမှ တစ်နှစ်ပြည့်မြောက်သဖြင့် ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွေ၏ [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ရက်နေ့နှင့် ၂၀၂၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တို့တွင် တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)လစီ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name="2022ndsc">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16370|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၁/၂၀၂၂) ကျင်းပ}}</ref><ref name="sixmonths">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/16371|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၁/၂၀၂၂}}</ref><ref name="2022ndsc2nd">{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/234923|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ(ကာလုံ) အစည်းအဝေးကျင်းပပြီး အရေးပေါ်ကာလအား ခြောက်လသက်တမ်းတိုး}}</ref>
အခြေခံဥပဒေအရ အရေးပေါ်ကာလကို သာမန်အားဖြင့် (၆)လ ၂ကြိမ်သက်တမ်းတိုးနိုင်သော်လည်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလအထိတွင် တိုင်းပြည်သည် သာမန်အခြေအနေမဟုတ်သဖြင့် နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးကြောင်း ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၃၁)ရက်နေ့တွင် ယာယီသမ္မတက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးအား သဘောထားတောင်းခံခဲ့ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ကြောင်း သဘောထားပြန်ခဲ့သည်။<ref name="2023ndsc1st">{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/243866|title=သာမန်အခြေအနေမဟုတ်သည့်အတွက် အရေးပေါ်ကာလကို နောက်ထပ်ခြောက်လသက်တမ်းတိုးရန် ကာလုံအစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်}}</ref> ၂၀၂၃ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၃၁)ရက်နေ့တွင် နောက်ထပ် (၆)လ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name="2023ndsc2nd">{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23119|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၃}}</ref>
=== နောက်ပိုင်း အဖြစ်အပျက်များ ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော မြန်မာနှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်အား အကျဉ်းချထားရာ တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဦးဝင်းမြင့်အား စစ်တပ်က အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့် မိသားစုထံပြန်လည်ရောက်ရှိ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%94%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%b6%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%b9%e1%80%99%e1%80%90-%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%9d%e1%80%84%e1%80%ba-2/ |access-date=2026-04-17 |language=en-US}}</ref>
==သိမ်းပိုက်ခြင်းအကြောင်းအရင်း==
တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း အကြောင်းအရင်းကို သေချာစွာမသိရသေးပေ။ တပ်မတော်သည် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုသည် နိုင်ငံတော်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Tatmadaw seizes power under state of emergency, to rule for a year|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/tatmadaw-seizes-power-under-state-of-emergency-to-rule-for-a-year/|access-date=2 February 2021|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201093858/https://www.frontiermyanmar.net/en/tatmadaw-seizes-power-under-state-of-emergency-to-rule-for-a-year/}}</ref> အာဏာမသိမ်းပိုက်မီ ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]သည် စစ်တပ်၏စွပ်စွဲမှုကို သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=29 January 2021|title=Myanmar election commission rejects military’s fraud claims|url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-elections-myanmar-cc1b225b806c27dda748d3ab51d0e47f|access-date=2 February 2021|website=AP NEWS|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131321/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-elections-myanmar-cc1b225b806c27dda748d3ab51d0e47f}}</ref> ထိုသို့အာဏာသိမ်းပိုက်ရခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းမှာ တပ်မတော်မှနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်လိုခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။<ref>{{cite web|date=1 February 2021|title=Min Aung Hlaing: the heir to Myanmar’s military junta|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta|access-date=2 February 2021|website=France 24|language=en|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201211206/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta}}</ref><ref>{{Cite web|title=Myanmar military appoints ministers after ousting Suu Kyi in coup|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-military-appoints-ministers-after-ousting-Suu-Kyi-in-coup|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202111108/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-military-appoints-ministers-after-ousting-Suu-Kyi-in-coup}}</ref>
တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်သောအခါတွင် ရာထူးမှအနားယူရမည်ဖြစ်ရာ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ဇူလိုင်လတွင် အနားယူရတော့မည်ဖြစ်သည်။<ref name=":4" >{{cite web|date=12 January 2021|title=Could Min Aung Hlaing’s retirement break the political deadlock?|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/|access-date=2 February 2021|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=30 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်အားဆက်ခံမည့်သူသည် ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကသာလျှင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်သည်။<ref name=":4" /> သို့ဖြစ်ရာမင်းအောင်လှိုင်အနားယူသောအခါ နိုင်ငံတကာတရားရုံးများမှသူ့အား [[ရိုဟင်ဂျာ]]ပြဿနာများနှင့် အခြားစစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် တရားစွဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|last=Editor|first=Richard Lloyd Parry, Asia|title=Senior General Min Aung Hlaing’s secret motive for Burma coup|language=en|url=https://www.thetimes.co.uk/article/senior-general-min-aung-hlaings-secret-motive-behind-burma-coup-tb32gxtxb|access-date=2 February 2021|issn=0140-0460|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131340/https://www.thetimes.co.uk/article/senior-general-min-aung-hlaings-secret-motive-behind-burma-coup-tb32gxtxb}}</ref><ref name=":5">{{cite web|title=General Min Aung Hlaing is the ambitious army chief and international pariah who seized power in Myanmar|url=https://www.sbs.com.au/news/general-min-aung-hlaing-is-the-ambitious-army-chief-and-international-pariah-who-seized-power-in-myanmar|access-date=2 February 2021|website=SBS News|language=en|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203032940/https://www.sbs.com.au/news/general-min-aung-hlaing-is-the-ambitious-army-chief-and-international-pariah-who-seized-power-in-myanmar}}</ref> ရာထူးမှအနားယူပြီးနောက်သူသည် နိုင်ငံရေးကိုဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ဟုလည်း အရိပ်အမြွှက်ပြခဲ့သည်။<ref name=":5" />
Justice For Myanmar အဖွဲ့သည် မင်းအောင်လှိုင်မိသားစုတွင် စီးပွားရေးကိစ္စရပ်များရှိသောကြောင့် စီးပွားရေး အဆင်မပြေမှု မဖြစ်စေရန် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref name=":6">{{cite web|last=|first=|date=|title=Who profits from a coup? The power and greed of Senior General Min Aung Hlaing|url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-profits-from-a-coup-the-power-and-greed-of-senior-general-min-aung-hlaing|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2 February 2021|website=Justice for Myanmar|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201043550/https://www.justiceformyanmar.org/stories/who-profits-from-a-coup-the-power-and-greed-of-senior-general-min-aung-hlaing}}</ref> မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်တပ်ပိုင်ဖြစ်သော မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]]တို့ကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|last=Pierson|first=David|date=2021-02-02|title=Myanmar's military upended its comfortable status quo by staging a coup. Why?|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-02-02/myanmar-military-coup-upended-comfortable-status-quo|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-02|website=Los Angeles Times|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131325/https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-02-02/myanmar-military-coup-upended-comfortable-status-quo}}</ref> သူ၏ သားသမီးများသည်လည်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာနယ်ပယ်အချို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":6" />
အာဏာမသိမ်းမီ ရက်အနည်းငယ်အကြာက International Monetary Fund သည် ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် [[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်]]အား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၀ မီလီယံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref name=":17">{{Cite news|last=Lawder|first=David|date=2021-02-03|title=Days before coup, IMF sent Myanmar $350 million in emergency aid; no precedent for refund|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-imf-idUSKBN2A303R|access-date=2021-02-05|accessdate=6 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205170611/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-imf-idUSKBN2A303R}}</ref> ထိုရန်ပုံငွေကို ထိုအဖွဲ့မှပြန်ယူခြင်းမရှိဘဲ ပေးအပ်ထားသည်။<ref name=":17" /> နိုင်ငံရေးအခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခံရသောအခါ IMF သည် အစိုးရပြည်သူ၏အလိုအတိုင်း ငွေကိုသုံးဆောင်သွားမည် ဟူ၍သာဆိုခဲ့သည်။<ref name=":18">{{Cite news|last=Lawder|first=David|date=2021-02-05|title=IMF says members to guide decision on whether to recognize Myanmar's military leaders|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-imf-int-idUSKBN2A426Y|access-date=2021-02-05|accessdate=6 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204203122/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-imf-int-idUSKBN2A426Y}}</ref> ဗဟိုဘဏ်၏အကြီးအကဲဖြစ်သူသည် စစ်တပ်မှဖြစ်ကြောင်းနှင့်ပက်သက်၍ ပြောဆိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref name=":18" /><ref>{{Cite web|title=Transcript of IMF Press Briefing|url=https://www.imf.org/en/News/Articles/2021/02/04/tr020421-transcript-of-imf-press-briefing|access-date=2021-02-05|website=IMF|language=en|accessdate=6 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205075030/https://www.imf.org/en/News/Articles/2021/02/04/tr020421-transcript-of-imf-press-briefing}}</ref>
အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ၏ လော်ဘီသတင်းထောက်သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့်အလွန် နီးစပ်လျက်ရှိနေသောကြောင့် အာဏာသိမ်းရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ရာတပ်မတော်အနေဖြင့် အမေရိကန်ကဲ့သို့သော အနောက်တိုင်းနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ရန် ဆောင်ရွက်လိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 |title=Lobbyist says Myanmar junta wants to improve relations with the West, spurn China |author=Simon Lewis |access-date=7 March 2021 |archive-date=7 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307193541/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=7 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307193541/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-lobbyist/lobbyist-says-myanmar-junta-wants-to-improve-relations-with-the-west-spurn-china-idUSKBN2AY0K0 }}</ref>
===နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်အားဖြင့်ကြည့်ခြင်း===
အနောက်တိုင်းမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်များအရ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံအား လွှမ်းမိုးခြယ်လှယ်နိုင်သည်။<ref name="cnbc-lee">{{Cite web |url=https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html |title=China's 'laissez-faire' approach toward Myanmar's coup puts its own interests at risk, says analyst |author=Yen Nee Lee |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.cnbc.com/2021/04/05/myanmar-coup-chinas-non-interference-could-hurt-china-says-analyst.html }}</ref><ref name="guardian-tisdall">{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear |title=A child screams in Myanmar … and China pretends not to hear |author=Simon Tisdall |access-date=13 April 2021 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412231633/https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=12 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210412231633/https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/mar/14/a-child-screams-in-myanmar-and-china-pretends-not-to-hear }}</ref><ref name="ft-">{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d |title=China holds the key to stabilising Myanmar |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021023/https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021023/https://www.ft.com/content/79930fb8-05f9-4466-acf8-00607d8dfd0d }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အစည်းအဝေးများတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်အား အရေးယူမည့်ဥပဒေမူကြမ်းတို့ကို တရုတ်နှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့သာလျှင် ဗီတိုအာဏာသုံး၍ ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ထိုနှစ်နိုင်ငံတို့သည် မြန်မာ့စစ်တပ်အား လက်နက်ထောက်ပံ့ရာ၌ အဓိကနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။<ref name="borrell">{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO |title=China, Russia undermine international Myanmar response, EU's top diplomat says |author=Kate Abnett |access-date=13 April 2021 |archive-date=13 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413021022/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-eu-idUSKBN2BY0CO }}</ref> ၂၀၁၉ တွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသောငွေကြေးမှာ ဒေါ်လာ ၁၉ ဘီလီယံရှိခဲ့၍ ဥရောပမှ မြှုပ်နှံထားသောငွေကြေးမှာ ဒေါ်လာ ၇၀၀ မီလီယံသာ ရှိခဲ့သည်။<ref name="borrell"/> ရုရှားနိုင်ငံသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအား စစ်လက်နက်ရောင်းရသဖြင့် ပိုမိုရောင်းရရန် စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ထောက်ခံသည်။<ref name="ft-russia">{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a|title=Russia strides into diplomatic void after Myanmar coup|access-date=13 April 2021|archive-date=13 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413025711/https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=13 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413025711/https://www.ft.com/content/2d3168b9-e4eb-48b3-b5a4-d9919dfcc96a}}</ref>
အစ္စရေးနိုင်ငံသည်လည်း မြန်မာ့စစ်တပ်အား စစ်လက်နက်နှင့် စစ်ဖက်သုံးကိရိယာများကို ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=GDC|date=2021-07-14|title=Myanmar Army used Israeli drones, armored vehicles and spyware during the military coup|url=https://www.globaldefensecorp.com/2021/07/14/myanmar-army-used-israeli-drones-armored-vehicles-and-spyware-during-the-military-coup/|access-date=2021-07-14|website=Global Defense Corp|language=en-US|accessdate=14 July 2021|archivedate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714053734/https://www.globaldefensecorp.com/2021/07/14/myanmar-army-used-israeli-drones-armored-vehicles-and-spyware-during-the-military-coup/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-03-01|title=Myanmar’s Military Deploys Digital Arsenal of Repression in Crackdown|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/01/world/asia/myanmar-coup-military-surveillance.html|access-date=2021-07-14|issn=0362-4331|accessdate=14 July 2021|archivedate=16 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210716231825/https://www.nytimes.com/2021/03/01/world/asia/myanmar-coup-military-surveillance.html}}</ref> အစ္စရေးတရားရုံးမှ မြန်မာနိုင်ငံအား စစ်လက်နက်ရောင်းဝယ်မှုပိတ်ဆို့ရန် အမိန်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာစစ်တပ်သည် အခြားအစ္စရေးကုမ္ပဏီများမှ လက်နက်များကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Israel's top court just ruled about arms sales to Myanmar. But we're not allowed to tell you the verdict|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-s-top-court-just-ruled-about-arms-sales-to-myanmar-but-we-re-not-allowed-to-say-more-1.5453954|access-date=2021-07-14|website=Haaretz.com|language=en|accessdate=14 July 2021|archivedate=8 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180108104131/https://www.haaretz.com/israel-news/1.814626}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-09-04|title=Israel refuses to halt arms supply to Myanmar army|url=https://www.dhakatribune.com/world/2017/09/04/israel-refuses-halt-arms-supply-myanmar-army|access-date=2021-07-14|website=Dhaka Tribune|accessdate=14 July 2021|archivedate=7 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907144847/https://www.dhakatribune.com/world/2017/09/04/israel-refuses-halt-arms-supply-myanmar-army}}</ref> တပ်မတော်အရာရှိများသည် အစ္စရေးလက်နက်ပြပွဲများကိုလည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2019-06-04|title=Despite int'l sanctions, Myanmar officials attend Tel Aviv weapons expo|url=https://www.972mag.com/myanmar-genocide-weapons-israel/|access-date=2021-07-14|website=+972 Magazine|language=en-US|accessdate=14 July 2021|archivedate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714055238/https://www.972mag.com/myanmar-genocide-weapons-israel/}}</ref>
==ဥပဒေအရသုံးသပ်မှု==
တပ်မှ အာဏာသိမ်းခြင်းသည် ဥပဒေနှင့်ကိုက်ညီသည် မညီသည်ကို ဥပဒေပညာရှင်များက မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":7" /> NLD အစိုးရသည် တပ်မတော်၏ ဥပဒေအသုံးချမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=‘The constitution is invalid now’: NLD patron fires back at military|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-constitution-is-invalid-now-nld-patron-fires-back-at-military/|access-date=2021-02-02|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201143119/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-constitution-is-invalid-now-nld-patron-fires-back-at-military/}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|date=2021-02-02|title=After coup, medical workers spearhead civil disobedience campaign|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/after-coup-medical-workers-spearhead-civil-disobedience-campaign/|access-date=2021-02-02|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131438/https://www.frontiermyanmar.net/en/after-coup-medical-workers-spearhead-civil-disobedience-campaign/}}</ref> တပ်မတော်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ]]မှ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ နှင့် ၄၁၈ တို့ကိုအသုံးပြုခဲ့၍ အာဏာသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=|first=|date=2021-02-01|title=Statement from Myanmar military on state of emergency|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-military-text-idUSKBN2A11A2|url-status=live|access-date=2021-02-02|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201085507/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-military-text-idUSKBN2A11A2}}</ref> သို့သော်ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတကသာလျှင် နိုင်ငံတော်အရေးပေါ်အခြေအနေကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]နှင့်တိုင်ပင်ပြီးမှသာ ကြေညာနိုင်စွမ်းရှိသည်။<ref name=":3">{{Cite web|date=2021-02-01|title=Emergency Powers in Myanmar|url=https://melissacrouch.com/2021/02/01/emergency-powers-in-myanmar/|access-date=2021-02-02|website=Melissa Crouch|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201025214/https://melissacrouch.com/2021/02/01/emergency-powers-in-myanmar/}}</ref> ထို့သို့ကြေညာပြီးမှသာလျှင် ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၈ အရ တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာလွှဲနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref name=":3" /> အာဏာမသိမ်းပိုက်ခင် အချိန်တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်များမှာ ပြည်သူများကရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင်များပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်တပ်မတော်သည် ထိုကောင်စီကို ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်ကသာ ဦးဆောင်သည်ဟုဆိုခဲ့ရာ ဥပဒေပုဒ်မ ၄၁၇ နှင့် ၄၁၈ တို့ကိုအသုံးချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar latest: NLD calls for Suu Kyi's release|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-latest-NLD-calls-for-Suu-Kyi-s-release|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131350/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-Police-charges-Suu-Kyi-for-importing-walkie-talkies}}</ref> ထိုသို့ ဥပဒေများကို အသုံးချခဲ့သော်လည်း အစိုးရ၏ တရားဝင် အတည်ပြုမှုမပါရှိခဲ့သောကြောင့် တပ်မတော်အနေဖြင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်တရားဝင်သည် မဝင်သည်မှာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-01|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=2021-02-02|accessdate=1 February 2021|archivedate=31 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210131232954/https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489}}</ref><ref name=":7" >{{Cite web|last=Crouch|first=Melissa|date=2021-02-02|title=The power and ambition behind Myanmar’s coup|url=https://www.theage.com.au/national/the-power-and-ambition-behind-myanmar-s-coup-20210202-p56yor.html|access-date=2021-02-02|website=The Age|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131431/https://www.theage.com.au/national/the-power-and-ambition-behind-myanmar-s-coup-20210202-p56yor.html}}</ref>
နိုင်ငံတကာ ဥပဒေပညာရှင်များကော်မရှင် International Commission of Jurists အဖွဲ့က စစ်တပ်၏အာဏာသိမ်းခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တွေ့ရှိကာ စွပ်စွဲထားသော ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မဲစာရင်းပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းသည် အရေးပေါ်အခြေနေကြေညာရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအရ လုံလောက်မျှတသော အနေအထားမဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ပေသည်။ ထို့အပြင် အဆိုပါဖော်ပြချက်တွင် ဥပဒေပညာရှင်များအဖွဲ့က စစ်တပ်၏လုပ်ဆောင်ချက်များသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု၊ နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံ သုံးခုစလုံးကို ဖောက်ဖျက်သည်ဟုလည်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":20">{{Cite web|date=2021-02-08|title=Myanmar: Military Coup d'état violates principles of rule of law, international law and Myanmar’s Constitution|url=https://www.icj.org/myanmar-military-coup-detat-violates-principles-of-rule-of-law-international-law-and-myanmars-constitution/|access-date=2021-02-09|website=International Commission of Jurists|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209053601/https://www.icj.org/myanmar-military-coup-detat-violates-principles-of-rule-of-law-international-law-and-myanmars-constitution/}}</ref>
==တုံ့ပြန်မှုများ==
===ပြည်တွင်း===
====ဆန္ဒပြမှုများ====
{{main|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ}}
[[File:2021 Myanmar Protest in Hleden.jpg|thumb|[[ရန်ကုန်မြို့]]၊ လှည်းတန်း၌ ဆန္ဒပြနေကြပုံ]]
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျန်းမာရေးလုပ်သားများနှင့် အခြားအလုပ်သမားများသည် "[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|ပြည်သူများမလိုက်နာခြင်း]]"ကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Nay Pyi Taw, Mandalay healthcare staff to join 'Civil Disobedience Campaign'|url=https://www.mmtimes.com/news/nay-pyi-taw-mandalay-healthcare-staff-join-civil-disobedience-campaign.html|access-date=2 February 2021|website=The Myanmar Times|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131330/https://www.mmtimes.com/news/nay-pyi-taw-mandalay-healthcare-staff-join-civil-disobedience-campaign.html}}</ref><ref>{{cite web|date=2 February 2021|title=Myanmar Medics Prepare Civil Disobedience Against Military Rule|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-medics-prepare-civil-disobedience-military-rule.html|access-date=2 February 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131324/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-medics-prepare-civil-disobedience-military-rule.html}}</ref> ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်လူမှုကွန်ရက်၌လည်း "Civil Disobedience Movement" အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ follower ပေါင်း ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်မျှပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":11">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Teachers, students join anti-coup campaign as hospital staff stop work|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/teachers-students-join-anti-coup-campaign-as-hospital-staff-stop-work/|access-date=2021-02-03|website=Frontier Myanmar|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=19 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219062245/https://www.frontiermyanmar.net/en/teachers-students-join-anti-coup-campaign-as-hospital-staff-stop-work/}}</ref><ref name=":8" /> အစိုးရ၌လုပ်ကိုင်ကြသော အလုပ်သမားများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အနုနည်းဖြင့်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":8" /><ref>{{cite web |author1=Matthew Tostevin |author2=Grant McCool |author3=Stephen Coates |title=Myanmar doctors stop work to protest coup as UN considers response |url=https://www.afr.com/world/asia/myanmar-doctors-stop-work-to-protest-coup-as-un-considers-response-20210203-p56z7z |website=Financial Review |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131358/https://www.afr.com/world/asia/myanmar-doctors-stop-work-to-protest-coup-as-un-considers-response-20210203-p56z7z }}</ref> ဆေးရုံနှင့် ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီ ၁၁၀ ကျော်မှ အလုပ်သမားများပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":12">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar’s Medics Launch Civil Disobedience Campaign Against Coup|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-medics-launch-civil-disobedience-campaign-coup.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=4 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223072851/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-medics-launch-civil-disobedience-campaign-coup.html}}</ref><ref name=":11" /> ဆရာဆရာမပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်နှင့်<ref name=":11" /> [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]မှ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများသည်လည်း ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":12" /> နေပြည်တော်၏ [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]]မှ အလုပ်သမားများသည်လည်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=စစ်အစိုးရကို နေပြည်တော်က နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=Radio Free Asia|language=my|accessdate=5 February 2021|archivedate=18 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218191412/https://www.rfa.org/burmese/news/nld-government-staff-against-military-coup-02042021030530.html}}</ref> [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံး]]တွင်ပါဝင်ခဲ့သူ [[မင်းကိုနိုင်]]သည်လည်း ထိုသို့[[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ကို ဆန့်ကျင်ရန်အတွက် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Veteran activist calls for civil disobedience in wake of coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/veteran-activist-calls-for-civil-disobedience-in-wake-of-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=18 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210218191353/https://www.myanmar-now.org/en/news/veteran-activist-calls-for-civil-disobedience-in-wake-of-coup}}</ref> ဆန္ဒပြသရာတွင် လက်သုံးချောင်းထောင်ထားခြင်းကို သင်္ကေတပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |author1=AP |author2=ABC News (Australia) |title=Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup |url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148 |website=ABC News (Australia) |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=8 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208220741/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-blocks-facebook-as-resistance-grows-to-military-coup/13124148 }}</ref> အချို့သော အင်တာနက် အသုံးပြုသူများသည် အာရှ၏ အွန်လိုင်း ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုဖြစ်သော [[နို့လက်ဖက်ရည်မဟာမိတ်]] (Milk Tea Alliance) ဖြင့်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=#MilkTeaAlliance has a new target brewing: Myanmar’s military|url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind|access-date=2021-02-05|website=South China Morning Post|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223094651/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3120526/asias-milkteaalliance-has-new-target-brewing-generals-behind}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း]]သည် Civil Disobedience တွင်စတင်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Civilian Disobedience Campaign' takes flight in Myanmar|url=https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html|access-date=2021-02-05|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205055420/https://www.mmtimes.com/news/civilian-disobedience-campaign-takes-flight-myanmar.html}}</ref> "[[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]" နှင့် "[[အရေးကြီးပြီ]]" ဟူသောသီချင်းတို့ကိုသီဆိုခြင်းဖြင့်လည်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref name=":23">{{Cite web|date=2018-08-09|title=Songwriter Who Provided ‘Theme Song’ to 8888 Uprising Finally Honored|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html|access-date=2021-02-04|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=5 February 2021|archivedate=22 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222024548/https://www.irrawaddy.com/news/burma/songwriter-provided-theme-song-8888-uprising-finally-honored.html}}</ref>
[[File:Protesters riding Motorcycles in Mandalay after 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[မန္တလေး ဘူတာကြီး]]အနီး ၇၈ လမ်း၌ ဆိုင်ကယ်စီး၍ ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]]
ရန်ကုန်မြို့ ကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများ၌ ညနေ ၈ နာရီ အချိန်တိုင်းတွင် အိမ်တွင်း၌ "cacerolazo" ခေါ် အိုးများနှင့်သံပုံးများကို ရိုက်ခတ်ခြင်းဖြင့် စစ်အစိုးရကိုဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows|url=http://www.theguardian.com/global-development/2021/feb/04/myanmar-coup-army-blocks-facebook-access-as-civil-disobedience-grows|access-date=2021-02-04|website=the Guardian|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author1=Reuters Staff |title=Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S |website=Reuters |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 2, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131442/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/anti-coup-protests-ring-out-in-myanmars-main-city-idUSKBN2A139S }}</ref><ref>{{Cite web|title=Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203015938/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-coup-latest-UN-Security-Council-stops-short-of-issuing-statement}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်၏ ထုတ်ကုန်များကို အားမပေးခြင်းလုပ်ငန်းကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":13">{{Cite web|date=2021-02-03|title=Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=4 February 2021|archivedate=21 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210221154215/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-calls-boycott-tatmadaw-linked-products-and-services.html}}</ref> ထိုအားမပေးသောထုတ်ကုန်များတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|Mytel]]၊ မြန်မာဘီယာ၊ မန္တလေးဘီယာ၊ ဒဂုံဘီယာ၊ [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] စသည်တို့ပါဝင်ကြသည်။<ref name=":22">{{Cite web|title=Military Chief’s Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants|archive-date=15 December 2020|access-date=11 January 2021|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=4 February 2021|archivedate=15 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်း Mytel ၌ အလုပ်သမား ၇၁ ဦးသည် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။<ref name=":11" />
[[File:Protest against military coup (9 Feb 2021, Hpa-An, Kayin State, Myanmar) (3).jpg|thumb|left|[[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘားအံမြို့]]၌ ဆရာမများ ဆန္ဒပြနေကြစဉ်]]
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ ညနေ ၈ နာရီ၌ အချို့သောရန်ကုန်သားများသည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားစေလွှတ်ရန် ၁၅ မိနစ်မျှထွက်ရောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html|access-date=2021-02-02|website=ဗွီအိုအေ|language=my|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131338/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-civil-disobedience-movement-/5762587.html}}</ref> [[မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|မန္တလေးစည်ပင်]]မှ အဖွဲ့ဝင် ၆ ယောက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် လုပ်ငန်းမှထွက်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Mandalay vice mayor, MCDC members resign|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html|access-date=2021-02-03|website=The Myanmar Times|accessdate=4 February 2021|archivedate=8 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210208020329/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-vice-mayor-mcdc-members-resign.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆေးတက္ကသိုလ် (မန္တလေး)|မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]]ရှေ့၌ လူအယောက် ၃၀ ဆန္ဒပြခဲ့ကြရာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule|url=https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html|access-date=2021-02-04|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204113803/https://www.mmtimes.com/news/mandalay-citizens-protest-against-tatmadaw-rule.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Four arrested in Mandalay after street protest against military coup|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup|access-date=2021-02-04|website=Myanmar NOW|language=en|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204184904/https://www.myanmar-now.org/en/news/four-arrested-in-mandalay-after-street-protest-against-military-coup}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ လူအယောက်နှစ်သောင်းခန့် လမ်းပေါ်ထွက်ခဲ့၍ အောင်ဆန်းစုကြည်အား လွတ်ပေးရန် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=search<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/6/thousands-of-myanmar-protesters-face-off-with-police-in-yangon |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210206120408/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/6/thousands-of-myanmar-protesters-face-off-with-police-in-yangon }}</ref> ထို့အပြင် မန္တလေးနှင့် ပျဉ်းမနားမြို့တို့၌လည်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Thousands Take to Streets of Myanmar to Protest Military Takeover<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.irrawaddy.com/news/thousands-take-to-streets-of-myanmar-to-protest-military-takeover.html |accessdate=7 February 2021 |archivedate=6 February 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210206212943/https://www.irrawaddy.com/news/thousands-take-to-streets-of-myanmar-to-protest-military-takeover.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် အကြမ်းဖက်အားကိုသုံး၍ ဆန္ဒပြသူများကို လူစုခွဲစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူ ၆ ဦးမှာ ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည့်အပြင် အသက် ၂၀ အရွယ်ရှိသော မိန်းကလေးတစ်ဦးသည်လည်း ဦးခေါင်း၌ကျည်ဆန်မှန်ခဲ့ကာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Six Protesters Injured After Myanmar Police Fire on Protest|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-protesters-injured-myanmar-police-fire-protest.html|access-date=2021-02-10|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=10 February 2021|archivedate=10 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210055534/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-protesters-injured-myanmar-police-fire-protest.html}}</ref> ဆန္ဒပြသူအယောက် ၁၀၀ ခန့်မှာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-09|title=Protest crackdown begins in Myanmar, over 100 nabbed in Mandalay|url=https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html|access-date=2021-02-10|website=The Myanmar Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109190256/https://www.mmtimes.com/news/protest-crackdown-begins-myanmar-over-100-nabbed-mandalay.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူအများစုကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-10|title=Arrested protesters released in Mandalay|url=https://www.mmtimes.com/news/arrested-protesters-released-mandalay.html|access-date=2021-02-10|website=The Myanmar Times|accessdate=10 February 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217063638/https://www.mmtimes.com/news/arrested-protesters-released-mandalay.html}}</ref>
[[File:Our Legitimate Government CRPH.jpg|thumb|[[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ တရားဝင်အစိုးရသည် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ဖြစ်သည်ဟု ဗီနိုင်းများကိုင်ဆောင်၍ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေကြစဉ်။|link=Special:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1f/Our_Legitimate_Government_CRPH.jpg]]
လူငယ်များသည် ရိုးရာဝတ်စုံများ၊ စကတ်များ၊ မင်္ဂလာဆောင်ဝတ်စုံများ စသည်တို့ကိုဝတ်ဆင်ပြီး တစ်မူထူးခြားစွာဆန္ဒပြခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းသာမက နိုင်ငံတကာမီဒီယာများကို တွေ့မြင်စေရန်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-08|title=Myanmar coup: 'My ex is bad but military is worse'|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55982001|access-date=2021-02-11|accessdate=12 February 2021|archivedate=12 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212214437/https://www.bbc.com/news/world-asia-55982001}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=Princesses and bodybuilders: The new generation of Myanmar protesters|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-protests-princesses-bodybuilders-b1800498.html|access-date=2021-02-11|website=The Independent|language=en|accessdate=12 February 2021|archivedate=16 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216143255/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/myanmar-coup-protests-princesses-bodybuilders-b1800498.html}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့ ([[ပြည်ထောင်စုနေ့]]) တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့]]၌ ရဲများသည် သေနတ်များပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကိုလူစုခွဲစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Limited|first=Bangkok Post Public Company|title=Protesters defy Myanmar junta, shots fired in Mawlamyine|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/world/2067231/protesters-defy-myanmar-junta-shots-fired-in-mawlamyine|access-date=2021-02-12}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]]၌ ဆန္ဒပြသူများအား သေနတ်ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် လူစုခွဲစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သတင်းထောက် ၅ ဦးလည်း ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|date=2021-02-14|title=Myanmar coup: Troops on the streets as internet cut off|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955|access-date=2021-02-15|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215050610/https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955|url-status=live|accessdate=17 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215050610/https://www.bbc.com/news/world-asia-56062955}}</ref> မန္တလေးမြို့တွင်လည်း စစ်သားများသည်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့်ပူးပေါင်းခဲ့ပြီး ရာဘာကျည်ဆန်များအပြင် လောက်လေးခွများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-15|title=Myanmar: troops and police forcefully disperse marchers in Mandalay|url=http://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi|access-date=2021-02-15|website=the Guardian|language=en|archive-date=15 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215142518/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi|url-status=live|accessdate=17 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215142518/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/15/myanmar-internet-restored-protesters-army-presence-aung-san-suu-kyi}}</ref>
====အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှု====
ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ဖေ့စဘွတ်လူမှုကွန်ရက်ကို "တိုင်းပြည် တည်ငြိမ်လိုသောကြောင့်" ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့အထိပိတ်ပင်ရန် အင်တာနက်ပေးစွမ်းသူများကို အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":15">{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-03|title=Myanmar internet providers block Facebook services after government order|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-facebook-idUSKBN2A32ZE|access-date=2021-02-04}}</ref> [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း|MPT]] သည်လည်း [[Facebook Messenger|Facebook messenger၊]] [[အင်စတာဂရမ်]] နှင့် [[WhatsApp]] တို့ကိုပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ [[တယ်လီနော မြန်မာ|တယ်လီနော]]ကမူ ဖေ့စဘွတ်ကိုသာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-03|title=Directive to block social media service|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/|access-date=2021-02-04|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-service/}}</ref><ref name=":15" /> ဖေ့စဘွတ်ကို ပြည်သူများမလိုက်နာခြင်းလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ရန်အတွက်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":15" /> ဖေ့စဘွတ်အပိတ်ပင်ခံရသောအခါ အသုံးပြုသူများသည် တွစ်တာသို့ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ရာ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar. စသည်တို့ကိုရေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|last=Potkin|first=Fanny|date=2021-02-05|title=After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-twitter-idUSKBN2A5189|access-date=2021-02-06}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် [[တွစ်တာ]]ကိုပါပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar’s new military government is now blocking Twitter and Instagram|url=https://social.techcrunch.com/2021/02/05/myanmar-military-government-is-now-blocking-twitter/|access-date=2021-02-06|website=TechCrunch|language=en-US}}{{Dead link|date=September 2023 }}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar|url=https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/|access-date=2021-02-06|website=Telenor Group|language=en|archive-date=5 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205103134/https://www.telenor.com/directive-to-block-social-media-services-twitter-and-instagram-in-myanmar/}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်တွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-06|title=Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand|url=https://apnews.com/article/united-nations-myanmar-media-social-media-yangon-e7765d3459d386219ee1dca8ad1e089c|access-date=2021-02-06|website=AP NEWS}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကုလသမဂ္ဂ]]မှ အင်တာနက် ပြန်ဖွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သောကြောင့် အင်တာနက် လိုင်းများကိုနေ့လယ်တွင်ပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် လူမှုကွန်ရက်များကိုမူ ဆက်လက်ပိတ်ပင်ထားသည်။<ref>{{Cite web|title=Internet access partially restored in Myanmar as protests grow against military coup|url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802|access-date=2021-02-07|website=CNA|language=en|archive-date=14 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614233403/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/internet-access-partially-restored-in-myanmar-as-protests-grow-14131802}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်မှစ၍ အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုကို မနက် ၁ နာရီမှ ၉ နာရီအထိပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-14|title=Myanmar: tanks roll into cities as internet shut down|url=http://www.theguardian.com/world/2021/feb/14/tanks-on-streets-of-myanmar-city-prompt-us-embassy-warning|access-date=2021-02-15|website=the Guardian|language=en|accessdate=15 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215035232/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/14/tanks-on-streets-of-myanmar-city-prompt-us-embassy-warning}}</ref><ref>{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-02-14|title=Military Imposes Full Grip on Myanmar in Overnight Crackdown|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html|access-date=2021-02-15|issn=0362-4331|accessdate=15 February 2021|archivedate=15 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215152313/https://www.nytimes.com/2021/02/14/world/asia/myanmar-military-crackdown.html}}</ref> စစ်အစိုးရ၏ အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး နေ့စွဲအလိုက်စေခိုင်းမှုများကို [[တယ်လီနော မြန်မာ]] မှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Directives from authorities in Myanmar - February 2021 |url=https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/ |website=Telenor Group |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |language=en |accessdate=15 February 2021 |archivedate=15 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215082607/https://www.telenor.com/sustainability/responsible-business/human-rights/mitigate/human-rights-in-myanmar/directives-from-authorities-in-myanmar-february-2021/ }}</ref>
====စီးပွားရေး====
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး အိမ်ရာတိုးတက်ရေး စီးပွားရေးဖြစ်သော Amata Corporation သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ တစ်ဘီလီယံကုန်ကျသော စက်မှုတိုးတက်ရေးဇုန်တည်ဆောက်ခြင်းကို အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကြောင့်ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9">{{Cite web|title=Thailand's Amata halts $1bn Myanmar property project after coup|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Thailand-s-Amata-halts-1bn-Myanmar-property-project-after-coup|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203020504/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Thailand-s-Amata-halts-1bn-Myanmar-property-project-after-coup}}</ref><ref>{{Cite web|title=Thai developer invests $1bn to put Myanmar industry on global map|url=https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Thai-developer-invests-1bn-to-put-Myanmar-industry-on-global-map|access-date=2021-02-02|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201132726/https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Thai-developer-invests-1bn-to-put-Myanmar-industry-on-global-map}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ကားထုတ်လုပ်မှု အကြီးဆုံးဖြစ်သော [[စူဇူကီး]]သည်လည်း ပြည်တွင်းကားထုတ်လုပ်မှုကို ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9" /> ရန်ကုန် စတော့အိတ်စချိန်းသည်လည်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို ရပ်ဆိုင်းထားသည်။<ref name=":9" /> မြန်မာနိုင်ငံ၏ အိမ်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းစီးပွားရေးသည်လည်း ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-05|title=Myanmar's real estate sector crashes|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmars-real-estate-sector-crashes.html|access-date=2021-02-05|website=The Myanmar Times|accessdate=5 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205065856/https://www.mmtimes.com/news/myanmars-real-estate-sector-crashes.html}}</ref> ပြင်သစ်ရေနံကုမ္ပဏီဖြစ်သော Total SE သည် မိမိ၏ပံ့ပိုးမှုအပေါ် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာနေသည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-02-04|title=Total assessing impact of Myanmar coup on its projects|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-total-int-idUSKBN2A4120|access-date=2021-02-07|accessdate=7 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204144308/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-total-int-idUSKBN2A4120}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကီရင် ကုမ္ပဏီ (Kirin Company) သည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]]နှင့် အဆက်အသွယ်ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=Erin Handley |title=Kirin, parent company of Australian beer company Lion, cuts ties with Myanmar military after coup |url=https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-kirin-parent-company-lion-cuts-ties-military-coup/13125778 |website=ABC (Australian Broadcasting Network) |access-date=10 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=7 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210207194258/https://www.abc.net.au/news/2021-02-05/myanmar-kirin-parent-company-lion-cuts-ties-military-coup/13125778 }}</ref><ref>{{cite web |author1=Ben Doherty |author2=Ben Butler |title=Kirin beer company cuts brewery ties with Myanmar military over coup |url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/05/kirin-beer-company-cuts-brewery-ties-with-myanmar-military-over-coup |website=The Guardian |access-date=10 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=10 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210035719/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/05/kirin-beer-company-cuts-brewery-ties-with-myanmar-military-over-coup }}</ref><ref name=":19">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with army-owned partner after coup|url=https://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-08|website=Thomson Reuters Foundation|accessdate=10 February 2021|archivedate=5 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205091809/http://news.trust.org/item/20210205070108-ktqjw/}}</ref> ထိုကုမ္ပဏီသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဘီယာထုတ်လုပ်မှုတွင် ဈေးကွက်ရှယ်ရာ ၈၀% (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၇ ဘီလီယံ) ကိုပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":19" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် Razer ကို တွဲဖက်တည်ထောင်သူ သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်မှ ရှယ်ယာအများစုပိုင်ဖြစ်သော Virginia Tobacco ဆေးလိပ်ကုမ္ပဏီသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=hermesauto|date=2021-02-09|title=Razer co-founder and director Lim Kaling pulls out of Myanmar joint venture|url=https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint|access-date=2021-02-09|website=The Straits Times|language=en|accessdate=10 February 2021|archivedate=20 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210220104458/https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/razer-co-founder-and-director-lim-kaling-pulls-out-of-myanmar-joint}}</ref> ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်သည်လည်း နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ပက်သက်၍ နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးနှင့်လုပ်ဆောင်မည် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Myanmar junta chief Min Aung Hlaing says this coup is 'different'|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-junta-chief-Min-Aung-Hlaing-says-this-coup-is-different|access-date=2021-02-09|website=Nikkei Asia|language=en-GB|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209073807/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Coup/Myanmar-junta-chief-Min-Aung-Hlaing-says-this-coup-is-different}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]] မြန်မာနိုင်ငံအားထောက်ပံ့မည့်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ ပေးအပ်ခြင်းကိုရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Times|first=The New York|title=Video: Biden Imposes New Sanctions on Leaders of Myanmar Military Coup|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/video/us/politics/100000007598187/biden-myanmar-sanctions.html|access-date=2021-02-11|issn=0362-4331|accessdate=12 February 2021|archivedate=11 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211053918/https://www.nytimes.com/video/us/politics/100000007598187/biden-myanmar-sanctions.html}}</ref>
====တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုများ====
ဆန္ဒပြမှုများစပြီးမကြာမီတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာ့ရဲတပ်ဖွဲ့]]မှ ပုန်ကန်မှုများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရဲအရာရှိ ၁၁ ဦးသည် ဆန္ဒပြသူများအား မသတ်ဖြတ်လိုသောကြောင့် မြန်မာ–အိန္ဒိယနယ်စပ်ရှိ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ မိသားစုများနှင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL |title=Archived copy |access-date=11 March 2021 |archive-date=10 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310201711/https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL |url-status=live |accessdate=19 June 2021 |archivedate=10 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310201711/https://www.themizorampost.net/page-view?date=06-03-2121&page_no=1&edition_id=NULL }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338|title=Myanmar coup: India asked to return police officers who crossed border|work=BBC News|date=7 March 2021|via=www.bbc.com|access-date=11 March 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310193532/https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=10 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310193532/https://www.bbc.com/news/world-asia-56309338}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms|title=Myanmar protest: '19 Myanmar cops take shelter in Mizoram' | World News – Times of India|website=The Times of India|access-date=11 March 2021|archive-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317031623/https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=17 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317031623/https://timesofindia.indiatimes.com/world/rest-of-world/19-myanmar-cops-take-shelter-in-mizoram/articleshow/81340117.cms}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/|title='Shoot till they are dead': Some Myanmar police flee to India after refusing orders|first=Devjyot|last=Ghoshal|date=10 March 2021|website=The Japan Times|access-date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311063436/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=11 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311063436/https://www.japantimes.co.jp/news/2021/03/10/asia-pacific/myanmar-police-fled-india/}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982|title=Myanmar coup: 'We were told to shoot protesters', say police who fled|work=BBC News|date=10 March 2021|via=www.bbc.com|access-date=11 March 2021|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311060041/https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=11 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311060041/https://www.bbc.com/news/world-asia-56343982}}</ref> စစ်ကောင်စီသည် မီဇိုရမ်ဒေသရှိ ရဲအရာရှိများအား မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html|title=Mizoram is waiting for govt's direction on Myanmar refugees: state minister|first=Press Trust of|last=India|newspaper=Business Standard India|date=8 March 2021|via=Business Standard|access-date=11 March 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310062454/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=10 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310062454/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/mizoram-is-waiting-for-govt-s-direction-on-myanmar-refugees-state-minister-121030801200_1.html}}</ref> အာသံရိုင်ဖယ်တက်ဖွဲ့ကိုမူ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်၏ လုံခြုံရေးကို ကျပ်မတ်စေရန် အိန္ဒိယအစိုးရမှ အမိန့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=IANS|title=India orders Assam Rifles to prevent influx from Myanmar|url=https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar|access-date=12 March 2021|website=Telangana Today|language=en-US|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308120557/https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=8 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308120557/https://telanganatoday.com/india-orders-assam-rifles-to-prevent-influx-from-myanmar}}</ref> ၂၀၂၁ မတ်လ ၅ ရက်နေ့အထိ ရဲသားများ ၆၀၀ ကျော်မျှ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်၍ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-03-05|title=More Than 600 Police Join Myanmar's Anti-Regime Protest Movement|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/600-police-join-myanmars-anti-regime-protest-movement.html|access-date=2021-04-25|website=The Irrawaddy|language=en-US|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907144847/https://www.irrawaddy.com/news/burma/600-police-join-myanmars-anti-regime-protest-movement.html}}</ref> မတ်လ ၁၀ ရက်မှစ၍ နယ်စပ်၌ဖြတ်သန်းမှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/|title=India in diplomatic spot as Myanmar urges return of cops who fled|first=Super|last=User|date=7 March 2021|website=The Federal|access-date=11 March 2021|archive-date=7 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307061024/https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307061024/https://thefederal.com/news/india-in-diplomatic-spot-as-myanmar-urges-return-of-cops-who-fled-across-border/}}</ref>
မြန်မာ့တပ်မတော်၌လည်း တပ်တွင်းပုန်ကန်မှုများရှိခဲ့သည်။ တပ်မ ၇၇ မှ အရာရှိ ထွန်းမြတ်အောင်နှင့် တပ်မ ၉၉ မှ ဗိုလ်မှူးဟိန်းသော်ဦးတို့အပါအဝင် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်သားများသည် မိမိတို့ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":21">{{Cite web|title=အာဏာမသိမ်းခင်ကတည်းက တပ်ပျက်နေကြောင်း ပုန်ကန်သူတပ်အရာရှိပြောကြား|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442|access-date=2021-04-25|website=Myanmar NOW|language=my|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425224334/https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=25 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425224334/https://www.myanmar-now.org/mm/news/6442}}</ref><ref name=":24">{{Cite news|last=Beech|first=Hannah|date=2021-03-28|title=Inside Myanmar's Army: 'They See Protesters as Criminals'|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331|archive-date=26 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426094628/https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=26 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210426094628/https://www.nytimes.com/2021/03/28/world/asia/myanmar-army-protests.html}}</ref><ref name=":25">{{Cite web|title=Interview: 'Military Leaders Are Afraid of Letting Their Power Go'|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html|access-date=2021-04-25|website=Radio Free Asia|language=en|archive-date=25 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425224332/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html|url-status=live|accessdate=19 June 2021|archivedate=25 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210425224332/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/hein-thaw-oo-04202021170420.html}}</ref> ထိုတပ်အရာရှိတို့သည် တပ်မတော်အတွင်း၌ မတည်ငြိမ်မှုများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":21" /><ref name=":24" /><ref name=":25" />
===နိုင်ငံတကာ===
====ပြင်ပဆန္ဒပြမှုများ====
[[File:Protesters demanding Aung San Suu Kyi's release at Kasumigaseki, Tokyo after the February 2021 Myanmar coup.jpg|thumb|[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုကျိုမြို့]]၌ လူယောက် ၃၀၀၀ ခန့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားလွှတ်ပေးရန် ဆန္ဒပြကြစဉ်<ref>{{Cite web |title=3,000 Myanmar protesters rally in Tokyo for Suu Kyi’s release : The Asahi Shimbun<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=http://www.asahi.com/ajw/articles/14162323 |accessdate=4 February 2021 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204095353/http://www.asahi.com/ajw/articles/14162323 }}</ref>]]
ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာလူမျိုးအယောက် ၂၀၀ ခန့်နှင့် အချို့သော ထိုင်းဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုအတွက် တက်ကြွသူများသည် [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ မြန်မာသံရုံးတွင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Thaiprotest">{{Cite web|date=1 February 2021|title=ด่วน! ชาว 'เมียนมา' ชู 3 นิ้วบุกประท้วงหน้าสถานทูต ต้านรัฐประหารในประเทศ|url=https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/920306|access-date=1 February 2021|website=Bangkok Biz News|language=th|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182031/https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/920306}}</ref> ထိုဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦး ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar’s military stages coup d’etat: Live news |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/myanmar-military-stages-coup-against-aung-san-suu-kyi-live |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182055/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/myanmar-military-stages-coup-against-aung-san-suu-kyi-live }}</ref>
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုကျိုမြို့]]တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် [[ကုလသမဂ္ဂ တက္ကသိုလ်]]၌ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းကို ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Myanmar workers in Japan protest against Tatmadaw’s actions|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html|access-date=2021-02-01|website=The Myanmar Times|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182053/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[ဝါရှင်တန်ဒီစီ]]၏ မြန်မာသံရုံးရှေ့၌ မြန်မာ-အမေရိကန်လူများ အယောက် ၁၅၀ ကျော် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=ဝါရှင်တန်ဒီစီက မြန်မာစစ်သံရုံးရှေ့မှာ အမေရိကန်ရောက် မြန်မာတွေဆန္ဒပြ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-protest-against-military-coup-in-washington-dc-02032021193807.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-02-04|website=Radio Free Asia|language=my|accessdate=5 February 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204043631/https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-protest-against-military-coup-in-washington-dc-02032021193807.html}}</ref>
စင်္ကာပူရဲတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းမပြုလုပ်ရန် သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Netto |first1=Stephen |title=Police issues warning against plans to protest in Singapore over current situation in Myanmar |url=https://www.theonlinecitizen.com/2021/02/05/police-issues-warning-against-plans-to-protest-in-singapore-over-current-situation-in-myanmar/ |website=The Online Citizen |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205075814/https://www.theonlinecitizen.com/2021/02/05/police-issues-warning-against-plans-to-protest-in-singapore-over-current-situation-in-myanmar/ }}</ref><ref>{{cite web |author1=CNA/ga(ta) |author2=Channel News Asia |title=Police warn against plans to protest in Singapore over situation in Myanmar |url=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/police-warn-against-protest-plans-singapore-over-myanmar-14119078 |website=ChannelNewsAsia |access-date=5 February 2021 |language=English |date=Feb 5, 2021 |accessdate=5 February 2021 |archivedate=5 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205072243/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/police-warn-against-protest-plans-singapore-over-myanmar-14119078 }}</ref> ထိုရဲတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာသံရုံးရှေ့၌ နိုင်ငံခြားသားဆန္ဒပြသူ ၃ ဦးကို ဆန္ဒပြခွင့်မယူထားသောကြောင့် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/myanmar-men-investigated-allegedly-protest-embassy-police-14195396 |accessdate=15 February 2021 |archivedate=14 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214235721/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/myanmar-men-investigated-allegedly-protest-embassy-police-14195396 }}</ref>
====နိုင်ငံခြားအစိုးရများ====
[[File:Reacció al cop d'estat de Myanmar de 2021.svg|thumb|
{{legend|#0000ff|မြန်မာ}}
{{legend|#4daf4a|အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကိုဆန့်ကျင်}}{{legend|#80c87d|အလွန်စိုးရိမ်သည်ဟုဆို}}{{legend|#fee000|ကြားနေ}}
{{legend|#c0c0c0|အဆိုပြုမှုမရှိ}}]]
