ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 3135 1027565 1014793 2026-04-25T09:25:30Z Shine Wai Maung 142014 /* အထင်ကရ ဖြစ်ရပ်များ */ စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1027565 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = University of Yangon | native_name = ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် | image = Yangon-university.png | image_size = 150px | caption = တံဆိပ်တော် | latin_name = Universitas Rangunensis | motto = နတ္ထိ သမံ ဝိဇ္ဇာ မိတ္တံ<br />(''natthi samaṃ vijjā mittaṃ'') | mottoeng = There's no friend like wisdom<br>(ပညာနှင့်တူသောမိတ်ဆွေသည်မရှိ) | established = {{start date and years ago|df=yes|1878}} | type = အများပိုင် | rector = တင်မောင်ထွန်း | undergrad = ၄၁၉၄ | postgrad = ၅၇၄၈ | city = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]] ၁၁၀၄၁၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်း]] | country = [[မြန်မာ]] | coordinates = {{coord|16|49|48|N|96|08|06|E|region:MM_type:edu|display=inline,title}} | campus = မြို့တွင်း | former_names = {{plainlist| * ရန်ကုန်ကောလိပ် (၁၈၇၈) * အစိုးရကောလိပ် (၁၉၀၆) * တက္ကသိုလ်ကောလိပ် (၁၉၂၀ အ‌စောပိုင်း) * ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ် (၁၉၆၄)}} | website = {{url|uy.edu.mm}}| | faculty = ၁၃၁၃ | affiliations = [[အာဆီယံတက္ကသိုလ်များကွန်ရက်]] (AUN)၊ [[Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning|ASAIHL]] }} ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော [[တက္ကသိုလ်]] ဖြစ်သည်။ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၏ အစောဆုံး တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ == တည်နေရာ == [[File:diamon dulible stamp.jpg|thumb|left|150px|[https://tharaphima.wixsite.com/tharaphi/during1988-2011 ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း]]] ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ [[ အင်းလျားကန် ]]၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ [[ပြည်လမ်း]] နှင့် တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းတို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်မတက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်း နှင့် လှိုင်ကျောင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး၊ ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်းမှာ ပင်မကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိသည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်အနီးရှိ အထင်ကရသစ်ပုတ်ပင်ကြီးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်သွားသော [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]]ဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး မားမားမတ်မတ် ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယရှိ ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ရန်ကုန် ကောလိပ် အဖြစ် စတင် တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီဒေသများ၏ ပညာရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သော ပညာရေးဌာနမှ တိုက်ရိုက် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရကောလိပ် ဟု အမည်ပြောင်း ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၂၀ တွင် ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် နှင့် ဂျပ်ဆင်(ယုဒသန်)ကောလိပ် ဟူ၍ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်မှာ ဘာသာရေး နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကျောင်းဖြစ်ပြီး၊ [[ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်]]မှာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာ အခြေပြု ကျောင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာပြုအဖွဲ့မှ ဂျပ်ဆင်ကောလိပ် အား ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ သီးခြားလွတ်လပ်သည့်ကျောင်း အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို အင်္ဂလန် နိုင်ငံရှိ [[အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်|အောက်စဖို့]] နှင့် [[ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်|ကိန်းဘရစ်ချ်]] တက္ကသိုလ်တို့၏ စနစ်အတိုင်း ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ နှင့် ၅၀ ခုနှစ်များ အတွင်းတွင် အရှေ့တောင် အာရှ၏ အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး အာရှဆင့်တွင်လည်း ထိပ်တန်း ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အခြား အာရှနိုင်ငံ များမှ ကျောင်းသားများ လာရောက် ပညာဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ပါမောက္ခများ ကောင်စီ၊ ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရအရာရှိများ ပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်တွင် အဆင့်မြင့် ပညာရေး ဦးစီးဌာနမှ တိုက်ရိုက်ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတွင်း သင်ကြားရေး ဘာသာစကားအားလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြန်သည်။ မကြာမီ ပညာရေး အဆင့်အတန်း တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ကျလာခဲ့ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမှ အသိအမှတ်ပြုခြင်းများ ရပ်တန့် သွားခဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ၊ ဘောဂဗေဒ နှင့် ပညာရေးဌာနများအား သီးခြားကျောင်းများ အဖြစ် ခွဲထုတ်ပြီးချိန်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ် ဟုအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ လူထု အုံကြွမှု ကာလအပြီးမှ စ၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သည် အချိန် အကန့်အသတ် မရှိ ပိတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ COE ဟူပြီး ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။ (၂၀၂၀)ခုနှစ် မတ်လတွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်တွေ့ရှိသဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အပါအဝင် တက္ကသိုလ်များအားလုံး အချိန်အကန့်အသစ်မရှိ ပိတ်ခဲ့ရသည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-universities-suspend-exams-first-covid-19-cases-confirmed.html</ref> ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၏ ၇၅ နှစ်ပြည့် စိန်ရတုသဘင်အား တစ်ပတ်ကြာ ကျင်းပခဲ့ပြီး န.ဝ.တ အစိုးရမှ ကျပ်သိန်း ၆၃၀ တန် စိန်ရတုခန်းမကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့်အပြင် အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း နှစ်မျိုးလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာတံဆိပ်ခေါင်းများ - Myanmar Stamps issued during 1988 - now<!-- Bot generated title --> |url=http://tharaphi.webs.com/mm052.html |accessdate=12 August 2009 |archivedate=10 September 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910130820/http://tharaphi.webs.com/mm052.html }}</ref> == အထင်ကရ ဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့တွင် တရားမျှတမှုမရှိသော တက္ကသိုလ် စည်းမျဉ်းများအတွက် ကျောင်းသားများ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေစဉ် ဦးနေဝင်း၏ တပ်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တစ်ရာကျော်ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်အပြင် သမိုင်းဝင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦ (တ.က.သ အဆောက်အဦ) ပါ ဒိုင်းနမိုက်နှင့် ဖေါက်ခွဲ ဖျက်စီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျိုက်က္ကဆံကွင်းအတွင်း ပြသထားသော [[ဦးသန့်]]၏ ရုပ်အလောင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများမှ ခိုးယူပြီး နိုင်ငံတော်ဈာပနဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ပေးရန် ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး ဦးသန့် အလောင်းကို ပြန်လည် ယူငင်ခဲ့သောကြောင့် ကျောင်းသား အချို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ (၂၀၂၁)ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၅)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း ဆန္ဒပြကျောင်းသားများနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ထိပ်တိုက်တွေ့လုနီးနီးအခြေအနေ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂမှ ဦးဆောင်၍ "သမဂ္ဂရင်ပြင်နီ" ကျောက်တိုင်ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးဆောင်ရှေ့တွင် စိုက်ထူခဲ့သည်။ <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid026PfgBje8pVG3ox8w72MW4kuaSgSVhEuBVFSJ7nB9ZwDz4ikTzAYCjoioJe346p8Pl&id=518067831674293&mibextid=Nif5oz</ref> (၂၀၂၁) မတ်လ(၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားရာကျော် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ <ref>{{Cite web |date=2021-03-10 |title=Families left in the dark about 350 youth detained in Yangon |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/families-left-in-the-dark-about-350-youth-detained-in-yangon/ |url-access=registration |access-date=2026-02-08 |website=Frontier Myanmar |language=en}}</ref> == ဌာနများ == * [[သင်္ချာ]]ဌာန * [[ရူပဗေဒ]]ဌာန * [[ဓာတုဗေဒ]]ဌာန * [[ကုန်ထုတ်ဓာတု]]ဌာန * [[သတ္တဗေဒ]]ဌာန * [[ရုက္ခဗေဒ]]ဌာန * [[ဥပဒေ]]ဌာန * [[အင်္ဂလိပ်စာ]]ဌာန * [[မြန်မာစာ]]ဌာန * [[သမိုင်း]]ဌာန * [[နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးပညာ]]ဌာန * [[ဘူမိဗေဒ]]ဌာန * [[အရှေ့တိုင်းပညာ]]ဌာန * [[ကွန်ပျူတာ]]သိပ္ပံပညာဌာန * [[မနုဿဗေဒ]]ဌာန * [[ဒဿနိကဗေဒ]]ဌာန * [[စိတ်ပညာ]]ဌာန * [[ပထဝီဝင်]]ဌာန * [[စာကြည့်တိုက်နှင့် သုတပညာ]]ဌာန * [[ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ]]ဌာန * Fisheries and Aquaculture * ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာရေးဌာန * စီမံရေးရာဌာန * ဘဏ္ဍာဌာန * သင်တန်းရေးရာဌာန * နယ်‌မြေဖွံ့ဖြိုး‌ေးနှင့်ပြင်ဆင်ထိန်းသိမ်း‌ေးဌာနဖ ဖ ဖ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://yufund.org/index.php/departments |accessdate=9 March 2015 |archivedate=15 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150315140856/http://www.yufund.org/index.php/departments }}</ref> == အဆောင်များ == * အင်းဝဆောင် * ပဲခူးဆောင် * ဒဂုံဆောင် * အင်းလျားဆောင် * ပင်းယဆောင် * သထုံဆောင် * သီရိဆောင် * ရတနာဆောင် * စစ်ကိုင်းဆောင် * ရွှေဘိုဆောင် * ရာမညဆောင် *ဝေသာလီဆောင် *အမရာ‌‌ဆောင် *မန္တလေးဆောင် *တောင်ငူဆောင် == ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ == * [[ဆာမောင်ခင်]] *[[ဘကလေး၊ ဦး(ရွှေတလေး)|ကာတွန်း ဘကလေး]] * [[ဒေါက်တာဘမော်]] * [[ဘဟန်၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ ဘဟန်]] * [[လှဘေ၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ လှဘေ]] * [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] *[[သိပ္ပံမောင်ဝ]] * [[ဇော်ဂျီ (စာရေးဆရာ)|ဆရာဇော်ဂျီ]] * [[မင်းသုဝဏ်]] * [[မောင်လွန်းကြင်]] * [[ဦးရာဇတ်]] * [[ဦးနု]] * [[ဦးသန့်]] * [[ကောင်း၊ ဦး (စည်သူ)|ဦးကောင်း]] *[[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] * [[ဒေါက်တာမောင်မောင်]] *ဒေါက်တာ ဒေါ် [[မြင့်⁠မြင့်​ခင် (ဒေါက်​တာ)|မြင့်⁠မြင့်ခင်]] * [[ခင်မျိုးချစ်]] * ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ခင်ညွန့်]] *[[လူထုဒေါ်အမာ]] *[[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]] *[[ဝင်းဦး]] *[[ဝါဝါဝင်းရွှေ]] == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> File:Rangoon_university_student%27s_union.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦ File:ygnuni3.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ အဆောက်အဦကို တည်ဆောက်ပြီးစအချိန်၌ တွေ့ရစဉ် File:RangoonUniversityAdministrationBuilding.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရုံးတိုက် YU Judson Church.JPG|ယုဒသန်ဘုရားကျောင်း File:University Scho 35.JPG|ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်း (၂၀၁၂) File:YU Dhamma Hall.JPG|တက္ကသိုလ်များဓမ္မာရုံ File:Yadana Hall.JPG|ရတနာဆောင် </gallery> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Commons category-inline|Yangon University|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များ}} [[Category:ရန်ကုန်မြို့]] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] liifljl7egvq0yc0o2qda681xt5d0he 1027569 1027565 2026-04-25T09:38:44Z Shine Wai Maung 142014 /* ဌာနများ */ လိုအပ်နေသည်ကိုပြင်ထည့်ခဲ့သည်။ 1027569 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = University of Yangon | native_name = ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် | image = Yangon-university.png | image_size = 150px | caption = တံဆိပ်တော် | latin_name = Universitas Rangunensis | motto = နတ္ထိ သမံ ဝိဇ္ဇာ မိတ္တံ<br />(''natthi samaṃ vijjā mittaṃ'') | mottoeng = There's no friend like wisdom<br>(ပညာနှင့်တူသောမိတ်ဆွေသည်မရှိ) | established = {{start date and years ago|df=yes|1878}} | type = အများပိုင် | rector = တင်မောင်ထွန်း | undergrad = ၄၁၉၄ | postgrad = ၅၇၄၈ | city = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]] ၁၁၀၄၁၊ [[ရန်ကုန်မြို့]] | state = [[ရန်ကုန်တိုင်း]] | country = [[မြန်မာ]] | coordinates = {{coord|16|49|48|N|96|08|06|E|region:MM_type:edu|display=inline,title}} | campus = မြို့တွင်း | former_names = {{plainlist| * ရန်ကုန်ကောလိပ် (၁၈၇၈) * အစိုးရကောလိပ် (၁၉၀၆) * တက္ကသိုလ်ကောလိပ် (၁၉၂၀ အ‌စောပိုင်း) * ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ် (၁၉၆၄)}} | website = {{url|uy.edu.mm}}| | faculty = ၁၃၁၃ | affiliations = [[အာဆီယံတက္ကသိုလ်များကွန်ရက်]] (AUN)၊ [[Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning|ASAIHL]] }} ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော [[တက္ကသိုလ်]] ဖြစ်သည်။ [[အရှေ့တောင်အာရှ]]၏ အစောဆုံး တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ == တည်နေရာ == [[File:diamon dulible stamp.jpg|thumb|left|150px|[https://tharaphima.wixsite.com/tharaphi/during1988-2011 ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စိန်ရတု အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း]]] ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ်မြို့နယ်၊ [[ အင်းလျားကန် ]]၏ အနောက်တောင်ဘက်၊ [[ပြည်လမ်း]] နှင့် တက္ကသိုလ်ရိပ်သာလမ်းတို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်မတက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်း နှင့် လှိုင်ကျောင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး၊ ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်းမှာ ပင်မကျောင်းဝင်းအတွင်းရှိသည်။ ဘွဲ့နှင်းသဘင်အနီးရှိ အထင်ကရသစ်ပုတ်ပင်ကြီးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၂ ရက်နေ့က တိုက်ခတ်သွားသော [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]]ဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး မားမားမတ်မတ် ဆက်လက်ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ-အိန္ဒိယရှိ ကာလကတ္တားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ ရန်ကုန် ကောလိပ် အဖြစ် စတင် တည်ထောင် ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီဒေသများ၏ ပညာရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သော ပညာရေးဌာနမှ တိုက်ရိုက် ကိုင်တွယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် အစိုးရကောလိပ် ဟု အမည်ပြောင်း ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၂၀ တွင် ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ် နှင့် ဂျပ်ဆင်(ယုဒသန်)ကောလိပ် ဟူ၍ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ယူနီဗာစီတီ ကောလိပ်မှာ ဘာသာရေး နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကျောင်းဖြစ်ပြီး၊ [[ဂျပ်ဆင်ကောလိပ်]]မှာ နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာ အခြေပြု ကျောင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန် နှစ်ခြင်းခရစ်ယာန် သာသနာပြုအဖွဲ့မှ ဂျပ်ဆင်ကောလိပ် အား ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ သီးခြားလွတ်လပ်သည့်ကျောင်း အဖြစ် အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို အင်္ဂလန် နိုင်ငံရှိ [[အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ်|အောက်စဖို့]] နှင့် [[ကိန်းဘရစ်ချ် တက္ကသိုလ်|ကိန်းဘရစ်ချ်]] တက္ကသိုလ်တို့၏ စနစ်အတိုင်း ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ နှင့် ၅၀ ခုနှစ်များ အတွင်းတွင် အရှေ့တောင် အာရှ၏ အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး အာရှဆင့်တွင်လည်း ထိပ်တန်း ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အခြား အာရှနိုင်ငံ များမှ ကျောင်းသားများ လာရောက် ပညာဆည်းပူးရာ တက္ကသိုလ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ပါမောက္ခများ ကောင်စီ၊ ပညာရှင်များနှင့် အစိုးရအရာရှိများ ပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ လက်ထက်တွင် အဆင့်မြင့် ပညာရေး ဦးစီးဌာနမှ တိုက်ရိုက်ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းတွင်း သင်ကြားရေး ဘာသာစကားအားလည်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှ မြန်မာဘာသာသို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြန်သည်။ မကြာမီ ပညာရေး အဆင့်အတန်း တဖြည်းဖြည်း နိမ့်ကျလာခဲ့ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမှ အသိအမှတ်ပြုခြင်းများ ရပ်တန့် သွားခဲ့ရသည်။ ဆေးပညာ၊ ဘောဂဗေဒ နှင့် ပညာရေးဌာနများအား သီးခြားကျောင်းများ အဖြစ် ခွဲထုတ်ပြီးချိန်တွင် ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ် ဟုအမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ၈၈၈၈ လူထု အုံကြွမှု ကာလအပြီးမှ စ၍ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သည် အချိန် အကန့်အသတ် မရှိ ပိတ်ထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ COE ဟူပြီး ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့သည်။ (၂၀၂၀)ခုနှစ် မတ်လတွင် COVID-19 ကပ်ရောဂါ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်တွေ့ရှိသဖြင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အပါအဝင် တက္ကသိုလ်များအားလုံး အချိန်အကန့်အသစ်မရှိ ပိတ်ခဲ့ရသည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-universities-suspend-exams-first-covid-19-cases-confirmed.html</ref> ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၏ ၇၅ နှစ်ပြည့် စိန်ရတုသဘင်အား တစ်ပတ်ကြာ ကျင်းပခဲ့ပြီး န.ဝ.တ အစိုးရမှ ကျပ်သိန်း ၆၃၀ တန် စိန်ရတုခန်းမကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့်အပြင် အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း နှစ်မျိုးလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာတံဆိပ်ခေါင်းများ - Myanmar Stamps issued during 1988 - now<!-- Bot generated title --> |url=http://tharaphi.webs.com/mm052.html |accessdate=12 August 2009 |archivedate=10 September 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910130820/http://tharaphi.webs.com/mm052.html }}</ref> == အထင်ကရ ဖြစ်ရပ်များ == ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့တွင် တရားမျှတမှုမရှိသော တက္ကသိုလ် စည်းမျဉ်းများအတွက် ကျောင်းသားများ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေစဉ် ဦးနေဝင်း၏ တပ်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တစ်ရာကျော်ခန့် သေဆုံးခဲ့ရသည့်အပြင် သမိုင်းဝင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦ (တ.က.သ အဆောက်အဦ) ပါ ဒိုင်းနမိုက်နှင့် ဖေါက်ခွဲ ဖျက်စီးခံခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၄ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျိုက်က္ကဆံကွင်းအတွင်း ပြသထားသော [[ဦးသန့်]]၏ ရုပ်အလောင်းကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများမှ ခိုးယူပြီး နိုင်ငံတော်ဈာပနဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်ပေးရန် ဆန္ဒပြ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်မှ ကျောင်းဝင်းအတွင်း ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး ဦးသန့် အလောင်းကို ပြန်လည် ယူငင်ခဲ့သောကြောင့် ကျောင်းသား အချို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ (၂၀၂၁)ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၁)ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူများတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၅)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဝင်းအတွင်း ဆန္ဒပြကျောင်းသားများနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ထိပ်တိုက်တွေ့လုနီးနီးအခြေအနေ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂမှ ဦးဆောင်၍ "သမဂ္ဂရင်ပြင်နီ" ကျောက်တိုင်ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးဆောင်ရှေ့တွင် စိုက်ထူခဲ့သည်။ <ref>https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid026PfgBje8pVG3ox8w72MW4kuaSgSVhEuBVFSJ7nB9ZwDz4ikTzAYCjoioJe346p8Pl&id=518067831674293&mibextid=Nif5oz</ref> (၂၀၂၁) မတ်လ(၃)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားရာကျော် ဖမ်းဆီးခံရသည်။ <ref>{{Cite web |date=2021-03-10 |title=Families left in the dark about 350 youth detained in Yangon |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/families-left-in-the-dark-about-350-youth-detained-in-yangon/ |url-access=registration |access-date=2026-02-08 |website=Frontier Myanmar |language=en}}</ref> == ဌာနများ == * [[သင်္ချာ]]ဌာန * [[ရူပဗေဒ]]ဌာန * [[ဓာတုဗေဒ]]ဌာန * [[ကုန်ထုတ်ဓာတု]]ဌာန * [[သတ္တဗေဒ]]ဌာန * [[ရုက္ခဗေဒ]]ဌာန * [[ဥပဒေ]]ဌာန * [[အင်္ဂလိပ်စာ]]ဌာန * [[မြန်မာစာ]]ဌာန * [[သမိုင်း]]ဌာန * [[နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးနှင့်နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ]]ဌာန * [[ဘူမိဗေဒ]]ဌာန * [[အရှေ့တိုင်းပညာ]]ဌာန * [[ကွန်ပျူတာ]]သိပ္ပံပညာဌာန * [[မနုဿဗေဒ]]ဌာန * [[ဒဿနိကဗေဒ]]ဌာန * [[စိတ်ပညာ]]ဌာန * [[ပထဝီဝင်]]ဌာန * [[စာကြည့်တိုက်နှင့် သုတပညာ]]ဌာန * [[ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာ]]ဌာန * Fisheries and Aquaculture * ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ရေဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာရေးဌာန * စီမံရေးရာဌာန * ဘဏ္ဍာဌာန * သင်တန်းရေးရာဌာန * နယ်‌မြေဖွံ့ဖြိုး‌ေးနှင့်ပြင်ဆင်ထိန်းသိမ်း‌ေးဌာနဖ ဖ ဖ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://yufund.org/index.php/departments |accessdate=9 March 2015 |archivedate=15 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150315140856/http://www.yufund.org/index.php/departments }}</ref> == အဆောင်များ == * အင်းဝဆောင် * ပဲခူးဆောင် * ဒဂုံဆောင် * အင်းလျားဆောင် * ပင်းယဆောင် * သထုံဆောင် * သီရိဆောင် * ရတနာဆောင် * စစ်ကိုင်းဆောင် * ရွှေဘိုဆောင် * ရာမညဆောင် *ဝေသာလီဆောင် *အမရာ‌‌ဆောင် *မန္တလေးဆောင် *တောင်ငူဆောင် == ထင်ရှားသော ကျောင်းသားဟောင်းများ == * [[ဆာမောင်ခင်]] *[[ဘကလေး၊ ဦး(ရွှေတလေး)|ကာတွန်း ဘကလေး]] * [[ဒေါက်တာဘမော်]] * [[ဘဟန်၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ ဘဟန်]] * [[လှဘေ၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာ လှဘေ]] * [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] *[[သိပ္ပံမောင်ဝ]] * [[ဇော်ဂျီ (စာရေးဆရာ)|ဆရာဇော်ဂျီ]] * [[မင်းသုဝဏ်]] * [[မောင်လွန်းကြင်]] * [[ဦးရာဇတ်]] * [[ဦးနု]] * [[ဦးသန့်]] * [[ကောင်း၊ ဦး (စည်သူ)|ဦးကောင်း]] *[[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[နေဝင်း၊ ဦး|ဦးနေဝင်း]] * [[ဒေါက်တာမောင်မောင်]] *ဒေါက်တာ ဒေါ် [[မြင့်⁠မြင့်​ခင် (ဒေါက်​တာ)|မြင့်⁠မြင့်ခင်]] * [[ခင်မျိုးချစ်]] * ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ခင်ညွန့်]] *[[လူထုဒေါ်အမာ]] *[[နေဝင်း၊ ကောလိပ်ဂျင်|ကောလိပ်ဂျင်နေဝင်း]] *[[ဝင်းဦး]] *[[ဝါဝါဝင်းရွှေ]] == ဓာတ်ပုံများ == <gallery> File:Rangoon_university_student%27s_union.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ အဆောက်အဦ File:ygnuni3.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ အဆောက်အဦကို တည်ဆောက်ပြီးစအချိန်၌ တွေ့ရစဉ် File:RangoonUniversityAdministrationBuilding.jpg|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရုံးတိုက် YU Judson Church.JPG|ယုဒသန်ဘုရားကျောင်း File:University Scho 35.JPG|ဂျပ်ဆင်ဘုရားကျောင်း (၂၀၁၂) File:YU Dhamma Hall.JPG|တက္ကသိုလ်များဓမ္မာရုံ File:Yadana Hall.JPG|ရတနာဆောင် </gallery> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{Commons category-inline|Yangon University|ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်}} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိတက္ကသိုလ်များ}} [[Category:ရန်ကုန်မြို့]] [[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်နှင့်ကောလိပ်များ]] dbrh7hoyt30wt6obqk760toqhq6mq8m 0 3600 1027596 1025660 2026-04-25T11:50:31Z EricOng77 132463 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1027596 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}} {{Infobox ethnic group | group = ဗမာလူမျိုး | name = | flag = | flag_caption = | image = Veneration of Buddha.jpg | image_caption = ဗမာနန်းတော်တွင်းတွင် [[မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး)|မဟာမုနိ ဆင်းတုတော်]]အား ရှိခိုးနေပုံ (၁၉၁၂ ပန်းချီ) | image_alt = | image_upright = | total = <!-- total population worldwide --> | total_year = <!-- year of total population --> | total_source = | total_ref = <!-- references supporting total population --> | genealogy = | regions = {{flag|Myanmar}} ၃၅ သန်းခန့်<hr> {{flatlist| *{{flag|Thailand}} *{{flag|Malaysia}} *{{flag|Singapore}} *{{flag|United States}} *{{flag|China}} *{{flag|Australia}} *{{flag|Japan}} }} | region1 = {{flagcountry|Thailand}} | pop1 = ၂,၃၀၀,၀၀၀<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/03/30/in-thailand-exiled-burmese-communities-work-to-support-the-revolution-at-home_5979344_4.html | title=In Thailand, exiled Burmese communities work to support the revolution at home | newspaper=Le Monde.fr | date=30 March 2022 }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Japan}} | pop4 = ၂၈,၈၆၀<ref>{{cite book |chapter=15 Burmese: Refugees and Little Yangon |first=Kosei |last=Otsuka |title=Language Communities in Japan |doi=10.1093/oso/9780198856610.003.0016 |date=January 2022 |url=https://academic.oup.com/book/38834/chapter/337727805 }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Australia}} | pop3 = ၃၂,၆၆၅<ref>[[Census in Australia#2016|2016 Census of Australia]] [https://web.archive.org/web/20140116132606/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/myanmar.htm "Burmese Australians"]</ref> | region2 = {{flagcountry|Singapore}} | pop2 = ၅၀,၀၀၀<ref>{{cite web | url=https://asia.nikkei.com/Politics/Emigrants-in-Singapore-s-little-Myanmar-eye-their-homeland | title=Emigrants in Singapore's 'little Myanmar' eye their homeland }}</ref> | languages = [[ဗမာဘာသာစကား]] | religions = အဓိကအားဖြင့် [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု<br/> ခရစ်ယာန်နှင့် အစ္စလာမ် အနည်းငယ် | related_groups = {{flatlist| *[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]] *[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]] *[[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] * [[အာချန်လူမျိုး|မိုင်းသာ]] *[[မြိတ်လူမျိုး|တနင်္သာရီ(မြိတ်)]] * အခြား [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်လူမျိုးများ]]}} | footnotes = }} '''ဗမာလူမျိုး''' ({{lang-en|Bamar people}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံးသော လူမျိုးစုဖြစ်သည်။[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] အုပ်စုခွဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] စကားပြောအုပ်စု တွင်ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ ၏ ၆၈.