[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]၊<ref>{{Cite web|last=Feb 1|first=TIMESOFINDIA COM /|last2=2021|last3=Ist|first3=09:36|title=Deeply concerned by developments in Myanmar, says India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/deeply-concerned-by-developments-in-myanmar-says-india/articleshow/80623041.cms|access-date=2021-02-01|website=The Times of India|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182036/https://timesofindia.indiatimes.com/india/deeply-concerned-by-developments-in-myanmar-says-india/articleshow/80623041.cms}}</ref> [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]၊<ref>{{cite news |title=Bangladesh wants democratic process upheld in Myanmar |url=https://www.dhakatribune.com/world/south-east-asia/2021/02/01/military-coup-in-myanmar-not-necessarily-to-affect-rohingya-repatriation |access-date=1 February 2021 |work=Dhaka Tribune |publisher=2A Media Limited. |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201063550/https://www.dhakatribune.com/world/south-east-asia/2021/02/01/military-coup-in-myanmar-not-necessarily-to-affect-rohingya-repatriation }}</ref> [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]၊<ref>{{citeweb|title=Indonesia Urges All Parties in Myanmar to Exercise Self-Restraint|url=https://kemlu.go.id/portal/en/read/2118/siaran_pers/indonesia-urges-all-parties-in-myanmar-to-exercise-self-restraint|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Indonesia|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182046/https://kemlu.go.id/portal/en/read/2118/siaran_pers/indonesia-urges-all-parties-in-myanmar-to-exercise-self-restraint}}</ref> [[တရုတ်နိုင်ငံ|တရုတ်]]၊<ref>{{cite web|year=1 February 2021|title=China 'notes' Myanmar coup, hopes for stability|publication-place=REUTERS|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-china/china-notes-myanmar-coup-hopes-for-stability-idUSKBN2A11P2?il=0|access-date=1 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131344/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-china/china-notes-myanmar-coup-hopes-for-stability-idUSKBN2A11P2?il=0}}</ref> [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]]၊<ref>{{citeweb|title=Press Release: Latest Situation in Myanmar|url=https://twitter.com/MalaysiaMFA/status/1356122970159104000|publisher=Ministry of Foreign Affairs (Malaysia)|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182040/https://twitter.com/MalaysiaMFA/status/1356122970159104000}}</ref> [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]၊<ref>{{Cite web|title=Pakistan hopes from all sides in Myanmar to be restraint, work for peace: Zahid Hafeez|url=https://www.radio.gov.pk/01-02-2021/pakistan-hopes-from-all-sides-in-myanmar-to-be-restraint-work-for-peace-zahid-hafeez|access-date=2021-02-01|website=www.radio.gov.pk|language=en|accessdate=2 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201144030/https://www.radio.gov.pk/01-02-2021/pakistan-hopes-from-all-sides-in-myanmar-to-be-restraint-work-for-peace-zahid-hafeez}}</ref> [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|ဖိလစ်ပိုင်]]၊<ref>{{cite news |last1=Lee-Brago |first1=Pia |title=Philippines following Myanmar situation with deep concern |url=https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern |access-date=2 February 2021 |work=Philstar.com |date=3 February 2021 |archive-date=3 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131356/https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern |url-status=live |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131356/https://www.philstar.com/headlines/2021/02/03/2074984/philippines-following-myanmar-situation-deep-concern }}</ref> [[တောင်ကိုရီးယား]]၊<ref>{{cite web|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20210201009200325|title=S. Korea expresses concerns over Myanmar coup|website=[[Yonhap News Agency]]|date=February 1, 2021|accessdate=February 1, 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201100350/https://en.yna.co.kr/view/AEN20210201009200325}}</ref> [[စင်္ကာပူ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2021/02/20210201-Myanmar|title=MFA Spokesperson's Comments in Response to Media Queries on the Detention of Myanmar Leaders and Officials|date=1 February 2021|website=Ministry of Foreign Affairs Singapore|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182043/https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2021/02/20210201-Myanmar}}</ref> စသောနိုင်ငံများသည် အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းကို စိုးရိမ်ပါကြောင်းနှင့် အစိုးရနှင့်တပ်မတော်တို့သည် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Goldman|first=Russell|date=2021-02-01|title=Myanmar’s Coup, Explained|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/01/world/asia/myanmar-coup.html|access-date=2021-02-02|issn=0362-4331|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202084031/https://www.nytimes.com/2021/02/01/world/asia/myanmar-coup.html}}</ref> [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]၊<ref>{{cite web |last1=Tillett |first1=Andrew |title=Australia joins global condemnation of Myanmar generals |url=https://www.afr.com/world/asia/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-detained-20210201-p56ycy |website=Financial Review |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 1, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201020736/https://www.afr.com/world/asia/myanmar-leader-aung-san-suu-kyi-detained-20210201-p56ycy }}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=Statement on Myanmar|url=https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=Minister for Foreign Affairs – Minister for Women – Senator the Hon Marise Payne|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201093854/https://www.foreignminister.gov.au/minister/marise-payne/media-release/statement-myanmar}}</ref> [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊<ref>{{cite web|url=https://cultmtl.com/2021/02/justin-trudeau-on-myanmar-the-democratic-process-must-be-respected/|title=Justin Trudeau on Myanmar: “The democratic process must be respected”|date=2 February 2021|website=Cult MTL|accessdate=3 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131331/https://cultmtl.com/2021/02/justin-trudeau-on-myanmar-the-democratic-process-must-be-respected/}}</ref> [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊<ref>{{Cite web |title=France calls on Myanmar military to release Suu Kyi, respect election results<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://uk.sports.yahoo.com/news/myanmar-aung-san-suu-kyi-072052284.html |accessdate=2 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131433/https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=2_cc-session_74704c41-a143-4ae4-8f5b-1e4af6cd3535 }}</ref> [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]၊<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/germany-condemns-myanmar-coup-in-strongest-terms-/2129847 |accessdate=2 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201104100/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/germany-condemns-myanmar-coup-in-strongest-terms-/2129847 }}</ref> [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]<ref>{{cite news |title=Japan urges Myanmar military to free Suu Kyi, restore democracy |url=https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ |access-date=2 February 2021 |work=Manila Bulletin |agency=Agence France-Presse |date=1 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201094835/https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ |url-status=live |accessdate=6 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201094835/https://mb.com.ph/2021/02/01/japan-urges-myanmar-military-to-free-suu-kyi-restore-democracy/ }}</ref> [[နယူးဇီလန်နိုင်ငံ|နယူးဇီလန်]]၊<ref>{{Cite web|last=Mahuta|first=Nanaia|date=1 February 2021|title=New Zealand statement on Myanmar|url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-statement-myanmar|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=1 February 2021|website=via beehive.gov.nz|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201051939/https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-statement-myanmar}}</ref> [[စပိန်နိုင်ငံ|စပိန်]]၊<ref>{{Cite web|date=2021-02-01|title=Sánchez condena el golpe de Estado en Myanmar y pide vuelta a la democracia|url=https://www.lavanguardia.com/politica/20210201/6213485/sanchez-condena-golpe-myanmar-pide-vuelta-democracia.html|access-date=2021-02-01|website=La Vanguardia|language=es|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131521/https://www.lavanguardia.com/politica/20210201/6213485/sanchez-condena-golpe-myanmar-pide-vuelta-democracia.html}}</ref> [[ဆွီဒင်နိုင်ငံ|ဆွီဒင်]]၊<ref>{{cite web|url=https://sverigesradio.se/artikel/foreign-minister-condemns-military-coup-in-myanmar|title=Foreign Minister condemns military coup in Myanmar|publisher=Sveriges Radio|website=sverigesradio.se|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201221458/https://sverigesradio.se/artikel/foreign-minister-condemns-military-coup-in-myanmar}}</ref> [[တူရကီနိုင်ငံ|တူရကီ]]၊<ref>{{cite news |last1=Bir |first1=Burak |title=Turkey condemns, 'deeply concerned' by coup in Myanmar |url=https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkey-condemns-deeply-concerned-by-coup-in-myanmar/2129572 |access-date=1 February 2021 |work=Anadolu Agency |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182117/https://www.aa.com.tr/en/turkey/turkey-condemns-deeply-concerned-by-coup-in-myanmar/2129572 }}</ref> [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/uk-condemns-military-coup-in-myanmar/2129749|title=UK condemns military coup in Myanmar|date=1 February 2021|work=Anadolu Agency|language=en|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182110/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/uk-condemns-military-coup-in-myanmar/2129749}}</ref> နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နိုင်ငံများ<ref>{{Cite web|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/|title=Statement by White House Spokesperson Jen Psaki on Burma|date=1 February 2021|website=The White House|accessdate=1 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201072432/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/01/31/statement-by-white-house-spokesperson-jen-psaki-on-burma/}}</ref> သည် ဖမ်းဆီးခံရသူတို့ကို လွှတ်ပေးသင့်ကြောင်း ရာဇသံအမိန့်ဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=‘Serious blow to democracy’: World condemns Myanmar military coup |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/world-reacts-to-military-coup-in-myanmar |access-date=1 February 2021 |work=Al Jazeera |date=1 February 2021 |language=en |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201175726/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/1/world-reacts-to-military-coup-in-myanmar }}</ref><ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.aa.com.tr/fr/monde/la-maison-blanche-menace-les-auteurs-du-coup-d%c3%a9tat-militaire-du-myanmar-de-sanctions/2129551 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182127/https://www.aa.com.tr/fr/monde/la-maison-blanche-menace-les-auteurs-du-coup-d%C3%A9tat-militaire-du-myanmar-de-sanctions/2129551 }}</ref> အမေရိကန်သမ္မတ [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]သည်လည်း အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ [[ဒီမိုကရေစီ]]ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်အား လိုအပ်လာလျှင် ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Biden threatens sanctions on Myanmar after military coup|url=https://apnews.com/article/joe-biden-politics-aung-san-suu-kyi-myanmar-democracy-f28e6bc37c38417d19a86b524a14de0d|author=Lee, Matthew|website=APNews.com|date=February 1, 2021|access-date=February 1, 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202013132/https://apnews.com/article/joe-biden-politics-aung-san-suu-kyi-myanmar-democracy-f28e6bc37c38417d19a86b524a14de0d}}</ref><ref>{{cite web|title=Statement by President Joseph R. Biden, Jr. on the Situation in Burma|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/02/01/statement-by-president-joseph-r-biden-jr-on-the-situation-in-burma/|website=WhiteHouse.gov|date=February 1, 2021|access-date=February 1, 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=2 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202023944/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/02/01/statement-by-president-joseph-r-biden-jr-on-the-situation-in-burma/}}</ref> နယူးဇီလန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဂျက်ဆင်တာ အာဒန် (Jacinta Ardern) သည် အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ရပ်တန့် ထားသည့်အပြင် ရာထူးကြီးဗိုလ်ချုပ်များကိုလည်း ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/world/new-zealand-suspends-ties-with-myanmar--to-ban-visits-from-military-leaders-14144806|title=New Zealand suspends ties with Myanmar; to ban visits from military leaders|website=CNA|accessdate=10 February 2021|archivedate=9 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209090828/https://www.channelnewsasia.com/news/world/new-zealand-suspends-ties-with-myanmar--to-ban-visits-from-military-leaders-14144806}}</ref> [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့သည် ထိုအာဏာသိမ်းခြင်းကိစ္စကို ပြည်တွင်း ပြဿနာ အဖြစ်နှင့်သာ ယူဆ၍ ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်လိုကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=West condemns Myanmar coup but Thailand, Cambodia shrug |url=https://www.bangkokpost.com/world/2060651/west-condemns-myanmar-coup-but-thailand-cambodia-shrug |access-date=1 February 2021 |work=Bangkok Post |publisher=Bangkok Post Public Company Ltd. |date=1 February 2021 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210616050210/https://www.bangkokpost.com/world/2060651/west-condemns-myanmar-coup-but-thailand-cambodia-shrug }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar's army seizes power, detains Aung San Suu Kyi |url=https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/myanmars-army-seizes-power-detains-aung-san-suu-kyi-5 |access-date=1 February 2021 |work=National Post |agency=Reuters |date=1 February 2021 |language=en-CA |accessdate=1 February 2021 |archivedate=16 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210616050210/https://nationalpost.com/pmn/news-pmn/myanmars-army-seizes-power-detains-aung-san-suu-kyi-5 }}</ref><ref>{{cite news|title= Myanmar military coup: Nordic and Asian reactions|date= 2 February 2021|url= https://scandasia.com/myanmar-military-coup-nordic-and-asian-reactions/|work= ScandAsia|accessdate= 2 February 2021|archivedate= 3 February 2021|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210203131348/https://scandasia.com/myanmar-military-coup-nordic-and-asian-reactions/}}</ref>
[[ကုလသမဂ္ဂ]]၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]သည် ထိုသို့အာဏာသိမ်းခြင်းသည် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီကို ထိခိုက်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary General - on Myanmar |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2021-01-31/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-myanmar |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182155/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2021-01-31/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-myanmar }}</ref> ထို့အပြင် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံအဖွဲ့]]သည်လည်း နိုင်ငံများအစည်းဝေးခေါ်ယူခဲ့၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ASEAN calls for "return to normalcy" in Myanmar after coup {{!}} Reuters<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-asean-int/asean-calls-for-return-to-normalcy-in-myanmar-after-coup-idUSKBN2A124A |accessdate=1 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131337/https://www.reuters.com/article/myanmar-politics-asean-int/asean-calls-for-return-to-normalcy-in-myanmar-after-coup-idUSKBN2A124A }}</ref><ref>{{Cite web |title=Negara-negara ASEAN Bahas Kudeta Militer di Myanmar<!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --> |url=https://news.detik.com/internasional/d-5357097/negara-negara-asean-bahas-kudeta-militer-di-myanmar |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182144/https://news.detik.com/internasional/d-5357097/negara-negara-asean-bahas-kudeta-militer-di-myanmar }}</ref> [[ဥရောပ သမဂ္ဂ]]သည်လည်း ထိုသို့ အာဏာသိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ပက်သက်၍ ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://twitter.com/vonderleyen/status/1356154420459933696 |accessdate=1 February 2021 |archivedate=1 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201081644/https://twitter.com/vonderleyen/status/1356154420459933696 }}</ref><ref name=politcoeu>{{cite news|url=https://www.politico.eu/article/europe-reacts-to-myanmar-military-coup/|title=EU leaders condemn military coup in Myanmar|last=Adkins|first=William|date=1 February 2021|work=Politico|accessdate=1 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131434/https://www.politico.eu/article/europe-reacts-to-myanmar-military-coup/}}</ref>
[[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]တွင် ယူကေမှဦးစီး၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ဒီမိုကရေစီ ပြန်လည်ဖော်ယူရေးနှင့် တပ်မတော်အား ပစ်ဒဏ်ပေးနိုင်ရေးအတွက် အစည်းအဝေးခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=UNSC takes no action on coup in Myanmar |url=https://www.gulftoday.ae/news/2021/02/03/unsc-takes-no-action-on-coup-in-myanmar |access-date=3 February 2021 |work=Gulf Today |date=3 February 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131416/https://www.gulftoday.ae/news/2021/02/03/unsc-takes-no-action-on-coup-in-myanmar }}</ref><ref>{{cite web |author1=AFP |author2=jt |title=UN Security Council searches for unity on Myanmar |url=https://www.channelnewsasia.com/news/world/myanmar-un-security-council-emergency-meeting-uk-china-14097148 |website=Channel News Asia |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 2, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131415/https://www.channelnewsasia.com/news/world/myanmar-un-security-council-emergency-meeting-uk-china-14097148 }}</ref><ref>{{cite web |author1=AL JAZEERA AND NEWS AGENCIES |title=Security Council fails to agree statement condemning Myanmar coup |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/2/3/security-council-fails-to-agree-statement-condemning-myanmar-coup |website=Al Jazeera |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |quote=The UN Security Council has failed to agree on a joint statement condemning Monday’s coup in Myanmar, after a two hour long emergency meeting failed to secure the support of China, a key Myanmar ally and a veto-holding permanent member of the council. |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203041029/https://www.aljazeera.com/news/2021/2/3/security-council-fails-to-agree-statement-condemning-myanmar-coup }}</ref><ref>{{cite web |author1=AP |title=UN Security Council takes no action on Myanmar coup |url=https://www.euronews.com/2021/02/03/un-security-council-takes-no-action-on-myanmar-coup |website=Euronews |access-date=3 February 2021 |language=English |date=February 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131406/https://www.euronews.com/2021/02/03/un-security-council-takes-no-action-on-myanmar-coup }}</ref> သို့သော် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံလုံးမှ သဘောတူညီချက်မရရှိခဲ့ပေ။ တရုတ်နှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် အစိုးရနှင့်ပြန်လည်ဆွေးနွှေးလိုသည်ဟုဆိုကာ သဘောတူပေးရန်ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင် များဖြစ်ကြသော တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် [[ဗီတို|ဗီတိုအာဏာ]]ကိုအသုံးပြုခဲ့၍ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန်ပိတ်ပင်ခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်သည် "အစိုးရပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်း" သာဖြစ်သည်ဟုဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1= |title=Myanmar coup: China blocks UN condemnation as protest grows |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55913947 |website=BBC News |access-date=3 February 2021 |language=English |date=Feb 3, 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=3 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203101508/https://www.bbc.com/news/world-asia-55913947 }}</ref> အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမဟုတ်ကြသော အိန္ဒိယနှင့်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သည် ထိုသို့ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဖော်ယူရေးကို ပြုလုပ်ပေးရန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news|work=The Guardian|title=Aung San Suu Kyi could face two years in jail over ‘illegal’ walkie-talkies|date=3 February 2021|url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/03/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-workers-hospitals-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi|accessdate=5 February 2021|archivedate=23 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210223034039/https://www.theguardian.com/world/2021/feb/03/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi-workers-hospitals-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi}}</ref>
၂၀၂၁ မတ် လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဖမ်းဆီးခံရသူများအား ပြန်လွတ်ပေးရန်၊ အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအားကူညီပေးရန်၊ စစ်တပ်နှင့်ပြည်သူနှစ်ဖက်လုံးမှ ဆွေးနွှေးတိုင်ပင်ကြရန်သာ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="un_calls_for_reversal_2021_03_10_ap">[https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-asia-pacific-myanmar-united-nations-4d0b4e78b8b740784c7ed5adb0aec3b4 "UN calls for reversal of Myanmar coup and condemns violence"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053758/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-asia-pacific-myanmar-united-nations-4d0b4e78b8b740784c7ed5adb0aec3b4|date=11 April 2021}} March 10, 2021, [[Associated Press]] (also at: ''[https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-03-10/diplomats-un-to-condemn-violence-against-myanmar-protesters U.S. News and World Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.usnews.com/news/world/articles/2021-03-10/diplomats-un-to-condemn-violence-against-myanmar-protesters|date=11 April 2021}}'' and [https://www.ctvnews.ca/world/un-calls-for-reversal-of-myanmar-coup-and-condemns-violence-1.5342124 CTV News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.ctvnews.ca/world/un-calls-for-reversal-of-myanmar-coup-and-condemns-violence-1.5342124|date=11 April 2021}}, retrieved April 9, 2021</ref><ref name="unsc_agrees_to_condemn_2021_03_10_reuters">[https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-un/u-n-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint-idUSKBN2B22D8 "U.N. Security Council agrees to condemn Myanmar violence, urge military restraint,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411053756/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-un/u-n-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint-idUSKBN2B22D8|date=11 April 2021}} March 10, 2021, [[Reuters News Service]], (also in the ''[https://www.straitstimes.com/world/united-states/un-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint Straits Times] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411055920/https://www.straitstimes.com/world/united-states/un-security-council-agrees-to-condemn-myanmar-violence-urge-military-restraint|date=11 April 2021}}'') retrieved April 9, 2021</ref><ref name="unsc_strongly_condemns_2021_03_11_afp_thehindu">[https://www.thehindu.com/news/international/un-security-council-strongly-condemns-myanmar-militarys-violence/article34040125.ece "U.N. Security Council Strongly Condemns Myanmar Military's Violence,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616050212/https://www.thehindu.com/news/international/un-security-council-strongly-condemns-myanmar-militarys-violence/article34040125.ece|date=16 June 2021}} March 11, 2021, [[Agence France-Presse]] in ''[[The Hindu]]''</ref><ref name="press_release_sc14462_2021_03_10_unsc">[https://www.un.org/press/en/2021/sc14462.doc.htm "Issuing Presidential Statement, Security Council Expresses Deep Concern about Developments in Myanmar,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411055134/https://www.un.org/press/en/2021/sc14462.doc.htm|date=11 April 2021}} Press Release SC/14462, March 10, 2021, [[United Nations Security Council]], retrieved April 9, 2021</ref>
၂၀၂၁ မတ် ၂၇ တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်နေ့အခမ်းအနားကို နိုင်ငံရှစ်နိုင်ငံမှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=On Bloodiest Day for Myanmar Civilians, India Attends Military Parade by Coup Leaders |url=https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade |work=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=28 March 2021 |access-date=28 March 2021 |archive-date=28 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210328071814/https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=28 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210328071814/https://thewire.in/diplomacy/india-china-russia-pakistan-attend-myanmar-armed-forces-day-parade }}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ တွင် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံအသင်း]]မှ မင်းအောင်လှိုင်အား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ [[ဂျာကာတာမြို့]]ရှိ အာဆီယံခေါင်းဆောင်များစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန်ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပိုက်မှုကို ဆန့်ကျင်သောနိုင်ငံရေးသမားများမှ ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့]]သည် အာဆီယံအား ဆက်သွယ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအား ထိုအစည်းအဝေးသို့ ဖိတ်ခေါ်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web|date=2021-04-20|title=Myanmar's National Unity Government must be invited to this week's ASEAN Special Summit, MPs say|url=https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|access-date=2021-04-22|website=ASEAN Parliamentarians for Human Rights|language=en-US|archive-date=28 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428023046/https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=28 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428023046/https://aseanmp.org/2021/04/20/myanmars-national-unity-government-must-be-invited-to-this-weeks-asean-special-summit-mps-say/}}</ref><ref>{{cite news |last1=Allard |first1=Tom |title=Southeast Asian leaders to press Myanmar junta to end violence, allow aid - sources |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ |access-date=April 24, 2021 |work=Reuters |date=April 24, 2021 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423194011/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=23 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423194011/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/regional-ngos-urge-asean-include-ousted-myanmar-lawmakers-crisis-summit-2021-04-23/ }}</ref> ထိုအစည်းအဝေးတွင် မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ဟူ၍ ခေါ်ဆိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=ASEAN leaders meet Myanmar coup leader Min Aung Hlaing in Indonesia, amid killings |url=https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece |access-date=24 April 2021 |work=The Hindu |date=24 April 2021 |language=en-IN |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424081626/https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece |url-status=live |accessdate=18 June 2021 |archivedate=24 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424081626/https://www.thehindu.com/news/international/asean-leaders-meet-myanmar-coup-leader-min-aung-hlaing-in-indonesia-amid-killings/article34399476.ece }}</ref> အာဆီယံသည် အချက်ငါးချက်ပါ သဘောတူညီမှု (five-point consensus) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ မင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်သူတို့အပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများကို လျှော့ချပေးရန်သာတောင်းဆိုခဲ့၍ အခြားထိရောက်သော ဆောင်ရွက်ချက်များကို ပေးစွမ်းခြင်းမပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web|date=2021-04-24|title=Chairman's Statement on the ASEAN Leaders' Meeting.|url=http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx|access-date=2021-04-24|website=ASEAN Summit 2021|language=en-US|archive-date=24 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424135206/http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx|url-status=live|accessdate=18 June 2021|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424135206/http://asean2021.bn/Theme/news/news-24.04.21-csalm.aspx}}</ref>
=====အာဆီယံအထူးကိုယ်စားလှယ်များ=====
အာဆီယံ၏ သဘောတူညီထားသော အချက် (၅)ချက်အရ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ်များ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ခုနှစ်တွင် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဒုဝန်ကြီး [[အီရိဝမ် ယူစွပ်ဖ်]]၊ ၂၀၂၂ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ပရက် ဆိုခွန်]]၊ ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[ရတ်နို မာဆုဒီ]] တို့က အထူးကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2021-04-24|title=အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်ရဲ့ မြန်မာ့အရေး ချဉ်းကပ်မှုပုံစံအသစ်|url=https://news-eleven.com/article/243121}}</ref>
==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်==
{{wikisource|ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် ၁/၂၀၂၁}}
* [[အောင်ဆန်းစုကြည်]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[၈၈၈၈ အရေးအခင်း (ရှစ်လေးလုံး)|ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]
* [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ]]
* [[တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)]]
* [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
==ကိုးကားချက်==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ စစ်ဘက်အာဏာသိမ်းမှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ် အာဏာသိမ်းခြင်းနှင့် အာဏာသိမ်းရန်ကြိုးပမ်းမှုများ]]
{{တပ်မတော်}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
i60fclj70o4n76e5ckbsw61lz76pz0a
အောင်လင်းဒွေး
0
203391
1026150
1025191
2026-04-17T02:55:23Z
Salai Rungtoi
22844
/* ချီးမြှင့်ခံရသည့် ဆုများ */
1026150
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name = အောင်လင်းဒွေး
| native_name =
| native_name_lang =
| honorific_suffix =
| image = Aung Lin Dwe.jpg
| image_size = 220px
| image_upright =
| smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.-->
| smallimage_alt =
| alt =
| caption = ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက(၂ ဧပြီ ၂၀၂၆)
| order =
|office = ၅ ဦးမြောက် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက]]
|term_start = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end =
|deputy = [[Jeng Phang နော်တောင်]]
|predecessor = [[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|တီခွန်မြတ်]]
|successor =
|office1 = တတိယအကြိမ် [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 =
|deputy1 = [[Jeng Phang နော်တောင်]]
|predecessor1 = [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]]
|successor1 =
|order2 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2 = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] မဲဆန္ဒနယ် (၁၁)
|term_start2 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end2 =
|majority2= အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်
|predecessor2 =
|successor2 =
| office3 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ရုံး <br>အမှုဆောင်ချုပ်
| status3 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor3 = ''ရာထူးစတင်''
| successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း''
|deputy3 = [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်းဦး]]
| office4 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]<br> အဖွဲ့ဝင်
|appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
| term_start4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end4 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| predecessor4 = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor4 = ''ကော်မရှင်ဖျက်သိမ်း''
| office5 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အတွင်းရေးမှူး
|deputy5= [[ရဲဝင်းဦး]]
| term_start5 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅<!-- Add data only when the actual term has ended, not for terms which will end in the future. (Per usage guideline.) -->
| predecessor5 = ''ကောင်စီစတင်''
| successor5 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
| office6 = [[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
| status6 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start6 = ဩဂုတ် ၂၀၁၆
| term_end6 = ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂
| predecessor6 =
| successor6 = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
| office7 = တိုင်းမှူး [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| status7 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start7 = ၂၀၁၄
| term_end7 = ဩဂုတ် ၂၀၁၆
| predecessor7 =
| successor7 =
| office8 = အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူး
| status8 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start8 = အောက်တိုဘာ ၂၀၁၁
| term_end8 = ၂၀၁၄
| predecessor8 =
| successor8 =
| office9 = ကျောင်းအုပ်ကြီး <br>[[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]]
| status9 = <!--If this is specified, overrides Incumbent.-->
| term_start9 = ၉ မေ၂၀၁၁
| term_end9 = ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၁
| predecessor9 = ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ညိုစော]]
| successor9 = ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်စိုး
| pronunciation =
| birth_name =
| birth_date = {{bda|1962|05|31|df=y}}
| birth_place = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| citizenship = မြန်မာ
| nationality =
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| otherparty = <!--For additional political affiliations-->
| height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->
| spouse = ဥမ္မာမြင့်
| relations =
| children = ရွှေရည်ဖူးအောင်<br/>လှိုင်ဘွားအောင်<br/>ဖြိုးအာကာအောင်
| mother =
| father =
| relatives =
| residence =
| education =
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]အပတ်စဉ် ၂၅
| occupation =
| profession =
| known_for =
| salary =
| net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source -->
| cabinet =
| committees =
| portfolio =
| awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]]
*[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၂)
*[[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၆)
*မဟာသရေစည်သူ (၂၀၂၆)
| signature =
| signature_alt =
| website =
<!--Military service-->
| nickname =
| allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၈၄ -၂၀၂၅
| rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}} [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]
| unit =
| commands =
| battles =
| mawards = <!-- for military awards - appears as "Awards" if |awards= is not set -->
|military_data1=ကြည်း ၁၈၂၆၃
|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] (ငြိမ်း)<br>[[မဟာသရေစည်သူ]]၊ [[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့|ဇေယျကျော်ထင်]]၊ ဦး
}}
'''ဦးအောင်လင်းဒွေး''' (၃၁ မေ ၁၉၆၂ ဖွား) သည် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီးနှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အစည်းအဝေးတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73053|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73048|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref>
၎င်းသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး၊ [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]](ကာလုံ) ရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီများဖူလုံစွာရရှိရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သည့် မြေဩဇာများရရှိရေး အစည်းအဝေးကျင်းပ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81305 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၎င်းသည် မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] အဆင့်ရှိ အရာရှိကြီးတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|last=|first=|date=|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://dsinfo.org/node/957|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206000142/http://dsinfo.org/node/957|archive-date=2021-02-06|access-date=2021-02-02|website=Tatmadaw Information Team|language=my|accessdate=14 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝ ==
၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်တွင် ဗိုလ်ကြီး မောင်မောင်ဒွေး နှင့် ဒေါ်စိန်နု တို့က [[ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်]] ၌ မွေးဖွားခဲ့ သည်။မွေးချင်း ၄ဦး အနက် ဒုတိယမြောက်သားဖြစ်ပြီး၊ ညီမ စုစုဒွေးမှာ [[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန ညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်သည်။
== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
ငယ်စဉ်ဘဝ ပညာရေးများကို အထက(၁) ပြင်ဦးလွင် နှင့် အလက(၃)ပြင်ဦးလွင် တို့တွင် ဖြတ်သန်းသင်ယူခဲ့သည်။အထက(၁)ပြင်ဦးလွင် မှ ဆယ်တန်းအောင်ပြီးနောက်၊မန္တလေးဒေသကောလိပ် တွင် အဆင်မြင့်ပညာများ သင်ယူခဲ့သည်။ထိုသို့ တက္ကသိုလ်ပညာသင်ကြားနေရင်း စစ်တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် ဖြေဆိုခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဦးအောင်လင်းဒွေးသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် ၂၅ နှင့် ကျောင်းဆင်းသည်။၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ဒုဗိုလ်ရာထူးဖြင့် ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ကြည်း ၁၈၂၆၃ နှင့် စစ်မှုစထမ်းခဲ့သည်။
သူသည် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဒကစမှူး(စစ်တွေ) မှသည် စစ်တက္ကသိုလ် အောင်ဇေယျဗိုလ်လောင်းတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းသည်။ထိုမတိုင်မီက စစ်ဆင်ရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်မှုအနေဖြင့် ကရင်ပြည်နယ် ခမရ(၁)၊ခမရ (၃၈၄)၊ခမရ(၇၀၂)တပ်ရင်းများတွင် ၃ကြိမ်တာဝန်ကျခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ဖြင့် ၂၀၁၁ မေလ ၉ ရက် မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ရက်အထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းအုပ်ကြီး၊၂၀၁၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ရက် မှ မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက် အထိ [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ကျောင်းအုပ်ကြီး စသည်ဖြင့် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ နောက် ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ဖြင့် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး<ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|title=နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာ၂၄/၂၀၁၆ ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ အပ်နှင်းခြင်း |work=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁ မတ် ၂၀၁၆ }}</ref> ၊ [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်းရုံး]] ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်တို့သို့ ပြောင်းလဲထမ်းဆောင်သည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးဆိုင်ရာ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေးကော်မတီတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် သူသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ၏ စစ်ဘက်အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နှင့် နီးကပ်သည့် ဆက်ဆံရေးရှိသူ၊ သစ္စာရှိသော လက်ရုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/07/06/252991.html|title=စစ်ခေါင်းဆောင်၏ သစ္စာရှိသော လက်ရုံး ဒု ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}</ref>
=== ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ===
၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့ တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရသည်။အစိုးရ၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ များအား ပုံ ကောင်စီအတွင်းရေးမှူး ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့ရသူ လည်းဖြစ်၍ လူသိများသည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလထဲတွင် စစ်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူး နေရာကိုသာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရပြီး၊ တပ်မတော် [[စစ်ဥပဒေချုပ်]]ရာထူးမှ အနားယူခဲ့သည်။ တပ်မတော်အရန်အင်အားသို့လည်း ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/01/10/248807.html|title=စစ်ကောင်စီအတွင်းရေးမှူး အောင်လင်းဒွေး အရန်အင်အား အပို့ခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ }}</ref> သူ၏ တပ်မတော်ရာထူးနေရာဖြစ်သည့် စစ်ဥပဒေချုပ်နေရာအား တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး (ကကအင်) မှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်ချုပ်မျိုးသန့်နိုင်က ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးတိုးကာ ဆက်ခံခဲ့သည်။
ယင်းနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လအတွင်း စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူများဖြစ်သည့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညိုစော]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး]] အမှုဆောင်ချုပ်အဖြစ် တာဝန်ပေးခံရသည်။ ထိုရက်မှာပင် သူသည် [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] ရာထူးအားလည်း စွန့်လွှတ်လိုက်ရကာ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေးအစား ဦးအောင်လင်းဒွေး အမည်ဖြင့် အထက်ပါရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73053|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73048|title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၏ အမှုဆောင်ချုပ်နှင့် တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
သူသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် မဲဆန္ဒနယ် (၁၁) မှ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များက ၎င်းအား [[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ပြိုင်ဘက်မရှိ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးအောင်လင်းဒွေးအား ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310579 |access-date=2026-03-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== အရေးယူပိတ်ဆို့ခံရမှုများ ==
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဖြစ်လာသည့် ၎င်းအား အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]]အစရှိသည့် နိုင်ငံတို့က ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများပြုလုပ်ထားကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2021/03/22/myanmar-burma-eu-sanctions-11-people-over-the-recent-military-coup-and-ensuing-repression/|title=Myanmar/Burma: EU sanctions 11 people over the recent military coup and ensuing repression|publisher=The [[Council of the European Union]]|date=22 March 2021|access-date=11 April 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2021:099I:FULL&from=EN|title=Official Journal of the European Union|pages=15–24|date=22 March 2021|access-date=11 April 2021}}</ref> ထို့အတူ၊ ဩစတြေးလျအစိုးရ<ref>{{Cite book |last=Trade |first=scheme=AGLSTERMS AglsAgent; corporateName=Foreign Affairs and |date=2024-09-19 |title=Autonomous Sanctions (Designated Persons and Entities and Declared Persons – Myanmar) List 2018 |url=https://www.legislation.gov.au/F2018L01409/latest |publisher=scheme=AGLSTERMS.AglsAgent; corporateName=Office Parliamentary Counsel; address=Locked Bag 30 Kingston ACT 2604; contact=+61 2 6120 1400}}</ref>နှင့် ကနေဒါအစိုးရတို့<ref>{{Cite web |last=Branch |first=Legislative Services |date=2025-03-06 |title=Consolidated federal laws of Canada, Special Economic Measures (Myanmar) Regulations |url=https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/regulations/SOR-2007-285/page-3.html#h-737748 |access-date=2026-03-18 |website=laws-lois.justice.gc.ca}}</ref>ကလည်း ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ထားသည်။
== မိသားစုဘဝ ==
ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်ဥမ္မာမြင့် ဖြစ်ပြီး သားသမီးများမှာ
* ရွှေရည်ဖြိုးပြည့် ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းများ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ရွှေရည်ဖူးအောင်
* မင်္ဂလာအောင်မြေဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် လှိုင်ဘွားအောင် (မိခင်နှင့်အတူပိုင်)
* အောင်မြင့်မိုရ်လင်းဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဖြိုးအာကာအောင် တို့ ဖြစ်သည်။
== ချီးမြှင့်ခံရသည့် ဆုများ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[စည်သူဘွဲ့]]ကို ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/node/32968|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁ / ၂၀၂၂ ၊ ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့များ|work=MWD Webportal|access-date=၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂) ရက်နေ့တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၄၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-03-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
g2dff6hfpdcmhxdsgdvjkjrbp7xa3nz
ဝင်းထိန်
0
240628
1026213
883320
2026-04-17T08:56:08Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026213
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix =
|name = ဝင်းထိန်
|image = Win Htein.jpg
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]
|term_start1 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end1 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor1 = ဦးသိန်းအောင်
|successor1 = ဦး[[မောင်သင်း]]
|party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
|birth_date = {{birth date and age|1941|12|24|df=y}}
|birth_place = [[ဆည်ကုန်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]
|death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
|death_place =
|parents =
|occupation = နိုင်ငံရေးသမား
|spouse = ဒေါ်သိန်းမြင့်ကြည်
|children = ၄ ဦး
|relations =
|alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|website =
<!--Military service-->
|nickname =
|allegiance = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|branch = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
|serviceyears = ၁၉၅၉–၁၉၇၇
|rank = [[ဗိုလ်ကြီး]]
|unit =
|commands =
|battles =
|awards =
|honorific prefix=ဦး}}
'''ဦးဝင်းထိန်'''သည် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှဘ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ၏ နာယက နှင့် အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ကာ ပါတီ၏ တရားဝင် ပြောရေးဆိုခွင့် ရှိသူ ဖြစ်သည်။ ဦးဝင်းထိန်သည် NLD ဥက္ကဋ္ဌ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အရင်းနှီးဆုံး လူယုံများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name=peel>{{cite web | url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/3ba9cc06-474c-11e5-b3b2-1672f710807b.html | title=U Win Htein, aide to Aung San Suu Kyi | author=Michael Peel | date=August 21, 2015 | publisher=[[Financial Times]] | accessdate=March 7, 2016}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့ နံနက်တွင် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မ ၁၂၄ - ကဖြင့် ဖမ်းဆီးတရားစွဲခံရပြီး<ref>{{Cite news|date=2021-02-05|title=Myanmar coup: Teachers join growing protests against military|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55944482|access-date=2021-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=Senior NLD figure Win Htein detained in Yangon on sedition charge, family says|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/senior-nld-figure-win-htein-detained-in-yangon-on-sedition-charge-family-says|access-date=2021-02-05|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> နေပြည်ထောင်အကျဉ်းထောင်တွင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင်တရားစွဲခံထားရသည့် ယင်းပုဒ်မနှင့်ပင် ထောင် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံရပြီး ၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၉ရက် တွင် နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်မှ မန္တလေးအိုးဘိုအကျဉ်းထောင်ထဲသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျခံနေရသည်။<ref>{{cite web |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9228 |title=ထောင်ဒဏ်အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံထားရသူ ဦးဝင်းထိန်ကို မန္တလေးအိုးဘိုထောင်ပို့ |work=Myanmar Now |access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=19 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819213611/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9228 }}</ref>
== ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ==
ဦးဝင်းထိန်ကို [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မိတ္ထီလာမြို့]] ၊ [[ဆည်ကုန်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်|ဆည်ကုန်းကျေးရွာ]]တွင် ဦးလှထွန်းနှင့် ဒေါ်ခင်စုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် [[တပ်မတော်]]သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ပဉ္စမအသုတ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref name=Amnesty>{{cite web | url=http://www.amnesty-volunteer.org/au/goldcoast/WinHtein.html | title=Win Htein | publisher=Amnesty International | accessdate=March 7, 2016 | archive-date=26 April 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090426102206/http://www.amnesty-volunteer.org/au/goldcoast/WinHtein.html }}</ref> ဦးဝင်းထိန်သည် စစ်တက္ကသိုလ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆုရဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |author1=ဉာဏ်လှိုင်လင်း |title=ဦးဝင်းထိန် သို့မဟုတ် မင်းအောင်လှိုင် ရင်ဘတ်ထဲက ဆူးတစ်ချောင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14078 |website=Myanmar NOW |access-date=၂ မတ် ၂၀၂၃ |language=my |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |archive-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302145624/https://myanmar-now.org/mm/news/14078 }}</ref> ဗိုလ်ကြီးရာထူးကို ရရှိပြီး [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] တွင် ဝန်ထမ်းရာထူး မထမ်းဆောင်မီ သောင်းကျန်းသူ နှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေး အများအပြားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=BD>{{cite web | url=http://www.burmalibrary.org/docs12/BD1996-V03-N03.pdf | date=May 1996 | publisher=Burma Debate | title=A Conversation with U Win Htein | accessdate=March 7, 2016}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်မှုဖြင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ရေကြည်အိုင်စစ်ကြောရေးစခန်းတွင် ခြောက်လကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |author1=ဉာဏ်လှိုင်လင်း |title=အာဏာရှင် သုံးဆက်စလုံးကို အပြုံးမပျက်ရင်ဆိုင်ခဲ့သူ ဦးဝင်းထိန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9036 |website=Myanmar NOW |access-date=၂ မတ် ၂၀၂၃ |language=my |date=၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302145626/https://myanmar-now.org/mm/news/9036 }}</ref> ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရကာ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဦးတင်ဦး]] နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ယင်းနောက် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]] မှ သိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက် စီးပွားရေးသမားအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအသစ် စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Amnesty"/>
== အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်နှင့် အကျဉ်းကျခံရခြင်း ==
၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံ]] အပြီးတွင် ဦးတင်ဦးသည် ဦးဝင်းထိန်ကို လိုက်ရှာပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] သို့ ဝင်ရောက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကာ[[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ NLD ပါတီစည်းရုံးရေးခရီးများတွင် လုံခြုံရေးကိစ္စများအား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="BD"/> အခြား NLD ပါတီဝင် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာနှင့်အတူ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ရန်ကုန် [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]]တွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံခဲ့ရသည်။ <ref name="BD" />
အကျဉ်းထောင်ထဲ ၆နှစ် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး နောက်နှစ် ၁၉၉၆ တွင်ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ သက်တော်စောင့် မောင်တင်လှိုင်အား Australian Broadcasting Corporation နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားရန် ညွှန်ကြားမှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ <ref name="Amnesty"/> ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကသာအကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ၂၄ နာရီအကြာတွင် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၆ နောက်ပိုင်း အကျဉ်းထောင်ထဲ ထောင်ဒဏ်၁၄နှစ် ကျခံခဲ့ရပြီးနောက် ကသာအကျဉ်းထောင်မှနေ၍ ၂၀၁၀ ဇူလိုင် ၁၆ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/news/2010/07/100716_win_htein_iv
|title=နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော် ထောင်ထဲမှာ နေခဲ့ရတဲ့ ဦးဝင်းထိန်|work=BBC Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၀}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.asianews.it/news-en/False-Amnesty:-Burmese-activist-arrested-24-hours-after-release-13308.html|title=False Amnesty: Burmese activist arrested 24 hours after release|publisher=AsiaNews.it|accessdate=March 7, 2016|date=September 25, 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org.au/iar/comments/23483/|title=U Win Htein is free|accessdate=|publisher=Amnesty International|date=July 16, 2010|archive-date=6 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406222836/http://www.amnesty.org.au/iar/comments/23483/}}</ref>ယခု နောက်ဆုံးတစ်ကြိမ်တွင် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရကာ မန္တလေးအိုးဘိုထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/court-sentenced-win-htein-to-two-years-imprisonment-10292021064644.html|title=ဦးဝင်းထိန် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁}}</ref>
== လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝ ==
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်ပြုလုပ်သော [[မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဦးဝင်းထိန်သည် ၎င်း၏မွေးရပ်ဇာတိ [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ NLD ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ သမ္မတ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] အစိုးရလက်ထက်တွင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည့် ဦးသိန်းအောင်နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref name="MMTimes">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/17584-communal-violence-haunts-meiktila-vote.html|title=Communal violence haunts Meiktila vote|author=Maung Zaw|publisher=[[The Myanmar Times]]|accessdate=March 7, 2016|date=November 11, 2015}}</ref>
၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် [[မိတ္ထီလာမြို့]]သည် မင်္ဂလာဇေယျာကုန်း အစ္စလမ်ဘော်ဒါဆောင်ကျောင်းမှ ဆယ်ကျော်သက် ကျောင်းသား ၃၂ ဦး အပါအဝင် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည့် မွတ်စလင်ဆန့်ကျင်ရေး အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ပွားရာ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ အဓိကရုဏ်းများရပ်တန့်ရန် ကြားဝင် ကြိုးပမ်းသူ ဦးဝင်းထိန်က နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါအကြမ်းဖက်မှုသည် မိတ္ထီလာနယ်သား ဖြစ်ရခြင်းကို ရှက်ရွံ့စေရသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ <ref name="MMTimes2">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/8251-u-win-htein-stands-by-comments-on-meiktila-violence.html|title=U Win Htein stands by comments on Meiktila violence|accessdate=March 7, 2016|date=September 23, 2015|publisher=[[The Myanmar Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://frontiermyanmar.net/en/interview/win-htein-nld-stalwart|date=October 1, 2015|accessdate=March 7, 2016|publisher=Frontier Myanmar|title=Win Htein: 'We are offering change'}}{{Dead link|date=March 2023 }}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဦးဝင်းထိန်က ဝင်ရောက်မယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပေ။<ref name="peel"/>ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါတီက အပြတ်အသတ်အနိုင်ရပြီးနောက် NLD ပါတီ၏ အနာဂတ်အရေးများကို အာရုံစိုက်သွားမည်ဟု Financial Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးဝင်းထိန်သည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ထံမှ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] အာဏာလွှဲပြောင်းရယူရေးတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည့်အပြင် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46427698|title=တပ်မတော်ကို မုန်းလည်းမမုန်းဘူး၊ ရွံလည်းမရွံဘူး - NLD ဦးဝင်းထိန်ရဲ့ သံသရာတကွေ့|work= BBC Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးနောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီအတွင်း ကြီးမားသည့်ဩဇာလည်း ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/အငျနျအယျလျဒီကို-ဦးတငျဦး/|title=အင်န်အယ်လ်ဒီကို ဦးတင်ဦးနှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့က တာဝန်ယူသွားမည်|work=Frontier Myanmar|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃|date=၂၄ မတ် ၂၀၁၆}}{{Dead link|date=March 2023 }}</ref>ပါတီဗဟို အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ပါတီကို ထိန်းကျောင်းခြင်းအပါအဝင် ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်း၊ ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ရွေးချယ်ခန့်အပ်မှုများ၊ လွှတ်တော်အမတ်တို့၏ မေးခွန်း၊ အဆို စိစစ်မှုများအပေါ် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2017/12/19/148068.html
|title=၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဦးဝင်းထိန် ကြိုတင်သတိပေး|work=ဧရာဝတီ|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇}}</ref> ၂၀၁၆ ဧပြီ ၅ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ် သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/ဦးဝင်းထိန်အား-ပြည်ထောင်/|title=ဦးဝင်းထိန်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကော်မရှင်တွင် တာဝန်ပေး|work=F rontier Myanmar|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ }}</ref>၂၀၁၈ မတ်လ ၂၆ရက်တွင် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်မှ ပါတီနာယကအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် ပါတီတွင်း ဩဇာကျဆင်းသွားရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/261684|title=ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်တို့ကို အဖွဲ့ချုပ် ဒုဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၃၀ မတ် ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/news/46592|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အား ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ပြီး ဦးဝင်းထိန်အပါအဝင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်လေးဦးအား သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်ကြောင်း NLD ပါတီ ထုတ်ပြန်|work=Eleven Media Group|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၃၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref> ဦးဝင်းထိန်သည် ထိုကာလနောက်ပိုင်း သမီးဖြစ်သူနေထိုင်ရာ ဩစတြေးလျသို့ သွားရောက်နေထိုင်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ နုတ်ထွက်ရန်လည်း စာတင်ခဲ့ဖူးသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က လက်မခံသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီး ပါတီတာဝန်များအား ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/politics/45351|title=ဦးတီခွန်မြတ်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့၏ ရာထူးအပြောင်းအလဲနှင့်ပတ်သက်ပြီး လွန်ခဲ့သည့် နှစ်လခန့်ကတည်းက တိုင်ပင်ပြီးသားဖြစ်ကြောင်းနှင့် လွှတ်တော်ပိုင်းတွင် အားနည်းသွားနိုင်ကြောင်း ဦးဝင်းထိန်ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၅ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်း]]ခံရပြီးနောက် မှတ်ချက်စကားပြောကြားမှုကြောင့်၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းထိန်အား စစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ဖြင့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] [[မန္တလေးအကျဉ်းထောင်|အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်]]တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-10-29|title=Myanmar court gives Suu Kyi confidante 20-year prison term|url=https://apnews.com/article/elections-myanmar-general-elections-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi-7c86c9846c4f6de9ba4bf4936fcb106e|accessdate=2021-11-02|language=en}}</ref> ဖမ်းဆီးခံရပြီး များမကြာမီတွင် စစ်အာဏာရှင်များက ပြင်ဆင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၄ (က) ရှိ အများဆုံး သက်တမ်း ၃ နှစ်မှ အနှစ် ၂၀ အထိ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ <ref name=":0" />
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဒေါ်သိန်းမြင့်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားနှစ်ယောက်နှင့် သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web|date=|title=MP profile|url=https://pyithu.hluttaw.mm/node/1173|accessdate=24 March 2018|work=[[Pyithu Hluttaw]]|language=|archive-date=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324041635/https://pyithu.hluttaw.mm/node/1173}}</ref>
ထောင်ကျခံနေရစဉ်ကာလအတွင်း ဦးဝင်းထိန်၏ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၈ရက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမစတင်ခင် လွှတ်တော်ကြမ်းပြင်ပေါ် လဲကျသွားခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် နာတာရှည် နှလုံးရောဂါကြောင့် ညအိပ်ချိန်တွင် အောက်ဆီဂျင်ဘူးကို အသုံးပြုခဲ့ရသည်။<ref name="peel"/> ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလတွင် ခဏတာ ဆေးရုံတက်ခဲ့ရပြီး ကွယ်လွန်ပြီဟူသော ကောလာဟလများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://frontiermyanmar.net/en/news/u-win-htein-good-health-after-sudden-hospital-visit|title=U Win Htein in good health after sudden hospital visit|accessdate=March 7, 2016|date=February 11, 2016|author=Soe Than Lynn|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=8 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308184819/http://frontiermyanmar.net/en/news/u-win-htein-good-health-after-sudden-hospital-visit}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
* {{Cite book|title="Win Htein’s Story for Posterity: Burma’s Odyssey from Tyranny to Quasi-Democracy"|url=https://books2read.com/u/3n28WB}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၄၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
nao3x3bdryht3uxf0ibz6nzy6fo9s2i
1026214
1026213
2026-04-17T09:00:27Z
Salai Rungtoi
22844
/* ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ */
1026214
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix =
|name = ဝင်းထိန်
|image = Win Htein.jpg
|alt =
|caption =
|office1 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]
|term_start1 = ၂ မေ ၂၀၁၂
|term_end1 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
|predecessor1 = ဦးသိန်းအောင်
|successor1 = ဦး[[မောင်သင်း]]
|party = [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]
|birth_date = {{birth date and age|1941|12|24|df=y}}
|birth_place = [[ဆည်ကုန်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]
|death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
|death_place =
|parents =
|occupation = နိုင်ငံရေးသမား
|spouse = ဒေါ်သိန်းမြင့်ကြည်
|children = ၄ ဦး
|relations =
|alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]
|website =
<!--Military service-->
|nickname =
|allegiance = {{flag|Myanmar}}
|branch = {{army|Myanmar}}
|serviceyears = ၁၉၅၉–၁၉၇၇
|rank = ဗိုလ်ကြီး
|unit =
|commands =
|battles =
|awards =
|honorific prefix=ဦး}}
'''ဦးဝင်းထိန်''' (၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၁ မွေးဖွား) သည် [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသော မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) ၏ နာယက နှင့် အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ကာ ပါတီ၏ တရားဝင် ပြောရေးဆိုခွင့် ရှိသူ ဖြစ်သည်။ ဦးဝင်းထိန်သည် NLD ဥက္ကဋ္ဌ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ အရင်းနှီးဆုံး လူယုံများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name=peel>{{cite web | url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/3ba9cc06-474c-11e5-b3b2-1672f710807b.html | title=U Win Htein, aide to Aung San Suu Kyi | author=Michael Peel | date=August 21, 2015 | publisher=[[Financial Times]] | accessdate=March 7, 2016}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့ နံနက်တွင် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စေမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မ ၁၂၄ - ကဖြင့် ဖမ်းဆီးတရားစွဲခံရပြီး<ref>{{Cite news|date=2021-02-05|title=Myanmar coup: Teachers join growing protests against military|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55944482|access-date=2021-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=Senior NLD figure Win Htein detained in Yangon on sedition charge, family says|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/senior-nld-figure-win-htein-detained-in-yangon-on-sedition-charge-family-says|access-date=2021-02-05|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> နေပြည်ထောင်အကျဉ်းထောင်တွင် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင်တရားစွဲခံထားရသည့် ယင်းပုဒ်မနှင့်ပင် ထောင် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံရပြီး ၂၀၂၁ နိုဝင်ဘာ ၉ရက် တွင် နေပြည်တော်အချုပ်ထောင်မှ မန္တလေးအိုးဘိုအကျဉ်းထောင်ထဲသို့ ပြောင်းရွှေ့ကျခံနေရသည်။<ref>{{cite web |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9228 |title=ထောင်ဒဏ်အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံထားရသူ ဦးဝင်းထိန်ကို မန္တလေးအိုးဘိုထောင်ပို့ |work=Myanmar Now |access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=19 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819213611/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9228 }}</ref>
== ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ==
ဦးဝင်းထိန်ကို [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[မိတ္ထီလာမြို့]] ၊ [[ဆည်ကုန်းရွာ၊ မိတ္ထီလာမြို့နယ်|ဆည်ကုန်းကျေးရွာ]]တွင် ဦးလှထွန်းနှင့် ဒေါ်ခင်စုတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် [[တပ်မတော်]]သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] ပဉ္စမအသုတ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref name=Amnesty>{{cite web | url=http://www.amnesty-volunteer.org/au/goldcoast/WinHtein.html | title=Win Htein | publisher=Amnesty International | accessdate=March 7, 2016 | archive-date=26 April 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090426102206/http://www.amnesty-volunteer.org/au/goldcoast/WinHtein.html }}</ref> ဦးဝင်းထိန်သည် စစ်တက္ကသိုလ်သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ထူးချွန်ဆု နှစ်ဆုရဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |author1=ဉာဏ်လှိုင်လင်း |title=ဦးဝင်းထိန် သို့မဟုတ် မင်းအောင်လှိုင် ရင်ဘတ်ထဲက ဆူးတစ်ချောင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14078 |website=Myanmar NOW |access-date=၂ မတ် ၂၀၂၃ |language=my |date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |archive-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302145624/https://myanmar-now.org/mm/news/14078 }}</ref> ဗိုလ်ကြီးရာထူးကို ရရှိပြီး [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] တွင် ဝန်ထမ်းရာထူး မထမ်းဆောင်မီ သောင်းကျန်းသူ နှိမ်နင်းရေး စစ်ဆင်ရေး အများအပြားတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=BD>{{cite web | url=http://www.burmalibrary.org/docs12/BD1996-V03-N03.pdf | date=May 1996 | publisher=Burma Debate | title=A Conversation with U Win Htein | accessdate=March 7, 2016}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်းကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်မှုဖြင့် ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် ရေကြည်အိုင်စစ်ကြောရေးစခန်းတွင် ခြောက်လကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |author1=ဉာဏ်လှိုင်လင်း |title=အာဏာရှင် သုံးဆက်စလုံးကို အပြုံးမပျက်ရင်ဆိုင်ခဲ့သူ ဦးဝင်းထိန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9036 |website=Myanmar NOW |access-date=၂ မတ် ၂၀၂၃ |language=my |date=၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302145626/https://myanmar-now.org/mm/news/9036 }}</ref> ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရကာ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း [[တင်ဦး (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရ)|ဦးတင်ဦး]] နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ယင်းနောက် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်]]မှ သိပ္ပံဘွဲ့ ရရှိပြီးနောက် စီးပွားရေးသမားအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအသစ် စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Amnesty"/>
== အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်နှင့် အကျဉ်းကျခံရခြင်း ==
၁၉၈၈ ခုနှစ် [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံ]] အပြီးတွင် ဦးတင်ဦးသည် ဦးဝင်းထိန်ကို လိုက်ရှာပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] သို့ ဝင်ရောက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကာ[[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ NLD ပါတီစည်းရုံးရေးခရီးများတွင် လုံခြုံရေးကိစ္စများအား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="BD"/> အခြား NLD ပါတီဝင် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာနှင့်အတူ ၁၉၈၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး ရန်ကုန် [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]]တွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခံခဲ့ရသည်။ <ref name="BD" />
အကျဉ်းထောင်ထဲ ၆နှစ် နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ဖြင့် လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး နောက်နှစ် ၁၉၉၆ တွင်ထပ်မံဖမ်းဆီးခံရကာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ သက်တော်စောင့် မောင်တင်လှိုင်အား Australian Broadcasting Corporation နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားရန် ညွှန်ကြားမှုဖြင့် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ <ref name="Amnesty"/> ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ကသာအကျဉ်းထောင်မှ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပြီး ၂၄ နာရီအကြာတွင် ထပ်မံဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၆ နောက်ပိုင်း အကျဉ်းထောင်ထဲ ထောင်ဒဏ်၁၄နှစ် ကျခံခဲ့ရပြီးနောက် ကသာအကျဉ်းထောင်မှနေ၍ ၂၀၁၀ ဇူလိုင် ၁၆ရက်တွင် ပြန်လွတ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/news/2010/07/100716_win_htein_iv
|title=နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော် ထောင်ထဲမှာ နေခဲ့ရတဲ့ ဦးဝင်းထိန်|work=BBC Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၀}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.asianews.it/news-en/False-Amnesty:-Burmese-activist-arrested-24-hours-after-release-13308.html|title=False Amnesty: Burmese activist arrested 24 hours after release|publisher=AsiaNews.it|accessdate=March 7, 2016|date=September 25, 2008}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org.au/iar/comments/23483/|title=U Win Htein is free|accessdate=|publisher=Amnesty International|date=July 16, 2010|archive-date=6 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406222836/http://www.amnesty.org.au/iar/comments/23483/}}</ref>ယခု နောက်ဆုံးတစ်ကြိမ်တွင် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရကာ မန္တလေးအိုးဘိုထောင်တွင် အကျဉ်းကျခံလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/court-sentenced-win-htein-to-two-years-imprisonment-10292021064644.html|title=ဦးဝင်းထိန် ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁}}</ref>
== လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝ ==
၂၀၁၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်ပြုလုပ်သော [[မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဦးဝင်းထိန်သည် ၎င်း၏မွေးရပ်ဇာတိ [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] မဲဆန္ဒနယ်မှ NLD ကိုယ်စားပြုအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ သမ္မတ [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] အစိုးရလက်ထက်တွင် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည့် ဦးသိန်းအောင်နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref name="MMTimes">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/17584-communal-violence-haunts-meiktila-vote.html|title=Communal violence haunts Meiktila vote|author=Maung Zaw|publisher=[[The Myanmar Times]]|accessdate=March 7, 2016|date=November 11, 2015}}</ref>
၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် [[မိတ္ထီလာမြို့]]သည် မင်္ဂလာဇေယျာကုန်း အစ္စလမ်ဘော်ဒါဆောင်ကျောင်းမှ ဆယ်ကျော်သက် ကျောင်းသား ၃၂ ဦး အပါအဝင် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည့် မွတ်စလင်ဆန့်ကျင်ရေး အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ပွားရာ နေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ အဓိကရုဏ်းများရပ်တန့်ရန် ကြားဝင် ကြိုးပမ်းသူ ဦးဝင်းထိန်က နောက်ပိုင်းတွင် အဆိုပါအကြမ်းဖက်မှုသည် မိတ္ထီလာနယ်သား ဖြစ်ရခြင်းကို ရှက်ရွံ့စေရသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ <ref name="MMTimes2">{{Cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/8251-u-win-htein-stands-by-comments-on-meiktila-violence.html|title=U Win Htein stands by comments on Meiktila violence|accessdate=March 7, 2016|date=September 23, 2015|publisher=[[The Myanmar Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://frontiermyanmar.net/en/interview/win-htein-nld-stalwart|date=October 1, 2015|accessdate=March 7, 2016|publisher=Frontier Myanmar|title=Win Htein: 'We are offering change'}}{{Dead link|date=March 2023 }}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဦးဝင်းထိန်က ဝင်ရောက်မယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပေ။<ref name="peel"/>ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါတီက အပြတ်အသတ်အနိုင်ရပြီးနောက် NLD ပါတီ၏ အနာဂတ်အရေးများကို အာရုံစိုက်သွားမည်ဟု Financial Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးဝင်းထိန်သည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ထံမှ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ]] အာဏာလွှဲပြောင်းရယူရေးတွင် ကြီးမားသည့်အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည့်အပြင် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/in-depth-46427698|title=တပ်မတော်ကို မုန်းလည်းမမုန်းဘူး၊ ရွံလည်းမရွံဘူး - NLD ဦးဝင်းထိန်ရဲ့ သံသရာတကွေ့|work= BBC Burmese|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}</ref> ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးနောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီအတွင်း ကြီးမားသည့်ဩဇာလည်း ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/အငျနျအယျလျဒီကို-ဦးတငျဦး/|title=အင်န်အယ်လ်ဒီကို ဦးတင်ဦးနှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖွဲ့က တာဝန်ယူသွားမည်|work=Frontier Myanmar|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃|date=၂၄ မတ် ၂၀၁၆}}{{Dead link|date=March 2023 }}</ref>ပါတီဗဟို အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ပါတီကို ထိန်းကျောင်းခြင်းအပါအဝင် ပြည်ထောင်စုနှင့် တိုင်း၊ ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ရွေးချယ်ခန့်အပ်မှုများ၊ လွှတ်တော်အမတ်တို့၏ မေးခွန်း၊ အဆို စိစစ်မှုများအပေါ် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2017/12/19/148068.html
|title=၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ဦးဝင်းထိန် ကြိုတင်သတိပေး|work=ဧရာဝတီ|access-date=၃ မတ်လ ၂၀၂၃ |date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇}}</ref> ၂၀၁၆ ဧပြီ ၅ရက် တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေရေးရာနှင့် အထူးကိစ္စရပ်များ လေ့လာဆန်းစစ် သုံးသပ်ရေး ကော်မရှင်တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၂၀၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/ဦးဝင်းထိန်အား-ပြည်ထောင်/|title=ဦးဝင်းထိန်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကော်မရှင်တွင် တာဝန်ပေး|work=F rontier Myanmar|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ }}</ref>၂၀၁၈ မတ်လ ၂၆ရက်တွင် ပါတီဗဟိုအတွင်းရေးမှူးအဖြစ်မှ ပါတီနာယကအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် ပါတီတွင်း ဩဇာကျဆင်းသွားရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/archives/261684|title=ဦးဝင်းမြင့်နှင့် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်တို့ကို အဖွဲ့ချုပ် ဒုဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၃၀ မတ် ၂၀၁၈}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/news/46592|title=သမ္မတဦးဝင်းမြင့်အား ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ပြီး ဦးဝင်းထိန်အပါအဝင် ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်လေးဦးအား သဘာပတိအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးအပ်ကြောင်း NLD ပါတီ ထုတ်ပြန်|work=Eleven Media Group|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၃၁ မတ် ၂၀၁၈}}</ref> ဦးဝင်းထိန်သည် ထိုကာလနောက်ပိုင်း သမီးဖြစ်သူနေထိုင်ရာ ဩစတြေးလျသို့ သွားရောက်နေထိုင်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်မှ နုတ်ထွက်ရန်လည်း စာတင်ခဲ့ဖူးသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က လက်မခံသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာပြီး ပါတီတာဝန်များအား ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/politics/45351|title=ဦးတီခွန်မြတ်နှင့် ဦးဝင်းမြင့်တို့၏ ရာထူးအပြောင်းအလဲနှင့်ပတ်သက်ပြီး လွန်ခဲ့သည့် နှစ်လခန့်ကတည်းက တိုင်ပင်ပြီးသားဖြစ်ကြောင်းနှင့် လွှတ်တော်ပိုင်းတွင် အားနည်းသွားနိုင်ကြောင်း ဦးဝင်းထိန်ပြောကြား|work=Eleven Media Group|access-date=၃ မတ် ၂၀၂၃ |date=၂၅ မတ် ၂၀၁၈}}</ref>
=== အကျဉ်းကျခံရခြင်း ===
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်း]]ခံရပြီးနောက် မှတ်ချက်စကားပြောကြားမှုကြောင့်၂၀၂၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဦးဝင်းထိန်အား စစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ် အနှစ် ၂၀ ချမှတ်ဖြင့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] [[မန္တလေးအကျဉ်းထောင်|အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်]]တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-10-29|title=Myanmar court gives Suu Kyi confidante 20-year prison term|url=https://apnews.com/article/elections-myanmar-general-elections-civil-disobedience-aung-san-suu-kyi-7c86c9846c4f6de9ba4bf4936fcb106e|accessdate=2021-11-02|language=en}}</ref> ဖမ်းဆီးခံရပြီး များမကြာမီတွင် စစ်အာဏာရှင်များက ပြင်ဆင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၁၂၄ (က) ရှိ အများဆုံး သက်တမ်း ၃ နှစ်မှ အနှစ် ၂၀ အထိ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ <ref name=":0" />
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဒေါ်သိန်းမြင့်ကြည်နှင့် အိမ်ထောင်ကျပြီး သားနှစ်ယောက်နှင့် သမီးနှစ်ယောက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite web|date=|title=MP profile|url=https://pyithu.hluttaw.mm/node/1173|accessdate=24 March 2018|work=[[Pyithu Hluttaw]]|language=|archive-date=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180324041635/https://pyithu.hluttaw.mm/node/1173}}</ref>
ထောင်ကျခံနေရစဉ်ကာလအတွင်း ဦးဝင်းထိန်၏ ကျန်းမာရေး ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမစတင်ခင် လွှတ်တော်ကြမ်းပြင်ပေါ် လဲကျသွားခဲ့ဖူးသည်။ သူသည် နာတာရှည် နှလုံးရောဂါကြောင့် ညအိပ်ချိန်တွင် အောက်ဆီဂျင်ဘူးကို အသုံးပြုခဲ့ရသည်။<ref name="peel"/> ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလတွင် ခဏတာ ဆေးရုံတက်ခဲ့ရပြီး ကွယ်လွန်ပြီဟူသော ကောလာဟလများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=http://frontiermyanmar.net/en/news/u-win-htein-good-health-after-sudden-hospital-visit|title=U Win Htein in good health after sudden hospital visit|accessdate=March 7, 2016|date=February 11, 2016|author=Soe Than Lynn|publisher=Frontier Myanmar|archive-date=8 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308184819/http://frontiermyanmar.net/en/news/u-win-htein-good-health-after-sudden-hospital-visit}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့်များ ==
* {{Cite book|title="Win Htein’s Story for Posterity: Burma’s Odyssey from Tyranny to Quasi-Democracy"|url=https://books2read.com/u/3n28WB}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၄၁ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်များ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဟောင်းများ]]
hdp2a6pgpba9gcubtxhzllvja0apllm
အောင်ကျော်ဟိုး
0
253546
1026169
1025435
2026-04-17T03:24:55Z
Salai Rungtoi
22844
/* ချီးမြှင့်ခံရသည့်ဘွဲ့ */
1026169
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name = အောင်ကျော်ဟိုး
| honorific_suffix =
| image =
| image_size =
| office1 = [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
| term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|appointer1 = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president1= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor1= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်ဖွဲ့စည်း''
|successor1 =
|deputy1=
* [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]]
* သန့်စင်လွင်
|order2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency2 = [[လှိုင်သာယာအနောက်ပိုင်းမြို့နယ်]]
|term_start2 = ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
|term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|majority2= မဲ ၁၈၆၆၅ <br>{{small|(၃၄.၂၉ရာခိုင်နှုန်း)}}
|predecessor2 = {{small|(မြို့နယ်စတင်)}}
|successor2 = ''လစ်လပ်''
|office3 = [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|term_start3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|deputy3= ဝင်းရှိန်
|appointer3=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|predecessor3 = [[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]]
|successor3 = [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ခင်မောင်စိုး]]
|1blankname3=ဝန်ကြီးချုပ်
|1namedata3=[[မင်းအောင်လှိုင်]]
|office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]](၄)<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|appointer4=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
|term_start4 = ၅ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/book/2547|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ် ၃၄/၂၀၂၄ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတာဝန် ပြောင်းရွှေ့ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၁ ရက်ထုတ် အတွဲ (၇၇)၊ အမှတ် (၂၂) ပြန်တမ်းစာစောင်|access-date=၄ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၅ မေ ၂၀၂၄}}</ref>
|term_end4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor4 = [[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမိုးအောင်]]
|successor4 = ဝန်ကြီးဌာနဖျက်သိမ်း
|order5 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]](၃)<br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|appointer5=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
|term_start5 = ၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
|term_end5 = ၅ မေ ၂၀၂၄
|predecessor5 = ရာထူးစတင်
|successor5 = [[အောင်နိုင်ဦး]]
|order6 = [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]<br> အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်
|term_start6 = ၂၀၁၅
|term_end6 =၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
|predecessor6 =ရာထူးစတင်
|successor6 = ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/54765|title=အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၄ }}</ref>
| birth_date = {{Birth year and age|1967}}
| birth_place =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| citizenship = မြန်မာ
| nationality =
|party = ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children =
| education =
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၈၈-၂၀၂၄
| rank = ဗိုလ်မှူးချုပ်
| unit =
| commands =
| battles =
| mawards = <!-- for military awards - appears as "Awards" if |awards= is not set -->
|honorific prefix=ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း) <br>
[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့|ဝဏ္ဏကျော်ထင်]]၊ ဦး}}
'''ဦးအောင်ကျော်ဟိုး''' (၁၉၆၇ မွေးဖွား) သည် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၏ [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=29_1_2026_Pyithu.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=2331&token=6ca96754357f8abfa0101e325cf71f3ecae04dd8e01c295931db23761d2595bed995f1e5551a20b09005eaf59bf1a47706a2b9fd186f6964cfab406f97ec2d96|title=ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်း၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref>
၎င်းသည် [[လှိုင်သာယာအနောက်ပိုင်းမြို့နယ်|လှိုင်သာယာ(အနောက်ပိုင်း)မြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှ ထိုရာထူးကို တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီက [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) နှင့်<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw8jv4d40n4o|title=ကာကွယ်ရေးအတွင်းဝန် စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> (၃) တို့၏ ဝန်ကြီး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် အဖြစ် လည်းကောင်း အစရှိသည်ဖြင့် တာဝန်အသီးသီး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/6266?d=1|title=ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိန်ဝင်း ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် Ms.Christine Schraner Burgener အား လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ }}</ref>
== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
သူသည် ဗိုလ်သင်တန်း အပါတ်စဉ် ၇၇ (OTS – 77) ဆင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်တွင် နှစ် ၃၀ ကျော် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ထဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ရာထူးဖြင့် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ၏ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2015/04/150418_secretarie_appointment|title=အမြဲတမ်း အတွင်းဝန်တွေ စခန့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၉ ဧပြီ ၂၀၁၅ }}</ref> သူသည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအတွင်း သမ္မတ ညွှန်ကြားပါက တပ်မတော်ဘက်က စစ်ပွဲများ ရပ်ပေးရန် အသင့်ရှိဟု ပြောစကားမှာလည်း ထင်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2018/05/29/159854.html|title=သမ္မတ ညွှန်ကြားပါက စစ်ပွဲများ ရပ်ပေးရန် အသင့်ရှိဟု တပ်မတော် ပြော|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၉ မေ ၂၀၁၈ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/us-sanction-myanmar-army-/4414483.html|title=သမ္မတအမိန့်အတိုင်း တပ်မတော် လိုက်နာဆောင်ရွက်မည်|work=VOA Burmese|access-date=၂၄ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၉ မေ ၂၀၁၈ }}</ref>
== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ==
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက ၎င်းအား ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် အဖြစ်မှ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၃) ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51045|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> သူသည် ဗိုလ်မှူးချုပ် အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူကာ ဝန်ကြီးဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန (၄) ၏ ဝန်ကြီး အဖြစ် ပြောင်းလဲတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဟိုး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ အာမခံအလုပ်သမားများ၏ သားသမီးများအား ပညာသင်စရိတ်ဆိုင်ရာ မိသားစုထောက်ပံ့မှု အကျိုးခံစားခွင့်ပေးအပ်ခြင်းနှင့် ကျန်ရစ်သူအကျိုးခံစားခွင့်ပေးအပ်ခြင်းအခမ်းအနား တက်ရောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/75447 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
ထို့နောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]၏ [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ဆက်လက်ပေးအပ်ခံရသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ချီးမြှင့်ခံရသည့်ဘွဲ့ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊မတ် ၂၇ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] က အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၆ /၂၀၂၂ ဖြင့် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်တစ်ရပ်ဖြစ်သော စီမံထူးချွန်တံဆိပ် (ပထမဆင့်) ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/npe/gunnthuucheaangbhaimaa-gunnthuucheaangttnchipmaa-khiimngapnng|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း|accessdate=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|publisher=NPE}}</ref>ထိုစဉ်က ၎င်းသည် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန် (ဗိုလ်မှူးချုပ်) တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]] ဆက်လက် ချီးမြှင့်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/34986|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂ /၂၀၂၃|work=MWD Webportal|access-date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်တွင် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၆၇|}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]]
t0yqply8wzoqjszow3czpqfkzzlxa8b
အောင်ကြည်သိန်း
0
254099
1026171
1024173
2026-04-17T03:30:49Z
Salai Rungtoi
22844
1026171
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix =
|name = အောင်ကြည်သိန်း
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office = [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်]]
|appointer1= အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|term_start1= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor1 = ''ကိုယ်တိုင်''
|successor1 = [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|president1= မင်းအောင်လှိုင် (ယာယီတာဝန်)
|appointer2= နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
|term_start2= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃
|term_end2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor2 = ဇော်လင်းထွန်း
|successor2 = ''ကိုယ်တိုင်''
|president2 = မြင့်ဆွေ (ယာယီ) <br> မင်းအောင်လှိုင် (ယာယီတာဝန်)
| cabinet = [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]
| office3 = မွန်ပြည်နယ် သယံဇာတရေးရာဝန်ကြီး
| term_start3 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end3 =၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃
| predecessor3 = ကိုယ်တိုင်
| successor3 =ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ကျော်စိန်
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency4 = [[ချောင်းဆုံမြို့နယ်]]
|majority4= ၁၉,၆၆၇ (၄၁.၇၀%)
|term_start4 = ၁ ဧပြီ ၂၀၁၇
|term_end4 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor4 = [[ခင်ဌေးကြွယ်]]
|successor4 =
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date and age|၁၉၅၈|၅|၂၉}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| residence =
| nationality =
| ethnicity =
| occupation =
| religion =
| spouse = ဝင်းမြင့်ရီ
| children = ၂ဦး
| relations =
| education = B.E (Mechanical)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]]
| website =
|honorific prefix=[[သီရိပျံချီ]]၊ ဦး
|awards=[[သီရိပျံချီဘွဲ့]] (၂၀၂၅)}}
'''ဦးအောင်ကြည်သိန်း''' (၁၉၅၈ ဖွား) သည် [[မွန်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ အထိ [[မွန်ပြည်နယ်]]ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/243895|title=မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပြည်နယ်ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးအောင်ကြည်သိန်း ခန့်အပ်ခံရ|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> သူသည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] အမာခံလည်း ဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်အမတ် လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
== ငယ်ဘဝ ==
[[မွန်ပြည်နယ်]] [[ချောင်းဆုံမြို့နယ်]]၊ ကွမ်ရိုက်ကျေးရွာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမြမွှေး နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်လှမေ တို့က ၁၉၅၈ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။
== ပညာရေး ==
ဦးအောင်ကြည်သိန်းသည် အခြေခံပညာကို မွန်ပြည်နယ် ချောင်းဆုံမြို့နယ် အ.မ.က (ကွမ်ရိုက်)၊ အ.ထ.က (ရွာလွှတ်) နှင့် စက်မှု အ-ထ-က (မော်လမြိုင်) တို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ B.E (Mechanical) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] [[စိုက်ပျိုးရေး ဦးစီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန]]တွင် မြန်မာ့ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း ဒု-လုပ်ငန်းမှူး (အလုပ်သင်) အဖြစ် ဝန်ထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူး (စီမံ) အထိ တာဝန်ထမ်းကာ အငြိမ်းစားယူသည်။သူသည် [[အမျိုးသားညီလာခံ]]တွင် နိုင်ငံဝန်ထမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==
နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးသည့်နောက် သူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး မွန်ပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.usdp.org.mm/2019/07/01/ပြည်နယ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ-ကျိုက်ထ/|title=ပြည်နယ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ကျိုက်ထို မြို့နယ်ပါတီဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံ|work=USDP Party|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}{{Dead link|date=February 2024 }}</ref> [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၇|၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မွန်ပြည်နယ်ချောင်းဆုံမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးချယ်ခံခဲ့ရာတွင် အနိုင်ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/interview/aungkyithein-interview-04022017231340.html|title=ချောင်းဆုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်ကြည်သိန်းနဲ့ မေးမြန်းချက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဧပြီ ၂၀၁၇ }}</ref> ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စက်မှုလက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ချောင်းဆုံမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမှတ်(၂) မှ ဝင်ပြိုင်သည်။ အနိုင်မရဘဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
== ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာပုံ ==
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သူ့ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]] ၏ သယံဇာတရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-83314|title=အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=BNI|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}</ref> ထို့နောက် မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် တာဝန်ပေး၍ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-64508865|title=စစ်ကောင်စီ အပြောင်းအလဲ စစ်တပ်ကလူဟောင်းတွေလွှမ်းမိုးထား|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝင်းမြင့်ရီနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး သားနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၅၈| }}
[[Category:မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မွန်လူမျိုးများ]]
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
frr7sr0cwaea3f1ybkw1u9bvzbm4zl8
1026172
1026171
2026-04-17T03:31:09Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026172
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox MP
|honorific-prefix =
|name = အောင်ကြည်သိန်း
|honorific-suffix =
|image =
|alt =
|caption =
|office = [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်]]
|appointer1= အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|term_start1= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor1 = ''ကိုယ်တိုင်''
|successor1 = [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|president1= မင်းအောင်လှိုင် (ယာယီတာဝန်)
|appointer2= နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
|term_start2= ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃
|term_end2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor2 = ဇော်လင်းထွန်း
|successor2 = ''ကိုယ်တိုင်''
|president2 = မြင့်ဆွေ (ယာယီ) <br> မင်းအောင်လှိုင် (ယာယီတာဝန်)
| cabinet = [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]
| office3 = မွန်ပြည်နယ် သယံဇာတရေးရာဝန်ကြီး
| term_start3 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end3 =၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃
| predecessor3 = ကိုယ်တိုင်
| successor3 =ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ကျော်စိန်
|office4 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency4 = [[ချောင်းဆုံမြို့နယ်]]
|majority4= ၁၉,၆၆၇ (၄၁.၇၀%)
|term_start4 = ၁ ဧပြီ ၂၀၁၇
|term_end4 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|predecessor4 = [[ခင်ဌေးကြွယ်]]
|successor4 =
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date and age|၁၉၅၈|၅|၂၉}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| residence =
| nationality =
| ethnicity =
| occupation =
| religion =
| spouse = ဝင်းမြင့်ရီ
| children = ၂ဦး
| relations =
| education = B.E (Mechanical)
| alma_mater = [[ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်]]
| website =
|honorific prefix=[[သီရိပျံချီ]]၊ ဦး
|awards=[[သီရိပျံချီဘွဲ့]] (၂၀၂၅)}}
'''ဦးအောင်ကြည်သိန်း''' (၁၉၅၈ ဖွား) သည် [[မွန်လူမျိုး]] နိုင်ငံရေးသမား တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ အထိ [[မွန်ပြည်နယ်]]ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/243895|title=မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ပြည်နယ်ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဦးအောင်ကြည်သိန်း ခန့်အပ်ခံရ|work=Eleven Media Group|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> သူသည် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] အမာခံလည်း ဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်အမတ် လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။
== ငယ်ဘဝ ==
[[မွန်ပြည်နယ်]] [[ချောင်းဆုံမြို့နယ်]]၊ ကွမ်ရိုက်ကျေးရွာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးမြမွှေး နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ ဒေါ်လှမေ တို့က ၁၉၅၈ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။
== ပညာရေး ==
ဦးအောင်ကြည်သိန်းသည် အခြေခံပညာကို မွန်ပြည်နယ် ချောင်းဆုံမြို့နယ် အ.မ.က (ကွမ်ရိုက်)၊ အ.ထ.က (ရွာလွှတ်) နှင့် စက်မှု အ-ထ-က (မော်လမြိုင်) တို့တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ်မှ B.E (Mechanical) ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန|လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] [[စိုက်ပျိုးရေး ဦးစီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန]]တွင် မြန်မာ့ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း ဒု-လုပ်ငန်းမှူး (အလုပ်သင်) အဖြစ် ဝန်ထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး ညွှန်ကြားရေးမှူး (စီမံ) အထိ တာဝန်ထမ်းကာ အငြိမ်းစားယူသည်။သူသည် [[အမျိုးသားညီလာခံ]]တွင် နိုင်ငံဝန်ထမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==
နိုင်ငံဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူပြီးသည့်နောက် သူသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်တစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့ပြီး မွန်ပြည်နယ် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.usdp.org.mm/2019/07/01/ပြည်နယ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ-ကျိုက်ထ/|title=ပြည်နယ်ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ကျိုက်ထို မြို့နယ်ပါတီဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံ|work=USDP Party|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}{{Dead link|date=February 2024 }}</ref> [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၇|၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မွန်ပြည်နယ်ချောင်းဆုံမြို့နယ်မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာအတွက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင် အရွေးချယ်ခံခဲ့ရာတွင် အနိုင်ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/interview/aungkyithein-interview-04022017231340.html|title=ချောင်းဆုံမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်ကြည်သိန်းနဲ့ မေးမြန်းချက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဧပြီ ၂၀၁၇ }}</ref> ပြည်သူ့လွှတ်တော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စက်မှုလက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မတီတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ထမ်းဆောင်သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ချောင်းဆုံမြို့နယ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အမှတ်(၂) မှ ဝင်ပြိုင်သည်။ အနိုင်မရဘဲ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
== ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာပုံ ==
၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် သူ့ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]] ၏ သယံဇာတရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-83314|title=အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်း အစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|work=BNI|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ }}</ref> ထို့နောက် မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် တာဝန်ပေး၍ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-64508865|title=စစ်ကောင်စီ အပြောင်းအလဲ စစ်တပ်ကလူဟောင်းတွေလွှမ်းမိုးထား|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref>
== မိသားစုဘဝ ==
ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ဝင်းမြင့်ရီနှင့် အိမ်ထောင်ကျခဲ့ပြီး သားနှစ်ဦး ထွန်းကားသည်။
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၇ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်က ၎င်းအား စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/69027|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၀ / ၂၀၂၅|publisher=Ministry of Information|accessdate=17 August 2025}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၅၈| }}
[[Category:မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ]]
[[Category:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[Category:မွန်လူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
mw5ojwq7wocwdt1e7qvgpiu5wam33fq
ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)
0
266186
1026168
1024862
2026-04-17T03:24:48Z
Salai Rungtoi
22844
1026168
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox minister
|honorific-prefix =
|name = ချစ်ဆွေ
|image =
|order1 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
|constituency1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]မဲဆန္ဒနယ် (၁၁)
|term_start1 = ၁၈ မတ် ၂၀၂၆
|term_end1 =
|majority1= [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]]
|predecessor1 = သိမ်းဆွေ <br>{{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}<br>{{small|([[အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်|အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ်စနစ်ဖြင့်]])}}
|successor1 =
| office2 = [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] <br/> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|deputy2=ဦးမင်းမင်း <br> ဦးကျော်ရွှေထွန်း
|appointer2=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ
|1blankname2= ဝန်ကြီးချုပ်
|1namedata2= ညိုစော
| term_start2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|predecessor2 = [[ထွန်းအုံ|ထွန်းအုံ]]
|successor2 = [[ထွန်းအုံ|ထွန်းအုံ]]
|office3= [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]]<br/> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|appointer3=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ
|1blankname3 = ဝန်ကြီးချုပ်
|1namedata3 = မင်းအောင်လှိုင်
| term_start3 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
| term_end3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor3 = [[မြင့်နောင်|မြင့်နောင်]]
|successor3 = [[အောင်ကျော်ဟိုး|အောင်ကျော်ဟိုး]]
|office4 = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး
|appointer4=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
|1blankname4 = သမ္မတ
|1namedata4 = မြင့်ဆွေ (ယာယီ) <br> မင်းအောင်လှိုင် (ယာယီ)
|term_start4 = ၁၈ ဇွန် ၂၀၂၂
|term_end4= ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅
|predecessor4 = မျိုးမြင့်သန်း
|successor4 =[[ဇော်ဇော်စိုး]]
|birth_date =
|birth_place =
|death_date =
|death_place =
|restingplace =
|restingplacecoordinates =
|birthname =
|nationality = မြန်မာ
|party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|spouse = နီနီအောင်
|relations =
|children =
|residence =
|alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]]
|religion =
|signature =
|signature_alt =
|website =
|footnotes = <!--Military service-->
|nickname =
|allegiance = {{flag|Myanmar}}
|branch = {{army|Myanmar}}
|serviceyears =
|rank = ဗိုလ်မှူးချုပ်
|unit =
|commands =
|battles =
|awards =
|honorific prefix=ဗိုလ်မှူးချုပ် (ငြိမ်း) <br> ဦး}}
'''ဦးချစ်ဆွေ''' သည် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) ကိုယ်စားပြု အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာ့တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း၊ သံအမတ်ကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည့်အပြင် [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ယင်းမတိုင်မီက [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် လည်းကောင်း၊ မြန်မာစစ်သံ (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်မှူးချုပ်အဖြစ် လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဖြစ်သည်။
== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
သူသည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ရာထူးအထိ စစ်မှုထမ်း ခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာစစ်သံ(ကြည်း၊ရေ၊လေ) တာဝန်အပ်နှင်းခံရသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rohingya-myanmar-ambassador-/4259207.html|title="ရိုဟင်ဂျာ" ဆိုတဲ့ အပေါ် သဘောထား မြန်မာသံအမတ် ရှင်းပြ|work=VOA Burmese|access-date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၈ }}</ref> တို့တွင် စစ်သံမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်းတွင် အရပ်ဘက်သို့ ကူးပြောင်းလာပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် သံအမတ်ကြီး ဖြစ်လာသည်။
== သံအမတ်ကြီး ==
သူ့ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသည့် မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ပေးပြီးဖြစ်ကြောင်း ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်တွင် ကြေညာသည်။သံအမတ်ကြီး ဦးချစ်ဆွေသည် ၎င်း၏ခန့်အပ်လွှာကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန် ၁၇ ရက်တွင် ဗန်ကောက်မြို့၌ ထိုင်းနိုင်ငံဘုရင်မင်းမြတ်ထံ ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် သံတာဝန်ကို စတင်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/26734|title=သံအမတ်ကြီး ဦးချစ်ဆွေ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ ခန့်အပ်လွှာပေးအပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၁၉ ဇွန် ၂၀၂၂ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်းအား ဝန်ကြီးရုံးအမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၀၃၃/၂၀၂၅) ဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးတာဝန်မှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန သို့ ပြောင်းရွှေ့ခန့်ထားသည်။
== ဝန်ကြီး ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက အလုပ်သမားဝန်ကြီး ဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/66687|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် [[ဦးညိုစောအစိုးရ]]၏ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcuwnkii-uukhcche-mnmaaniungngnchiungraa-aindiyniungngnsnamttkii-he-mr-abhay-thakur|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးချစ်ဆွေ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Abhay Thakur ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ကိုယ်စားပြုပြီး [[အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်|အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်]] အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၀) အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦး ပါဝင်သော အမျိုးသားလွှတ်တော် ပြည်သူ့ငွေစာရင်း ကော်မတီအား ဦးဆောင်သူ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310720|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ဦးချစ်ဆွေနှင့် အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ဦးသန်းအောင် တို့ကို တာဝန်ပေးအပ်ရန် လျာထားပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းမည်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၄ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂ ရက်တွင် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80484|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-04-17|language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သံအမတ်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်မှုထမ်းဟောင်း သံအမတ်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
klnlgkzd2kv4xzf7qzwdmobsd07qpbx
ချောချောစိန်
0
272716
1026170
1025491
2026-04-17T03:27:09Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကိုးကား */
1026170
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix= ဒေါက်တာ
|name= ချောချောစိန်
|native_name=
|office=[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီး]]
|term_start = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end =
|appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
|president= [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|predecessor= ''ကိုယ်တိုင်''
|successor =
|deputy= ဇော်မြင့် <br> နေမျိုးလှိုင်
|termstart1= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|termend1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|appointer1=[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
| 1blankname1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata1 = [[ညိုစော]]
|predecessor1= [[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာ ညွန့်ဖေ]]
|successor1= ''ကိုယ်တိုင်''
|office2= လေ့လာဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ရေးဦးစီးဌာန<br/> ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
|termend2=၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄
|termstart2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|office3= [[နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)]]<br/> ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်
|termstart3= ၂၀၂၀
|termend3= ၂၀၂၄
|birth_date= {{birth date and age|1968|9|11|df=y}}
|birth_place=
|nationality= မြန်မာ
|alma_mater= [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]
|cabinet=
* [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ညိုစောအစိုးရ]]
* [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]
}}
'''ဒေါက်တာ ချောချောစိန်''' (၁၁ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၈ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73057|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> သူသည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လေ့လာဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြာရေးမှူးချုပ် အဖြစ်မှ ပညာရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာသူဖြစ်သည်။
ယင်းမတိုင်မီက [[နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)|ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ်]] ၏ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/304915|title=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ဒေါက်တာချောချောစိန်အား ခန့်အပ်|work=Eleven Media|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref>
== ပညာရေးဖြတ်သန်းမှုများ ==
၁၉၈၄ ခုနှစ် တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ၌ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဘာသာရပ် အထူးပြုဖြင့် စတင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။၁၉၉၆ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးမဟာဘွဲ့ နှင့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဘာသာရပ်အထူးပြုဖြင့် ဒေါက်တာဘွဲ့ ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် မှ ရရှိခဲ့သည်။
== ဝန်ထမ်းဘဝဖြတ်သန်းမှု ==
၁၉၉၃ ခုနှစ် တွင် သူသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာဌာန တွင် သင်တန်းနည်းပြ အဖြစ် စတင် အမှုထမ်းသည်။ယင်းနောက် ရာထူးအဆင့်ဆင့်တိုးကာ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ကစပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာဌာန ၏ ပါမောက္ခ (ဌာနမှူး) ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://data.opendevelopmentmyanmar.net/my/dataset/3c036690-47e1-44bb-9618-cf8ca9ba45c1/resource/f22412be-d903-4fb3-b4cb-bb727871eb63/download/69-51.pdf|title=ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(ပင်မ)ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း နှင့် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၇၃/၂၀၁၆|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၆ }}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် တွင် ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် ၏ ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် အဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.yufl.edu.mm/dr-chaw-chaw-sein/|title=Dr. Chaw Chaw Sein|work=YUFL|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=|archive-date=14 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250514201042/https://www.yufl.edu.mm/dr-chaw-chaw-sein/}}</ref>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၃ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]သည် သူ့အား ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အဆင့်မြင့်ပညာဦးစီးဌာန၊ ရန်ကုန်နိုင်ငံခြားဘာသာတက္ကသိုလ် ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် အဖြစ်မှ လေ့လာဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ရေးဦးစီးဌာန ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့၍ ဒေါက်တာ ချောချောစိန်သည် ယင်းဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ထိုတာဝန်ကို ၁နှစ် နီးပါးခန့် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%2599%25E1%2580%25BA%25E1%2580%25B8%25E1%2580%25A1%25E1%2580%2596%25E1%2580%25BD%25E1%2580%25B2%25E1%2580%25B7%25E1%2580%25A1%25E1%2580%2585%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E-116?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_idasset354_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fhome%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_bGKbAOPbVS3E_assetEntryId%3D361840286%26p_p_auth%3DpV0iptPB&p_p_auth=pV0iptPB|title=ဝန်ထမ်းအဖွဲ့အစည်းအကြီးအမှူး ခန့်ထားခြင်း|work=MYANMAR NATIONAL PORTAL|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၁၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref>
== ဝန်ကြီးဘဝ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဦးဆောင်သည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ဆက်၍ [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]]ကလည်း မူလရာထူးအတိုင်းပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရသစ်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခု ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အတည်ပြု |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-264720/ |access-date=2026-04-08 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူ အဆိုပြုတင်ပြသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး၏ အမည်စာရင်းအား လွှတ်တော်သို့တင်သွင်း |url=https://news-eleven.com/article/311089 |access-date=2026-04-08 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ (၄) ရက်နေ့တွင် စွမ်းဆောင်မှုဆိုင်ရာဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ဖြစ်သည့် [[သီရိပျံချီဘွဲ့]]ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/78728 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၆၈| |}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးများ]]
4z15k80vik0anb52n00b7frn7iowrdw
တူရကီနိုင်ငံ၏ ဘုရင်များ စာရင်း
0
275623
1026131
1024451
2026-04-17T01:05:18Z
CommonsDelinker
115
Replacing 4f3bdb2b3891715176c6580e6ab6cb4b--ottoman-empire-sultan.jpg with [[File:Sultan_Abdulaziz.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name)).
1026131
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarchy|border=imperial|royal_title=Sultan|realm=the Ottoman Empire|native_name=''Osmanlı padişahı''|coatofarms=Osmanli-nisani.svg|coatofarmssize=|coatofarmscaption='''[[Coat of arms of the Ottoman Empire|Imperial coat of arms]]''' (from 1882)|image=Sultan Mehmed VI of the Ottoman Empire.jpg|caption='''Last to reign'''<br />'''[[Mehmed VI]]'''<br />4 July 1918 – 1 November 1922|first_monarch=[[Osman I]] (c. 1299–1323/4)|last_monarch=[[Mehmed VI]] (1918–1922)|style=[[His Imperial Majesty]]|residence=[[Ottoman palaces in Istanbul|Palaces in Istanbul]]:
*[[Eski Saray]]
*[[Topkapı Palace|Topkapı]] (1460s–1853)
*[[Dolmabahçe Palace|Dolmabahçe]] (1853–1889; 1909–1922)
*[[Yıldız Palace|Yıldız]] (1889–1909)|appointer=[[Line of succession to the Ottoman throne|Hereditary]]|began=c. 1299|ended=[[Abolition of the Ottoman Sultanate|1 November 1922]]}}
[[ဖိုင်:Imperial_standard_of_the_Ottoman_Sultan.svg|thumb|240x240px|အော်တိုမန် အင်ပါယာစံ]]
[[ဖိုင်:Ottoman_sultans_family_tree_(EN)_by_shakko.jpg|left|thumb|383x383px|နွယ်ပင်]]
[[ဖိုင်:OttomanEmpire1683.png|thumb|240x240px|၁၆၈၃ ခုနှစ်တွင် [[အော့တမန် အင်ပိုင်ယာ|အော်တိုမန်အင်ပါယာသည်]] ဥရောပတွင် ၎င်း၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှု မြင့်မားလာခဲ့သည်။]]
== အော့တမန် အင်ပိုင်ယာ (၁၂၉၉ - ၁၉၂၂) ==
'''အော်တိုမန်အင်ပါယာ''' (Ottoman Empire) သည် တူရကီတို့ ထူထောင်ခဲ့သော အင်ပါယာ ၁၆ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်မှ ၁၉၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက် အထိ သက်တမ်းကြာမြင့်ခဲ့သည်။ အော်တိုမန် အင်ပါယာသည် သမိုင်းကြောင်းတွင် အကြီးဆုံးနှင့် အကြာမြင့်ဆုံးသော အင်ပါယာများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ထိုအင်ပါယာသည် အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်နှင့် အစ္စလာမ် ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းတို့မှ ထူထောင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
! width="5%" |No.
! width="12%" |Sultan
! width="80px" |Portrait
! width="28%" |Reign
! width="80px" |Tughra
! width="30%" |Notes
! width="100px" |Coinage
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Rise of the Ottoman Empire<br /><br /><small>(1299 – 1453)</small>
|-
|1
|'''ဥတ်စမန်း၊ ပထမ'''
|[[ဖိုင်:I_Osman.jpg|158x158px]]
|{{Circa}} 1299 – c. 1324<br /><br /><small>(25 years~)</small>
| {{N/a}}{{ref label|Tughra|c|1}}
| align="left" |
* Son of Ertuğrul Bey and an unknown woman.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Osman_Gazi_Coin.jpg|180x180px]]
|-
|2
|'''ဩရ်ဟန်'''
|[[ဖိုင်:Metehanzade_orhangazi.jpg|157x157px]]
|c. 1324 – March 1362<br /><br /><small>(38 years~)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Orhan.svg|100x100px|Tughra of Orhan]]
| align="left" |
* Son of Osman I and Malhun Hatun (unclear).<ref name="lm" />
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Orhan_Gazi_Akçe.jpg|180x180px]]
|-
|3
|'''မူရတ်၊ ပထမ'''
|[[ဖိုင်:Murad_I.jpg|159x159px]]
|March 1362 – 15 June 1389<br /><br /><small>(27 years, 3 months)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_I.svg|100x100px|Tughra of Murad I]]
| align="left" |
* Son of Orhan and Nilüfer Hatun.<ref name="lm" />
* Reigned until his death.
* Killed on the battlefield at the Battle of Kosovo on June 15, 1389.
|[[ဖိုင်:1555_osmanli_1_murat_nm_nd.jpg|180x180px]]
|-
|4
|'''ဘားယေဇစ်ဒ်၊ ပထမ'''
|[[ဖိုင်:Baiazeth._P._IIII.jpg|122x122px]]
|15 June 1389 – 20 July 1402<br /><br /><small>(<span>13</span> <span>years, 35</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Bayezid_I.svg|100x100px|Tughra of Bayezid I]]
| align="left" |
* Son of Murad I and Gülçiçek Hatun.<ref name="lm" />
* Captured on the battlefield at the Battle of Ankara against [[တိမူး|Timur]].
* Died in captivity in Akşehir on 8 March 1403.
|[[ဖိုင်:Bayezid_I_AR_akce.png|180x180px]]
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Ottoman Interregnum{{Ref label|Interregnum|d|}}<br /><br /><small>(20 July 1402 – 5 July 1413)</small>
|-
|—
|အီစား ကျေလေးဘီ
''İsa Çelebi''
|[[ဖိုင်:İsa_Çelebi.jpg|129x129px]]
|January – March/May 1403<br /><br /><small>(3–5 months)</small>
| {{N/a}}
| align="left" |
* Co-sultan of Anatolia
* After the Battle of Ankara, İsa Çelebi defeated Musa Çelebi and took the western Anatolian territories for approximately two years.
* Defeated by Mehmed Çelebi in the Battle of Ulubad in March or May 1403.
* Strangled in September 1403.
| {{N/a}}
|-
|—
|စူလေးမန် ကျေလေးဘီ
''Süleyman Çelebi''
|[[ဖိုင်:Suleyman Celebi (166345075).jpg|118x118px]]
|20 July 1402 –<br /><br />17 February 1411<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 212</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Süleyman_Çelebi.png|100x100px]]
| align="left" |
* Acquired the title of ''The Sultan of Rumelia'' for the European portion of the empire, a short period after the Ottoman defeat at Ankara.
* Murdered on 17 February 1411.<ref name="Jor09" />
|[[ဖိုင်:Süleyman_Çelebi_coin_1404.png|180x180px]]
|-
|—
|မူစာ ကျေလေးဘီ
''Musa Çelebi''
|[[ဖိုင်:Paolo_Veronese_(Nachfolger)_-_Bildnis_des_Sultans_Moise_-_2238_-_Bavarian_State_Painting_Collections.jpg|130x130px]]
|18 February 1411 –<br /><br />5 July 1413<br /><br /><small>(<span>2</span> <span>years, 137</span> <span>days</span>)</small>
| {{N/a}}
| align="left" |
* Acquired the title of ''The Sultan of Rumelia'' for the European portion of the empire on 18 February 1411, just after the death of Süleyman Çelebi.
* Killed on 5 July 1413 by Mehmed Çelebi's forces in the battle of ''Çamurlu Derbent'' near Samokov in [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ|Bulgaria]].<ref name="vonH" />
|[[ဖိုင်:Akçe_-_Musa_Çelebi.png|180x180px]]
|-
|—
|မေဟ်မတ်ဒ် ကျေလေးဘီ
Mehmed Çelebi
|[[ဖိုင်:Mehmed_I_miniature.jpg|174x174px]]
|1403 – 5 July 1413<br /><br /><small>(10 years)</small>
| {{N/a}}
| align="left" |
* Acquired the control of Eastern [[အနာတိုလီယား|Anatolia]] as co-Sultan after the Battle of Ankara.
* Defeated İsa Çelebi in the battle of Ulubat in 1405.
* Became the sole ruler of Anatolia upon İsa's death in 1406.
* Acquired the title of Ottoman Sultan Mehmed I Khan upon Musa's death.
|[[ဖိုင်:Akçe_-_Mehmed_Çelebi_in_the_name_of_Timur.png|180x180px]]
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Sultanate resumed
|-
|5
|'''Mehmed I'''
|[[ဖိုင်:Mehmed_I_miniature.jpg|174x174px]]
|5 July 1413 – 26 May 1421<br /><br /><small>(<span>7</span> <span>years, 325</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_I.svg|100x100px|Tughra of Mehmed I]]
| align="left" |
* Son of Bayezid I and Devlet Hatun.<ref name="lm" />
* Reigned until his death.
| {{N/a}}
|-
|—
|''Mustafa Çelebi''
| {{N/a}}
|January 1419 – May 1422<br /><br /><small>(3 years, 4 months)</small>
| {{N/a}}
| align="left" |
* Sultan of Rumelia
* Son of Bayezid I
* Executed by Murad II
|[[ဖိုင်:Akçe_-_Mustafa_Çelebi.png|180x180px]]
|-
|6
|'''Murad II'''
|[[ဖိုင်:Paolo_Veronese_(Nachfolger)_-_Sultan_Murad_II._-_2237_-_Bavarian_State_Painting_Collections.jpg|130x130px]]
|25 June 1421 –<br /><br />August 1444<br /><br /><small>(23 years, 2 months)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_II.svg|100x100px|Tughra of Murad II]]
| align="left" |
* Son of Mehmed I and Emine Hatun.<ref name="lm" />
* Abdicated of his own free will in favour of his son Mehmed II.
|[[ဖိုင်:Akçe_of_Murad_II_Obverse.JPG|80x80px]][[ဖိုင်:Akçe_of_Murad_II_Reverse.JPG|80x80px]]
|-
|7
|'''Mehmed II'''
|[[ဖိုင်:Bellini,_Gentile_-_Sultan_Mehmet_II.jpg|135x135px]]
|August 1444 –<br /><br />September 1446<br /><br /><small>(2 years, 1 month)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_II.svg|100x100px|Tughra of Mehmed II]]
| align="left" |
* First reign
* Son of Murad II and Hüma Hatun.<ref name="lm" />
* Surrendered the throne to his father after having asked him to return to power, along with rising threats from Janissaries.
|[[ဖိုင်:Akce_-_Mehmed_II_First_reign.png|180x180px]]
|-
|(6)
|'''Murad II'''
|[[ဖိုင်:Paolo_Veronese_(Nachfolger)_-_Sultan_Murad_II._-_2237_-_Bavarian_State_Painting_Collections.jpg|130x130px]]
|September 1446 –<br /><br />3 February 1451<br /><br /><small>(4 years, 5 months)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_II.svg|100x100px|Tughra of Murad II]]
| align="left" |
* Second reign
* Forced to return to the throne following a Janissary insurgence.
* Reigned until his death.
| {{N/a}}
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Growth of the Ottoman Empire<br /><br /><small>(1453–1550)</small>
|-
|(7)
|'''Mehmed II'''
|[[ဖိုင်:Bellini,_Gentile_-_Sultan_Mehmet_II.jpg|135x135px]]
|3 February 1451 –<br /><br />3 May 1481<br /><br /><small>(<span>30</span> <span>years, 89</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_II.svg|100x100px|Tughra of Mehmed II]]
| align="left" |
* Second reign
* Conquered Constantinople in 1453.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Coin_of_Mehmed_II_1451,_second_reign.png|180x180px]]
|-
|8
|'''Bayezid II'''
|[[ဖိုင်:Beyazid_II.jpg|147x147px]]
|19 May 1481 –<br /><br />25 April 1512<br /><br /><small>(<span>30</span> <span>years, 342</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Bayezid_II.svg|100x100px|Tughra of Bayezid II]]
| align="left" |
* Son of Mehmed II and Gülbahar Hatun.<ref name="lm" />
* Abdicated.
* Died near Didymoteicho on 26 May 1512.
|[[ဖိုင်:1692_osmanli_2_beyazid_ankara_886.jpg|180x180px]]
|-
|—
|''Cem Sultan''
|[[ဖိုင်:Cem-in-italy.jpg|142x142px]]
|28 May – 20 June 1481<br /><br /><small>(<span>23</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Cem_Sultan_Tughra.png|100x100px|Tughra of Cem]]
| align="left" |
* Son of Mehmed II
* Acquired the title Cem bin Mehmed Han.
* Died in exile
|[[ဖိုင်:Akçe_-_Cem_Sultan.png|180x180px]]
|-
|9
|'''Selim I'''
|[[ဖိုင်:Nakkaş_Selim.jpg|166x166px]]
|25 April 1512 –<br /><br />21 September 1520<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 149</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Padishah_Yavuz_Sultan_Selim.png|100x100px|Tughra of Selim I]]
| align="left" |
* Conquered Mamluks in 1516–1517.
* First Ottoman Caliph.
* Son of Bayezid II and Gülbahar Hatun.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Akçe_of_Selim_I_Constantinople_mint_1512.jpg|180x180px]]
|-
|10
|'''[[မဟာ ဆူလေမန်|Suleiman I]]'''
|[[ဖိုင်:EmperorSuleiman.jpg|117x117px]]
|30 September 1520 –<br /><br />6 September 1566<br /><br /><small>(<span>45</span> <span>years, 341</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Suleiman_I_the_Magnificent.svg|100x100px|Tughra of Suleiman I]]
| align="left" |
* Son of Selim I and Hafsa Sultan.
* Died of natural causes in his tent during the Siege of Szigetvár in 1566.<ref name="AG-BM-encyc">{{Cite book|editor2-first=Masters|title=Encyclopedia of the Ottoman Empire|date=2009}}</ref>
|[[ဖိုင်:Sultani_of_Suleiman_I,_1520.jpg|180x180px]]
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Transformation of the Ottoman Empire<br /><br /><small>(1550–1700)</small>
|-
|11
|'''Selim II'''
|[[ဖိုင်:Portrait_Of_Sultan_Selim_II.jpg|145x145px]]
|29 September 1566 –<br /><br />15 December 1574<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 77</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Selim_II.svg|100x100px|Tughra of Selim II]]
| align="left" |
* Son of Suleiman I and Hürrem Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Sultani_LACMA_M.2006.143.1_(2_of_2).jpg|80x80px]][[ဖိုင်:Sultani_LACMA_M.2006.143.1_(1_of_2).jpg|80x80px]]
|-
|12
|'''Murad III'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Murad_III.jpeg|124x124px]]
|27 December 1574 –<br /><br />16 January 1595<br /><br /><small>(<span>20</span> <span>years, 20</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_III.svg|100x100px|Tughra of Murad III]]
| align="left" |
* Son of Selim II and Nurbanu Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Sequin_Murad_III_1576.jpg|180x180px]]
|-
|13
|'''Mehmed III'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Mehmet_III_of_the_Ottoman_Empire.jpg|124x124px]]
|16 January 1595 –<br /><br />22 December 1603<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 340</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_III.svg|100x100px|Tughra of Mehmed III]]
| align="left" |
* Son of Murad III and Safiye Sultan.
* Reigned until his death
|[[ဖိုင်:Coin_of_Mehmed_III.png|180x180px]]
|-
|14
|'''Ahmed I'''
|[[ဖိုင်:صورة_للشاهزاده_أحمد_2013-12-19_09-18.jpg|148x148px]]
|22 December 1603 –<br /><br />22 November 1617<br /><br /><small>(<span>13</span> <span>years, 335</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Ahmed_I.JPG|100x100px|Tughra of Ahmed I]]
| align="left" |
* Son of Mehmed III and Handan Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Post-medieval_coin,_Uncertain_denomination_of_Ahmed_I_(FindID_489958).jpg|180x180px]]
|-
|15
|'''Mustafa I'''
|[[ဖိုင်:Mustafa_I_portrait.jpg|172x172px]]
|22 November 1617 –<br /><br />26 February 1618<br /><br /><small>(<span>96</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mustafa_I.JPG|100x100px|Tughra of Mustafa I]]
| align="left" |
* Son of Mehmed III and Halime Sultan.
* Deposed due to his mental instability in favour of his young nephew Osman II.
| {{N/a}}
|-
|16
|'''Osman II'''
|[[ဖိုင်:Osman_2.jpg|169x169px]]
|26 February 1618 –<br /><br />19 May 1622<br /><br /><small>(<span>4</span> <span>years, 82</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Osman_II.JPG|100x100px|Tughra of Osman II]]
| align="left" |
* Son of Ahmed I and Mahfiruz Hatun.
* Deposed in a Janissary riot on 19 May 1622.
* Murdered on 20 May 1622 by the Grand Vizier Kara Davud Pasha.
|[[ဖိုင်:Sultani_-_Osman_II.jpg|180x180px]]
|-
|(15)
|'''Mustafa I'''
|[[ဖိုင်:Mustafa_I_portrait.jpg|172x172px]]
|20 May 1622 –<br /><br />10 September 1623<br /><br /><small>(<span>1</span> <span>year, 113</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mustafa_I.JPG|100x100px|Tughra of Mustafa I]]
| align="left" |
* Second reign.
* Returned to the throne after the assassination of his nephew Osman II.
* Deposed due to his poor mental health and confined until his death in [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|Istanbul]] on 20 January 1639.
| {{N/a}}
|-
|17
|'''Murad IV'''
|[[ဖိုင်:Murad_IV.jpg|149x149px]]
|10 September 1623 –<br /><br />8 February 1640<br /><br /><small>(<span>16</span> <span>years, 151</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_IV.svg|100x100px|Tughra of Murad IV]]
| align="left" |
* Son of Ahmed I and Kösem Sultan.
* Ruled under the regency of his mother Kösem Sultan until 1632.
* Reigned until his death.
| {{N/a}}
|-
|18
|'''Ibrahim'''
|[[ဖိုင်:Ibrahim_Deli.jpg|180x180px]]
|9 February 1640 –<br /><br />8 August 1648<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 181</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Ibrahim.JPG|100x100px|Tughra of Ibrahim]]
| align="left" |
* Son of Ahmed I and Kösem Sultan.
* Deposed on 8 August 1648 in a coup led by the Sheikh ul-Islam.
* Strangled in [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|Istanbul]] on 18 August 1648 at the behest of the Grand Vizier Mevlevî Mehmed Paşa ''(Sofu Mehmed Pasha)''.
| {{N/a}}
|-
|19
|'''Mehmed IV'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Mehmed_IV_(2).jpg|169x169px]]
|8 August 1648 –<br /><br />8 November 1687<br /><br /><small>(<span>39</span> <span>years, 92</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_IV.png|100x100px|Tughra of Mehmed IV]]
| align="left" |
* Son of Ibrahim and Turhan Sultan.
* Ruled under the regency of his grandmother Kösem Sultan until 1651.
* Ruled under the regency of his mother Turhan Sultan from 1651 until 1656.
* Deposed on 8 November 1687 following the Ottoman defeat at the Second Battle of Mohács.
* Died in [[အီဒါးနီမြို့|Edirne]] on 6 January 1693.
|[[ဖိုင်:Osmanen-_Mehmed_IV._-_Münzkabinett,_Berlin_-_5556643.jpg|180x180px]]
|-
|20
|'''Suleiman II'''
|[[ဖိုင်:II_Suleyman.jpg|center|216x216px]]
|8 November 1687 –<br /><br />22 June 1691<br /><br /><small>(<span>3</span> <span>years, 226</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Suleiman_II.svg|100x100px|Tughra of Suleiman II]]
| align="left" |
* Son of Ibrahim and Dilaşub Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Kupfer_Not-Akce_1099_H.,_Qustantiniya_(Konstantinopel-Istanbul)-210-00912q00.jpg|180x180px]]
|-
|21
|'''Ahmed II'''
|[[ဖိုင်:Ahmet_II.jpg|146x146px]]
|22 June 1691 –<br /><br />6 February 1695<br /><br /><small>(<span>3</span> <span>years, 229</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Ahmed_II.JPG|100x100px|Tughra of Ahmed II]]
| align="left" |
* Son of Ibrahim and Muazzez Sultan.
* Reigned until his death.
| {{N/a}}
|-
|22
|'''Mustafa II'''
|[[ဖိုင်:Mustafa_II_dressed_in_full_armour.JPG|167x167px]]
|6 February 1695 –<br /><br />22 August 1703<br /><br /><small>(<span>8</span> <span>years, 197</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mustafa_II.JPG|100x100px|Tughra of Mustafa II]]
| align="left" |
* Son of Mehmed IV and Gülnuş Sultan.
* Deposed on 22 August 1703 by a Janissary uprising known as the Edirne Event.
* Died in Istanbul on 8 January 1704.
|[[ဖိုင်:1_Kuruș_Mustafa_II_of_Ottoman_1695-1704.png|180x180px]]
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Stagnation and reform of the Ottoman Empire<br /><br /><small>(1700–1827)</small>
|-
|23
|'''Ahmed III'''
|[[ဖိုင်:Portrait_of_Sultan_Ahmed_III_(1673–1736),_three-quarter-length,_standing,_with_a_view_onto_the_Bosphorus_and_the_Hagia_Sophia_by_Jean-Baptiste_Vanmour.jpg|center|124x124px]]
|22 August 1703 –<br /><br />1 October 1730<br /><br /><small>(<span>27</span> <span>years, 40</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Ahmed_III.JPG|100x100px|Tughra of Ahmed III]]
| align="left" |
* Son of Mehmed IV and Gülnuş Sultan.
* Deposed in consequence of the Janissary rebellion led by Patrona Halil.
* Died on 1 July 1736.
|[[ဖိုင်:Sultani_of_Ahmed_III,_1703.jpg|180x180px]]
|-
|24
|'''Mahmud I'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Mahmud_I_–_Jean_Baptiste_Vanmour.jpg_(cropped).jpg|138x138px]]
|2 October 1730 –<br /><br />13 December 1754<br /><br /><small>(<span>24</span> <span>years, 72</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mahmud_I.JPG|100x100px|Tughra of Mahmud I]]
| align="left" |
* Son of Mustafa II and Saliha Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Sequin_of_Mahmud_I.jpg|180x180px]]
|-
|25
|'''Osman III'''
|[[ဖိုင်:III.Osman.webp|161x161px]]
|13 December 1754 –<br /><br />30 October 1757<br /><br /><small>(<span>2</span> <span>years, 321</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Osman_III.png|100x100px|Tughra of Osman III]]
| align="left" |
* Son of Mustafa II and Şehsuvar Sultan.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Turchia,_osman_III,_moneta_d'oro,_1754-1757.JPG|107x107px]]
|-
|26
|'''Mustafa III'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Mustafa_III.jpg|149x149px]]
|30 October 1757 –<br /><br />21 January 1774<br /><br /><small>(<span>16</span> <span>years, 83</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mustafa_III.svg|100x100px|Tughra of Mustafa III]]
| align="left" |
* Son of Ahmed III and Mihrişah Kadın.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:1_Piastre_1183_Mustafa_III_(obv)-8477.jpg|80x80px]][[ဖိုင်:1_Piastre_1183_Mustafa_III_(rev)-8478.jpg|80x80px]]
|-
|27
|'''Abdul Hamid I'''
|[[ဖိုင်:Portrait_of_Abdülhamid_I_of_the_Ottoman_Empire.jpg|140x140px]]
|21 January 1774 –<br /><br />7 April 1789<br /><br /><small>(<span>15</span> <span>years, 76</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Abdülhamid_I.svg|100x100px|Tughra of Abdul Hamid I]]
| align="left" |
* Son of Ahmed III and Rabia Şermi Kadın.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:M64_10para_Constantinople_KM383_1ar85_(8645875592).jpg|180x180px]]
|-
|28
|'''Selim III'''
|[[ဖိုင်:Joseph_Warnia-Zarzecki_-_Sultan_Selim_III_-_Google_Art_Project.jpg|174x174px]]
|7 April 1789 –<br /><br />29 May 1807<br /><br /><small>(<span>18</span> <span>years, 52</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Selim_III.JPG|100x100px|Tughra of Selim III]]
| align="left" |
* Son of Mustafa III and Mihrişah Sultan.
* Deposed as a result of the Janissary revolt led by Kabakçı Mustafa against his reforms.
* Assassinated in Istanbul on 28 July 1808 at the behest of Ottoman Sultan Mustafa IV.
|[[ဖိုင်:Rial_Tunisien_-_Selim_III_-_1215_AH_-_1800_AD.jpg|180x180px]]
|-
|29
|'''Mustafa IV'''
|[[ဖိုင်:IV._Mustafa.jpg|158x158px]]
|29 May 1807 –<br /><br />28 July 1808<br /><br /><small>(<span>1</span> <span>year, 60</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mustafa_IV.JPG|100x100px|Tughra of Mustafa IV]]
| align="left" |
* Son of Abdul Hamid I and Sineperver Sultan.
* Deposed in an insurrection led by Alemdar Mustafa Pasha.