၇၈% သို့မဟုတ် ၃၆ သန်းခန့်မျှရှိသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာ (ဗမာ)လူမျိုးအကြောင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa|access-date=27 August 2023|archive-date=27 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827230329/https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-bmaa-luumiuakeaang-sikeaangcraa}}</ref>မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း[[ဧရာဝတီမြစ်]]ဝှမ်းတ‌လျှောက်တွင်အခြေချနေထိုင်သူများဖြစ်ကြသည်။[[File: Burmese family portrait.JPG |thumb| Portrait of a Bamar family at the turn of the 20th century, during British rule]] == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == [[File:Sino-Tibetan Languages Map.png|thumb|တရုတ်-တိဗက်မိသားစုပြန့်နှံတည်ရှိမှု]] ဗမာလူမျိုးတို့သည် '''တိဗက်-ဗမာနွယ်'''(Tibeto-Burman) လူမျိုးနွယ်စုကြီးမှ အကြီးဆုံးသော လူမျိုးဖြစ်သည်။ '''မွန်ဂိုလွိုက်'''(Mongoloid race) ဖြစ်သည်<ref>[http://dictionary.infoplease.com/mongoloid Meaning of Mongoloid | Infoplease<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |title=Burmese {{!}} Beyond Highbrow - Robert Lindsay<!-- Bot generated title --> |url=http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ |accessdate=17 June 2013 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726030756/http://robertlindsay.wordpress.com/category/raceethnicity/asians/se-asians/burmese/ }}</ref> ဟု မြန်မာသမိုင်းပညာရှင် သမိုင်းပါမောက္ခဆရာကြီး[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] က မှတ်ချက် ပြုသည်။ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံဟု ခေါ်သော နေရာတွင် ယခင်အနှစ် ၄၀၀,၀၀၀ လောက်က လက်နက်ကို အသုံးပြုတတ်ပြီ ဖြစ်သော ရှေးလူများ နေထိုင် ခဲ့ကြသည်။ ရာသီဥတုမှာ ယခုအခါထက် ပို၍ အေးသည်။ မိုးမှာ ယခုထက် သုံးဆမှ ခြောက်ဆခန့် ပိုသဖြင့် မိုးစွေကာလဟု ခေါ်ရသည်။ ယခင် အနှစ် ၂၀၀,၀၀၀ လောက်မှ စ၍ ထို ရှေးလူများသည် လက်နက် လုပ်တတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်လာသည်။ အလွန်အေးသော မြောက်လေကို ကြောက်သဖြင့် တောင်စောင်းများ၌ တောင်ဘက်သို့ အပေါက်လှည့်သော ဂူများတွင်သာ နေကြသည်။ ယခင်အနှစ် ၄၀,၀၀၀ လောက်မှ စ၍ လူအစစ်များ ဖြစ်လာ ကြသည်။ ရာသီဥတုမှာ ယခင်အနှစ် ၁၀,၀၀၀ မှ စ၍ တဖြည်းဖြည်း ယခု ရာသီဥတုမျိုး ဖြစ်လာသည်။ ယခင်အနှစ် ၁၁,၀၀၀ ခန့်က ထိုသူများ နေခဲ့သော ပြဒါးလင်းဂူတွင် သူတို့ ရေးဆွဲခဲ့သော ကျောက်ခေတ်ဟောင်း နံရံ ပန်းချီကား တို့ကို တွေ့နိုင်သည်၊၊ ယခု ဆင်၊ ဝက်၊ သမင်တို့နှင့် တူသော ပုံများ၊ အရိုးသာ ဖော်ပြသော ငါးနှင့် လက်ဝါးပုံများကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ဂူတွင်းမှ မြင်ရသော နေထွက်ပုံမှာ ရှုခင်းကား ဖြစ်မည် ထင်ရသည်။ မြန်မာတို့သည် ခရစ် ၁၁ရာစုနှစ်မှ စ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာကို လက်ခံခဲ့၍ မည်သည့် ကိစ္စမဆို ဗုဒ္ဓသာသနာကို ထိပ်တန်းက ထား၍ စဉ်းစား ဆောင်ရွက်သော ဓလေ့ကို ရခဲ့သည်။ မျိုးရိုး စဉ်ဆက်မှာ တိဗက် တရုတ်နှင့် နီးစပ်သဖြင့် တရုတ် ဘက်မှ ဓလေ့ များစွာလည်း မြန်မာတို့ ယခုတိုင် ဆက်လက်၍ အသုံးပြု နေပါသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011/ |accessdate=8 June 2013 |archivedate=8 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090108114244/http://www.myanmarisp.com/History/General_Hsitory/his0011 }}</ref> မနုဿသမိုင်းအရ ဗမာလူမျိုးစုတို့သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ နာဂ၊ သက်၊ ကမ်းယံ၊ ပျူ တို့နောက်မှ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်သော်လည်း ပျူတို့ ထူထောင်သည့် ပထမပြည်ထောင်စုကို အေဒီ ၈ ရာစုတွင် နန်ကျောက်တို့က ဖျက်ဆီးပြီးချိန် မတိုင်မီကပင် ရောက်ရှိနေထိုင်နေခဲ့ပြီးဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အေဒီ ၁၀ ရာစုမတိုင်မီအချိန်ကပင် ကျောက်ဆည် ၁၁ ခရိုင်တွင် အခြေချခဲ့ပြီး နောက်များမကြာမီတွင် မြစ်သား ၆ ခရိုင်၊ ပုဂံ နေပြည်တော်တို့ကို ထူထောင်ကာ ဒုတိယမြန်မာပြည်ထောင်စုကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်မြန်မာတို့က ထိုပြည်ထောင်စုကို ပထမပြည်ထောင်စုအဖြစ်သာ လက်ခံကြသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မွန်ဂို၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်၊ ရှမ်း၊ ကရင် အစရှိသည့် အတွင်း၊ အပြင်ရန်အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ဖူးပြီး အကြိမ်တိုင်းတွင် ပြည်ထောင်စု၏ ဦးဆောင်သူနေရာကို ပြန်လည်ကာရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည်။ [[အနော်ရထာ]]၏ ပထမပြည်ထောင်စု(ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး)၊ [[တပင်ရွှေထီး]]-[[ဘုရင့်နောင်]]တို့ ၏ဒုတိယပြည်ထောင်စု(ဒုတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး)၊ [[အလောင်းဘုရား]]၏ တတိယပြည်ထောင်စု(တတိယမြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီး)တို့ကိုတည်ထောင်ကာ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အောင်နိုင်သူများအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]] အပြီးတွင် မဏိပူရ၊အာသံ၊တနင်္သာရီနှင့်ရခိုင် ဒေသများကို အင်္ဂလိပ်တို့ထံ ပေးအပ်ခဲ့ရပြီး ၁၈၈၆ တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှ အင်ပါယာအတွင်းသို့ ကျ‌ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ အိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုခေါင်းဆောင်များ၏ ဦးဆောင်ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ (၄) ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်မှု အောက်မှ လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်|မြန်မာပြည်]] အဖြစ်ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရ ကို[[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]] ပြီး [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]] အဖြစ် ကူးပြောင်းကာ [[တစ်ပါတီစနစ်|တစ်ပါတီ]] ဗဟိုဦးစီးစနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၂၆ နှစ်အကြာ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၈၈၈၈အရေးခင်း]] ကြောင့် တစ်ပါတီစနစ်ပျက်သုဉ်းသော်လည်း [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ နောက်တစ်ကြိမ် အာဏာသိမ်းကာ ၂၀၁၀ထိ ၁၉ နှစ်ကြာ နဝတ နအဖ စသောကောင်စီအမျိုးမျိုးဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပါတီစုံ [[ဒီမိုကရေစီ]]စနစ်သို့ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး [[ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂ‎]]၊ [[အာဆီယံ]]၊ [[WTO]] စသည့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် ပါဝင်သည်။ [[File:Nat-ein.jpg|thumb|ရန်ကုန်မြို့ရှိ နတ်စင်တစ်စင်]] မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်မလာမီ နှစ်ပေါင်း ၄,၀၀၀ ကျော်ခန့်အချိန်က ဗမာလူမျိုးတို့သည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ဘက် [[ကန်းစုပြည်နယ်|ကန်စုဒေသ]]၊ ထောင်မြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ သက်သေအထောက်အထားအားဖြင့် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘွားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုရန်ခက်သကဲ့သို့ ငြင်းပယ်နိုင်ခြင်းလည်းမရှိပေ။ တွေ့ရှိရသည့် ထိုလူမျိုးစုတို့၏ ကျန်ရစ်သောအသုံးအဆောင်များမှာ အတော်အတန်အဆင့်မြင့်သည့် ကျောက်ခေတ်နှောင်းလက်ရာမျိုးရှိပြီး ခေတ်ပြိုင်တရုတ်လက်ရာများနှင့် ရေချိန်ညီသောယဉ်ကျေးမှုမျိုးရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ တရုတ်တို့၏အင်အားကြီးမားစွာနယ်ပယ်ချဲ့ထွင်လာမှုများ၊ လူမျိုးစုအချင်းအချင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အဆိုပါလူမျိုးစုသည် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြသည်။ ထိုသို့ လွတ်လပ်မှုအတွက် ရွှေ့ပြောင်းရာတွင် ပေးဆပ်ရသော တန်ဖိုးမှာ အနှစ် ၃,၀၀၀ နီးပါးမျှတိမ်ကောခဲ့ရသည့်ယဉ်ကျေးမှုပင်ဖြစ်တော့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မိမိတို့လူမျိုးစုလွတ်မြောက်ရေးအတွက် ယဉ်ကျေးမှုကို ပစ်ပယ်ကာ ရောက်ရာအရပ်မှ ယဉ်ကျေးမှုများရောနှောလာသည်ကို လက်ခံခဲ့ရခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပုဂံတွင်အခြေချသည့် အေဒီ ၁၁ရာစုက ဗမာတို့ယဉ်ကျေးမှုသည် အေဒီ ၁၁ရာစု တရုတ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ယှဉ်လျှင် များစွာကွာခြားခဲ့ပြီး ရောနှောထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုများအား လိုတိုးပိုလျှော့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုသစ်လွင်ကောင်းမွန်သော ယဉ်ကျေးမှု အဆင့်အတန်းကို ဖန်တီးတီထွင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြင့် ခရစ်နှစ်၇ ရာစုများအရောက်တွင် ထိုလူမျိုးစုသည် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်သို့ရောက်လာပြီဖြစ်ပြီး တရုတ်မှတ်တမ်းများတွင် '''မန်းမန်''' ဟုခေါ်သည့် လူရိုင်းအုပ်စုကြီးအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအုပ်စုကြီးအတွင်းမှ '''မန်'''ဟုခေါ်သည့် လူမျိုးစုမှ မိမိတို့အကြီးအကဲဖြစ်သူကို '''မင်း'''၊'''မင်းစော''' ဟုခေါ်ကြပြီး စစ်မက်ရေးရာကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်လာသည်။ သို့သော် မွေးမြူရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း ဆောင်ရွက်ကြကြောင်း သိရှိရသည်။ ထိုစဉ်ကပင် အိမ်ကြက်ကို မွေးမြူနေပြီဖြစ်သည်ဟု သိရှိရသည်။ ထိုလူမျိုးသည် ထကြွလုံ့လရှိပြီး စစ်ရေးတွင်အလွန် အားသန်သူများဖြစ်သည် ဟုဆိုသည်။ စစ်ပွဲများတွင် လှံနှင့် မြင်းစီးကျွမ်းကျင်မှုကို အသုံးချကာ တိုက်ခိုက်သည်။ အမျိုးသားများသာမက အမျိုးသမီးများပါ မြင်းကိုကျွမ်းကျင်စွာ စီးနင်းနိုင်သည်။ လေးမြားအတတ်တွင် ကျင်လည်ကာ အဆိပ်လူးမြားဖြင့်လည်း ရန်သူကိုတိုက်ခိုက်လေ့ရှိသည်။ ခြေတံရှည်အိမ်များတည်ဆောက်နေထိုင်သည်။ ဘောင်းဘီဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ခေါင်းပေါင်းအနီကို ပေါင်းလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ ၈ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် နန်ကျောက်တို့၏ အုပ်စီးမှုကိုခံလာရပြီး ခရစ်နှစ် ၇၉၄ ခန့်တွင် နန်ကျောက်လက်အောက်ခံဖြစ်ရသည်။ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် နန်ကျောက်တို့၏ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမြေအား ကျူးကျော်စစ်ပွဲများတွင် တပ်ဦးမှ အများဆုံးပါဝင်ရလေ့ရှိသည်။''' မန်းမန်'''စစ်သည်များသည် အလွန်သတ္တိရှိပြီး သစ္စာလည်းမြဲသည်ဟုဆိုလေ့ရှိသည်။ စစ်ပွဲတွင် မန်းမန်စစ်သည်တစ်ဦးအား ဖမ်းဆီးရမိ၍ မည်သို့ပင်ရိုက်နှက်စစ်ဆေးစေကာမူ မည်သည့်လျှို့ဝှက်ချက်ကိုမှ ပြောပြမည်မဟုတ်ဟု ဆိုသည်။ ==မျိုးရိုးဗီဇ== ဗမာလူမျိုးများသည် တရုတ်–တိဗက် မျိုးရင်းဝင် လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ယနေ့မြန်မာမြေပေါ်သို့ တရုတ်နှင့် တိဗက်ဒေသများမှ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် ပြောင်းရွေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြနိုင်ကြောင်းကို ဗမာလူမျိုးများတွင်တွေ့ရသော Y-chromosome မျိုးရိုးဗီဇ (Y-DNA haplogroup) များက ထင်ဟပ်ပြသနေသည်။ ဗမာလူမျိုးများတွင်တွေ့ရအများဆုံး Y-DNA haplogroup သည် O-M175 ဖြစ်ပြီး [[အရှေ့အာရှ]]သားများတွင် တွေ့ရများသော မျိုးရိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းအောက်တွင် တရုတ်နှင့် တိဗက်–ဗမာအုပ်စုများနှင့် ဆက်နွယ်သော O2 (O-M122) နှင့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်–ခမာ]]အုပ်စု၊ [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ–ဒိုင်အုပ်စု]]များနှင့် ဆက်နွယ်သော O1b1a1a (O-M95) တို့ကို အဓိကတွေ့ရသည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref><ref>Underhill et al., 2001</ref> ဗမာလူမျိုးများက မြန်မာမြေပေါ်သို့ ပြောင်းရွေ့လာစဉ် ရာစုနှစ်များစွာကြာ မွန် နှင့် ရှမ်း အုပ်စုများ နှင့် ထိတွေ့ပေါင်းသင်းမှုများ ၊မျိုးရိုးပေါင်းစည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်းကို ပြသသည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref><ref>Hallast et al., 2021</ref> အညာဒေသ(မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း) နေထိုင်သော ဗမာလူမျိုးများသည် ပုဂံခေတ်အစောပိုင်းမှ စတင်၍ ဗမာယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအလယ်ဗဟိုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သဖြင့် တိဗက်–ဗမာ မူလအစ မျိုးရိုးဗီဇကို အတော်အတန် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် C-M217 ကို အနည်းအကျဉ်းတွေ့ရနိုင်ပြီး ယင်းသည် ရှေးဟောင်း [[မွန်ဂိုမျိုးနွယ်စုများ|မွန်ဂို]]နှင့် မြောက်အာရှဒေသမှ ရွေ့ပြောင်းမှုများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်နိုင်သည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref>အကြေဒေသ(မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း) ဗမာလူမျိုးများသည် မွန်လူမျိုးများနှင့် ရာစုနှစ်များကြာ နီးစပ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် မွန်–ခမာ မျိုးရိုးဗီဇ အလွှာပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။<ref>Wang et al., 2021; Karafet et al., 2005</ref> ဗမာလူမျိုးတွင် အိန္ဒိယလွှမ်းမိုးမှုမှာ ယဉ်ကျေးမှုဘက်မှာ ကြီးမားသော်လည်း မျိုးရိုးဗီဇဘက်တွင် လူဦးရေတစ်အခုလုံးအတွက် နည်းပါးသည်။အညာနှင့် မြောက်ပိုင်းဒေသများရှိ ကျေးရွာများတွင် အထူးလွှမ်းမိုးမှု မရှိသလောက်ဖြစ်သည်။ အဖမျိုးရိုးဘက်တွင် တိဗက်–ဗမာ မျိုးရိုးများ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း မိခင်ဘက် မျိုးရိုးဗီဇ (mtDNA) တွင် အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်တွေ့ရများသော Haplogroup M နှင့် N (အထူးသဖြင့် M7၊ M21၊ N9) တို့ကို အဓိကတွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် ပြောင်းရွေ့လာသော ယောက်ျားသား ဘိုးဘေးများက ဒေသခံ အမျိုးသမီးများနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။<ref>Kivisild et al., 2002</ref> == မြန်မာနိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်လာခြင်း == စစ်တိုက်သန်သူများဖြစ်သော်လည်း မိမိတို့ကို အုပ်စီးထားသည့် နန်ကျောက်များခိုင်းသကဲ့သို့ အချိန်ကြာမြင့်စွာ လှည့်လည်တိုက်ခိုက်ခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်သည်ကြောင့်တစ်ကြောင်း၊ နဂိုကပင်လွတ်လပ်မှုကို အလေးထားသည့်လူမျိုးဖြစ်သည်ကြောင့် တစ်ကြောင်း ခရစ်နှစ် ၉ ရာစုမတိုင်မီကပင် နန်ကျောက်အုပ်ချုပ်သည့် ပြည်နယ်အတွင်းမှ အုပ်စုလိုက်စတင်ထွက်ခွာလာကြသည်။ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင် နေရာဒေသအတော်များများကို ရောက်ဖူးပြီးဖြစ်သဖြင့် မိမိတို့နှင့် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်မည့် ဒေသကို ရွေးချယ်နိုင်ပြီဖြစ်သည်။ သို့ဖြင့် ပူပြင်းစိုစွတ်သော [[ငှက်ဖျားရောဂါ]]ကဲ့သို့ ရောဂါဆိုးမျိုးရှိရာ ဒေသများကို ရှောင်ရှားကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဗဟိုဒေသ၊ ပူအိုက်ခြောက်သွေ့ကာ ရောဂါဘယဘေးကင်းရှင်းသည့် ဒေသကို ရွေးချယ်အခြေချလေတော့သည်။ မြန်မာ့မြေပထဝီအနေအထားကို သိရှိပြီးဖြစ်သကဲ့သို့ မိမိတို့အား ခုခံသူမရှိမည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် သံလွင်မြစ်ကို စုန်ဆင်းကာ မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ဗဟိုမြန်မာဒေသကို အရှေ့တောင်ထောင့်မှ ဝင်ရောက်သည်။ ထို့နောက် စိုက်ပျိုးမြေကောင်းမွန်သည့် ကျောက်ဆည်နှင့် မင်းဘူးဒေသများကို မွန်၊သက်၊ပလောင် နှင့် ပျူတို့ထံမှ လုယူသည်။(လုယူသည်ဟုဆိုရာတွင် တစ်ပြိုင်နက် စစ်ပြု၍ ယူသည်မျိုးရှိနိုင်သကဲ့သို့ လူဦးရေအတိုးအပွားပေါ်တွင် အခြေပြုကာ ဝါးမျိုခြင်းလည်း ရှိနိုင်သည်။) ထို့နောက် ဆက်သွယ်ရေး၊ရိက္ခာရရှိနိုင်မှုနှင့် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကို သုံးသပ်ကာ မြို့တော်အဖြစ် အလယ်ဗဟိုတွင်ရှိသည့် ပုဂံကိုထူထောင်သည်။ ထိုနောက် မိမိအရင်လူမျိုးများဖြစ်သည့် [[ပျူ]]နှင့် [[မွန်]]တို့ထံမှ ဘာသာစကား၊ဘာသာရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှုများကို လက်ခံသုံးစွဲလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် အောင်နိုင်သူများသည် ယဉ်ကျေးမှုဖြင့်ကျဆုံးပြီဟု ဆိုရလောက်အောင်ပင်ဖြစ်တော့သည်။ ပလောင်နှင့် မွန်လူမျိုးများထံမှ ဆည်ရေသောက်လယ်ယာမြေစိုက်ပျိုးနည်းစနစ်ကို ရယူကာ စိုက်ပျိုးရေးကို အကြီးအကျယ်တိုးချဲ့သည်။ တောများကိုခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းကာ စိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ဖော်ထုတ်သည်။ သို့ဖြင့် ရွှေဘို၊မုံရွာ၊ပခုက္ကူ၊စစ်ကိုင်း နှင့် မန္တလေးအစရှိသည့် ဒေသများတွင်လယ်စိုက်ပျိုးကြပြီး အခြားမြေဩဇာညံ့ဖျင်းသည့် အရပ်များတွင် ကွမ်း၊ထန်း အစရှိသည့် ဥယျာဉ်ခြံများကို လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အလွန်မှ ညံ့ဖျင်းသည့် မြေများတွင် ပြောင်း၊နှမ်း အစရှိသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးသည်။ ဤသို့ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ခြောက်သွေ့ဒေသကြီးတစ်ခုလုံးအား စိုက်ပျိုးမြေအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းမှာ အလွန်ပင်ဂုဏ်ယူဖွယ်ဖြစ်သည့် ကြီးမားသောအောင်မြင်မှုပင်ဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးဖြစ်ထွန်းကာ အခြေတကျနေထိုင်ခွင့်ရရှိလာပြီဖြစ်သဖြင့် လူဦးရေမှာလည်း အလျင်အမြန်ပင်တိုးပွားလာပြီး နယ်ပယ်မှာလည်း ကျယ်ပြန့်လာသည်။ == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == === မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် === အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာကုန်ဆုံး၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်ဖြစ်သည်။ သင်္ကြန်ဟူသော စကားလုံးသည် သက္ကတဘာသာစကား "သင်္ကန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီသို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့သင်္ကြန်သည်နက္ခတ်ဗေဒနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ ပေါင်းစပ်ကာ မြန်မာ့မြေပေါ်တွင် ဒေသန္တရဓလေ့များဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတချို့တွင် "သင်္ကြန်" ဟူသော စကားလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြ ထားပြီး နှစ်သစ်ကူးကာလ အလှူအတန်းများနှင့် ပတ်သက်သော အထောက်အထားများ ရှိသည်။<ref name="bagan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref>အင်းဝခေတ်တွင် သင်္ကြန်ပွဲတော်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော စာပေအထောက်အထားများ ရှိလာခဲ့သည်ရှင်မဟာရဌသာရ၏ ပျို့ကဗျာများတွင် တန်ခူးလအမွှမ်းတင် ကဗျာများတွင် သင်္ကြန်အခါသမယ၏ သာယာပုံနှင့် ရေသဘင်ပွဲအကြောင်းများကို ထည့်သွင်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း သင်္ကြန်ရက်တွင် သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ဘုရားရေသပ္ပာယ်ပွဲများ ကျင်းပပုံကို တွေ့ရှိရသည်။<ref name="ava">ရှင်မဟာရဌသာရ၊ "တံတားဦးတည် မိန့်တော်ပြန်ပျို့"။</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် အစည်ကားဆုံးနှင့် အထောက်အထား အများဆုံးခေတ်ဖြစ်သည်။ မန္တလေး နန်းတွင်းနှင့် စေတီပုထိုးများတွင် သင်္ကြန်ရက်၌ ဘုရင်ကိုယ်တိုင် ရေသပ္ပာယ်ပုံနှင့် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးပုံ (ဇီဝိတဒါနအလှူ) မှတ်တမ်းများ ရှိသည်။ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်ပုံ၊ သင်္ကြန်စာ ထုတ်ပြန်ပုံနှင့် နန်းတွင်းရေသဘင်ပွဲ ကျင်းပပုံများကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref name="konbaung">မောင်မောင်တင်၊ "ကုန်းဘောင်ဆက် ရာဇဝင်တော်ကြီး"။</ref> ယခုခေတ်တွင် မဏ္ဍပ်များ၊ တေးဂီတများနှင့်အတူ လူထုပျော်ပွဲရွှင်ပွဲအဖြစ် ကမ္ဘာအနှံ့ သိရှိလာကြသည်။ သင်္ကြန်ကာလတွင် ဗမာလူမျိုးတို့သည် စုပေါင်း၍ မုန့်လုံးရေပေါ် ပြုလုပ်ကာ ကျွေးမွေးကြသည်။ အချို့မုန့်လုံးများထဲတွင် ငရုတ်သီးထည့်၍ နောက်ပြောင်တတ်သော ချစ်စရာ ဓလေ့လည်း ရှိသည်။သင်္ကြန်သီချင်းများနှင့်အတူ ညီညာစွာ ကပြသော သင်္ကြန်ယိမ်းအကသည် ဗမာ့သင်္ကြန်၏ မရှိမဖြစ် အလှတရား ဖြစ်ပြီး ခေတ်ကာလ အခြေအနေများကို ဟာသနှော၍ တိုင်ပင်ညီညာစွာ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သော သံချပ်ထိုးခြင်းသည် ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှု၏ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြကွက် ဖြစ်သည်။<ref name="art">မောင်ကြည်သန့်၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ဆယ့်နှစ်လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၂၀၀၇။</ref> သင်္ကြန်ကာလတွင် ပိတောက်ပန်းမှာ ဗမာတို့၏ သင်္ကြန်သင်္ကေတများ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သင်္ကြန်အိုးထဲတွင် အတာပန်း (၇) မျိုး ထည့်၍ သိကြားမင်း လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်သည်ကို ကြိုဆိုကြသည့် ဓလေ့လည်းရှိသည်။ == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[သင်္ကြန်]] * [[မြန်မာသက္ကရာဇ်]] * [[မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု]] == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[Category:မြန်မာ့ပွဲတော်များ]] [[Category:မြန်မာ့သမိုင်း]] === ဝတ်စားဆင်ယင်မှု === ဗမာအမျိုးသမီး များသည် ရင်စေ့ ရှပ်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ပြီး ပိုးချည်ဖောက်ထားသော ကွင်းလုံချည်ကို ဝတ်ဆင်၍ပခုံးတွင်ပဝါလွှား ရင်တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင်ချထားသည်။ ဗမာအမျိုးသမီးများသည်ဆံ ပင်ကိုအထူးဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသားများမှာ ဦးခေါင်းတွင် ခေါင်းပေါင်းပေါင်း၍ တိုက်ပုံ ရင်စေ့နှင့် ပုဆိုးကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ == ဘာသာရေးနှင့်စာပေ == ===ဘာသာရေး=== {{main|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} ဘာသာအယူဝါဒအားဖြင့် အစပထမတွင် မဟာယာနဂိုဏ်း၊ ရိုးရာနတ်နှင့်ဟိန္ဒူနတ်တို့ကို ကိုးကွယ်သည်ဟု လေ့လာသိရှိရသည်။ အနော်ရထာမင်း လက်ထက်တွင် ထိုအယူကွဲဂိုဏ်းများကို နှိပ်ကွပ်ပြီး စစ်မှန်သည့် ထေရဝါဒ(မဟာယာနဂိုဏ်းက ဟိနယာနဟုခေါ်သည်။) [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ရန် ပျိုးထောင်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မဟာယာန နွယ်သော ပွဲကျောင်းအလေ့အထများ၊ ရိုးရာနတ်နှင့် ဟိန္ဒူဆိုင်ရာအလေ့အထများကို ညောင်ရမ်းခေတ်အထိ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ သက်သေအားဖြင့် ကျန်စစ်သားမင်း နန်းသစ်တည်ပြီး နန်းသိမ်းပွဲခံရာတွင် ဟိန္ဒူနတ်ဖြစ်သည့် ဗိဿနိုးနတ်ကို ပင့်ဖိတ်ပသခြင်း၊ တောင်ငူနန်းဆက်တွင်လည်း တောင်တွင်းရှင် မုန်ယိုဆရာတော်၊ ညောင်ရမ်းမင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်များတွင် ဗားမဲ့၊ ဗားမော့ အစရှိသည့် မွန်ဆရာတော်များကို ပင့်ဖိတ်ကာ နတ်မေးစေခြင်း အစရှိသည်တို့ကိုတွေ့ရသည်။ ===စာပေ=== ဗမာစာပေသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုံးသုံးစာပေစနစ်ဖြစ်ပြီး တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားမိသားစုဝင် ဗမာဘာသာအား ပုံဖော်ရေးသားထားသော စာပေများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဗမာစာရေးစနစ်သည် အိန္ဒိယမှ ပျံ့နှံ့လာသော ဘရာဟ္မီ (Brahmi) စာလုံးစနစ်မှ ဆင်းသက်လာပြီး မွန်စာရေးစနစ်မှတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။<ref>Daniels, Peter T. & Bright, William (1996). ''The World's Writing Systems''. Oxford University Press.</ref>ဗမာစာပေ၏အစပြုကာလကို ပုဂံခေတ် (၁၁–၁၃ ရာစု) တွင် တွေ့ရသော ကျောက်စာများမှ စတင်သတ်မှတ်ကြသည်။<ref>Aung-Thwin, Michael (2005). ''The Mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma''. University of Hawai‘i Press.</ref>ပုဂံခေတ်အတွင်း ဗမာစာပေသည် ဘာသာရေးစာပေများကို အဓိကအဖြစ် ရေးသားခဲ့ပြီး ပါဠိစာပေများကို ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ ဖန်တီးခြင်းတို့ တွင်အဓိကထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အင်းဝ၊ ဟံသာဝတီနှင့် တောင်ငူခေတ်များတွင် ဗမာစာပေသည် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ကဗျာ၊ သမိုင်း၊ ဥပဒေ၊ နန်းတွင်းစာပေများ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။<ref>Hall, D. G. E. (1960). ''A History of South-East Asia''. Macmillan.</ref>ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် (၁၈ ရာစုမှ ၁၉ ရာစု) ဗမာစာပေသည် အထူးတိုးတက်လာခဲ့ပြီး ကဗျာ၊ ပြဇာတ်၊ ရာဇဝင်နှင့် သဒ္ဒါစာပေများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်တွင် စာပေသည် နန်းတော်နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများအတွင်း အဓိကသင်ကြားခဲ့ကြသည်။<ref>Than Tun (1988). ''The Royal Orders of Burma''. Kyoto University.</ref>ကိုလိုနီခေတ်တွင် ပုံနှိပ်နည်းပညာ ဝင်ရောက်လာခြင်းကြောင့် ဗမာစာပေသည် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး သတင်းစာများ၊ ဝတ္ထုများနှင့် ခေတ်ဆန်းစာပေများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref>Hla Pe (1963). ''Burmese Literature''. Oxford University Press.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဗမာစာပေသည် ပုံနှိပ်စာပေ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်စာပေနှင့် မီဒီယာများမှတဆင့် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးလျက်ရှိပြီး မြန်မာယဉ်ကျေးမှု၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ {{main|မြန်မာစာပေ}} ယနေ့ မြန်မာစာပေအရေးအသားမှာ ဗမာစာကိုစံထားပြီး ရုံးသုံးစာအဖြစ်၊ မြန်မာစာအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ဟုဆိုနိုင်သည်။ စာပေအရေးအသားတွင် ဗမာတို့သည် အနွယ်တူသော ပျူတို့ထံမှ မသင်ယူခဲ့ဘဲ မွန်ဘာသာစကားပြောဆိုမှုကို မှီငြမ်းကာ အက္ခရာ အရေးအသားမှာလည်း မွန်တို့ထံမှ ရယူခဲ့သော်ငြား ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာကို တီထွင်ပြောဆိုရေးသားခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မျက်မှောက်ခေတ်တွင် ပျူကျောက်စာ အကြွင်းအကျန်များကို ဖတ်ရှု အဓိပ္ပာယ် ဖော်နိုင်ရန်ခက်ခဲနေရသည်။ ဗမာတို့သည် ခရစ်နှစ် ၁၁၁၃ မှ ၁၁၇၄ အတွင်း၌ မွန်ယဉ်ကျေးမှုကိုမှီငြမ်းပြု၍ သီးခြားယဉ်ကျေးမှု တည်ထောင်ရန် အားထုတ်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဒေါက်တာသန်းထွန်း၏ ခေတ်ဟောင်းမြန်မာ့ရာဇဝင် စာ-၂၅ ၌ တွေ့ရသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းဆရာတို့က မြန်မာစာသည် ပျူစာမှဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ပျူစာမှဆင်းသက်ရိုးမှန်လျှင် ပျူစာမှသည် မြန်မာစာဖြစ်လာစေရန် ခေတ်အဆက်ဆက် ဆင့်ကဲဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့သော ကြားခံစာပေမျိုး ရှိရမည်။ ယင်းကဲ့သို့မရှိခဲ့ကြောင်းကို ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာက သက်သေခံလျက် ရှိသည်။ [[မြစေတီကျောက်စာ|ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ]]၌ ပါဠိ၊ မြန်မာ၊ ပျူ၊ မွန် ဟူ၍ စာပေလေးမျိုးဖြင့် တစ်ပြိုင်တည်း ရေးထိုးထားသည်ကိုတွေ့ရှိနိုင်သည်။ ယင်းကျောက်စာမှာ အကြောင်းအရာတစ်ခုတည်းကို စာပေလေးမျိုးဖြင့် တစ်ခေတ်တည်းတွင် ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်မြန်မာစာသည် ပျူစာမှဆင်းသက်လာသည်ဟူသောအဆိုမှာ ခိုင်လုံသောအထောက်အထားမဟုတ်ချေ။ အလားတူစွာ မွန်စာမှဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုပြန်ရန်လည်း ယင်းကျောက်စာမှာပင် မွန်စာလည်း ပါရှိနေပြီးဖြစ်သောကြောင်းတည်း။ ယနေ့ထိ လူတို့သည် ပျူစာကိုကောင်းစွာ ရေရေလည်လည် ဖတ်တတ်သူဟူ၍ မရှိသေးချေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပျူတို့သည် ရခိုင်နှင့် မွန်တို့ကဲ့သို့ သီးခြားစာပေဖြင့် ရပ်တည်နေထိုင်လာခဲ့သော လူမျိုးများဖြစ်နေသောကြောင့်တည်း။ ဒေါက်တာသန်းထွန်းက သူ၏ခေတ်ဟောင်း မြန်မာ့ရာဇဝင်စာ-၁၂၂ တွင် ထိုလေးရာစုတွင် စာရေးနည်းပညာကို ပျူတို့ရကြလျက် မွန်နှင့်ရခိုင်တို့က ၆ ရာစုတွင်ရနေပြီးဖြစ်လျက် နောင်အခါ မြန်မာတို့က ပျူ၊ မွန် နှစ်ဦးစလုံး ထံမှ နည်းကိုမှီလျက် ၁၁ ရာစုတွင် ထိုပညာကိုရကြသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်ဟူ၍ ကောက်ချက်ချ ရေးသားခဲ့သည်။ အသစ်တွေ့ရှိထားသည့် [[စောလူးမင်းကျောက်စာ]] (၄၁၅ ခုနှစ်)မှာ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ခန့် [[မြစေတီကျောက်စာ|ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ]] ထက် စောခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များက ပြောဆိုသည်။ [[ဘာသာစကား]] ခြောက်မျိုးဖြင့် ရေး ထိုးထားသောကြောင့် ဘာသာအများဆုံးပါရှိသည့် ကျောက်စာတစ်ချပ် ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာဘာသာ]]ဖြင့် ရှစ်ကြောင်း၊ [[ပျူ]]၊[[ပါဠိ]]ဖြင့် ၁၄ ကြောင်းနှင့် ပျူစာစစ်စစ် ခုနစ်ကြောင်း စာကြောင်းရေ စုစုပေါင်း ၂၉ ကြောင်း ပါရှိသည်။ [[မွန်]]စာ အများဆုံးဖြင့် ရေး ထိုးထားရာဘက်၌ ပါဠိဘာသာဖြင့် ရှစ်ကြောင်း၊ မွန်ဘာသာဖြင့် ၁၅ ကြောင်း၊ ကျွမ်း (သို့မဟုတ်) ယွန်းဘာသာဖြင့် လေးကြောင်းဖြင့် စာကြောင်းရေ စုစုပေါင်း ၂၇ ကြောင်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။<ref name="autogenerated2">[http://thanlwinriver.blogspot.com/2013/12/blog-post_516.html သံလွင်: သက္ကရာဇ်ရေးထိုး မှတ်တမ်းတင်ထားသော အစောဆုံး ကျောက်စာအဖြစ် ဘာသာစကား ခြောက်မျိုးဖြင့် ရေးထိုးထားသည့် ပုဂံခေတ် စောလူးမင်း၏ကျောက်စာ မြစ်သားမြို့၌ တွေ့ရှိ<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/burmese/burma/2014/01/140108_mya_zedi_script_.shtml စောလူးမင်း ကျောက်စာ ပေတော ပရဟိတ ကျောင်းအတွင်းတွေ့ - BBC Burmese - မြန်မာ့ရေးရာ<!