* Executed in Istanbul on 17 November 1808 by order of Ottoman Sultan Mahmud II.
|{{N/a}}
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Modernization of the Ottoman Empire<br /><br /><small>(1827–1908)</small>
|-
|30
|'''Mahmud II'''
|[[ဖိုင်:Mahmud_II.jpg|133x133px]]
|28 July 1808 –<br /><br />1 July 1839<br /><br /><small>(<span>30</span> <span>years, 338</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_Mahmud_II_bw.svg|100x100px|Tughra of Mahmud II]]
| align="left" |
* Son of Abdul Hamid I and Nakşidil Sultan.
* Disbanded the Janissaries in consequence of the Auspicious Incident in 1826.
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:2_Budju_of_Ottoman_Algeria_-_Mahmud_II_1823.png|180x180px]]
|-
|31
|'''Abdul Mejid I'''
|[[ဖိုင်:Abdulmejid_portrait.jpg|127x127px|Abdulmejid portrait]]
|1 July 1839 –<br /><br />25 June 1861<br /><br /><small>(<span>21</span> <span>years, 359</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Abdülmecid_I.svg|100x100px|Tughra of Abdulmejid I]]
| align="left" |
* Son of Mahmud II and Bezmiâlem Sultan.
* Proclaimed the Imperial Edict of Gülhane <nowiki><i id="mwBeA">(Tanzimât Fermânı)</i></nowiki> that launched the Tanzimat period of reforms and reorganization on 3 November 1839 at the behest of reformist Grand vizier Mustafa Reşid Pasha.
* Accepted the Islâhat Hatt-ı Hümayun (Imperial Reform Edict) <nowiki><i id="mwBeY">(Islâhat Fermânı)</i></nowiki> on 18 February 1856;
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:20_Piastres_1270_Abdülmecid_I_(obv)-8467.jpg|85x85px]][[ဖိုင်:20_Piastres_1270_Abdülmecid_I_(rev)-8468.jpg|85x85px]]
|-
|32
|'''Abdul Aziz'''
|[[ဖိုင်:Sultan Abdulaziz.jpg|129x129px]]
|25 June 1861 –<br /><br />30 May 1876<br /><br /><small>(<span>14</span> <span>years, 340</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Abdülaziz.svg|100x100px|Tughra of Abdulaziz]]
| align="left" |
* Son of Mahmud II and Pertevniyal Sultan.
* Deposed by his ministers.
* Found dead (suicide or murder) five days later.
|[[ဖိုင်:20_kurus_Abdulaziz_1862.png|180x180px]]
|-
|33
|'''Murad V'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Murad_V.,_1876.jpg|137x137px]]
|30 May – 31 August 1876<br /><br /><small>(<span>93</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Murad_V.svg|100x100px|Tughra of Murad V]]
| align="left" |
* Son of Abdulmejid I and Şevkefza Sultan.
* Deposed due to his ill mental health
* Ordered to reside in Çırağan Palace where he died on 29 August 1904.
| {{N/a}}
|-
|34
|'''Abdul Hamid II'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Gazi_Abdül_Hamid_II_-_السلطان_الغازي_عبد_الحميد_الثاني.png|110x110px]]
|31 August 1876 –<br /><br />27 April 1909<br /><br /><small>(<span>32</span> <span>years, 239</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Abdülhamid_II.svg|100x100px|Tughra of Abdul Hamid II]]
| align="left" |
* Son of Abdulmejid I and Tirimüjgan Kadın (later became the adoptive son of Rahime Perestu Sultan).
* Reluctantly allowed the First Constitutional Era on 23 November 1876 and then suspended it on 13 February 1878.
* Forced to restore the Constitution on 3 July 1908;
* Deposed after the 31 March Incident.
* Confined to Beylerbeyi Palace where he died on 10 February 1918.
|[[ဖိုင်:20_kurus_Abdul_Hamid_II_-_1877.png|180x180px]]
|-
|35
|'''Mehmed V Reşâd'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Muhammed_Chan_V.,_Kaiser_der_Osmanen_1915_C._Pietzner.jpg|138x138px]]
|27 April 1909 –<br /><br />3 July 1918<br /><br /><small>(<span>9</span> <span>years, 67</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_V.svg|80x80px|Tughra of Mehmed V]]
| align="left" |
* Son of Abdulmejid I and Gülcemal Kadın (later became the adoptive son of Servetseza Kadın).
* Reigned as a figurehead of Mehmed Talat, İsmail Enver, and Ahmed Cemal Pashas
* Reigned until his death.
|[[ဖိုင်:Lira_of_Mehmed_V,_1911.jpg|180x180px]]
|-
|36
|'''Mehmed VI Vahideddin'''
|[[ဖိုင်:Sultan_Mehmed_VI_of_the_Ottoman_Empire.jpg|133x133px]]
|4 July 1918 –<br /><br />1 November 1922<br /><br /><small>(<span>4</span> <span>years, 120</span> <span>days</span>)</small>
|[[ဖိုင်:Tughra_of_Mehmed_VI.svg|100x100px|Tughra of Mehmed VI]]
| align="left" |
* Son of Abdulmejid I and Gülistu Kadın (later became the adoptive son of Şayeste Hanım)
* Sultanate abolished.
* Left [[အစ်စတန်ဘူလ်မြို့|Istanbul]] on 17 November 1922.
* Died in exile in Sanremo, Italy on 16 May 1926.
|[[ဖိုင်:36-1336-01-500K-kost-au.jpg|180x180px]]
|-
| colspan="7" style="background:#B9B9B9" |Caliph under the Grand National Assembly of Turkey<br /><br /><small>(1 November 1922 – 3 March 1924)</small>
|-
|—
|'''Abdul Mejid II'''
|[[ဖိုင်:Portrait_Caliph_Abdulmecid_II.jpg|135x135px]]
|19 November 1922 –<br /><br />3 March 1924<br /><br /><small>(<span>1</span> <span>year, 106</span> <span>days</span>)</small>
|—<br /><br />{{Ref label|Tughra|c|2}}
| align="left" |
* Son of Abdulaziz and Hayranidil Kadın;
* Exiled after the abolition of the Caliphate;
* Died in [[ပါရီမြို့|Paris]], [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|France]] on 23 August 1944.
|—
|- align="left"
|}
{{Notelist}}
== ကြည့်ပါ။ ==
* အော်တိုမန် ထီးနန်းဆက်ခံရေးလိုင်း
* အော်တိုမန် စူလတန် မိသားစုသစ်ပင်
* အော်တိုမန်နွယ်ပင် (အသေးစိတ်)
* တရားဝင်စူလတန်များစာရင်း
* အော်တိုမန် ဘုရင်ခံများစာရင်း
== မှတ်စုများ ==
{{Reflist|30em}}
== ကျမ်းကိုးစာရင်း ==
{{Sultans of the Ottoman Empire|state=expanded}}{{Turkey topics}}
[[ကဏ္ဍ:တူရကီဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
nifgkrztd59usk36zebve4016ew1uhw
၂၀၂၆
0
280044
1026166
1026027
2026-04-17T03:16:58Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကွယ်လွန်သူများ */
1026166
wikitext
text/x-wiki
{{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}}
{{Year article header|2026}}
== ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
* [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
* [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]
* [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း
* [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း
== အဓိက ဖြစ်ရပ်များ ==
=== ဇန်နဝါရီ ===
* [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref>
* [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref>
* [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref>
* [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
* [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်နွေနေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref>
* [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်အရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရက် ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်အရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရက် ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
=== ဖေဖော်ဝါရီ ===
* [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
* [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
* [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။
* [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
* [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref>
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref>
=== မတ် ===
* [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref>
* [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့် ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၄ မတ်]] -
** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref>
*[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
* [[၈ မတ်]]
** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မတော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မတော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
* [[၉ မတ်]] -
** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref>
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref>
* [[၁၀ မတ်]] -
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref>
* [[၁၁ မတ်]] -
** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref>
** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref>
* [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref>
* [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၁၅ မတ်]]
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၁၆ မတ်]]
**[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref>
** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၁၇ မတ်]]
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။
* [[၁၈ မတ်]]
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref>
* [[၂၀ မတ်]] -
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref>
** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
**[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref>
**[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
**စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်တော်ငါးရက်မြောက်နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
**၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref>
* [[၂၂ မတ်]] -
** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၃၀ မတ်]] -
**[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]]
*** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
*** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
*** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
* ၃၁ မတ်
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br />
=== ဧပြီ ===
* [[၂ ဧပြီ]] -
** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
* [[၃ ဧပြီ]]
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့်
** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref>
* [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၆ ဧပြီ]] -
** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" />
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
*[[၇ ဧပြီ]]
**တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၈ ဧပြီ]]
** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref>
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
* [[၉ ဧပြီ]]
** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref>
** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊ ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၁၀ ဧပြီ]]
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br />
* [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref>
* ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref>
* ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၁၇ ဧပြီ - နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကွယ်လွန်သူများ ==
* <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list
Do not trust "this year in history" websites for accurate date information
Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence.
No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား)
* [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား)
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား)
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
bze6m0xmcuslwqi0zbxosdbbnycaqd4
1026181
1026166
2026-04-17T06:34:17Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကွယ်လွန်သူများ */
1026181
wikitext
text/x-wiki
{{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}}
{{Year article header|2026}}
== ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
* [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
* [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]
* [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း
* [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း
== အဓိက ဖြစ်ရပ်များ ==
=== ဇန်နဝါရီ ===
* [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref>
* [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref>
* [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref>
* [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
* [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်နွေနေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref>
* [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်အရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရက် ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်အရေးပေါ် အခြေအနေကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ရက် ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
=== ဖေဖော်ဝါရီ ===
* [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။
* [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
* [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။
* [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
* [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref>
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref>
=== မတ် ===
* [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref>
* [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့် ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၄ မတ်]] -
** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref>
*[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
* [[၈ မတ်]]
** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မတော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မတော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
* [[၉ မတ်]] -
** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref>
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref>
* [[၁၀ မတ်]] -
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref>
* [[၁၁ မတ်]] -
** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref>
** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref>
* [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref>
* [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၁၅ မတ်]]
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၁၆ မတ်]]
**[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref>
** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၁၇ မတ်]]
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။
* [[၁၈ မတ်]]
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref>
* [[၂၀ မတ်]] -
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref>
** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
**[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref>
**[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
**စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်တော်ငါးရက်မြောက်နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref>
**၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref>
* [[၂၂ မတ်]] -
** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*[[၃၀ မတ်]] -
**[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]]
*** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
*** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
*** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
* ၃၁ မတ်
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br />
=== ဧပြီ ===
* [[၂ ဧပြီ]] -
** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
* [[၃ ဧပြီ]]
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref>
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့်
** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref>
* [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၆ ဧပြီ]] -
** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" />
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
*[[၇ ဧပြီ]]
**တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* [[၈ ဧပြီ]]
** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref>
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br />
* [[၉ ဧပြီ]]
** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref>
** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊ ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
* [[၁၀ ဧပြီ]]
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref>
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br />
* [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref>
* ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref>
* ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၁၇ ဧပြီ -
** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
*** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကွယ်လွန်သူများ ==
* <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list
Do not trust "this year in history" websites for accurate date information
Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence.
No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား)
* [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား)
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား)
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
39ko6w44g6s1we70jyfyvg7hgdkunnf
ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်
0
283462
1026221
1025976
2026-04-17T09:48:14Z
Mkant00
135890
1026221
wikitext
text/x-wiki
သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် '''ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်''' (surjective function) ဆိုသည်မှာ ဖန်ရှင် <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် (codomain) ရှိ အစုဝင် (element) <math>y</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>f(x) = y</math> ဖြစ်စေမည့် အရင်းအမြစ် (domain) ရှိ အစုဝင် <math>x</math> အနည်းဆုံး တစ်ခု တည်ရှိနေသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ '''ဆာဂျက်ရှင်း''' (surjection) သို့မဟုတ် '''onto ဖန်ရှင်''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ဖန်ရှင် <math>f: X \rightarrow Y</math> အတွက် ပစ်မှတ် <math>Y</math> သည် ဖန်ရှင်၏ အရင်းအမြစ် <math>X</math> ၏ ပုံရိပ် (image) ပင်ဖြစ်သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathsisfun.com/sets/injective-surjective-bijective.html|title=Injective, Surjective and Bijective|website=www.mathsisfun.com|access-date=2019-12-07}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://brilliant.org/wiki/bijection-injection-and-surjection/|title=Bijection, Injection, And Surjection {{!}} Brilliant Math & Science Wiki|website=brilliant.org|language=en-us|access-date=2019-12-07}}</ref> ဤတွင် <math>x</math> သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော(unique) အစုဝင်ဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပေ။ ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် <math>X</math> ရှိ အစုဝင်တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုသော အစုဝင်များကို <math>Y</math> ရှိ တူညီသော အစုဝင်တစ်ခုတည်းထံသို့ ပုံဖော်နိုင်သည်။
''ဆာဂျက်တစ်'' ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်နေသော ''[[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|အင်ဂျက်တစ်]]'' (injective) နှင့် ''ဘိုင်ဂျက်တစ်'' (bijective) ဟူသော ဝေါဟာရများကို နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation | url = http://jeff560.tripod.com/i.html | title = Earliest Uses of Some of the Words of Mathematics | contribution = Injection, Surjection and Bijection | publisher = Tripod |first=Jeff|last=Miller}}.</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-CXn6y_1nJ8C&q=injection+surjection+bijection+bourbaki&pg=PA106|title=Bourbaki|last=Mashaal|first=Maurice|date=2006|publisher=American Mathematical Soc.|isbn=978-0-8218-3967-6|pages=106|language=en}}</ref> ဘော်ဘာကီမှာ ဤကလောင်အမည်ဖြင့် ခေတ်သစ် အဆင့်မြင့်သင်္ချာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ စာအုပ်တွဲများကို ၁၉၃၅ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရေးသားခဲ့ကြသော ပြင်သစ်လူမျိုးများအဓိကအားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော၂၀ ရာစု သင်္ချာပညာရှင်များအဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်စကားလုံး ''sur'' သည် ''အပေါ်'' သို့မဟုတ် ''အထက်'' ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်ပုံရိပ်သည် ဖန်ရှင်၏ ပစ်မှတ်တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ဖုံးလွှမ်းသွားသည်ဟူသော အချက်နှင့် ဆက်စပ်သည်။
မည်သည့်ဖန်ရှင်မဆို ၎င်း၏ ပစ်မှတ်ကို အရင်းအမြစ်၏ ပုံရိပ်အထိသာ ကန့်သတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဆာဂျက်ရှင်း တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ရွေးချယ်မှု နဂိုမှန်အဆို (axiom of choice) အရ ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တိုင်းတွင် ညာဘက်ပြောင်းပြန် (right inverse) တစ်ခုရှိပြီး ညာဘက်ပြောင်းပြန်ရှိသော မည်သည့်ဖန်ရှင်မဆိုသည် မလွဲမသွေ ဆာဂျက်ရှင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များကို ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) သည် အမြဲတမ်း ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ဖန်ရှင်ကိုမဆို ဆာဂျက်ရှင်းတစ်ခုနှင့် အင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြမ်းမှု (decomposition) ပြုလုပ်နိုင်သည်။
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ==
'''ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်''' သည် ၎င်း၏ ပုံရိပ် (image) နှင့် ၎င်း၏ ပစ်မှတ် (codomain) တို့ ထပ်တူညီသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> ပါရှိသော ဖန်ရှင် <math>f</math> တစ်ခုသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ရန်အတွက် <math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် အနည်းဆုံး <math>x</math> တစ်ခုသည် <math>X</math> အတွင်း၌ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ဆာဂျက်ရှင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် <math>f\colon X\twoheadrightarrow Y</math> တွင်ကဲ့သို့ ခေါင်းနှစ်လုံးပါ ညာဘက်လှည့်မြားဖြင့် သင်္ကေတပြု ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
သင်္ကေတအရ
<math>\forall y \in Y,\quad\exist x \in X,\quad y = f(x)</math>
== ဥပမာများ ==
[[ဖိုင်:Codomain2.SVG|right|thumb|250x250px|'''ဆာဂျက်တစ် မဟုတ်သော ဖန်ရှင်''' - <math>Y</math> အတွင်းရှိ အဝါရောင် ဘဲဥပုံသည် <math>f</math> ၏ ပုံရိပ် (image သို့မဟုတ် range) ဖြစ်သည်။ ဤဖန်ရှင်သည် ဆာဂျက်တစ် မဟုတ်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပုံရိပ်သည် ပစ်မှတ်တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ မလွှမ်းခြုံနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် <math>Y</math> ကို အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြင့် အရောင်ချယ်နိုင်သည်။ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် <math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x</math> အတွက်မဆို အမှတ် <math>f(x)</math> ကို အဝါရောင်ချယ်သည်။ဒုတိယအဆင့်အနေဖြင့် အဝါရောင်မဟုတ်သော <math>Y</math> အတွင်းရှိ ကျန်အမှတ်များအားလုံးကို အပြာရောင်ချယ်သည်။ အပြာရောင်အမှတ်များ အကယ်၍ မရှိမှသာလျှင် ဖန်ရှင် <math>f</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်မည်။]]
*မည်သည့် အစု (set) <math>X</math> အတွက်မဆို <math>X</math> ပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) <math>\text{id}_{X}</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
*<math>f(n) = n \bmod 2</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ဖန်ရှင် {{math|''f'' : '''Z''' → {0, 1}<nowiki/>}} သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုရသော် ဤဖန်ရှင်မှာ စုံကိန်းပြည့် (even integers) များကို 0 သို့ ပုံဖော်ပြီး မကိန်းပြည့် (odd integers) များကို 1 သို့ ပုံဖော်သည်။
*<math>f(x) = 2x + 1</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော ဖန်ရှင် <math>f : \mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R}</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည် ။ ဤဖန်ရှင်တွင် မည်သည့် ကိန်းစစ် (real number) <math>y</math> အတွက်မဆို <math>f(x) = y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>x</math> တစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်း<math>x</math> မှာ <math>(y - 1)/2</math> ဖြစ်သည်။
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
6twvxqr0ltz4muw72130wfhbpmar0sm
နန်းနီနီအေး
0
283615
1026145
1025616
2026-04-17T02:49:59Z
Salai Rungtoi
22844
/* ကိုးကား */
1026145
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name = နန်းနီနီအေး
| image = Nan Ni Ni Aye.jpg
| caption = မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဒုတိယသမ္မတ
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]]
|president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
|term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|predecessor1 = [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]
|successor1 =
| office2 = [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| term_start2 = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| constituency2 = [[ဘားအံမြို့|ဘားအံမဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂)]]
|majority2= အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့်<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=10_1_2026_R_S_PR.pdf&type=page_multiple_photo&code=215&sno=2132&token=573c24706e137f2bc7146b0d743f4c5912d909bdf5f3265a67b92d4269c7960b86498c7366c7b33c106bee22fd25c7c9cf25b897c6fc74c08c0e123aa11b1ff6|title=တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ၏ အချိုးကျကိုယ်စားပြုလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများစာရင်း|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၂၅}}</ref>
|predecessor2 = သန်းနိုင် {{small|([[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|NLD]])}} <br>{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}
|successor2 =
| office3 = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br>(ကရင်ပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌ)
| office4 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| term_start4 = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
| term_end4 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
| constituency4 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၆)
|majority4= မဲ ၂၅၀၀ <br>{{small|(၄၀.၂၈ရာခိုင်နှုန်း)}} <ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်း၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၁၅|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708200538/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=02AmyotharHluttaw.pdf&type=page_multiple_photo&code=17&sno=9583&token=fd383d60132223462ab1397e79d03be04d694929d77d8f3f9eeb64b4bf5359e1f447b641c72e24a18d2b4e100896c87e384f28654c657876eab0a64cfdf3fdc9|url-status=dead}}</ref>
|predecessor4 = ကိုယ်တိုင်
|successor4 = ခင်ဇော်ထွန်း <br>{{small|(USDP)}} <br>{{small|(အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆)}}
| office5 = [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်
| term_start5 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
| term_end5 = ၂၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၆
| constituency5 = [[ကရင်ပြည်နယ်]] မဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၆)
|majority5= မဲ ၂၃၉၇ <br>{{small|(၅၂.၁၈ရာခိုင်နှုန်း)}} <ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=141.pdf&type=law&code=x&sno=230&token=cfa02d64f02b4cb7a21f10515c1520e6a8b86620c4854a9f327b4d7be21a71251bafe8d686787b21b3e18aa6deeae0cdfbb07bd792a7833d5f7ecca2d9f91a6a|title=အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်း၏ ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၀|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708200922/https://uec.gov.mm/show_data_content.php?name=141.pdf&type=law&code=x&sno=230&token=cfa02d64f02b4cb7a21f10515c1520e6a8b86620c4854a9f327b4d7be21a71251bafe8d686787b21b3e18aa6deeae0cdfbb07bd792a7833d5f7ecca2d9f91a6a|url-status=dead}}</ref>
|predecessor5 = ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေစတင်
|successor5 = ကိုယ်တိုင်
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date and age|1969|10|12}}
| birth_place =
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| parents = စောဘိုးနီ (ဖခင်)၊ နန်းအေးကြည် (မိခင်)
| occupation = နိုင်ငံရေးသမား၊ ကထိက (ငြိမ်း)
| alma_mater = B.Sc (Hons: Zoology), D.C.Sc, M.I.Sc
| residence = ဘားအံမြို့
}}
'''နန်းနီနီအေး''' (၁၂ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၉ မွေးဖွား) သည် [[ကရင်လူမျိုး]] အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၂)]] ဖြစ်သည်။
[[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ]]ရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။သူသည် ကရင်ပြည်နယ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းခဲ့ပြီး၊၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]] အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး၌ ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် အဆိုပြုတင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရကာ၂၀၂၆ ခုနှစ်မတ်လ ၃၁ရက်နေ့တွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုဖြင့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့]]က တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2026-03-30 |title=မှန်းဆထားကြသည့်အတိုင်း အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် သမ္မတလောင်း ဖြစ်လာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73680/ |access-date=2026-03-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
နန်းနီနီအေးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) မှ ၃ကြိမ်ဆက်တိုက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် အရေးပါသော ကော်မတီတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီက ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ပညာရေးဝန်ထမ်းဟောင်းတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် အမြဲတမ်းကော်မတီ ၄ ခု တွင် ပါဝင်သည့် လွှတ်တော်အခွင့်အရေး ကော်မတီနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များ စိစစ်ရေးကော်မတီများအား ဖွဲ့စည်း |url=https://news-eleven.com/article/270349 |access-date=2026-03-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ==
နန်းနီနီအေးကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကရင်လူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဖခင်ဖြစ်သူ စောဘိုးနီ (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်-ငြိမ်း) နှင့် မိခင်ဖြစ်သူ နန်းအေးကြည် (လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး-ငြိမ်း) တို့၏ သမီးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။၎င်းသည် သိပ္ပံဘွဲ့ (သတ္တဗေဒ ဂုဏ်ထူးတန်း) B.Sc (Hons: Zoology) ကို ရရှိခဲ့သည့်အပြင် ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ D.C.Sc နှင့် သတင်းအချက်အလက်သိပ္ပံမဟာဘွဲ့ M.I.Sc တို့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2015-09-26 |title=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ-USDP မှ နန်းနီနီအေးနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://kicnews.org/2015/09/%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%85%E1%80%AF%E1%82%80%E1%80%80%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%9B/ |access-date=2026-03-30 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>
== ဝန်ထမ်းဘဝ ==
နိုင်ငံရေးလောကသို့ မဝင်ရောက်မီတွင် ပညာရေးဝန်ထမ်းအဖြစ် ၁၇ နှစ်နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ မြဝတီမြို့နယ်၊ သင်္ဃန်းညီနောင် အထက နှင့် ဘားအံမြို့နယ်၊ အထက (၂) တို့တွင် မူလတန်းပြ ဆရာမအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အထိ အလယ်တန်းပြ ဆရာမအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်တွင် နည်းပြ နှင့် လက်ထောက်ကထိက အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတာဝန်မှ နှုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ ကမမောင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်ပြိုင်မဲ့ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ-USDP မှ နန်းနီနီအေးနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း |url=https://www.bnionline.net/mm/news-1751.html |access-date=2026-03-30 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
== နိုင်ငံရေးဘဝ ==
=== လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ===
နန်းနီနီအေးသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]ကို ကိုယ်စားပြု၍ ကရင်ပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၆) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပထမအကြိမ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဥပဒေမူကြမ်း ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်း |url=https://www.bnionline.net/mm/item/news-6262.html |access-date=2026-03-30 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင်လည်း အဆိုပါ မဲဆန္ဒနယ်မှပင် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ဒုတိယအကြိမ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် နေ့လည် ၁၂ နာရီ အမျိုးသားလွှတ်တော် မဲရလဒ်|url=https://burmese.dvb.no/post/122126 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
လွှတ်တော်သက်တမ်းအတွင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ်ဆိုင်ရာကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ အတွင်းရေးမှူး တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊ ပြည်သူများတိုင်ကြားစာနှင့် အသနားခံစာကော်မတီ၊ လွှတ်တော်အုပ်ချုပ်မှု မူဝါဒဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့တို့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သလို မြန်မာ-လာအို နှင့် မြန်မာ-သြစတြေးလျား လွှတ်တော်ချင်းချစ်ကြည်ရေးအဖွဲ့များတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီတင်သွင်းသည့် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်ကွက်လွှာ ခုံရုံးပယ်ချ |url=https://burmese.dvb.no/post/339144 |access-date=2026-03-30 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် (PR) အရ ဖားအံမဲဆန္ဒနယ် အမှတ် (၂) မှ ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=975.pdf&type=law&code=x&sno=2398&token=4665a1b88d4b1bebfc251525ec17826379653b507a2950e7fc59be2407723c5cd299229d5bc5c187e75e0a00915ee3834d35c1f46e3c1710baa5f6256b38f3ee|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသူများ အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၃၀ မတ် ၂၀၂၆|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အမျိုးသားလွှတ်တော် အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး၌ ၎င်းအား ဒုတိယသမ္မတလောင်း တစ်ဦးအဖြစ် အဆိုပြုတင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-30 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဒုသမ္မတလောင်းအမည်စာရင်းတင်သွင်းခံရ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး တပ်ချုပ်သစ်ဖြစ်လာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t |access-date=2026-03-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကျင်းပသည့် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့တွင် ဒေါ်နန်းနီနီအေးသည် ထောက်ခံမဲ (၁၁၇) မဲ ဖြင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က တင်မြှောက်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-31 |title=စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲပေးရွေးချယ် -၂၀၂၆ မတ်လ ၃၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjd8xvzm052t |access-date=2026-03-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
=== ဒုတိယသမ္မတသက်တမ်း ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဒေါ်နန်းနီနီအေးက ထောက်ခံမဲ ၂၉ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၂ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81369 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81373 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81785 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
[[Category:၁၉၆၉ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသမီး နိုင်ငံရေးသမားများ]]
8lod0qe0g1nv9k5esz5tksr7me6j3s9
အိခဲဘန
0
284378
1026066
1026016
2026-04-16T12:09:34Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1026066
wikitext
text/x-wiki
[[File:挿花百規-11.jpg|thumb|{{transliteration|ja|Shōka}} arrangement by the 40th headmaster [[Ikenobō]] Senjō, drawing from the {{transliteration|ja|Sōka Hyakki}} by the [[Shijō school]], 1820]]
'''အိခဲဘန''' (生け花, 活け花, 'ပန်းအလှဆင်ခြင်း' သို့မဟုတ် 'ပန်းများကို အသက်သွင်းခြင်း') သည် ဂျပန်ရိုးရာပန်းအလှဆင်သည့် အနုပညာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ခဒိုး (花道, 'ပန်းပညာ') ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အိခဲဘန၏ မူလအစသည် ရှေးခတ်ကာလကတည်းကရှိခဲ့သည့် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများမှ စတင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့သည် နတ်ဘုရားများကို ဖိတ်ကြားရာတွင် အမြဲတမ်းစိမ်းနေ့သည့် အပင်များကို ထောင်မတ်နေအောင်ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့နောက် ထိုအပင်များတွင် ပန်းများဖြင့် အလှဆင်သည်။ ၎င်းကို "ယောရိုရှိရို" ဟုခေါ်ကာ နတ်များကို ဖိတ်ကြားရာတွင်အသုံးပြုသည်။ <ref>{{cite web |url = http://www.ikebanahq.org/whatis.php |title = Ikebana International |website = www.ikebanahq.org |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20140712052817/http://www.ikebanahq.org/whatis.php |archive-date = 12 July 2014 |df = dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.merriam-webster.com/dictionary/ikebana |title = Definition of IKEBANA |website = www.merriam-webster.com |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20171009194238/https://www.merriam-webster.com/dictionary/ikebana |archive-date = 9 October 2017 |df = dmy-all }}</ref>
နောက်ပိုင်းတွင် အိခဲဘနကို ပုံမှန်ဂျပန်လူမျိုးများ၏ အိမ်များ၏ အတွင်းပိုင်းတွင် အလှဆင်ရာတွင် အသုံးပြုလာကြသည်။
"ခိုးဒိုး" ဟုခေါ်သည့် အမွှေးနံ့သာထွန်းညှိခြင်း၊ "ချဒိုး" ဟုခေါ်သည့် လက်ဖက်ရည်ပွဲတို့နှင့်အတူ "အိခဲဘန" သည်လည်း ဂျပန်တို့၏ ရိုးရာစင်ကြယ်သန့်စင်သည့်အနုပညာသုံးခုထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==အမည်ဝေါဟာရ==
အိခဲဘန ဟူသည့် စကားလုံးသည် ဂျပန်ဘာသာစကား "အိခဲရု" နှင့် "ဟန" ကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။ အိခဲရု (生ける) သည် (ပန်းများကို) စီစဉ်သည်၊ အသက်ရှိသည်၊ ရှင်သန်သည်) ဟုအဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ ဟန (花) သည် ပန်း ဖြစ်သည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် အိခဲဘန သည် "ပန်းများကို အသက်ဝင်အောင် အလှဆင်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။<ref>''The Modern Reader's Japanese-English Character Dictionary,'' Charles E. Tuttle Company, {{ISBN|0-8048-0408-7}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
[[File:仙傳抄 三具足.jpg|thumb|A drawing of {{transliteration|ja|[[mitsu-gusoku]]}}, from the {{transliteration|ja|Senden-shō}} (15th–18th century)]]
[[File:花王以来の花伝書 02.jpg|thumb|Illustration from the {{transliteration|ja|Kaō irai no Kadensho}}, believed to be the oldest extant manuscript of {{transliteration|ja|ikebana}} teaching, dating from a time shortly after that of Ikenobō Senkei. It shows various arranging styles of {{transliteration|ja|tatebana}} ({{transliteration|ja|ogibana}}) wide-mouth (right) and upright styles.]]
[[File:Ikebana in Kyoto State Guest House.jpg|thumb|{{transliteration|ja|Ikebana}} arrangement with cart, at the [[Kyoto State Guest House]]]]
ရှေးခေတ်ကာလကတည်းက ဂျပန်လူမျိုးများသည် ရာသီအလိုက်ပွင့်ဖူးကြသည့် ပန်းများကို ကြည့်ရှုခံစားသည့် ယဉ်ကျေးမှုရှိခဲ့ကြသည်။ ဟဲအိအန်ခေတ် (၇၉၄ - ၁၁၈၅) မှစ၍ ဝခကဗျာဆရာများဖြစ်သည့် မန်းယောရှူးနှင့် ခိုခင်ဝခရှူးတို့၏ ကဗျာများတွင်လည်း ပန်းများနှင့်ပတ်သက်သည့်ကဗျာများစွာကို မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်လာပြီးနောက်တွင် ဂျပန်တို့သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုရားကျောင်းဆောင်များတွင် ပန်းများကို အလှဆင်ကြသည့်ဓလေ့လည်း ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာစတင်ခဲ့သည့် အိန္ဒိယတွင် ကြာပန်းကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသော်လည်း ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် ရာသီတစ်ခုချင်းစီတိုင်းတွင် ပွင့်လေ့ရှိသည့် ပန်းများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="ikenobo.jp" /><ref name="ikenobo.jp" />
ကျောင်းတော်များတွင် ပန်းများကို အလှဆင်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် နတ်ကျောင်းများတွင် ပန်းများကို လှူဒါန်းခြင်းဟူသည့် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်သာ ရှိခဲ့ပြီး၊ အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ ပန်းအလှဆင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထိုထက်ပိုသည့် မည်သည့်အဓိပ္ပါယ်မှ မရှိခဲ့ပေ။ ပန်းအလှဆင်ရာတွင် တိကျသည့်စနစ်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ရည်စူးဖော်ပြသည့် ပုံစံများလည်း မရှိခဲ့ပေ။ ပထမဆုံးပန်းအလှဆင်သည့် စနစ်ကို "ရှင်းနိုဟန" ဟုခေါ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ "ပန်းဗဟိုပြု အလှဆင်ခြင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ကြီးမားသည့် ထင်းရှူးအပင်ကိုင်းကို အလယ်တွင်ထောင်ထားကာ ရာသီအလိုက်ပွင့်သည့် ပန်း သုံးပွင့်မှ ငါးပွင့်အထိအသုံးပြု၍ ပတ်လည်တွင်ထားသည့် အလှဆင်နည်း ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ အလှဆင်သည့်ပုံစံသည် ၁၄ ရာစုခေတ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာရုပ်ပုံများတွင် တွေ့ရသည်။ ဤအလှဆင်သည့်ပုံစံသည် ပထမဆုံးသော သဘာဝအလှတရားကို ဖော်ပြနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းအလှဆင်မှုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="auto">{{cite book |chapter-url = https://en.wikisource.org/wiki/Japanese_flower_arrangement/Chapter_1 |title = Japanese flower arrangement |first = Mary |last = Averill |chapter = Chapter I |via = Wikisource |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20171001074855/https://en.wikisource.org/wiki/Japanese_flower_arrangement/Chapter_1 |archive-date = 1 October 2017 |df = dmy-all }}</ref>
နောက်ပိုင်းတွင် "မိဆွတ် - ဂိုဆိုခု" ဟူသည့် ပန်းအလှဆင်သည့် နည်းလမ်းပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ကမာကူရခေတ် (၁၁၈၅ - ၁၃၃၃) နှင့် နန်းဘိုခု - ချောခေတ်ကာလ (၁၃၃၆ - ၁၃၉၂) ခုများတွင် ဗုဒ္ဓအားဆက်ကပ်လှူဒါန်းသည့်နေရာများတွင် ဤအလှဆင်သည့် ပုံစံကို သုံးခဲ့ကြသည်။ များစွာသော ဗုဒ္ဓစာပေများတွင်လည်း ပန်းများ၏ အမည်များပါဝင်သည့် သုတ္တန်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် "ခဲဂွန်း - ခယော" နှင့် "ဟော့ခဲ - ခယော" (ကြာသုတ္တန်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ "ချောဂျူး - ဂျင်းဘုဆွတ် - ဂိဂ" ဟူသည့် သုတ္တန်တွင် မျောက်တစ်ကောင်သည် ဗုဒ္ဓအား ကြာပန်းလှူဒါန်းသည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်။<ref name="ikenobo.jp" /><ref>{{cite web |url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:EB1911_Japan_-_Priests_caricatured_by_Toba_Sojo.jpg |title = English: A drawing of priests caricatured as animals. |first = Toba |last = Sojo |via = Wikimedia Commons |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20170808104342/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:EB1911_Japan_-_Priests_caricatured_by_Toba_Sojo.jpg |archive-date = 8 August 2017 |df = dmy-all }}</ref>
မုရိုမချိခေတ်ကာလ (၁၃၃၆ - ၁၅၇၃) တွင် ရှောအင်း-ဖုခုရိဗိသုကာစတိုင်သည် တိုးတက်ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ၎င်းဗိသုကာပုံစံတွင် ခခဲမိုနို (လိပ်တင်ရသည့်ရုပ်ပုံများ)၊ ပစ္စည်းထည့်သည့် ထည့်စရာများနှင့် အဆင့်နှစ်ခုပါသည့် စင်များ စသည်တို့ကို အလှဆင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ထိုနေရာများတွင် ပန်းများကို အတွင်းပိုင်းအလှဆင်မှုအဖြစ် အသုံးပြုလာကြသည်။ ထိုသို့ အိမ်တွင်းတွင် ပန်းများကို အလှဆင်အသုံးပြုလာကြသဖြင့် ပိုမိုရိုးစင်းပြီး လှပလာခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလှဆင်မှုမျိုးကို "ဇရှိခိခဇရိ" (座敷飾) ဟု ခေါ်သည်။ ဘုရားကျောင်းဆောင်များတွင် "မိဆွတ်ဂုဆိုခု" ဟုခေါ်သည့် ပစ္စည်းသုံးမျိုးကို တွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုသုံးမျိုးမှာ ဖယောင်းတိုင်မီးထွန်းညှိရာတွင်အသုံးပြုသည့် ခွက်၊ အမွှေးတိုင်ခွက်နှင့် ပန်းထည့်သည့် အိုးတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပန်းအိုးထဲတွင် ပန်းထည့်သည့်အခါတွင် အစောဆုံးပုံစံဖြစ်သည့် "တတဲဘန" သို့မဟုတ် "တတဲဟန" (立花, 'ပန်းများကို ထောင်လျက်အနေအထား ထားရှိခြင်း')ပုံစံကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းသုတေသနပြုမှုများတွင် တတဲဘနပန်းအလှဆင်ခြင်းကို အသုံးပြုမှုသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ရှင်းတိုးယောရှိရိုယုံကြည်မှုများကို ပေါင်းစပ်ယုံကြည်မှုမှ ဆင်းသက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိုပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည့်ပုံစံသည်ပင် လက်ရှိခေတ်ကာလ ဂျပန်တို့၏ အိခဲဘန၏ မူလရင်းမြစ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
၁၅ ရာစုခေတ်ကာလအကုန် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်အချိန်တွင် ပန်းအလှဆင်သည့်အနုပညာကျောင်းများနှင့်အတူ အိခဲဘနသည်လည်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ရှစ်ယောက်မြောက် "ရှောဂွန်း" ဖြစ်သည့် အရှိခဂယောရှိမဆ (၁၄၃၆ - ၁၄၉၀) သည် အိခဲဘနနှင့် ချနိုယုလက်ဖက်ရည်ပွဲတော်များကို အားပေးအားမြှောက်ပြုခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အရှိခဂယောရှိမဆသည် သူ၏ ဘဝကို အနုပညာလုပ်ငန်းများတွင် စူးစိုက်ရန်အတွက် ရာထူးကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ သူသည် "အိခဲဘန" တွင်ရှိရမည့် စည်းမျည်းစည်းကမ်းများကို တီထွင်ခဲ့သည်။
ယောရှိမဆသည် ပန်းအလှဆင်သည့်အနုပညာ တိုးတက်ရေးအတွက် အားသွန်ခွန်စိုက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သူသည် ပန်းအလှဆင်ခြင်းသည် ကောင်းကင်ဘုံ၊ လူသားနှင့် ကမ္ဘာမြေတို့ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသင့်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ အချို့သော အိခဲဘနကို သင်ကြားပေးသည့် ကျောင်းများတွင် သူ၏ ထိုအယူအဆကို အခြေခံစည်းကမ်းအနေဖြင့် သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ခနိုးကျောင်းမှ အနုပညာရှင်များဖြစ်ကြသည့် ဆက်ရှူးတိုးယော (၁၄၂၀ - ၁၅၀၆)၊ ဆက်အွန်း၊ ခနိုးမဆနိုဘု၊ ခနိုးမိုတိုနိုဘု (၁၄၇၆ - ၁၅၅၉)နှင့် ၁၆ ရာစုခေတ်ကာလ ရှုဂဲဆွတ်တို့သည် သဘာဝတရားကို ချစ်မြတ်နိုးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် အိခဲဘနအနုပညာကို ထိုကာလတွင် ကျောင်းတော်များနှင့် အခန်းတွင်းအလှဆင်မှုများကို အခြားတစ်ဆင့်သို့ ရောက်စေခဲ့သည်။ သူတို့သည် ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် သဘာဝပန်းအလှဆင်သည့်အနုပညာများကို စဉ်းစားတွေးခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလတွင် "အိခဲဘန" ကို "ရစ်ခ" ဟူ၍ သိကြသည်။
==အလှဆင်သူများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အိခဲဘန]]
[[ကဏ္ဍ:ပန်းအလှဆင်ခြင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန် စကားလုံးနှင့် စာစုများ]]
3e9iwkmn77lqewaw08wctlv5nspbt6m
အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း
0
284392
1026117
1026062
2026-04-16T18:12:16Z
Mkant00
135890
1026117
wikitext
text/x-wiki
အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အုပ်စုများ (groups) ၏ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို လေ့လာသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း (history of group theory) သည် လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြိုင်တူတိုးတက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ၏ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ် သုံးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီ (theory of algebraic equations)၊ ကိန်းသီအိုရီ (number theory) နှင့် ဂျီဩမေတြီ (geometry) တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{harvnb|Wussing|2007}}</ref><ref>{{harvnb|Kleiner|1986}}</ref><ref name=Smith>{{harvnb|Smith|1906}}</ref> ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂရန့်ဂျ် (Joseph Louis Lagrange)၊ ပေါ်လို ရူဖီနီ (Paolo Ruffini)၊ နီးလ် ဟင်နရစ် အာဘဲလ် (Niels Henrik Abel) နှင့် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လွိုင် (Évariste Galois) တို့သည် အုပ်စုသီအိုရီ နယ်ပယ်အစောပိုင်းရှိ သုတေသီများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
== ၁၉ ရာစု အစောပိုင်း ==
အုပ်စုများ (groups) နှင့် ပတ်သက်သော အစောဆုံး သုတေသနသည် ၁၈ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် လာဂရန့်ဂျ်၏ လေ့လာမှုများမှ စတင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ဤလေ့လာမှုများသည် အနည်းငယ် သီးခြားဖြစ်နေခဲ့ပြီး ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin Louis Cauchy) နှင့် ဂယ်လွိုင် တို့၏ စာတမ်းများကိုသာ အုပ်စုသီအိုရီ၏ အစအဖြစ် ပိုမိုရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ဤသီအိုရီသည် သူ့ဘာသာ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မဟုတ်သောကြောင့် ၎င်းမတိုင်မီကာလရှိ အရေးကြီးသော လမ်းကြောင်းများ ကို ဤနေရာတွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
=== ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှု (Development of permutation groups) ===
အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ၏ အခြေခံကျသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုမှာ အတိုင်းအတာ (degree) <math>4</math> ထက်ပိုမိုမြင့်မားသော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ၏ အဖြေများကို ရှာဖွေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း အရင်းအမြစ်တစ်ခုသည် အတိုင်းအတာ <math>n > m</math> ရှိသည့် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ (roots) ထဲမှ <math>m</math> ခုကို ၎င်း၏ ကိန်းရင်းများအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သော အတိုင်းအတာ <math>m</math> ရှိသည့် ညီမျှခြင်းတစ်ခုအား တည်ဆောက်ခြင်း ပြဿနာတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ရိုးရှင်းသော အခြေအနေများ (simple cases) အတွက် ဤပြဿနာသည် ယိုဟန်း ဗန် ဝါဗရန် ဟတ်ဒ် (Johann van Waveren Hudde) (1659) အထိ အရင်းခံသည်။<ref>Hudde, Johannes (1659) "Epistola prima, de reductione æquationum" (First letter: on the reduction of equations). In: Descartes, René; Beaune, Florimond de; Schooten, Frans van; Hudde, Johannes; Heuraet, Hendrik van. [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=ucm.5320271924;view=1up;seq=428 ''Renati Des-Cartes Geometria'']. 2nd ed. vol. 1. (in Latin) Amsterdam, Netherlands: Louis and Daniel Elzevir. pp. 406–506.</ref> နီကိုးလတ်စ် ဆောင်းဒါဆန် (Nicholas Saunderson) (1740) က စတုတ္ထထပ်ကိန်းဖော်ပြချက် (biquadratic expression) တစ်ခု၏ နှစ်ထပ်ကိန်း အစိတ်အပိုင်းများ (quadratic factors) ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ဆဌမထပ် ညီမျှခြင်း (sextic equation) တစ်ခုဆီသို့ မလွဲမသွေရောက်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပြီး<ref>{{cite book |last1=Saunderson |first1=Nicholas |title=The Elements of Algebra, in Ten Books |date=1740 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England |volume=2 |pages=735–736, "Of the resolution of all sorts of biquadratic equations by the mediation of cubics." |url=https://books.google.com/books?id=1NI_AQAAMAAJ&pg=PA735}}</ref> သောမတ်စ် လီ ဆူးရ် (Thomas Le Seur) (1703–1770) (1748)<ref>{{cite book |last1=Le Seur |first1=Thomas |title=Memoire sur le Calcul Integral |date=1748 |publisher=Freres Pagliarini |location=Rome, (Italy) |url=https://archive.org/details/bub_gb_xAQfNL3OiHMC |language=French}} ; pp. 13 ff, see especially pp. 22–23.</ref><ref>Articles about Thomas Le Seur are available in fr:Thomas Leseur and de:Thomas Le Seur.</ref> နှင့် အက်ဒဝပ် ဝါရင်း (Edward Waring) (1762 မှ 1782 အထိ) တို့က ဤအယူအဆကို ဆက်လက်ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။ ဝါရင်းသည် အချိုးညီ ပိုလီနိုမီရယ်များ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (fundamental theorem of symmetric polynomials) ကို သက်သေပြခဲ့ပြီး စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်း (quartic equation) တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများနှင့် ၎င်းကိုဖြေရှင်းပေးသော တတိယထပ်ကိန်း (resolvent cubic) တို့ကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်ကို အထူးတလည် စဉ်းစားလေ့လာခဲ့သည်။ <ref>See:
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Miscellanea Analytica, de aequationibus algebraicis, et curvarum proprietatibus |date=1762 |publisher=J. Bentham |location=Cambridge, England |url=https://archive.org/details/miscellaneaanal00warigoog/page/n6 |language=Latin}}
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Meditationes Algebraicæ |date=1770 |publisher=J. Archdeacon |location=Cambridge, England |language=Latin }}
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Meditationes Algebraicæ |date=1782 |publisher=J. Archdeacon |location=Cambridge, England |edition=3rd |url=https://archive.org/details/bub_gb_1MNbAAAAQAAJ |language=Latin }}</ref><ref name=Smith/><ref>{{cite journal |last1=Burkhardt |first1=Heinrich |title=Die Anfänge der Gruppentheorie und Paolo Ruffini |journal=Zeitschrift für Mathematik und Physik |date=1892 |volume=37 (Supplement) |pages=119–159 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044102937661;view=1up;seq=561 |trans-title=The beginnings of group theory and Paolo Ruffini |language=German}}</ref>
လာဂရန့်ဂျ် (Lagrange) ၏ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင် (1770 - 1771) မှာ တတိယနှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများသည် အဖြေများအတွက် ပုံသေနည်းများကို အဘယ်ကြောင့် လက်ခံရရှိနိုင်ကြောင်းကို နားလည်ရန်ဖြစ်ပြီး အဓိကကျသော အရာဝတ္ထုမှာ ကိန်းရင်းများ၏ ပါမြူတေးရှင်းများ (permutations of roots) စုစည်းထားသော အုပ်စုပင်ဖြစ်သည်။ အစားထိုးခြင်း သီအိုရီ (theory of substitutions) ကို ဤအပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ <ref>See:
* {{cite journal |last1=Lagrange |title=Reflexions sur la résolution algébrique des équations |journal=Nouveaux Mémoires de l'Académie Royale des Sciences et Belles-lettres (Berlin) |date=1770 |volume=1 |pages=134–215 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nyp.33433009864541;view=1up;seq=224 |trans-title=Reflections on the algebraic solution of equations |language=French}}
* {{cite journal |last1=Lagrange |title=Suite des reflexions sur la résolution algébrique des équations |journal=Nouveaux Mémoires de l'Académie Royale des Sciences et Belles-lettres (Berlin) |date=1771 |volume=2 |pages=138–253 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nyp.33433009864558;view=1up;seq=206 |trans-title=Continuation of reflections on the algebraic solution of equations |language=French}}</ref> လာဂရန့်ဂျ် ဖြေရှင်းကိန်းများ (Lagrange resolvents) အားလုံး၏ ကိန်းရင်းများသည် သက်ဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းများ၏ ကိန်းရင်းများကို အသုံးပြုထားသော ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) ဖြစ်ကြောင်း လာဂရန့်ဂျ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤဖန်ရှင်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာရန်အတွက် သူသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း တွက်ချက်မှုပညာ (Calcul des Combinaisons) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ <ref>{{harvnb|Lagrange|1771|p=235}}</ref> အလက်ဇန္ဒား-သီအိုဖိုင်း ဗန်ဒါမွန်း (Alexandre-Théophile Vandermonde) (1770) ၏ ခေတ်ပြိုင်လုပ်ဆောင်ချက်သည် အချိုးညီ ဖန်ရှင်များ သီအိုရီ (theory of symmetric functions) နှင့် ဆိုက်ကလိုတိုးမစ် ပိုလီနိုမီရယ်များ (cyclotomic polynomials) ကို ဖြေရှင်းခြင်းတို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ <ref name=Smith/><ref>{{cite journal |last1=Vandermonde |title=Mémoire sur la resolution des équations |journal=Histoire de l'Académie Royale des Sciences. Avec les Mémoires de Mathématique & de Physique |date=1771 |pages=365–416 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015013757649;view=1up;seq=551 |trans-title=Memoir on the solution of equations |language=French}}</ref> အက္ခရာသင်္ချာ၏ ခေတ်သစ်ခေတ်ဆန်း တစ်ခုသည် ဗန်ဒါမွန်း၏ ပထမဆုံးစာတမ်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်ဟု လီယိုပို ကရိုနက်ကာ (Leopold Kronecker) က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ကိုးကားကြသည်။ <ref>{{cite book |last1=Vandermonde |first1=N. |title=Abhandlungen aus der reinen Mathematik |date=1888 |publisher=Julius Springer |url=https://books.google.com/books?id=iKg_AQAAIAAJ&pg=PP11 |language=de|editor-first=Carl|editor-last=Itzigsohn|quote=Mit Vandermonde's im Jahre 1770 der Pariser Akademie vorgelegten Abhand- lung über die Auflösung der Gleichungen beginnt – so hat sich jüngst Herr Kronecker in einer Vorlesung geäussert – der neue Aufschwung der Algebra|trans-quote=With Vandermonde's treatise on the solution of equations presented to the Paris Academy in 1770 – as Kronecker recently said in a lecture – the new boom in algebra begins}}</ref> အချို့က ကော်ချီ (Cauchy) ကလည်း အချိုးညီ ဖန်ရှင်များနှင့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ ပါမြူတေးရှင်းများကို လေ့လာခဲ့ခြင်းအတွက် လာဂရန့်ဂျ် နှင့် ဗန်ဒါမွန်း နှစ်ဦးစလုံးကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် ဟုဆိုကြသည်။ <ref>{{cite web |last1=Cauchy |first1=A. L. |translator-last=Bertrand |translator-first=Mike |translator-last2=Gaschignard |translator-first2=Stephen |title=Memoire Sur le Nombre des Valeurs|trans-title=Paper on the number of values |url=http://nonagon.org/ExLibris/cauchys-memoire-sur-le-nombre-des-valeurs |website=Ex Libris |date=3 December 2014|orig-date=January 1815}} </ref> အချို့သော အရင်းအမြစ်များကလည်း အဆုံးတွင် အုပ်စုသီအိုရီကို လေ့လာရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သော ဤထူးခြားသည့် အယူအဆနှင့် ပတ်သက်၍ ဗန်ဒါမွန်းသည် လာဂရန့်ဂျ်ထက် ပို၍ ဦးဦးဖျားဖျား ရှိခဲ့သည်ဟု ကော်ချီက ဆိုခဲ့ကြောင်း ဆိုကြသည်။ <ref name="VBio">{{MacTutor|id=Vandermonde|title=Alexandre-Théophile Vandermonde|quote=Cauchy states quite clearly that Vandermonde had priority over Lagrange for this remarkable idea which eventually led to the study of group theory.}}</ref>
ပေါ်လို ရူဖီနီ (Paolo Ruffini) (1799) သည် ပဉ္စမထပ် (quintic) နှင့် ထို့ထက်ပိုမိုမြင့်မားသော ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြချက်တစ်ခုကို ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Ruffini |first1=Paolo |title=Teoria Generale delle Equazioni, in cui si dimostra impossibile la soluzione algebraica delle equazioni generali di grado superiore al quarto |trans-title=General Theory of Equations, in which the algebraic solution of general equations of degree higher than four is proven impossible |date=1799 |publisher=St. Tommaso d'Aquino |location=Bologna, (Italy) |volume=1 & 2 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015065507694;view=1up;seq=7 |language=Italian}}</ref> ရူဖီနီသည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ သီအိုရီ (theory of permutation groups) အတွင်းရှိ အုပ်စုတစ်ခု၏ အစုဝင်တစ်ခု၏ အစဉ် (order of an element of a group)၊ ကွန်ဂျူဂိတ်ဖြစ်မှု (conjugacy) နှင့် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အစုဝင်များကို စက်ဝိုင်းပုံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (cycle decomposition) ကဲ့သို့သော အယူအဆများကို ပထမဆုံး စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ရူဖီနီသည် ကူးပြောင်းနိုင်ခြင်းမရှိသော (intransitive) နှင့် ကူးပြောင်းနိုင်သော (transitive) အုပ်စုများ၊ မူလမဟုတ်သော (imprimitive) နှင့် မူလ (primitive) အုပ်စုများ ဟု ယနေ့တွင်ခေါ်ဆိုကြသည့် အရာများကို ခွဲခြားပြသခဲ့ပြီး 1801 တွင် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အုပ်စုကို ပါမြူတေးရှင်းများ စုစည်းမှု (l'assieme delle permutazioni) ဟူသော အမည်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပီယက်ထရို အဘားတီး (Pietro Abbati) မှ သူ့ထံသို့ပေးပို့သော စာတစ်စောင်ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထိုစာထဲတွင် အုပ်စုအယူအဆမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite journal |last1=Abbati |first1=Pietro |title=Lettera di Pietro Abbati Modenese al socio Paolo Ruffini |journal=Memorie di Matematica e di Fisica della Società Italiana delle Scienze |date=1803 |volume=10 (part 2) |pages=385–409 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/34169#page/7/mode/1up |trans-title=Letter from Pietro Abbati of Modena to his colleague Paolo Ruffini |language=Italian}}</ref><ref name=Smith/> သို့သော်လည်း သူသည် အုပ်စုတစ်ခု သို့မဟုတ် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု၏ သဘောတရားကိုပင် ပုံစံတကျ (formalise) မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။
ယခုအခါ ဂယ်လွိုင် သီအိုရီ (Galois theory) ဟုခေါ်ဆိုသော သီအိုရီနှင့်အတူ အုပ်စုသီအိုရီ နှင့် ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ (field theory) တို့ကို ဆက်စပ်ပေးခဲ့သည့် ပထမဆုံး သင်္ချာပညာရှင်အဖြစ် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လွိုင် (Évariste Galois) အား မှတ်တမ်းတင်အသိအမှတ်ပြုကြသည်။<ref name=Smith/> ဂယ်လွိုင်သည် မော်ဂျူလာ ညီမျှခြင်းများ (modular equations) သီအိုရီနှင့် အဲလစ်ပတစ် ဖန်ရှင်များ (elliptic functions) သီအိုရီတို့တွင်လည်း ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သည်။<ref>{{harvnb|Galois|1908}}</ref><ref>{{harvnb|Kleiner|1986|p=202}}</ref> အုပ်စုသီအိုရီနှင့် ပတ်သက်သော သူ၏ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေမှုကို အသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ် (1829) တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် 1846 ခုနှစ်အထိ သူ၏ စုဆောင်းထားသော စာတမ်းများကို မထုတ်ဝေမီအချိန်အထိ သူ၏ ပံ့ပိုးမှုများသည် အာရုံစိုက်မှုကို သိပ်မရရှိခဲ့ပေ။ ပါမြူတေးရှင်းများ၏ အုပ်စုတစ်ခုတွင် ယခုအခါ အပိတ် ဂုဏ်သတ္တိ (closure property) ဟုခေါ်ဆိုသည့်အရာကို သူက ပထမဆုံး စဉ်းစားခဲ့ပြီး ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
{{quote|အကယ်၍ ထိုသို့သော အုပ်စုတစ်ခုတွင် အစားထိုးခြင်းများဖြစ်သည့် <math>S</math> နှင့် <math>T</math> တို့ ရှိပါက အစားထိုးခြင်း <math>ST</math> သည်လည်း ရှိနေရမည်ဖြစ်သည်။}}
အကယ်၍ <math>r_1, r_2, \ldots, r_n</math> တို့သည် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်း <math>n</math> ခု ဖြစ်ပါက <math>r</math> များ၏ ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိပြီး ၎င်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြောင်း ဂယ်လွိုင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
*အုပ်စု၏ အစားထိုးခြင်းများဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်းမရှိသော ကိန်းရင်းများ၏ ဖန်ရှင်တိုင်းကို ရာရှင်နယ်ကျကျ သိရှိနိုင်ပြီး
*ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) ရာရှင်နယ်ကျကျ ဆုံးဖြတ်နိုင်သော ကိန်းရင်းများ၏ ဖန်ရှင်တိုင်းသည် အုပ်စု၏ အစားထိုးခြင်းများအောက်တွင် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (invariant) ရှိသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် အသုံးအနှုန်းများအရ ညီမျှခြင်းတွင် တွဲထားသော ဂယ်လွိုင်အုပ်စု၏ ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်း (solvability) သည် ညီမျှခြင်းအား အရင်းများ (radicals) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် အဓိပ္ပာယ်များဖြင့် အုပ်စု (group) နှင့် မူလ (primitive) ဟူသော စကားလုံးများကို ပထမဆုံး အသုံးပြုခဲ့သူမှာ ဂယ်လွိုင် ပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် မူလအုပ်စု (primitive group) ဟူ၍ အသုံးမပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ ဂယ်လွိုင်အုပ်စုသည် မူလဖြစ်နေသော ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို မူလညီမျှခြင်း (equation primitive) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ (normal subgroups) ဟူသော အယူအဆကို သူရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြေရှင်း၍ရသော မူလအုပ်စုတစ်ခုသည် သုဒ္ဓကိန်း အစဉ် (prime order) ရှိ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ် (finite field) တစ်ခုအပေါ်ရှိ အဖိုင်း ရပ်ဝန်း (affine space) တစ်ခု၏ အဖိုင်း အုပ်စု (affine group) အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Galois' last letter |url=http://www.galois.ihp.fr/ressources/vie-et-oeuvre-de-galois/lettres/lettre-testament}}</ref>
ဂယ်လွိုင်အုပ်စုများနှင့် ဆင်တူသော အုပ်စုများကို ယနေ့ခေတ်တွင် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ (permutation groups) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ သီအိုရီသည် အော်ဂက်စတင် ကော်ချီ (Augustin Cauchy) နှင့် ကာမိုင်း ဂျော်ဒန် (Camille Jordan) တို့၏ ခေတ်တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တိုးတက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် အယူအဆသစ်များကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အထူးအတန်းအစားများနှင့် ပတ်သက်သော များပြားလှသည့် ရလဒ်များအပြင် ယေဘုယျ သီအိုရမ် အချို့ကိုပါ အဓိကအားဖြင့် ဖော်ထုတ်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ဂျော်ဒန်သည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အခြေအနေတွင်သာ ကန့်သတ်ထားသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ၏ အယူအဆတစ်ခုကို လေ့လာသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အုပ်စု (group) ဟူသော ဝေါဟာရကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာစေခဲ့သူမှာလည်း ဂျော်ဒန် ပင်ဖြစ်သည်။
အဆုံးရှိသော အုပ်စုတစ်ခု၏ သရုပ်မဲ့ (abstract) အယူအဆသည် အာသာ ကေလီ (Arthur Cayley) ၏ 1854 ခုနှစ် စာတမ်းဖြစ်သော သင်္ကေတညီမျှခြင်း <math>\theta^n = 1</math> အပေါ် မူတည်သည့် အုပ်စုများ သီအိုရီအကြောင်း (On the theory of groups, as depending on the symbolic equation <math>\theta^n = 1</math>) တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Cayley |first1=A. |title=On the theory of groups, as depending on the symbolic equation θ<sup>n</sup> = 1 |journal=Philosophical Magazine |date=1854 |volume=7 |issue=42 |pages=40–47 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000068485757;view=1up;seq=54 |series=4th series |doi=10.1080/14786445408647421|url-access=subscription }}</ref><ref>{{MacTutor|class=HistTopics|id=Abstract_groups|title=The abstract group concept}}</ref> အဆုံးရှိအုပ်စု (finite group) တိုင်းသည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်ဟု ကေလီက အဆိုပြုခဲ့ပြီး ထိုရလဒ်ကို ယနေ့ခေတ်တွင် ကေလီ၏ သီအိုရမ် (Cayley's theorem) ဟု သိရှိကြသည်။ နောက်ဆက်တွဲ နှစ်များတွင် ကေလီသည် အနန္တအုပ်စုများ (infinite groups) နှင့် မြှောက်ခြင်း၏ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity of multiplication)၊ ပြောင်းပြန်များ (inverses) ရှိနေခြင်းနှင့် ဝိသေသ ပိုလီနိုမီရယ်များ (characteristic polynomials) ကဲ့သို့သော ကိန်းအုံများ (matrices) ၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကို စနစ်တကျ စုံစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
eoz374jwmj8hx94sg8fsim9k340ixi5
1026228
1026117
2026-04-17T10:13:52Z
Salai Rungtoi
22844
1026228
wikitext
text/x-wiki
အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) သည် သင်္ချာဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အုပ်စုများ (groups) ၏ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို လေ့လာသည်။ အုပ်စုသီအိုရီ၏ သမိုင်းကြောင်း (history of group theory) သည် လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြိုင်တူတိုးတက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ၏ သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ် သုံးခုရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ အက္ခရာသင်္ချာ ညီမျှခြင်းများ သီအိုရီ (theory of algebraic equations)၊ ကိန်းသီအိုရီ (number theory) နှင့် ဂျီဩမေတြီ (geometry) တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{harvnb|Wussing|2007}}</ref><ref>{{harvnb|Kleiner|1986}}</ref><ref name=Smith>{{harvnb|Smith|1906}}</ref> ဂျိုးဆက် လူဝီ လာဂရန့်ဂျ် (Joseph Louis Lagrange)၊ ပေါ်လို ရူဖီနီ (Paolo Ruffini)၊ နီးလ် ဟင်နရစ် အာဘဲလ် (Niels Henrik Abel) နှင့် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လွိုင် (Évariste Galois) တို့သည် အုပ်စုသီအိုရီ နယ်ပယ်အစောပိုင်းရှိ သုတေသီများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
== ၁၉ ရာစု အစောပိုင်း ==
အုပ်စုများ (groups) နှင့် ပတ်သက်သော အစောဆုံး သုတေသနသည် ၁၈ ရာစု နှောင်းပိုင်းတွင် လာဂရန့်ဂျ်၏ လေ့လာမှုများမှ စတင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ဤလေ့လာမှုများသည် အနည်းငယ် သီးခြားဖြစ်နေခဲ့ပြီး ၁၈၄၆ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော အော်ဂက်စတင် လူဝီ ကော်ချီ (Augustin Louis Cauchy) နှင့် ဂယ်လွိုင် တို့၏ စာတမ်းများကိုသာ အုပ်စုသီအိုရီ၏ အစအဖြစ် ပိုမိုရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ဤသီအိုရီသည် သူ့ဘာသာ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မဟုတ်သောကြောင့် ၎င်းမတိုင်မီကာလရှိ အရေးကြီးသော လမ်းကြောင်းများ ကို ဤနေရာတွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။
=== ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လာမှု (Development of permutation groups) ===
အုပ်စုသီအိုရီ (group theory) ၏ အခြေခံကျသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုမှာ အတိုင်းအတာ (degree) <math>4</math> ထက်ပိုမိုမြင့်မားသော ပိုလီနိုမီရယ် ညီမျှခြင်းများ (polynomial equations) ၏ အဖြေများကို ရှာဖွေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း အရင်းအမြစ်တစ်ခုသည် အတိုင်းအတာ <math>n > m</math> ရှိသည့် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများ (roots) ထဲမှ <math>m</math> ခုကို ၎င်း၏ ကိန်းရင်းများအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်သော အတိုင်းအတာ <math>m</math> ရှိသည့် ညီမျှခြင်းတစ်ခုအား တည်ဆောက်ခြင်း ပြဿနာတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ရိုးရှင်းသော အခြေအနေများ (simple cases) အတွက် ဤပြဿနာသည် ယိုဟန်း ဗန် ဝါဗရန် ဟတ်ဒ် (Johann van Waveren Hudde) (1659) အထိ အရင်းခံသည်။<ref>Hudde, Johannes (1659) "Epistola prima, de reductione æquationum" (First letter: on the reduction of equations). In: Descartes, René; Beaune, Florimond de; Schooten, Frans van; Hudde, Johannes; Heuraet, Hendrik van. [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=ucm.5320271924;view=1up;seq=428 ''Renati Des-Cartes Geometria'']. 2nd ed. vol. 1. (in Latin) Amsterdam, Netherlands: Louis and Daniel Elzevir. pp. 406–506.</ref> နီကိုးလတ်စ် ဆောင်းဒါဆန် (Nicholas Saunderson) (1740) က စတုတ္ထထပ်ကိန်းဖော်ပြချက် (biquadratic expression) တစ်ခု၏ နှစ်ထပ်ကိန်း အစိတ်အပိုင်းများ (quadratic factors) ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ဆဌမထပ် ညီမျှခြင်း (sextic equation) တစ်ခုဆီသို့ မလွဲမသွေရောက်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပြီး<ref>{{cite book |last1=Saunderson |first1=Nicholas |title=The Elements of Algebra, in Ten Books |date=1740 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England |volume=2 |pages=735–736, "Of the resolution of all sorts of biquadratic equations by the mediation of cubics." |url=https://books.google.com/books?id=1NI_AQAAMAAJ&pg=PA735}}</ref> သောမတ်စ် လီ ဆူးရ် (Thomas Le Seur) (1703–1770) (1748)<ref>{{cite book |last1=Le Seur |first1=Thomas |title=Memoire sur le Calcul Integral |date=1748 |publisher=Freres Pagliarini |location=Rome, (Italy) |url=https://archive.org/details/bub_gb_xAQfNL3OiHMC |language=French}} ; pp. 13 ff, see especially pp. 22–23.</ref><ref>Articles about Thomas Le Seur are available in fr:Thomas Leseur and de:Thomas Le Seur.</ref> နှင့် အက်ဒဝပ် ဝါရင်း (Edward Waring) (1762 မှ 1782 အထိ) တို့က ဤအယူအဆကို ဆက်လက်ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။ ဝါရင်းသည် အချိုးညီ ပိုလီနိုမီရယ်များ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (fundamental theorem of symmetric polynomials) ကို သက်သေပြခဲ့ပြီး စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်း (quartic equation) တစ်ခု၏ ကိန်းရင်းများနှင့် ၎င်းကိုဖြေရှင်းပေးသော တတိယထပ်ကိန်း (resolvent cubic) တို့ကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်ကို အထူးတလည် စဉ်းစားလေ့လာခဲ့သည်။ <ref>See:
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Miscellanea Analytica, de aequationibus algebraicis, et curvarum proprietatibus |date=1762 |publisher=J. Bentham |location=Cambridge, England |url=https://archive.org/details/miscellaneaanal00warigoog/page/n6 |language=Latin}}
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Meditationes Algebraicæ |date=1770 |publisher=J. Archdeacon |location=Cambridge, England |language=Latin }}
* {{cite book |last1=Waring |first1=Edward |title=Meditationes Algebraicæ |date=1782 |publisher=J. Archdeacon |location=Cambridge, England |edition=3rd |url=https://archive.org/details/bub_gb_1MNbAAAAQAAJ |language=Latin }}</ref><ref name=Smith/><ref>{{cite journal |last1=Burkhardt |first1=Heinrich |title=Die Anfänge der Gruppentheorie und Paolo Ruffini |journal=Zeitschrift für Mathematik und Physik |date=1892 |volume=37 (Supplement) |pages=119–159 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044102937661;view=1up;seq=561 |trans-title=The beginnings of group theory and Paolo Ruffini |language=German}}</ref>
လာဂရန့်ဂျ် (Lagrange) ၏ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင် (1770 - 1771) မှာ တတိယနှင့် စတုတ္ထထပ် ညီမျှခြင်းများသည် အဖြေများအတွက် ပုံသေနည်းများကို အဘယ်ကြောင့် လက်ခံရရှိနိုင်ကြောင်းကို နားလည်ရန်ဖြစ်ပြီး အဓိကကျသော အရာဝတ္ထုမှာ ကိန်းရင်းများ၏ ပါမြူတေးရှင်းများ (permutations of roots) စုစည်းထားသော အုပ်စုပင်ဖြစ်သည်။ အစားထိုးခြင်း သီအိုရီ (theory of substitutions) ကို ဤအပေါ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ <ref>See:
* {{cite journal |last1=Lagrange |title=Reflexions sur la résolution algébrique des équations |journal=Nouveaux Mémoires de l'Académie Royale des Sciences et Belles-lettres (Berlin) |date=1770 |volume=1 |pages=134–215 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nyp.33433009864541;view=1up;seq=224 |trans-title=Reflections on the algebraic solution of equations |language=French}}
* {{cite journal |last1=Lagrange |title=Suite des reflexions sur la résolution algébrique des équations |journal=Nouveaux Mémoires de l'Académie Royale des Sciences et Belles-lettres (Berlin) |date=1771 |volume=2 |pages=138–253 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nyp.33433009864558;view=1up;seq=206 |trans-title=Continuation of reflections on the algebraic solution of equations |language=French}}</ref> လာဂရန့်ဂျ် ဖြေရှင်းကိန်းများ (Lagrange resolvents) အားလုံး၏ ကိန်းရင်းများသည် သက်ဆိုင်ရာ ညီမျှခြင်းများ၏ ကိန်းရင်းများကို အသုံးပြုထားသော ရာရှင်နယ် ဖန်ရှင်များ (rational functions) ဖြစ်ကြောင်း လာဂရန့်ဂျ် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤဖန်ရှင်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာရန်အတွက် သူသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း တွက်ချက်မှုပညာ (Calcul des Combinaisons) ကို တီထွင်ခဲ့သည်။ <ref>{{harvnb|Lagrange|1771|p=235}}</ref> အလက်ဇန္ဒား-သီအိုဖိုင်း ဗန်ဒါမွန်း (Alexandre-Théophile Vandermonde) (1770) ၏ ခေတ်ပြိုင်လုပ်ဆောင်ချက်သည် အချိုးညီ ဖန်ရှင်များ သီအိုရီ (theory of symmetric functions) နှင့် ဆိုက်ကလိုတိုးမစ် ပိုလီနိုမီရယ်များ (cyclotomic polynomials) ကို ဖြေရှင်းခြင်းတို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ <ref name=Smith/><ref>{{cite journal |last1=Vandermonde |title=Mémoire sur la resolution des équations |journal=Histoire de l'Académie Royale des Sciences. Avec les Mémoires de Mathématique & de Physique |date=1771 |pages=365–416 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015013757649;view=1up;seq=551 |trans-title=Memoir on the solution of equations |language=French}}</ref> အက္ခရာသင်္ချာ၏ ခေတ်သစ်ခေတ်ဆန်း တစ်ခုသည် ဗန်ဒါမွန်း၏ ပထမဆုံးစာတမ်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်ဟု လီယိုပို ကရိုနက်ကာ (Leopold Kronecker) က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ကိုးကားကြသည်။ <ref>{{cite book |last1=Vandermonde |first1=N. |title=Abhandlungen aus der reinen Mathematik |date=1888 |publisher=Julius Springer |url=https://books.google.com/books?id=iKg_AQAAIAAJ&pg=PP11 |language=de|editor-first=Carl|editor-last=Itzigsohn|quote=Mit Vandermonde's im Jahre 1770 der Pariser Akademie vorgelegten Abhand- lung über die Auflösung der Gleichungen beginnt – so hat sich jüngst Herr Kronecker in einer Vorlesung geäussert – der neue Aufschwung der Algebra|trans-quote=With Vandermonde's treatise on the solution of equations presented to the Paris Academy in 1770 – as Kronecker recently said in a lecture – the new boom in algebra begins}}</ref> အချို့က ကော်ချီ (Cauchy) ကလည်း အချိုးညီ ဖန်ရှင်များနှင့် ကိန်းရှင်များ (variables) ၏ ပါမြူတေးရှင်းများကို လေ့လာခဲ့ခြင်းအတွက် လာဂရန့်ဂျ် နှင့် ဗန်ဒါမွန်း နှစ်ဦးစလုံးကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် ဟုဆိုကြသည်။ <ref>{{cite web |last1=Cauchy |first1=A. L. |translator-last=Bertrand |translator-first=Mike |translator-last2=Gaschignard |translator-first2=Stephen |title=Memoire Sur le Nombre des Valeurs|trans-title=Paper on the number of values |url=http://nonagon.org/ExLibris/cauchys-memoire-sur-le-nombre-des-valeurs |website=Ex Libris |date=3 December 2014|orig-date=January 1815}} </ref> အချို့သော အရင်းအမြစ်များကလည်း အဆုံးတွင် အုပ်စုသီအိုရီကို လေ့လာရန် လမ်းစဖွင့်ပေးခဲ့သော ဤထူးခြားသည့် အယူအဆနှင့် ပတ်သက်၍ ဗန်ဒါမွန်းသည် လာဂရန့်ဂျ်ထက် ပို၍ ဦးဦးဖျားဖျား ရှိခဲ့သည်ဟု ကော်ချီက ဆိုခဲ့ကြောင်း ဆိုကြသည်။ <ref name="VBio">{{MacTutor|id=Vandermonde|title=Alexandre-Théophile Vandermonde|quote=Cauchy states quite clearly that Vandermonde had priority over Lagrange for this remarkable idea which eventually led to the study of group theory.}}</ref>
ပေါ်လို ရူဖီနီ (Paolo Ruffini) (1799) သည် ပဉ္စမထပ် (quintic) နှင့် ထို့ထက်ပိုမိုမြင့်မားသော ညီမျှခြင်းများကို ဖြေရှင်းရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သက်သေပြချက်တစ်ခုကို ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Ruffini |first1=Paolo |title=Teoria Generale delle Equazioni, in cui si dimostra impossibile la soluzione algebraica delle equazioni generali di grado superiore al quarto |trans-title=General Theory of Equations, in which the algebraic solution of general equations of degree higher than four is proven impossible |date=1799 |publisher=St. Tommaso d'Aquino |location=Bologna, (Italy) |volume=1 & 2 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015065507694;view=1up;seq=7 |language=Italian}}</ref> ရူဖီနီသည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ သီအိုရီ (theory of permutation groups) အတွင်းရှိ အုပ်စုတစ်ခု၏ အစုဝင်တစ်ခု၏ အစဉ် (order of an element of a group)၊ ကွန်ဂျူဂိတ်ဖြစ်မှု (conjugacy) နှင့် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အစုဝင်များကို စက်ဝိုင်းပုံ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (cycle decomposition) ကဲ့သို့သော အယူအဆများကို ပထမဆုံး စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ရူဖီနီသည် ကူးပြောင်းနိုင်ခြင်းမရှိသော (intransitive) နှင့် ကူးပြောင်းနိုင်သော (transitive) အုပ်စုများ၊ မူလမဟုတ်သော (imprimitive) နှင့် မူလ (primitive) အုပ်စုများ ဟု ယနေ့တွင်ခေါ်ဆိုကြသည့် အရာများကို ခွဲခြားပြသခဲ့ပြီး 1801 တွင် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ အုပ်စုကို ပါမြူတေးရှင်းများ စုစည်းမှု (l'assieme delle permutazioni) ဟူသော အမည်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပီယက်ထရို အဘားတီး (Pietro Abbati) မှ သူ့ထံသို့ပေးပို့သော စာတစ်စောင်ကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထိုစာထဲတွင် အုပ်စုအယူအဆမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite journal |last1=Abbati |first1=Pietro |title=Lettera di Pietro Abbati Modenese al socio Paolo Ruffini |journal=Memorie di Matematica e di Fisica della Società Italiana delle Scienze |date=1803 |volume=10 (part 2) |pages=385–409 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/34169#page/7/mode/1up |trans-title=Letter from Pietro Abbati of Modena to his colleague Paolo Ruffini |language=Italian}}</ref><ref name=Smith/> သို့သော်လည်း သူသည် အုပ်စုတစ်ခု သို့မဟုတ် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု၏ သဘောတရားကိုပင် ပုံစံတကျ (formalise) မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပေ။
ယခုအခါ ဂယ်လွိုင် သီအိုရီ (Galois theory) ဟုခေါ်ဆိုသော သီအိုရီနှင့်အတူ အုပ်စုသီအိုရီ နှင့် ဖီးလ်ဒ် သီအိုရီ (field theory) တို့ကို ဆက်စပ်ပေးခဲ့သည့် ပထမဆုံး သင်္ချာပညာရှင်အဖြစ် အေဗာရစ်စ် ဂယ်လွိုင် (Évariste Galois) အား မှတ်တမ်းတင်အသိအမှတ်ပြုကြသည်။<ref name=Smith/> ဂယ်လွိုင်သည် မော်ဂျူလာ ညီမျှခြင်းများ (modular equations) သီအိုရီနှင့် အဲလစ်ပတစ် ဖန်ရှင်များ (elliptic functions) သီအိုရီတို့တွင်လည်း ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သည်။<ref>{{harvnb|Galois|1908}}</ref><ref>{{harvnb|Kleiner|1986|p=202}}</ref> အုပ်စုသီအိုရီနှင့် ပတ်သက်သော သူ၏ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေမှုကို အသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အရွယ် (1829) တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သူကွယ်လွန်ပြီးနောက် 1846 ခုနှစ်အထိ သူ၏ စုဆောင်းထားသော စာတမ်းများကို မထုတ်ဝေမီအချိန်အထိ သူ၏ ပံ့ပိုးမှုများသည် အာရုံစိုက်မှုကို သိပ်မရရှိခဲ့ပေ။ ပါမြူတေးရှင်းများ၏ အုပ်စုတစ်ခုတွင် ယခုအခါ အပိတ် ဂုဏ်သတ္တိ (closure property) ဟုခေါ်ဆိုသည့်အရာကို သူက ပထမဆုံး စဉ်းစားခဲ့ပြီး ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
{{quote|အကယ်၍ ထိုသို့သော အုပ်စုတစ်ခုတွင် အစားထိုးခြင်းများဖြစ်သည့် <math>S</math> နှင့် <math>T</math> တို့ ရှိပါက အစားထိုးခြင်း <math>ST</math> သည်လည်း ရှိနေရမည်ဖြစ်သည်။}}
အကယ်၍ <math>r_1, r_2, \ldots, r_n</math> တို့သည် ညီမျှခြင်းတစ်ခု၏ ကိန်းရင်း <math>n</math> ခု ဖြစ်ပါက <math>r</math> များ၏ ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိပြီး ၎င်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ကြောင်း ဂယ်လွိုင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
*အုပ်စု၏ အစားထိုးခြင်းများဖြင့် ပြောင်းလဲခြင်းမရှိသော ကိန်းရင်းများ၏ ဖန်ရှင်တိုင်းကို ရာရှင်နယ်ကျကျ သိရှိနိုင်ပြီး
*ပြောင်းပြန်အားဖြင့် (conversely) ရာရှင်နယ်ကျကျ ဆုံးဖြတ်နိုင်သော ကိန်းရင်းများ၏ ဖန်ရှင်တိုင်းသည် အုပ်စု၏ အစားထိုးခြင်းများအောက်တွင် မပြောင်းလဲသော ဂုဏ်သတ္တိ (invariant) ရှိသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် အသုံးအနှုန်းများအရ ညီမျှခြင်းတွင် တွဲထားသော ဂယ်လွိုင်အုပ်စု၏ ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်း (solvability) သည် ညီမျှခြင်းအား အရင်းများ (radicals) ဖြင့် ဖြေရှင်း၍ရနိုင်စွမ်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။
မျက်မှောက်ခေတ် အဓိပ္ပာယ်များဖြင့် အုပ်စု (group) နှင့် မူလ (primitive) ဟူသော စကားလုံးများကို ပထမဆုံး အသုံးပြုခဲ့သူမှာ ဂယ်လွိုင် ပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် မူလအုပ်စု (primitive group) ဟူ၍ အသုံးမပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ ဂယ်လွိုင်အုပ်စုသည် မူလဖြစ်နေသော ညီမျှခြင်းတစ်ခုကို မူလညီမျှခြင်း (equation primitive) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများ (normal subgroups) ဟူသော အယူအဆကို သူရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဖြေရှင်း၍ရသော မူလအုပ်စုတစ်ခုသည် သုဒ္ဓကိန်း အစဉ် (prime order) ရှိ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ် (finite field) တစ်ခုအပေါ်ရှိ အဖိုင်း ရပ်ဝန်း (affine space) တစ်ခု၏ အဖိုင်း အုပ်စု (affine group) အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Galois' last letter |url=http://www.galois.ihp.fr/ressources/vie-et-oeuvre-de-galois/lettres/lettre-testament}}</ref>
ဂယ်လွိုင်အုပ်စုများနှင့် ဆင်တူသော အုပ်စုများကို ယနေ့ခေတ်တွင် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ (permutation groups) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ သီအိုရီသည် အော်ဂက်စတင် ကော်ချီ (Augustin Cauchy) နှင့် ကာမိုင်း ဂျော်ဒန် (Camille Jordan) တို့၏ ခေတ်တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တိုးတက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် အယူအဆသစ်များကို မိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အထူးအတန်းအစားများနှင့် ပတ်သက်သော များပြားလှသည့် ရလဒ်များအပြင် ယေဘုယျ သီအိုရမ် အချို့ကိုပါ အဓိကအားဖြင့် ဖော်ထုတ်ခြင်းဖြင့် လည်းကောင်း လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ဂျော်ဒန်သည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုများ၏ အခြေအနေတွင်သာ ကန့်သတ်ထားသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ၏ အယူအဆတစ်ခုကို လေ့လာသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အုပ်စု (group) ဟူသော ဝေါဟာရကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာစေခဲ့သူမှာလည်း ဂျော်ဒန် ပင်ဖြစ်သည်။
အဆုံးရှိသော အုပ်စုတစ်ခု၏ သရုပ်မဲ့ (abstract) အယူအဆသည် အာသာ ကေလီ (Arthur Cayley) ၏ 1854 ခုနှစ် စာတမ်းဖြစ်သော သင်္ကေတညီမျှခြင်း <math>\theta^n = 1</math> အပေါ် မူတည်သည့် အုပ်စုများ သီအိုရီအကြောင်း (On the theory of groups, as depending on the symbolic equation <math>\theta^n = 1</math>) တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal |last1=Cayley |first1=A. |title=On the theory of groups, as depending on the symbolic equation θ<sup>n</sup> = 1 |journal=Philosophical Magazine |date=1854 |volume=7 |issue=42 |pages=40–47 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=pst.000068485757;view=1up;seq=54 |series=4th series |doi=10.1080/14786445408647421|url-access=subscription }}</ref><ref>{{MacTutor|class=HistTopics|id=Abstract_groups|title=The abstract group concept}}</ref> အဆုံးရှိအုပ်စု (finite group) တိုင်းသည် ပါမြူတေးရှင်းအုပ်စုတစ်ခု၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်ဟု ကေလီက အဆိုပြုခဲ့ပြီး ထိုရလဒ်ကို ယနေ့ခေတ်တွင် ကေလီ၏ သီအိုရမ် (Cayley's theorem) ဟု သိရှိကြသည်။ နောက်ဆက်တွဲ နှစ်များတွင် ကေလီသည် အနန္တအုပ်စုများ (infinite groups) နှင့် မြှောက်ခြင်း၏ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity of multiplication)၊ ပြောင်းပြန်များ (inverses) ရှိနေခြင်းနှင့် ဝိသေသ ပိုလီနိုမီရယ်များ (characteristic polynomials) ကဲ့သို့သော ကိန်းအုံများ (matrices) ၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကို စနစ်တကျ စုံစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
== ကိုးကား ==
47q5tkgckjwoxs35nn2eozxa348rtj2
မိခတကန်ငါးကန်
0
284402
1026067
2026-04-16T12:14:33Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026067
wikitext
text/x-wiki
'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ငါးကို ပေါင်းကာ "မိခတကန်ငါးကန်" ဟု ခေါ်သည်။ ကန်များသည် ဝခဆပင်လယ်အော်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ကန်များတွင် မိခတ(三方湖)၊ ဆုအိဂဲဆွတ် (水月湖)၊ ဆုဂ (菅湖)၊ ခုဂုရှိ (久々子湖) နှင့် ဟိရုဂ (日向湖) စသည့်ကန်များ ပါဝင်သည်။ ကန်ငါးကန်စလုံးသည် "ဝခဆပင်လယ်အော်အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းပါဝင်ကြသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
nw3wgdjco6hqc7ewxedan5vrkz7oayt
1026068
1026067
2026-04-16T12:14:49Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1026068
wikitext
text/x-wiki
'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ငါးကို ပေါင်းကာ "မိခတကန်ငါးကန်" ဟု ခေါ်သည်။ ကန်များသည် ဝခဆပင်လယ်အော်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ကန်များတွင် မိခတ(三方湖)၊ ဆုအိဂဲဆွတ် (水月湖)၊ ဆုဂ (菅湖)၊ ခုဂုရှိ (久々子湖) နှင့် ဟိရုဂ (日向湖) စသည့်ကန်များ ပါဝင်သည်။ ကန်ငါးကန်စလုံးသည် "ဝခဆပင်လယ်အော်အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းပါဝင်ကြသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mikata five lakes}}
* [https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/mikatafivelakes.html Mikata Five lakes - Japan National Tourism Organization]
* [http://www.suigetsu.org/index.html Lake Suigetsu] - www.suigetsu.org
==ကိုးကား==
{{reflist}}
4aivrc1dv96woc33iufxrof8lhjbt6n
1026069
1026068
2026-04-16T12:15:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဖုခုအိခရိုင်ရှိ ကန်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026069
wikitext
text/x-wiki
'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ငါးကို ပေါင်းကာ "မိခတကန်ငါးကန်" ဟု ခေါ်သည်။ ကန်များသည် ဝခဆပင်လယ်အော်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ကန်များတွင် မိခတ(三方湖)၊ ဆုအိဂဲဆွတ် (水月湖)၊ ဆုဂ (菅湖)၊ ခုဂုရှိ (久々子湖) နှင့် ဟိရုဂ (日向湖) စသည့်ကန်များ ပါဝင်သည်။ ကန်ငါးကန်စလုံးသည် "ဝခဆပင်လယ်အော်အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းပါဝင်ကြသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mikata five lakes}}
* [https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/mikatafivelakes.html Mikata Five lakes - Japan National Tourism Organization]
* [http://www.suigetsu.org/index.html Lake Suigetsu] - www.suigetsu.org
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုအိခရိုင်ရှိ ကန်များ]]
axocxbttve58gl596869rlwc6uy0lc3
1026070
1026069
2026-04-16T12:17:24Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1026070
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = မိခတကန်ငါးကန်
| alt_name =三方五湖
| iucn_category = IV
| image = Mikata five lakes Aerial photograph.1975.jpg
| image_size =
| image_alt =
| image_caption = Aerial Photo of Mikata Five Lakes<br/><small>Made based on [http://w3land.mlit.go.jp/WebGIS/ National Land Image Information (Color Aerial Photographs)], [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]]</small>
| map = Japan Fukui Prefecture
| map_width =
| map_alt =
| map_caption =
| relief =
| label =
| label_position =
| mark =
| marker_size =
| location = [[Japan]]
| nearest_city = [[Mihama, Fukui]]
| coordinates = {{coord|35|34|19.9|N|135|53|04.0|E|region:JP-18_type:waterbody|display=title|name=Mikata Five Lakes}}
| coords_ref =
| area_ha =
| designation =
| authorized =
| created =
| designated =
| established =
| visitation_num =
| visitation_year =
| visitation_ref =
| governing_body =
| administrator =
| operator =
| owner =
| website =
| url =
| child =
| module ={{Designation list
| embed = yes
| designation1 = Ramsar
| designation1_offname = Mikata-goko
| designation1_date = 8 November 2005
| designation1_number = 1549<ref>{{Cite web|title=Mikata-goko|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/1549|accessdate=25 April 2018}}</ref>}}
}}
[[File:Saga tunnel (sunny place lake side).jpg|thumb|250px|ဆဂမြောင်း]]
'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ငါးကို ပေါင်းကာ "မိခတကန်ငါးကန်" ဟု ခေါ်သည်။ ကန်များသည် ဝခဆပင်လယ်အော်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ကန်များတွင် မိခတ(三方湖)၊ ဆုအိဂဲဆွတ် (水月湖)၊ ဆုဂ (菅湖)၊ ခုဂုရှိ (久々子湖) နှင့် ဟိရုဂ (日向湖) စသည့်ကန်များ ပါဝင်သည်။ ကန်ငါးကန်စလုံးသည် "ဝခဆပင်လယ်အော်အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းပါဝင်ကြသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ==
<ref name="ref4"/>
{|class="sortable wikitable"
|-
! Name
! [[Salinity]]
! Surface area<ref name="ref5"/>
! Elevation<ref name="ref5"/>
! Max depth
! Shore length
|-
| <!-- Name --> Lake Mikata
| <!-- Salinity --> [[Fresh water]]<ref>{{cite journal|title=Distribution of the Non-indigenous Mytilid Bivalve Xenostrobus securis along the Sea of Japan's Japanese Coastline|author=Keiji IWASAKI|journal=Japanese Journal of Benthology|volume=67|number=2|pages=73–81|year=2013|doi=10.5179/benthos.67.73|doi-access=free}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|3.56|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 5.8 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B8%89%E6%96%B9%E6%B9%96-138299 | publisher=kotobank | title=三方湖(みかたこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|9.6|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Suigetsu
| <!-- Salinity --> [[Brackish water]]<ref>{{cite journal|title=Non-Glacial Varved Lake Sediment as a Natural Timekeeper and Detector on Environmental Changes| author=Hitoshi Fukusawa| journal=The Quaternary Research (Daiyonki-Kenkyu)| volume=34| number=3| pages=135–149| year=1995| doi=10.4116/jaqua.34.135| doi-access=free}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|4.16|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 34 m <ref name="Suigetsu">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E6%B0%B4%E6%9C%88%E6%B9%96-82872 | publisher=kotobank | title=水月湖(すいげつこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|11|km|mi|abbr=on}} <ref name="Suigetsu"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Suga
| <!-- Salinity --> Brackish water<ref name="ref5"/>
| <!-- Surface area --> {{convert|0.91|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 13.0 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%8F%85%E6%B9%96-83400 | publisher=kotobank | title=菅湖(すがこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|4.2|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Kugushi
| <!-- Salinity --> Brackish water<ref name="ref8"/>
| <!-- Surface area --> {{convert|1.40|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 2.5 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E3%80%85%E5%AD%90%E6%B9%96-55051 | publisher=kotobank | title=久々子湖(くぐしこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|7.0|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Hiruga
| <!-- Salinity --> [[Saline water]]<ref name="Hiruga">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E6%97%A5%E5%90%91%E6%B9%96-121753 | publisher=kotobank | title=日向湖(ひるがこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|0.92|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 38.5 m <ref name="Hiruga"/>
| <!-- Shore length --> {{convert|4.0|km|mi|abbr=on}} <ref name="Hiruga"/>
|-
|}
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mikata five lakes}}
* [https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/mikatafivelakes.html Mikata Five lakes - Japan National Tourism Organization]
* [http://www.suigetsu.org/index.html Lake Suigetsu] - www.suigetsu.org
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုအိခရိုင်ရှိ ကန်များ]]
imijcxmmqxk67x85myvhjssna1qkif8
1026071
1026070
2026-04-16T12:19:34Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1026071
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = မိခတကန်ငါးကန်
| alt_name =三方五湖
| iucn_category = IV
| image = Mikata five lakes Aerial photograph.1975.jpg
| image_size =
| image_alt =
| image_caption = Aerial Photo of Mikata Five Lakes<br/><small>Made based on [http://w3land.mlit.go.jp/WebGIS/ National Land Image Information (Color Aerial Photographs)], [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]]</small>
| map = Japan Fukui Prefecture
| map_width =
| map_alt =
| map_caption =
| relief =
| label =
| label_position =
| mark =
| marker_size =
| location = [[Japan]]
| nearest_city = [[Mihama, Fukui]]
| coordinates = {{coord|35|34|19.9|N|135|53|04.0|E|region:JP-18_type:waterbody|display=title|name=Mikata Five Lakes}}
| coords_ref =
| area_ha =
| designation =
| authorized =
| created =
| designated =
| established =
| visitation_num =
| visitation_year =
| visitation_ref =
| governing_body =
| administrator =
| operator =
| owner =
| website =
| url =
| child =
| module ={{Designation list
| embed = yes
| designation1 = Ramsar
| designation1_offname = Mikata-goko
| designation1_date = 8 November 2005
| designation1_number = 1549<ref>{{Cite web|title=Mikata-goko|website=[[Ramsar Convention|Ramsar]] Sites Information Service|url=https://rsis.ramsar.org/ris/1549|accessdate=25 April 2018}}</ref>}}
}}
[[File:Saga tunnel (sunny place lake side).jpg|thumb|250px|ဆဂမြောင်း]]
'''မိခတကန်ငါးကန်''' (三方五湖みかたごこ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဖုခုအိခရိုင်၊ ဝဆခမြို့နှင့် မိဟမမြို့တို့တွင် တည်ရှိနေသည့် ကန်များ ဖြစ်သည်။ ဤကန်ငါးကို ပေါင်းကာ "မိခတကန်ငါးကန်" ဟု ခေါ်သည်။ ကန်များသည် ဝခဆပင်လယ်အော်နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ကန်များတွင် မိခတ(三方湖)၊ ဆုအိဂဲဆွတ် (水月湖)၊ ဆုဂ (菅湖)၊ ခုဂုရှိ (久々子湖) နှင့် ဟိရုဂ (日向湖) စသည့်ကန်များ ပါဝင်သည်။ ကန်ငါးကန်စလုံးသည် "ဝခဆပင်လယ်အော်အမျိုးသားဥယျာဉ်" အတွင်းပါဝင်ကြသည်။<ref name="ref1">{{cite web| url=https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/mikatafivelakes.html | publisher=Japan National Tourism Organization | title=Mikata Five lakes - Japan National Tourism Organization | accessdate=May 24, 2018}}</ref>
<ref name="ref2">{{cite web| url=http://www1.city.obama.fukui.jp/japan_heritage/bunkazai/detail.php?lang=EN&id=76 | publisher=Japan Heritage Utilization Promotion Council of Obama City and Wakasa town | title=Five Lakes of Mikata Japan Heritage: Wakasa Province: A Cultural Heritage Linking the Sea to the Ancient Capital |accessdate=May 24, 2018}}</ref>
<ref name="ref3">{{cite web| url=http://www.town.fukui-wakasa.lg.jp/kankou/english/hyaka/ | publisher=WAKASA Visitors Association | title=Discover Wakasa -Sightseeing- | accessdate=May 24, 2018}}</ref>
<ref name="ref4">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B8%89%E6%96%B9%E4%BA%94%E6%B9%96-138300 | publisher=kotobank | title=三方五湖(みかたごこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
<ref name="ref5">{{cite web| url=http://www.erc.pref.fukui.jp/gbank/wetland/wet018.html | publisher=Fukui Nature Conservation Center | title=福井県の湿地 (三方五湖 日向湖・久々子湖・菅湖・水月湖・三方湖) | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
<ref name="ref6">{{cite web| url=http://satoyama.pref.fukui.lg.jp/feature/varve | publisher=Fukui Prefectural Satoyama-Satoumi Research Institute | title=水月湖の年縞 | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
<ref name="ref7">{{cite web| url=https://asia.nikkei.com/Business/Science/A-Japanese-lakebed-gives-scientists-a-perfect-climate-record | publisher=Nikkei Inc. | title=A Japanese lakebed gives scientists a perfect climate record | accessdate=May 24, 2018}}</ref>
<ref name="ref8">{{cite web| url=http://www.ramsarsite.jp/jp_23a.html | publisher= ラムサール条約登録湿地関係市町村会議 | title=日本のラムサール条約登録湿地【三方五湖】 | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ==
<ref name="ref4"/>
{|class="sortable wikitable"
|-
! Name
! [[Salinity]]
! Surface area<ref name="ref5"/>
! Elevation<ref name="ref5"/>
! Max depth
! Shore length
|-
| <!-- Name --> Lake Mikata
| <!-- Salinity --> [[Fresh water]]<ref>{{cite journal|title=Distribution of the Non-indigenous Mytilid Bivalve Xenostrobus securis along the Sea of Japan's Japanese Coastline|author=Keiji IWASAKI|journal=Japanese Journal of Benthology|volume=67|number=2|pages=73–81|year=2013|doi=10.5179/benthos.67.73|doi-access=free}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|3.56|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 5.8 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B8%89%E6%96%B9%E6%B9%96-138299 | publisher=kotobank | title=三方湖(みかたこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|9.6|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Suigetsu
| <!-- Salinity --> [[Brackish water]]<ref>{{cite journal|title=Non-Glacial Varved Lake Sediment as a Natural Timekeeper and Detector on Environmental Changes| author=Hitoshi Fukusawa| journal=The Quaternary Research (Daiyonki-Kenkyu)| volume=34| number=3| pages=135–149| year=1995| doi=10.4116/jaqua.34.135| doi-access=free}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|4.16|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 34 m <ref name="Suigetsu">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E6%B0%B4%E6%9C%88%E6%B9%96-82872 | publisher=kotobank | title=水月湖(すいげつこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|11|km|mi|abbr=on}} <ref name="Suigetsu"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Suga
| <!-- Salinity --> Brackish water<ref name="ref5"/>
| <!-- Surface area --> {{convert|0.91|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 13.0 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%8F%85%E6%B9%96-83400 | publisher=kotobank | title=菅湖(すがこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|4.2|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Kugushi
| <!-- Salinity --> Brackish water<ref name="ref8"/>
| <!-- Surface area --> {{convert|1.40|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 2.5 m <ref>{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E3%80%85%E5%AD%90%E6%B9%96-55051 | publisher=kotobank | title=久々子湖(くぐしこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Shore length --> {{convert|7.0|km|mi|abbr=on}}<ref name="ref8"/>
|-
| <!-- Name --> Lake Hiruga
| <!-- Salinity --> [[Saline water]]<ref name="Hiruga">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E6%97%A5%E5%90%91%E6%B9%96-121753 | publisher=kotobank | title=日向湖(ひるがこ)とは - コトバンク | accessdate=May 24, 2018 | language=ja}}</ref>
| <!-- Surface area --> {{convert|0.92|km2|mi2|abbr=on}}
| <!-- Elevation --> 0 m
| <!-- Max depth --> 38.5 m <ref name="Hiruga"/>
| <!-- Shore length --> {{convert|4.0|km|mi|abbr=on}} <ref name="Hiruga"/>
|-
|}
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Mikata five lakes}}
* [https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/mikatafivelakes.html Mikata Five lakes - Japan National Tourism Organization]
* [http://www.suigetsu.org/index.html Lake Suigetsu] - www.suigetsu.org
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုအိခရိုင်ရှိ ကန်များ]]
6rc31bg8vn958exolnzahll0h57080p
ကျိုတိုစီရင်စုရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ
0
284403
1026072
2026-04-16T12:23:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ ==နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ== ==ကို..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026072
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
jrbvsdry3erotm0d9chn4suehzahl37
1026073
1026072
2026-04-16T12:23:58Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026073
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
3jekom3d98qgnctr6h9xn2eie9ru14f
1026074
1026073
2026-04-16T12:24:12Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026074
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
gkq1emssn1hpeh90khx84zrmjiw857d
1026076
1026074
2026-04-16T12:24:59Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026076
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
qgkw3rykgnm7izx1a6v4wbt5bn4lslp
1026078
1026076
2026-04-16T12:25:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံ့သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026078
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
l6fu0djjn3gzj495ymejdty3cpcu6iu
1026079
1026078
2026-04-16T12:26:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026079
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
olkseq9t6awlrdmt0jzt12o93k60g2j
1026080
1026079
2026-04-16T12:32:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026080
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။
<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
oytwrm1t0i5oqlgevxi7pfwmfyor1o3
1026081
1026080
2026-04-16T12:32:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026081
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
tql2j3zano56943aw3l2f5magzk3n0i
1026084
1026081
2026-04-16T12:38:59Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026084
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
htmpdh330ezjuapxuetvqvi7qdkdd7c
1026086
1026084
2026-04-16T12:41:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026086
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
aqqwzjk16r40of9tz8ytzpgj1vdvw49
1026087
1026086
2026-04-16T12:43:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026087
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
670wg142tt9c171be8zwy1t9uprn2y2
1026088
1026087
2026-04-16T12:43:49Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1026088
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
17ssdw8f8qwrm293kjqp4y4k1vog0f4
1026090
1026088
2026-04-16T12:48:04Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026090
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
ngu3d5j8rhdm3w8kch27jchn0hzoyug
1026091
1026090
2026-04-16T12:49:50Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026091
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
thwjpnxho8g0gr1jjco02owo7loihsb
1026092
1026091
2026-04-16T12:50:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026092
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:登録文化財 |trans-title=Number of Registered Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Place
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kumohara Erosion Control Facilities]]<br>{{nihongo2|[[:ja:雲原砂防関連施設群|雲原砂防関連施設群]]}}<br><small>''Kumohara sabō kanren shisetsu-gun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.443787|N|135.073563|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kumohara Erosion Control Facilities}} || || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/411/00003493 ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
{{Historic Sites of Japan}}
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
tmyrittl9dwh40my30o6qsbximdsnvo
1026093
1026092
2026-04-16T12:50:50Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026093
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် ကျိုတိုစီရင်စုတွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:登録文化財 |trans-title=Number of Registered Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Place
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kumohara Erosion Control Facilities]]<br>{{nihongo2|[[:ja:雲原砂防関連施設群|雲原砂防関連施設群]]}}<br><small>''Kumohara sabō kanren shisetsu-gun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.443787|N|135.073563|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kumohara Erosion Control Facilities}} || || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/411/00003493 ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
h39lqpngijcekb679z65swek2xa9z3p
1026193
1026093
2026-04-17T07:10:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1026193
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]တွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Rokuon-ji]] ([[Kinkaku-ji]]) Gardens
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:登録文化財 |trans-title=Number of Registered Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Place
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kumohara Erosion Control Facilities]]<br>{{nihongo2|[[:ja:雲原砂防関連施設群|雲原砂防関連施設群]]}}<br><small>''Kumohara sabō kanren shisetsu-gun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.443787|N|135.073563|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kumohara Erosion Control Facilities}} || || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/411/00003493 ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
o04zvzag10gy5csjpngkfe5qvs6z8an
1026197
1026193
2026-04-17T07:12:57Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026197
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]တွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[ဂျိရှောဂျိ]] ([[ဂင်ခခုဂျိ]]) ဥယျာဉ်များ
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[ဆခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[ရိုခုအွန်းဂျိ]] ([[ခင်ခခုဂျိ]]) ဥယျာဉ်များ
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[ခိတရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[Daigo-ji]] Sanbō-in Gardens
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[Kuni-kyō|Kuni-kyō Palace (Yamashiro Kokunbun-ji) ruins]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Itō Jinsai|Itō Jinsai Residence Site and Archive]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji River]] [[Taikō Embankment]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Otokuni Kofun Cluster]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[Kyōto]], [[Mukō]], [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]], [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shimogamo Shrine|Kamomioya Jinja]] ([[Shimogamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Mount Kasagi]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[Kasagi, Kyoto|Kasagi]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:登録文化財 |trans-title=Number of Registered Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Place
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kumohara Erosion Control Facilities]]<br>{{nihongo2|[[:ja:雲原砂防関連施設群|雲原砂防関連施設群]]}}<br><small>''Kumohara sabō kanren shisetsu-gun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.443787|N|135.073563|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kumohara Erosion Control Facilities}} || || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/411/00003493 ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
nsgubla4fo65p0wt7il9xribzg83xou
1026200
1026197
2026-04-17T07:25:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ */
1026200
wikitext
text/x-wiki
အောက်ပါတို့သည် [[ကျိုတိုစီရင်စု]]တွင်ရှိသည့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
==နိုင်ငံတော်သမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် သမိုင်းဝင်နေရာများသည် စုစုပေါင်း ၉၇ နေရာရှိခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် သမိုင်းဝင်အထူနေရာလေးခု ပါဝင်သည်။ အိရှိနိုခရတိုခိုဖွန်းနှင့် နရယမအုတ်ပြားများ (奈良山瓦窯跡)သည် နာရစီရင်စုနှင့် ရှိဂခရိုင်ရှိ ဘိဝရေကန်စသည်တို့နှင့်အတူ ကျိုတိုစီရင်စုနယ်မြေထဲတွင်လည်း အတူတကွတည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:史跡名勝天然記念物 |trans-title=Number of Monuments of Japan by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://kunishitei.bunka.go.jp/bsys/index |title=Database of National Cultural Properties: 史跡名勝天然記念物 (史跡, 特別史跡 京都府 2県以上) |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |access-date=3 January 2026}}</ref>
{{NHS Japan header
| prefecture = [[Kyōto Prefecture|Kyōto]]
| prefecture_iso = JP-26
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[ဂျိရှောဂျိ]] ([[ဂင်ခခုဂျိ]]) ဥယျာဉ်များ
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)庭園
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) teien
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Gardens
| municipality = [[ဆခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/688 |title=Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities) |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=27 August 2019}}</ref>
| image = Ginkaku-Ji Temple (7005739756) (2).jpg
| lat = 35.02665809
| lon = 135.79825819
| type = 8
| id = 1658
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[ရိုခုအွန်းဂျိ]] ([[ခင်ခခုဂျိ]]) ဥယျာဉ်များ
| name_kanji = 鹿苑寺(金閣寺)庭園
| name_small = Rokuonji (Kinkakuji) teien
| name_simple = Rokuonji (Kinkakuji) Gardens
| municipality = [[ခိတရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto1.png
| lat = 35.03965336
| lon = 135.72860907
| type = 8
| id = 1657
}}
{{NHS Japan row
| name = *[[ဒိုင်းဂေါ့ကျောင်းတော်|ဒိုင်းဂေါ့ဂျိ]] ဆန်းဘိုးအင်း
| name_kanji = [[:ja:醍醐寺三宝院庭園|醍醐寺三宝院庭園]]
| name_small = Daigoji Sanbō-in teien
| name_simple = Daigoji Sanbō-in Gardens
| municipality = [[ဖုရှိမိရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kyoto Daigo-ji Omote-Shoin Garten 4.jpg
| lat = 34.95190471
| lon = 135.8195443
| type = 8
| id = 1660
}}
{{NHS Japan row
| name = *<!--https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94301401_03.pdf-->[[ခုနိခယော|ခုနိခယောနန်းတော် (ယမရှိရို ခိုခွန်းဘွန်းဂျိ) အပျက်အစီးများ]]
| name_kanji = 恭仁宮跡([[:ja:恭仁京#山城国分寺|山城国分寺]]跡)
| name_small = Kunikyū seki (Yamashiro Kokubunji ato)
| name_simple = Kuni-kyō Palace Site (Yamashiro Kokunbunji Site)
| municipality = [[ခိဇုဂဝမြို့၊ ကျိုတို|ခိဇုဂဝမြို့]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Yamashiro Province]]
| image = Yamashirokokubunji Kizugawa Kyoto pref Japan03n.jpg
| lat = 34.76572541
| lon = 135.86229234
| type = 2, 3