-- Bot generated title -->]</ref> ရခိုင်စာ မပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။ ==ထင်ရှားသောဗမာလူမျိုးများ== * [[အောင်ဆန်း|အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] *[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] *[[သန့်၊ ဦး|ဦးသန့်(ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်)]] * [[မှိုင်း၊ ကိုယ်တော်၊ သခင်|မြန်မာစာပေပညာရှင် ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]] * [[နု၊ ဦး|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု]] * [[မြ၊ သခင်|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးသခင်မြ]] * [[ဘချို၊ ဦး (ဒီးဒုတ်)|အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]] *[[သခင်စိုး]] *[[သခင်သန်းထွန်း]] *[[ဦးကျော်ငြိမ်း]] *[[ဒေါက်တာဘမော်]] *[[ကိုဗဟိန်း]] *[[ဦးဗဆွေ]] *[[ဦးမြင့်သိန်း]] *[[ကျော်ဇော၊ ဗိုလ်ချုပ်|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော]] *[[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်မှူး စိန်မှန်]] *[[မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်]] *[[သန်းထွန်း၊ ဒေါက်တာ|ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] * [[အောင်ကြီး၊ ဦး|ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး]] * [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း) သူရ ဦးတင်ဦး]] * [[မောင်မောင်၊ ဒေါက်တာ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဒေါက်တာ မောင်မောင်]] *[[နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနေဝင်း]] *[[စောမောင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စောမောင်]] * [[သန်းရွှေ|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]] * [[သိန်းစိန်၊ ဦး|နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး(ငြိမ်း)]] * [[ဝီရသူ (မစိုးရိမ်)|မစိုးရိမ်တိုက်သစ် နာယက ဆရာတော် ဦးဝီရသူ]] *[[လင်းယုန်နီ]] *[[ချစ်ဦးညို]] *[[စွမ်းရည်၊ မောင်၊ စာရေးဆရာ|မောင်စွမ်းရည်]] *[[အောင်သင်း]] *[[ဆရာစံ]] *[[သခင်ဖိုးလှကြီး]] *[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] *[[ဗိုလ်စံဖဲ]] ==ဗမာလူမျိုးစု== မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား ဗမာလူမျိုးစု (၉)စု ရှိသည်။ အက္ခရာစဉ်အတိုင်း စဉ်ထားသည်။ # [[ကတူးလူမျိုး]] # [[ကနန်းလူမျိုး]] # [[ဆလုံလူမျိုး]] # [[ထားဝယ်လူမျိုး]] # [[ဖွန်းလူမျိုး]] # ဗမာလူမျိုး # [[မြိတ်လူမျိုး]] # [[ယဘိန်းလူမျိုး]] # [[ယောလူမျိုး]] ဘာသာဗေဒအရ ဗမာနွယ်အုပ်စုသည် တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားမိသားစုအောက်ရှိ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။<ref>Bradley, David (1997). "Tibeto-Burman languages and classification". In: Bradley, D. (ed.), Papers in Southeast Asian Linguistics No.14.</ref> ပါဝင်သော လူမျိုးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် — #[[ဗမာလူမျိုး]] #[[အင်းသားလူမျိုး]] #[[ဖွန်းလူမျိုး]] #[[တောင်ရိုး]] #[[ရခိုင်]] #[[ဓနု]] #[[မရမာ လူမျိုး|မရမာလူမျိုး]] #[[ယော]]၊[[ထားဝယ်]]၊[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]] <ref>Okell, John (1969). ''A Reference Grammar of Colloquial Burmese''. Oxford University Press.</ref> == ကျမ်းကိုး == <references/> * မြန်မာသမိုင်းပုံ- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]] {{ မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ဗမာလူမျိုးစု]] lh12lfmdqrwz15ouzxi69b8v05y8rt8 0 3666 1027532 1027250 2026-04-25T07:23:14Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/~2026-22436-47|~2026-22436-47]] ([[User talk:~2026-22436-47|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Lthar854|Lthar854]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 871739 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြိတ်မြို့ |native_name = |other_name = Mergui |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ |seat = |seat_type = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] |image_skyline = မြိတ်မြို့.jpg |image_map = |map_caption = မြိတ်မြို့တည်နေရာပြမြေပုံ |subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မြိတ်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[မြိတ်မြို့နယ်]] |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 12 |latm = 26 |lats = |longEW = E |longd = 98 |longm = 36 |longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် |website = }} [[File:MerguiArchipelagoMap.png|thumb|မြိတ်ကျွန်းစုမြေပုံ]] [[File:မြိတ်.jpg|thumb|ကမ်းနားလမ်းရှိ We love Myeik ဆိုင်းဘုတ်]] '''မြိတ်မြို့''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သည့် [[မြိတ်မြို့နယ်]]၏ ခရိုင် မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့ ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့လည်းဖြစ်သည်။ [[၂၀၁၄ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ လူဦးရေ ၂၈၄,၄၈၉ ဦး ရှိသည်။ ကျား ၁၃၉,၅၉၂ ဦး၊ မ ၁၄၄,၈၉၇ ဦး ရှိသည်။ နေဝင်ရာ အနောက်အရပ်တွင် [[ပထော်ပထက်တောင်]]ဟု ခေါ်သော ကျွန်းညီနောင် ရှိသည်။ ရေလုပ်ငန်း ထွန်းကားသော ကမ်းရိုးတန်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်။ တည်နေရာအရ အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ရော်ဘာ၊ ဆီအုန်းတို့ကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြိတ်မြို့သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့်အတွက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပင်မစီးပွားရေးမြို့အဖြစ်တည်ရှိသည်သာမက [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]၏ ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်က မြိတ်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် တံတိုင်းသဖွယ်ကာရံထားသည့်အတွက် သာမန်အားဖြင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ အထိုက်အလျောက်ကင်းလွတ်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြိတ်ခရိုင်တစ်ခုလုံးလူဦးရေမှာ ၆၉၃,၀၈၇ ဦးရှိသဖြင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေအများဆုံးရှိသော ခရိုင်ဖြစ်သည်။ == တည်နေရာ == မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၂ဒီဂရီ ၁၆မိနစ်)၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၈ဒီဂရီ၃၆မိနစ်)တွင် တည်ရှိသည်။ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက်အမြင့် ၈၄ ပေတွင်ရှိသည်။ သေချာဆန်းစစ်မည်ဆိုလျှင် မြိတ်မြို့သည် ကုန်းမနှင့် အဆက်ပြတ်နေသော ကျွန်းလေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ == သမိုင်း နောက်ခံ == ယိုးဒယား(ထိုင်း)နှင့် နယ်ချင်းဆက်စပ်နေသောကြောင့် မြိတ်မြို့မှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင် တို့၏ လက်အောက်သို့ အပြန်အလှန်ကျရောက်ခဲ့ပြီး မြိတ်ဒေသမှာလည်း စစ်တလင်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြိတ်ရာဇဝင်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သူ ဆရာကြီး ဦးကြီးစိန်က မြိတ်ရာဇဝင်ကို ပြုစုရသည်မှာ အလွန်ခဲယဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အေဒီ ၇၂၃ ခုနှစ်၌ ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ကျမိုင်း၊ ယခုအခေါ် ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) မင်းဆက်မှာ တနင်္သာရီတိုင်း အထိ တန်ခိုးထွားခဲ့ပြီး ၎င်းကျမိုင်းအနွယ်ဝင်က ရမ္မာဝတီ (ပျော်ဖွယ်ရာပေါသောမြို့)ကို အေဒီ ၇၅၅၌ ကော့ဘိန်းအရပ်၌ တည်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ မြို့သက်တမ်း (၂၈)နှစ်ကြာလျှင် ကြက္ကလင်းမြို့ (ကံမော်)ကို ပြောင်းခဲ့၍ မြို့သက်တမ်း ၁၁၈ နှစ်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် အေဒီ ၉၀၁ ခုနှစ်၌ ထောင့်ကွာ (မြို့သက်တမ်း ၂၂၀) သို့ ရွှေ့ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်များမှာ အလောင်းစည်သူမင်းကြီး စိုးစံအုပ်ချုပ်နေသည့် (၁၁၁၂-၁၁၆၇) ကာလများအတွင်း ရှိနေပြီး အေဒီ ၁၁၅၂ ခုနှစ်က အောင်သာဝရမြို့ကို စိုးစံခဲ့သည့် ပရမရစာ မင်းလက်ထက်တွင် ကျမိုင်း (ချင်းမိုင်)မင်းဆက် သုဉ်းသွားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ပုဂံ၌ နရပတိစည်သူမင်း (၁၁၇၃ - ၁၂၁၀) စိုးစံဆဲ အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ အေဒီ ၁၂၇၆ တွင် အောင်သာဝရမင်း (ဧကဒယ်ရာဇာ)က ခရင်းသေ အရပ်တွင် တနင်္သာရီမြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့၌ မြို့ရံ (၁၄)မြို့ ရှိခဲ့၍ သမုဒ္ဒရာကင်းမြို့ အဖြစ် သန်ထုပ်( သန္တုတ် - ယခု တောနောက်လယ်ကျေးရွာ)မြို့ကို အေဒီ ၁၂၇၇ တွင် စတင် တည်ဆောက် ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၂၇၆ မှ ၁၇၃၁ အထိ နှစ်ပေါင်း ၄၅၄ သည် တနင်္သာရီ ခေတ်ဖြစ်ပြီး မာရိတ်(မြိတ်)၏ ဖြစ်စဉ် မှာတော့ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ မာရိတ်မှာ ပရမရစာ မင်းသားငယ်၏ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) အစွဲပြု၍ မာရိတ်ကျွန်းဟု ခေါ်သည်။ မာ = မြင်း၊ ရိတ် = ခယ်တိုင်၊ မြင်းခယ်တိုင် (မြင်းချည်တိုင်) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရှမ်းအခေါ် (ယိုးဒယား ) စကား ဖြစ်သည်။ ကာလရွေ့လျားလာသဖြင့် မာရိတ်ကို မြန်မာအခေါ် မြိတ်မြို့ဟု ခေါ်တွင် ကြသည်။ [[File:မြိတ်မြို့ 2.jpg|thumb|နာရီစင်]] [[File:မြိတ်မြို့ 3.jpg|thumb|မြို့အဝင်Welcome to Myeikဆိုင်းဘုတ်]] == မြို့တည်ရခြင်းအကြောင်း == အေဒီ ၁၅၃၁ ၌ ဆင်တစ်သန်းရှင် (ယခု - လာအိုနိုင်ငံ၏ မြို့တော် [[ဗီယင်ကျန်းမြို့|ဗီယန်ကျင်း]]) ၏ သားတော် ဗြိရာမသွန်တိဿ မင်းသားက တနင်္သာရီမြို့ကို သိမ်း၍ နှစ် ၂၀၀ ကြာသော် သန်းထုပ် (သန္တုတ်) မြို့ဆိပ်ကမ်းမှာ ရေတိမ်လာ၍ အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ ( ယခု သိမ်တော်ကြီး တောင်ခြေ)သို့ ပြောင်းရွေ့ပြီး မာရိတ်မြို့ကို တည်ခဲ့သည်။ ရှေးကတည်းက ခယ်တောင်ခြေရင်း၌ တံငါလုပ်ကိုင် နေထိုင် ကြသော အိမ်ခြေ ၂၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့သည်။ တနင်္သာရီမြို့ကြီးကား ဆိပ်ကမ်းကင်းမြို့သာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြိတ်မြို့တွင် သင်္ဘောဆိပ်မြို့တည်ရန် ဒေသအသီးသီးမှ လူများခေါ်၍ နေရာချထားခဲ့ကာ မြစ်မရပ်၊ မြစ်ငယ်ရပ်၊ ထားဝယ်စု၊ တလိုင်းစု၊ ဈေးတန်း၊ ဈေးခေါင်း၊ ကန်ဖျား၊ ကန်ခေါင်း၊ ကန်ကြီး၊ အလယ်ကျွန်း၊ နောက်လယ်၊ သံဖို(သန်းဖို)၊ လှည်းထိန်စု၊ ဆိပ်ငယ်၊ စတိန်ရပ်(ဆိပ်ငယ်) စသည်ဖြင့် အစွဲပြု ဖြစ်လာခဲ့ ကြသည်။ မြိတ်ဒေသမှာ မြန်မာဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား ဘုရင်တို့၏ အကြိမ်ကြိမ် အုပ်ချုပ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ တပင်ရွှေထီး၊ ဘုရင့်နောင်မင်းတို့က ပြန်သိမ်းယူ ရသည်။ အေဒီ ၁၇၅၉ တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ ပြန်သိမ်းမှ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရောက်ရှိခဲ့သည်။ == မြန်မာမင်းလက်ထက် မြိတ်မြို့ == ဆိပ်ခံမြို့ငယ် မာရိတ်(မြိတ်)မှာ ကြွယ်ဝ တိုးတက်နေခဲ့သည်။ အလောင်းဘုရား([[အလောင်းမင်းတရား|ဦးအောင်ဇေယျ]])၏ [[ရွှေဘိုမြို့|ရွှေဘို]]သည် [[မြိတ်မြို့|မာရိတ်မြို့]]မှ မိုင် ၅၅ဝခန့် ကွာဝေးသည်။ နယ်ချဲ့ကိုလိုနီများကလည်း အချက်အချာကျသော မြိတ်မြို့ကို မျက်စိ ကျနေခဲ့သည်။ ကုန်စည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာတွင် အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်းသားများ ဝင်ထွက်သွားလာ နေခဲ့ကြပြီး စီးပွားရေးလုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် အကွက်အကွင်းကောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင် နန်းစိုက်သည့် အင်းဝမြို့မှ ၅၁၅ မိုင်ဝေးသည့် မြိတ်မြို့ကို ၁၇၇၀ ပြည်နှစ်ရောက်မှ အပြီးသတ် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ခေမရာစာ မြို့ဝန်မင်းအဖြစ် ထမ်းရွက်စဉ် ကာလများအတွင်းမှ တရားဝင် မြိတ်မြို့ဟု တွင်သည်။ ၁၈၂၄ ခုနှစ် ရောက်သည့်အခါ [[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲ]]၌ ကိုလိုနီပိုင်နက်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်းခံရသည်။ ထိုနောက်တွင် မြိတ်မြို့မှာ ကမ္ဘာရပ်ခြား စီးပွားရှာသမားများနှင့် ပင်လယ် ခရီးသည်တို့အတွက် မားဂွီး(Mergui) အမည်ဖြင့် ထင်ရှား လူသိများလာခဲ့သည်။ မားဂွီးအမည် မရမီကပင် "ဘိတ်မြို့နှင့် မြိတ်မြို့" ဟူ၍ နှစ်မည် ရှိနှင့် ပြီးဖြစ်သည်။ မားဂွီး ဆိုသည့် အသုံးအနှုန်းကို အာရပ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် ဒတ်ခ်ျ ဘာသာစကားတို့မှ ရှာဖွေ တွေ့ရှိ နိုင်ကြောင်း သုတေသီတို့ မှန်းဆထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများဖြစ်သည့် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီ ဒေသများသည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ အလွယ်တကူ ဝင်ထွက်ခဲ့၍ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ ဒဏ်ကို အစောဆုံး ခံစားခံရသည်။ နှစ် (၁၀၀)ကျော်တိုင်အောင် ကျွန်သက်ရှည်ခဲ့ပြီးမှ ပြည်ထောင်စုကြီးနှင့်အတူ လွတ်လပ်ရေး ရခဲ့သည်။ ကျွန်သက်ရှည်သော်လည်း မြိတ်မြို့သူ မြို့သားများ မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သည့် သာဓက များစွာရှိသည်။ [[File:Thein Daw Gyi Pagoda, Myeik.jpg|thumb|သိမ်​တော်ကြီး​စေတီ]] [[File:မြိတ်မြို့ 6.jpg|thumb|မြိတ်ခရိုင်ဝန်မင်းလင်းပင်ထိပ်တင်​​​​ဒွေးကျဆုံး​သော​နေရာ(​မူလ​နေရာမဟုတ်)]] == ခေတ်သစ် စီးပွားရေး မြို့တော် မြိတ် == သည်ဘက်ခေတ်မှာတော့ မြိတ်အရှေ့ (မြိတ်)နှင့် မြိတ်အနောက် (ကျွန်းစု) ဟူ၍ အပိုင်းလိုက် တွင်ခဲ့သေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြိတ်နှင့် ကျွန်းစု ဟူ၍ အမည် သီးသန့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ [[မြိတ်ကျွန်းစု]] အပါအဝင် ကျွန်းပေါင်း ၈၀၀ ကျော်နှင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ ပင်လယ်ပြင် စွန့်စား ခရီးသွားတို့အတွက် စိတ်ဝင်စား သဖွယ် ဖြစ်သလို မဖော်ထုတ်ရသေးသော လှပသည့် ကမ်းခြေများ၊ လူမနေသော [[ကျွန်း]]များ၊ ရေပေါ်နေ ဆလုံတိုင်းရင်းသားတို့၏ လူနေမှု ဘဝ ဟန်ပန်များမှ ခရီးသွားများကို လက်ယပ်ခေါ်နေသကဲ့သို့ အနောက်ဘက် [[ကပ္ပလီပင်လယ်|အက်ဒမန် ပင်လယ်]]ပြင်ကို မျက်နှာမူ မှေးတင် တည်ဆောက်ထားပြီး အရှေ့ဘက်တွင် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နှင့် နယ်ချင်း ထိစပ်နေသည့်အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အရေးအရ မြန်မာ - ထိုင်း နယ်စပ်တွင် ဆက်သွယ်ကူးလူးနိုင်သော မောတောင်ကြား ကားလမ်းကို အဆင့်မီ ဖောက်လုပ်စရာ အကြောင်း ရှိပေသည်။ မြိတ်မှ မိုင် ၁၂၀ အကွာ အဝေးရှိ မောတောင်ကြားသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော အဆိုပါ လမ်းမကြီး အဆင့်မီ ပြီးစီးပါက မော်တော် ကားလမ်းဖြင့် မြိတ်မှ [[မောတောင်]] နယ်စပ်သို့ သုံးနာရီကျော်ခရီး၊ မောတောင်မှ [[ဘန်ကောက်]] သို့ သုံးနာရီကျော်၊ မောတောင်မှ [[မလေးရှား]]သို့ (၁၀)နာရီကျော် ခရီးသာ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူအချို့မှ သုံးသပ် ပြထားသည်။ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်မှာ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့ ဖြစ်လာသည့်အတွက် [[အာရှ]]နှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာ ဖြစ်သလို အဆိုပါ လမ်းမကြီးအား အရှေ့တောင် အာရှ လမ်းမကြီးအဖြစ် အသုံးပြု နိုင်ပြီး ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးမြင့် ပို့ကုန်များအား စရိတ်၊ ဝန်ဆောင်မှု နည်းပါးစွာ အချိန်တိုတောင်းစွာ ကူးသန်း နိုင်မှု၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာမှု စသည်ဖြင့် နိုင်ငံတော်နှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဒေသခံများအတွက် အကျိုးနိုင်ပါသဖြင့် အဆိုပါ လမ်းကို စဉ်းစား သင့်ပေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ Transit Trade Center အဖြစ် တည်ရှိနေမှုက အားသာချက် တစ်ရပ်ပင်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်က မြိတ်ကျွန်းစုတွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်ခဲ့ပြီး ပင်လယ် အခြေခံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးနေခဲ့သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု စခန်းကို ၁၉၉၉ခုနှစ်၌ [[မြိတ်ကျွန်းစု]]တွင် ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွား လည်ပတ်မှု တရားဝင် စတင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမြို့တော်မှာလည်း ရေလုပ်ငန်း အဓိက မြို့ကြီး တစ်ခုအဖြစ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် တိုးတက်လာခဲ့ကာ တလေးတစား ရှိကြသော မြို့ပြကြီး အဖြစ် ရပ်တည် နိုင်ခဲ့သည်။ ဘဏ်လုပ်ငန်းများ ။ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ ဒရဟော ဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံများ အတွက် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ပေးထားခဲ့ကြသော ရေလုပ်ငန်း ကုမ္ပဏီများ၊ [[ပုလဲ]]ကုမ္ပဏီများ စသည်ဖြင့် အများအပြား ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ မြိတ်မြို့မှာ တကယ်တော့ ရေလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို တည်မီ နေသည်မဟုတ်၊ ရေထွက်ကုန်များနှင့် ပတ်သက်၍ အလျှံပယ်ရှိသလို ကမ်းလွန်ရေနံနှင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့များ၊ [[ကျောက်မီးသွေး]]၊ ပုလဲ၊ သစ်၊ [[ငှက်သိုက်]]၊ စိုက်ပျိုးရေးမှာလည်း အခြားတိုင်းမြို့တော်များထက် မညံ့လှ၊ [[ဆီအုန်း]] စိုက်ပျိုးမှုမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး၌ နံပါတ်(၁)၊ [[ရာဘာ]]က နံပါတ်(၂)၊ ပို့ဆောင်ရေး ကဏ္ဍမှာလည်း ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ လေကြောင်းအားလုံး ပြည့်စုံနေပြီ။ တောင်ပေါ်ဒေသမှာလို တောင်မြင့်မြင့် ရှုမျှော် ခင်းများကို ကမ်းရိုးတန်း တိုင်းမှာလည်း ခံစား၍ ရသည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် တံငါအိမ်ခြေကလေး (၂၀)မှ စတင်ခဲ့သော မြင်းချည်တိုင် ရွာကလေးမှာ အခက်အခဲ ပေါင်းစုံ ကျော်လွှားခဲ့ပြီး ဒုန်းစိုင်းလာခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ပြည်နှစ် ဝန်းကျင်၌ ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ် ခံခဲ့ ရသလို အေဒီ ၁၇၃၁ တွင် ခယ်တောင်ခြေ (ချည်တောင်၌ တည်ရှိသော မာရိတ်မြို့မှာ မာရိတ်- မြိတ်-မားဂွီး-မြိတ်အရှေ့- ကမ်းရိုးတန်းတိုင်း မြို့တော် စသည်ဖြင့် သက်တမ်းရေတွက်သော် ၂၇၆ နှစ် တိုင်ပေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်း မြိတ်ခရိုင်၏ ခရိုင်ဝန်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ တနင်္သာရီမြစ် စီးဝင်ရာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိ၍ လုံခြုံသော ဆိပ်ကမ်းကောင်း ဖြစ်၏။ ကမ်းခြေမှစ၍ တောင်ကုန်းမြင့်များ ဖြစ်ပြီးလျှင်ထိုတောင်ကုန်းမြင့်များပေါ်တွင် အစိုးရရုံးအဆောက်အအုံများရှိသည်။ ရှေးအခါက မြိတ်မြို့ကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဘင်္ဂလားနယ်မှ တကျွန်းပို့ဒဏ်ခံရသော အကျဉ်းသမားများ ပို့ရာအရပ်အဖြစ်အသုံးပြုခဲ့ဘူးလေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref> ==ဒေသထွက်ကုန်များ== မြိတ်မြို့သည် ယခုအခါ အရောင်းအဝယ် ဖွံ့ဖြိုးသော ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။ ကျောထောက်နောက်ခံနယ်မြေတွင် [[ကျွန်းသစ်]]၊ တွင်းထွက်သတ္တုများ၊ ကြက်ပေါင်စေးများထွက်သည်။ မြိတ်ကျွန်းစုများတွင်လည်း တံငါလုပ်ငန်းဖြစ်သည့်[[ငါးပိ]] [[ငါးခြောက်]]လုပ်ငန်း၊ ပုလဲလုပ်ငန်းများအပြင် ကျွန်း ကလေးများပေါ်တွင် ငှက်သိုက်ရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသဖြင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးတွင် များစွာ တွင်ကျယ်သည်။ မြို့ပေါ်တွင် ပိုးထည်ရက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ရှိသည်။ မြိတ်လုံချည် ခေါ် ထူထဲခိုင်မာသော ပိုးစစ်လုံချည်များမှာ အကောင်းဆုံး ပိုးထည်အမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပိတွင်လည်း မြိတ်စိမ်းစားငါးပိသည် မြိတ်မြို့၏ နာမည်ကျော် ထွက်ကုန်တစ်ခုဖြစ်ပေသည်။ === ရပ်ကွက်များ === # တပ်ပြင်(ရှေးယခင်က တပ်များ ပြင်သောနေရာဖြစ်ခဲ့၍) # သာကေတ # ရေပုန်း #အထက်ရေပုန်း # ကလွင် # ကန်ကြီး(ရေကန်ပေါင်ဟု ခေါ်သော ရေကန်ကြီးတည်ရှိရာနေရာဖြစ်၍) # ကန်ခေါင်း(ကန်၏ ခေါင်းရင်း၌ တည်ရှိ၍) # ကန်ဖျား(ကန်၏ အဖျား၌ တည်ရှိ၍) # မြစ်ငယ် # ထားဝယ်စု(ရှေးယခင်က ထားဝယ်လူမျိုးများ စုနေ၍) # တလိုင်းစု(ရှေးယခင်က တလိုင်းလူမျိုးများ စုနေ၍) # ဆိပ်ငယ်(ရေဆိပ်ရှိသောနေရာ) # နောက်လယ် # သန်းဖို(သံဖို၊ ပန်းပဲဖိုများစွာ ရှိသော နေရာ) # ဈေးတန်း # မြစ်မ # အလယ်ကျွန်း # ကြောင်ငယ် # မြို့သစ် # ဘုရားကိုင် # ပါရမီ # မြိတ်တောင် # ကွက်သစ် # မြန်အောင် # ခရူတော # ပလောက်စု # စက်ဝင်း [[File:မြိတ်မြို့ 4.jpg|thumb|ဘုရားကိုင်ရပ်ကွက်]] == ရာသီဥတု == မြိတ်သည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု အမျိုးအစား ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူနွေးသည်။ တိုတောင်းသော ခြောက်သွေ့ရာသီ(ဒီဇင်ဘာ-ဇန်နဝါရီ)ရှိပြီးလျှင်၊ ရှည်လျားသော စိုစွတ်ရာသီ(ဖေဖော်ဝါရီ-နိုဝင်ဘာ)ရှိကာ မေလ မှ စက်တင်ဘာလ အထိသည် ရံခါ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလေ့ ရှိသည်။ {{Weather box |location = မြိတ် |metric first = Y |single line = Y |Jan high C = 31.4 |Feb high C = 32.1 |Mar high C = 33.1 |Apr high C = 33.6 |May high C = 31.8 |Jun high C = 29.4 |Jul high C = 29.1 |Aug high C = 28.8 |Sep high C = 29.5 |Oct high C = 30.7 |Nov high C = 31.6 |Dec high C = 31.5 |Jan low C = 20.7 |Feb low C = 21.6 |Mar low C = 23.1 |Apr low C = 24.6 |May low C = 24.2 |Jun low C = 23.6 |Jul low C = 23.4 |Aug low C = 23.3 |Sep low C = 23.5 |Oct low C = 23.2 |Nov low C = 22.7 |Dec low C = 21.0 |Jan precipitation mm = 4 |Feb precipitation mm = 51 |Mar precipitation mm = 55 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 422 |Jun precipitation mm = 783 |Jul precipitation mm = 740 |Aug precipitation mm = 868 |Sep precipitation mm = 482 |Oct precipitation mm = 302 |Nov precipitation mm = 73 |Dec precipitation mm = 13 |precipitation colour = green |source 1 =NOAA (1961-1990) <ref name= NOAA>{{cite web |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/MM/48110.TXT |title = Myeik Climate Normals 1961-1990 |publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration |accessdate = January 12, 2013}}</ref> |date=January 2013 }} == မြိတ် ဒေသစကား== {{main|မြိတ်စကား}} မြိတ်သူ မြိတ်သား များသည် စကားပြောလျှင် အေ လန်း | အယ် ရယ် | အော် ရယ် | အမြဲပြောဆိုတတ်သော ဓလေ့ ရှိသည်။ မြိတ် ဒေသစကားများသာဖြစ်သည်။ {{တနင်္သာရီတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} {{မြိတ်မြို့နယ်}} == ကိုးကား == [http://myeiknews.blogspot.com/search?updated-max=2007-12-14T13%3A28%3A00%2B06%3A30&max-results=7] <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] dow64zo8j2ezj09kf8efvyghesi7g2u 0 3776 1027442 1027417 2026-04-24T12:14:11Z ~2026-25027-43 141979 1027442 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဘောလုံး ကလပ် | clubname = Manchester United F.C. | current = Manchester United F.C. season 2010-11 | image = [[File:Man_Utd_FC_.svg|200px|Manchester United's emblem]] | fullname = မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် ဘောလုံးကလပ် <!