| id = 1712
}}
{{NHS Japan row
| name = [[အိတိုးဂျင်းဆိုင်း|အိတိုးဂျင်းဆိုင်းနေအိမ်နေရာနှင့် မှတ်တမ်းများ]]
| name_kanji = 伊藤仁斎宅([[:ja:古義堂|古義堂]])跡ならびに書庫
| name_small = Itō Jinsai taku (Kogidō) ato narabini shoko
| name_simple = Itō Jinsai Residence Site and Archive
| municipality = [[ခမိဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments =
| image =
| lat = 35.02067854
| lon = 135.75238704
| type = 4, 8
| id = 1639
}}
{{NHS Japan row
| name = [[အုဂျိမြစ်]] [[တိုင်းခိုးတာတမံ]]
| name_kanji = 宇治川太閤堤跡
| name_small = Uji-gawa taikō zutsumi ato
| name_simple = Uji River Taikō Embankment
| municipality = [[အုဂျမြို့၊ ကျိုတို|အုဂျိမြို့]]
| comments = Embankment built by Toyotomi Hideyoshi in the late Sengoku period
| image = Uji-gawa Taiko-zutsumi-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.89617091
| lon = 135.8049525
| type = 6
| id = 00003644
}}
{{NHS Japan row
| name = [[အိုတိုခုနိခိုဖွန်းအစုများ]]
| name_kanji = 乙訓古墳群
| name_small = Otokuni kofun-gun
| name_simple = Otokuni Kofun Cluster
| municipality = [[ကျိုတို]], [[မုခိုးမြို့]], [[နဂအိုခခယောမြို့၊ ကျိုတို|နဂအိုခခယောမြို့]], [[အိုးယမဇခိမြို့၊ ကျိုတို|အိုးယမဇခိမြို့]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises eleven mounds: {{nihongo|[[Tennō-no-Mori Kofun]]|[[:ja:天皇の杜古墳|天皇の杜古墳]]}}, {{nihongo|[[Terado Ōtsuka Kofun]]|[[:ja:寺戸大塚古墳|寺戸大塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Itsukahara Kofun]]|[[:ja:五塚原古墳|五塚原古墳]]}}, {{nihongo|[[Moto-Inari Kofun]]|[[:ja:元稲荷古墳|元稲荷古墳]]}}, {{nihongo|[[Nanjō Kofun]]|南条古墳}}, {{nihongo|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:物集女車塚古墳|物集女車塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Igenoyama Kofun]]|[[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]}}, {{nihongo|[[Inouchi Kurumazuka Kofun]]|井ノ内車塚古墳}}, {{nihongo|[[Inouchi Inarizuka Kofun]]|[[:ja:井ノ内稲荷塚古墳|井ノ内稲荷塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Imazato Ōtsuka Kofun]]|今里大塚古墳}}, and {{nihongo|[[Torii-mae Kofun]]|[[:ja:鳥居前古墳|鳥居前古墳]]}}
| image = Itsukahara Kofun funkyu-1.JPG
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kada no Azumamaro#Kada no Azumamaro former residence|Kada no Azumamaro Former Residence]]
| name_kanji = 荷田春満旧宅
| name_small = Kada no Azumamaro kyū-taku
| name_simple = Kada no Azumamaro Former Residence
| municipality = [[ဖုရှိမိရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments =Edo period scholar's residence
| image = Former residence of Kada no Azumamaro in Fushimi Inari Grand Shrine.jpg
| lat = 34.96682884
| lon = 135.77274719
| type = 1
| id = 1641
}}
{{NHS Japan row
| name = [[ရှိမိုဂမိုနတ်ကျောင်း|မမိုမိအိုယဂျင်းဂျ]] ([[ရှိမိုဂမိုဂျင်းဂျ]])
| name_kanji = 賀茂御祖神社境内
| name_small = Kamo-mioya Jinja keidai
| name_simple = Kamomioya Jinja Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamomioya-jinja sando.jpg
| lat = 35.03831434
| lon = 135.77290564
| type = 3
| id = 1746
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamigamo Shrine|Kamowakeikazuchi Jinja]] ([[Kamigamo Jinja]]) Precinct
| name_kanji = 賀茂別雷神社境内
| name_small = Kamo-wakeikazuchi Jinja keidai
| name_simple = Kamowakeikazuchi Jinja Precinct
| municipality = [[ခိတရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]]
| comments = Shinto shrine; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kamo-wakeikazuchi-jinja12n4272.jpg
| lat = 35.07685999
| lon = 135.75066182
| type = 3
| id = 1753
}}
{{NHS Japan row
| name = [[ခဆဂိတောင်]]
| name_kanji = 笠置山
| name_small = Kasagi-yama
| name_simple = Mount Kasagi
| municipality = [[ခဆဂိမြို့၊ ကျိုတို|ခဆဂိမြို့]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; in [[Kasagiyama Prefectural Natural Park]]
| image = Mount Kasagi.JPG
| lat = 34.75665767
| lon = 135.94378816
| type = 2, 3, 7
| id = 1680
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Katagihara temple ruins]]
| name_kanji = 樫原廃寺跡
| name_small = Katagihara Haiji ato
| name_simple = Katagihara Haiji Site
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments =Asuka period temple ruins
| image = Katagiharahaiji.jpg
| lat = 34.97045547
| lon = 135.69054579
| type = 3
| id = 1729
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwakura Tomomi|Iwakura Tomomi Former Residence]]
| name_kanji = 岩倉具視幽棲[[:ja:岩倉具視#岩倉具視幽棲旧居|旧宅]]
| name_small = Iwakura Tomomi Yūsei kyū-taku
| name_simple = Iwakura Tomomi Former Residence
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 岩倉具視幽棲旧跡.JPG
| lat = 35.07836841
| lon = 135.78302279
| type = 8
| id = 1679
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kuse temple ruins]]
| name_kanji = 久世廃寺跡
| name_small = Kuse haiji ato
| name_simple = Kuse temple ruins
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple ruins
| image = Kuse Haiji, gaikan.jpg
| lat = 34.859779
| lon = 135.779984
| type = 3
| id = 00003595
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kutsukawa Kofun Cluster]]
| name_kanji = 久津川古墳群
| name_small = Kutsukawa kofun-gun
| name_simple = Kutsukawa Kofun Cluster
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period burial mound cluster; designation comprises four mounds: {{nihongo|[[Kutsukawa Kurumazuka Kofun]]|[[:ja:久津川車塚古墳|久津川車塚]]}}, {{nihongo|[[Maruzuka Kofun (Jōyō)|Maruzuka Kofun]]|[[:ja:丸塚古墳 (城陽市)|丸塚古墳]]}}, {{nihongo|[[Bashōzuka Kofun]]|[[:ja:芭蕉塚古墳|芭蕉塚古墳]]}}, and {{nihongo|[[Kuse Shōgakkō Kofun]]|[[:ja:城陽市立久世小学校#久世小学校古墳|久世小学校古墳]]}}
| image = Kutsukawa Kurumazuka Kofun, tsukuridashi-1.jpg
| lat = 34.86484948
| lon = 135.77885056
| type = 1
| id = 1741
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nijō-jō]]
| name_kanji = 旧二条離宮(二条城)
| name_small = kyū-Nijō rikyū (Nijō-jō)
| name_simple = Nijō-jō
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Edo period castle, component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Nijo Castle 08.JPG
| lat = 35.013527
| lon = 135.74693253
| type = 2, 8
| id = 1695
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tō-ji|Kyōōgokokuji]] ([[Tō-ji]]) Precinct
| name_kanji = 教王護国寺境内
| name_small = Kyōōgokokuji keidai
| name_simple = Kyōōgokokuji Precinct
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Toji Koshibo teien.jpg
| lat = 34.98111242
| lon = 135.74768902
| type = 2, 3
| id = 1685
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Gyokuhō-in]] Gardens
| name_kanji = 玉鳳院庭園
| name_small = Gyokuhō-in teien
| name_simple = Gyokuhō-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02263807
| lon = 135.72164504
| type = 8
| id = 1673
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kontai-ji]] Precinct
| name_kanji = 金胎寺境内
| name_small = Kontaiji keidai
| name_simple = Kontaiji Precinct
| municipality = [[Wazuka, Kyoto|Wazuka]]
| comments = Asuka period Buddhist temple
| image = 金胎寺正門.jpg
| lat = 34.82991735
| lon = 135.90944672
| type = 2
| id = 1686
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kurusuno Tile Kiln ruins]]
| name_kanji = 栗栖野瓦窯跡
| name_small = Kurusuno kawara gama ato
| name_simple = Kurusuno Tile Kiln ruins
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period roof tile kiln ruins
| image = 栗栖野瓦窯跡(国指定史跡).jpg
| lat = 35.06435794
| lon = 135.77296467
| type = 6
| id = 1683
}}<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Igenoyama Kofun]]
| name_kanji = [[:ja:恵解山古墳|恵解山古墳]]
| name_small = Igenoyama kofun
| name_simple = Igenoyama Kofun
| municipality = [[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.91443076
| lon = 135.6977581
| type = 1
| id = 1744
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Keishun-in]] Gardens
| name_kanji = 桂春院庭園
| name_small = Keishun-in teien
| name_simple = Keishun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Keisyun-in 3.JPG
| lat = 35.02458885
| lon = 135.72254557
| type = 8
| id = 1677
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kohōan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:孤篷庵|孤篷庵]]庭園
| name_small = Kohōan teien
| name_simple = Kohōan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daitokuji Koho-an140524NI1.JPG
| lat = 35.04305032
| lon = 135.73972461
| type = 8
| id = 1653
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Odoi (Kyoto)|Odoi]]
| name_kanji = [[:ja:御土居|御土居]]
| name_small = Odoi
| name_simple = Odoi
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto|Kita-ku]], [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = Sengoku period moat around Kyoto
| image = Takagamine Odoi.JPG
| lat = 35.04597828
| lon = 135.73599811
| type = 2
| id = 1667
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōzan-ji]] Precinct
| name_kanji = 高山寺境内
| name_small = Kōsanji keidai
| name_simple = Kōzanji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kozanji Kyoto Kyoto09s5s4592.jpg
| lat = 35.06005783
| lon = 135.67825269
| type = 3
| id = 1722
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Takase River#Takasegawa Ichi-no-funairi|Takasegawa Ichi-no-funairi]]
| name_kanji = 高瀬川一之船入
| name_small = Takase-gawa ichi-no-funairi
| name_simple = Takase River First Port
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]]
| comments = Edo period canal port
| image = Takasegawa2548.JPG
| lat = 35.01230043
| lon = 135.76983032
| type = 6
| id = 1684
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kōdai-ji]] Gardens
| name_kanji = 高台寺庭園
| name_small = Kōdaiji teien
| name_simple = Kōdaiji Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Kodaiji -garden.jpg
| lat = 35.00071875
| lon = 135.78195949
| type = 8
| id = 1661
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Koma-dera]] ruins
| name_kanji = 高麗寺跡
| name_small = Komadera ato
| name_simple = Komadera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Asuka period temple ruins
| image = Komadera-ato, sekihi.jpg
| lat = 34.7495759
| lon = 135.8278186
| type = 3
| id = 1697
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsukuriyama Kofun (Yosano)|Tsukuriyama Kofun]]
| name_kanji = 作山古墳
| name_small = Tsukuriyama kofun
| name_simple = Tsukuriyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsukuriyama Kofungun (Yosano) gaikan.JPG
| lat = 35.50579517
| lon = 135.10512969
| type = 1
| id = 1669
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Yamashina Mido|Yamashina Hongan-ji and Nanden Site]]
| name_kanji = 山科本願寺跡及び南殿跡
| name_small = Yamashina Honganji oyobi Nanden ato
| name_simple = Yamashina Honganji and Nanden Site
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Yamasinaj2.jpg
| lat = 34.98444051
| lon = 135.82218118
| type = 3
| id = 3426
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ubusunayama Kofun]]
| name_kanji = 産土山古墳
| name_small = Ubusunayama kofun
| name_simple = Ubusunayama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ubusunayama kofun.jpg
| lat = 35.74141207
| lon = 135.11187587
| type = 1
| id = 1713
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kisaichi Maruyama Kofun]]
| name_kanji = 私市円山古墳
| name_small = Kisaichi Maruyama kofun
| name_simple = Kisaichi Maruyama Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 私市円山古墳.JPG
| lat = 35.3150414
| lon = 135.19643677
| type = 1
| id = 1755
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shisen-dō]]
| name_kanji = 詩仙堂
| name_small = Shisendō
| name_simple = Shisendō
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shisen-do.JPG
| lat = 35.04350162
| lon = 135.7960837
| type = 8
| id = 1665
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jishō-ji]] ([[Ginkaku-ji]]) Old Precinct
| name_kanji = 慈照寺(銀閣寺)旧境内
| name_small = Jishōji (Ginkakuji) kyū-keidai
| name_simple = Jishōji (Ginkakuji) Old Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Ginkakuji Kyoto08-r.jpg
| lat = 35.02665903
| lon = 135.79804366
| type = 3, 8
| id = 1671
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shibagahara Kofun]]
| name_kanji = 芝ヶ原古墳
| name_small = Shibagahara kofun
| name_simple = Shibagahara Kofun
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shibagahara Kofun, Joyo DSCN2147.jpg
| lat = 34.8628959
| lon = 135.78366251
| type = 1
| id = 1750
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hebizuka Kofun]]
| name_kanji = 蛇塚古墳
| name_small = Hebizuka kofun
| name_simple = Hebizuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hebizuka 03.jpg
| lat = 35.01196435
| lon = 135.70015232
| type = 1
| id = 1736
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōka-dō]] and Site
| name_kanji = 松花堂およびその跡
| name_small = Shōkadō oyobi sono ato
| name_simple = Shōkadō and Site
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Shokado07s3200.jpg
| lat = 34.87961133
| lon = 135.70136769
| type = 8
| id = 1714
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Jōruri-ji]] Gardens
| name_kanji = 浄瑠璃寺庭園
| name_small = Jōruriji teien
| name_simple = Jōruriji Gardens
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image = Joruriji Kizugawa Kyoto pref Japan09n.jpg
| lat = 34.71558962
| lon = 135.87342482
| type = 8
| id = 1721
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Moriyama Site]]
| name_kanji = 森山遺跡
| name_small = Moriyama iseki
| name_simple = Moriyama Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Jomon period settlement traces
| image = Moriyama Site (Joyo), gaikan.jpg
| lat = 34.84332094
| lon = 135.7908968
| type = 1
| id = 1738
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinjuan]] Gardens
| name_kanji = [[:ja:真珠庵|真珠庵]]庭園
| name_small = Shinjuan teien
| name_simple = Shinjuan Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shinju-an Daitokuji (Kita-Ku Kyoto) SubTemple hdsr S5 04.jpg
| lat = 35.04429797
| lon = 135.74668459
| type = 8
| id = 1651
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinsenen|Shinsen-en]]
| name_kanji = 神泉苑
| name_small = Shinsen-en
| name_simple = Shinsen-en
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period garden and Buddhist temple
| image = Shinsenen Kyoto Japan07s3.jpg
| lat = 35.01162401
| lon = 135.74815912
| type = 3, 8
| id = 1689
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shinmeiyama Kofun]]
| name_kanji = 神明山古墳
| name_small = Shinmeiyama kofun
| name_simple = Shinmeiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shinmeiyama Kofun, zenpoubu.jpg
| lat = 35.73514397
| lon = 135.11109545
| type = 1
| id = 1646
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kamio-dera]] ruins
| name_kanji = 神雄寺跡
| name_small = Kamiodera ato
| name_simple = Kamiodera Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments =
| image = Babaminamiiseki01.jpg
| lat = 34.725738
| lon = 135.825098
| type = 3
| id = 00003897
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ninna-ji]] Gosho Site
| name_kanji = 仁和寺御所跡
| name_small = Ninnaji gosho ato
| name_simple = Ninnaji Gosho Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image =
| lat = 35.03046733
| lon = 135.71380739
| type = 2
| id = 1691
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Zuishin-in]] Precinct
| name_kanji = 随心院境内
| name_small = Zuishin-in keidai
| name_simple = Zuishin-in Precinct
| municipality = [[Yamashina-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Zuishinin Kyoto09s3s4410.jpg
| lat = 34.95921553
| lon = 135.81611615
| type = 3
| id = 1723
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōdō Kanga ruins]]
| name_kanji = 正道官衙遺跡
| name_small = Shōdō kanga iseki
| name_simple = Shōdō Government Office Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments =
| image = Shoudoukanga iseki 1.jpg
| lat = 34.86021308
| lon = 135.78431369
| type = 2
| id = 1732
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōgo-in]] Former Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 聖護院旧仮皇居
| name_small = Shōgoin kyū-kari kōkyo
| name_simple = Shōgo-in Former Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Shogoin1.jpg
| lat = 35.0188746
| lon = 135.78058489
| type = 2
| id = 1688
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun]]
| name_kanji = 聖塚・菖蒲塚古墳
| name_small = Hijirizuka・Ayamezuka kofun
| name_simple = Hijirizuka Kofun - Ayamezuka Kofun
| municipality = [[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Hijirizuka Kofun and Ayamezuka Kofun (Ayabe).jpg
| lat = 35.32270263
| lon = 135.27257292
| type = 1
| id = 1752
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Sai-ji]] ruins
| name_kanji = 西寺跡
| name_small = Saiji ato
| name_simple = Saiji Site
| municipality = [[Minami-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period temple ruins
| image = Sai-ji-ato sekihi.JPG
| lat = 34.98065994
| lon = 135.73792185
| type = 3
| id = 1636
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Saihō-ji (Kyoto)|Saihō-ji]] Gardens
| name_kanji = 西芳寺庭園
| name_small = Saihōji teien
| name_simple = Saihōji Gardens
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Buddhist temple; also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Saihouji-kokedera02.jpg
| lat = 34.99246978
| lon = 135.68431595
| type = 8
| id = 1648
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shōren-in]] Temporary Imperial Palace
| name_kanji = 青蓮院旧仮御所
| name_small = Shōren-in kyū-kari gosho
| name_simple = Shōren-in Temporary Imperial Palace
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Shorenin20n4272.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1699
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Iwashimizu Hachimangū]] Precinct
| name_kanji = 石清水八幡宮境内
| name_small = Iwashimizu Hachimangū keidai
| name_simple = Iwashimizu Hachimangū Precinct
| municipality = [[Yawata, Kyoto|Yawata]]
| comments =
| image = Iwashimizu hachimangu07s3200.jpg
| lat = 34.879638
| lon = 135.700024
| type = 3
| id = 00003749
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishikawa Jōzan|Ishikawa Jōzan Grave]]
| name_kanji = 石川丈山墓
| name_small = Ishikawa Jōzan haka
| name_simple = Ishikawa Jōzan Grave
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.04006522
| lon = 135.79716106
| type = 7
| id = 1663
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Akasakaimai Tumuli]]
| name_kanji = 赤坂今井墳墓
| name_small = Akasakaimai funbo
| name_simple = Akasakaimai Tumuli
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 赤坂今井墳墓 01.jpg
| lat = 35.64352407
| lon = 135.05062262
| type = 1
| id = 00003541
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Chitose Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 千歳車塚古墳
| name_small = Chitose Kurumazuka kofun
| name_simple = Chitose Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Chitosekurumazuka-kohun zenkei.JPG
| lat = 35.05698296
| lon = 135.57071089
| type = 1
| id = 1745
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Kenkun Shrine#Mount Funaoka|Mount Funaoka]]
| name_kanji = 船岡山
| name_small = Funaoka-yama
| name_simple = Mount Funaoka
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Mt.Funaoka (Kyoto, Japan).jpg
| lat = 35.03922553
| lon = 135.74240953
| type = 2
| id = 1725
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Taizō-in]] Gardens
| name_kanji = 退蔵院庭園
| name_small = Taizō-in teien
| name_simple = Taizō-in Gardens
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image = Myoshinji taizoin04s3.jpg
| lat = 35.02182755
| lon = 135.71904436
| type = 8
| id = 1676
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daikaku-ji]] Imperial Palace Site
| name_kanji = 大覚寺御所跡
| name_small = Daikakuji gosho ato
| name_simple = Daikakuji Imperial Palace Site
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Daikakuji Chokushimon.jpg
| lat = 35.00732212
| lon = 135.78374875
| type = 2
| id = 1692
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōyamazaki Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 大山崎瓦窯跡
| name_small = Ōyamazaki kawara gama ato
| name_simple = Ōyamazaki Tile Kiln Site
| municipality = [[Ōyamazaki, Kyoto|Ōyamazaki]]
| comments = Heian period tile kiln ruins
| image = Oyamazaki Kiln Site, gaikan-2.jpg
| lat = 34.89636713
| lon = 135.68339578
| type = 6
| id = 00003471
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ōsumi Kurumazuka Kofun]]
| name_kanji = 大住車塚古墳
| name_small = Ōsumi Kurumazuka kofun
| name_simple = Ōsumi Kurumazuka Kofun
| municipality = [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Osumi Kurumazuka Kofun.jpg
| lat = 34.83841188
| lon = 135.74808138
| type = 1
| id = 1731
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daisen-in]] Shoin Gardens
| name_kanji = 大仙院書院庭園
| name_small = Daisen-in shoin teien
| name_simple = Daisen-in Shoin Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Daitoku-ji]]
| image = Daisen-in1.jpg
| lat = 35.04483514
| lon = 135.74557926
| type = 8
| id = 1652
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Precinct
| name_kanji = 大徳寺境内
| name_small = Daitokuji keidai
| name_simple = Daitokuji Precinct
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 090228 Daitoku-ji Kyoto Japan03s5.jpg
| lat = 35.01164444
| lon = 135.76818027
| type = 3, 8
| id = 00003960
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daitoku-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 大徳寺方丈庭園
| name_small = Daitokuji hōjō teien
| name_simple = Daitoku-ji Hōjō Gardens
| municipality = [[Kita-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0439901
| lon = 135.74624162
| type = 8
| id = 1650
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Daigo-ji]] Precinct
| name_kanji = 醍醐寺境内
| name_small = Daigoji keidai
| name_simple = Daigoji Precinct
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Daigoji temple 01.jpg
| lat = 34.95135009
| lon = 135.82098469
| type = 3
| id = 1724
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tango Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹後国分寺跡
| name_small = Tango Kokubunji ato
| name_simple = Tango Kokubunji ruins
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tango Province]]
| image = Tango Kokubunji-ato, kondou-2.jpg
| lat = 35.57934978
| lon = 135.17980838
| type = 3
| id = 1670
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tanba Kokubun-ji]] ruins
| name_kanji = 丹波国分寺跡 附 八幡神社跡
| name_small = Tanba Kokubunji ato tsuketari Hachiman Jinja ato
| name_simple = Tanba Kokubunji ruins
| municipality = [[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]
| comments = [[provincial temple]] of [[Tanba Province]]
| image = Tamba-kokubunji tou-ato-2.JPG
| lat = 35.04203562
| lon = 135.57873944
| type = 3
| id = 1664
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Amino Chōshiyama Kofun|Chōshiyama Kofun]]
| name_kanji = 銚子山古墳 第一、二古墳
| name_small = Chōshiyama kofun dai ichi, ni kofun
| name_simple = Chōshiyama Kofun
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Amino Choshiyama Kofun, baizuka-1.jpg
| lat = 35.67791483
| lon = 135.02989104
| type = 1
| id = 1637
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nagaoka-kyō|Nagaoka-kyō Palace Site]]
| name_kanji = 長岡宮跡
| name_small = Nagaoka-kyū seki
| name_simple = Nagaoka-kyō Palace Site
| municipality = [[Mukō, Kyoto|Mukō]]
| comments =
| image = The Site of Nagaoka Palace.jpg
| lat = 34.94148053
| lon = 135.70282801
| type = 2
| id = 1720
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Anrakuju-in|Toba Imperial Villa Site]]
| name_kanji = 鳥羽殿跡
| name_small = Toba-rikyu ato
| name_simple = Toba-rikyu Site
| municipality = [[Fushimi-ku, Kyoto]]
| comments = Heian period palace traces
| image = Akinoyama Tmbarikyuato.jpg
| lat = 34.94910717
| lon = 135.74383135
| type = 2
| id = 1740
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tsubai Ōtsukayama Kofun]]
| name_kanji = 椿井大塚山古墳
| name_small = Tsubai Ōtsukayama kofun
| name_simple = Tsubai Ōtsukayama Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Tsubai Otsukayama Kofun, kouenbu.jpg
| lat = 34.76261388
| lon = 135.81778665
| type = 1
| id = 3263
}}
<!--now part of Otokuni Kofun Cluster designation
{{NHS Japan row
| name = [[Tennō-no-mori Kofun]]
| name_kanji = 天皇の杜古墳
| name_small = Tennō-no-mori kofun
| name_simple = Tennō-no-mori Kofun
| municipality = [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 34.97750292
| lon = 135.68968131
| type = 1
| id = 1638
}}-->
{{NHS Japan row
| name = [[Amazuka Kofun]]
| name_kanji = 天塚古墳
| name_small = Amazuka kofun
| name_simple = Amazuka Kofun
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = 天塚古墳-01.jpg
| lat = 35.00701874
| lon = 135.71200703
| type = 1
| id = 1739
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tenryū-ji]] Gardens
| name_kanji = 天龍寺庭園
| name_small = Tenryūji teien
| name_simple = Tenryūji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Tenryuji Kyoto41n4592.jpg
| lat = 35.01576665
| lon = 135.67315714
| type = 8
| id = 1649
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Tōkaian]] Shoin Gardens
| name_kanji = 東海庵書院庭園
| name_small = Tōkaian shoin teien
| name_simple = Tōkaian Shoin Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02277909
| lon = 135.72042428
| type = 8
| id = 1674
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-in]] Gardens
| name_kanji = 南禅院庭園
| name_small = Nanzen-in teien
| name_simple = Nanzen-in Gardens
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Nanzen-ji]]
| image = NanzenjiNanzenin teien.jpg
| lat = 35.01002547
| lon = 135.79360738
| type = 8
| id = 1647
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nanzen-ji]] Precinct
| name_kanji = 南禅寺境内
| name_small = Nanzenji keidai
| name_simple = Nanzenji Precinct
| municipality = [[Sakyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Kyoto Nanzenji01s5s4272.jpg
| lat = 35.01118415
| lon = 135.79234569
| type = 3
| id = 00003441
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli]]
| name_kanji = 日吉ヶ丘・明石墳墓群
| name_small = Hiyoshigaoka Akashi funbo-gun
| name_simple = Hiyoshigaoka - Akashi Tumuli
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image =
| lat = 35.50557427
| lon = 135.11036287
| type = 1
| id = 00003457
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Shirageyama Kofun]]
| name_kanji = 白米山古墳
| name_small = Shirageyama kofun
| name_simple = Shirageyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Shirageyama Nishi Kofun-1, funkyu.jpg
| lat = 35.49598892
| lon = 135.10245979
| type = 1
| id = 3332
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hakoishihama Site]]
| name_kanji = 函石浜遺物包含地
| name_small = Hakoishihama iseki hōgan-chi
| name_simple = Hakoishihama Site
| municipality = [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]
| comments = Yayoi period settlement traces
| image = 函石浜遺物包含地 - panoramio.jpg
| lat = 35.64928033
| lon = 134.94084368
| type = 1
| id = 1635
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hayaagari Tile Kiln Site]]
| name_kanji = 隼上り瓦窯跡
| name_small = Hayaagari kawara gama ato
| name_simple = Hayaagari Tile Kiln Site
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Nara period kiln traces
| image =
| lat = 34.9063243
| lon = 135.80964186
| type = 6
| id = 1747
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ebisuyama Kofun]]
| name_kanji = 蛭子山古墳
| name_small = Ebisuyama kofun
| name_simple = Ebisuyama Kofun
| municipality = [[Yosano, Kyoto|Yosano]]
| comments = Kofun period tumulus
| image = Ebisuyama Kofun (Yosano) funcho-2.JPG
| lat = 35.50701004
| lon = 135.10468158
| type = 1
| id = 1668
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Heian Palace]] Site
| name_kanji = 平安宮跡
| name_small = Heian-kyū seki
| name_simple = Heian Palace Site
| municipality = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō-ku]], [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments = designation includes the sites of the {{nihongo|[[Heian Palace#Inner Palace (Dairi)|Dairi]]|内裏跡}}, {{nihongo|[[Chōdō-in]]|[[:ja:朝堂院|朝堂院]]跡}}, and {{nihongo|[[Heian Palace#Buraku-in|Buraku-in]]|豊楽院跡}}
| image =
| lat = 35.01795997
| lon = 135.7400694
| type = 2
| id = 1751
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hirakawa temple ruins]]
| name_kanji = 平川廃寺跡
| name_small = Hirakawa haiji ato
| name_simple = Hirakawa Haiji Site
| municipality = [[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]
| comments = Nara period temple traces
| image = Hirakawahaiji.jpg
| lat = 34.8626278
| lon = 135.77771288
| type = 2
| id = 1734
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Byōdō-in]] Gardens
| name_kanji = 平等院庭園
| name_small = Byōdō-in teien
| name_simple = Byōdō-in Gardens
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Byodo-in_Uji04bs2640.jpg
| lat = 34.88908184
| lon = 135.80823926
| type = 3, 8
| id = 1642
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Hōkō-ji (Kyoto)|Hōkō-ji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō]]
| name_kanji = 方広寺大仏殿跡及び石塁・石塔
| name_small = Hōkōji daibutsuden ato oyobi sekirui・sekitō
| name_simple = Hōkōji Daibutsuden Site, Stone Wall and Stone Tō
| municipality = [[Higashiyama-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = 大仏殿跡緑地.jpg
| lat = 34.99149264
| lon = 135.77035446
| type = 3
| id = 1726
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Precinct
| name_kanji = 本願寺境内
| name_small = Honganji keidai
| name_simple = Honganji Precinct
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = View of Amidado and Goeido of West Honganji Temple.JPG
| lat = 34.9921458
| lon = 135.75216088
| type = 3
| id = 1754
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nishi Honganji|Hongan-ji]] Ōshoin Gardens
| name_kanji = 本願寺大書院庭園
| name_small = Honganji ōshoin teien
| name_simple = Honganji Ōshoin Gardens
| municipality = [[Shimogyō-ku, Kyoto]]
| comments = component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Shoin_of_West_Honganji_Temple_2.JPG
| lat = 34.99093474
| lon = 135.75126747
| type = 8
| id = 1687
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Precinct
| name_kanji = 妙心寺境内
| name_small = Myōshinji keidai
| name_simple = Myōshinji Precinct
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image = Myoshinji-DSC1246.jpg
| lat = 35.02374978
| lon = 135.72059671
| type = 3, 8
| id = 1727
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Myōshin-ji]] Gardens
| name_kanji = 妙心寺庭園
| name_small = Myōshinji teien
| name_simple = Myōshinji Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image =
| lat = 35.0220741
| lon = 135.72010214
| type = 8
| id = 1672
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Arashiyama]]
| name_kanji = 嵐山
| name_small = Arashiyama
| name_simple = Arashiyama
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō-ku]], [[Nishikyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]
| image = Togetsukyo and Arashiyama 2 by MShades.jpg
| lat = 35.00964173
| lon = 135.66750981
| type = 2, 3, 7
| id = 1659
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ryōan-ji]] Hōjō Gardens
| name_kanji = 龍安寺方丈庭園
| name_small = Ryōanji hōjō teien
| name_simple = Ryōanji Hōjō Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[List of Special Places of Scenic Beauty, Special Historic Sites and Special Natural Monuments|Special Place of Scenic Beauty]]; component of the World Heritage Site [[Historic Monuments of Ancient Kyoto (Kyoto, Uji and Otsu Cities)]]<ref name="UNESCO"/>
| image = Kare-sansui zen garden, Ryōan-ji, Kyoto 20190416 1.jpg
| lat = 35.03437088
| lon = 135.71816635
| type = 8
| id = 1654
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Reiun-in (Myōshin-ji)|Reiun-in]] Gardens
| name_kanji = 霊雲院庭園
| name_small = Reiun-in teien
| name_simple = Reiun-in Gardens
| municipality = [[Ukyō-ku, Kyoto]]
| comments = also a [[Monuments of Japan|Place of Scenic Beauty]]; subtemple of [[Myōshin-ji]]
| image =
| lat = 35.02304714
| lon = 135.71922006
| type = 8
| id = 1675
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Rai Sanyō#Rai Sanyō Study|Rai Sanyō Study]]
| name_kanji = [[:ja:頼山陽|賴山陽]]書斎(山紫水明処)
| name_small = Rai Sanyō shosai (sanshisui meisho)
| name_simple = Rai Sanyō Study
| municipality = [[Kamigyō-ku, Kyoto]]
| comments =
| image =
| lat = 35.01811189
| lon = 135.77085077
| type = 8
| id = 1640
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Ishinokarato Kofun]]
| name_kanji = 石のカラト古墳
| name_small = Ishinokarato kofun
| name_simple = Ishinokarato Kofun
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = Kofun period tumulus; designation includes an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image = Ishi-no-Karato Kofun, funkyu.jpg
| lat = 34.72381522
| lon = 135.77857216
| type = 1
| id = 3099
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Nara-yama Tile Kiln Sites]]
| name_kanji = 奈良山瓦窯跡
| name_small = Nara-yama kawara gama ato
| name_simple = Nara-yama Tile Kiln Site
| municipality = [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]
| comments = designation includes the {{nihongo|Utahime|歌姫瓦窯跡}}, {{nihongo|Onjogadani|音如ヶ谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Ichisaka|市坂瓦窯跡}}, {{nihongo|Umedani|梅谷瓦窯跡}}, {{nihongo|Kaseyama|鹿背山瓦窯跡}}, and {{nihongo|Nakayama|中山瓦窯跡}} Tile Kiln Sites and an area of [[Nara, Nara|Nara]] in [[Nara Prefecture]]
| image =
| lat = 34.71784986
| lon = 135.81540806
| type = 6
| id = 3093
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Lake Biwa Canal]]
| name_kanji = 琵琶湖疏水
| name_small = Biwa-ko sosui
| name_simple = Lake Biwa Canal
| municipality = [[Kyōto]]
| comments = designation includes an area of [[Ōtsu]] in [[Shiga Prefecture]]
| image = Yamasina Lake Biwa Canal and Cherry Blossom Viewing (5).JPG
| lat = 35.01116628
| lon = 135.85572613
| type = 6
| id = 3098
}}
{{NHS Japan row
| name =[[Nariai-ji]] Old Precinct
| name_kanji = 成相寺旧境内
| name_small = Nariai-ji kyū-keidai
| name_simple Nariai-ji Old Precinct
| municipality = [[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]
| comments = Nara period temple on the [[Saigoku Kannon Pilgrimage]] route
| image = Nariai-ji Temple2 - KimonBerlin.jpg
| lat = 35.595524
| lon = 135.187487
| type = 3
| id = 00003948
}}
{{NHS Japan row
| name = [[Uji Kofun Cluster]]
| name_kanji = {{nihongo2|宇治古墳群}}
| name_small = Uji kofun-gun
| name_simple = Uji Kofun Cluster
| municipality = [[Uji, Kyoto|Uji]]
| comments = Kofun period burial mounds; designation comprises four mounds: {{nihongo|Kannonyama Kofun|観音山古墳}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (North Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#北墳|二子山古墳北墳]]}}, {{nihongo|[[Uji Futagoyama Kofun|Futagoyama Kofun]] (South Mound)|[[:ja:宇治二子山古墳#南墳|二子山古墳南墳]]}}, and {{nihongo|Kawarazuka Kofun|瓦塚古墳}}
| image = Uji Futagoyama Minamifun, funkyu.jpg|
| lat = 34.918465
| lon = 135.797528
| type = 1
| id = 00004041
}}
|-
| align="center"|[[Mozume Castle]] Site<br>{{nihongo2|[[:ja:物集女城|物集女城]]跡}}<br><small>''Mozume-jō ato''</small> || [[Mukō]] || || || {{coord|34.962857|N|135.695353|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Castle Site}} || || [https://www.bunka.go.jp/koho_hodo_oshirase/hodohappyo/pdf/94070501_01.pdf ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==စီရင်စုသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီရင်စု၏ အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေရာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားသည့်နေရာ ၂၆ ခု ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/todofuken.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(都道府県分)|trans-title=Number of Prefectural Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=431 |script-title=ja:京都府内文化財件数一覧 |trans-title=Number of Cultural Properties in Kyoto Prefecture |language=Japanese |publisher=Kyoto Prefectural Board of Education |date=1 April 2024 |access-date=24 October 2024}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Jizōyama Tomb]]<br>{{nihongo2|地蔵山墳墓}}<br><small>''Jizōyama funbo''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.529314|N|135.087732|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jizōyama Tomb}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Takiokada Kofun]]<br>{{nihongo2|滝岡田古墳}}<br><small>''Takiokada kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.481278|N|135.085806|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takiokada Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1681.html ]
|-
| align="center"|[[Tanabe Tenjinyama Site]]<br>{{nihongo2|田辺天神山遺跡}}<br><small>''Tanabe Tenjinyama iseki''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.802806|N|135.774500|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tanabe Tenjinyama Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1645.html ]
|-
| align="center"|[[Takayama No.12 Tumulus]]<br>{{nihongo2|高山十二号墳}}<br><small>''Takayama jūni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.711726|N|135.090337|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Takayama No.12 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1676.html ]
|-
| align="center"|[[Chōjamori Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:長者森古墳|長者森古墳]]}}<br><small>''Chōjamori kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Chojagamori Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.329639|N|134.947515|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Chōjamori Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1663.html ]
|-
| align="center"|[[Enjo Site Iron Workshop Site]]<br>{{nihongo2|遠處遺跡製鉄工房跡}}<br><small>''Enjo iseki seitetsu kōbō ato''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.679976|N|135.066411|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Enjo Site Iron Workshop Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1675.html ]
|-
| align="center"|[[Kuroda Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒田古墳|黒田古墳]]}}<br><small>''Kuroda kofun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Kuroda-kofun (Nantan) zenkei.JPG|150px]] || {{coord|35.1105|N|135.446303|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuroda Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1656.html ]
|-
| align="center"|[[Shigitani-Higashi Kofun]]<br>{{nihongo2|鴫谷東古墳}}<br><small>''Shigitani-Higashi kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.494639|N|135.109177|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shigitani-Higashi Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1683.html ]
|-
| align="center"|[[Wakutayama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|湧田山古墳群}}<br><small>''Wakutayama kofun-gun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || || {{coord|35.638238|N|135.074759|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Wakutayama Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1673.html ]
|-
| align="center"|[[Bōden Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:坊田古墳群|坊田古墳群]]}}<br><small>''Bōden kofun-gun''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || || [[File:Boden Kofun Group-3-1.jpg|150px]] || {{coord|35.067378|N|135.515258|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Bōden Kofun Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1655.html ]
|-
| align="center"|[[Ikenooku No.5 Tumulus]]<br>{{nihongo2|池の奥5号墳}}<br><small>''Ikenooku go-gō fun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.313742|N|135.133821|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ikenooku No.5 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1660.html ]
|-
| align="center"|[[Omiyame Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:大宮賣神社|大宮賣神社]]境内}}<br><small>''Omiyame Jinja keidai''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Omiyame-jinja, keidai-torii-1.jpg|150px]] || {{coord|35.591217|N|135.101913|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Omiyame Jinja Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1672.html ]
|-
| align="center"|[[Manpuku-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|萬福寺境内}}<br><small>''Manpukuji keidai''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || {{coord|34.914273|N|135.806079|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Manpukuji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1639.html ]
|-
| align="center"|[[Yodo Domain]] [[Nagai Clan]] [[Yodo Domain Nagai Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|淀藩主永井家墓所}}<br><small>''Yodo-han-shu Nagai-ke bosho''</small> || [[Uji, Kyoto|Uji]] || || [[File:Manpuku temple garden.jpg|150px]] || <!--{{coord|xx|N|yy|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yodo Domain Nagai Clan Graves}}--> || || [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?p=1641 ]
|-
| align="center"|[[Jōshōkō-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:常照皇寺|常照皇寺]]境内}}<br><small>''Jōshōkōji keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:常照皇寺1.jpg|150px]] || {{coord|35.200903|N|135.685530|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Jōshōkōji Precinct}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1634.html ]
|-<!--now a national historic site (component of Otokuni Kofun-gun
| align="center"|[[Mozume Kurumazuka Kofun]]<br>{{nihongo2|物集女車塚古墳}}<br><small>''Mozume Kurumazuka kofun''</small> || [[Mukō, Kyoto|Mukō]] || || || {{coord|34.958022|N|135.699300|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mozume Kurumazuka Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1637.html ]
|--->
| align="center"|[[Zezu Site]]<br>{{nihongo2|銭司遺跡}}<br><small>''Zezu iseki''</small> || [[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]] || || || {{coord|34.763893|N|135.888423|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Zezu Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1648.html ]
|-
| align="center"|[[Shūzan Haiji]] Site<br>{{nihongo2|周山廃寺跡}}<br><small>''Shūzan haiji ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.157486|N|135.635480|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Shūzan Haiji Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1632.html ]
|-
| align="center"|[[Kitsunedani Cave Tomb Cluster]]<br>{{nihongo2|狐谷横穴群}}<br><small>''Kitsunedani yokoana-gun''</small> || [[Yawata, Kyoto|Yawata]] || || || {{coord|34.847590|N|135.718735|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kitsunedani Cave Tomb Cluster}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1642.html ]
|-
| align="center"|[[Heian-kyō]] [[Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site|Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site]]<br>{{nihongo2|平安京右京一条三坊九町遺跡}}<br><small>''Heian-kyō Ukyō ichijō Sanbōkyū-chō iseki''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.022985|N|135.725666|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian-kyō Ukyō Ichijō Sanbōkyū-chō Site}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1631.html ]
|-
| align="center"|[[Mineyama Domain (Tango)|Mineyama Domain]] [[Kyōgoku clan|Kyōgoku Clan]] [[Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|峯山藩主京極家墓所}}<br><small>''Mineyama-han-shu Kyōgoku-ke bosho''</small> || [[Kyōtango]] || at {{nihongo|[[Jōryū-ji (Kyōtango)|Jōryū-ji]]|[[:ja:常立寺 (京丹後市)|常立寺]]}} || [[File:京極家墓所(常立寺:京都府京丹後市峰山町).jpg|150px]] || {{coord|35.628775|N|135.053867|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Mineyama Domain Kyōgoku Clan Graves}} || || [https://www.city.kyotango.lg.jp/top/soshiki/kyoikuiinkai/bunkazaihogo/3/1/1/2931.html ]
|-
| align="center"|[[Ushirono Maruyama Kofun]]<br>{{nihongo2|後野円山古墳群}}<br><small>''Ushirono Maruyama kofun''</small> || [[Yosano, Kyoto|Yosano]] || || || {{coord|35.496980|N|135.102589|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ushirono Maruyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1677.html ]
|-
| align="center"|[[Kurobe Chōshiyama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:黒部銚子山古墳|黒部銚子山古墳]]}}<br><small>''Kurobe Chōshiyama kofun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Kurobe Choshiyama Kofun, zenkei-2.jpg|150px]] || {{coord|35.688995|N|135.099295|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kurobe Chōshiyama Kofun}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1669.html ]
|-
| align="center"|[[Yubunesaka No.2 Tumulus]]<br>{{nihongo2|[[:ja:湯舟坂2号墳|湯舟坂2号墳]]}}<br><small>''Yubunesaka ni-gō fun''</small> || [[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]] || || [[File:Yubunesaka Kofun Group-2, funkyu.jpg|150px]] || {{coord|35.561906|N|134.916358|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Yubunesaka No.2 Tumulus}} || || [http://spogaku.pref.kyoto.lg.jp/asset/1670.html ]
|-
| align="center"|[[Makishōichi Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:牧正一古墳|牧正一古墳]]}}<br><small>''Makishōichi kofun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || [[File:Maki Shoichi Kofun, funkyu-1.jpg|150px]] || {{coord|35.337537|N|135.098590|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Makishōichi Kofun}} || || [http://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/?page_id=200 ]
|-
| align="center"|[[Geshi Kofun Cluster]] - [[Ōmidō Tōurayama Kofun]]<br>{{nihongo2|[[:ja:下司古墳群|下司古墳群]]・大御堂裏山古墳}}<br><small>''Geshi kofun-gun・Ōmidō Tōurayama kofun''</small> || [[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]] || || || {{coord|34.798479|N|135.765503|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Geshi Kofun Cluster - Ōmidō Tōurayama Kofun}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
| align="center"|[[Sonobe Domain]] [[Koide clan|Koide Clan]] [[Sonobe Domain Koide Clan Graves|Graves]]<br>{{nihongo2|園部藩主[[:ja:小出氏|小出家]]墓所}}<br><small>''Sonobe-han-shu Koide-ke bosho''</small> || [[Nantan, Kyoto|Nantan]] || at {{nihongo|[[Tokuun-ji (Nantan)|Tokuun-ji]]|[[:ja:徳雲寺 (南丹市)|徳雲寺]]}} || || {{coord|35.093726|N|135.486091|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Sonobe Domain Koide Clan Graves}} || || [https://www.kyoto-np.co.jp/local/article/20190222000023 ]
|-
|}
{{Complete list|date=October 2024}}
==မြို့ပြသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြို့ပြအဆင့် အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်ရာအဖြစ် နေရာ ၇၁ ခု သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/chiho_shitei/shichoson.html |script-title=ja:都道府県別指定等文化財件数(市町村分)|trans-title=Number of Municipal Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 May 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Site
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kuga Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:久我神社 (京都市北区)|久我神社]]境内}}<br><small>''Kuga Jinja keidai''</small> || [[Kita-ku, Kyoto]] || || [[File:Kuga-jinja (Kyoto) shaden.JPG|150px]] || {{coord|35.051955|N|135.747746|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kuga Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11756 ]
|-
| align="center"|[[Ono-no-Emishi]] [[Ono-no-Emishi Tomb|Tomb]]<br>{{nihongo2|[[:ja:小野毛人|小野毛人]]墓}}<br><small>''Ono-no-Emishi no haka''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || on the hillside behind {{nihongo|[[Sudō Jinja]]|[[:ja:崇道神社|崇道神社]]}} || [[File:Bronze epitaph plate from Ono no Emishis tomb.jpg|150px]] || {{coord|35.066265|N|135.800677|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ono-no-Emishi Tomb}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-JnnH%7FWno-57899 ]
|-
| align="center"|[[Nakanotani No.4 Kiln]]<br>{{nihongo2|中の谷4号窯}}<br><small>''Nakanotani 4-gō kama''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.073762|N|135.770832|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Nakanotani No.4 Kiln}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-jKn_-14 ]
|-
| align="center"|[[Kibune Shrine|Kibune Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|貴布祢神社境内}}<br><small>''Kibune Jinja keidai''</small> || [[Sakyō-ku, Kyoto]] || || [[File:貴船神社 Kibune Jinja (KYOTO-JAPAN) (4951368080).jpg|150px]] || {{coord|35.121610|N|135.762901|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kibune Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-10008 ]
|-
| align="center"|[[Heian Palace]] [[Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site|Mikinotsukasa Warehouse Site]]<br>{{nihongo2|平安宮造酒司倉庫跡}}<br><small>''Heian-kyū Mikinotsukasa sōko ato''</small> || [[Nakagyō-ku, Kyoto]] || on the site is {{nihongo|[[Kyoto City Heiankyo Sōsei-Kan Museum]]|[[:ja:京都市平安京創生館|京都市平安京創生館]]}} || || {{coord|35.019|N|135.738444|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Heian Palace Mikinotsukasa Warehouse Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-23802 ]
|-
| align="center"|[[Hōkan-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法観寺|法観寺]]境内}}<br><small>''Hōkan-ji keidai''</small> || [[Higashiyama-ku, Kyoto]] || || [[File:Higashiyama -Hōkanji.jpg|150px]] || {{coord|34.998541|N|135.779242|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkanji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-29467 ]
|-
| align="center"|[[Konoshimanimasuamaterumitama Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:木嶋坐天照御魂神社|木嶋坐天照御霊神社]](蚕の社)境内}}<br><small>''Konoshimanimasuamaterumitama Jinja (Kaiko no Yashiro) keidai''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Konoshima-jinja haisho.JPG|150px]] || {{coord|35.014853|N|135.713558|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Konoshimanimasuamaterumitama Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-31277 ]
|-
| align="center"|[[Henshō-ji]] Old Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:遍照寺 (京都市)|遍照寺]]旧境内建物跡}}<br><small>''Henshōji kyū-keidai tatemono ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || [[File:遍照寺 右京区嵯峨広沢140513NI2.JPG|150px]] || {{coord|35.023580|N|135.689155|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Henshōji Old Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-42984 ]
|-
| align="center"|[[Kaminaka Castle]] Site<br>{{nihongo2|上中城跡}}<br><small>''Kaminaka-jō ato''</small> || [[Ukyō-ku, Kyoto]] || || || {{coord|35.198666|N|135.638165|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kaminaka Castle Site}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-62312 ]
|-
| align="center"|[[Tsukiyomi Jinja (Kyoto)|Tsukiyomi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:月読神社 (京都市)|月読神社]]境内}}<br><small>''Tsukiyomi Jinja keidai''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || || [[File:Tsukiyomi-jinja (Kyoto, Kyoto) keidai.JPG|150px]] || {{coord|34.996546|N|135.686040|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Tsukiyomi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-58171 ]
|-
| align="center"|[[Ōeyama Kofun Cluster]]<br>{{nihongo2|[[:ja:大枝山古墳群|大枝山古墳群]](6~12,15,16,18~21号墳)附14号墳}}<br><small>''Ōeyama kofun-gun''</small> || [[Nishikyō-ku, Kyoto]] || designation comprises kofun No.6, 7, 8, 8, 10, 11, 12, 15, 16, 18, 19, 20, 21 || [[File:Oeyama Kofun Group, gaikan.jpg|150px]] || {{coord|34.981500|N|135.669806 |E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Ōeyama Kofun Cluster Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-2609 ]
|-
| align="center"|[[Hazukashinimasutakamimusubi Jinja]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:羽束師坐高御産日神社|羽束師坐高御産日神社]]境内}}<br><small>''Hazukashinimasutakamimusubi Jinja keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || || {{coord|34.929516|N|135.723141|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hazukashinimasutakamimusubi Jinja Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-11247 ]
|-
| align="center"|[[Hōkai-ji (Kyoto)|Hōkai-ji]] Precinct<br>{{nihongo2|[[:ja:法界寺|法界寺]]境内}}<br><small>''Hōkaiji keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Hokaiji05s1920.jpg|150px]] || {{coord|34.934124|N|135.814929|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Hōkaiji Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor%2D{FKDXQD`-19879 ]
|-
| align="center"|[[Anrakuju-in]] Precinct<br>{{nihongo2|安樂壽院境内}}<br><small>''Anrakuju-in keidai''</small> || [[Fushimi-ku, Kyoto]] || || [[File:Anrakujuin Toba-tenno01n3900.jpg|150px]] || {{coord|34.951922|N|135.754405|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Anrakuju-in Precinct}} || || [http://www.city.kyoto.jp/bunshi/bunkazai/siteisyasinn/sisekisetumei.htm#Anchor-35993 ]
|-
|}
==မှတ်တမ်းတင်ပြီးသမိုင်းဝင်နေရာများ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် အထိမ်းအမှတ်နေရာတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်အဆင့်သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.bunka.go.jp/seisaku/bunkazai/shokai/shitei.html |script-title=ja:登録文化財 |trans-title=Number of Registered Cultural Properties by Prefecture |language=Japanese |publisher=[[Agency for Cultural Affairs]] |date=1 December 2025 |access-date=3 January 2026}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|-
!width="30%" align="left" | Place
!width="10%" align="left" | Municipality
!width="30%" align="left" class="unsortable"| Comments
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Image
!width="10%" align="left" class="unsortable"| Coordinates
!width="5%" align="left" | Type
!width="5%" align="left" class="unsortable"| Ref.
|-
| align="center"|[[Kumohara Erosion Control Facilities]]<br>{{nihongo2|[[:ja:雲原砂防関連施設群|雲原砂防関連施設群]]}}<br><small>''Kumohara sabō kanren shisetsu-gun''</small> || [[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]] || || || {{coord|35.443787|N|135.073563|E|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name=Kumohara Erosion Control Facilities}} || || [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/411/00003493 ]
|-
|}
{{Complete list|date=January 2026}}
==ပြင်ပလင့်များ==
* {{in lang|ja}} [https://www.kyoto-be.ne.jp/bunkazai/cms/ Cultural Properties in Kyoto Prefecture]
* {{in lang|ja}} [https://www.city.kyoto.lg.jp/menu2/category/24-8-1-3-0-0-0-0-0-0.html Municipal Cultural Properties in Kyoto City]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ သမိုင်းဝင်နေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
ioku8fx7ih45tkndpyrt2y6sgjaqkw0
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ
14
284404
1026075
2026-04-16T12:24:38Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026075
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ လည်ပတ်စရာနေရာများ]]
ktts793h0wlgap7rd8h5tudafe0nj7c
ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း
14
284405
1026077
2026-04-16T12:25:12Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026077
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၏ သမိုင်းကြောင်း]]
tqi2bdiwzhmv5w1a8kt1bj8mvz84pyy
တမ်းပလိတ်:NHS Japan header
10
284406
1026082
2026-04-16T12:35:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{| class="wikitable sortable" style="width:100%;" {{if||{{{caption|}}}|{{!}}+{{{caption}}}|}} !scope=col width="30%" style="text-align:left;" | Site !scope=col width="10%" style="text-align:left;" | Municipality !scope=col width="30%" style="text-align:left;" class="unsortable"| Comments !scope=col width="10%" style="text-align:left;" cla..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026082
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
{{if||{{{caption|}}}|{{!}}+{{{caption}}}|}}
!scope=col width="30%" style="text-align:left;" | Site
!scope=col width="10%" style="text-align:left;" | Municipality
!scope=col width="30%" style="text-align:left;" class="unsortable"| Comments
!scope=col width="10%" style="text-align:left;" class="unsortable"| Image
!scope=col width="10%" style="text-align:left;" class="unsortable"| Coordinates
!scope=col width="5%" style="text-align:left;" | Type
!scope=col width="5%" style="text-align:left;" class="unsortable"| {{Refh}}
|-
<noinclude>
{{NHS Japan row}}
|}
{{documentation}}
</noinclude>
swlfmzdxdrjwwsvs36u3h2hvi13syc5
တမ်းပလိတ်:NHS Japan row
10
284407
1026083
2026-04-16T12:36:57Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"<noinclude>{{NHS Japan header}}</noinclude> |- class="vcard" !scope=row style="text-align:center;" | <span class="fn org">{{{name|}}}</span><br><span class="nickname">{{#if: {{{name_kanji|}}} | {{nihongo2|{{{name_kanji|}}}}} }}</span>{{#if:{{{name_small|}}}|<br><small>''{{{name_small|}}}''</small><!-- Have to figure out a better name than t..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026083
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{NHS Japan header}}</noinclude>
|- class="vcard"
!scope=row style="text-align:center;" | <span class="fn org">{{{name|}}}</span><br><span class="nickname">{{#if: {{{name_kanji|}}} | {{nihongo2|{{{name_kanji|}}}}} }}</span>{{#if:{{{name_small|}}}|<br><small>''{{{name_small|}}}''</small><!-- Have to figure out a better name than this -->}}
| class="region" | {{{municipality|}}}
| class="note" | {{{comments|}}}
| {{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image|}}}|150x150px|center|border|{{{name_simple|}}}]]}}
| {{#if:{{{lat|}}}{{{lon|}}}|{{coord|{{{lat|}}}|{{{lon|}}}|display=inline|format=dms|type:landmark_region:JP_scale:10000|name={{{name_simple|}}}}}}}
| [[Monuments of Japan#Historic Sites and Special Historic Sites|{{{type|unknown}}}]]
| [https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/401/{{{id|}}} {{{id|}}}]
|-
<noinclude>
|}
{{documentation}}
</noinclude>
la7o937gg1thg18g62zf0i3hh78684e
တမ်းပလိတ်:Complete list
10
284408
1026089
2026-04-16T12:46:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B= {{Hatnote|This list is complete and up to date as of {{nowrap|{{{1|{{{date|<no date specified>}}}}}}}}.}}<includeonly><!-- -->{{DMCA|Articles containing potentially dated statements|from|{{{date|}}}}}<!-- --></includeonly> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude>" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026089
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B=
{{Hatnote|This list is complete and up to date as of {{nowrap|{{{1|{{{date|<no date specified>}}}}}}}}.}}<includeonly><!--
-->{{DMCA|Articles containing potentially dated statements|from|{{{date|}}}}}<!--
--></includeonly>
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
2v02apztryxbylwv2kqbkkpm004srmq
အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း
0
284409
1026097
2026-04-16T14:06:28Z
Thantthihathu0
83371
"[[:en:Special:Redirect/revision/1343422314|Requiem for a Dream]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1026097
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film|name=အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း|image=အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း.jpg|alt=မျက်လုံးတစ်လုံးရဲ့ပုံ (ထိပ်), ရုပ်ရှင် ခေါင်းစီး(အလယ်)၊ ဆိပ်ခံတံတားပေါ်တွင် မတ်တပ်ရပ်နေသော လူတစ်ဦး၏ ပုံ (အောက်)|caption=Theatrical release poster|director=[[Darren Aronofsky]]|producer={{ubl|Eric Watson|Palmer West}}|screenplay={{ubl|[[Hubert Selby Jr.]]|Darren Aronofsky}}|based on={{Based on|''[[Requiem for a Dream (novel)|Requiem for a Dream]]''|Hubert Selby Jr.}}|starring={{Plain list|
* [[Ellen Burstyn]]
* [[Jared Leto]]
* [[Jennifer Connelly]]
* [[Marlon Wayans]]
}}|music=[[Clint Mansell]]|cinematography=[[Matthew Libatique]]|editing=[[Jay Rabinowitz (film editor)|Jay Rabinowitz]]|studio={{ubl|Thousand Words|[[Protozoa Pictures]]}}|distributor={{ubl|[[Artisan Entertainment]] (United States)|[[Summit Entertainment]] (International)<ref>{{cite web|title=Summit pins 'Wrestler'|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Dave|last=McNary|date=21 October 2007|access-date=5 November 2021|url=https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|archive-date=November 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105160623/https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|url-status=live}}</ref>}}|released={{Film date|2000|05|14|[[2000 Cannes Film Festival|Cannes]]|2000|10|6|United States}}|runtime=မိနစ် ၁၀၂ <!--Theatrical runtime: 101:11--><ref name="BBFC">{{cite web | title=''REQUIEM FOR A DREAM'' (18) | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | work=[[British Board of Film Classification]] | date=November 23, 2000 | access-date=January 1, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140416222953/http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | archive-date=April 16, 2014 | url-status=dead }}</ref>|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|language=အင်္ဂလိပ်|budget=$၄.၅သန်း<ref>{{cite web |date=19 March 1999 |last=Cox |first=Dan |title=Artisan, Aronofsky in tune on 'Requiem' |url=https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |website=Variety |quote=Budget on "Requiem" is roughly $4.5 million. |access-date=November 23, 2020 |archive-date=December 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207005249/https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |url-status=live }}</ref>|gross=$၇.၄ သန်း<ref name="mojo">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2473428481/weekend/ | title=''Requiem for a Dream'' (2000) | work=[[Box Office Mojo]] | date=January 1, 2002 | access-date=February 28, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130213043800/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=requiemforadream.htm | archive-date=February 13, 2013 | url-status=live }}</ref>}}
အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်က အမေရိကန် စိတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ Darren Aronofsky မှ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူပြီး Ellen Burstyn ၊ Jared Leto ၊ Jennifer Connelly ၊ Christopher McDonald နှင့် Marlon Wayans တို့ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းကို Aronofsky က ဇာတ်ညွှန်းကို ရေးသားခဲ့တဲ့ Hubert Selby Jr. ရဲ့ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှာ ရေးသားခဲ့တဲ့ အမည်တူဝတ္ထုကို အခြေခံထားတာပါ။ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးစွဲလမ်းမှု ထိခိုက်ခံရတဲ့ ဇာတ်ကောင် လေးဦးနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းနဲ့ စိတ်ခံစားမှု အခြေအနေတွေကို ပြောင်းလဲစေပုံကို သရုပ်ဖော်ထားပါတယ်။ သူတို့စွဲလမ်းမှုကြောင့် စိတ်လွဲမှားမှုနဲ့ စိတ်ပျက်ခြင်း ကမ္ဘာတစ်ခုမှာ အကျဉ်းကျခံရစေခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင် ကြာမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ ဇာတ်ကောင်တိုင်းဟာ ပို၍ဆိုးလာကာ သူတို့ရဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အခြေအနေတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ လက်တွေ့ဘဝကြောင့် ကြေကွဲသွားကာ ဘေးအန္တရာယ် အကျိုးဆက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
Selby ရဲ့ဝတ္ထုကို Aronofsky နဲ့ ထုတ်လုပ်သူ Eric Watson က ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ Selby ဟာ ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းဖို့ အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး Aronofsky က သူ့ကို မချဉ်းကပ်ခင်အရင်နှစ်များမှာ ဇာတ်ညွှန်းတစ်ပုဒ် ရေးခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် ရန်ပုံငွေရရှိဖို့ အစပိုင်း ရုန်းကန်မှုရှိပေမဲ့ Aronofsky ဟာ ဇာတ်လမ်းအတွက် စိတ်ပါဝင်စားပြီး ဇာတ်ညွှန်းကို Selby နဲ့အတူ ဖန်တီးခဲ့တယ်၊။ သူနဲ့ ဇာတ်ဆောင်တွေဟာ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေတင်မဟုတ်ပဲ ယေဘုယျအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းများအကြောင်း၊ သူတို့ရဲ့ အိပ်မက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ ကြိုးစားမှုက အထီးကျန်မှုနဲ့ လက်တွေ့ဘဝကို ရှောင်ရှားခြင်း အကြောင်းအရာကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ မီးလောင်ရာ လေပင့်ပေးနိုင်ပုံကြောင်းများကို ဆိုကြပါတယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ Brooklyn, New York မြို့မှာ အဓိက ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ထုတ်လုပ်မှုအပြီး Clint Mansell က ဂီတကို ရေးသားခဲ့ပြီး Jay Rabinowitz ကလည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီရုပ်ရှင်ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်က Cannes Film Festival မှာ ပြသခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအပြင်မှာ ရွေးချယ်ခဲ့ပြီးနောက် Artisan Entertainment က ၂၀၀၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ပြဇာတ်ရုံထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်ဟာ ဒေါ်လာ ၄ သန်းနဲ့အတူ ဒေါ်လာ ၇ သန်း ရခဲ့ပြီး ဝေဖန်သူတွေက အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုရခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ရဲ့ အမြင်ပိုင်းဟန်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ တည်းဖြတ်မှု၊ ဂီတဂဏန်း၊ ဇာတ်ကောင်၊ စိတ်ခံစားမှု နက်ရှိုင်းမှုနှင့် အကြောင်းအရာအားလုံးက ချီးကျူးခံရပြီး Burstyn ဟာ အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် အော်စကာဆုနှင့် ရွှေဂလိုဘ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံရသည်။
[[ကဏ္ဍ:အလိုအလျောက် စကေးချပုံများပါ multiple image သုံး စာမျက်နှာ]]
[[ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
56xiwulg2zg0gz4ke7taq7palu9gkm4
1026100
1026097
2026-04-16T14:10:42Z
Loganandjayce
133542
1026100
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film|name=အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း|image=အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း.jpg|alt=မျက်လုံးတစ်လုံးရဲ့ပုံ (ထိပ်), ရုပ်ရှင် ခေါင်းစီး(အလယ်)၊ ဆိပ်ခံတံတားပေါ်တွင် မတ်တပ်ရပ်နေသော လူတစ်ဦး၏ ပုံ (အောက်)|caption=Theatrical release poster|director=[[Darren Aronofsky]]|producer={{ubl|Eric Watson|Palmer West}}|screenplay={{ubl|[[Hubert Selby Jr.]]|Darren Aronofsky}}|based on={{Based on|''[[Requiem for a Dream (novel)|Requiem for a Dream]]''|Hubert Selby Jr.}}|starring={{Plain list|
* [[Ellen Burstyn]]
* [[Jared Leto]]
* [[Jennifer Connelly]]
* [[Marlon Wayans]]
}}|music=[[Clint Mansell]]|cinematography=[[Matthew Libatique]]|editing=[[Jay Rabinowitz (film editor)|Jay Rabinowitz]]|studio={{ubl|Thousand Words|[[Protozoa Pictures]]}}|distributor={{ubl|[[Artisan Entertainment]] (United States)|[[Summit Entertainment]] (International)<ref>{{cite web|title=Summit pins 'Wrestler'|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Dave|last=McNary|date=21 October 2007|access-date=5 November 2021|url=https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|archive-date=November 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105160623/https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|url-status=live}}</ref>}}|released={{Film date|2000|05|14|[[2000 Cannes Film Festival|Cannes]]|2000|10|6|United States}}|runtime=မိနစ် ၁၀၂ <!--Theatrical runtime: 101:11--><ref name="BBFC">{{cite web | title=''REQUIEM FOR A DREAM'' (18) | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | work=[[British Board of Film Classification]] | date=November 23, 2000 | access-date=January 1, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140416222953/http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | archive-date=April 16, 2014 | url-status=dead }}</ref>|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|language=အင်္ဂလိပ်|budget=$၄.၅သန်း<ref>{{cite web |date=19 March 1999 |last=Cox |first=Dan |title=Artisan, Aronofsky in tune on 'Requiem' |url=https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |website=Variety |quote=Budget on "Requiem" is roughly $4.5 million. |access-date=November 23, 2020 |archive-date=December 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207005249/https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |url-status=live }}</ref>|gross=$၇.၄ သန်း<ref name="mojo">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2473428481/weekend/ | title=''Requiem for a Dream'' (2000) | work=[[Box Office Mojo]] | date=January 1, 2002 | access-date=February 28, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130213043800/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=requiemforadream.htm | archive-date=February 13, 2013 | url-status=live }}</ref>}}
အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်က အမေရိကန် စိတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ Darren Aronofsky မှ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူပြီး Ellen Burstyn ၊ Jared Leto ၊ Jennifer Connelly ၊ Christopher McDonald နှင့် Marlon Wayans တို့ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းကို Aronofsky က ဇာတ်ညွှန်းကို ရေးသားခဲ့တဲ့ Hubert Selby Jr. ရဲ့ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှာ ရေးသားခဲ့တဲ့ အမည်တူဝတ္ထုကို အခြေခံထားတာပါ။ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးစွဲလမ်းမှု ထိခိုက်ခံရတဲ့ ဇာတ်ကောင် လေးဦးနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းနဲ့ စိတ်ခံစားမှု အခြေအနေတွေကို ပြောင်းလဲစေပုံကို သရုပ်ဖော်ထားပါတယ်။ သူတို့စွဲလမ်းမှုကြောင့် စိတ်လွဲမှားမှုနဲ့ စိတ်ပျက်ခြင်း ကမ္ဘာတစ်ခုမှာ အကျဉ်းကျခံရစေခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင် ကြာမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ ဇာတ်ကောင်တိုင်းဟာ ပို၍ဆိုးလာကာ သူတို့ရဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အခြေအနေတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ လက်တွေ့ဘဝကြောင့် ကြေကွဲသွားကာ ဘေးအန္တရာယ် အကျိုးဆက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
Selby ရဲ့ဝတ္ထုကို Aronofsky နဲ့ ထုတ်လုပ်သူ Eric Watson က ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ Selby ဟာ ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းဖို့ အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး Aronofsky က သူ့ကို မချဉ်းကပ်ခင်အရင်နှစ်များမှာ ဇာတ်ညွှန်းတစ်ပုဒ် ရေးခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် ရန်ပုံငွေရရှိဖို့ အစပိုင်း ရုန်းကန်မှုရှိပေမဲ့ Aronofsky ဟာ ဇာတ်လမ်းအတွက် စိတ်ပါဝင်စားပြီး ဇာတ်ညွှန်းကို Selby နဲ့အတူ ဖန်တီးခဲ့တယ်၊။ သူနဲ့ ဇာတ်ဆောင်တွေဟာ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေတင်မဟုတ်ပဲ ယေဘုယျအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းများအကြောင်း၊ သူတို့ရဲ့ အိပ်မက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ ကြိုးစားမှုက အထီးကျန်မှုနဲ့ လက်တွေ့ဘဝကို ရှောင်ရှားခြင်း အကြောင်းအရာကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ မီးလောင်ရာ လေပင့်ပေးနိုင်ပုံကြောင်းများကို ဆိုကြပါတယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ Brooklyn, New York မြို့မှာ အဓိက ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ထုတ်လုပ်မှုအပြီး Clint Mansell က ဂီတကို ရေးသားခဲ့ပြီး Jay Rabinowitz ကလည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီရုပ်ရှင်ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်က Cannes Film Festival မှာ ပြသခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအပြင်မှာ ရွေးချယ်ခဲ့ပြီးနောက် Artisan Entertainment က ၂၀၀၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ပြဇာတ်ရုံထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်ဟာ ဒေါ်လာ ၄ သန်းနဲ့အတူ ဒေါ်လာ ၇ သန်း ရခဲ့ပြီး ဝေဖန်သူတွေက အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုရခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ရဲ့ အမြင်ပိုင်းဟန်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ တည်းဖြတ်မှု၊ ဂီတဂဏန်း၊ ဇာတ်ကောင်၊ စိတ်ခံစားမှု နက်ရှိုင်းမှုနှင့် အကြောင်းအရာအားလုံးက ချီးကျူးခံရပြီး Burstyn ဟာ အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် အော်စကာဆုနှင့် ရွှေဂလိုဘ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံရသည်။
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:အလိုအလျောက် စကေးချပုံများပါ multiple image သုံး စာမျက်နှာ]]
[[ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
j6drscl4ornkxs77u5ul8t40ovhcp0m
1026102
1026100
2026-04-16T14:16:50Z
Loganandjayce
133542
1026102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film|name=အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း|image=Requiem for a dream.jpg|alt=မျက်လုံးတစ်လုံးရဲ့ပုံ (ထိပ်), ရုပ်ရှင် ခေါင်းစီး(အလယ်)၊ ဆိပ်ခံတံတားပေါ်တွင် မတ်တပ်ရပ်နေသော လူတစ်ဦး၏ ပုံ (အောက်)|caption=Theatrical release poster|director=[[Darren Aronofsky]]|producer={{ubl|Eric Watson|Palmer West}}|screenplay={{ubl|[[Hubert Selby Jr.]]|Darren Aronofsky}}|based on={{Based on|''[[Requiem for a Dream (novel)|Requiem for a Dream]]''|Hubert Selby Jr.}}|starring={{Plain list|
* [[Ellen Burstyn]]
* [[Jared Leto]]
* [[Jennifer Connelly]]
* [[Marlon Wayans]]
}}|music=[[Clint Mansell]]|cinematography=[[Matthew Libatique]]|editing=[[Jay Rabinowitz (film editor)|Jay Rabinowitz]]|studio={{ubl|Thousand Words|[[Protozoa Pictures]]}}|distributor={{ubl|[[Artisan Entertainment]] (United States)|[[Summit Entertainment]] (International)<ref>{{cite web|title=Summit pins 'Wrestler'|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Dave|last=McNary|date=21 October 2007|access-date=5 November 2021|url=https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|archive-date=November 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105160623/https://variety.com/2007/film/awards/summit-pins-wrestler-1117974445/|url-status=live}}</ref>}}|released={{Film date|2000|05|14|[[2000 Cannes Film Festival|Cannes]]|2000|10|6|United States}}|runtime=မိနစ် ၁၀၂ <!--Theatrical runtime: 101:11--><ref name="BBFC">{{cite web | title=''REQUIEM FOR A DREAM'' (18) | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | work=[[British Board of Film Classification]] | date=November 23, 2000 | access-date=January 1, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140416222953/http://www.bbfc.co.uk/releases/requiem-dream-2001-3 | archive-date=April 16, 2014 | url-status=dead }}</ref>|country=အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|language=အင်္ဂလိပ်|budget=$၄.၅သန်း<ref>{{cite web |date=19 March 1999 |last=Cox |first=Dan |title=Artisan, Aronofsky in tune on 'Requiem' |url=https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |website=Variety |quote=Budget on "Requiem" is roughly $4.5 million. |access-date=November 23, 2020 |archive-date=December 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207005249/https://variety.com/1999/film/news/artisan-aronofsky-in-tune-on-requiem-1117492477/ |url-status=live }}</ref>|gross=$၇.၄ သန်း<ref name="mojo">{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl2473428481/weekend/ | title=''Requiem for a Dream'' (2000) | work=[[Box Office Mojo]] | date=January 1, 2002 | access-date=February 28, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130213043800/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=requiemforadream.htm | archive-date=February 13, 2013 | url-status=live }}</ref>}}
အိပ်မက်တစ်ခုအတွက် ဆုတောင်းသီချင်း သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ်က အမေရိကန် စိတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ဇာတ်လမ်း ရုပ်ရှင်ကားဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ Darren Aronofsky မှ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ရိုက်ကူပြီး Ellen Burstyn ၊ Jared Leto ၊ Jennifer Connelly ၊ Christopher McDonald နှင့် Marlon Wayans တို့ သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ ၎င်းကို Aronofsky က ဇာတ်ညွှန်းကို ရေးသားခဲ့တဲ့ Hubert Selby Jr. ရဲ့ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မှာ ရေးသားခဲ့တဲ့ အမည်တူဝတ္ထုကို အခြေခံထားတာပါ။ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးစွဲလမ်းမှု ထိခိုက်ခံရတဲ့ ဇာတ်ကောင် လေးဦးနဲ့ သူတို့ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းနဲ့ စိတ်ခံစားမှု အခြေအနေတွေကို ပြောင်းလဲစေပုံကို သရုပ်ဖော်ထားပါတယ်။ သူတို့စွဲလမ်းမှုကြောင့် စိတ်လွဲမှားမှုနဲ့ စိတ်ပျက်ခြင်း ကမ္ဘာတစ်ခုမှာ အကျဉ်းကျခံရစေခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင် ကြာမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ ဇာတ်ကောင်တိုင်းဟာ ပို၍ဆိုးလာကာ သူတို့ရဲ့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အခြေအနေတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ လက်တွေ့ဘဝကြောင့် ကြေကွဲသွားကာ ဘေးအန္တရာယ် အကျိုးဆက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။
Selby ရဲ့ဝတ္ထုကို Aronofsky နဲ့ ထုတ်လုပ်သူ Eric Watson က ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ Selby ဟာ ဝတ္ထုကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြောင်းဖို့ အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး Aronofsky က သူ့ကို မချဉ်းကပ်ခင်အရင်နှစ်များမှာ ဇာတ်ညွှန်းတစ်ပုဒ် ရေးခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် ရန်ပုံငွေရရှိဖို့ အစပိုင်း ရုန်းကန်မှုရှိပေမဲ့ Aronofsky ဟာ ဇာတ်လမ်းအတွက် စိတ်ပါဝင်စားပြီး ဇာတ်ညွှန်းကို Selby နဲ့အတူ ဖန်တီးခဲ့တယ်၊။ သူနဲ့ ဇာတ်ဆောင်တွေဟာ ရုပ်ရှင်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေတင်မဟုတ်ပဲ ယေဘုယျအားဖြင့် စွဲလမ်းခြင်းများအကြောင်း၊ သူတို့ရဲ့ အိပ်မက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ ကြိုးစားမှုက အထီးကျန်မှုနဲ့ လက်တွေ့ဘဝကို ရှောင်ရှားခြင်း အကြောင်းအရာကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ မီးလောင်ရာ လေပင့်ပေးနိုင်ပုံကြောင်းများကို ဆိုကြပါတယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ Brooklyn, New York မြို့မှာ အဓိက ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ထုတ်လုပ်မှုအပြီး Clint Mansell က ဂီတကို ရေးသားခဲ့ပြီး Jay Rabinowitz ကလည်း အယ်ဒီတာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီရုပ်ရှင်ကို ၂၀၀၀ ခုနှစ်က Cannes Film Festival မှာ ပြသခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲအပြင်မှာ ရွေးချယ်ခဲ့ပြီးနောက် Artisan Entertainment က ၂၀၀၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ပြဇာတ်ရုံထုတ်လွှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်ဟာ ဒေါ်လာ ၄ သန်းနဲ့အတူ ဒေါ်လာ ၇ သန်း ရခဲ့ပြီး ဝေဖန်သူတွေက အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုရခဲ့တယ်။ ရုပ်ရှင်ရဲ့ အမြင်ပိုင်းဟန်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ဇာတ်ညွှန်း၊ တည်းဖြတ်မှု၊ ဂီတဂဏန်း၊ ဇာတ်ကောင်၊ စိတ်ခံစားမှု နက်ရှိုင်းမှုနှင့် အကြောင်းအရာအားလုံးက ချီးကျူးခံရပြီး Burstyn ဟာ အကောင်းဆုံးအမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အဖြစ် အော်စကာဆုနှင့် ရွှေဂလိုဘ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံရသည်။
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:အလိုအလျောက် စကေးချပုံများပါ multiple image သုံး စာမျက်နှာ]]
[[ကဏ္ဍ:Articles with hAudio microformats]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၀ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
rhmpwy3s72zjjtpf3k8s1aajnyb5lge
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:H.CFox
3
284410
1026098
2026-04-16T14:07:16Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026098
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် H.CFox ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
m6n5e2gim1zljbmgmwp0r5i2wg6skeu
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Guru prof9
3
284411
1026099
2026-04-16T14:07:26Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026099
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Guru prof9 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
to001676z8pyn2u3yjigzl64p1xbda0
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thawzin119
3
284412
1026105
2026-04-16T15:07:40Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026105
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thawzin119 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
8mstkigtgmttx23lfqlcdaigbra8vr4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23541-41
3
284413
1026106
2026-04-16T15:07:50Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026106
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23541-41 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
49ny566y1o6ntpg2lh18efwichscqmi
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mg Zin Ko Oo
3
284414
1026107
2026-04-16T15:08:00Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026107
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mg Zin Ko Oo ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
jfsjnq07bcf080m88adk9ltody761ll
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23591-62
3
284415
1026109
2026-04-16T16:08:12Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026109
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23591-62 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
erru512w8daqj9u52jq9el43k4vj7or
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-18613-21
3
284416
1026110
2026-04-16T16:08:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026110
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-18613-21 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
b4g4pqk6t19lihe7q1xnx9sbrrrn7b3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AugutusIVI
3
284417
1026114
2026-04-16T17:08:34Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026114
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် AugutusIVI ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
ld7ytk7thwrgu2jcyreha2iteog7pta
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23503-00
3
284418
1026115
2026-04-16T17:08:44Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026115
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23503-00 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
c9cqnsxp3owsjx1do67pv8oofjdlcl7
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23658-68
3
284419
1026116
2026-04-16T17:08:54Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026116
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23658-68 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၈၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
dddlswgrczafxvhppuw1eegfaqu45rm
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23526-51
3
284420
1026118
2026-04-16T19:09:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026118
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23526-51 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၉၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
sgxfk21bo9h4lkl6fdxbcyjiduhx7s7
မော်ဂျူး
0
284421
1026119
2026-04-16T19:52:20Z
Mkant00
135890
"[[:de:Special:Redirect/revision/263496626|Modul (Mathematik)]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1026119
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
fc365zfzxs20rkx69xs0h3vpb1xqgp3
1026120
1026119
2026-04-16T20:03:17Z
Mkant00
135890
1026120
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
fl3rocksmehtqjyn883xefopbqn31nz
1026121
1026120
2026-04-16T20:24:41Z
Mkant00
135890
1026121
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
gph0phzqs8hsk8weku3ly4xliwvnjv9
1026123
1026121
2026-04-16T20:27:07Z
Mkant00
135890
1026123
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
llye2dkoj53av6c2wmtlkncojjtjjh7
1026124
1026123
2026-04-16T20:57:26Z
Mkant00
135890
1026124
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
=== မော်ဂျူးများအဖြစ် ကွင်းများ ===
<math>(R, +, \cdot)</math>သည် <math>(S, +, \cdot)</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခုဟုထားပါစို့။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(S, +)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
<math>S</math> ၏ ကွင်းမြှောက်ခြင်း (ring multiplication) ကို <math>R\times S</math> အစုပေါ်သို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက ၎င်းသည် <math>S</math> ကို <math>R</math> ပေါ်ရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုအဖြစ် သဘာဝကျကျ ရှုမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော စကေလာမြှောက်ခြင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့တွင် တူညီသော ယူနစ်အစုဝင် ရှိပါက ထိုမော်ဂျူးသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော မော်ဂျူး ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ဖီးလ်ဒ်များပင် ဖြစ်နေခဲ့လျှင် ဤအခြေအနေကို ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း (field extension) ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခြင်းသည် ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများကို လေ့လာစူးစမ်းရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်သို့ မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ ===
<math>K[X]</math> သည် ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ပေါ်ရှိ ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးများသည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း (k-vector space) <math>V</math> တစ်ခုနှင့် <math>V</math> ပေါ်ရှိ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>A</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အစီအစဉ်ကျအတွဲများ <math>(V, A)</math> နှင့် တစ်-တစ် (one to one) ထပ်တူကျညီမျှမှု ရှိသည်။
*<math>M</math> သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>K</math> ကို <math>K[X]</math> ထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသောကြောင့် <math>M</math> သည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ <math>V</math> သည် ထိုဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>M</math> နှင့် သက်ဆိုင်သော အတွဲသည် <math>(V, A)</math> ဖြစ်လာပြီး ဤနေရာတွင် <math>A</math> ကို အောက်ပါအတိုင်းပေးထားသည်။
::<math>V\to V,\quad v\mapsto X\cdot v.</math>
*<math>(V, A)</math> အတွဲတစ်ခုအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
::<math>X \cdot v := A(v)</math>
: ပြီးလျှင် ၎င်းကို <math>K[X]</math> ပေါ်သို့ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် (K-linear) သဘောတရားအတိုင်း ဆက်လက်တိုးချဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သော
::<math>p(X)=a_0+a_1X+a_2X^2+\dotsb+a_nX^n\in K[X]</math>
: အားလုံးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
::<math>p(X)\cdot v:=(p(A))(v):=a_0\cdot v + a_1\cdot A(v) + a_2\cdot A^2(v) + \dotsb + a_n\cdot A^n(v)</math>.
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
co7ddjgnhnvo9pxst9qea6af228sl30
1026125
1026124
2026-04-16T21:16:12Z
Mkant00
135890
1026125
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
=== မော်ဂျူးများအဖြစ် ကွင်းများ ===
<math>(R, +, \cdot)</math>သည် <math>(S, +, \cdot)</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခုဟုထားပါစို့။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(S, +)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
<math>S</math> ၏ ကွင်းမြှောက်ခြင်း (ring multiplication) ကို <math>R\times S</math> အစုပေါ်သို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက ၎င်းသည် <math>S</math> ကို <math>R</math> ပေါ်ရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုအဖြစ် သဘာဝကျကျ ရှုမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော စကေလာမြှောက်ခြင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့တွင် တူညီသော ယူနစ်အစုဝင် ရှိပါက ထိုမော်ဂျူးသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော မော်ဂျူး ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ဖီးလ်ဒ်များပင် ဖြစ်နေခဲ့လျှင် ဤအခြေအနေကို ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း (field extension) ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခြင်းသည် ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများကို လေ့လာစူးစမ်းရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်သို့ မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ ===
<math>K[X]</math> သည် ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ပေါ်ရှိ ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးများသည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း (k-vector space) <math>V</math> တစ်ခုနှင့် <math>V</math> ပေါ်ရှိ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>A</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အစီအစဉ်ကျအတွဲများ <math>(V, A)</math> နှင့် တစ်-တစ် (one to one) ထပ်တူကျညီမျှမှု ရှိသည်။
*<math>M</math> သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>K</math> ကို <math>K[X]</math> ထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသောကြောင့် <math>M</math> သည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ <math>V</math> သည် ထိုဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>M</math> နှင့် သက်ဆိုင်သော အတွဲသည် <math>(V, A)</math> ဖြစ်လာပြီး ဤနေရာတွင် <math>A</math> ကို အောက်ပါအတိုင်းပေးထားသည်။
::<math>V\to V,\quad v\mapsto X\cdot v.</math>
*<math>(V, A)</math> အတွဲတစ်ခုအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
::<math>X \cdot v := A(v)</math>
: ပြီးလျှင် ၎င်းကို <math>K[X]</math> ပေါ်သို့ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် (K-linear) သဘောတရားအတိုင်း ဆက်လက်တိုးချဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သော
::<math>p(X)=a_0+a_1X+a_2X^2+\dotsb+a_nX^n\in K[X]</math>
: အားလုံးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
::<math>p(X)\cdot v:=(p(A))(v):=a_0\cdot v + a_1\cdot A(v) + a_2\cdot A^2(v) + \dotsb + a_n\cdot A^n(v)</math>
=== ကွင်းအိုင်ဒီးလ်များ (ring ideals) ===
ကွင်းတိုင်းသည် ကွင်းမြှောက်ခြင်းကို အသုံးပြု၍ မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်တွင် အခြေခံသော မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးပိုင်း (submodule) များသည် <math>R</math> ၏ အိုင်ဒီးလ်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဤအပိုင်းတွင် <math>R</math> သည် ဖလှယ်ရကွင်းဖြစ်သောကြောင့် ဘယ်နှင့် ညာ အိုင်ဒီးလ် (left and right ideal) များအကြား ခွဲခြားသိမြင်ရန် မလိုအပ်ပါ။
== မည်သည့် ကွင်းတစ်ခုပေါ်တွင်မဆို အခြေခံသော မော်ဂျူးများ ==
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ဤကွင်းသည် ဖလှယ်ရကွင်း မဟုတ်ပါက ဘယ်မော်ဂျူးများ (left module) နှင့် ညာမော်ဂျူး (right module) များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည်။
<math>R</math>-''ဘယ်မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုသည် ကွင်း <math>(R, +, \cdot)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>R\times M\to M,\quad (r,m)\mapsto r\cdot m = rm,</math>
ထိုပုံဖော်မှုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>(r_1+r_2) \cdot m = r_1 \cdot m + r_2 \cdot m </math>
* <math>r \cdot (m_1+m_2) = r \cdot m_1 + r \cdot m_2</math>
* <math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>r_1 \cdot (r_2\cdot m)=(r_1 \cdot r_2) \cdot m</math>
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ယူနစ် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပါက များသောအားဖြင့် <math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူးသည်လည်း ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ ရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>1 \cdot m = m</math> ဖြစ်သည်။
အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများနှင့် မော်ဂျူးများအတွက် ယူနစ်အစုဝင်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="DummitFoote" />
''ညာမော်ဂျူး'' တစ်ခုကိုလည်း အလားတူပင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ကွင်း၏ စကေလာများသည် <math>M</math> ၏ အစုဝင်များအပေါ် ညာဘက်မှ သက်ရောက်မှုရှိခြင်းသာ ကွာခြားသည်။<br />
<math>R</math>-''ညာမော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသော အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>M\times R\to M,\quad (m,r)\mapsto m\cdot r=mr,</math>
၎င်းသည် <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>m \cdot (r_1+r_2) = m \cdot r_1+ m \cdot r_2 </math>
* <math>(m_1+m_2) \cdot r = m_1 \cdot r + m_2 \cdot r </math>
*<math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>(m\cdot r_1)\cdot r_2 = m \cdot(r_1 \cdot r_2)</math>
ယူနစ်အစုဝင် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ညာမော်ဂျူးတစ်ခုသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု ခေါ်ဆိုရန်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>m \cdot 1 = m</math> မှန်ကန်ရမည်။
<math>R</math> သည် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံပါက ဘယ်မော်ဂျူးနှင့် ညာမော်ဂျူး ဟူသော ဝေါဟာရများသည် ရေးသားပုံအနည်းငယ်မှလွဲ၍ တူညီသွားကြပြီး ၎င်းတို့ကို <math>R</math>-''မော်ဂျူးများ'' ဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုကြသည်။
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
5d6u99lmhi89gtxgml2jb6qi8hrg6kd
1026126
1026125
2026-04-16T21:33:46Z
Mkant00
135890
1026126
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
=== မော်ဂျူးများအဖြစ် ကွင်းများ ===
<math>(R, +, \cdot)</math>သည် <math>(S, +, \cdot)</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခုဟုထားပါစို့။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(S, +)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
<math>S</math> ၏ ကွင်းမြှောက်ခြင်း (ring multiplication) ကို <math>R\times S</math> အစုပေါ်သို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက ၎င်းသည် <math>S</math> ကို <math>R</math> ပေါ်ရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုအဖြစ် သဘာဝကျကျ ရှုမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော စကေလာမြှောက်ခြင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့တွင် တူညီသော ယူနစ်အစုဝင် ရှိပါက ထိုမော်ဂျူးသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော မော်ဂျူး ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ဖီးလ်ဒ်များပင် ဖြစ်နေခဲ့လျှင် ဤအခြေအနေကို ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း (field extension) ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခြင်းသည် ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများကို လေ့လာစူးစမ်းရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်သို့ မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ ===
<math>K[X]</math> သည် ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ပေါ်ရှိ ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးများသည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း (k-vector space) <math>V</math> တစ်ခုနှင့် <math>V</math> ပေါ်ရှိ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>A</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အစီအစဉ်ကျအတွဲများ <math>(V, A)</math> နှင့် တစ်-တစ် (one to one) ထပ်တူကျညီမျှမှု ရှိသည်။
*<math>M</math> သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>K</math> ကို <math>K[X]</math> ထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသောကြောင့် <math>M</math> သည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ <math>V</math> သည် ထိုဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>M</math> နှင့် သက်ဆိုင်သော အတွဲသည် <math>(V, A)</math> ဖြစ်လာပြီး ဤနေရာတွင် <math>A</math> ကို အောက်ပါအတိုင်းပေးထားသည်။
::<math>V\to V,\quad v\mapsto X\cdot v.</math>
*<math>(V, A)</math> အတွဲတစ်ခုအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
::<math>X \cdot v := A(v)</math>
: ပြီးလျှင် ၎င်းကို <math>K[X]</math> ပေါ်သို့ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် (K-linear) သဘောတရားအတိုင်း ဆက်လက်တိုးချဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သော
::<math>p(X)=a_0+a_1X+a_2X^2+\dotsb+a_nX^n\in K[X]</math>
: အားလုံးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
::<math>p(X)\cdot v:=(p(A))(v):=a_0\cdot v + a_1\cdot A(v) + a_2\cdot A^2(v) + \dotsb + a_n\cdot A^n(v)</math>
=== ကွင်းအိုင်ဒီးလ်များ (ring ideals) ===
ကွင်းတိုင်းသည် ကွင်းမြှောက်ခြင်းကို အသုံးပြု၍ မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်တွင် အခြေခံသော မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးပိုင်း (submodule) များသည် <math>R</math> ၏ အိုင်ဒီးလ်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဤအပိုင်းတွင် <math>R</math> သည် ဖလှယ်ရကွင်းဖြစ်သောကြောင့် ဘယ်နှင့် ညာ အိုင်ဒီးလ် (left and right ideal) များအကြား ခွဲခြားသိမြင်ရန် မလိုအပ်ပါ။
== မည်သည့် ကွင်းတစ်ခုပေါ်တွင်မဆို အခြေခံသော မော်ဂျူးများ ==
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ဤကွင်းသည် ဖလှယ်ရကွင်း မဟုတ်ပါက ဘယ်မော်ဂျူးများ (left module) နှင့် ညာမော်ဂျူး (right module) များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည်။
<math>R</math>-''ဘယ်မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုသည် ကွင်း <math>(R, +, \cdot)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>R\times M\to M,\quad (r,m)\mapsto r\cdot m = rm,</math>
ထိုပုံဖော်မှုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>(r_1+r_2) \cdot m = r_1 \cdot m + r_2 \cdot m </math>
* <math>r \cdot (m_1+m_2) = r \cdot m_1 + r \cdot m_2</math>
* <math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>r_1 \cdot (r_2\cdot m)=(r_1 \cdot r_2) \cdot m</math>
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ယူနစ် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပါက များသောအားဖြင့် <math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူးသည်လည်း ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ ရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>1 \cdot m = m</math> ဖြစ်သည်။
အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများနှင့် မော်ဂျူးများအတွက် ယူနစ်အစုဝင်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="DummitFoote" />
''ညာမော်ဂျူး'' တစ်ခုကိုလည်း အလားတူပင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ကွင်း၏ စကေလာများသည် <math>M</math> ၏ အစုဝင်များအပေါ် ညာဘက်မှ သက်ရောက်မှုရှိခြင်းသာ ကွာခြားသည်။<br />
<math>R</math>-''ညာမော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသော အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>M\times R\to M,\quad (m,r)\mapsto m\cdot r=mr,</math>
၎င်းသည် <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>m \cdot (r_1+r_2) = m \cdot r_1+ m \cdot r_2 </math>
* <math>(m_1+m_2) \cdot r = m_1 \cdot r + m_2 \cdot r </math>
*<math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>(m\cdot r_1)\cdot r_2 = m \cdot(r_1 \cdot r_2)</math>
ယူနစ်အစုဝင် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ညာမော်ဂျူးတစ်ခုသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု ခေါ်ဆိုရန်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>m \cdot 1 = m</math> မှန်ကန်ရမည်။
<math>R</math> သည် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံပါက ဘယ်မော်ဂျူးနှင့် ညာမော်ဂျူး ဟူသော ဝေါဟာရများသည် ရေးသားပုံအနည်းငယ်မှလွဲ၍ တူညီသွားကြပြီး ၎င်းတို့ကို <math>R</math>-''မော်ဂျူးများ'' ဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုကြသည်။
=== အခြား အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ ===
*<math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုနှင့်(လိုအပ်ပါက ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော) အောက်ဖော်ပြပါ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
::<math>R \to \operatorname{End}_\Z(M).</math>
:ဤနေရာတွင် <math>\operatorname{End}_\Z(M)</math> သည် <math>M</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကွင်းဖြစ်ပြီး ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) ကို မြှောက်လဒ်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
::<math>f_1, f_2 \in \operatorname{End}_\Z(M), m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \cdot f_2)(m) := f_1(f_2(m))</math> ဖြစ်သည်။
*<math>R</math>-ညာမော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုနှင့်(လိုအပ်ပါက ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော) အောက်ဖော်ပြပါ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
::<math>R \to (\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}.</math>
:ဤနေရာတွင် <math>(\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}</math> သည် အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ကွင်း၏ ပြောင်းပြန်ကွင်း (opposite ring) ဖြစ်ပါစေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ညာဘက်မှ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို မြှောက်လဒ်အဖြစ်အသုံးပြုသော <math>M</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကွင်း ဖြစ်သည်။
::<math>f_1, f_2 \in (\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}, m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \cdot f_2)(m) := f_2(f_1(m))</math> ဖြစ်သည်။
=== ဘိုင်မော်ဂျူးများ (bimodules) ===
<math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ကွင်းများ ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုသည် <math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခု၊ <math>S</math>-ညာမော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုတို့နှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>r\in R,m\in M,s\in S</math> အတွက် <math>(r \cdot m) \cdot s = r \cdot (m \cdot s)</math>
ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများဖြစ်သော <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့အတွက် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး (<math>m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>1_R \cdot m = m \cdot 1_S = m</math>) ကို အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> နှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းအဖြစ် အခြားတစ်နည်းအားဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။
:<math>R\otimes_{\mathbb Z}S^{\mathrm{op}}\to\operatorname{End}_\Z(M).</math>
ဆိုလိုသည်မှာ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R\otimes_{\mathbb Z}S^{\mathrm{op}}</math>-ဘယ်မော်ဂျူး တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
== ကွင်းပြောင်းလဲခြင်း ==
<math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ကွင်းများဖြစ်ကြပြီး <math>\rho \colon S \to R</math> သည် ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်ပါစေ။ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>M</math> တိုင်းအတွက် အောက်ပါ သတ်မှတ်ချက်က
: <math>(s,m) \mapsto \rho(s) m</math>
<math>M</math> ပေါ်ရှိ <math>S</math>-မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်၊ ဤ <math>S</math>-မော်ဂျူးကို <math>\rho_*(M)</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြု ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် <math>S</math> သည် <math>R</math> ၏ ကွင်းပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\rho</math> သည် ပုံမှန် ထည့်သွင်းခြင်း (canonical embedding) ဖြစ်ပါက <math>\rho_*(M)</math> ကို <math>R</math> ၏ စကေလာများကို <math>S</math> ပေါ်သို့ ကန့်သတ်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိလာသော <math>S</math>-မော်ဂျူး ဟုခေါ်သည်။
<math>N</math> သည် <math>M</math> ၏ မော်ဂျူးပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>\rho_*(N)</math> သည် <math>\rho_*(M)</math> ၏ မော်ဂျူးပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\rho_*(M/N) = \rho_*(M)/\rho_*(N)</math> ဖြစ်သည်။
<ref>{{cite book |author=Nicolas Bourbaki |title=Elements of Mathematics, Algebra I, Chapters 1–3 |edition=2nd |publisher=Springer |date=1998 |isbn=3-540-64243-9 |chapter=§ 3. ''Tensor products'', 2. |pages=221 |url=http://archive.org/stream/ElementsOfMathematics-AlgebraPart1/Bourbaki-ElementsOfMathematicsAlgebraPart1#page/n244/mode/1up}}</ref>
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
jv8awca6q01wv0hwzxf7byaf4vmg42r
1026127
1026126
2026-04-16T22:00:19Z
Mkant00
135890
1026127
wikitext
text/x-wiki
'''မော်ဂျူး''' (Module) ဆိုသည်မှာ ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) တစ်ခု၏ ယေဘုယျကျသော ပုံစံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (algebraic construction) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွင်းများ (Rings) ကဲ့သို့ပင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲနှင့် ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်များအပေါ် မူတည်၍ မော်ဂျူးတစ်ခု၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်သည် အနည်းငယ် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms) အပြင် မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များသည်လည်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားလေ့ရှိသည်။ သင်္ချာနည်းကျ ဖော်ပြရလျှင် ဤကွဲပြားနေသော မော်ဂျူးသဘောတရားများသည် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] အရ မတူညီသော ကတ်တဂိုရီများပင် ဖြစ်ကြသည်။
== ယူနစ်ပါရှိသော ဖလှယ်ရကွင်း အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>(R, +, \cdot)</math> အပေါ် အခြေခံထားသော ''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် ''<math>R</math>-မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အပေါင်းအခြေခံ (additive) အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>(M, +)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ အတိုင်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
:<math>R\times M\to M,\quad(r,m)\mapsto r\cdot m</math>
၎င်းကို စကေလာမြှောက်ခြင်း (scalar multiplication) ဟုခေါ်သည်။ အတွင်းမြှောက်လဒ် (inner product) နှင့် မမှားယွင်းစေရန် သတိပြုပါ။
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်စုံစေရမည်။
:<math>r_1\cdot(r_2\cdot m) = (r_1\cdot r_2)\cdot m</math>
:<math>(r_1+r_2)\cdot m=r_1\cdot m+r_2\cdot m</math>
:<math>r\cdot (m_1+m_2)=r\cdot m_1+r\cdot m_2</math>
အကယ်၍ <math>(R, +, \cdot)</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ယူနစ် (unit) <math>1</math> ရှိနေရန် ထပ်မံသတ်မှတ်ခဲ့လျှင်
:<math>1\cdot m = m</math>,
ထို <math>R</math>-မော်ဂျူးကို ''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူး'' (''unital module'') ဟု ခေါ်သည်။ အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများအတွက် ယူနစ်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွင်းများအပေါ်အခြေခံသော မော်ဂျူးများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူ သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="DummitFoote">{{cite book |author=David S. Dummit, Richard M. Foote |title=Abstract Algebra |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |date=2004 |isbn=978-0-471-43334-7}}</ref> အကယ်၍ <math>R</math> သည် ဖီးလ်ဒ် (Field) တစ်ခုဖြစ်ပြီး တနည်းအားဖြင့် <math>(R\backslash\{0_R\},\,\cdot)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နေမည်ဆိုပါက <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးများသည် <math>R</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces over R) ပင် ဖြစ်ကြသည်။
ဖလှယ်ရ ကွင်းများအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများကို လေ့လာခြင်းသည် ဖလှယ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ (commutative algebra) ၏ ဘာသာရပ်နယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== အဘီလီယန်အုပ်စုများ ===
အပေါင်းအခြေခံ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>\mathbb{Z}</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>G</math> တစ်ခုစီတိုင်းသည် ကိန်းပြည့်များ၏ ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring of intergers) အပေါ် အခြေခံထားသော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>m \in G</math> ဟုထားပါစို့။
:<math>1\cdot m = m,\, 0\cdot m = 0</math>
ဖြစ်သောကြောင့် <math>k\geq 0</math> ရှိသော <math>k \in \Z</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရမည်။
:<math>k\cdot m = \underbrace{(1+\dotsb+1)}_{k\text{-times}} \cdot m = \underbrace{m+\dotsb+m}_{k\text{-times}}</math>
အလားတူပင်
:<math>(-k)\cdot m=-\underbrace{(m+\dotsb+m)}_{k\text{-times}}</math>
ဤနေရာတွင် အဘီလီယန်အုပ်စုကို အပေါင်းအခြေခံ သင်္ကေတဖြင့် ရေးသားထားသည်။
ဤဆက်သွယ်ချက်သည် မော်ဂျူးဆိုင်ရာ နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>\Z</math>-မော်ဂျူးတိုင်းတွင် အခြေအစု (Basis) ရှိရန် မလိုအပ်ပါ၊ အထူးသဖြင့် အလိမ်အစုဝင်များ (Torsion elements) ပါဝင်သော မော်ဂျူးများတွင် ဖြစ်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါ ကိန်းအစုများသည် အပေါင်းအခြေခံ အုပ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် <math>\Z</math>-မော်ဂျူးများ ဖြစ်ကြသည်။
*ကိန်းပြည့်များ <math>\Z</math> ကိုယ်တိုင်
*ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\Q</math>
*ကိန်းစစ်များ <math>\R</math>
*ကိန်းရင်းများ <math>\mathbb A</math> သို့မဟုတ် <math>\mathbb A \cap \R</math>
*ကိန်းထွေးများ <math>\Complex</math>
=== မော်ဂျူးများအဖြစ် ကွင်းများ ===
<math>(R, +, \cdot)</math>သည် <math>(S, +, \cdot)</math> ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခုဟုထားပါစို့။ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(S, +)</math> သည် အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။
<math>S</math> ၏ ကွင်းမြှောက်ခြင်း (ring multiplication) ကို <math>R\times S</math> အစုပေါ်သို့ ကန့်သတ်လိုက်ပါက ၎င်းသည် <math>S</math> ကို <math>R</math> ပေါ်ရှိ မော်ဂျူးတစ်ခုအဖြစ် သဘာဝကျကျ ရှုမြင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော စကေလာမြှောက်ခြင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့တွင် တူညီသော ယူနစ်အစုဝင် ရှိပါက ထိုမော်ဂျူးသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော မော်ဂျူး ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ဖီးလ်ဒ်များပင် ဖြစ်နေခဲ့လျှင် ဤအခြေအနေကို ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်း (field extension) ဟုခေါ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံသည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဗက်တာရပ်ဝန်းတည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာခြင်းသည် ဖီးလ်ဒ် တိုးချဲ့ခြင်းများကို လေ့လာစူးစမ်းရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အထောက်အကူတစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်သို့ မျဉ်းဖြောင့်ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ ===
<math>K[X]</math> သည် ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ပေါ်ရှိ ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) တစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးများသည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း (k-vector space) <math>V</math> တစ်ခုနှင့် <math>V</math> ပေါ်ရှိ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>A</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော အစီအစဉ်ကျအတွဲများ <math>(V, A)</math> နှင့် တစ်-တစ် (one to one) ထပ်တူကျညီမျှမှု ရှိသည်။
*<math>M</math> သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ <math>K</math> ကို <math>K[X]</math> ထဲတွင် ထည့်သွင်းထားသောကြောင့် <math>M</math> သည် <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ <math>V</math> သည် ထိုဗက်တာရပ်ဝန်းဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>M</math> နှင့် သက်ဆိုင်သော အတွဲသည် <math>(V, A)</math> ဖြစ်လာပြီး ဤနေရာတွင် <math>A</math> ကို အောက်ပါအတိုင်းပေးထားသည်။
::<math>V\to V,\quad v\mapsto X\cdot v.</math>
*<math>(V, A)</math> အတွဲတစ်ခုအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် <math>K[X]</math>-မော်ဂျူးတည်ဆောက်ပုံတစ်ခုကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
::<math>X \cdot v := A(v)</math>
: ပြီးလျှင် ၎င်းကို <math>K[X]</math> ပေါ်သို့ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် (K-linear) သဘောတရားအတိုင်း ဆက်လက်တိုးချဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သော
::<math>p(X)=a_0+a_1X+a_2X^2+\dotsb+a_nX^n\in K[X]</math>
: အားလုံးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
::<math>p(X)\cdot v:=(p(A))(v):=a_0\cdot v + a_1\cdot A(v) + a_2\cdot A^2(v) + \dotsb + a_n\cdot A^n(v)</math>
=== ကွင်းအိုင်ဒီးလ်များ (ring ideals) ===
ကွင်းတိုင်းသည် ကွင်းမြှောက်ခြင်းကို အသုံးပြု၍ မိမိကိုယ်တိုင်ပေါ်တွင် အခြေခံသော မော်ဂျူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ မော်ဂျူးပိုင်း (submodule) များသည် <math>R</math> ၏ အိုင်ဒီးလ်များနှင့် တိကျစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ဤအပိုင်းတွင် <math>R</math> သည် ဖလှယ်ရကွင်းဖြစ်သောကြောင့် ဘယ်နှင့် ညာ အိုင်ဒီးလ် (left and right ideal) များအကြား ခွဲခြားသိမြင်ရန် မလိုအပ်ပါ။
== မည်သည့် ကွင်းတစ်ခုပေါ်တွင်မဆို အခြေခံသော မော်ဂျူးများ ==
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါစေ။ ဤကွင်းသည် ဖလှယ်ရကွင်း မဟုတ်ပါက ဘယ်မော်ဂျူးများ (left module) နှင့် ညာမော်ဂျူး (right module) များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်သည်။
<math>R</math>-''ဘယ်မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုသည် ကွင်း <math>(R, +, \cdot)</math> နှင့်အတူ အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခု ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>R\times M\to M,\quad (r,m)\mapsto r\cdot m = rm,</math>
ထိုပုံဖော်မှုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>(r_1+r_2) \cdot m = r_1 \cdot m + r_2 \cdot m </math>
* <math>r \cdot (m_1+m_2) = r \cdot m_1 + r \cdot m_2</math>
* <math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>r_1 \cdot (r_2\cdot m)=(r_1 \cdot r_2) \cdot m</math>
<math>(R, +, \cdot)</math> သည် ယူနစ် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပါက များသောအားဖြင့် <math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူးသည်လည်း ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ ရှိရန် လိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>1 \cdot m = m</math> ဖြစ်သည်။
အချို့သော စာရေးသူများသည် ကွင်းများနှင့် မော်ဂျူးများအတွက် ယူနစ်အစုဝင်တစ်ခု မဖြစ်မနေရှိရမည်ဟု အခြေခံအားဖြင့် သတ်မှတ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="DummitFoote" />
''ညာမော်ဂျူး'' တစ်ခုကိုလည်း အလားတူပင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ ကွင်း၏ စကေလာများသည် <math>M</math> ၏ အစုဝင်များအပေါ် ညာဘက်မှ သက်ရောက်မှုရှိခြင်းသာ ကွာခြားသည်။<br />
<math>R</math>-''ညာမော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုသည် အဝင်ကိန်းနှစ်ခုစလုံးအတွက် ပေါင်းခြင်းသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသော အောက်ပါ ပုံဖော်မှုတစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>M\times R\to M,\quad (m,r)\mapsto m\cdot r=mr,</math>
၎င်းသည် <math>r,r_1,r_2 \in R, m,m_1,m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
* <math>m \cdot (r_1+r_2) = m \cdot r_1+ m \cdot r_2 </math>
* <math>(m_1+m_2) \cdot r = m_1 \cdot r + m_2 \cdot r </math>
*<math>r_1,r_2\in R,\ m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>(m\cdot r_1)\cdot r_2 = m \cdot(r_1 \cdot r_2)</math>
ယူနစ်အစုဝင် <math>1</math> ပါဝင်သော ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းတစ်ခုပေါ်ရှိ ညာမော်ဂျူးတစ်ခုသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသည်ဟု ခေါ်ဆိုရန်မှာ
*<math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>m \cdot 1 = m</math> မှန်ကန်ရမည်။
<math>R</math> သည် ဖလှယ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံပါက ဘယ်မော်ဂျူးနှင့် ညာမော်ဂျူး ဟူသော ဝေါဟာရများသည် ရေးသားပုံအနည်းငယ်မှလွဲ၍ တူညီသွားကြပြီး ၎င်းတို့ကို <math>R</math>-''မော်ဂျူးများ'' ဟုသာ ရိုးရှင်းစွာ ခေါ်ဆိုကြသည်။
=== အခြား အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်များ ===
*<math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုနှင့်(လိုအပ်ပါက ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော) အောက်ဖော်ပြပါ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
::<math>R \to \operatorname{End}_\Z(M).</math>
:ဤနေရာတွင် <math>\operatorname{End}_\Z(M)</math> သည် <math>M</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကွင်းဖြစ်ပြီး ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) ကို မြှောက်လဒ်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
::<math>f_1, f_2 \in \operatorname{End}_\Z(M), m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \cdot f_2)(m) := f_1(f_2(m))</math> ဖြစ်သည်။
*<math>R</math>-ညာမော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုနှင့်(လိုအပ်ပါက ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိသော) အောက်ဖော်ပြပါ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
::<math>R \to (\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}.</math>
:ဤနေရာတွင် <math>(\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}</math> သည် အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ကွင်း၏ ပြောင်းပြန်ကွင်း (opposite ring) ဖြစ်ပါစေ။ ဆိုလိုသည်မှာ ညာဘက်မှ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို မြှောက်လဒ်အဖြစ်အသုံးပြုသော <math>M</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ ကွင်း ဖြစ်သည်။
::<math>f_1, f_2 \in (\operatorname{End}_\Z(M))^\mathrm{op}, m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \cdot f_2)(m) := f_2(f_1(m))</math> ဖြစ်သည်။
=== ဘိုင်မော်ဂျူးများ (bimodules) ===
<math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ကွင်းများ ဖြစ်ပါစေ။ ထိုအခါ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> တစ်ခုသည် <math>R</math>-ဘယ်မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခု၊ <math>S</math>-ညာမော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုတို့နှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားပြီး အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>r\in R,m\in M,s\in S</math> အတွက် <math>(r \cdot m) \cdot s = r \cdot (m \cdot s)</math>
ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများဖြစ်သော <math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့အတွက် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး (<math>m\in M</math> အားလုံးအတွက် <math>1_R \cdot m = m \cdot 1_S = m</math>) ကို အဘီလီယန်အုပ်စု <math>M</math> နှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းအဖြစ် အခြားတစ်နည်းအားဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည်။
:<math>R\otimes_{\mathbb Z}S^{\mathrm{op}}\to\operatorname{End}_\Z(M).</math>
ဆိုလိုသည်မှာ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R</math>-<math>S</math>-ဘိုင်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ <math>R\otimes_{\mathbb Z}S^{\mathrm{op}}</math>-ဘယ်မော်ဂျူး တစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
== ကွင်းပြောင်းလဲခြင်း ==
<math>R</math> နှင့် <math>S</math> တို့သည် ကွင်းများဖြစ်ကြပြီး <math>\rho \colon S \to R</math> သည် ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်ပါစေ။ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>M</math> တိုင်းအတွက် အောက်ပါ သတ်မှတ်ချက်က
: <math>(s,m) \mapsto \rho(s) m</math>
<math>M</math> ပေါ်ရှိ <math>S</math>-မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်၊ ဤ <math>S</math>-မော်ဂျူးကို <math>\rho_*(M)</math> ဖြင့် သင်္ကေတပြု ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် <math>S</math> သည် <math>R</math> ၏ ကွင်းပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\rho</math> သည် ပုံမှန် ထည့်သွင်းခြင်း (canonical embedding) ဖြစ်ပါက <math>\rho_*(M)</math> ကို <math>R</math> ၏ စကေလာများကို <math>S</math> ပေါ်သို့ ကန့်သတ်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိလာသော <math>S</math>-မော်ဂျူး ဟုခေါ်သည်။