-- see discussion --> | nickname = ဆိုက်ကား ငမွဲ‌ပေါ်ပင်များအားပေးအသင်း <ref>{{cite web |url=http://www.premierleague.com/page/manchester-united |title=Manchester United Football Club |accessdate=2008-03-02 |publisher=Premier League |archivedate=6 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606075748/http://www.premierleague.com/page/manchester-united }}</ref> | founded = ၁၈၇၈ တွင် ''နယူတန် ဟိသ် LYR ဘောလုံးကလပ်'' အဖြစ်စတင်ခဲ့သည်။ | ground = [[အိုးထရတ်ဒ်ဖို့ဒ်]] | capacity = ၇၅၈၁၁<ref name="pl1112file">{{cite web |title=Manchester United |url=http://www2.premierleague.com/en-gb/clubs/profile.stadium.html/man-utd |work=premierleague.com |publisher=Premier League |accessdate=30 November 2011 |archivedate=21 February 2015 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WVXhVhVE?url=http://www.premierleague.com/en-gb/clubs/profile.stadium.html/man-utd }}</ref> | owner = မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက် ပီအယ်လ်စီ ကုမ္ပဏီ | chairman = {{အလံ|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု}} [[ဂျိုအဲဂလေဇာ]] နှင့် [[အာဗရမ် ဂလေဇာ]] | manager = | captain = ဘရူနို:ကျောနံပတ်(8)နိုင်ငံ( ပေါ်တူဂီ) | league = [[ပရီးမီးယားလိဂ်]] | season = ၂၀၂၃-၂၄ | position = [[ပရီးမီးယားလိဂ်]]၊ အဆင့် - ၈ | pattern_la1 = _manutd2425h | pattern_b1 = _manutd2425h | pattern_ra1 = _manutd2425h | pattern_sh1 = _manutd2425h | pattern_so1 = _manutd2425hl | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ffffff | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _manutd2425a | pattern_b2 = _manutd2425a | pattern_ra2 = _manutd2425a | pattern_sh2 = _manutd2425a | pattern_so2 = _manutd2425al | leftarm2 = 001a67 | body2 = 001a67 | rightarm2 = 001a67 | shorts2 = 001a67 | socks2 = 001a67 | pattern_la3 = _manutd2425t | pattern_b3 = _manutd2425t | pattern_ra3 = _manutd2425t | pattern_sh3 = _manutd2425t | pattern_so3 = _manutd2425tl | leftarm3 = faf9f6 | body3 = faf9f6 | rightarm3 = faf9f6 | shorts3 = faf9f6 | socks3 = faf9f6 | website = https://www.manutd.com/ }} '''မန်ချက်စတာယူနိက်တက် ဘောလုံးကလပ်''' အား မန်ယူနိုက်တက်<ref>[https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-england-bou-mun/man-united-must-aim-for-top-four-not-title-challenge-mourinho-idUKKCN1N7169 Man United must aim for top four, not title challenge - Mourinho] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200911192940/https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-england-bou-mun/man-united-must-aim-for-top-four-not-title-challenge-mourinho-idUKKCN1N7169 |date=11 September 2020 }}, [[Reuters]], 2 November 2018</ref><ref>[https://www.independent.ie/sport/soccer/premier-league/marcus-rashfords-92nd-minute-winner-enough-for-man-united-to-scrape-a-win-at-bournemouth-37488476.html Marcus Rashford's 92nd minute winner enough for Man United to scrape a win at Bournemouth], ''Irish Independent'', 6 November 2018</ref> သို့မဟုတ် သရဲနီ အသင်း ဟု တစ်လုံးတည်း ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြပြီး [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ]] ဂရိတ်တား မန်ချက်စတာ၊ ထရတ်ဖို့ဒ်ရှိ အိုးထရတ်ဒ်ဖို့ဒ်ဘောလုံးကွင်းကို အခြေပြုသော အင်္ဂလန် ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုဖြစ်ကာ အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကစားနည်း၏ ထိပ်တန်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သော ပရီးမီးယားလိဂ်တွင် ပါဝင်ကစားနေသော အသင်းဖြစ်သည်။ ''မှင်စာနီများ'' ဟု အမည်ပြောင်ပေးထားသော ကလပ်ကို ၁၈၇၈ ခုနှစ်တွင် နယူတန် ဟိသ် ဘောလုံးကလပ်အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့ကာ ယခုလက်ရှိ ကစားကွင်းဖြစ်သော အိုးထရတ်ဒ်ဖို့ဒ် ဘောလုံးကွင်းသို့ ၁၉၁၀ တွင် ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့သည်။ မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် သည် အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကတွင် အခြားကလပ်အသင်းများထက် ဆုဖလား အရေအတွက် ပိုမိုရရှိခဲ့သော အသင်းဖြစ်ပြီး <ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/19653230 |title=Liverpool v Manchester United: The bitter rivalry |work=BBC Sports |first=Phil |last=McNulty |date=21 September 2012 }}</ref> လိဂ်ဖလား ၂၀ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေဖလား ၁၃ ကြိမ်၊ အီးအက်ဖ်အယ်လ်ဖလား ၆ကြိမ် နှင့် အက်ဖ်အေ ကွန်မြူနတီဒိုင်း ၂၁ ကြိမ်(၄ကြိမ်ပူးတွဲ) စံချိန်တင် ရရှိခဲ့ဖူးသော အသင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်သည် ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် ဖလား ၃ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရိုပါ လိဂ်ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ဝင်းနား ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ စူပါဖလား ၁ကြိမ်၊ အင်တာကွန်တီနန်တယ် ဖလား ၁ကြိမ် နှင့် ဖီဖာကလပ် ကမ္ဘာ့ဖလား ၁ကြိမ် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၉၈-၉၉တွင် မန်ယူ အသင်းသည် သမိုင်းတလျှောက်တွင် ကွန်တီနန်တယ် ဥရောပဖလား ၃ ခု ကို ရာသီတစ်ခုထဲတွင် ဆွတ်ခူးရယူနိုင်ခဲ့သော ပထမဆုံး ကလပ်အသင်းအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/14/newsid_3334000/3334059.stm|title=BBC ON THIS DAY - 14 - 1969: Matt Busby retires from Man United|publisher=BBC News}}</ref> ၂၀၁၆-၁၇ တွင် ယူအီးအက်ဖ်အေ ယူရိုပါ လိဂ် ပြိုင်ပွဲတွင် ဖလားရခဲ့ခြင်းကြောင့် ယူအီးအက်ဖ်အေ ကလပ် ပြိုင်ပွဲ ၃ ခုစလုံးကို အောင်နိုင်ခဲ့သော ကလပ်အသင်း ၅ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်လာခဲ့ကာ ပြိုင်၍ရသမျှသော ပြိုင်ပွဲဟူသမျှတွင် ဖလားရခဲ့သော အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကလပ် တစ်ခုအဖြစ်လည်း စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11667/10862214/jose-mourinho-wants-manchester-united-to-close-the-circle-of-trophies-and-win-europa-league|title=Jose Mourinho wants Manchester United to 'close the circle' of trophies and win Europa League|date=4 May 2017|work=Sky Sports|last=Thomas|first=Lyall}}</ref> ၁၉၅၈ ခုနှစ် မြူးနစ်လေယာဉ်ပျက်ကျမှုကြောင့် ကစားသမား ၈ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် မတ် ဘတ်စဘီ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် မန်ယူအသင်းသည် ဥရောပဖလားကို ပထမဆုံး အကြိမ် ဆွတ်ခူးသော အင်္ဂလိပ် ဘောလုံးကလပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[အဲလက်စ်ဖာဂူဆန်|ဆာ အဲလက်စ် ဖာဂူဆန်]] အငြိမ်းစားယူတော့မည့်ဟု ကြေညာသည့် အချိန်တွင် ပြန်ကြည့်မည် ဆိုပါက ၎င်းမန်နေဂျာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၃ အတွင်းတွင် ဖလား ၃၈ ခု ရရှိခဲ့ပြီး ပရီးမီးယားလိဂ် ချန်ပီယံ ၁၃ ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေ ဖလား ၅ ကြိမ်၊ ယူအီးအက်ဖ်အေ ချန်ပီယံလိဂ် ၂ ကြိမ် တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news |title=The 49 trophies of Sir Alex Ferguson - the most successful managerial career Britain has ever known |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/the-49-trophies-of-sir-alex-ferguson-the-most-successful-managerial-career-britain-has-ever-known-8607136.html |work=The Independent |publisher=Independent Print |location=London |date=8 May 2013 |accessdate=30 October 2015 }}</ref><ref>{{cite news |first=Rob |last=Stewart |title=Sir Alex Ferguson successful because he was given time, says Steve Bruce |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/6250406/Sir-Alex-Ferguson-successful-because-he-was-given-time-says-Steve-Bruce.html |work=The Daily Telegraph |publisher=Telegraph Media Group |location=London |date=1 October 2009 |accessdate=11 May 2011 }}</ref><ref>{{cite news |first=Jonathan |last=Northcroft |title=20 glorious years, 20 key decisions |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article625585.ece |work=The Sunday Times |publisher=Times Newspapers |location=London |date=5 November 2006 |accessdate=24 June 2010 |archivedate=9 March 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070309065821/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article625585.ece }}</ref> မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်သည် ၂၀၁၆-၁၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝင်ငွေအများဆုံး ဘောလုံးကလပ် ဖြစ်ခဲ့ပြီး တစ်နှစ်လုံး ဝင်ငွေ စတာလင်ပေါင် ၆၇၆.၃ သန်းမျှ ရှိကာ <ref>{{cite news |title=Manchester United remain football's top revenue-generator |url=https://www.bbc.com/news/business-42767374 |publisher=BBC News (British Broadcasting Corporation) |date=23 January 2018 |accessdate=14 April 2018 }}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ဖိုးအများဆုံး ဘောလုံးကလပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရပြီး တန်ဖိုး စတာလင်ပေါင် ၃.၁ ဘီလီယံမျှ ရှိသည်။ <ref>{{cite news |title=Man United Forbes' most valuable soccer team again |url=http://www.euronews.com/2018/06/12/man-united-forbes-most-valuable-soccer-team-again |publisher=Euronews |date=12 June 2018 |accessdate=12 June 2018 }}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တန်ကြေး အမြင့်ဆုံး ဘောလုံးအမှတ်တံဆိပ် အဖြစ် တည်ရှိခဲ့ကာ အမှတ်တံဆိပ်၏ တန်ဖိုးကို ၁.၂ ဘီလီယံဒေါ်လာမျှ ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Manchester United is 'most valuable football brand' |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-33044663 |publisher=BBC News (British Broadcasting Corporation) |date=8 June 2015 |accessdate=8 June 2015 }}</ref><ref name="Forbes_brands">{{cite web |first=Peter J. |last=Schwartz |title=Manchester United Again The World's Most Valuable Soccer Team |url=https://www.forbes.com/sites/mikeozanian/2012/04/18/manchester-united-again-the-worlds-most-valuable-soccer-team/ |work=Forbes Magazine |date=18 April 2012 |accessdate=5 May 2012 }}</ref> လန်ဒန် စတော့အိတ်ချိန်းတွင် ၁၉၉၁ ခုနှစ် အများပိုင် ကုမ္ပဏီအဖြစ် စာရင်းသွင်း ရောင်းချခဲ့သည့် အချိန်နောက်ပိုင်းတွင် မယ်လ်ကွန် ဂလေဇာမှ ၂၀၀၅ ခုနှစ် မေလတွင် စတာလင်ပေါင် သန်း ၈၀၀ ခန့်မျှ တန်ဖိုးဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကပိုင် အဖြစ် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့ကာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင်မှ အများပိုင် အဖြစ် တစ်ဖန် ပြန်လည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် နယူးယောက် စတော့အိတ်ချိန်းတွင် ပထမဆုံး အများပိုင် ရောင်းချခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အချိန်က မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထောက်ခံမှု အကျယ်ပြန့်ဆုံး ရရှိသည့် ဘောလုံးကလပ်တစ်ခု အဖြစ်တည်ရှိနေခဲ့သည်။<ref name="hamil_126">Hamil (2008), p. 126.</ref> ၎င်း၏ ပြိုင်ဘက် ကလပ်အသင်းများမှာ [[လီဗာပူး ဘောလုံးအသင်း|လီဗာပူး]]၊ [[မန်ချက်စတာ စီးတီး]] ၊ [[အာဆင်နယ်]]၊ ချယ်ဆီး နှင့် လိဒ်ယူနိုက်တက် တို့ ဖြစ်ကြသည်။ == ဘဏ္ဍာရေး == အသင်းကို မူလက လန်ကက်ရှိုင်းယားနှင့် ယော့(ခ်) ရှိုင်းယား မီးရထား ကုမ္ပဏီက စတင်တည်ထောင်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အများပိုင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာသည်။ အစုတစ်စု၏ တန်ဖိုးမှာ တစ်ပေါင် (£1) ဖြစ်သည်။ ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင် ဒေဝါလီ ခံရမည့် အရေးမှ သူဌေး (၄) ဦးမှ ပေါင် (၅၀၀) ဖြင့် ဝယ်ယူ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသူဌေး (၄) ဦးတွင် ကလပ်အသင်း၏ မန်နေဂျာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာမည့် ဂျေ၊ အိတ်ခ်ျ ဒေးဗီး(စ်) လည်း ပါဝင်သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် သူ ကွယ်လွန်သည့်အခါ၌ ဒေဝါလီ ခံရမည့် ဒုက္ခကို တွေ့ရပြန်လေတော့သည်။ သို့သော် ၁၉၃၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျိမ်း(စ်) ဒဗလျူ ဂစ်(ဘ်)ဆင်က ပေါင် (၂,၀⁠၀၀) ဖြင့် ကလပ်အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ နောက် (၃) နှစ်အကြာ ဂစ်(ဘ်)ဆင် ကွယ်လွန်သော်လည်း သူ့မိသားစုကပင် ကလပ်အသင်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ၂၀⁠၀၅-ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သူဌေး ဂလေဇာ မိသားစုက အသင်းကို ရာနှုန်းပြည့် ပိုင်ဆိုင်သွားသည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၈၇၈-ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းကို [[Newton Heath]] မြို့ရှိ Lancashire and Yorkshire မီးရထား ဘူတာရုံ၏ Carriage and Wagon ဌာနမှ ဝန်ထမ်းများကထူထောင်ခဲ့သည်။ မူလအစက Newton Heath LYR Football Club လို့နာမည်ပေးခဲ့သော်လည်း ၁၉၀၂-ခုနှစ်၊ ဧပြီလ(၂၄)ရက်နေ့တွင် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ===ဖာဂူဆန်လက်ထက် (၁၉၈၆ မှ ၂၀၁၃ ထိ)=== နည်းပြ Atkinson ထုတ်ခံရပြီး [[အဲလက်စ်ဖာဂူဆန်|ဆာအဲလက်စ်ဖာဂူဆန်]]နှင့် သူ၏လက်ထောက်နည်းပြ Archie Knox တို့ ရောက်ရှိလာပြီး ထိုနှစ်တွင် အဆင့် (၁၁)ဖြစ် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၇-၁၉၈၈ နှစ်တွင် ဒုတိယရရှိခဲ့သော်လည်း နောက်နှစ်တွင်မူ အဆင့် (၁၁)ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၉၃-ခုနှစ်တွင် အမှတ်ပေးဖလားကို ၁၉၆၇-ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၉၈-၁၉၉၉ ခုနှစ် ဘောလုံးရာသီသည် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အတွက် အအောင်မြင်ဆုံးရာသီဖြစ်ခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်ဘောလုံးသမိုင်း တစ်လျှောက်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် Premier League၊ FA ဖလားနှင့် Champion League ဖလားသုံးလုံး တစ်ပြိုင်တည်း ရသော အသင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ဘောလုံးရာသီတွင် မန်ချက်စတာအသင်းသည် (၁၉)ကြိမ်မြောက် အမှတ်ပေးဖလားကို ရရှိပြီး ယခင်[[လစ်ဗာပူးလ် ဘောလုံးအသင်း]] ရယူထားခဲ့တဲ့ (၁၈)ကြိမ်မြောက် စံချိန်ကို ချိုးယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘောလုံးရာသီတွင် မန်ချက်စတာအသင်းသည် (၂၀)ကြိမ်မြောက် အမှတ်ပေးဖလားကို ရယူခဲ့ပြီး စံချိန်သစ်တင်ခဲ့သည်။ ==ထောက်ခံအားပေးမှု== မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အိမ်ကွင်းပရိသတ် အများဆုံးနှင့်အတူ ရေပန်းအစားအဆုံး ဘောလုံးကလပ်တစ်ခုအဖြစ် လူသိများကျော်ကြားသည်။ အားကစားဆိုင်ရာ အကြံပေး အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ [[Deloitte]] ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ မန်ချက်စတာယူနိုက်တက် အသင်းအား အားပေးသူ ၇၅သန်းကျော်ရှိပြီး တစ်ခြား အဖွဲ့အစည်း ခန့်မှန်းချက်အရ သန်း ၃၃၃ ကျော်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။ ==ပထမ အသင်းလူစာရင်း== {{updated|30 August 2016}}<ref>{{cite web |title=First Team |url=http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/First-Team.aspx |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |accessdate=22 July 2016 }}</ref><ref>{{cite news |title=2016/2017 Premier League Squad Numbers |url=http://www.manutd.com/en/News-And-Features/Football-News/2016/Jul/Manchester-United-release-Premier-League-squad-numbers-for-201617-season.aspx |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=22 July 2016 |accessdate=22 July 2016 }}</ref><ref>{{cite web |title=Manchester United FC |url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/clubs/club=52682/squad/index.html |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=3 September 2016 |accessdate=3 September 2016 }}</ref> {{Fs start}} {{football squad player |no=1 |nat=ESP |pos=GK |name=[[ဒေးဗစ် ဒီ ဟေး]] }} {{football squad player |no=2 |nat=SWE |pos=DF | name=[[ဗစ်တာ လင်ဒီလော့]] }} {{football squad player |no=4 |nat=ENG |pos=DF |name=[[ဖေးလ် ဂျုန်းစ်]] }} {{football squad player |no=5 |nat=ENG |pos=DF |name=[[ဟယ်ရီ မက်ဂွားယား]] |other=[[အသင်းခေါင်းဆောင်(ဘောလုံး)#Club captain|အသင်းခေါင်းဆောင်]]}} {{football squad player |no=6 |nat=ARG |pos=DF |name=[[လီဆန်ဒရို မာတီနက်]] {{football squad player |no=8 |nat=POR |pos=MF |name=[[ဘရူနို ဖာနန်ဒက်ဇ်]] }} {{football squad player|no=9 |nat=FRA |pos=FW |name=[[အန်သိုနီ မာစီရယ်]] }} {{football squad player |no=10 |nat=ENG |pos=FW |name=[[မားကပ်ရှ် ရက်ဖို့]] }} {{football squad player|no=11 |nat=ENG |pos=FW |name=[[မေဆွန် ဂရင်းဝု]] }} {{football squad player |no=12 |nat=NED |pos=DF |name=[[တိုင်ရယ် မာလာစီရာ]] }} {{football squad player |no=14 |nat=DEN |pos=MF|name=[[ခရစ်ရှန် အဲရစ်ဆင်]] }} {{football squad player |no=17 |nat=BRA |pos=MF |name=[[​ဖရက်]] }} {{Fs mid}} {{football squad player |no=18 |nat=BRA |pos=MF |name=[[ကတ်စမဲရိုး]] }} {{football squad player |no=19 |nat=FRA |pos=DF |name=[[ရာဖေး ဗာရန်း]] }} {{football squad player |no=20 |nat=POR |pos=DF |name=[[ဒီရေဂို ဒါးလော့]] }} {{football squad player |no=21 |nat=BRA |pos=FW |name=[[အန်သိုနီ]] }} {{football squad player |no=22 |nat=ENG |pos=GK |name=[[တွန်မ် ဟီတန်]] }} {{football squad player |no=23 |nat=ENG |pos=DF |name=[[လုရှော]] }} {{football squad player |no=25 |nat=ENG |pos=FW |name=[[ဂျေဒန် ဆန်ချို]] }} {{football squad player |no=28 |nat=URU |pos=FW |name=[[ဖကန်ဒို ပဲလစ်စထရီ]] }} {{football squad player |no=29 |nat=ENG |pos=DF | name=[[အာရွန် ဝမ်ဘစ်ဆာကာ]] }} {{football squad player |no=30 |nat=ENG |pos=GK | name=[[နသန် ဘစ်ရှော့]] }} {{football squad player |no=33 |nat=ENG |pos=DF |name=[[ဘရန်ဒန် ဝီလျံ]] }} {{football squad player |no=34|nat=NED |pos=MF |name=[[ဒွန်နီ ဗန်ဒီဘိ]] }} {{football squad player |no=35 |nat=ENG |pos=DF |name=[[အက်ဇယ် တွမ်ဇီဘီ]] }} {{football squad player |no=36 |nat=SWE |pos=FW |name=[[အန်သိုနီ အီလန်ဂါ]] }} {{Fs end}} ===အငှား=== {{fs start}} {{football squad player |no= |nat=POR |pos=MF |name=[[နာနီ]]|other= [[စပို့တင်းလစ်စဘွန်း]] တွင် ၃၀ ဇွန် ၂၀၁၅ အထိ အငှားသွားရောက်ကစား}} {{football squad player |no= |nat=POR |pos=MF |name=[[ချီချာရီတို ဟာနန်ဒက်]]|other= [[ရီးရဲမက်ဒရစ်]] တွင် ၃၀ ဇွန် ၂၀၁၅ အထိ အငှားသွားရောက်ကစား}} {{fs end}} ==မန်ချက်စတာယူနိက်တက်အသင်း၏အောင်မြင်မှုများ== *အမှတ်ပေးချန်ပီယံ − (၂၀) ကြိမ် (၁၉၀၈၊ ၁၉၁၁၊ ၁၉၅၂၊ ၁၉၅၆၊ ၁၉၅၇၊ ၁၉၆၅၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၉၃၊ ၁၉၉၄၊ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၇၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၁၊ ၂၀၀၃၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၂၊ ၂၀၁၃) *အက်ဖ်အေ ဖလားချန်ပီယံ − (၁၁) ကြိမ် (၁၉၀၉၊ ၄၈၊ ၆၃၊ ၇၇၊ ၈၃၊ ၈၅၊ ၉၀၊ ၉၄၊ ၉၆၊ ၉၉၊ ၂၀၀၄။၂၀၁၆) *ကားလင်းဖလား − (၅) ကြိမ် (၁၉၉၂၊ ၂၀၀၆၊ ၂၀၀၉၊ ၂၀၁၀၊၂၀၂၃) *ကွန်မြူနတီဒိုင်းချန်ပီယံ − (၂၀) ကြိမ် (၁၉၀၈၊ ၁၉၁၁၊ ၁၉၅၂၊ ၁၉၅၆၊ ၁၉၅၇၊ ၁၉၆၅၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၇၇၊ ၁၉၈၃၊ ၁၉၉၀၊ ၁၉၉၃၊ ၁၉၉၄၊ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၇၊ ၂၀၀၃၊ ၂၀၀၇၊ ၂၀၀၈၊ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၁၊ ၂၀၁၆) *ချန်ပီယံလိဂ်ဖလား − (၃) ကြိမ် − (၁၉၆၈၊ ၁၉၉၉၊ ၂၀၀၈) *ဥရောပရှုံးထွက်ဖလား − (၁) ကြိမ် (၁၉၉၁) *ဥရောပစူပါဖလား − (၁) ကြိမ် (၁၉၉၁) *ဖီဖာကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား - (၁) ကြိမ် (၂၀၀၈) == ရည်ညွှန်းကိုးကား == {{Reflist}} {{Premier League}} [[Category:မန်ချက်စတာ ယူနိုက်တက်]] [[Category:ကြေးစားဘောလုံးအသင်း]] 20dfzgvgdb85jbe4pg0s65osj7kxcih 0 4353 1027541 1027034 2026-04-25T07:33:33Z Chenzeyan29 141880 1027541 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] aqtbrj5dknley16k9hd85uh43g5d2nm 1027552 1027541 2026-04-25T07:56:56Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1027552 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်=== သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref> ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာတို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"၊ ၂၀၁၉။</ref>ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] f8swokjapd8q0ewwv7o1y52a0xysu45 1027553 1027552 2026-04-25T08:00:59Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1027553 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်=== ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်=== သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref> ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာတို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"၊ ၂၀၁၉။</ref>ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 10r8is1xgbkbiex3l2fe3ddxgqytsqc 1027554 1027553 2026-04-25T08:02:22Z Chenzeyan29 141880 /* ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော် */ 1027554 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်=== ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်=== သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref> ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာလူမျိုး တို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"၊ ၂၀၁၉။</ref>ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] nmcx6sbssve7yrv1u6ums779hgjnael 1027556 1027554 2026-04-25T08:18:27Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1027556 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်=== ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်=== သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref> ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာလူမျိုး တို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"၊ ၂၀၁၉။</ref>ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ=== ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ (ပွႆးသၢင်ႇလၢင်း) သည် အမျိုးသားကလေးငယ်များကို သာသနာ့ဘောင်သို့ သွတ်သွင်းချီးမြှင့်သည့် ပွဲတော်ဖြစ်သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref>ရှင်လောင်းများကို နန်းတွင်းမင်းသားငယ်များကဲ့သို့ အလွန်ခမ်းနားစွာ ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ခေါင်းတွင် ပန်းပွင့်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရွှေရောင် ခေါင်းပေါင်းများ ၊ ပိုးထည်ဖြင့်ရက်လုပ်သော ရိုးရာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ မျက်နှာကိုလည်း အလှပဆုံး မိတ်ကပ်လိမ်းခြယ်ပေးထားပြီဍ ရှင်လောင်းများကို မြေကြီးပေါ် ခြေမချစေဘဲ "နတ်မြင်း" ဟု ခေါ်သော လူကြီးများက ပခုံးပေါ်တွင် ထမ်း၍ သွားလာကြသည်။<ref name="rituals">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း (၂၀၁၉)၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"</ref>ရှင်လောင်းများကို ထမ်းထားသူများက ရှမ်းအိုးစည်သံနှင့်အတူ စည်းချက်ကျကျ ကခုန်ကြသည်။<ref name="food">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] qibt81u58p0zsun3tz92ziyzds19apb 1027557 1027556 2026-04-25T08:19:05Z Chenzeyan29 141880 /* ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ */ 1027557 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai | flag = Flag of the Shan State.svg | flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ | image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]] | caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး | pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/> | region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}}) | pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}} | ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref> | rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]] }} '''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}}, {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည့် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် အုပ်စု]]ဝင် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်]] တစ်စုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004170712/https://www.britannica.com/topic/Shan|url-status=live}}</ref> အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် နေထိုင်ကြကာ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသလို [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]] နှင့် [[မေဃာလယ]] ၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ဒေသများတွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ရှမ်းလူမျိုး အရေအတွက်ကို ၄ သန်းမှ ၆ သန်းအထိ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး<ref name=POTWF>{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation|access-date=2015-01-16|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314045020/http://peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=live}}</ref><ref name="CIA geos"/> မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့် ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929234107/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|url-status=live}}</ref> == အမည်ရင်းမြစ် == ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref> 'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref> [[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]] အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း == ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Y-DNA_O2_M122_SEA" /> ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure" /> ==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်== ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref> ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။ သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref> ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref> ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref> သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ - တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref> ၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။ == မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ == [[အင်းဝခေတ်]]၏ နောက်ဆုံးကာလများတွင် ဖြစ်သည်။ အင်းဝရှိ မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (၈၆၃-၈၈၈) အားနည်းချိန်တွင် မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ အင်အားကြီးမားလာပြီး အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံ (၈၈၈-၉၀၄) က သက္ကရာဇ် ၈၈၈၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝကိုသိမ်းပြီး နရပတိကို သတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]]မှ ဆက်ခံသည်။မင်းကြီးရန်နောင်က သိုဟန်ဘွားကို လုပ်ကြံရန်ကြံစည်ပြီး သံဃာတွေကို ဓားလက်နက်တို့ဖြင့်ဝှက်ပြီးဘုန်းကြီးအတု ယောင်ဆောင်ခိုင်း‌ေစကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များကို နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်ဟန်ပြုကာ သတ်ဖြတ်လေသောကြောင့် မင်းကြီးရန်နောင်နှင့် မြန်မာမှူးမတ်တို့က လုပ်ကြံနန်းချခြင်းဖြင့် သေလွန်သည်။ ထို့နောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား နန်းတင်ကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ကာ အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို နန်းတင်ရန်ပြောဆိုမှာကြားပြီး ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ နောက်အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်းလွန်လျှင် [[မိုးဗြဲနရပတိ]]ဆက်လက်စိုးစံရာ စစ်ကိုင်းမှ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]]က တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူကာ [[အင်းဝ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ === ရှေးရှမ်းနယ်များ === ရှမ်းတို့ဌာနီ၌ ပြည်နယ်ပေါင်းမှာ တေတ္တိံသ ခေါ် ၃၃-နယ်ရှိ၍ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်အလား မွေ့လျော်ပျော်ရွှင်ဘွယ် များစွာတို့နှင့် ပြည့်စုံသည့်ပြင် စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၅၆၆၄၅-ကျယ်လျက် စော်ဘွား ၁၆-ယောက်၊ မြို့စား ၁၃-ယောက်နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄-ယောက်တို့က အုပ်ချုပ်ကြရသည်။ (ဤကားအင်္ဂလိပ် လက်အောက်မှာ နေရစဉ်က ဖြစ်၏။) {{citation needed}} (၁) ကျိုင်းတုံနယ်၊ မိုးနဲနယ်၊ ညောင်ရွှေနယ်၊ ရပ်ဆောက်နယ်၊ လဲချားနယ်၊ မောက်မယ်နယ်၊ မိုင်းပန်နယ်၊ မိုင်းပွန်နယ်၊ စကားနယ်၊ နောင်မွယ်နယ်၊ (၁၀) မိုင်းနောက်၊ မိုင်းကိုင်း၊ ကျေးသီဗန်းစံ၊ လွယ်လုံ၊ သထုံ၊ ဗန်းရင်၊ ဟိုပုန်း၊ နန်းခုတ်၊ စကွယ်နယ်၊ မိုင်းရှူး၊ (၂၀) သမခမ်း၊ ပွေးလှ၊ ဘော်နယ်၊ ရွာဝံနယ်၊ ပင်မှီ၊ ကျုံးနယ်၊ ပင်းဒယ၊ (၂၇) ဤကား တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်၂၇-နယ်တည်း။ (၁) သီပေါနယ်၊ (၂) တောင်ပိုင်းနယ်၊ (၃) မိုင်းရယ်နယ်၊ (၄) မြောက်သန္နီနယ်၊ (၅) မိုးမိတ်နယ်၊ (၆) မိုးလင်းနယ်၊ ဤကား မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည် ၆-နယ်တည်း။ ပေါင်း ၃၃-နယ် ဖြစ်၏။ === ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် === ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]] အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့် လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု == ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား == [[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။ မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။ == ရှမ်းမျိုး ၃၀ == ဇမ္ဗူတံဆိပ် ကျမ်းရင်းတွင် ဖော်ပြချက်အရ - *လင်း၊ သက်၊ ချင်း၊ ခုံ၊ ရင်၊ ကတူး၊ မြန်၊ အကျော်၊ ဂင်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *ဇဝါ၊ မျက်နှာမည်း၊ ကသည်း၊ ရေမီးထွက်၊ ကရက်၊ လဝ၊ လော၊ ပန်းလောင်၊ တရက်၊ ရှမ်း(၁၀)။ *စနု၊ ဘအူ၊ ကရင်၊ ကချင်၊ ဂနော၊ ယောန်၊ လဝိုက်၊ တရုပ်၊ ယိုးဒယား၊ အနဲ (၃၀)။{{citation needed}} ==ရှမ်း (၁၀) မျိုး== [[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]] [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]] [[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]] [[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]] [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]] [[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]] [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]] [[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]] [[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]] [[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]] '''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ''' [[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]] [[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]] == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == ===ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်=== ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်=== သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref> ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာလူမျိုး တို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"၊ ၂၀၁၉။</ref>ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref> ===ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ=== ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ (ပွႆးသၢင်ႇလၢင်း) သည် အမျိုးသားကလေးငယ်များကို သာသနာ့ဘောင်သို့ သွတ်သွင်းချီးမြှင့်သည့် ပွဲတော်ဖြစ်သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref>ရှင်လောင်းများကို နန်းတွင်းမင်းသားငယ်များကဲ့သို့ အလွန်ခမ်းနားစွာ ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ခေါင်းတွင် ပန်းပွင့်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရွှေရောင် ခေါင်းပေါင်းများ ၊ ပိုးထည်ဖြင့်ရက်လုပ်သော ရိုးရာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ မျက်နှာကိုလည်း အလှပဆုံး မိတ်ကပ်လိမ်းခြယ်ပေးထားပြီး ရှင်လောင်းများကို မြေကြီးပေါ် ခြေမချစေဘဲ "နတ်မြင်း" ဟု ခေါ်သော လူကြီးများက ပခုံးပေါ်တွင် ထမ်း၍ သွားလာကြသည်။<ref name="rituals">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း (၂၀၁၉)၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"</ref>ရှင်လောင်းများကို ထမ်းထားသူများက ရှမ်းအိုးစည်သံနှင့်အတူ စည်းချက်ကျကျ ကခုန်ကြသည်။<ref name="food">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref> တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}} == ဘာသာနှင့်စာပေ == {{main|ရှမ်းဘာသာ}} ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}} * စာပေ ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။ ==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ== *ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] *အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]] *လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]] *ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]] *ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်​ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]] *အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref> *တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]] *တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] *ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]] *အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]] *အဆိုတော် Nang Kham Noung *ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]] * အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]] * မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]] == အနုသုခုမအနုပညာ == *သျှမ်းအိုးစည် *သျှမ်းခမောက် *သျှမ်းသိုင်း *သျှမ်းတိုးနယားအက *သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက *သျှမ်းဗုံတိုအက == ကိုးကား == {{notelist}} {{reflist|30em}} * တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး * သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း * ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 1sdpvsl8fsjze63ywsjgr9jfj6a11su 0 6216 1027467 1027412 2026-04-24T15:20:05Z Chenzeyan29 141880 1027467 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = ဝ<br/>{{resize|75%|(Va, Ava, Parauk, Ba&nbsp;rāog)}}<br/>{{nobold|{{linktext|lang=zh|佤族}}}} |image = File:Wa Dancers UWSA 30-year-anniversary.png |caption = ပန်ခမ်းမြို့တွင် နှစ်(၃၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ပွဲတော်အတွင်း ရိုးရာအကများဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ |population = ၁.၂ သန်းခန့် |region1 = {{Plainlist|*{{flag|Myanmar}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Shan State}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Kachin State}}}} |pop1 = ၈၀၀,၀၀၀ |ref1 = |region2 = {{Plainlist|*{{flag|China}} *&nbsp;'''∟'''[[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]}} |pop2 = ၄၀၀,၀၀၀ |region3 = {{Plainlist|*{{flag|Thailand}} *&nbsp;'''∟'''[[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်]]}} |pop3 = ၁၀,၀၀၀ |ref2 = |languages = [[ဝဘာသာစကား|ဝ ဘာသာစကား]]<br/>{{small|ဒုတိယ ဘာသာစကားများ}}{{hlist|[[မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)]]|[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာစကား]]}} |religions = ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများ၊<br/>[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>[http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130627012644/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm |date=2013-06-27 }}, [http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225710/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm |date=2015-09-23 }} Ethnic Groups - china.org.cn</ref><br/>[[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] |related =[[ပလောင်လူမျိုး]]၊[[ခမူလူမျိုး]]၊အခြား [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစတြိုအေးရှားတစ်လူမျိုး]]များ }} '''ဝလူမျိုး''' ([[ဝဘာသာစကား|ဝ]]: Vāx; {{zh|c={{linktext|佤|族}} |p=Wǎzú}}; {{lang-th|ว้า}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှ လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်တလျောက် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အရှေ့နှင့်မြောက်ဘက်ပိုင်းနှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]]အရှေ့ဘက်ပိုင်းတို့နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုး များသည် တရုတ်ပြည် ဇီမင်း၊ ကန်ရွမ်း၊ ယူနမ် တို့တွင် နေထိုင်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[မွန်-ခမာ]] လူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ လက်ရေးစာပေကို ၁၉၅၇ နှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၏ တိုင်းရင်းသား[[လူမျိုး]] ၅၆ မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> == နေထိုင်ရာဒေသ == ဝတို့နေထိုင်သောနယ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း [[သံလွင်မြစ်]]၏အရှေ့ဘက် ခြမ်းတွင်တည်ရှိရန်အရှေ့ ဘက်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် သံလွင်မြစ်၊ တောင်ဘက်တွင် မိုင်းလွန်းနယ်၊နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] နယ်တို့က ဝိုင်းရံထားသော တောင်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်းမြင့်တစ်ခုလုံးတွင်အချို့သော နေရာများ၌ ပေ(၁၀၀၀၀)နီးပါးခန့်မြင့်သော တောင်ထွဋ်များ လည်းရှိသည် ထိုတောင်တန်းကြီးများသည် ဝလူမျိုး တိုက၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုမလွယ်ကူခက်ခဲအောင်ဖန် ဖန်တီးထားသကဲ့သို့ရှိနေသောကြောင့် ဘဝတူဆွေရင်းသားရင်းလူမျိုးအချင်းချင်း ကြား အဆက်အသွယ်များကင်းမဲ့ခဲ့၍ စီးပွားရေးနှင့်[[ယဉ်ကျေးမှု]] များခေတ်နောက်ကျနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == ဝလူမျိုး သမိုင်းကြောင်း == ဝလူမျိုး များသည် [[မွန်-ခမာ]] နွယ်ဖွားများဖြစ်ပြီး ပလောင် (တအာင်း) နှင့် မွန်လူမျိုးတို့နှင့် မျိုးနွယ်တူကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအရ ဝလူမျိုး တို့သည် "ဆီဂန်" ဟုခေါ်သော လိုဏ်ဂူအတွင်းမှ စတင်ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (Three Kingdoms Period) အတွင်း ရေးသားခဲ့သော တရုတ်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများကို "ဖူး" (Pu) လူမျိုးများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ စစ်သေနာပတိ [[ကျူးကော့လျံ|ကျူးကော့လျန်]] (Zhuge Liang) သည် တောင်ဘက်အရပ်ရှိ လူမျိုးစုများကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရာတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ရှိခဲ့သည်ဟု ဒေသန္တရ ရာဇဝင်များက ဆိုသည်။ ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာပုံပြင်အချို့တွင် ကျူးကော့လျန်သည် စိုက်ပျိုးရေးပညာ (အထူးသဖြင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမှု) သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် တင်စားပြောဆိုလေ့ရှိကြ ပြီး ကျူးကော့လျန်ကို အလွန်လေးစားကြကာ ကျူးကော့လျန်၏ စစ်တပ်တွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ဖူးသည်ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။<ref>Davies, H. R., "Yunnan: The Link between India and the Yangtze", Cambridge University Press, 1909.</ref> ဝလူမျိုးများသည် ပလောင်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင်ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်တန်းဒေသများတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မရောက်ရှိမီကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါခေတ်ကာလများတွင် ပလောင် (တအာင်း) နှင့် ဝလူမျိုးတို့သည် "ရှေးဦးပလောင်နွယ်ဖွား" (Proto-Palaungic) အုပ်စုကြီးတစ်ခုတည်းအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပလောင်လူမျိုးများက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများ ဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref>သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုကိုမျှ မခံယူဘဲ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေတွင် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ဗြိတိသျှတို့က "တောရိုင်းဝနယ်" (Wild Wa States) ဟုပင် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] (Wa Self-Administered Division) ကို ထူထောင်၍ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ == ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနှင့်ဓလေ့စရိုက် == [[File:Wa tribe depiction, 1900s.jpg|thumb|left| ရှေးခေတ် ဝလူမျိုး]] 'ဝ'လူမျိုးများကိုလွယ်လှ မှာရှမ်းစကား၊ ရှမ်းအခေါ်ဖြစ်၍ (လွယ်-တောင်-လှ လူမျိုး )တောင်ပေါ်ကလူမျိုးဟု အဓိပါယ်ရသည်။‘ဝ’လူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ ပေပေတေတေနေတတ်သောအကျင့်စရိုက်ကို မူတည်၍ ယင်း တို့အဝတ်အစားအရောင်များမှာလည်း အညစ်ခံအရောင်များသာဖြစ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့်အနက်ရောင် အပြာရောင်နှင့် ရှားစေးရောင်အနီရင့်များသာ များစွာတွေ့ရတတ်သည်။ ယောက်ျားများသည် အနက်ရောင်ခေါင်းပေါင်းကို ပေါင်းတတ်ကြသည်။ အချို့လူငယ်အများမှာမူ ခေါင်းစွပ်အနက်များကို ဆောင်းတတ်ကြသည်။ နက်ပြာရောင် ရှီသော ရင့်စေ့ရင်ဖုံး ကျင်္ီများကိုဝတ်၏။ အနက်ရောင်ရှမ်း ဘောင်းဘီကို အမြဲတမ်းဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများမှာ နက်ပြာရောင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီ နှင့် အင်တိုင်ခေါ်ထဘီကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထဘီမှာ စစ်အနံ တစ်ကိုက်အလျား တစ်ကိုက်ခွဲရှိသောအနက် ရောင် အစကိုခါးတွင် ပတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့မိန်းကလေးများကမူ အလှအပကို ခုံမင်သဖြင့် အညို၊ အနီ၊ အဝါ ဆင်းများဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရက်လုပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ငွေနှင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဆွဲကြိုး၊ ဘယက်၊ နားထောင်း၊ လက်ကောက်ပြား၊၊ လက်ကောက်လုံးများလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခေါင်ရေနှင့် ပြောင်းဖူးချက်အရက်များကို ယောက်ျားများသာသောက်ကြသည်မဟုတ် မိန်းမများနှင့် ကလေးများလည်း သောက်တတ်ကြသည်။ သောက်သုံးမှုပမာဏ အနည်းငယ်နှင့်အများသာ ကွာခြားသည်။ အားလုံးအရက်သောက်တတ်ကြသည်။ ဆေးတံသောက်သောအကျင့်မှာလည်း လူကြီးလူငယ်တိုင်းစွဲနေကြသည်။ ဆေးတံကိုကိုင်ထားရသည်မှာ 'ဝ'လူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စတိုင်တစ်ခုပင် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ == ဘာသာရေးနှင့်အယူဝါဒ == အတိတ်သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် '''ဝလူမျိုး'''များသည် သဘာဝလွန်စွမ်းအားများနှင့် နတ်ဝိညာဉ်များကို ကိုးကွယ်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ကို အဓိကကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဝတို့၏ ယုံကြည်မှုမှာ လူသားတို့၏ ဘဝရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအောင်မြင်မှုအပေါ် အခြေခံသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>မွတ်တိုင်သည် ဝလူမျိုးတို့၏ အမြင့်ဆုံးသော ဖန်ဆင်းရှင် နတ်မင်းကြီးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ လောကကြီးနှင့် လူသားများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သူဟု ယူဆသည်။ကျေးရွာတိုင်းတွင် ရွာကိုစောင့်ရှောက်သည့် နတ်များရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကာ ရွာဝင်ဝများတွင် နတ်တိုင်များ စိုက်ထူ၍ ပူဇော်လေ့ရှိသည်။ဝလူမျိုးတို့၏ အတိတ်ကာလတွင် အထင်ရှားဆုံးဓလေ့မှာ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ နတ်ပူဇော်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Scott |first=J.G. |title=The Upper Burma Gazetteer |year=1900}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် '''ဝလူမျိုး'''များသည် ဘာသာတရားမျိုးစုံကို လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုများမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးအများစုသည် အထူးသဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့် "ဝယဉ်" (Tame Wa) များသည် [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.burmalibrary.org |title=The Wa People: History and Culture |publisher=Online Burma Library}}</ref>၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်းသာသနာပြုများ ဝဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဝလူမျိုး အများအပြားသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြပြီး သာသနာပြု [[ဝီလျံ ယန်း]] (William Young) သည် ဝဘာသာစကားအတွက် လတ်တင်အက္ခရာကို အခြေခံသော စာပေကို တီထွင်ပေးခဲ့သဖြင့် ဝလူမျိုးများကြား ပညာရေးနှင့် ဘာသာရေး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History |year=2010}}</ref> အချို့သော ဝေးလံခေါင်သီသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ယနေ့တိုင် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသူများ ရှိသေးကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် ရွာစောင့်နတ်များကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြပြီး ရိုးရာပွဲတော်များတွင် တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့များ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ရှေးအခါက'ဝ'လူမျိုးတို့သည် လီဆိုင်မတ်နတ်ကိုကျွဲသတ်ပြီး ကန်တော့ကြရသလို မွေးနတ်ကိုလည်း လူခေါင်းဖြတ်ပြီး ကန်တော့ ကြရသည်။ မွေးနတ်မှာအကြီးမာဆုံးနှင့်ဒုက္ခအပေးဆုံးနတ်ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းအထိ ဝလူမျိုးအချို့တွင် မိမိတို့၏ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ရိုးရာယုံကြည်မှုအတွက် ရန်သူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ ပူဇော်သည့် "ခေါင်းဖြတ်ဓလေ့" ရှိခဲ့ဖူးသည်။ခေါင်းဖြတ်ချိန်မှာ များသောအားဖြင့် စပါးစိုက်ချိန်များ တွင်ဖြစ်သည်'ဝ'လူမျိုးများ တို့၏ထုံးစံမှာ ယောက်ျားမှန်ရင် တစ်သက်တာတွင် ခေါင်း(၃)ခါတိတိဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိ၍ လူခေါင်း(၆)ခေါင်းဖြတ်ဖူးသူကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ နယ်ရှင်ကအခွန်အထုပ်မှ လွတ်ကင်းစေကာ ရှန်နီစကိုပေါင်းစေပြီး သူရဲကောင်းအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခြင်းကိုခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ဖြစ်ရာ'ဝ'လူမျိုးများအဖို့ ဦးခေါင်းရရေးနှင့် မိမိဦးခေါင်း အဖြတ်မခံရရေးသည် ၎င်းတို့ဘဝရပ်တည်မှုအတွက် နှစ်ခုစလုံး အရေးကြီးနေပေသည်။သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုဓလေ့မှာ လုံးဝကွယ်ပျောက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ‘ဝ’လူမျိုးတို့၏တူရိယာများအနက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးတူရိယာမှာ တုံးဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံအသီးသီးရှိ လူရိုင်းဟုသတ်မှတ်ထားသောလူမျိုးတို့၏တုံးသံသည်’ဝ’လူမျိုးတို့၏တုံးသံလောက် သာယာနာပျော်ဖွယ်မရှိ။ မိုင်းကျွန်းခေါ်အပင် တစ်မျိုးမှ ထွင်းထု၍ဖိုသံမသံ ညှိပြီး သူကြီးအိမ် အနီးတွင်တဲထိုးပြီးထားရသည်။ နတ်တင်လျှင်ဖိုသံ၊ ထွက်သောဘက်မှတုံးကို တစ်ချက်ချင်းလေးကန်စွာ တီး၏ စစ်ရေးကိစ္စများရှိ၍လူစုရန် သတိပေးလျိုလျှင် ဖိုသံနှင့်မသံကိုတွဲ၍ခပ်သွပ်သွပ်ခေါက်လေ့ရှိ၏။ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲ၊ မင်္ဂလာဆောင်တို့၌ တီးခေါက်ပေးသောတုံးမှာမူကား လွန်စွာအဆင့်အတန်း မြင့်မားလှ၍ တုံး၏ဝဲယာမှ မိန်းမနှင့် ဘက်ညှပ်ကာ ၎င်းတို့၏ညာဘက်မှထိုးတံ ဘယ်လက်တွင် ဝါးခြမ်းပြား ကိုကိုင်၍ တစ်လုံးလျှင် (၂)ဦး (၃)တုံးလျှင် (၆)ဦးတိတိဖြင့်တီးခေါက်ကြလေ့ရှိသည်။ ရှေးက’ဝ’လူမျိုးများတွင် ဦခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သောအလေ့အကျင့်ရှိခဲ့၍ ၎င်းတို့အား သာမန်အားဖြင့် ရိုင်းသည်ဟု ထင်မှတ်ဖွယ် ရှိသော်လည်း အကယ်စင်စစ် ‘ဝ’လူမျိုးတို့တွင် အလွန်ချစ်စရာ ကောင်းသောအမူအကျင့် များလည်းရှိနေပါသေးသည်။ ယင်းတို့မှာ သားထောက်သမီးခံမရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများကိုတစ်ရွာလုံးက အိမ်တစ်အိမ်နေ့ကျတာဝန်ယူ၍ကျွေးမွေးလေ့ရှိခြင်း၊ ‘ဝ’နယ်မြေမြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက်ခြမ်းကျေးရွာများတွင် ယနေ့ထက်တိုင် နှီးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဒေါင်းလန်းကြီးဖြင့် လက်ရေတပြင်စီးစားသောက်နေကြသေးခြင်း အိမ်မှုကိစ္စနှင့် ရွာမှုကိစ္စများ၌တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးဝိုင်းဝန်းကူညီလုပ်ကိုင်ပေးခြင်း စသည်တို့ပင်ဖြစ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် မွန်-ခမာအုပ်စုတွင် ဝ-ပလောင်အုပ်စုခွဲ၌ ဝ၊ လ၊ လဝ၊ ခမူ၊ တိုင်းလွီ၊ အန်၊ ယန်း၊ လမ်၊ ပလောင်၊ ပလေး၊ ဓနော လူမျိုးတို့နှင့်အတူ ပါဝင်သည်။ ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူနန်နယ်စပ်အကြားရှိ တောင် တန်းဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသည်။ ယူနန်နယ်စပ်မှနေ၍ သံလွင် မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတိုင်အောင် အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။ အချို့ ဝများ သည် မိုင်းလွန်းနယ်နှင့် ကျိုင်းတုံနယ် တောပိုင်းအရပ်များတွင် နေထိုင်ကြ သည်။ ဝနယ်တွင် ဝလူမျိုး အများဆုံးနေထိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ (ဝနယ် -ရှု။) ယင်းလူမျိုးတို့ကို ဝ သို့မဟုတ် လဝလူမျိုးဟုခေါ်ကြသည်။ အချို့က လွယ်လလူမျိုးဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် ပတ်ကတေ့ရွာအနီးရှိ ကျောက်ဂူကြီးမှ စတင်ပေါက် ဖွား၍ ပတေ့နယ်၊ လွယ်လိန်းနယ်တို့သို့ရောက်လာပြီးလျှင် ထိုကမှတစ်ဆင့် ဝနယ်အခြားဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဝနယ်နောင်ချိုကန် အရှေ့မြောက်အရပ်မှ အနောက်တောင်ဘက်သို့ရောက်၍ မိုင်းလွန်းနယ်မှတစ် ဆင့် ကျိုင်းတုံနယ်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့လာသည်ဟုဆိုသည်။ စုံကရမန်နယ်နေ ဝလူမျိုးများက ယင်းတို့သည် ယခင် လွယ် လိန်းအမျိုးအနွယ်မှ သက်ဆင်းခဲ့သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝလူမျိုးများကလည်း ယင်းတို့သည် ကွန်လုမန်းအနွယ်မှ ပေါက်ခဲ့သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ကွန်လုမန်းအနွယ်၏ ဇာစ်မြစ်ကို စုံစမ်းသောအခါ ယင်းတို့က ''ဟိုအရှေ့ဘက်စူးစူးမှာရှိသည်''ဟု ပြောသည် ကလွဲ၍ အတိအကျ မပြောနိုင်ချေ။ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝများ၏ အမူအယူဓလေ့ သည် စုံကရမန်နယ်မှ ဝများနှင့် ဆင်ဆင်တူရာ ယင်းတို့ပြောသည့် ကွန်လု မန်းနှင့် စုံကရမန်သည် အတူတူပင် ဖြစ်စရာအကြောင်းရှိသည်။ ထိုစုံကရ မန်သည်လည်း ဝနယ်၏ အလယ်ဗဟို နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သဖြင့် ယင်းမှ ပြန့်ပွားသည်ဟု ယူဆသော် ယူဆနိုင်စရာရှိလေသည်။ ဝလူမျိုးများ စတင်ပေါက်ဖွားရာဟု ယူဆကြသော ကျောက်ဂူကြီး မှ တစ်ခါက အသံမြည်ဟီးလာသဖြင့် အမျိုးအနွယ်သစ်၊ လူမျိုးသစ်ပေါ် ပေါက်မည့် နိမိတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းလူမျိုးသစ်သည် လက်ရှိ ဝလူမျိုးများအား လွှမ်းမိုး၍ နှင်ထုတ်ဖွယ်ရှိသည်ဆိုကာ လူမျိုးသစ်များ ပေါ် ထွက်လာခြင်း မရှိစေရန် ဝလူမျိုးများက ထိုကျောက်ဂူအတွင်းသို့ လေးမြား များ ပစ်သွင်းခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဝလူမျိုးများ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ မြို့ကြီးများ၌ ယောက်ျားများ က ဖျင်နက် သို့မဟုတ် ဖျင်ပြာဗောင်းဗီနှင့် အင်္ကျီကို ဝတ်ပြီးလျှင် ခေါင်း တွင် အဖြူ အနီ၊ အဖြူ အနက်၊ အနီ အဝါ၊ အနက် အစင်းကျားများကို ပေါင်းကြသည်။ မိန်းမများက အပြာရောင် သို့မဟုတ် အနက် သို့မဟုတ် အပြာ၊ အဝါ၊ အနက်၊ အနီ ရောင်စုံရောယှက်ထားသော သုံးတောင်ကွင်းရှိ ဖျင်ထမီကို ဒူးဆစ်နားထိ ခပ်တိုတိုဝတ်၍ အနက်ရောင်ဖျင် လက်ကျပ် ကိုယ်ကျပ်အင်္ကျီ၊ ကိုယ်ထည်ခပ်ရှည်ရှည် ရင်စိအင်္ကျီဝတ်လျက် ခေါင်းတွင် ဗော့ဟဲယားခေါ် ဆံတိုဆံထောက်ပုံသဏ္ဌာန် ဆံပင်ခပ်တိုတိုထား၍ မျက်နှာ သုတ်ပုဝါ အလတ်စားအရွယ်ရှိ အနီ အပြာ အဝါ စသည်တို့ဖြင့် ပြောက် ကျားသော ဖျင်စများကို ကြက်ခြေခတ်ပေါင်းကာ လည်ပင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် အသီးတစ်မျိုးကို ပုတီးလုပ် ဆွဲထားကြသည်။ အတွင်းပိုင်းကျသော ဒေသ များတွင် ယောက်ျားများက ဂျပ်ရက်အစကို ရှေ့က ဖုံးအုပ်ထားပြီးလျှင် ကိုယ်တုံးလုံးနှင့်နေ၍ မိန်းမများက အနံတစ်တောင့်ထွာခန့်ရှိ အနီ အနက် အပြာရောင် ဖျင်စကိုအောက်ပိုင်း၌ ပတ်ထားပြီးလျှင် အထက်ပိုင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် ပုတီးကိုဆွဲထားရုံ ပလာကျင်းထားလေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် ရေချိုးလေ့မရှိကြ၊ အဝတ် ဖွတ်လျှော်လေ့ မရှိကြဟုဆိုသည်။ ရေမချိုးကြသဖြင့် ယင်းတို့၏ အသား အရေများသည် ကြမ်းတမ်းကာ အသားအရေပေါ်ရှိ ချွေးပေါက်ကလေးများ၊ ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့ကြသည်။ နာမကျန်းဖြစ်သည့်အခါ ဆေးသောက်လေ့မရှိ။ နတ်ဆရာများကိုပင့်၍ မေးကြမြန်းကြသည်။ ဆရာ လုပ်သူက တွက်ချက်ပြီးလျှင် ဝက် သို့မဟုတ် ကြက် စသည်တို့ဖြင့် နတ် ပူဇော်ခိုင်းတတ်သည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် ရှိစုမဲ့စုငွေဖြင့် ဝယ်ခြမ်းပူဇော်ရ သည်။ တစ်ကြိမ်နှင့် ရောဂါမပျောက်ပါက ဆရာခိုင်းသလောက် ပူဇော်ကြရ သည်။ အချို့ လွယ်မူးတောင်နှင့် နီးသူများက လွယ်မူးတောင်မှ ဆေးမြစ် များသည် ၉၆ ပါးရောဂါ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ယင်းဆေးမြစ် များကို ကြို၍သောက်ကြသည်။ လွယ်မူးတောင်သည် ဝနယ်၏ပုပ္ပားတောင် ဟု ဆိုရပေမည်။ ဝလူမျိုးများသည်အပူရှိန်ကို ကြောက်ကြသည်။ အပူရှိန် ကြီးသော နေရာသို့တတ်နိုင်က မသွားကြချေ။ မတတ်သာ၍ သွားရလျှင် ညဉ့်အိပ်ညဉ့်နေမနေကြဘဲ ကိစ္စပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းဒုက္ခခံ၍ပြန်ကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် တောင်ဆင်းတောင်တက် လျင်မြန်ပြီးလျှင် ပစ် ခတ်သတ်ဖြတ်ရန် လက်မနှေးကြချေ။ ဝနယ်တွင် ယခုတိုင် ခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် အလေ့ အထ အနည်းအကျဉ်းရှိသေးသည်။ ပတ်ကတေ့နယ်မှ ဝလူမျိုးများ စတင် ပေါက်ဖွားရာဟု ယုံကြည်ကြသော ကျောက်ဂူတွင်းမှ တာလီနှင့် ယာနမ် တို့သည် လွယ်လိန်းဘက်သို့ ထွက်လာစဉ် လမ်းခုလတ်၌ အပန်းဖြေခိုက် သားကြီးဖြစ်သူ (အချို့ကလည်း တူဟုဆိုကြသည်။) ကဓားသွေးရင်း ဓား စမ်းသည့်သဘောနှင့် ယာနမ်၏ဦးခေါင်းမှ ဆံပင်ကို ဖြတ်ကြည့်စဉ် ဓား သည် ဆံပင်ကိုသာမဖြတ်ဘဲ ဦးခေါင်းကိုပါ ပိုင်းဖြတ်လိုက်သဖြင့် နတ် များက လူ၏ဦးခေါင်းကို လိုလားသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ဖြစ်ရသည်ဆိုကာ ခေါင်းဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့ပေါ်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။ ခေါင်း ဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်လျှင် ရပ်ရွာနယ်ပယ်တွင် လူအသေအပျောက် နည်းရုံ သာမက ကောက်ပဲသီးနှံ ကောင်းမွန်ခြင်း၊ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးခြင်းရှိသည်ဟု အယူရှိကြသည်။ အကယ်၍ ဝရွာတစ်ရွာတွင် နတ်က လူဦးခေါင်း လိုလား ကြောင်းဖြင့် အတိတ်နိမိတ်ပေးသောအခါ ထိုရွာရှိ နတ်ဆရာတို့က သက် ငယ်နှင့် ကြက်ကိုယူကာ ဆိုင်ရာနတ်ကိုပသ၍ မိမိတို့ တတ်ထားသော ပညာဖြင့် ဗေဒင်သဘော ကြည့်ရှုအဟောထုတ်ကြသည်။ နတ်က မည်သည့် အရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို အလိုရှိသည်ဆိုလျှင် ထိုအရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်ရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအရပ်သည် မိမိတို့၏ မဟာမိတ်ရပ်ရွာနယ်ပယ် ဖြစ်လျှင် မသွားကြချေ။ ခေါင်းဖြတ်ထွက်ရာတွင် မိမိတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးဖွယ် ရှိသည်ဟု အဟောထွက်လျှင်လည်း ခေါင်းဖြတ်မထွက်ကြချေ။ ထိုအခါမျိုး၌ အချို့နယ်များတွင် အသင့်ရောင်းရန်ထားသော ခေါင်းများကို ၂ဝဝိ မှ ၃ဝဝိ အထိ အဖိုးပေးဝယ်ယူ ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းသို့မှမရလျှင် မြေမြှုပ်သဂြိုဟ် ထားသော လူသေအလောင်းများမှ ခေါင်းဖြတ်ယူကြရသည်။ ထို့ကြောင့် လူ သေအလောင်းကို သုသာန်သီးသန့်ထား၍ မမြှုပ်နှံကြဘဲ ရွာပြင်ခြံစည်းရိုးနှင့် ကပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်အောက်၌သော်လည်းကောင်း လူသူမသိ အောင် မြှုပ်နှံကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဆန်ထုံနယ်တွင် လူခေါင်းရောင်းလေ့ရှိ၍ လွယ်မူး၏အရှေ့နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများတွင် ခေါင်းဖြတ်သည့် အလေ့ ယနေ့တိုင်ရှိသေးသည်။ လွယ်လိန်းနယ်နှင့် ဆတော်နယ်တို့တွင်ကား လူခေါင်းဖြင့် နတ်မပူဇော်ဘဲ သင်းချောနက်ခွေးဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယဇ် ပူဇော်ပြီးသော အချို့ခေါင်းများကို ၁ဝ နှစ် တိုင်အောင်ပင် အသစ်မလဲဘဲ အကျိုးအာနိသင် ရှိသည်ဆိုကာ ထားတတ်ကြသည်။ ဆန်ထုံနယ်အပိုင် ဟောင်တက်ရွာတွင် ခေါင်းဖြင့်ပူဇော်ပသထားသော တိုင်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော် ရှိ၍ စုံကရမန်တွင် ၁၅ဝ ကျော်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ အမြဲသတိထား နေတတ်ကြသဖြင့် လူခေါင်းဖြတ်ရန် မလွယ်ကူ သောကြောင့် လူခေါင်းအစား ကျွဲ၊ ခွေး စသည်တို့နှင့် ယဇ်ပူဇော်လာကြ လေပြီ။ ဝလူမျိုးများသည် မျိုးချစ်များဖြစ်ကြသည်။ မိမိတို့၏ အဆက် အနွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ ကျေးရွာကိုလည်းကောင်း အခြားလူများ က နိုင်ထက်စီးနင်းပြုခြင်းကို မခံကြချေ။ ကွန်းလွယ်နှင့် လွယ်လလူမျိုး တို့လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ ရန်သူကို ကလဲ့စားချေနိုင်ရန် အမျိုးမျိုးကြံစည် ဝီရိယထုတ်တတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် တစ် နယ်နှင့်တစ်နယ် အခဲမကြေဘဲ ရန်စောင်လျက်ရှိကြသည်။ ရန်သူကို စွဲစွဲ မြဲမြဲ ရန်ငြိုးဖွဲ့တတ်သလောက် မဟာမိတ်ပြုထားသူများအပေါ်၌လည်း ကတိသစ္စာတည်ကြသော သူများဖြစ်ကြသည်။ တစ်နယ်နှင့်တစ်နယ် သစ္စာ ပြုသည့်အခါ နယ်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အများသဘောတူသည့် နေရာ တွင်စုဝေးကာ ကျွဲကိုသတ်၍ ဝေယူကြရသည်။ ထို့နောက် ငွေဒင်္ဂါး အဟောင်း သို့မဟုတ် ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့်များကို အရက်တွင်ထည့်၍ ထိုကတိသစ္စာအရက်ကို ညီတူညီမျှ သောက်ကြသည်။ သစ္စာအရက်ကို သောက်ပြီးသောအခါ ငွေဒင်္ဂါး၊ ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့် စသည်တို့ကို ညီတူ ညီမျှ ဝေစုခွဲယူကြသည်။ ကတိပြုပြီးသည့်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တစ်ဦး အကြောင်းပေါ်လျှင် တစ်ဦးက လူအားလက်နက်အားနှင့် ကူကြသည်။ ဝလူမျိုးများသုံးစွဲသော လက်နက်များတွင် အမြောက်မြားလည်း ပါသည်။ အမြောက်၏ ပြောင်းအရှည်မှာ ၁ဝ ပေ၊ ၁၂ ပေခန့်ရှိ၍ ပြောင်းဝ မှာ တစ်လက်မခွဲမှ နှစ်လက်မရှိကြသည်။ ကိုက်သုံးလေးရာကို လှမ်း၍ပစ် နိုင်သော လက်နက်ဖြစ်သည်။ အချို့ဝရွာများတွင် ခံတပ်များ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ အချို့ဝရွာ များတွင် ရွာဝင်တံခါးပေါက်ကြီးကို အမြင့်ပေ ၃ဝ၊ အကျယ်ပေ ၃ဝ ထား၍ ဝင်ပေါက်ကို ဆူးတို့ဖြင့် ခက်ထား ယက်ထားကြသည်။ အချို့ ဝရွာတို့၌ ကား ပျဉ်ရိုင်းနှစ်ချပ်ကို မြေကတုတ်သဖွယ် တစ်ဖက်တစ်ချက်ထားရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မြေဖို့ထားကြလေသည်။ အချို့ကမူ ဝါးဖြင့် နှစ်ထပ်ခန့်ရက် ကာ အပြင်ဘက်သို့ ဝါးချွန်များ ထိုးထွက်စေပြီးလျှင် ၁၂ ပေ၊ ပေ ၂ဝ ကျယ်၍ ခြောက်ပေနက်သော ကျင်းများကို ခြံစည်းရိုးကြားတွင် တူးထားကြ လေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် ရွာသို့ဦးတည်သွားသောလမ်းများတွင် လမ်းကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ကျင်းများတူးထားတတ်ကြသည်။ ထိုကျင်းထဲမှ အမြှောက် ပစ်ကျင့်ခြင်း၊ တိုက်နည်းခိုက်နည်း ကျင့်ခြင်းပြုကြသည်။ အချို့ရွာများ၌မူ ထိုကျင်းများထဲသို့အဆိပ်ဖြင့်လူးထားသော ဝါးချွန်များကို ထောင်စိုက်ပြီးလျှင် အပေါ်မှ မသိမသာ သစ်ရွက်သစ်ခက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားကြသည်။ အပြင်အပ လူကိုရွာတွင်းသို့ဝင်ရန် မဆိုထားဘိ၊ နယ်အတွင်းသို့ပင် ဝင်ခွင့်မပြုကြချေ။ မသင်္ကာသူများကို ဝင်ခွင့်သာပြုပြီးလျှင် ထွက်ခွင့်မပြုကြချေ။ ဝလူမျိုးများသည် အိမ်များကို တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို လများတွင် ဆောက်လုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ဆောက်လုပ်ပြီးသည့်အခါ အိမ်တက်မင်္ဂလာ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ တတ်နိုင်လျှင် တတ်နိုင်သလောက် တစ်ည၊ နှစ်ည၊ သုံးည စသည်ဖြင့် မိတ်သင်္ဂဟများကို အရက်တိုက်၍ ကျင်းပကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် အယူသည်းသူများဖြစ်ကြသည်။ သူတို့အိမ်၌ ဧည့်သည်သွားအပ်သော နေရာ၊ မသွားအပ်သောနေရာဟူ၍ရှိသည်။ ဖက်စိမ်း များကိုလည်း အရမ်းမဲ့ယူသွားခြင်းမပြုရ။ အိမ်ဦးကြမ်းပြင် ထားရှိသော နေရာ၏ လက်ဝဲဘက်အိမ်ထောင့်၊ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်တွင် ပစ္စည်းအရမ်းမထားရချေ။ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်သည် သူတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်ရာဌာနဖြစ်သည်။ အိမ်ရှင်ထိုင်သော နေရာကို မည်သူမျှ ကျော် ဖြတ်မသွားရချေ။ အိမ်ရှင်ထိုင်သည့် နေရာအနီး မီးဖို၌လည်း အိမ်ရှင် ထိုင်သည့်ဘက်တွင် ထမင်းအိုးများ မချရချေ။ အကယ်၍ မပြုထိုက်သည် တို့ကို ပြုမိချေသော် အိမ်ရှင်ကို ခိုက်တတ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ထို အခါ အိမ်ဦးနတ်ကို ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ် သူက ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ်သူက မသွား အပ်၊ မပြုအပ်သည်ကို ပြုမိချေလျှင် အိမ်နတ်ပူဇော်ရန် ဧည့်သည်ထံ စာရင်းလုပ် အရေးဆိုတတ်ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 1kfb83cdz9loblfnz0v8xtd7svv0qsf 1027468 1027467 2026-04-24T15:20:37Z Chenzeyan29 141880 1027468 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = ဝ<br/>{{resize|75%|(Va, Ava, Parauk, Ba&nbsp;rāog)}}<br/>{{nobold|{{linktext|lang=zh|佤族}}}} |image = File:Wa Dancers UWSA 30-year-anniversary.png |caption = ပန်ခမ်းမြို့တွင် နှစ်(၃၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ပွဲတော်အတွင်း ရိုးရာအကများဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ |population = ၁.