<math>N</math> သည် <math>M</math> ၏ မော်ဂျူးပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>\rho_*(N)</math> သည် <math>\rho_*(M)</math> ၏ မော်ဂျူးပိုင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>\rho_*(M/N) = \rho_*(M)/\rho_*(N)</math> ဖြစ်သည်။
<ref>{{cite book |author=Nicolas Bourbaki |title=Elements of Mathematics, Algebra I, Chapters 1–3 |edition=2nd |publisher=Springer |date=1998 |isbn=3-540-64243-9 |chapter=§ 3. ''Tensor products'', 2. |pages=221 |url=http://archive.org/stream/ElementsOfMathematics-AlgebraPart1/Bourbaki-ElementsOfMathematicsAlgebraPart1#page/n244/mode/1up}}</ref>
== ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
<math>R</math> သည် ဖလှယ်ရကွင်း တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>A</math> သည် ဖက်စပ်ရ <math>R</math>-အက္ခရာသင်္ချာ (associative R-algebra) တစ်ခုဖြစ်ပါက <math>A</math>-''ဘယ်မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>M</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ <math>R</math>-မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (R-module homomorphism) တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>A\otimes_RM\to M,\quad a\otimes m\mapsto am,</math>
၎င်းသည် <math>a_1,a_2\in A,m\in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>a_1(a_2m)=(a_1a_2)m</math>
<math>A</math>-''ညာမော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ <math>R</math>-မော်ဂျူး <math>M</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ <math>R</math>-မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>M\otimes_RA\to M,\quad m\otimes a\mapsto ma,</math>
၎င်းသည် <math>a_1,a_2\in A,m\in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>(ma_1)a_2=m(a_1a_2)</math>
== လီအက္ခရာသင်္ချာ အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
<math>\mathfrak g</math> သည် ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ပေါ်ရှိ လီအက္ခရာသင်္ချာ (Lie algebra) တစ်ခုဖြစ်ပါစေ။ <math>\mathfrak g</math>-''မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် <math>\mathfrak g</math> ၏ ''ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု'' (representation) ဆိုသည်မှာ <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>M</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့်နှစ်ထပ် ပုံဖော်မှု (K-bilinear map) တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>\mathfrak g\times M\to M,\; (X,m)\mapsto X \cdot m,</math>
၎င်းသည် <math>X,Y\in\mathfrak g,m\in M</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်ရမည်။
:<math>[X,Y]\cdot m=X\cdot (Y\cdot m)-Y\cdot (X\cdot m)</math>
အခြား အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အနေဖြင့် <math>\mathfrak g</math>-မော်ဂျူးဆိုသည်မှာ <math>K</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>M</math> တစ်ခုနှင့် <math>K</math> ပေါ်ရှိ လီအက္ခရာသင်္ချာ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (Lie algebra homomorphism) တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>\mathfrak g\to\mathfrak{gl}(M);</math>
ဤနေရာတွင် <math>\mathfrak{gl}(M)</math> သည် <math>M</math> ၏ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်သော <math>K</math>-အက္ခရာသင်္ချာဖြစ်ပြီး ကွန်မြူတေတာ (commutator) ကို လီကွင်းစ-ကွင်းပိတ် (Lie bracket) အဖြစ် အသုံးပြုသည်။
<math>\mathfrak g</math>-မော်ဂျူးများသည် <math>\mathfrak g</math> ၏ စကြဝဠာ ဖုံးအုပ်အက္ခရာသင်္ချာ (universal enveloping algebra) အောက်ရှိ မော်ဂျူးများနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
== အုပ်စုတစ်ခု အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ ==
<math>(G, *)</math> သည် အုပ်စု (group) တစ်ခုဖြစ်ပါစေ။ ''<math>G</math>-မော်ဂျူး'' သို့မဟုတ် ပိုမိုတိကျစွာပြောရလျှင် ''<math>G</math>-ဘယ်မော်ဂျူး'' ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ ပြင်ပ နှစ်လုံးသွင်းတွက်ချက်မှု (external binary operation) တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>G \times M \to M,\; (g, m) \mapsto g \cdot m</math>,
၎င်းသည် အောက်ပါအချက်များနှင့် ပြည့်စုံရမည်။
:<math>g \in G, m_1, m_2 \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>g\cdot(m_1 + m_2) = g\cdot m_1 + g\cdot m_2</math>
:<math>g_1, g_2 \in G, m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>(g_1 * g_2)\cdot m = g_1\cdot (g_2\cdot m)</math>
:<math>G</math> ၏ ထပ်တူရအစုဝင် (identity element) <math>e</math> နှင့် <math>m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>e\cdot m = m</math>
<math>G</math>-''ညာမော်ဂျူး'' ကိုလည်း အလားတူပင် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။ သို့သော် ဒုတိယအချက်ကို အောက်ပါအချက်ဖြင့် အစားထိုးရမည်။
:<math>g_1, g_2 \in G, m \in M</math> အားလုံးအတွက် <math>m\cdot (g_1 * g_2)=(m\cdot g_1)\cdot g_2</math>
အခြား အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အနေဖြင့် <math>G</math>-ဘယ်မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (group homomorphism) တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>G \to \operatorname{Aut}_\Z(M),</math>
ဤနေရာတွင် <math>\operatorname{Aut}_\Z(M) = (\operatorname{End}_\Z(M))^\times</math> သည် <math>M</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) များ၏ အုပ်စုဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ပေါင်းစပ်တွက်ချက်မှုကို အသုံးပြုသည်။
:<math>f_1, f_2 \in \operatorname{Aut}_\Z(M), m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \circ f_2)(m) = f_1(f_2(m))</math> ဖြစ်သည်။
<math>G</math>-ညာမော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ အဘီလီယန်အုပ်စု <math>(M, +)</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>G \to (\operatorname{Aut}_\Z(M))^\mathrm{op},</math>
<math>(\operatorname{Aut}_\Z(M))^\mathrm{op}</math> ပေါ်ရှိ မြှောက်လဒ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပေးထားသည်။
:<math>f_1, f_2 \in (\operatorname{Aut}_\Z(M))^\mathrm{op}, m \in M</math> အတွက် <math>(f_1 \bullet f_2)(m) := f_2(f_1(m))</math> ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>R</math> သည် ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်မည်ဆိုပါက <math>G</math>-<math>R</math>-မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ <math>R</math>-မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခု၊ <math>G</math>-မော်ဂျူး တည်ဆောက်ပုံ တစ်ခုတို့ ပါဝင်သော အဘီလီယန်အုပ်စု တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့သည် အောက်ပါသဘောတရားအတိုင်း အချင်းချင်း ကိုက်ညီမှု (compatible) ရှိရမည်။
:<math>r \in R, g \in G, m \in M</math> အတွက် <math>r\cdot(g\cdot m) = g\cdot(r\cdot m)</math>
အခြား အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အနေဖြင့် <math>G</math>-<math>R</math>-မော်ဂျူး ဆိုသည်မှာ <math>R</math>-မော်ဂျူး တစ်ခုနှင့် အောက်ဖော်ပြပါ အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုနှင့်အတူ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
:<math>G \to \operatorname{Aut}_R(M),</math>
ဤနေရာတွင် <math>\operatorname{Aut}_R(M)</math> သည် <math>R</math>-မော်ဂျူးအဖြစ် <math>M</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ၏ အုပ်စု ဖြစ်သည်။
<math>G</math>-<math>R</math>-မော်ဂျူးများသည် အုပ်စု ကွင်း (group ring) <math>R[G]</math> အပေါ်အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။
အကယ်၍ <math>K</math> သည် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်မည်ဆိုပါက <math>G</math>-<math>K</math>-မော်ဂျူး ဆိုသည့် သဘောတရားသည် <math>G</math> ၏ <math>K</math>-မျဉ်းဖြောင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (K-linear representation) နှင့် ထပ်တူညီမျှသည်။
== ကျမ်းကိုးစာရင်း ==
* {{cite book |author=[[Siegfried Bosch]] |title=Algebra |edition=7th |date=2009 |publisher=Springer-Verlag |isbn=3-540-40388-4 |doi=10.1007/978-3-540-92812-6}}
* {{cite encyclopedia |author=L.V. Kuz'min |title=Module |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Module |encyclopedia=Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer}}
== ကိုးကား ==
<references />
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
5gge8eco0jca5iekoyt0crpj7bome35
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyi's ko ko
3
284422
1026128
2026-04-16T22:09:47Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026128
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyi's ko ko ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၀၉၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
b9ptiy82aowza1icz6cg9ll2ctimiqt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23533-29
3
284423
1026130
2026-04-16T23:09:58Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026130
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23533-29 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၀၉၊ ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
j9irg1ytpqc30t6pmny589ukbillrni
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Moritimoer
3
284424
1026137
2026-04-17T02:10:29Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026137
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Moritimoer ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၁၀၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
ctqhnk3uc5j2whhq3r6z4mlda1uuesj
အတာအိုး
0
284425
1026153
2026-04-17T02:58:46Z
Marcus MT
81359
"{{Infobox holiday | holiday_name = အတာအိုး (သင်္ကြန်အိုး) | image = | caption = အတာအိုးနှင့် အတာပန်းများ | observedby = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာလူမျိုးများ]] | date = သင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026153
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = အတာအိုး (သင်္ကြန်အိုး)
| image =
| caption = အတာအိုးနှင့် အတာပန်းများ
| observedby = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာလူမျိုးများ]]
| date = [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ကာလ]] (ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၆/၁၇ အတွင်း)
| significance = နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုခြင်း၊ ဘေးရန်ကင်းစေရန် ဆုတောင်းခြင်း
}}
'''အတာအိုး''' (သို့မဟုတ်) '''သင်္ကြန်အိုး''' သည် မြန်မာ့ရိုးရာ [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲတော်]]၏ အထင်ကရ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော [[ပါဠိဘာသာစကား]] “သင်္ကန္တ” ကို မြန်မာမှုပြု၍ “သင်္ကြန်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသော ကာလကို “သင်္ကြန်ကာလ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် "နောက်ဆုံး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိစကားလုံး ”အန္တ” မှ ဆင်းသက်လာသော “အတာ” နှင့် တွဲဖက်ကာ “အတာသင်္ကြန်” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="itv">{{cite web |title=Atar Pot: Symbol of Thingyan Myanmar New Year Festival |url=https://www.myanmaritv.com/news/atar-pot-symbol-%E2%80%9Cthingyan%E2%80%9D-myanmar-new-year-festival |website=Myanmar International TV |access-date=April 17, 2026}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် အယူအဆ ==
မြန်မာတို့သည် [[တကောင်းခေတ်]] မှစတင်၍ သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ကြပြီး [[ပုဂံခေတ်]]တွင် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အတာအိုး ထားရှိခြင်းသည် နှစ်သစ်တွင် ဘေးရန်ကင်းကွာ၍ ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာများ ပြည့်စုံစေရန်နှင့် အေးချမ်းသာယာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အတိတ်နိမိတ် ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="xinhua">{{cite web |title=Atar pots preparation for Myanmar's traditional Thingyan water festival |url=https://english.news.cn/20240412/4922a8fa7f1643909e1401f78ae76f31/c.html |publisher=Xinhua News |date=April 12, 2024}}</ref> မြေအိုးထဲတွင် ရေအပြည့်ဖြည့်ထားခြင်းမှာ နှစ်သစ်တွင် စီးပွားလာဘ်လာဘများ ပြည့်လျှံစေရန် ရည်ညွှန်းသည်။
== ပြင်ဆင်ပုံနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ==
အတာအိုးကို သင်္ကြန်ကို စောင့်ကြိုသည့်အနေဖြင့် သင်္ကြန်မကျခင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရသည်။ အိုးအတွင်း၌ တနင်္ဂနွေမှ စနေအထိ (၇) ရက်သားသမီးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပန်း (၇) မျိုး သို့မဟုတ် အညွန့် (၇) မျိုးကို ရေပြည့်အိုးတွင် ထည့်သွင်းရသည်။<ref name="pct23">{{cite web |title=သင်္ကြန်အိုး (ခ) အတာအိုး အကြောင်း |url=https://pct.com.mm/2023/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%81-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%A1/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2023}}</ref> နေ့နံအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အတာပန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* တနင်္ဂနွေ: [[အုန်းပင်|အုန်းရွက်]]၊ ဩဇာရွက်
* တနင်္လာ: [[ကံ့ကော်]]၊ [[ခရေပင်|ခရေရွက်]]
* အင်္ဂါ:ဇီးရွက်၊ ဇီဇဝါ၊ [[စံပယ်ပန်း|စံပယ်ရွက်]]
* ဗုဒ္ဓဟူး:ရွက်လှ၊ ရေတမာ၊ ရင်ခတ်ပန်း
* ကြာသပတေး:မြေဇာ၊ မာလကာရွက်၊ ပိန်းပန်း
* သောကြာ: [[သပြေ]] (အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အလေးထားထည့်သွင်းသည်)၊ သဇင်
* စနေ: [[တမာပင်|တမာရွက်]]၊ ဒန်းပန်း
== ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှု ==
သင်္ကြန်ကျသည်နှင့် တပြိုင်နက် အတာအိုးမှရေကို သွန်၍ သင်္ကြန်ပန်းနှင့် အညွန့်များကို အိမ်ဦးဝင်းထရံများတွင် ထိုးစိုက်ကာ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="yuzana">{{cite web |title=အတာအိုး နှင့် အတာပန်း အကြောင်း သိကောင်းစရာ |url=https://www.yuzanarland.com/knowledge/351 |website=Yuzanar Land |date=March 29, 2023}}</ref> ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းသော ကံဆိုးကံညံ့များ ပျောက်ကွယ်ကာ ကံဇာတာ တက်လာခြင်း၊ လူမှုနယ်ပယ်တွင် အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ဘေးရန်ကင်းကွာခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများ ရရှိစေသည်ဟု မြန်မာလူမျိုးများက ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာအိုးကို "ပရိတ်အိုး" အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ ပရိတ်ရေပက်ဖျန်းခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။<ref name="pct24">{{cite web |title=သင်္ကြန်ကာလအတွင်း အတာအိုးထားရှိခြင်း ဓလေ့ |url=https://pct.com.mm/2024/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2024}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်္ကြန်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
k2yqoenw54cfk2r7q0zlvffzdhg2kdp
1026155
1026153
2026-04-17T03:00:51Z
Marcus MT
81359
1026155
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = အတာအိုး (သင်္ကြန်အိုး)
| image = [[ဖိုင်:အတာအိုး A flower pot welcoming Thingyan - Myanmar new year.jpg]]
| caption = အတာအိုးနှင့် အတာပန်းများ
| observedby = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာလူမျိုးများ]]
| date = [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ကာလ]] (ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၆/၁၇ အတွင်း)
| significance = နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုခြင်း၊ ဘေးရန်ကင်းစေရန် ဆုတောင်းခြင်း
}}
'''အတာအိုး''' (သို့မဟုတ်) '''သင်္ကြန်အိုး''' သည် မြန်မာ့ရိုးရာ [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲတော်]]၏ အထင်ကရ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော [[ပါဠိဘာသာစကား]] “သင်္ကန္တ” ကို မြန်မာမှုပြု၍ “သင်္ကြန်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသော ကာလကို “သင်္ကြန်ကာလ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် "နောက်ဆုံး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိစကားလုံး ”အန္တ” မှ ဆင်းသက်လာသော “အတာ” နှင့် တွဲဖက်ကာ “အတာသင်္ကြန်” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="itv">{{cite web |title=Atar Pot: Symbol of Thingyan Myanmar New Year Festival |url=https://www.myanmaritv.com/news/atar-pot-symbol-%E2%80%9Cthingyan%E2%80%9D-myanmar-new-year-festival |website=Myanmar International TV |access-date=April 17, 2026}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် အယူအဆ ==
မြန်မာတို့သည် [[တကောင်းခေတ်]] မှစတင်၍ သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ကြပြီး [[ပုဂံခေတ်]]တွင် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အတာအိုး ထားရှိခြင်းသည် နှစ်သစ်တွင် ဘေးရန်ကင်းကွာ၍ ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာများ ပြည့်စုံစေရန်နှင့် အေးချမ်းသာယာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အတိတ်နိမိတ် ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="xinhua">{{cite web |title=Atar pots preparation for Myanmar's traditional Thingyan water festival |url=https://english.news.cn/20240412/4922a8fa7f1643909e1401f78ae76f31/c.html |publisher=Xinhua News |date=April 12, 2024}}</ref> မြေအိုးထဲတွင် ရေအပြည့်ဖြည့်ထားခြင်းမှာ နှစ်သစ်တွင် စီးပွားလာဘ်လာဘများ ပြည့်လျှံစေရန် ရည်ညွှန်းသည်။
== ပြင်ဆင်ပုံနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ==
အတာအိုးကို သင်္ကြန်ကို စောင့်ကြိုသည့်အနေဖြင့် သင်္ကြန်မကျခင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရသည်။ အိုးအတွင်း၌ တနင်္ဂနွေမှ စနေအထိ (၇) ရက်သားသမီးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပန်း (၇) မျိုး သို့မဟုတ် အညွန့် (၇) မျိုးကို ရေပြည့်အိုးတွင် ထည့်သွင်းရသည်။<ref name="pct23">{{cite web |title=သင်္ကြန်အိုး (ခ) အတာအိုး အကြောင်း |url=https://pct.com.mm/2023/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%81-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%A1/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2023}}</ref> နေ့နံအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အတာပန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* တနင်္ဂနွေ: [[အုန်းပင်|အုန်းရွက်]]၊ ဩဇာရွက်
* တနင်္လာ: [[ကံ့ကော်]]၊ [[ခရေပင်|ခရေရွက်]]
* အင်္ဂါ:ဇီးရွက်၊ ဇီဇဝါ၊ [[စံပယ်ပန်း|စံပယ်ရွက်]]
* ဗုဒ္ဓဟူး:ရွက်လှ၊ ရေတမာ၊ ရင်ခတ်ပန်း
* ကြာသပတေး:မြေဇာ၊ မာလကာရွက်၊ ပိန်းပန်း
* သောကြာ: [[သပြေ]] (အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အလေးထားထည့်သွင်းသည်)၊ သဇင်
* စနေ: [[တမာပင်|တမာရွက်]]၊ ဒန်းပန်း
== ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှု ==
သင်္ကြန်ကျသည်နှင့် တပြိုင်နက် အတာအိုးမှရေကို သွန်၍ သင်္ကြန်ပန်းနှင့် အညွန့်များကို အိမ်ဦးဝင်းထရံများတွင် ထိုးစိုက်ကာ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="yuzana">{{cite web |title=အတာအိုး နှင့် အတာပန်း အကြောင်း သိကောင်းစရာ |url=https://www.yuzanarland.com/knowledge/351 |website=Yuzanar Land |date=March 29, 2023}}</ref> ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းသော ကံဆိုးကံညံ့များ ပျောက်ကွယ်ကာ ကံဇာတာ တက်လာခြင်း၊ လူမှုနယ်ပယ်တွင် အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ဘေးရန်ကင်းကွာခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများ ရရှိစေသည်ဟု မြန်မာလူမျိုးများက ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာအိုးကို "ပရိတ်အိုး" အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ ပရိတ်ရေပက်ဖျန်းခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။<ref name="pct24">{{cite web |title=သင်္ကြန်ကာလအတွင်း အတာအိုးထားရှိခြင်း ဓလေ့ |url=https://pct.com.mm/2024/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2024}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်္ကြန်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
85pvz5xh7n5lbcaei583he4gc9mw5s9
1026160
1026155
2026-04-17T03:02:32Z
Marcus MT
81359
/* ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှု */
1026160
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = အတာအိုး (သင်္ကြန်အိုး)
| image = [[ဖိုင်:အတာအိုး A flower pot welcoming Thingyan - Myanmar new year.jpg]]
| caption = အတာအိုးနှင့် အတာပန်းများ
| observedby = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာလူမျိုးများ]]
| date = [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ကာလ]] (ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၆/၁၇ အတွင်း)
| significance = နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုခြင်း၊ ဘေးရန်ကင်းစေရန် ဆုတောင်းခြင်း
}}
'''အတာအိုး''' (သို့မဟုတ်) '''သင်္ကြန်အိုး''' သည် မြန်မာ့ရိုးရာ [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲတော်]]၏ အထင်ကရ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော [[ပါဠိဘာသာစကား]] “သင်္ကန္တ” ကို မြန်မာမှုပြု၍ “သင်္ကြန်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသော ကာလကို “သင်္ကြန်ကာလ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် "နောက်ဆုံး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိစကားလုံး ”အန္တ” မှ ဆင်းသက်လာသော “အတာ” နှင့် တွဲဖက်ကာ “အတာသင်္ကြန်” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="itv">{{cite web |title=Atar Pot: Symbol of Thingyan Myanmar New Year Festival |url=https://www.myanmaritv.com/news/atar-pot-symbol-%E2%80%9Cthingyan%E2%80%9D-myanmar-new-year-festival |website=Myanmar International TV |access-date=April 17, 2026}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် အယူအဆ ==
မြန်မာတို့သည် [[တကောင်းခေတ်]] မှစတင်၍ သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ကြပြီး [[ပုဂံခေတ်]]တွင် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အတာအိုး ထားရှိခြင်းသည် နှစ်သစ်တွင် ဘေးရန်ကင်းကွာ၍ ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာများ ပြည့်စုံစေရန်နှင့် အေးချမ်းသာယာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အတိတ်နိမိတ် ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="xinhua">{{cite web |title=Atar pots preparation for Myanmar's traditional Thingyan water festival |url=https://english.news.cn/20240412/4922a8fa7f1643909e1401f78ae76f31/c.html |publisher=Xinhua News |date=April 12, 2024}}</ref> မြေအိုးထဲတွင် ရေအပြည့်ဖြည့်ထားခြင်းမှာ နှစ်သစ်တွင် စီးပွားလာဘ်လာဘများ ပြည့်လျှံစေရန် ရည်ညွှန်းသည်။
== ပြင်ဆင်ပုံနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ==
အတာအိုးကို သင်္ကြန်ကို စောင့်ကြိုသည့်အနေဖြင့် သင်္ကြန်မကျခင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရသည်။ အိုးအတွင်း၌ တနင်္ဂနွေမှ စနေအထိ (၇) ရက်သားသမီးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပန်း (၇) မျိုး သို့မဟုတ် အညွန့် (၇) မျိုးကို ရေပြည့်အိုးတွင် ထည့်သွင်းရသည်။<ref name="pct23">{{cite web |title=သင်္ကြန်အိုး (ခ) အတာအိုး အကြောင်း |url=https://pct.com.mm/2023/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%81-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%A1/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2023}}</ref> နေ့နံအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အတာပန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* တနင်္ဂနွေ: [[အုန်းပင်|အုန်းရွက်]]၊ ဩဇာရွက်
* တနင်္လာ: [[ကံ့ကော်]]၊ [[ခရေပင်|ခရေရွက်]]
* အင်္ဂါ:ဇီးရွက်၊ ဇီဇဝါ၊ [[စံပယ်ပန်း|စံပယ်ရွက်]]
* ဗုဒ္ဓဟူး:ရွက်လှ၊ ရေတမာ၊ ရင်ခတ်ပန်း
* ကြာသပတေး:မြေဇာ၊ မာလကာရွက်၊ ပိန်းပန်း
* သောကြာ: [[သပြေ]] (အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အလေးထားထည့်သွင်းသည်)၊ သဇင်
* စနေ: [[တမာပင်|တမာရွက်]]၊ ဒန်းပန်း
== ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှု ==
သင်္ကြန်ကျသည်နှင့် တပြိုင်နက် အတာအိုးမှရေကို သွန်၍ သင်္ကြန်ပန်းနှင့် အညွန့်များကို အိမ်ဦးဝင်းထရံများတွင် ထိုးစိုက်ကာ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="yuzana">{{cite web |title=အတာအိုး နှင့် အတာပန်း အကြောင်း သိကောင်းစရာ |url=https://www.yuzanarland.com/my/blog/1170/ataaonhngat-atapanakyawinthikawinsyaaapayapayathomhokmyanmato-ekhyaitsyaakawinthaw-daleyaoyaa|website=Yuzanar Land |date=March 29, 2023}}</ref> ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းသော ကံဆိုးကံညံ့များ ပျောက်ကွယ်ကာ ကံဇာတာ တက်လာခြင်း၊ လူမှုနယ်ပယ်တွင် အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ဘေးရန်ကင်းကွာခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများ ရရှိစေသည်ဟု မြန်မာလူမျိုးများက ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာအိုးကို "ပရိတ်အိုး" အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ ပရိတ်ရေပက်ဖျန်းခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။<ref name="pct24">{{cite web |title=သင်္ကြန်ကာလအတွင်း အတာအိုးထားရှိခြင်း ဓလေ့ |url=https://pct.com.mm/2024/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2024}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်္ကြန်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
feshxm4pfb65hpc1h64yr57rx3cho6x
1026161
1026160
2026-04-17T03:04:04Z
Salai Rungtoi
22844
fixxing image error
1026161
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = အတာအိုး (သင်္ကြန်အိုး)
| image = အတာအိုး A flower pot welcoming Thingyan - Myanmar new year.jpg
| caption = အတာအိုးနှင့် အတာပန်းများ
| observedby = [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာလူမျိုးများ]]
| date = [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ကာလ]] (ဧပြီ ၁၃ မှ ၁၆/၁၇ အတွင်း)
| significance = နှစ်သစ်ကိုကြိုဆိုခြင်း၊ ဘေးရန်ကင်းစေရန် ဆုတောင်းခြင်း
}}
'''အတာအိုး''' (သို့မဟုတ်) '''သင်္ကြန်အိုး''' သည် မြန်မာ့ရိုးရာ [[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲတော်]]၏ အထင်ကရ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော [[ပါဠိဘာသာစကား]] “သင်္ကန္တ” ကို မြန်မာမှုပြု၍ “သင်္ကြန်” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်ကာ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသော ကာလကို “သင်္ကြန်ကာလ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် "နောက်ဆုံး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် ပါဠိစကားလုံး ”အန္တ” မှ ဆင်းသက်လာသော “အတာ” နှင့် တွဲဖက်ကာ “အတာသင်္ကြန်” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="itv">{{cite web |title=Atar Pot: Symbol of Thingyan Myanmar New Year Festival |url=https://www.myanmaritv.com/news/atar-pot-symbol-%E2%80%9Cthingyan%E2%80%9D-myanmar-new-year-festival |website=Myanmar International TV |access-date=April 17, 2026}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် အယူအဆ ==
မြန်မာတို့သည် [[တကောင်းခေတ်]] မှစတင်၍ သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကျင်းပခဲ့ကြပြီး [[ပုဂံခေတ်]]တွင် ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ အတာအိုး ထားရှိခြင်းသည် နှစ်သစ်တွင် ဘေးရန်ကင်းကွာ၍ ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာများ ပြည့်စုံစေရန်နှင့် အေးချမ်းသာယာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အတိတ်နိမိတ် ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="xinhua">{{cite web |title=Atar pots preparation for Myanmar's traditional Thingyan water festival |url=https://english.news.cn/20240412/4922a8fa7f1643909e1401f78ae76f31/c.html |publisher=Xinhua News |date=April 12, 2024}}</ref> မြေအိုးထဲတွင် ရေအပြည့်ဖြည့်ထားခြင်းမှာ နှစ်သစ်တွင် စီးပွားလာဘ်လာဘများ ပြည့်လျှံစေရန် ရည်ညွှန်းသည်။
== ပြင်ဆင်ပုံနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်းများ ==
အတာအိုးကို သင်္ကြန်ကို စောင့်ကြိုသည့်အနေဖြင့် သင်္ကြန်မကျခင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရသည်။ အိုးအတွင်း၌ တနင်္ဂနွေမှ စနေအထိ (၇) ရက်သားသမီးများကို ကိုယ်စားပြုသော ပန်း (၇) မျိုး သို့မဟုတ် အညွန့် (၇) မျိုးကို ရေပြည့်အိုးတွင် ထည့်သွင်းရသည်။<ref name="pct23">{{cite web |title=သင်္ကြန်အိုး (ခ) အတာအိုး အကြောင်း |url=https://pct.com.mm/2023/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%81-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%A1/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2023}}</ref> နေ့နံအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော အတာပန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -
* တနင်္ဂနွေ: [[အုန်းပင်|အုန်းရွက်]]၊ ဩဇာရွက်
* တနင်္လာ: [[ကံ့ကော်]]၊ [[ခရေပင်|ခရေရွက်]]
* အင်္ဂါ:ဇီးရွက်၊ ဇီဇဝါ၊ [[စံပယ်ပန်း|စံပယ်ရွက်]]
* ဗုဒ္ဓဟူး:ရွက်လှ၊ ရေတမာ၊ ရင်ခတ်ပန်း
* ကြာသပတေး:မြေဇာ၊ မာလကာရွက်၊ ပိန်းပန်း
* သောကြာ: [[သပြေ]] (အောင်မြင်ခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အလေးထားထည့်သွင်းသည်)၊ သဇင်
* စနေ: [[တမာပင်|တမာရွက်]]၊ ဒန်းပန်း
== ရိုးရာဓလေ့နှင့် ယုံကြည်မှု ==
သင်္ကြန်ကျသည်နှင့် တပြိုင်နက် အတာအိုးမှရေကို သွန်၍ သင်္ကြန်ပန်းနှင့် အညွန့်များကို အိမ်ဦးဝင်းထရံများတွင် ထိုးစိုက်ကာ ဆုတောင်းဆုယူ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။<ref name="yuzana">{{cite web |title=အတာအိုး နှင့် အတာပန်း အကြောင်း သိကောင်းစရာ |url=https://www.yuzanarland.com/my/blog/1170/ataaonhngat-atapanakyawinthikawinsyaaapayapayathomhokmyanmato-ekhyaitsyaakawinthaw-daleyaoyaa|website=Yuzanar Land |date=March 29, 2023}}</ref> ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းသော ကံဆိုးကံညံ့များ ပျောက်ကွယ်ကာ ကံဇာတာ တက်လာခြင်း၊ လူမှုနယ်ပယ်တွင် အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ဘေးရန်ကင်းကွာခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများ ရရှိစေသည်ဟု မြန်မာလူမျိုးများက ယုံကြည်ကြသည်။ နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် အတာအိုးကို "ပရိတ်အိုး" အဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲ၍ ပရိတ်ရေပက်ဖျန်းခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။<ref name="pct24">{{cite web |title=သင်္ကြန်ကာလအတွင်း အတာအိုးထားရှိခြင်း ဓလေ့ |url=https://pct.com.mm/2024/04/13/%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%A1%E1%80%AD/ |website=PCT Myanmar |date=April 13, 2024}}</ref>
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်္ကြန်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]
2ets7xgrift758jsurhhtl3rqogylwv
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၇
100
284426
1026162
2026-04-17T03:05:14Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026162
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
8v430ucbsj6smv3kriwx2ulrduhlbzp
1026165
1026162
2026-04-17T03:15:18Z
Salai Rungtoi
22844
1026165
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
* [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ [[https://www.moi.gov.mm/news/81788 (MOI)]][[https://www.moi.gov.mm/news/81789 (MOI)]]
<!-- All news items above this line -->}}
gzfhqwra1e6sa20h7zh5vw1ajy3fyy1
1026180
1026165
2026-04-17T06:33:02Z
Salai Rungtoi
22844
1026180
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
* [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ [[https://www.moi.gov.mm/news/81788 (MOI)]][[https://www.moi.gov.mm/news/81789 (MOI)]]
* အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t(ဘီဘီစီ)]
<!-- All news items above this line -->}}
gye9bqyl0u81ztw29zqlp4dqsc11vfy
1026201
1026180
2026-04-17T07:30:25Z
Salai Rungtoi
22844
1026201
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
* [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ [[https://www.moi.gov.mm/news/81788 (MOI)]][[https://www.moi.gov.mm/news/81789 (MOI)]]
* အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t(ဘီဘီစီ)]
<!-- All news items above this line -->}}
90x0ggrax6ffw3i3a1wxk1rjub1bwub
1026208
1026201
2026-04-17T08:41:29Z
Salai Rungtoi
22844
1026208
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=04|day=17|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု'''
* [[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး]] အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။ [[https://www.moi.gov.mm/news/81788 (MOI)]][[https://www.moi.gov.mm/news/81789 (MOI)]]
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခံခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခံခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]အကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t(ဘီဘီစီ)]
<!-- All news items above this line -->}}
0y7tuuhguclula3palo4c3ciw7ezhnh
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23697-52
3
284427
1026163
2026-04-17T03:10:39Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026163
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23697-52 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
p4epwth84myyzunzi3ewytmejump4ag
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Yylecaksberri
3
284428
1026164
2026-04-17T03:10:49Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026164
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Yylecaksberri ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
528j2nbjxp8e3vs6sl7l19oyrwrnrah
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-97005-6
3
284429
1026174
2026-04-17T04:11:00Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026174
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-97005-6 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
1pjamv18hklloihdvz5gs88li6be911
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23653-22
3
284430
1026175
2026-04-17T04:11:10Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026175
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23653-22 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
8olbtqodd1mmmksmrqfw7sz52ujzrw1
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23526-00
3
284432
1026177
2026-04-17T05:11:20Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026177
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23526-00 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
cr6jbk4utnzgnwneb4ix8lx63eoaf0o
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23699-45
3
284433
1026179
2026-04-17T06:11:30Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026179
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23699-45 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
dcw32d36xw6bry7chp5c1e4zcfldi2b
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23471-71
3
284434
1026194
2026-04-17T07:11:41Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026194
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23471-71 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
m2jqmjyg7tvv9c250j0lilzvhgbon2o
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khwarrgyi
3
284435
1026195
2026-04-17T07:11:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026195
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khwarrgyi ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၁၁၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
aq039sponugim88qs94ek32m3yb1uw9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ta ANH Chit Thu
3
284436
1026196
2026-04-17T07:12:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026196
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ta ANH Chit Thu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၁၂၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
ix4cfgg8qv3gbh2eokkbx9t7mgw6zkm
ဂျိရှောဂျိ
0
284437
1026198
2026-04-17T07:13:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
စာမျက်နှာကို [[ဂင်ခခုဂျိ]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်
1026198
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[ဂင်ခခုဂျိ]]
erg4z4fk9k5f1a8juoxxun4dhnl03ar
ရိုခုအွန်းဂျိ
0
284438
1026199
2026-04-17T07:14:24Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
စာမျက်နှာကို [[ရွှေကျောင်းတော်]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည်
1026199
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[ရွှေကျောင်းတော်]]
34tyeto78soog19hkg9jgsps4zlusvr
ဆွေးနွေးချက်:သံကွင်းစွပ်
1
284439
1026204
2026-04-17T08:14:12Z
~2026-23586-67
141737
/* ငန်းတော်ကျား လို့ ခေါ်တယ် ကျနော်တို့ဘက်က */ အပိုင်းသစ်
1026204
wikitext
text/x-wiki
== ငန်းတော်ကျား လို့ ခေါ်တယ် ကျနော်တို့ဘက်က ==
ငန်းတော်ကျား လို့ခေါ်သေးတယ် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/~2026-23586-67|~2026-23586-67]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23586-67|talk]]) ၀၈:၁၄၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
6t2cux8k0l030kavj12pef3jvh9rdzc
ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
14
284440
1026210
2026-04-17T08:54:55Z
Salai Rungtoi
22844
"ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1026210
wikitext
text/x-wiki
ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
7ycomizplwoig9vhngci0ied6qjhtz2
1026211
1026210
2026-04-17T08:55:08Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026211
wikitext
text/x-wiki
ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
[[ကဏ္ဍ:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
05z7ab15p8yk6949io9sb25uk2lcmvf
1026212
1026211
2026-04-17T08:55:18Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကချင်ပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1026212
wikitext
text/x-wiki
ကချင်ပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ
[[ကဏ္ဍ:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာလူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]]
fu5e1qtkuyqoboshvzzze24yzl5xsuj
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Chakri Jett
3
284441
1026215
2026-04-17T09:12:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026215
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Chakri Jett ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၂၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
iz83gk517m2b4ivo27y4pblxxz6l3wd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23586-67
3
284442
1026216
2026-04-17T09:12:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026216
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23586-67 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၂၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
bjeckk5r9eqdeqi25v8h53fagw1njg5
အစ်စကန်ဒါ မူဒါ
0
284443
1026217
2026-04-17T09:28:19Z
Tinta Emas Historia Network
141739
"[[:en:Special:Redirect/revision/1348005989|Iskandar Muda]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1026217
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty|name=Iskandar Muda <br>{{nobold|<small>{{Nastaliq|سلطان إسكندر مودا}}</small>}}|title=Sultan of the Aceh|image=Lukisan Iskandar muda.jpg|caption=Sultan Iskandar Muda's Portrait|succession=Sultan of Aceh|reign=4 April 1607 – 27 December 1636|predecessor=[[Ali Ri'ayat Syah III]]|successor=[[Iskandar Thani]]|birth_date=1583|birth_place=[[Banda Aceh]], [[Aceh Sultanate]] (now [[Indonesia]])|death_date=27 December 1636|death_place=Banda Aceh, Aceh Sultanate (now Indonesia)|burial_date=|burial_place=|spouse=Kamaliah of [[Pahang]] (Putroe Phang)|issue=* [[Crown Prince]] Meurah Pupok
* [[Taj ul-Alam|Putri Sri Alam]]
* Raja Abdul Jalil Shah I of [[Asahan Sultanate|Asahan]]|full name=|regnal name=''Perkasa Alam Darmawangsa Tun Pangkat Johan Berdaulat Zilullahi Fil Alam Paduka Seri Sultan Iskandar Muda Meureuhom Meukuta Alam''|royal house=[[Ali Mughayat Syah|Meukuta Alam]]|father=Sultan Mansyur Syah|mother=Puteri Raja Inderabangsa|religion=[[Sunni]]|signature=}}'''အစ္စကန္ဒါ မုဒါ''' (၁၅၈၃?<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref> – ၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၆၃၆<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) သည် အာချေ ဒာရုဆလမ်၏ ဆူလ்தான் ၁၂ ကြိမ်မြောက်ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဆူလ்தான்နတ်တော်သည် အင်ဒိုနီးရှားအနောက်ပိုင်း ကျွန်းစုနှင့် မလေးကျွန်းဆိပ်ကမ်းတွင် အင်အားအကောင်းဆုံး၊ ချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံအဖြစ် အကျယ်ပြန့်ဆုံး နယ်မြေကို ရရှိခဲ့သည်။
"Iskandar Muda" ဟု အမည်ရသည်မှာ "လူငယ် အလက်ဇန်ဒား" ဟု တိုက်ရိုက် အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ သူ၏ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်မှုများကို မကြာခဏ အလက်ဇန်ဒားကြီး၏ သိမ်းပိုက်မှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။ <ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> သူ၏ ထင်ရှားသော တိုက်ခိုက်မှုများအပြင်၊ သူ့ခေတ်ကာလအတွင်း အာချေးသည် အစ္စလာမ်ပညာနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဗဟိုတစ်ခုအဖြစ် နာမည်ကျော်ခဲ့သည်။ သူသည် အာချေးဆူလတန်နိုင်ငံကို တည်ထောင်သူ အလီ မုဂါယက် ရှား၏ တိုက်ရိုက် ယောကျာ်းဆက် မျိုးဆက်ဆက်ခံသူဖြစ်သည့် နောက်ဆုံးဆူလတန်ဖြစ်သည်။ အစ်စကန်ဒါ မုဒါ၏ သေဆုံးခြင်းသည် အာချေးဆူလတန်နိုင်ငံ၏ တည်ထောင်သူ မျိုးဆက်ဖြစ်သည့် မေခူတာ အာလမ် မျိုးဆက်သည် ပျောက်ကွယ်ကာ အခြား မျိုးဆက်တစ်ခုဖြင့် အစားထိုးခံရခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
[[ဖိုင်:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|left|thumb|၁၆၁၅ ခုနှစ်တွင် [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|အင်္ဂလန်ဘုရင်]] ဂျိမ်းစ် ၁ ထံသို့ အစ်စကန်ဒါ မူဒါမှ ပေးစာ]]
== ကိုးကားချက်များ ==
[[ကဏ္ဍ:၁၆၃၆ ကွယ်လွန်သူများ]]
18cookj6v7q4hdc4vxa9gryb8xcvfqh
ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်
0
284444
1026218
2026-04-17T09:36:14Z
Mkant00
135890
"[[:de:Special:Redirect/revision/265076878|Bijektive Funktion]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1026218
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် (bijective function) တစ်ခု]]
'''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု (bijectivity)''' သည် အစုသီအိုရီ (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် ဖန်ရှင်များ (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ (bijections)''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism)၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံအား ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်ဆောင်း၍ ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
lrd84pvn8yl0mrqqljnks3m0cs1wn7k
1026219
1026218
2026-04-17T09:41:32Z
Mkant00
135890
1026219
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် (bijective function) တစ်ခု]]
'''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု (bijectivity)''' သည် အစုသီအိုရီ (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် ဖန်ရှင်များ (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ (bijections)''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism)၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံအား ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်ဆောင်း၍ ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုသည် အရင်းအမြစ် (domain) နှင့် ပစ်မှတ် (codomain) တို့၏ အစုဝင်များ (elements) ကြား၌ ပြီးပြည့်စုံသော အစုံလိုက်တွဲဖက်မှု (complete pairing) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့ကို အချိုးညီစွာ (symmetrically) ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) တစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိသည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုတွင် အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် အစုအရွယ်အစား (cardinality) တူညီကြပြီး အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ပါက အစုဝင် အရေအတွက် တူညီကြသည်။
အစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤတွင်လည်း သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၌ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်သည်။ အကယ်၍ ထိုဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းသော ဂုဏ်သတ္တိများပါ ပိုင်ဆိုင်ပါက ၎င်းကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဟု ခေါ်သည်။
2vcqry0vxdgyfkn4fqkci8vbsd9sez7
1026220
1026219
2026-04-17T09:43:01Z
Mkant00
135890
1026220
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် (bijective function) တစ်ခု]]
'''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု (bijectivity)''' သည် အစုသီအိုရီ (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် ဖန်ရှင်များ (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ (bijections)''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism)၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံအား ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်ဆောင်း၍ ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုသည် အရင်းအမြစ် (domain) နှင့် ပစ်မှတ် (codomain) တို့၏ အစုဝင်များ (elements) ကြား၌ ပြီးပြည့်စုံသော အစုံလိုက်တွဲဖက်မှု (complete pairing) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့ကို အချိုးညီစွာ (symmetrically) ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) တစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိသည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုတွင် အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် အစုအရွယ်အစား (cardinality) တူညီကြပြီး အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ပါက အစုဝင် အရေအတွက် တူညီကြသည်။
အစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤတွင်လည်း သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၌ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်သည်။ အကယ်၍ ထိုဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းသော ဂုဏ်သတ္တိများပါ ပိုင်ဆိုင်ပါက ၎င်းကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဟု ခေါ်သည်။
အစုနှစ်ခုကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု''' (bijective correspondence) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ <ref>{{cite book |author=[[Don Zagier]] |title=Zetafunktionen und quadratische Körper: Eine Einführung in die höhere Zahlentheorie |publisher=Springer |date=1981 |isbn=3-540-10603-0 |page=94 |url=https://books.google.com/books?id=KrfzBgAAQBAJ&pg=PA94 |access-date=2017-06-07}}</ref> <ref>{{cite book |author=[[Gernot Stroth]] |title=Algebra: Einführung in die Galoistheorie |publisher=de Gruyter |location=Berlin |date=1998 |isbn=3-11-015534-6 |page=100 |url=https://books.google.com/books?id=1gdlDe4pdWEC&pg=PA100 |access-date=2017-06-07}}</ref>
ko1jlywhqcfy0034lcu7vsae7pghtz4
1026222
1026220
2026-04-17T09:51:34Z
Mkant00
135890
1026222
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် (bijective function) တစ်ခု]]
'''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု (bijectivity)''' သည် အစုသီအိုရီ (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် ဖန်ရှင်များ (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ (bijections)''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism)၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံအား ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်ဆောင်း၍ ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုသည် အရင်းအမြစ် (domain) နှင့် ပစ်မှတ် (codomain) တို့၏ အစုဝင်များ (elements) ကြား၌ ပြီးပြည့်စုံသော အစုံလိုက်တွဲဖက်မှု (complete pairing) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့ကို အချိုးညီစွာ (symmetrically) ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) တစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိသည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုတွင် အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် အစုအရွယ်အစား (cardinality) တူညီကြပြီး အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ပါက အစုဝင် အရေအတွက် တူညီကြသည်။
အစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤတွင်လည်း သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၌ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်သည်။ အကယ်၍ ထိုဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းသော ဂုဏ်သတ္တိများပါ ပိုင်ဆိုင်ပါက ၎င်းကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဟု ခေါ်သည်။
အစုနှစ်ခုကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု''' (bijective correspondence) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ <ref>{{cite book |author=[[Don Zagier]] |title=Zetafunktionen und quadratische Körper: Eine Einführung in die höhere Zahlentheorie |publisher=Springer |date=1981 |isbn=3-540-10603-0 |page=94 |url=https://books.google.com/books?id=KrfzBgAAQBAJ&pg=PA94 |access-date=2017-06-07}}</ref> <ref>{{cite book |author=[[Gernot Stroth]] |title=Algebra: Einführung in die Galoistheorie |publisher=de Gruyter |location=Berlin |date=1998 |isbn=3-11-015534-6 |page=100 |url=https://books.google.com/books?id=1gdlDe4pdWEC&pg=PA100 |access-date=2017-06-07}}</ref>
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ==
<math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် အစုများဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော ပုံဖော်မှု သို့မဟုတ် ဖန်ရှင်တစ်ခု <math>f \colon X \to Y</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x) = y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>x \in X</math> တစ်ခုတည်းသာ တိကျစွာ (exactly one) တည်ရှိပါက <math>f</math> ကို ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်သည်။ ပုံစံတကျ (formally) အားဖြင့်
<math>\forall y \in Y: \exists ! x \in X: \quad f(x) = y</math> ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ <math> f </math> သည် အောက်ပါအချက်နှစ်ချက်လုံးကို ပြည့်စုံစေလျှင်နှင့်မှသာလျှင် (if and only if) ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
:(၁) '''[[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| အင်ဂျက်တစ်]] (injective)''' ဖြစ်ခြင်း
::<math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>X</math> အတွင်းရှိ <math>x \in X</math> အများဆုံး တစ်ခုသာ ရှိပါက ဖန်ရှင် <math>f:X\rightarrow Y</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
:(၂) '''[[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective)''' ဖြစ်ခြင်း
::ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် သည် ၎င်း၏ ပုံရိပ် (image) နှင့် ၎င်း၏ ပစ်မှတ်တို့ ထပ်တူညီသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ အရင်းအမြစ် <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> ပါရှိသော ဖန်ရှင် <math>f</math> တစ်ခုသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ရန်အတွက် <math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် အနည်းဆုံး <math>x</math> တစ်ခုသည် <math>X</math> အတွင်း၌ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
== ဂရပ်ဖစ်ကိုယ်စားပြုမှုများ ==
<gallery widths="151" class="skin-invert-image">
Bijektivität Mengenwolke.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု၏ သဘောတရား- ပစ်မှတ် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်းကို တစ်ကြိမ်သာ တိကျစွာ ထိမှန်သည်။
Bijektivität Mengenkasten 01.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် တိုးသော (strictly monotonically increasing) အဆက်မပြတ် ကိန်းစစ် ဖန်ရှင် (real continuous function) လေးခု။
Bijektivität Mengenkasten 02.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် လျော့သော (strictly monotonically decreasing) အဆက်မပြတ် ကိန်းစစ် ဖန်ရှင်လေးခု။
</gallery>
l1mcht19q2f9kjkchvgakpz92t8ylq3
1026223
1026222
2026-04-17T10:07:52Z
Mkant00
135890
1026223
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Bijection.svg|class=skin-invert-image|thumb|ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင် (bijective function) တစ်ခု]]
'''ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု (bijectivity)''' သည် အစုသီအိုရီ (set theory) နယ်ပယ်မှ သင်္ချာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံဖော်မှုများ (mappings) နှင့် ဖန်ရှင်များ (functions) ၏ အထူး ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သော ပုံဖော်မှုများနှင့် ဖန်ရှင်များကို '''ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ (bijections)''' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ (mathematical structure) တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism)၊ ဒစ်ဖီယိုမော်ဖစ်ဇင် (diffeomorphism)၊ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် (homeomorphism)၊ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (reflection) စသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်ကြသည်။ ဤတွင် သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံအား ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထပ်ဆောင်း၍ ကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း များသောအားဖြင့် ဖြည့်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုသည် အရင်းအမြစ် (domain) နှင့် ပစ်မှတ် (codomain) တို့၏ အစုဝင်များ (elements) ကြား၌ ပြီးပြည့်စုံသော အစုံလိုက်တွဲဖက်မှု (complete pairing) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့ကို အချိုးညီစွာ (symmetrically) ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်တစ်ခုတွင် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) တစ်ခု အမြဲတမ်း ရှိသည်။
ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုတွင် အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် အစုအရွယ်အစား (cardinality) တူညီကြပြီး အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ပါက အစုဝင် အရေအတွက် တူညီကြသည်။
အစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို ပါမြူတေးရှင်း (permutation) ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ဤတွင်လည်း သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၌ ကိုယ်ပိုင်အမည်များ ရှိတတ်သည်။ အကယ်၍ ထိုဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် တည်ဆောက်ပုံကို ထိန်းသိမ်းသော ဂုဏ်သတ္တိများပါ ပိုင်ဆိုင်ပါက ၎င်းကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (automorphism) ဟု ခေါ်သည်။
အစုနှစ်ခုကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် '''ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု''' (bijective correspondence) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ <ref>{{cite book |author=[[Don Zagier]] |title=Zetafunktionen und quadratische Körper: Eine Einführung in die höhere Zahlentheorie |publisher=Springer |date=1981 |isbn=3-540-10603-0 |page=94 |url=https://books.google.com/books?id=KrfzBgAAQBAJ&pg=PA94 |access-date=2017-06-07}}</ref> <ref>{{cite book |author=[[Gernot Stroth]] |title=Algebra: Einführung in die Galoistheorie |publisher=de Gruyter |location=Berlin |date=1998 |isbn=3-11-015534-6 |page=100 |url=https://books.google.com/books?id=1gdlDe4pdWEC&pg=PA100 |access-date=2017-06-07}}</ref>
== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ==
<math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့သည် အစုများဖြစ်ပြီး <math>f</math> သည် <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော ပုံဖော်မှု သို့မဟုတ် ဖန်ရှင်တစ်ခု <math>f \colon X \to Y</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x) = y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>x \in X</math> တစ်ခုတည်းသာ တိကျစွာ (exactly one) တည်ရှိပါက <math>f</math> ကို ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်သည်။ ပုံစံတကျ (formally) အားဖြင့်
<math>\forall y \in Y: \exists ! x \in X: \quad f(x) = y</math> ဖြစ်သည်။
ဆိုလိုသည်မှာ <math> f </math> သည် အောက်ပါအချက်နှစ်ချက်လုံးကို ပြည့်စုံစေလျှင်နှင့်မှသာလျှင် (if and only if) ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
:(၁) '''[[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| အင်ဂျက်တစ်]] (injective)''' ဖြစ်ခြင်း
::<math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y \in Y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် <math>X</math> အတွင်းရှိ <math>x \in X</math> အများဆုံး တစ်ခုသာ ရှိပါက ဖန်ရှင် <math>f:X\rightarrow Y</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
:(၂) '''[[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective)''' ဖြစ်ခြင်း
::ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် သည် ၎င်း၏ ပုံရိပ် (image) နှင့် ၎င်း၏ ပစ်မှတ်တို့ ထပ်တူညီသော ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ အရင်းအမြစ် <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> ပါရှိသော ဖန်ရှင် <math>f</math> တစ်ခုသည် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ရန်အတွက် <math>Y</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>y</math> အတွက်မဆို <math>f(x)=y</math> ဖြစ်စေမည့် အနည်းဆုံး <math>x</math> တစ်ခုသည် <math>X</math> အတွင်း၌ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။
== ဂရပ်ဖစ်ကိုယ်စားပြုမှုများ ==
<gallery widths="151" class="skin-invert-image">
Bijektivität Mengenwolke.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်မှု၏ သဘောတရား- ပစ်မှတ် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တိုင်းကို တစ်ကြိမ်သာ တိကျစွာ ထိမှန်သည်။
Bijektivität Mengenkasten 01.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် တိုးသော (strictly monotonically increasing) အဆက်မပြတ် ကိန်းစစ် ဖန်ရှင် (real continuous function) လေးခု။
Bijektivität Mengenkasten 02.png|ဘိုင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော တိကျစွာ အစဉ်လိုက် လျော့သော (strictly monotonically decreasing) အဆက်မပြတ် ကိန်းစစ် ဖန်ရှင်လေးခု။
</gallery>
== ဥပမာများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဥပမာများ ==
ဤတွင် ကိန်းစစ်များ (real numbers) ၏ အစုကို <math>\mathbb{R}</math> ဖြင့် ဖော်ပြပြီး အနုတ်မဟုတ်သော ကိန်းစစ်များ၏ အစုကို <math>\mathbb{R}_{\ge 0}</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
* ဖန်ရှင် <math>f \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto x+a</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် (bijective) ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) မှာ <math>f^{-1} \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto x-a</math> ဖြစ်သည်။
* ထိုနည်းတူစွာ <math>a\ne 0 </math> အတွက် ဖန်ရှင် <math>g \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto ax</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်မှာ <math>g^{-1} \colon \mathbb{R}\to\mathbb{R}, x\mapsto \frac{x}{a}</math> ဖြစ်သည်။
* တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ဖြင့် အိမ်ထောင်ကျပြီးသူတိုင်းအား ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် တွဲဖက်ပေးမည်ဆိုပါက ၎င်းသည် အိမ်ထောင်ကျပြီးသူများအားလုံး ပါဝင်သော အစုမှ ၎င်းအစုကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မိမိကိုယ်တိုင် ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ပုံဖော်မှု (self-inverse mapping) ၏ ဥပမာတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။
* အောက်ဖော်ပြပါ နှစ်ထပ်ကိန်း ဖန်ရှင် (quadratic functions) လေးခုသည် ၎င်းတို့၏ အရင်းအမြစ် (domain) နှင့် ပစ်မှတ် (codomain) အစုများ၌သာ ကွာခြားကြသည်-
::<math>f_1\colon\mathbb{R}\ \ \rightarrow\mathbb{R},\ \ \ x \mapsto x^2 </math>
::<math>f_2\colon\mathbb{R}_{\ge 0}\rightarrow\mathbb{R},\ \ \ x \mapsto x^2 </math>
::<math>f_3\colon\mathbb{R}\ \ \rightarrow \mathbb{R}_{\ge 0},\ x \mapsto x^2 </math>
::<math>f_4\colon\mathbb{R}_{\ge 0}\rightarrow \mathbb{R}_{\ge 0},\ x \mapsto x^2 </math>
:ဤသတ်မှတ်ချက်များအရ
::<math> f_1 </math> သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။
::<math> f_2 </math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။
::<math> f_3 </math> သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ၊ ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် မဖြစ်ပါ။
::<math> f_4 </math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်၊ ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
== ဂုဏ်သတ္တိများ ==
* <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့သည် အစုဝင်အရေအတွက် တူညီသော အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) ဖြစ်ကြပြီး <math>f \colon A \to B</math> သည် ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
** <math>f</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် လည်း ဖြစ်သည်။
** <math>f</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် လည်း ဖြစ်သည်။
* အထူးသဖြင့် အဆုံးရှိအစု <math>A</math> တစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဖန်ရှင်များ <math>f \colon A \to A</math> အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
** <math>f</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည် ⇔ <math>f</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည် ⇔ <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
** အနန္တအစုများ (infinite sets) အတွက်မူ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအချက် မှားယွင်းသည်။ ၎င်းတို့ကို အစုပိုင်းအစစ်များ (proper subsets) ပေါ်သို့ အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်စွာ ပုံဖော်နိုင်သည်။ ထို့အတူ အနန္တအစုတစ်ခုမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့ သွားသော ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်သည့် ပုံဖော်မှုများ ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ မဟုတ်ကြပေ။
* ဖန်ရှင် <math>f \colon A \to B</math> နှင့် <math>g \colon B \to C</math> တို့သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ကြပါက ၎င်းတို့၏ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင် (composite function) <math>g\circ f \colon A \to C</math> သည်လည်း ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ <math>g\circ f</math> ၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင်မှာ <math>f^{-1}\circ g^{-1}</math> ဖြစ်သည်။
* <math>g\circ f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် အင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး <math>g</math> သည် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်သည်။
* အကယ်၍ <math>f \colon A \to B</math> သည် ဖန်ရှင်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ညီမျှခြင်း နှစ်ခုလုံးကို ပြည့်စုံစေမည့် ဖန်ရှင် <math>g \colon B \to A</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက
:::<math>g \circ f = \operatorname{id}_A</math> (<math>\operatorname{id}_A</math> = အစု <math>A</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function))
:::<math>f \circ g = \operatorname{id}_B</math> (<math>\operatorname{id}_B</math> = အစု <math>B</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရ ဖန်ရှင်)
: <math>f</math> သည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖြစ်ပြီး <math>g</math> သည် <math>f</math> ၏ ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>g=f^{-1}</math> ဖြစ်သည်။
* အခြေခံအစု <math>A</math> တစ်ခု၏ ပါမြူတေးရှင်းများ (permutations) အစုသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) တွက်ချက်မှုနှင့်အတူ အုပ်စု (group) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်သည်။ ၎င်းကို <math>A</math> ၏ အချိုးညီအုပ်စု (symmetric group) ဟု ခေါ်သည်။
== ဝေါဟာရဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း ==
ကာလရှည်ကြာစွာ "one-to-one and onto" (တစ်-တစ် နှင့် လွှမ်းခြုံဖြစ်ခြင်း) ကဲ့သို့သော စကားလုံးများဖြင့် လုံလောက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် သင်္ချာဘာသာရပ်ခွဲ အားလုံးကို အစုသီအိုရီ (set theory) နည်းလမ်းကျကျ တင်ပြလာမှုနှင့်အတူ ပိုမိုတိကျသော ဝေါဟာရတစ်ခု လိုအပ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ''ဘိုင်ဂျက်တစ်''၊ ''အင်ဂျက်တစ်'' နှင့် ''ဆာဂျက်တစ်'' ဟူသော ဝေါဟာရများကို ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် စာရေးဆရာအဖွဲ့ဖြစ်သော နီကိုလတ်စ် ဘော်ဘာကီ (Nicolas Bourbaki) က စတင်တီထွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="EarliestKnown">[https://jeff560.tripod.com/i.html ''Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics.'']</ref>
== ကိုးကား ==
* {{cite book |author=[[Heinz-Dieter Ebbinghaus]] |title=Einführung in die Mengenlehre |edition=4 |publisher=Spektrum Akademischer Verlag |location=Heidelberg |date=2003 |isbn=3-8274-1411-3}}
* {{cite book |author=[[Gerd Fischer (Mathematiker)|Gerd Fischer]] |title=Lineare Algebra |edition=17 |publisher=Vieweg+Teubner |location=Wiesbaden |date=2010 |isbn=978-3-8348-0996-4}}
* {{cite book |editor=Walter Gellert, [[Herbert Kästner]], Siegfried Neuber |title=Fachlexikon ABC Mathematik |publisher=Verlag Harri Deutsch |location=Thun und Frankfurt/Main |date=1978 |isbn=3-87144-336-0}}
== အညွှန်း ==
{{reflist}}
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
2ibjyyqlnpeg4vntumg5h0q04gtqstl
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Rietilit
3
284445
1026224
2026-04-17T10:12:42Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026224
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Rietilit ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
r3ne4wfe0ivy1npxpsruu3lkyfx92vy
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:BeerBuildsBetterBodies
3
284446
1026225
2026-04-17T10:12:52Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026225
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် BeerBuildsBetterBodies ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
r7k937b0h9ty6hlxm2g9wa0i4d3402s
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Redacky
3
284447
1026226
2026-04-17T10:13:02Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026226
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Redacky ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
rcj05b852lnlwygqnsnogya1bvcnmmw
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Tinta Emas Historia Network
3
284448
1026227
2026-04-17T10:13:12Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026227
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Tinta Emas Historia Network ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
2ayymp7zxingadk33vw9gygnr1tv1nr
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-23713-01
3
284449
1026229
2026-04-17T11:13:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026229
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-23713-01 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
tr5a5exyp2bajdtmaxrkja9s2zon84k
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Bhonemyatbaldwin07
3
284450
1026230
2026-04-17T11:13:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026230
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Bhonemyatbaldwin07 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
66s10l9q584biuccmcw85ij1g87nu5g
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jebediah442
3
284451
1026231
2026-04-17T11:13:42Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1026231
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jebediah442 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
p3smeyj5rifhx95exqvv66eqaylr5eg