၂ သန်းခန့် |region1 = {{Plainlist|*{{flag|Myanmar}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Shan State}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Kachin State}}}} |pop1 = ၈၀၀,၀၀၀ |ref1 = |region2 = {{Plainlist|*{{flag|China}} *&nbsp;'''∟'''[[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]}} |pop2 = ၄၀၀,၀၀၀ |region3 = {{Plainlist|*{{flag|Thailand}} *&nbsp;'''∟'''[[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်]]}} |pop3 = ၁၀,၀၀၀ |ref2 = |languages = [[ဝဘာသာစကား|ဝ ဘာသာစကား]]<br/>{{small|ဒုတိယ ဘာသာစကားများ}}{{hlist|[[မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)]]|[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာစကား]]}} |religions = ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများ၊<br/>[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>[http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130627012644/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm |date=2013-06-27 }}, [http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225710/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm |date=2015-09-23 }} Ethnic Groups - china.org.cn</ref><br/>[[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] |related =[[ပလောင်လူမျိုး]]၊[[ခမူလူမျိုး]]၊အခြား [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစတြိုအေးရှားတစ်လူမျိုး]]များ }} '''ဝလူမျိုး''' ([[ဝဘာသာစကား|ဝ]]: Vāx; {{zh|c={{linktext|佤|族}} |p=Wǎzú}}; {{lang-th|ว้า}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှ လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်တလျောက် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အရှေ့နှင့်မြောက်ဘက်ပိုင်းနှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]]အရှေ့ဘက်ပိုင်းတို့နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုး များသည် တရုတ်ပြည် ဇီမင်း၊ ကန်ရွမ်း၊ ယူနမ် တို့တွင် နေထိုင်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[မွန်-ခမာ]] လူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ လက်ရေးစာပေကို ၁၉၅၇ နှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၏ တိုင်းရင်းသား[[လူမျိုး]] ၅၆ မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> == နေထိုင်ရာဒေသ == ဝတို့နေထိုင်သောနယ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း [[သံလွင်မြစ်]]၏အရှေ့ဘက် ခြမ်းတွင်တည်ရှိရန်အရှေ့ ဘက်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် သံလွင်မြစ်၊ တောင်ဘက်တွင် မိုင်းလွန်းနယ်၊နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] နယ်တို့က ဝိုင်းရံထားသော တောင်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်းမြင့်တစ်ခုလုံးတွင်အချို့သော နေရာများ၌ ပေ(၁၀၀၀၀)နီးပါးခန့်မြင့်သော တောင်ထွဋ်များ လည်းရှိသည် ထိုတောင်တန်းကြီးများသည် ဝလူမျိုး တိုက၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုမလွယ်ကူခက်ခဲအောင်ဖန် ဖန်တီးထားသကဲ့သို့ရှိနေသောကြောင့် ဘဝတူဆွေရင်းသားရင်းလူမျိုးအချင်းချင်း ကြား အဆက်အသွယ်များကင်းမဲ့ခဲ့၍ စီးပွားရေးနှင့်[[ယဉ်ကျေးမှု]] များခေတ်နောက်ကျနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == ဝလူမျိုး သမိုင်းကြောင်း == ဝလူမျိုး များသည် [[မွန်-ခမာ]] နွယ်ဖွားများဖြစ်ပြီး ပလောင် (တအာင်း) နှင့် မွန်လူမျိုးတို့နှင့် မျိုးနွယ်တူကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအရ ဝလူမျိုး တို့သည် "ဆီဂန်" ဟုခေါ်သော လိုဏ်ဂူအတွင်းမှ စတင်ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (Three Kingdoms Period) အတွင်း ရေးသားခဲ့သော တရုတ်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများကို "ဖူး" (Pu) လူမျိုးများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ စစ်သေနာပတိ [[ကျူးကော့လျံ|ကျူးကော့လျန်]] (Zhuge Liang) သည် တောင်ဘက်အရပ်ရှိ လူမျိုးစုများကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရာတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ရှိခဲ့သည်ဟု ဒေသန္တရ ရာဇဝင်များက ဆိုသည်။ ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာပုံပြင်အချို့တွင် ကျူးကော့လျန်သည် စိုက်ပျိုးရေးပညာ (အထူးသဖြင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမှု) သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် တင်စားပြောဆိုလေ့ရှိကြ ပြီး ကျူးကော့လျန်ကို အလွန်လေးစားကြကာ ကျူးကော့လျန်၏ စစ်တပ်တွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ဖူးသည်ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။<ref>Davies, H. R., "Yunnan: The Link between India and the Yangtze", Cambridge University Press, 1909.</ref> ဝလူမျိုးများသည် ပလောင်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင်ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်တန်းဒေသများတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မရောက်ရှိမီကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါခေတ်ကာလများတွင် ပလောင် (တအာင်း) နှင့် ဝလူမျိုးတို့သည် "ရှေးဦးပလောင်နွယ်ဖွား" (Proto-Palaungic) အုပ်စုကြီးတစ်ခုတည်းအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပလောင်လူမျိုးများက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများ ဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref>သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုကိုမျှ မခံယူဘဲ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေတွင် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ဗြိတိသျှတို့က "တောရိုင်းဝနယ်" (Wild Wa States) ဟုပင် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] (Wa Self-Administered Division) ကို ထူထောင်၍ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ == ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနှင့်ဓလေ့စရိုက် == [[File:Wa tribe depiction, 1900s.jpg|thumb|left| ရှေးခေတ် ဝလူမျိုး]] 'ဝ'လူမျိုးများကိုလွယ်လှ မှာရှမ်းစကား၊ ရှမ်းအခေါ်ဖြစ်၍ (လွယ်-တောင်-လှ လူမျိုး )တောင်ပေါ်ကလူမျိုးဟု အဓိပါယ်ရသည်။‘ဝ’လူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ ပေပေတေတေနေတတ်သောအကျင့်စရိုက်ကို မူတည်၍ ယင်း တို့အဝတ်အစားအရောင်များမှာလည်း အညစ်ခံအရောင်များသာဖြစ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့်အနက်ရောင် အပြာရောင်နှင့် ရှားစေးရောင်အနီရင့်များသာ များစွာတွေ့ရတတ်သည်။ ယောက်ျားများသည် အနက်ရောင်ခေါင်းပေါင်းကို ပေါင်းတတ်ကြသည်။ အချို့လူငယ်အများမှာမူ ခေါင်းစွပ်အနက်များကို ဆောင်းတတ်ကြသည်။ နက်ပြာရောင် ရှီသော ရင့်စေ့ရင်ဖုံး ကျင်္ီများကိုဝတ်၏။ အနက်ရောင်ရှမ်း ဘောင်းဘီကို အမြဲတမ်းဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများမှာ နက်ပြာရောင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီ နှင့် အင်တိုင်ခေါ်ထဘီကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထဘီမှာ စစ်အနံ တစ်ကိုက်အလျား တစ်ကိုက်ခွဲရှိသောအနက် ရောင် အစကိုခါးတွင် ပတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့မိန်းကလေးများကမူ အလှအပကို ခုံမင်သဖြင့် အညို၊ အနီ၊ အဝါ ဆင်းများဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရက်လုပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ငွေနှင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဆွဲကြိုး၊ ဘယက်၊ နားထောင်း၊ လက်ကောက်ပြား၊၊ လက်ကောက်လုံးများလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခေါင်ရေနှင့် ပြောင်းဖူးချက်အရက်များကို ယောက်ျားများသာသောက်ကြသည်မဟုတ် မိန်းမများနှင့် ကလေးများလည်း သောက်တတ်ကြသည်။ သောက်သုံးမှုပမာဏ အနည်းငယ်နှင့်အများသာ ကွာခြားသည်။ အားလုံးအရက်သောက်တတ်ကြသည်။ ဆေးတံသောက်သောအကျင့်မှာလည်း လူကြီးလူငယ်တိုင်းစွဲနေကြသည်။ ဆေးတံကိုကိုင်ထားရသည်မှာ 'ဝ'လူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စတိုင်တစ်ခုပင် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ == ဘာသာရေးနှင့်အယူဝါဒ == အတိတ်သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင်ဝလူမျိုးများသည် သဘာဝလွန်စွမ်းအားများနှင့် နတ်ဝိညာဉ်များကို ကိုးကွယ်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ကို အဓိကကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဝတို့၏ ယုံကြည်မှုမှာ လူသားတို့၏ ဘဝရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအောင်မြင်မှုအပေါ် အခြေခံသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>မွတ်တိုင်သည် ဝလူမျိုးတို့၏ အမြင့်ဆုံးသော ဖန်ဆင်းရှင် နတ်မင်းကြီးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ လောကကြီးနှင့် လူသားများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သူဟု ယူဆသည်။ကျေးရွာတိုင်းတွင် ရွာကိုစောင့်ရှောက်သည့် နတ်များရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကာ ရွာဝင်ဝများတွင် နတ်တိုင်များ စိုက်ထူ၍ ပူဇော်လေ့ရှိသည်။ဝလူမျိုးတို့၏ အတိတ်ကာလတွင် အထင်ရှားဆုံးဓလေ့မှာ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ နတ်ပူဇော်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Scott |first=J.G. |title=The Upper Burma Gazetteer |year=1900}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် '''ဝလူမျိုး'''များသည် ဘာသာတရားမျိုးစုံကို လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုများမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးအများစုသည် အထူးသဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့် "ဝယဉ်" (Tame Wa) များသည် [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.burmalibrary.org |title=The Wa People: History and Culture |publisher=Online Burma Library}}</ref>၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်းသာသနာပြုများ ဝဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဝလူမျိုး အများအပြားသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြပြီး သာသနာပြု [[ဝီလျံ ယန်း]] (William Young) သည် ဝဘာသာစကားအတွက် လတ်တင်အက္ခရာကို အခြေခံသော စာပေကို တီထွင်ပေးခဲ့သဖြင့် ဝလူမျိုးများကြား ပညာရေးနှင့် ဘာသာရေး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History |year=2010}}</ref> အချို့သော ဝေးလံခေါင်သီသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ယနေ့တိုင် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသူများ ရှိသေးကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် ရွာစောင့်နတ်များကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြပြီး ရိုးရာပွဲတော်များတွင် တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့များ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ရှေးအခါက'ဝ'လူမျိုးတို့သည် လီဆိုင်မတ်နတ်ကိုကျွဲသတ်ပြီး ကန်တော့ကြရသလို မွေးနတ်ကိုလည်း လူခေါင်းဖြတ်ပြီး ကန်တော့ ကြရသည်။ မွေးနတ်မှာအကြီးမာဆုံးနှင့်ဒုက္ခအပေးဆုံးနတ်ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းအထိ ဝလူမျိုးအချို့တွင် မိမိတို့၏ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ရိုးရာယုံကြည်မှုအတွက် ရန်သူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ ပူဇော်သည့် "ခေါင်းဖြတ်ဓလေ့" ရှိခဲ့ဖူးသည်။ခေါင်းဖြတ်ချိန်မှာ များသောအားဖြင့် စပါးစိုက်ချိန်များ တွင်ဖြစ်သည်'ဝ'လူမျိုးများ တို့၏ထုံးစံမှာ ယောက်ျားမှန်ရင် တစ်သက်တာတွင် ခေါင်း(၃)ခါတိတိဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိ၍ လူခေါင်း(၆)ခေါင်းဖြတ်ဖူးသူကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ နယ်ရှင်ကအခွန်အထုပ်မှ လွတ်ကင်းစေကာ ရှန်နီစကိုပေါင်းစေပြီး သူရဲကောင်းအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခြင်းကိုခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ဖြစ်ရာ'ဝ'လူမျိုးများအဖို့ ဦးခေါင်းရရေးနှင့် မိမိဦးခေါင်း အဖြတ်မခံရရေးသည် ၎င်းတို့ဘဝရပ်တည်မှုအတွက် နှစ်ခုစလုံး အရေးကြီးနေပေသည်။သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုဓလေ့မှာ လုံးဝကွယ်ပျောက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ‘ဝ’လူမျိုးတို့၏တူရိယာများအနက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးတူရိယာမှာ တုံးဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံအသီးသီးရှိ လူရိုင်းဟုသတ်မှတ်ထားသောလူမျိုးတို့၏တုံးသံသည်’ဝ’လူမျိုးတို့၏တုံးသံလောက် သာယာနာပျော်ဖွယ်မရှိ။ မိုင်းကျွန်းခေါ်အပင် တစ်မျိုးမှ ထွင်းထု၍ဖိုသံမသံ ညှိပြီး သူကြီးအိမ် အနီးတွင်တဲထိုးပြီးထားရသည်။ နတ်တင်လျှင်ဖိုသံ၊ ထွက်သောဘက်မှတုံးကို တစ်ချက်ချင်းလေးကန်စွာ တီး၏ စစ်ရေးကိစ္စများရှိ၍လူစုရန် သတိပေးလျိုလျှင် ဖိုသံနှင့်မသံကိုတွဲ၍ခပ်သွပ်သွပ်ခေါက်လေ့ရှိ၏။ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲ၊ မင်္ဂလာဆောင်တို့၌ တီးခေါက်ပေးသောတုံးမှာမူကား လွန်စွာအဆင့်အတန်း မြင့်မားလှ၍ တုံး၏ဝဲယာမှ မိန်းမနှင့် ဘက်ညှပ်ကာ ၎င်းတို့၏ညာဘက်မှထိုးတံ ဘယ်လက်တွင် ဝါးခြမ်းပြား ကိုကိုင်၍ တစ်လုံးလျှင် (၂)ဦး (၃)တုံးလျှင် (၆)ဦးတိတိဖြင့်တီးခေါက်ကြလေ့ရှိသည်။ ရှေးက’ဝ’လူမျိုးများတွင် ဦခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သောအလေ့အကျင့်ရှိခဲ့၍ ၎င်းတို့အား သာမန်အားဖြင့် ရိုင်းသည်ဟု ထင်မှတ်ဖွယ် ရှိသော်လည်း အကယ်စင်စစ် ‘ဝ’လူမျိုးတို့တွင် အလွန်ချစ်စရာ ကောင်းသောအမူအကျင့် များလည်းရှိနေပါသေးသည်။ ယင်းတို့မှာ သားထောက်သမီးခံမရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများကိုတစ်ရွာလုံးက အိမ်တစ်အိမ်နေ့ကျတာဝန်ယူ၍ကျွေးမွေးလေ့ရှိခြင်း၊ ‘ဝ’နယ်မြေမြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက်ခြမ်းကျေးရွာများတွင် ယနေ့ထက်တိုင် နှီးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဒေါင်းလန်းကြီးဖြင့် လက်ရေတပြင်စီးစားသောက်နေကြသေးခြင်း အိမ်မှုကိစ္စနှင့် ရွာမှုကိစ္စများ၌တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးဝိုင်းဝန်းကူညီလုပ်ကိုင်ပေးခြင်း စသည်တို့ပင်ဖြစ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် မွန်-ခမာအုပ်စုတွင် ဝ-ပလောင်အုပ်စုခွဲ၌ ဝ၊ လ၊ လဝ၊ ခမူ၊ တိုင်းလွီ၊ အန်၊ ယန်း၊ လမ်၊ ပလောင်၊ ပလေး၊ ဓနော လူမျိုးတို့နှင့်အတူ ပါဝင်သည်။ ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူနန်နယ်စပ်အကြားရှိ တောင် တန်းဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသည်။ ယူနန်နယ်စပ်မှနေ၍ သံလွင် မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတိုင်အောင် အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။ အချို့ ဝများ သည် မိုင်းလွန်းနယ်နှင့် ကျိုင်းတုံနယ် တောပိုင်းအရပ်များတွင် နေထိုင်ကြ သည်။ ဝနယ်တွင် ဝလူမျိုး အများဆုံးနေထိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ (ဝနယ် -ရှု။) ယင်းလူမျိုးတို့ကို ဝ သို့မဟုတ် လဝလူမျိုးဟုခေါ်ကြသည်။ အချို့က လွယ်လလူမျိုးဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် ပတ်ကတေ့ရွာအနီးရှိ ကျောက်ဂူကြီးမှ စတင်ပေါက် ဖွား၍ ပတေ့နယ်၊ လွယ်လိန်းနယ်တို့သို့ရောက်လာပြီးလျှင် ထိုကမှတစ်ဆင့် ဝနယ်အခြားဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဝနယ်နောင်ချိုကန် အရှေ့မြောက်အရပ်မှ အနောက်တောင်ဘက်သို့ရောက်၍ မိုင်းလွန်းနယ်မှတစ် ဆင့် ကျိုင်းတုံနယ်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့လာသည်ဟုဆိုသည်။ စုံကရမန်နယ်နေ ဝလူမျိုးများက ယင်းတို့သည် ယခင် လွယ် လိန်းအမျိုးအနွယ်မှ သက်ဆင်းခဲ့သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝလူမျိုးများကလည်း ယင်းတို့သည် ကွန်လုမန်းအနွယ်မှ ပေါက်ခဲ့သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ကွန်လုမန်းအနွယ်၏ ဇာစ်မြစ်ကို စုံစမ်းသောအခါ ယင်းတို့က ''ဟိုအရှေ့ဘက်စူးစူးမှာရှိသည်''ဟု ပြောသည် ကလွဲ၍ အတိအကျ မပြောနိုင်ချေ။ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝများ၏ အမူအယူဓလေ့ သည် စုံကရမန်နယ်မှ ဝများနှင့် ဆင်ဆင်တူရာ ယင်းတို့ပြောသည့် ကွန်လု မန်းနှင့် စုံကရမန်သည် အတူတူပင် ဖြစ်စရာအကြောင်းရှိသည်။ ထိုစုံကရ မန်သည်လည်း ဝနယ်၏ အလယ်ဗဟို နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သဖြင့် ယင်းမှ ပြန့်ပွားသည်ဟု ယူဆသော် ယူဆနိုင်စရာရှိလေသည်။ ဝလူမျိုးများ စတင်ပေါက်ဖွားရာဟု ယူဆကြသော ကျောက်ဂူကြီး မှ တစ်ခါက အသံမြည်ဟီးလာသဖြင့် အမျိုးအနွယ်သစ်၊ လူမျိုးသစ်ပေါ် ပေါက်မည့် နိမိတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းလူမျိုးသစ်သည် လက်ရှိ ဝလူမျိုးများအား လွှမ်းမိုး၍ နှင်ထုတ်ဖွယ်ရှိသည်ဆိုကာ လူမျိုးသစ်များ ပေါ် ထွက်လာခြင်း မရှိစေရန် ဝလူမျိုးများက ထိုကျောက်ဂူအတွင်းသို့ လေးမြား များ ပစ်သွင်းခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဝလူမျိုးများ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ မြို့ကြီးများ၌ ယောက်ျားများ က ဖျင်နက် သို့မဟုတ် ဖျင်ပြာဗောင်းဗီနှင့် အင်္ကျီကို ဝတ်ပြီးလျှင် ခေါင်း တွင် အဖြူ အနီ၊ အဖြူ အနက်၊ အနီ အဝါ၊ အနက် အစင်းကျားများကို ပေါင်းကြသည်။ မိန်းမများက အပြာရောင် သို့မဟုတ် အနက် သို့မဟုတ် အပြာ၊ အဝါ၊ အနက်၊ အနီ ရောင်စုံရောယှက်ထားသော သုံးတောင်ကွင်းရှိ ဖျင်ထမီကို ဒူးဆစ်နားထိ ခပ်တိုတိုဝတ်၍ အနက်ရောင်ဖျင် လက်ကျပ် ကိုယ်ကျပ်အင်္ကျီ၊ ကိုယ်ထည်ခပ်ရှည်ရှည် ရင်စိအင်္ကျီဝတ်လျက် ခေါင်းတွင် ဗော့ဟဲယားခေါ် ဆံတိုဆံထောက်ပုံသဏ္ဌာန် ဆံပင်ခပ်တိုတိုထား၍ မျက်နှာ သုတ်ပုဝါ အလတ်စားအရွယ်ရှိ အနီ အပြာ အဝါ စသည်တို့ဖြင့် ပြောက် ကျားသော ဖျင်စများကို ကြက်ခြေခတ်ပေါင်းကာ လည်ပင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် အသီးတစ်မျိုးကို ပုတီးလုပ် ဆွဲထားကြသည်။ အတွင်းပိုင်းကျသော ဒေသ များတွင် ယောက်ျားများက ဂျပ်ရက်အစကို ရှေ့က ဖုံးအုပ်ထားပြီးလျှင် ကိုယ်တုံးလုံးနှင့်နေ၍ မိန်းမများက အနံတစ်တောင့်ထွာခန့်ရှိ အနီ အနက် အပြာရောင် ဖျင်စကိုအောက်ပိုင်း၌ ပတ်ထားပြီးလျှင် အထက်ပိုင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် ပုတီးကိုဆွဲထားရုံ ပလာကျင်းထားလေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် ရေချိုးလေ့မရှိကြ၊ အဝတ် ဖွတ်လျှော်လေ့ မရှိကြဟုဆိုသည်။ ရေမချိုးကြသဖြင့် ယင်းတို့၏ အသား အရေများသည် ကြမ်းတမ်းကာ အသားအရေပေါ်ရှိ ချွေးပေါက်ကလေးများ၊ ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့ကြသည်။ နာမကျန်းဖြစ်သည့်အခါ ဆေးသောက်လေ့မရှိ။ နတ်ဆရာများကိုပင့်၍ မေးကြမြန်းကြသည်။ ဆရာ လုပ်သူက တွက်ချက်ပြီးလျှင် ဝက် သို့မဟုတ် ကြက် စသည်တို့ဖြင့် နတ် ပူဇော်ခိုင်းတတ်သည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် ရှိစုမဲ့စုငွေဖြင့် ဝယ်ခြမ်းပူဇော်ရ သည်။ တစ်ကြိမ်နှင့် ရောဂါမပျောက်ပါက ဆရာခိုင်းသလောက် ပူဇော်ကြရ သည်။ အချို့ လွယ်မူးတောင်နှင့် နီးသူများက လွယ်မူးတောင်မှ ဆေးမြစ် များသည် ၉၆ ပါးရောဂါ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ယင်းဆေးမြစ် များကို ကြို၍သောက်ကြသည်။ လွယ်မူးတောင်သည် ဝနယ်၏ပုပ္ပားတောင် ဟု ဆိုရပေမည်။ ဝလူမျိုးများသည်အပူရှိန်ကို ကြောက်ကြသည်။ အပူရှိန် ကြီးသော နေရာသို့တတ်နိုင်က မသွားကြချေ။ မတတ်သာ၍ သွားရလျှင် ညဉ့်အိပ်ညဉ့်နေမနေကြဘဲ ကိစ္စပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းဒုက္ခခံ၍ပြန်ကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် တောင်ဆင်းတောင်တက် လျင်မြန်ပြီးလျှင် ပစ် ခတ်သတ်ဖြတ်ရန် လက်မနှေးကြချေ။ ဝနယ်တွင် ယခုတိုင် ခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် အလေ့ အထ အနည်းအကျဉ်းရှိသေးသည်။ ပတ်ကတေ့နယ်မှ ဝလူမျိုးများ စတင် ပေါက်ဖွားရာဟု ယုံကြည်ကြသော ကျောက်ဂူတွင်းမှ တာလီနှင့် ယာနမ် တို့သည် လွယ်လိန်းဘက်သို့ ထွက်လာစဉ် လမ်းခုလတ်၌ အပန်းဖြေခိုက် သားကြီးဖြစ်သူ (အချို့ကလည်း တူဟုဆိုကြသည်။) ကဓားသွေးရင်း ဓား စမ်းသည့်သဘောနှင့် ယာနမ်၏ဦးခေါင်းမှ ဆံပင်ကို ဖြတ်ကြည့်စဉ် ဓား သည် ဆံပင်ကိုသာမဖြတ်ဘဲ ဦးခေါင်းကိုပါ ပိုင်းဖြတ်လိုက်သဖြင့် နတ် များက လူ၏ဦးခေါင်းကို လိုလားသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ဖြစ်ရသည်ဆိုကာ ခေါင်းဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့ပေါ်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။ ခေါင်း ဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်လျှင် ရပ်ရွာနယ်ပယ်တွင် လူအသေအပျောက် နည်းရုံ သာမက ကောက်ပဲသီးနှံ ကောင်းမွန်ခြင်း၊ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးခြင်းရှိသည်ဟု အယူရှိကြသည်။ အကယ်၍ ဝရွာတစ်ရွာတွင် နတ်က လူဦးခေါင်း လိုလား ကြောင်းဖြင့် အတိတ်နိမိတ်ပေးသောအခါ ထိုရွာရှိ နတ်ဆရာတို့က သက် ငယ်နှင့် ကြက်ကိုယူကာ ဆိုင်ရာနတ်ကိုပသ၍ မိမိတို့ တတ်ထားသော ပညာဖြင့် ဗေဒင်သဘော ကြည့်ရှုအဟောထုတ်ကြသည်။ နတ်က မည်သည့် အရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို အလိုရှိသည်ဆိုလျှင် ထိုအရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်ရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအရပ်သည် မိမိတို့၏ မဟာမိတ်ရပ်ရွာနယ်ပယ် ဖြစ်လျှင် မသွားကြချေ။ ခေါင်းဖြတ်ထွက်ရာတွင် မိမိတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးဖွယ် ရှိသည်ဟု အဟောထွက်လျှင်လည်း ခေါင်းဖြတ်မထွက်ကြချေ။ ထိုအခါမျိုး၌ အချို့နယ်များတွင် အသင့်ရောင်းရန်ထားသော ခေါင်းများကို ၂ဝဝိ မှ ၃ဝဝိ အထိ အဖိုးပေးဝယ်ယူ ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းသို့မှမရလျှင် မြေမြှုပ်သဂြိုဟ် ထားသော လူသေအလောင်းများမှ ခေါင်းဖြတ်ယူကြရသည်။ ထို့ကြောင့် လူ သေအလောင်းကို သုသာန်သီးသန့်ထား၍ မမြှုပ်နှံကြဘဲ ရွာပြင်ခြံစည်းရိုးနှင့် ကပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်အောက်၌သော်လည်းကောင်း လူသူမသိ အောင် မြှုပ်နှံကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဆန်ထုံနယ်တွင် လူခေါင်းရောင်းလေ့ရှိ၍ လွယ်မူး၏အရှေ့နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများတွင် ခေါင်းဖြတ်သည့် အလေ့ ယနေ့တိုင်ရှိသေးသည်။ လွယ်လိန်းနယ်နှင့် ဆတော်နယ်တို့တွင်ကား လူခေါင်းဖြင့် နတ်မပူဇော်ဘဲ သင်းချောနက်ခွေးဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယဇ် ပူဇော်ပြီးသော အချို့ခေါင်းများကို ၁ဝ နှစ် တိုင်အောင်ပင် အသစ်မလဲဘဲ အကျိုးအာနိသင် ရှိသည်ဆိုကာ ထားတတ်ကြသည်။ ဆန်ထုံနယ်အပိုင် ဟောင်တက်ရွာတွင် ခေါင်းဖြင့်ပူဇော်ပသထားသော တိုင်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော် ရှိ၍ စုံကရမန်တွင် ၁၅ဝ ကျော်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ အမြဲသတိထား နေတတ်ကြသဖြင့် လူခေါင်းဖြတ်ရန် မလွယ်ကူ သောကြောင့် လူခေါင်းအစား ကျွဲ၊ ခွေး စသည်တို့နှင့် ယဇ်ပူဇော်လာကြ လေပြီ။ ဝလူမျိုးများသည် မျိုးချစ်များဖြစ်ကြသည်။ မိမိတို့၏ အဆက် အနွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ ကျေးရွာကိုလည်းကောင်း အခြားလူများ က နိုင်ထက်စီးနင်းပြုခြင်းကို မခံကြချေ။ ကွန်းလွယ်နှင့် လွယ်လလူမျိုး တို့လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ ရန်သူကို ကလဲ့စားချေနိုင်ရန် အမျိုးမျိုးကြံစည် ဝီရိယထုတ်တတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် တစ် နယ်နှင့်တစ်နယ် အခဲမကြေဘဲ ရန်စောင်လျက်ရှိကြသည်။ ရန်သူကို စွဲစွဲ မြဲမြဲ ရန်ငြိုးဖွဲ့တတ်သလောက် မဟာမိတ်ပြုထားသူများအပေါ်၌လည်း ကတိသစ္စာတည်ကြသော သူများဖြစ်ကြသည်။ တစ်နယ်နှင့်တစ်နယ် သစ္စာ ပြုသည့်အခါ နယ်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အများသဘောတူသည့် နေရာ တွင်စုဝေးကာ ကျွဲကိုသတ်၍ ဝေယူကြရသည်။ ထို့နောက် ငွေဒင်္ဂါး အဟောင်း သို့မဟုတ် ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့်များကို အရက်တွင်ထည့်၍ ထိုကတိသစ္စာအရက်ကို ညီတူညီမျှ သောက်ကြသည်။ သစ္စာအရက်ကို သောက်ပြီးသောအခါ ငွေဒင်္ဂါး၊ ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့် စသည်တို့ကို ညီတူ ညီမျှ ဝေစုခွဲယူကြသည်။ ကတိပြုပြီးသည့်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တစ်ဦး အကြောင်းပေါ်လျှင် တစ်ဦးက လူအားလက်နက်အားနှင့် ကူကြသည်။ ဝလူမျိုးများသုံးစွဲသော လက်နက်များတွင် အမြောက်မြားလည်း ပါသည်။ အမြောက်၏ ပြောင်းအရှည်မှာ ၁ဝ ပေ၊ ၁၂ ပေခန့်ရှိ၍ ပြောင်းဝ မှာ တစ်လက်မခွဲမှ နှစ်လက်မရှိကြသည်။ ကိုက်သုံးလေးရာကို လှမ်း၍ပစ် နိုင်သော လက်နက်ဖြစ်သည်။ အချို့ဝရွာများတွင် ခံတပ်များ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ အချို့ဝရွာ များတွင် ရွာဝင်တံခါးပေါက်ကြီးကို အမြင့်ပေ ၃ဝ၊ အကျယ်ပေ ၃ဝ ထား၍ ဝင်ပေါက်ကို ဆူးတို့ဖြင့် ခက်ထား ယက်ထားကြသည်။ အချို့ ဝရွာတို့၌ ကား ပျဉ်ရိုင်းနှစ်ချပ်ကို မြေကတုတ်သဖွယ် တစ်ဖက်တစ်ချက်ထားရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မြေဖို့ထားကြလေသည်။ အချို့ကမူ ဝါးဖြင့် နှစ်ထပ်ခန့်ရက် ကာ အပြင်ဘက်သို့ ဝါးချွန်များ ထိုးထွက်စေပြီးလျှင် ၁၂ ပေ၊ ပေ ၂ဝ ကျယ်၍ ခြောက်ပေနက်သော ကျင်းများကို ခြံစည်းရိုးကြားတွင် တူးထားကြ လေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် ရွာသို့ဦးတည်သွားသောလမ်းများတွင် လမ်းကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ကျင်းများတူးထားတတ်ကြသည်။ ထိုကျင်းထဲမှ အမြှောက် ပစ်ကျင့်ခြင်း၊ တိုက်နည်းခိုက်နည်း ကျင့်ခြင်းပြုကြသည်။ အချို့ရွာများ၌မူ ထိုကျင်းများထဲသို့အဆိပ်ဖြင့်လူးထားသော ဝါးချွန်များကို ထောင်စိုက်ပြီးလျှင် အပေါ်မှ မသိမသာ သစ်ရွက်သစ်ခက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားကြသည်။ အပြင်အပ လူကိုရွာတွင်းသို့ဝင်ရန် မဆိုထားဘိ၊ နယ်အတွင်းသို့ပင် ဝင်ခွင့်မပြုကြချေ။ မသင်္ကာသူများကို ဝင်ခွင့်သာပြုပြီးလျှင် ထွက်ခွင့်မပြုကြချေ။ ဝလူမျိုးများသည် အိမ်များကို တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို လများတွင် ဆောက်လုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ဆောက်လုပ်ပြီးသည့်အခါ အိမ်တက်မင်္ဂလာ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ တတ်နိုင်လျှင် တတ်နိုင်သလောက် တစ်ည၊ နှစ်ည၊ သုံးည စသည်ဖြင့် မိတ်သင်္ဂဟများကို အရက်တိုက်၍ ကျင်းပကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် အယူသည်းသူများဖြစ်ကြသည်။ သူတို့အိမ်၌ ဧည့်သည်သွားအပ်သော နေရာ၊ မသွားအပ်သောနေရာဟူ၍ရှိသည်။ ဖက်စိမ်း များကိုလည်း အရမ်းမဲ့ယူသွားခြင်းမပြုရ။ အိမ်ဦးကြမ်းပြင် ထားရှိသော နေရာ၏ လက်ဝဲဘက်အိမ်ထောင့်၊ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်တွင် ပစ္စည်းအရမ်းမထားရချေ။ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်သည် သူတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်ရာဌာနဖြစ်သည်။ အိမ်ရှင်ထိုင်သော နေရာကို မည်သူမျှ ကျော် ဖြတ်မသွားရချေ။ အိမ်ရှင်ထိုင်သည့် နေရာအနီး မီးဖို၌လည်း အိမ်ရှင် ထိုင်သည့်ဘက်တွင် ထမင်းအိုးများ မချရချေ။ အကယ်၍ မပြုထိုက်သည် တို့ကို ပြုမိချေသော် အိမ်ရှင်ကို ခိုက်တတ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ထို အခါ အိမ်ဦးနတ်ကို ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ် သူက ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ်သူက မသွား အပ်၊ မပြုအပ်သည်ကို ပြုမိချေလျှင် အိမ်နတ်ပူဇော်ရန် ဧည့်သည်ထံ စာရင်းလုပ် အရေးဆိုတတ်ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] gq2i9xbqolyka1z95d846cbstxujh59 1027471 1027468 2026-04-24T15:40:14Z Chenzeyan29 141880 /* ဘာသာရေးနှင့်အယူဝါဒ */ 1027471 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = ဝ<br/>{{resize|75%|(Va, Ava, Parauk, Ba&nbsp;rāog)}}<br/>{{nobold|{{linktext|lang=zh|佤族}}}} |image = File:Wa Dancers UWSA 30-year-anniversary.png |caption = ပန်ခမ်းမြို့တွင် နှစ်(၃၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ပွဲတော်အတွင်း ရိုးရာအကများဖြင့် ကပြဖျော်ဖြေခဲ့ကြသည်။ |population = ၁.၂ သန်းခန့် |region1 = {{Plainlist|*{{flag|Myanmar}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Shan State}} *&nbsp;'''∟'''{{flag|Kachin State}}}} |pop1 = ၈၀၀,၀၀၀ |ref1 = |region2 = {{Plainlist|*{{flag|China}} *&nbsp;'''∟'''[[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]}} |pop2 = ၄၀၀,၀၀၀ |region3 = {{Plainlist|*{{flag|Thailand}} *&nbsp;'''∟'''[[ချင်းရိုင်ခရိုင်|ချင်းရိုင်]]}} |pop3 = ၁၀,၀၀၀ |ref2 = |languages = [[ဝဘာသာစကား|ဝ ဘာသာစကား]]<br/>{{small|ဒုတိယ ဘာသာစကားများ}}{{hlist|[[မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)]]|[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာစကား]]}} |religions = ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများ၊<br/>[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>[http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130627012644/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/shao-va.htm |date=2013-06-27 }}, [http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923225710/http://www.china.org.cn/e-groups/shaoshu/religion.htm |date=2015-09-23 }} Ethnic Groups - china.org.cn</ref><br/>[[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] |related =[[ပလောင်လူမျိုး]]၊[[ခမူလူမျိုး]]၊အခြား [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစတြိုအေးရှားတစ်လူမျိုး]]များ }} '''ဝလူမျိုး''' ([[ဝဘာသာစကား|ဝ]]: Vāx; {{zh|c={{linktext|佤|族}} |p=Wǎzú}}; {{lang-th|ว้า}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှ လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်တလျောက် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အရှေ့နှင့်မြောက်ဘက်ပိုင်းနှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]]အရှေ့ဘက်ပိုင်းတို့နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုး များသည် တရုတ်ပြည် ဇီမင်း၊ ကန်ရွမ်း၊ ယူနမ် တို့တွင် နေထိုင်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[မွန်-ခမာ]] လူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ လက်ရေးစာပေကို ၁၉၅၇ နှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ဝ လူမျိုးသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ၏ တိုင်းရင်းသား[[လူမျိုး]] ၅၆ မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> == နေထိုင်ရာဒေသ == ဝတို့နေထိုင်သောနယ်သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း [[သံလွင်မြစ်]]၏အရှေ့ဘက် ခြမ်းတွင်တည်ရှိရန်အရှေ့ ဘက်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘက်တွင် သံလွင်မြစ်၊ တောင်ဘက်တွင် မိုင်းလွန်းနယ်၊နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] နယ်တို့က ဝိုင်းရံထားသော တောင်ကုန်းမြေမြင့်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကုန်းမြင့်တစ်ခုလုံးတွင်အချို့သော နေရာများ၌ ပေ(၁၀၀၀၀)နီးပါးခန့်မြင့်သော တောင်ထွဋ်များ လည်းရှိသည် ထိုတောင်တန်းကြီးများသည် ဝလူမျိုး တိုက၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုမလွယ်ကူခက်ခဲအောင်ဖန် ဖန်တီးထားသကဲ့သို့ရှိနေသောကြောင့် ဘဝတူဆွေရင်းသားရင်းလူမျိုးအချင်းချင်း ကြား အဆက်အသွယ်များကင်းမဲ့ခဲ့၍ စီးပွားရေးနှင့်[[ယဉ်ကျေးမှု]] များခေတ်နောက်ကျနေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == ဝလူမျိုး သမိုင်းကြောင်း == ဝလူမျိုး များသည် [[မွန်-ခမာ]] နွယ်ဖွားများဖြစ်ပြီး ပလောင် (တအာင်း) နှင့် မွန်လူမျိုးတို့နှင့် မျိုးနွယ်တူကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအရ ဝလူမျိုး တို့သည် "ဆီဂန်" ဟုခေါ်သော လိုဏ်ဂူအတွင်းမှ စတင်ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (Three Kingdoms Period) အတွင်း ရေးသားခဲ့သော တရုတ်ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများကို "ဖူး" (Pu) လူမျိုးများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref> သုံးပြည်ထောင်ခေတ်၏ စစ်သေနာပတိ [[ကျူးကော့လျံ|ကျူးကော့လျန်]] (Zhuge Liang) သည် တောင်ဘက်အရပ်ရှိ လူမျိုးစုများကို တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်းရာတွင် ဝလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ရှိခဲ့သည်ဟု ဒေသန္တရ ရာဇဝင်များက ဆိုသည်။ ဝလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာပုံပြင်အချို့တွင် ကျူးကော့လျန်သည် စိုက်ပျိုးရေးပညာ (အထူးသဖြင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမှု) သင်ကြားပေးခဲ့သူအဖြစ် တင်စားပြောဆိုလေ့ရှိကြ ပြီး ကျူးကော့လျန်ကို အလွန်လေးစားကြကာ ကျူးကော့လျန်၏ စစ်တပ်တွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ဖူးသည်ဟုလည်း အဆိုရှိသည်။<ref>Davies, H. R., "Yunnan: The Link between India and the Yangtze", Cambridge University Press, 1909.</ref> ဝလူမျိုးများသည် ပလောင်လူမျိုးများကဲ့သို့ပင်ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်တန်းဒေသများတွင် ရှမ်းလူမျိုးများ မရောက်ရှိမီကပင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါခေတ်ကာလများတွင် ပလောင် (တအာင်း) နှင့် ဝလူမျိုးတို့သည် "ရှေးဦးပလောင်နွယ်ဖွား" (Proto-Palaungic) အုပ်စုကြီးတစ်ခုတည်းအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပလောင်လူမျိုးများက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ဒေသများ ဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |year=2010 |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History}}</ref>သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်အစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုကိုမျှ မခံယူဘဲ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေတွင် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ဗြိတိသျှတို့က "တောရိုင်းဝနယ်" (Wild Wa States) ဟုပင် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] (Wa Self-Administered Division) ကို ထူထောင်၍ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ == ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနှင့်ဓလေ့စရိုက် == [[File:Wa tribe depiction, 1900s.jpg|thumb|left| ရှေးခေတ် ဝလူမျိုး]] 'ဝ'လူမျိုးများကိုလွယ်လှ မှာရှမ်းစကား၊ ရှမ်းအခေါ်ဖြစ်၍ (လွယ်-တောင်-လှ လူမျိုး )တောင်ပေါ်ကလူမျိုးဟု အဓိပါယ်ရသည်။‘ဝ’လူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ ပေပေတေတေနေတတ်သောအကျင့်စရိုက်ကို မူတည်၍ ယင်း တို့အဝတ်အစားအရောင်များမှာလည်း အညစ်ခံအရောင်များသာဖြစ်ပေသည်။ အထူးသဖြင့်အနက်ရောင် အပြာရောင်နှင့် ရှားစေးရောင်အနီရင့်များသာ များစွာတွေ့ရတတ်သည်။ ယောက်ျားများသည် အနက်ရောင်ခေါင်းပေါင်းကို ပေါင်းတတ်ကြသည်။ အချို့လူငယ်အများမှာမူ ခေါင်းစွပ်အနက်များကို ဆောင်းတတ်ကြသည်။ နက်ပြာရောင် ရှီသော ရင့်စေ့ရင်ဖုံး ကျင်္ီများကိုဝတ်၏။ အနက်ရောင်ရှမ်း ဘောင်းဘီကို အမြဲတမ်းဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများမှာ နက်ပြာရောင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီ နှင့် အင်တိုင်ခေါ်ထဘီကိုဝတ်ဆင်ကြသည်။ ထဘီမှာ စစ်အနံ တစ်ကိုက်အလျား တစ်ကိုက်ခွဲရှိသောအနက် ရောင် အစကိုခါးတွင် ပတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့မိန်းကလေးများကမူ အလှအပကို ခုံမင်သဖြင့် အညို၊ အနီ၊ အဝါ ဆင်းများဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ရက်လုပ်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ငွေနှင့်ပြုလုပ်ထားသည့် ဆွဲကြိုး၊ ဘယက်၊ နားထောင်း၊ လက်ကောက်ပြား၊၊ လက်ကောက်လုံးများလည်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ခေါင်ရေနှင့် ပြောင်းဖူးချက်အရက်များကို ယောက်ျားများသာသောက်ကြသည်မဟုတ် မိန်းမများနှင့် ကလေးများလည်း သောက်တတ်ကြသည်။ သောက်သုံးမှုပမာဏ အနည်းငယ်နှင့်အများသာ ကွာခြားသည်။ အားလုံးအရက်သောက်တတ်ကြသည်။ ဆေးတံသောက်သောအကျင့်မှာလည်း လူကြီးလူငယ်တိုင်းစွဲနေကြသည်။ ဆေးတံကိုကိုင်ထားရသည်မှာ 'ဝ'လူမျိုးတို့၏ကိုယ်ပိုင် စတိုင်တစ်ခုပင် ဖြစ်ဟန်ရှိသည်။ == ဘာသာရေးနှင့်အယူဝါဒ == အတိတ်သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင်ဝလူမျိုးများသည် သဘာဝလွန်စွမ်းအားများနှင့် နတ်ဝိညာဉ်များကို ကိုးကွယ်သည့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှု ကို အဓိကကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ဝတို့၏ ယုံကြည်မှုမှာ လူသားတို့၏ ဘဝရှင်သန်ရပ်တည်ရေးနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအောင်မြင်မှုအပေါ် အခြေခံသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>မွတ်တိုင်သည် ဝလူမျိုးတို့၏ အမြင့်ဆုံးသော ဖန်ဆင်းရှင် နတ်မင်းကြီးအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ လောကကြီးနှင့် လူသားများကို ဖန်ဆင်းခဲ့သူဟု ယူဆသည်။ကျေးရွာတိုင်းတွင် ရွာကိုစောင့်ရှောက်သည့် နတ်များရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကာ ရွာဝင်ဝများတွင် နတ်တိုင်များ စိုက်ထူ၍ ပူဇော်လေ့ရှိသည်။ဝလူမျိုးတို့၏ အတိတ်ကာလတွင် အထင်ရှားဆုံးဓလေ့မှာ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ နတ်ပူဇော်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Scott |first=J.G. |title=The Upper Burma Gazetteer |year=1900}}</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် '''ဝလူမျိုး'''များသည် ဘာသာတရားမျိုးစုံကို လွတ်လပ်စွာ ကိုးကွယ်ကြသော်လည်း အဓိကအားဖြင့် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]နှင့် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုများမှာ ထင်ရှားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၂)၊ ဝလူမျိုး။</ref>ဝလူမျိုးအများစုသည် အထူးသဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည့် "ဝယဉ်" (Tame Wa) များသည် [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။<ref>{{cite web |url=https://www.burmalibrary.org |title=The Wa People: History and Culture |publisher=Online Burma Library}}</ref>၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန် နှစ်ခြင်းသာသနာပြုများ ဝဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းကြောင့် ဝလူမျိုး အများအပြားသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြပြီး သာသနာပြု [[ဝီလျံ ယန်း]] (William Young) သည် ဝဘာသာစကားအတွက် လတ်တင်အက္ခရာကို အခြေခံသော စာပေကို တီထွင်ပေးခဲ့သဖြင့် ဝလူမျိုးများကြား ပညာရေးနှင့် ဘာသာရေး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြန့်နှံ့ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last=Fiskesjö |first=Magnus |title=The Fate of Self-Ascribed Wa History |year=2010}}</ref> အချို့သော ဝေးလံခေါင်သီသော တောင်တန်းဒေသများတွင် ယနေ့တိုင် ရိုးရာနတ်ကိုးကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားသူများ ရှိသေးကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်၊ တောင်စောင့်နတ်နှင့် ရွာစောင့်နတ်များကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြပြီး ရိုးရာပွဲတော်များတွင် တိရစ္ဆာန်များကို ယဇ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့များ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ရှေးအခါက'ဝ'လူမျိုးတို့သည် လီဆိုင်မတ်နတ်ကိုကျွဲသတ်ပြီး ကန်တော့ကြရသလို မွေးနတ်ကိုလည်း လူခေါင်းဖြတ်ပြီး ကန်တော့ ကြရသည်။ မွေးနတ်မှာအကြီးမာဆုံးနှင့်ဒုက္ခအပေးဆုံးနတ်ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစု အစောပိုင်းအထိ ဝလူမျိုးအချို့တွင် မိမိတို့၏ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ရိုးရာယုံကြည်မှုအတွက် ရန်သူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်၍ ပူဇော်သည့် "ခေါင်းဖြတ်ဓလေ့" ရှိခဲ့ဖူးသည်။ခေါင်းဖြတ်ချိန်မှာ များသောအားဖြင့် စပါးစိုက်ချိန်များ တွင်ဖြစ်သည်'ဝ'လူမျိုးများ တို့၏ထုံးစံမှာ ယောက်ျားမှန်ရင် တစ်သက်တာတွင် ခေါင်း(၃)ခါတိတိဖြတ်ရန် တာဝန်ရှိ၍ လူခေါင်း(၆)ခေါင်းဖြတ်ဖူးသူကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ နယ်ရှင်ကအခွန်အထုပ်မှ လွတ်ကင်းစေကာ ရှန်နီစကိုပေါင်းစေပြီး သူရဲကောင်းအဖြစ် ဂုဏ်ပြုခြင်းကိုခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ဖြစ်ရာ'ဝ'လူမျိုးများအဖို့ ဦးခေါင်းရရေးနှင့် မိမိဦးခေါင်း အဖြတ်မခံရရေးသည် ၎င်းတို့ဘဝရပ်တည်မှုအတွက် နှစ်ခုစလုံး အရေးကြီးနေပေသည်။သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုဓလေ့မှာ လုံးဝကွယ်ပျောက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books |year=2002}}</ref> ‘ဝ’လူမျိုးတို့၏တူရိယာများအနက် စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကောင်းဆုံးတူရိယာမှာ တုံးဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံအသီးသီးရှိ လူရိုင်းဟုသတ်မှတ်ထားသောလူမျိုးတို့၏တုံးသံသည်’ဝ’လူမျိုးတို့၏တုံးသံလောက် သာယာနာပျော်ဖွယ်မရှိ။ မိုင်းကျွန်းခေါ်အပင် တစ်မျိုးမှ ထွင်းထု၍ဖိုသံမသံ ညှိပြီး သူကြီးအိမ် အနီးတွင်တဲထိုးပြီးထားရသည်။ နတ်တင်လျှင်ဖိုသံ၊ ထွက်သောဘက်မှတုံးကို တစ်ချက်ချင်းလေးကန်စွာ တီး၏ စစ်ရေးကိစ္စများရှိ၍လူစုရန် သတိပေးလျိုလျှင် ဖိုသံနှင့်မသံကိုတွဲ၍ခပ်သွပ်သွပ်ခေါက်လေ့ရှိ၏။ ပျော်ပွဲရွင်ပွဲ၊ မင်္ဂလာဆောင်တို့၌ တီးခေါက်ပေးသောတုံးမှာမူကား လွန်စွာအဆင့်အတန်း မြင့်မားလှ၍ တုံး၏ဝဲယာမှ မိန်းမနှင့် ဘက်ညှပ်ကာ ၎င်းတို့၏ညာဘက်မှထိုးတံ ဘယ်လက်တွင် ဝါးခြမ်းပြား ကိုကိုင်၍ တစ်လုံးလျှင် (၂)ဦး (၃)တုံးလျှင် (၆)ဦးတိတိဖြင့်တီးခေါက်ကြလေ့ရှိသည်။ ရှေးက’ဝ’လူမျိုးများတွင် ဦခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သောအလေ့အကျင့်ရှိခဲ့၍ ၎င်းတို့အား သာမန်အားဖြင့် ရိုင်းသည်ဟု ထင်မှတ်ဖွယ် ရှိသော်လည်း အကယ်စင်စစ် ‘ဝ’လူမျိုးတို့တွင် အလွန်ချစ်စရာ ကောင်းသောအမူအကျင့် များလည်းရှိနေပါသေးသည်။ ယင်းတို့မှာ သားထောက်သမီးခံမရှိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများကိုတစ်ရွာလုံးက အိမ်တစ်အိမ်နေ့ကျတာဝန်ယူ၍ကျွေးမွေးလေ့ရှိခြင်း၊ ‘ဝ’နယ်မြေမြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်ဘက်ခြမ်းကျေးရွာများတွင် ယနေ့ထက်တိုင် နှီးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ဒေါင်းလန်းကြီးဖြင့် လက်ရေတပြင်စီးစားသောက်နေကြသေးခြင်း အိမ်မှုကိစ္စနှင့် ရွာမှုကိစ္စများ၌တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးဝိုင်းဝန်းကူညီလုပ်ကိုင်ပေးခြင်း စသည်တို့ပင်ဖြစ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် မွန်-ခမာအုပ်စုတွင် ဝ-ပလောင်အုပ်စုခွဲ၌ ဝ၊ လ၊ လဝ၊ ခမူ၊ တိုင်းလွီ၊ အန်၊ ယန်း၊ လမ်၊ ပလောင်၊ ပလေး၊ ဓနော လူမျိုးတို့နှင့်အတူ ပါဝင်သည်။ ဝလူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ယူနန်နယ်စပ်အကြားရှိ တောင် တန်းဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ကြသည်။ ယူနန်နယ်စပ်မှနေ၍ သံလွင် မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းတိုင်အောင် အနှံ့အပြား နေထိုင်ကြသည်။ အချို့ ဝများ သည် မိုင်းလွန်းနယ်နှင့် ကျိုင်းတုံနယ် တောပိုင်းအရပ်များတွင် နေထိုင်ကြ သည်။ ဝနယ်တွင် ဝလူမျိုး အများဆုံးနေထိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ (ဝနယ် -ရှု။) ယင်းလူမျိုးတို့ကို ဝ သို့မဟုတ် လဝလူမျိုးဟုခေါ်ကြသည်။ အချို့က လွယ်လလူမျိုးဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ဝလူမျိုးသည် ပတ်ကတေ့ရွာအနီးရှိ ကျောက်ဂူကြီးမှ စတင်ပေါက် ဖွား၍ ပတေ့နယ်၊ လွယ်လိန်းနယ်တို့သို့ရောက်လာပြီးလျှင် ထိုကမှတစ်ဆင့် ဝနယ်အခြားဒေသများသို့ ပျံ့နှံ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဝနယ်နောင်ချိုကန် အရှေ့မြောက်အရပ်မှ အနောက်တောင်ဘက်သို့ရောက်၍ မိုင်းလွန်းနယ်မှတစ် ဆင့် ကျိုင်းတုံနယ်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့လာသည်ဟုဆိုသည်။ စုံကရမန်နယ်နေ ဝလူမျိုးများက ယင်းတို့သည် ယခင် လွယ် လိန်းအမျိုးအနွယ်မှ သက်ဆင်းခဲ့သည်ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝလူမျိုးများကလည်း ယင်းတို့သည် ကွန်လုမန်းအနွယ်မှ ပေါက်ခဲ့သည်ဟူ၍ လည်းကောင်း ဆိုကြသည်။ သို့ရာတွင် ကွန်လုမန်းအနွယ်၏ ဇာစ်မြစ်ကို စုံစမ်းသောအခါ ယင်းတို့က ''ဟိုအရှေ့ဘက်စူးစူးမှာရှိသည်''ဟု ပြောသည် ကလွဲ၍ အတိအကျ မပြောနိုင်ချေ။ ဟိုမိုင်းနယ်မှ ဝများ၏ အမူအယူဓလေ့ သည် စုံကရမန်နယ်မှ ဝများနှင့် ဆင်ဆင်တူရာ ယင်းတို့ပြောသည့် ကွန်လု မန်းနှင့် စုံကရမန်သည် အတူတူပင် ဖြစ်စရာအကြောင်းရှိသည်။ ထိုစုံကရ မန်သည်လည်း ဝနယ်၏ အလယ်ဗဟို နယ်တစ်နယ်ဖြစ်သဖြင့် ယင်းမှ ပြန့်ပွားသည်ဟု ယူဆသော် ယူဆနိုင်စရာရှိလေသည်။ ဝလူမျိုးများ စတင်ပေါက်ဖွားရာဟု ယူဆကြသော ကျောက်ဂူကြီး မှ တစ်ခါက အသံမြည်ဟီးလာသဖြင့် အမျိုးအနွယ်သစ်၊ လူမျိုးသစ်ပေါ် ပေါက်မည့် နိမိတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းလူမျိုးသစ်သည် လက်ရှိ ဝလူမျိုးများအား လွှမ်းမိုး၍ နှင်ထုတ်ဖွယ်ရှိသည်ဆိုကာ လူမျိုးသစ်များ ပေါ် ထွက်လာခြင်း မရှိစေရန် ဝလူမျိုးများက ထိုကျောက်ဂူအတွင်းသို့ လေးမြား များ ပစ်သွင်းခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဝလူမျိုးများ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံမှာ မြို့ကြီးများ၌ ယောက်ျားများ က ဖျင်နက် သို့မဟုတ် ဖျင်ပြာဗောင်းဗီနှင့် အင်္ကျီကို ဝတ်ပြီးလျှင် ခေါင်း တွင် အဖြူ အနီ၊ အဖြူ အနက်၊ အနီ အဝါ၊ အနက် အစင်းကျားများကို ပေါင်းကြသည်။ မိန်းမများက အပြာရောင် သို့မဟုတ် အနက် သို့မဟုတ် အပြာ၊ အဝါ၊ အနက်၊ အနီ ရောင်စုံရောယှက်ထားသော သုံးတောင်ကွင်းရှိ ဖျင်ထမီကို ဒူးဆစ်နားထိ ခပ်တိုတိုဝတ်၍ အနက်ရောင်ဖျင် လက်ကျပ် ကိုယ်ကျပ်အင်္ကျီ၊ ကိုယ်ထည်ခပ်ရှည်ရှည် ရင်စိအင်္ကျီဝတ်လျက် ခေါင်းတွင် ဗော့ဟဲယားခေါ် ဆံတိုဆံထောက်ပုံသဏ္ဌာန် ဆံပင်ခပ်တိုတိုထား၍ မျက်နှာ သုတ်ပုဝါ အလတ်စားအရွယ်ရှိ အနီ အပြာ အဝါ စသည်တို့ဖြင့် ပြောက် ကျားသော ဖျင်စများကို ကြက်ခြေခတ်ပေါင်းကာ လည်ပင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် အသီးတစ်မျိုးကို ပုတီးလုပ် ဆွဲထားကြသည်။ အတွင်းပိုင်းကျသော ဒေသ များတွင် ယောက်ျားများက ဂျပ်ရက်အစကို ရှေ့က ဖုံးအုပ်ထားပြီးလျှင် ကိုယ်တုံးလုံးနှင့်နေ၍ မိန်းမများက အနံတစ်တောင့်ထွာခန့်ရှိ အနီ အနက် အပြာရောင် ဖျင်စကိုအောက်ပိုင်း၌ ပတ်ထားပြီးလျှင် အထက်ပိုင်းတွင် ပွဲသီးခေါ် ပုတီးကိုဆွဲထားရုံ ပလာကျင်းထားလေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် များသောအားဖြင့် ရေချိုးလေ့မရှိကြ၊ အဝတ် ဖွတ်လျှော်လေ့ မရှိကြဟုဆိုသည်။ ရေမချိုးကြသဖြင့် ယင်းတို့၏ အသား အရေများသည် ကြမ်းတမ်းကာ အသားအရေပေါ်ရှိ ချွေးပေါက်ကလေးများ၊ ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့ကြသည်။ နာမကျန်းဖြစ်သည့်အခါ ဆေးသောက်လေ့မရှိ။ နတ်ဆရာများကိုပင့်၍ မေးကြမြန်းကြသည်။ ဆရာ လုပ်သူက တွက်ချက်ပြီးလျှင် ဝက် သို့မဟုတ် ကြက် စသည်တို့ဖြင့် နတ် ပူဇော်ခိုင်းတတ်သည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် ရှိစုမဲ့စုငွေဖြင့် ဝယ်ခြမ်းပူဇော်ရ သည်။ တစ်ကြိမ်နှင့် ရောဂါမပျောက်ပါက ဆရာခိုင်းသလောက် ပူဇော်ကြရ သည်။ အချို့ လွယ်မူးတောင်နှင့် နီးသူများက လွယ်မူးတောင်မှ ဆေးမြစ် များသည် ၉၆ ပါးရောဂါ ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်ဟုဆိုကာ ယင်းဆေးမြစ် များကို ကြို၍သောက်ကြသည်။ လွယ်မူးတောင်သည် ဝနယ်၏ပုပ္ပားတောင် ဟု ဆိုရပေမည်။ ဝလူမျိုးများသည်အပူရှိန်ကို ကြောက်ကြသည်။ အပူရှိန် ကြီးသော နေရာသို့တတ်နိုင်က မသွားကြချေ။ မတတ်သာ၍ သွားရလျှင် ညဉ့်အိပ်ညဉ့်နေမနေကြဘဲ ကိစ္စပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းဒုက္ခခံ၍ပြန်ကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် တောင်ဆင်းတောင်တက် လျင်မြန်ပြီးလျှင် ပစ် ခတ်သတ်ဖြတ်ရန် လက်မနှေးကြချေ။ ဝနယ်တွင် ယခုတိုင် ခေါင်းဖြတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် အလေ့ အထ အနည်းအကျဉ်းရှိသေးသည်။ ပတ်ကတေ့နယ်မှ ဝလူမျိုးများ စတင် ပေါက်ဖွားရာဟု ယုံကြည်ကြသော ကျောက်ဂူတွင်းမှ တာလီနှင့် ယာနမ် တို့သည် လွယ်လိန်းဘက်သို့ ထွက်လာစဉ် လမ်းခုလတ်၌ အပန်းဖြေခိုက် သားကြီးဖြစ်သူ (အချို့ကလည်း တူဟုဆိုကြသည်။) ကဓားသွေးရင်း ဓား စမ်းသည့်သဘောနှင့် ယာနမ်၏ဦးခေါင်းမှ ဆံပင်ကို ဖြတ်ကြည့်စဉ် ဓား သည် ဆံပင်ကိုသာမဖြတ်ဘဲ ဦးခေါင်းကိုပါ ပိုင်းဖြတ်လိုက်သဖြင့် နတ် များက လူ၏ဦးခေါင်းကို လိုလားသောကြောင့် ဤကဲ့သို့ဖြစ်ရသည်ဆိုကာ ခေါင်းဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်သည့် ဓလေ့ပေါ်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။ ခေါင်း ဖြတ်ယဇ်နတ်ပူဇော်လျှင် ရပ်ရွာနယ်ပယ်တွင် လူအသေအပျောက် နည်းရုံ သာမက ကောက်ပဲသီးနှံ ကောင်းမွန်ခြင်း၊ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးခြင်းရှိသည်ဟု အယူရှိကြသည်။ အကယ်၍ ဝရွာတစ်ရွာတွင် နတ်က လူဦးခေါင်း လိုလား ကြောင်းဖြင့် အတိတ်နိမိတ်ပေးသောအခါ ထိုရွာရှိ နတ်ဆရာတို့က သက် ငယ်နှင့် ကြက်ကိုယူကာ ဆိုင်ရာနတ်ကိုပသ၍ မိမိတို့ တတ်ထားသော ပညာဖြင့် ဗေဒင်သဘော ကြည့်ရှုအဟောထုတ်ကြသည်။ နတ်က မည်သည့် အရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို အလိုရှိသည်ဆိုလျှင် ထိုအရပ်မှ လူဦးခေါင်းကို ဖြတ်ရသည်။ သို့ရာတွင် ထိုအရပ်သည် မိမိတို့၏ မဟာမိတ်ရပ်ရွာနယ်ပယ် ဖြစ်လျှင် မသွားကြချေ။ ခေါင်းဖြတ်ထွက်ရာတွင် မိမိတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးဖွယ် ရှိသည်ဟု အဟောထွက်လျှင်လည်း ခေါင်းဖြတ်မထွက်ကြချေ။ ထိုအခါမျိုး၌ အချို့နယ်များတွင် အသင့်ရောင်းရန်ထားသော ခေါင်းများကို ၂ဝဝိ မှ ၃ဝဝိ အထိ အဖိုးပေးဝယ်ယူ ပူဇော်ကြသည်။ ယင်းသို့မှမရလျှင် မြေမြှုပ်သဂြိုဟ် ထားသော လူသေအလောင်းများမှ ခေါင်းဖြတ်ယူကြရသည်။ ထို့ကြောင့် လူ သေအလောင်းကို သုသာန်သီးသန့်ထား၍ မမြှုပ်နှံကြဘဲ ရွာပြင်ခြံစည်းရိုးနှင့် ကပ်၍သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်အောက်၌သော်လည်းကောင်း လူသူမသိ အောင် မြှုပ်နှံကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဆန်ထုံနယ်တွင် လူခေါင်းရောင်းလေ့ရှိ၍ လွယ်မူး၏အရှေ့နှင့် အရှေ့တောင်ဘက်ဒေသများတွင် ခေါင်းဖြတ်သည့် အလေ့ ယနေ့တိုင်ရှိသေးသည်။ လွယ်လိန်းနယ်နှင့် ဆတော်နယ်တို့တွင်ကား လူခေါင်းဖြင့် နတ်မပူဇော်ဘဲ သင်းချောနက်ခွေးဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ ယဇ် ပူဇော်ပြီးသော အချို့ခေါင်းများကို ၁ဝ နှစ် တိုင်အောင်ပင် အသစ်မလဲဘဲ အကျိုးအာနိသင် ရှိသည်ဆိုကာ ထားတတ်ကြသည်။ ဆန်ထုံနယ်အပိုင် ဟောင်တက်ရွာတွင် ခေါင်းဖြင့်ပူဇော်ပသထားသော တိုင်ပေါင်း ၂ဝဝ ကျော် ရှိ၍ စုံကရမန်တွင် ၁၅ဝ ကျော်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် ယခုအခါ တစ်ရွာနှင့် တစ်ရွာ အမြဲသတိထား နေတတ်ကြသဖြင့် လူခေါင်းဖြတ်ရန် မလွယ်ကူ သောကြောင့် လူခေါင်းအစား ကျွဲ၊ ခွေး စသည်တို့နှင့် ယဇ်ပူဇော်လာကြ လေပြီ။ ဝလူမျိုးများသည် မျိုးချစ်များဖြစ်ကြသည်။ မိမိတို့၏ အဆက် အနွယ်ကိုလည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ ကျေးရွာကိုလည်းကောင်း အခြားလူများ က နိုင်ထက်စီးနင်းပြုခြင်းကို မခံကြချေ။ ကွန်းလွယ်နှင့် လွယ်လလူမျိုး တို့လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင်ဖြစ်သည်။ ရန်သူကို ကလဲ့စားချေနိုင်ရန် အမျိုးမျိုးကြံစည် ဝီရိယထုတ်တတ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့တိုင် တစ် နယ်နှင့်တစ်နယ် အခဲမကြေဘဲ ရန်စောင်လျက်ရှိကြသည်။ ရန်သူကို စွဲစွဲ မြဲမြဲ ရန်ငြိုးဖွဲ့တတ်သလောက် မဟာမိတ်ပြုထားသူများအပေါ်၌လည်း ကတိသစ္စာတည်ကြသော သူများဖြစ်ကြသည်။ တစ်နယ်နှင့်တစ်နယ် သစ္စာ ပြုသည့်အခါ နယ်ကိုယ်စားလှယ်များသည် အများသဘောတူသည့် နေရာ တွင်စုဝေးကာ ကျွဲကိုသတ်၍ ဝေယူကြရသည်။ ထို့နောက် ငွေဒင်္ဂါး အဟောင်း သို့မဟုတ် ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့်များကို အရက်တွင်ထည့်၍ ထိုကတိသစ္စာအရက်ကို ညီတူညီမျှ သောက်ကြသည်။ သစ္စာအရက်ကို သောက်ပြီးသောအခါ ငွေဒင်္ဂါး၊ ကျည်ဆန်ယမ်းတောင့် စသည်တို့ကို ညီတူ ညီမျှ ဝေစုခွဲယူကြသည်။ ကတိပြုပြီးသည့်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တစ်ဦး အကြောင်းပေါ်လျှင် တစ်ဦးက လူအားလက်နက်အားနှင့် ကူကြသည်။ ဝလူမျိုးများသုံးစွဲသော လက်နက်များတွင် အမြောက်မြားလည်း ပါသည်။ အမြောက်၏ ပြောင်းအရှည်မှာ ၁ဝ ပေ၊ ၁၂ ပေခန့်ရှိ၍ ပြောင်းဝ မှာ တစ်လက်မခွဲမှ နှစ်လက်မရှိကြသည်။ ကိုက်သုံးလေးရာကို လှမ်း၍ပစ် နိုင်သော လက်နက်ဖြစ်သည်။ အချို့ဝရွာများတွင် ခံတပ်များ ပြုလုပ်ထားကြသည်။ အချို့ဝရွာ များတွင် ရွာဝင်တံခါးပေါက်ကြီးကို အမြင့်ပေ ၃ဝ၊ အကျယ်ပေ ၃ဝ ထား၍ ဝင်ပေါက်ကို ဆူးတို့ဖြင့် ခက်ထား ယက်ထားကြသည်။ အချို့ ဝရွာတို့၌ ကား ပျဉ်ရိုင်းနှစ်ချပ်ကို မြေကတုတ်သဖွယ် တစ်ဖက်တစ်ချက်ထားရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မြေဖို့ထားကြလေသည်။ အချို့ကမူ ဝါးဖြင့် နှစ်ထပ်ခန့်ရက် ကာ အပြင်ဘက်သို့ ဝါးချွန်များ ထိုးထွက်စေပြီးလျှင် ၁၂ ပေ၊ ပေ ၂ဝ ကျယ်၍ ခြောက်ပေနက်သော ကျင်းများကို ခြံစည်းရိုးကြားတွင် တူးထားကြ လေသည်။ ဝလူမျိုးများသည် ရွာသို့ဦးတည်သွားသောလမ်းများတွင် လမ်းကို ကန့်လန့်ဖြတ်၍ ကျင်းများတူးထားတတ်ကြသည်။ ထိုကျင်းထဲမှ အမြှောက် ပစ်ကျင့်ခြင်း၊ တိုက်နည်းခိုက်နည်း ကျင့်ခြင်းပြုကြသည်။ အချို့ရွာများ၌မူ ထိုကျင်းများထဲသို့အဆိပ်ဖြင့်လူးထားသော ဝါးချွန်များကို ထောင်စိုက်ပြီးလျှင် အပေါ်မှ မသိမသာ သစ်ရွက်သစ်ခက်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားကြသည်။ အပြင်အပ လူကိုရွာတွင်းသို့ဝင်ရန် မဆိုထားဘိ၊ နယ်အတွင်းသို့ပင် ဝင်ခွင့်မပြုကြချေ။ မသင်္ကာသူများကို ဝင်ခွင့်သာပြုပြီးလျှင် ထွက်ခွင့်မပြုကြချေ။ ဝလူမျိုးများသည် အိမ်များကို တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်၊ ပြာသို လများတွင် ဆောက်လုပ်လေ့ရှိကြသည်။ ထိုသို့ ဆောက်လုပ်ပြီးသည့်အခါ အိမ်တက်မင်္ဂလာ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။ တတ်နိုင်လျှင် တတ်နိုင်သလောက် တစ်ည၊ နှစ်ည၊ သုံးည စသည်ဖြင့် မိတ်သင်္ဂဟများကို အရက်တိုက်၍ ကျင်းပကြသည်။ ဝလူမျိုးတို့သည် အယူသည်းသူများဖြစ်ကြသည်။ သူတို့အိမ်၌ ဧည့်သည်သွားအပ်သော နေရာ၊ မသွားအပ်သောနေရာဟူ၍ရှိသည်။ ဖက်စိမ်း များကိုလည်း အရမ်းမဲ့ယူသွားခြင်းမပြုရ။ အိမ်ဦးကြမ်းပြင် ထားရှိသော နေရာ၏ လက်ဝဲဘက်အိမ်ထောင့်၊ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်တွင် ပစ္စည်းအရမ်းမထားရချေ။ အိမ်အတွင်းလက်ယာဘက်ထောင့်သည် သူတို့၏ နတ်ကိုးကွယ်ရာဌာနဖြစ်သည်။ အိမ်ရှင်ထိုင်သော နေရာကို မည်သူမျှ ကျော် ဖြတ်မသွားရချေ။ အိမ်ရှင်ထိုင်သည့် နေရာအနီး မီးဖို၌လည်း အိမ်ရှင် ထိုင်သည့်ဘက်တွင် ထမင်းအိုးများ မချရချေ။ အကယ်၍ မပြုထိုက်သည် တို့ကို ပြုမိချေသော် အိမ်ရှင်ကို ခိုက်တတ်သည်ဟု အယူရှိကြသည်။ ထို အခါ အိမ်ဦးနတ်ကို ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ် သူက ပူဇော်ကန်တော့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ဧည့်သည်လုပ်သူက မသွား အပ်၊ မပြုအပ်သည်ကို ပြုမိချေလျှင် အိမ်နတ်ပူဇော်ရန် ဧည့်သည်ထံ စာရင်းလုပ် အရေးဆိုတတ်ကြသည်။<ref>{{cite book |last=Marshall |first=Andrew |year=2002 |title=The Trouser People |publisher=Penguin Books}}</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references /> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] q2x9tiexvjjb2lfs18l52wcbod4tvsy 0 13889 1027528 1027291 2026-04-25T07:18:01Z Ninjastrikers 22896 Restored revision 818694 by [[Special:Contributions/Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ([[User talk:Ninjastrikers|talk]]) (TwinkleGlobal) 1027528 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Bulbophyllum auricomum - Curtis' 130 (Ser. 3 no. 60) pl. 7938 (1904).jpg | taxon =Bulbophyllum auricomum | authority =Lindl. (1830) | synonyms = * ''Dendrobium tripetaloides'' Roxb. (1832) * ''Bulbophyllum foenisecii'' E.C.Parish ex Rchb.f. (1865) * ''Phyllorkis auricoma'' (Lindl.) Kuntze (1891) * ''Bulbophyllum tripetaloides'' (Roxb.) Schltr. (1914) }} မြန်မာလူမျိုးတို့ အမြတ်တနိုး အဖိုးတတန်ထား၍ တော်ဝင်နတ်ပန်းဟု အမှတ်ပြုကြသော သဇင်ပန်းကို သန့်ပြန့်စင်ကြယ်သော နေရာ၌သာ ပေါက်တတ် ပွင့်တတ်သောကြောင့် သန့်စင်ပန်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များအရ မင်းသမီးကလေးသည် သူ၏နှလုံးသားကိုထုတ်၍ သစ်ပင်ပေါ် တင်လိုက်ရာမှ နှလုံးသားသည်သဇင်ဥဖြစ်၍ ပွင့်လာသောအပွင့်ကို နှလုံးသားမှ သွေးစင်သည်ဟု အယူရှိကာ သွေးစင်ပန်းဟူ၍လည်းကောင်း ခေါ်ကြကြောင်းဖြင့် အဆိုအမျိုမျိုးရှိသည်။ သဇင်ပင်သည် သစ်ခွပင်များနှင့်အတူ ဩခစ်ဒေစီအီးမျိုးရင်း၌ ပါ ဝင်သည်။ ရုက္ခဗေဒအမည်အားဖြင့် ဗာလဗိုဖိုင်လမ်ဩရိကိုမမ်ဟုခေါ်သည်။ ယင်းသည် [[ဂမုန်း]]မျိုးတွင်အပါအဝင်ဟူ၍လည်း စာဟောင်းပေဟောင်းများ၌ အဆိုရှိသည်။ ဂမုန်းမျိုးဖြစ်သော သဇင် (၁၅)မျိုးရှိကြောင်း၊ တော်ဝင်ပန်းဖြစ်ကြောင်း တို့ကို [[ရွှေတိုက်စိုးဦးတိုး]]ရေးသားသည့် ရာမရကန်၊ သဇင်အချီးတွင်.... ::"စိမ့်ကြီး မြိုင်ကြီး၊ ရိပ်ကြီးတောတောင်၊ ::နေရောင်မခံ၊ ပန်းပျံပင်ဆင့်၊ မြေနှင့်ရန်ဘက်၊ ခက်လက်စိမ်းမြ၊ ::မိုးမခဘူး နွေလသံပေါက်၊ ရည်သန်ချိန်ရောက်ခါမှ၊ နှင်းသောက်ကယ်ရွှင်ရွှင်၊ ပွင့်ဖူးတွေဆင်ကြသည်။ ::ရွှေပင်ဆင့်၊ ငွေပင်ဆင့်၊ ပတ္တမြားပင်ဆင့်၊ ဂမုန်းအင့် အဖက်၊ ဆောင်းစက်ရိပ်ခို၊ ရေတွက်လို့ ဆိုတော့မည်။ ::လက်တံတိုတမည်၊ လက်တံရှည်နှင့် နေရောင်ခြည်-လရောင်ဝါ၊ မိုးလုံးပြာ၊ မိုးလုံးမှိုင်း၊ ::ပုလဲဆိုင်း၊ ပုလဲနှစ်၊ ချစ်စရာ့ လိပ်ပြာတောင်၊ ::နီလာရောင်-တောင်လုံးပြိုင်၊ သုံးပွင့်ဆိုင်-ခိုင်လုံးဆန်း၊ ::ပင်လုံးလန်း-နွဲ့တန်း ယိမ်းကလေးတို့က-လေသိမ်းတိုင်းလှ၊ ::ကိန္နရီကသည့်နှယ်၊ တချို့က ဖြူပြာပြာ၊ တချို့က ဖြူဝါဝါ၊ ::တချို့မှာ ချိပ်ပွင့်၊ တချို့မှာ ပန်းရင့်လို့ ၊ ပင်မြင့်ပန်းပျံ၊ ဘွဲ့မည်ရည်ခံကြ၊ ဝေယန်နန်းမြင့်၊ ရှုတိုင်းတင့်မို့၊ ::မြို့ဝန်မင်းစာ၊ လိပ်မပါဘဲနှင့်၊ ကွယ်ရာဈေးပြင်၊ ရောင်းလို့များ မြင်မလား၊ ::သေချင်သေ၊ ရှင်ချင်ရှင်၊ အင်မတန့်၊ အင်တန်ရာဝတ်တော် ခံရမည်၊ မြတ်ပန်တော်ပန်း၊ ခိုင်လုံးလမ်းကို၊ ::ဟိုလောင်းပန်းပွင့်၊ ဘယ်ဂုဏ်နှင့်ဝင့်မတုန်း။ ဘုန်းနှင့်ကံနှင့်၊ ရွှေသဇင်" ဟူ၍ စပ်ဆိုလေသည်။ <ref>ဖိုးသာဝ၊ ဂမုန်းညွှန်းကျမ်း၊ (ပထမတွဲ) နှာ-၁၊ ၂</ref> သဇင်ပင်သည် တစ်နှစ်တစ်ခါသာပွင့်သော အပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီဖြစ်သော နတ်တော် ပြာသိုလများတွင်လှိုင်လှိုင်ပွင့်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် [[မြဝတီမင်းကြီးဦးစ]]က သူ၏သဇင်ပန်းဘွဲ့၌ - :: ''သည်ဆောင်းဟေမန်၊ မြောက်ပြန်လေညှင်းဆော်တယ်ကို၊ :: နတ်တော် ပြာသို၊ စိုစိုတည့် နှင့်ဖုံဖုံ၊ :: ရိုးတံဆင့်ဖူးငုံ၊ ဝတ်မှုံတင့်ဆုံး၊ :: သဇင်ပန်း ဂမုန်းငယ်နှင့်လေး'' ဟုစပ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သဇင်ပင်သည် သစ်ကိုင်းသစ်ခက် အုန်းခွံတို့တွင် တွယ်ကပ်၍လည်းကောင်း၊ အိုးထဲ၌ အုန်းဆံပွပွနှင့်ထည့်၍လည်းကောင်း ခပ်သန့်သန့်စိုက်ရသော ဥမှထွက်သည့်အပင်ကလေးမျိုးဖြစ်သည်။ မူလက စိမ့်ကြီးတောကြီးထဲ၌ ပေါက်ရောက်သောအပင်မျိုးဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် စာဆိုတော်ကြီးဦးတိုးက သူ၏ရာမရကန်၌ 'စမ့်ကြီးမြိုင်ကြီး၊ ရိပ်ကြီးတောတောင်၊ နေရောင်မခံ၊ ပန်းပျံ ပင်ဆင့်၊ မြေနှင့်ရန်ဖက်၊ ခက်လက်စိမ်းမြ၊ မိုးမခဘူး''ဟု စပ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သဇင်ဥသည် စိမ်းညိုရောင်လုံးရှည်သွယ်ဖြစ်၍ ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်လက်မသာသာခန့်ကြီးသည်။ သဇင်ဥအရင်းမှ အရွက်ကလေးနှစ်ရွက်သည် မိုးဦးကျစတွင်ထွက်သည်။ အရွက်သည် တစ်လက်မမှ သုံးလက်မအထိရှည်၍ အစိမ်းနုရောင်ဖြစ်သည်။ အလယ်ကြောမကြီး တစ်ခုသာပါ၍ အရွက်သားသည်ပြောင်ချောသည်။ အပွင့်ပွင့်ချိန်၌ အရွက်များကြွေလေသည်။ အပွင့်သည် ခိုင်တံသွယ်သွယ်၌ ဘေးတစ်ဖက်တစ်ချက်စီပွင့်သည်။ အပွင့်သည် သေးငယ်၍ အလယ်၌ဝတ်ဆံပါသည်။ သဇင်ပန်းပွင့်အရောင်သည် လေးမျိုးရှိ၍ ယင်းတို့မှာ # သဇင်ဖြူ၊ # သဇင်ဝါ၊ # သဇင်နီ၊ # သဇင်နက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် မော်လမြိုင်မြို့အနီးတစ်ဝိုက်တွင် သဇင်ဖြူများထွက်၍ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ လားရှိုးမြို့များ၊ ကျေးလက် တောရွာများနှင့် မေမြို့တစ်ဝိုက်မှ သဇင်ဝါများထွက်သည်။ သဇင်နီမျိုးသည် တောင်ငူနယ် တောတောင်စိမ့်ကြီးများ၌ပေါက်၍ မေမြို့တစ်ဝိုက် ကျေးလက် တောအုံများတွင် သဇင်နက်များ တစ်ခါတစ်ရံရသည်။ သဇင်ဝါနှင့် သဇင်ဖြူသာလျှင် များများစားစားရသဖြင့် ရောင်းချနိုင်ကြသည်။ သဇင်ဖြူသည် သဇင်ဝါလောက် မမွှေးချေ။ သဇင်ဝါပွင့်ထက် အပွင့်ကြီးသော်လည်း ရိုးတံတွင် အပွင့်ကျဲသည်။ သဇင်ဝါသည် အပွင်သေး၍ ရိုးတံ၌ စိတ်စိတ် အခိုင်လိုက် ပွင့်သည်။ ရနံ့အလွန်မွှေးသည်။ သဇင်နက်နှင့် သဇင်နီသည် ရနံ့မမွှေးချေ။ အတွေ့ရလည်း အလွန်နည်းသည်။ သဇင်နီနှစ်မျိုးရှိသည်။ အပွင့် ရောအရိုးတံပါ နီသောသဇင်နီမျိုးနှင့် အပွင့်သာနီ၍ ရိုးတံမနီသောသဇင်နီမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ သဇင်နီဟုဆိုသော်လည်း ပန်းရောင်ရင့်ရောင်ဖြစ်သည်။ သဇင်နက်ပွင့်သည် မီးသွေးခဲကဲ့သို့နက်မှောင်သည်။ ဥကမူစိမ်းသည်။ သဇင်နီထက် သဇင်နက် ကရှားပါးသည်။ အလွန်တွေ့ရခဲသည်။ ==တော်ဝင်ပန်း== မြန်မာမင်းများလက်ထက်တော်အခါက သဇင်ပန်းသည် ဘုရင်မိဖုရားတို့သာ ဦးဦးဖျားဖျားပန်ခွင့်ရသောပန်းဖြစ်သဖြင့် တော်ဝင်ပန်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ သဇင်ပန်းသည် သိုင်းတော် အဆောင်အယောင်နှင့် နေပြည်တော်သို့တက်၍ နန်းတော်တွင်း မြတ်ရာတို့တွင်ဝင့်ဝါနိုင်ခဲ့သော တောပန်းတောင်ပန်း စိမ့်မြိုင်ပန်းဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်စဉ်ဆက်မှဆင်းသက်လာခဲ့ သော နန်းတွင်းထုံးစံတစ်ခုမှာ တောင်ငူနတ်တောင်မှ သဇင်နီကို၎င်း၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းများမှသဇင်ဖြူနှင့် သဇင်ဝါကို၎င်း၊ ဆိုင်ရာနယ်ပယ်အုပ်ချုပ်သူ အရာရှိ၊ သို့မဟုတ် နယ်ရှင်စော်ဘွားတို့သည် နန်းတော်သို့ ရှိခိုးလက်ဆောင်တော်ဆက်ကြရသည်။ ဤသို့ အချိန်နှင့်ဆက်သရန် နှိုးဆော်မှု၊ ယူဆောင်မှု၊ နန်းတော်သို့ သွင်းဆက်မှုများကို မှူးတော်မတ်တော်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော ကျီဝန်မင်းက တာဝန်ယူရသည်။ နန်းတော်တွင် ဘုရင်မင်းမြတ်နှင့် မိဖုရားခေါင်ကြီးတို့ သဇင်ပန်းကို အဦးပြု၍ သစ်ခွပန်းအမျိုးမျိုးကို ပန်ဆင်တော်မူသော သဘင်တစ်ခု သီးခြားရှိလေသည်။ ဤပန်ဆင်ပွဲသဘင်ပြီးမှ မြို့ဝန်က အမိန့်ဆင့်ထုတ်ပြီး လျှင်တိုင်းသူပြည်သား လူအများအား ပန်ဆင်ခွင့်ပေးလေသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် စာဆိုတော်ကြီးဦးတိုးက ''တချို့ကနီပြာပြာ၊ တချို့ကဖြူဝါဝါ၊ တချို့မှာပန်းရင့်လို၊ ပင်ဆင့်ပန်းပျံ၊ ဘွဲ့မည်များခံကြသည်။ ဝေယံနန်းမြင့်၊ ပန် တိုင်းတင့်မို့၊ မြို့ဝန်မင်းစာ၊ လိပ်မပါဘဲ၊ ကွယ်ရာဈေးပြင်၊ ရောင်းလို့များ မြင်မလား၊ အင်မတန် အင်တန်၊ ရာဇဝတ်တော်ခံရသည်။ မြတ်ပန်တော်ပန်း၊ ခိုင်လုံးလန်းကို၊ ဟိုလောင်းပန်းပွင့်၊ ဘယ်ဂုဏ်ကြောင့် ဝင့်မတုန်း၊ ဘုန်းနှင့် ကံနှင့် ရွှေသဇင်'' ဟု စပ်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။ သဇင်ပန်းကို ယင်းသို့ မြို့ဝန်မင်း အမိန့်မထုတ်ဆင့်မီ ဘုရင်မင်းမြတ်၏သားတော် သမီးတော်များပင် ပန်ဆင်ခွင့်မရကြောင်းကို ၁၁၆၈ ခုနှစ် ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့ က ထုတ်ပြန်သော ဘိုးတော်ဘုရား၏ အောက်ပါအမိန့်တော်က ထင်ရှားစေသည်။ '' သဇင်ပန်းတော် ရွှေနန်းတော်သို့ မဆက်မသွင်းသေးသည်ကို မင်းသားများ အိမ်သို့ပန်းများရောက်ကြောင်းနှင့် ကြားသိတော်မူရသည်။ ကျီဝန်ကို တန်းမှာထား၊ ပန်းဆက်လာသူတို့ကိုရအောင်တောင်း။ ၁၁၆၈ ခု ပြာ သိုလပြည့်ကျော် ၉ ရက်နေ့နာခံတော် ရာဇနော်ရထာပြန်။'' င်စစ်အားဖြင့် သဇင်ပန်းကို လေးလေးစားစား မည်မျှထားသည်ကို ဤအမိန့်တော်အရထင်ရှားသည်။ ဤအမိန့်တော်သည် သဇင်ပန်းကိုသာ လေးစားလို၍ချည်း မဟုတ်၊ တိုင်းပြည်၌ မင်းအာဏာကိုမည်မျှ ပျပ်ဝပ်မှုရှိ သည်ကို အကဲစမ်းရန်ကိစ္စတစ်ခု ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်လေသည်။ သဇင်ပန်းသည် နတ်တော်လ၌ ပွင်သဖြင့် အမြတ်တနိုးထား၍ နတ်တင်ကြသောကြောင့် နတ်ပန်းဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ ဆေးဖက်ဝင်သည်။ မြန်မာ့ဆေးကျမ်းအလိုအရ သဇင်ပွင့်သည် မူးဝေငိုက်မြည်းသောအနာကို လည်းကောင်း၊ ဦးခေါင်းကိုက်ခြင်း မျက်စိနာခြင်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဆာလောင်မွတ်သိပ်သောအနာကိုလည်းကောင်း၊ သလိပ်သည်းခြေအားကြီးသော အနာကိုလည်းကောင်း ချမ်းသာစေတတ်၏ဟုဆိုသည်။ မြန်မာဘယဆေးသမားတို့သည် ဆေးဖော်ရာ၌အလွန်စွမ်းသော သဇင်နီနှင့် သဇင်နက်တို့ကို ရှားရှားပါးပါး ရှာဖွေကြရသည်။ သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ်၊ တောင်ငူ ပတ်ဝန်းကျင်မှလာသော သဇင်ဖြူမျိုးကို ပိဿာချိန်၊ သို့မဟုတ် အခက်ရေနှင့်ရောင်းကြသည်။ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားတွင် တစ်ခက်ကို ၁၀၀၀ ကျပ် မှ ၃၀၀၀ ကျပ် အထိပေးရတတ်သည်။ ယခုအခါ သဇင်ပန်းကို ရန်ကုန်မြို့၌လည်း ခြံများတွင် တယုတယစိုက်ပျိုးနေကြလေပြီဖြစ်သည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{Commons|Bulbophyllum auricomum|{{PAGENAME}}}} [[ကဏ္ဍ:သစ်ခွပင်များ]] ipkha8ezeq4np5o2typyswcld6yikin 0 15431 1027558 917133 2026-04-25T08:26:30Z Chenzeyan29 141880 1027558 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] cv1z1tykevfan4nncge1hz0z7aq8sul 1027559 1027558 2026-04-25T08:28:16Z Chenzeyan29 141880 1027559 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သို့မဟုတ် '''တိုင်းလူးလူမျိုး''' သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] a37bilt5jhcylpprsekgojiby8t3iy3 1027560 1027559 2026-04-25T08:38:46Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်း */ 1027560 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သို့မဟုတ် '''တိုင်းလူးလူမျိုး''' သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူးရှမ်းအများစုမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် [[မိုင်းယောင်းမြို့]] တွင် စုစည်းနေထိုင်ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လူးရှမ်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး ကျိုင်းတုံစော်ဘွား၏ လက်အောက်ခံ နယ်ပယ်များတွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ မိုင်းယောင်းဒေသသည် လူးရှမ်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna: An Ethno-Historical Sketch", 1999.</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာမင်းများသည် စစ်ဆောင်ပန္နားအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ကြက်ခဲ့ရာ လူးရှမ်းတို့၏ မြို့ပြပြည်နယ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြားတွင် နှစ်ဖက်ဩဇာခံ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ [[အလောင်းမင်းတရား]] နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မြန်မာမင်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားရှိ ကျိုင်းရုံးမြို့ သို့ စစ်ချီကာ ၎င်းတို့၏ စော်ဘွားများကို မြန်မာမင်း၏ ဩဇာခံအဖြစ် သစ္စာပေးစေခဲ့သည်။ လူးရှမ်းစော်ဘွားများသည် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်သို့ နှစ်စဉ် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ပေးပို့ရပြီး၊ မြန်မာမင်းကလည်း လူးစော်ဘွားများကို ဘွဲ့တံဆိပ်များနှင့် နန်းတွင်းအသုံးအဆောင်များ ပြန်လည်ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State: From Its Origins to 1962", 2009.</ref> မြန်မာမင်းတို့သည် ယိုးဒယား (အယုဒ္ဓယ) သို့ စစ်ချီရာတွင် လူးရှမ်းတပ်သားများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူးရှမ်းတို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း တိုက်ပွဲများနှင့် ဆင်တပ်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ထို့နောက် တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲ (၁၇၆၅-၁၇၆၉) အတွင်း လူးရှမ်းဒေသများသည် မြန်မာတပ်များအတွက် ရိက္ခာထောက်လှမ်းရေးနှင့် ရှေ့တန်းခံတပ်များအဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="war">ရွှေဘိုမိမိကြီး၊ "ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်း"၊ ၁၉၇၂။</ref> မြန်မာမင်းနေပြည်တော်နှင့် လူးရှမ်းစော်ဘွားများအကြားတွင် နိုင်ငံရေးအရ အိမ်ထောင်ဘက် ဖလှယ်ခြင်းများ ရှိခဲ့ပြီး လူးရှမ်းစော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များသည် မြန်မာမင်း၏ မိဖုရားများ သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ပါလာသော လူးရိုးရာ အနုပညာ၊ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် အစားအစာများသည် နန်းတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="culture">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] eg2hxaxm1yiydwvwvjws4bwssms1k5w 1027566 1027560 2026-04-25T09:32:26Z Chenzeyan29 141880 /* ယဉ်ကျေးမှု */ 1027566 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သို့မဟုတ် '''တိုင်းလူးလူမျိုး''' သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူးရှမ်းအများစုမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် [[မိုင်းယောင်းမြို့]] တွင် စုစည်းနေထိုင်ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လူးရှမ်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး ကျိုင်းတုံစော်ဘွား၏ လက်အောက်ခံ နယ်ပယ်များတွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ မိုင်းယောင်းဒေသသည် လူးရှမ်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna: An Ethno-Historical Sketch", 1999.</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာမင်းများသည် စစ်ဆောင်ပန္နားအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ကြက်ခဲ့ရာ လူးရှမ်းတို့၏ မြို့ပြပြည်နယ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြားတွင် နှစ်ဖက်ဩဇာခံ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ [[အလောင်းမင်းတရား]] နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မြန်မာမင်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားရှိ ကျိုင်းရုံးမြို့ သို့ စစ်ချီကာ ၎င်းတို့၏ စော်ဘွားများကို မြန်မာမင်း၏ ဩဇာခံအဖြစ် သစ္စာပေးစေခဲ့သည်။ လူးရှမ်းစော်ဘွားများသည် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်သို့ နှစ်စဉ် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ပေးပို့ရပြီး၊ မြန်မာမင်းကလည်း လူးစော်ဘွားများကို ဘွဲ့တံဆိပ်များနှင့် နန်းတွင်းအသုံးအဆောင်များ ပြန်လည်ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State: From Its Origins to 1962", 2009.</ref> မြန်မာမင်းတို့သည် ယိုးဒယား (အယုဒ္ဓယ) သို့ စစ်ချီရာတွင် လူးရှမ်းတပ်သားများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူးရှမ်းတို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း တိုက်ပွဲများနှင့် ဆင်တပ်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ထို့နောက် တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲ (၁၇၆၅-၁၇၆၉) အတွင်း လူးရှမ်းဒေသများသည် မြန်မာတပ်များအတွက် ရိက္ခာထောက်လှမ်းရေးနှင့် ရှေ့တန်းခံတပ်များအဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="war">ရွှေဘိုမိမိကြီး၊ "ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်း"၊ ၁၉၇၂။</ref> မြန်မာမင်းနေပြည်တော်နှင့် လူးရှမ်းစော်ဘွားများအကြားတွင် နိုင်ငံရေးအရ အိမ်ထောင်ဘက် ဖလှယ်ခြင်းများ ရှိခဲ့ပြီး လူးရှမ်းစော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များသည် မြန်မာမင်း၏ မိဖုရားများ သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ပါလာသော လူးရိုးရာ အနုပညာ၊ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် အစားအစာများသည် နန်းတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="culture">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်သည် လူးရှမ်း လူမျိုးတို့၏ အမြတ်နိုးဆုံးသော ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။အခြား ရှမ်း(တိုင်)လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာလ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်သော ရှမ်းပြက္ခဒိန်၏ ပထမဆုံးလ (လုမ်း ၁ ရက်) တွင် ကျင်းပကြသည်။ ၎င်းသည် ရိတ်သိမ်းပြီးစအချိန်ဖြစ်သဖြင့် "ကောက်သစ်စားပွဲ" နှင့် "နှစ်သစ်ကူးပွဲ" ကို ပူးတွဲကျင်းပသည့် သဘောလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မိုင်းယောင်းမြို့]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့]] နှင့် [[ကျိုင်းတုံမြို့]] တစ်ဝိုက်ရှိ တိုင်လူးကျေးရွာများတွင် စည်ကားစွာ ကျင်းပကြသလို၊ တရုတ်ပြည် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်လူးလူမျိုးများကလည်း ယနေ့တိုင် အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းကျင်းပလျက် ရှိသည်။<ref name="region">Shan Cultural Association, Annual Report 2023.</ref> ===လူးရှမ်းရိုးရာ သင်္ကြန်ပွဲ=== ၁၁ ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော် မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ရှမ်းပြည်တလွှားပြန့်နှံ့ခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (လူးရှမ်းဒေသ) သို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါလာသော နက္ခတ်ဗေဒတွက်ချက်မှုများအရ "အတာကူးခြင်း" ဓလေ့သည် လူးရှမ်းတို့၏ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ သာသနာပြုပညာရှိများ၊ မြန်မာမင်းများက ခန့်အပ်သော "စစ်ကဲ" နှင့် "မြို့စား" များသည် လူးရှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ကာ လူးရှမ်းဒေသများသို့ စာပေနှင့် ဘာသာရေးပြက္ခဒိန်များကို ယူဆောင်သွားရာမှ သင်္ကြန်ဓလေ့သည် ဘာသာရေးပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref> မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်အရ နှစ်သစ်ကူးသည့်ပထမလ (တန်ခူးလ) သည် ရှမ်းပြက္ခဒိန်အရ ၆ လပိုင်း ဖြစ်တတ်သည်။<ref name="calendar">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> လူးရှမ်းသင်္ကြန်သည် မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ "ရေပက်ကစားခြင်း" နှင့် "ဘာသာရေးဝတ်ထုံး" ကို လက်ခံသော်လည်း၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြစ်သော "နဂါးလှေပြိုင်ပွဲ" နှင့် "မိုးပျံမီးရှူးလွှတ်ခြင်း" စသည့် ဓလေ့များကိုမူ မြန်မာင်္သကြန်နှင့်ကွဲပြားစွာ ရှေးဦး ရှမ်း(တိုင်)နွယ်ဖွား ဓလေ့အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] 9324b9nugfhp633u70f77bqi40ldtqp 1027567 1027566 2026-04-25T09:35:07Z Chenzeyan29 141880 /* လူးရှမ်းရိုးရာ သင်္ကြန်ပွဲ */ 1027567 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သို့မဟုတ် '''တိုင်းလူးလူမျိုး''' သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူးရှမ်းအများစုမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် [[မိုင်းယောင်းမြို့]] တွင် စုစည်းနေထိုင်ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လူးရှမ်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး ကျိုင်းတုံစော်ဘွား၏ လက်အောက်ခံ နယ်ပယ်များတွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ မိုင်းယောင်းဒေသသည် လူးရှမ်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna: An Ethno-Historical Sketch", 1999.</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာမင်းများသည် စစ်ဆောင်ပန္နားအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ကြက်ခဲ့ရာ လူးရှမ်းတို့၏ မြို့ပြပြည်နယ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြားတွင် နှစ်ဖက်ဩဇာခံ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ [[အလောင်းမင်းတရား]] နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မြန်မာမင်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားရှိ ကျိုင်းရုံးမြို့ သို့ စစ်ချီကာ ၎င်းတို့၏ စော်ဘွားများကို မြန်မာမင်း၏ ဩဇာခံအဖြစ် သစ္စာပေးစေခဲ့သည်။ လူးရှမ်းစော်ဘွားများသည် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်သို့ နှစ်စဉ် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ပေးပို့ရပြီး၊ မြန်မာမင်းကလည်း လူးစော်ဘွားများကို ဘွဲ့တံဆိပ်များနှင့် နန်းတွင်းအသုံးအဆောင်များ ပြန်လည်ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State: From Its Origins to 1962", 2009.</ref> မြန်မာမင်းတို့သည် ယိုးဒယား (အယုဒ္ဓယ) သို့ စစ်ချီရာတွင် လူးရှမ်းတပ်သားများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူးရှမ်းတို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း တိုက်ပွဲများနှင့် ဆင်တပ်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ထို့နောက် တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲ (၁၇၆၅-၁၇၆၉) အတွင်း လူးရှမ်းဒေသများသည် မြန်မာတပ်များအတွက် ရိက္ခာထောက်လှမ်းရေးနှင့် ရှေ့တန်းခံတပ်များအဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="war">ရွှေဘိုမိမိကြီး၊ "ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်း"၊ ၁၉၇၂။</ref> မြန်မာမင်းနေပြည်တော်နှင့် လူးရှမ်းစော်ဘွားများအကြားတွင် နိုင်ငံရေးအရ အိမ်ထောင်ဘက် ဖလှယ်ခြင်းများ ရှိခဲ့ပြီး လူးရှမ်းစော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များသည် မြန်မာမင်း၏ မိဖုရားများ သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ပါလာသော လူးရိုးရာ အနုပညာ၊ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် အစားအစာများသည် နန်းတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="culture">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်သည် လူးရှမ်း လူမျိုးတို့၏ အမြတ်နိုးဆုံးသော ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။အခြား ရှမ်း(တိုင်)လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာလ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်သော ရှမ်းပြက္ခဒိန်၏ ပထမဆုံးလ (လုမ်း ၁ ရက်) တွင် ကျင်းပကြသည်။ ၎င်းသည် ရိတ်သိမ်းပြီးစအချိန်ဖြစ်သဖြင့် "ကောက်သစ်စားပွဲ" နှင့် "နှစ်သစ်ကူးပွဲ" ကို ပူးတွဲကျင်းပသည့် သဘောလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မိုင်းယောင်းမြို့]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့]] နှင့် [[ကျိုင်းတုံမြို့]] တစ်ဝိုက်ရှိ တိုင်လူးကျေးရွာများတွင် စည်ကားစွာ ကျင်းပကြသလို၊ တရုတ်ပြည် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်လူးလူမျိုးများကလည်း ယနေ့တိုင် အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းကျင်းပလျက် ရှိသည်။<ref name="region">Shan Cultural Association, Annual Report 2023.</ref> ===လူးရှမ်းရိုးရာ သင်္ကြန်ပွဲ=== ၁၁ ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော် မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ရှမ်းပြည်တလွှားပြန့်နှံ့ခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (လူးရှမ်းဒေသ) သို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါလာသော နက္ခတ်ဗေဒတွက်ချက်မှုများအရ "အတာကူးခြင်း" ဓလေ့သည် လူးရှမ်းတို့၏ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ သာသနာပြုပညာရှိများ၊ မြန်မာမင်းများက ခန့်အပ်သော "စစ်ကဲ" နှင့် "မြို့စား" များသည် လူးရှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ကာ လူးရှမ်းဒေသများသို့ စာပေနှင့် ဘာသာရေးပြက္ခဒိန်များကို ယူဆောင်သွားရာမှ သင်္ကြန်ဓလေ့သည် ဘာသာရေးပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref> မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်အရ နှစ်သစ်ကူးသည့်ပထမလ (တန်ခူးလ) သည် ရှမ်းပြက္ခဒိန်အရ ၆ လပိုင်း ဖြစ်တတ်သည်။<ref name="calendar">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> လူးရှမ်းသင်္ကြန်သည် မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ ရေပက်ကစားခြင်း နှင့် ဘာသာရေးဝတ်ထုံး ကျင်းပကြသော်လည်း၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြစ်သော "နဂါးလှေပြိုင်ပွဲ" နှင့် "မိုးပျံမီးရှူးလွှတ်ခြင်း" စသည့် ဓလေ့များကိုမူ မြန်မာင်္သကြန်နှင့်ကွဲပြားစွာ ရှေးဦး ရှမ်း(တိုင်)နွယ်ဖွား ဓလေ့အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] tpb9lccul510ie94zt4pagp30ch5vl4 1027568 1027567 2026-04-25T09:36:29Z Chenzeyan29 141880 1027568 wikitext text/x-wiki '''လူးရှမ်းလူမျိုး''' ([[တိုင်းလူဘာသာစကား|လူး]]: ᦺᦑᦟᦹᧉ, /taj˧˧.lɯː˥/; [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]; တႆးလိုဝ်ႉ; ထိုင်း: ไทลื้อ; အင်္ဂလိပ်: Tai Lue) သို့မဟုတ် '''တိုင်းလူးလူမျိုး''' သည် [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်လူမျိုးစု]]ဝင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်]]နိုင်ငံ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]][[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လာအို]]မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ "'''တိုင်လူး'''" ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လူးရှမ်းဘာသာစကားသည် [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကား]]မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်<ref>citation needed</ref>။[[ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားများထဲတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = လူးရှမ်း | native_name = ᦺᦑᦟᦹᧉ | image = Tai Lue clothes.jpg.jpg | image_caption= လူးရှမ်းဝတ်စုံ | population = အနည်းဆုံး ၁.၂သန်း<ref>citation needed</ref> | regions = {{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]])<br>{{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]])<br>{{flag|Laos}} မြောက်ပိုင်း<br>{{flag|Thailand}} မြောက်ပိုင်း | languages = လူးရှမ်းဘာသာစကား၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား]] | religions = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[ရှမ်း]], [[တိုင်းလေ့]], [[ဂုံရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]], အခြား[[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးများ]] }} လူးလူမျိုးသည် ရှမ်းလူမျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်၍ ကျိုင်းတုံနယ် အတွင်းပိုင်းတောင်တန်းဒေသရှိ ကျေးလက်ဒေသများ၊[[မိုင်းယောင်းမြို့နယ်]] တို့တွင် နေထိုင်လေ့ရှိကြပြီး မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင်နေထိုင်သော လူးရှမ်းများကို တိုင်းယောင်းဟုလည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံနယ်]]၊ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းတွင် [[ဂုံလူမျိုး]] တို့ အနေများလေသည်။ ကျိုင်းတုံဈေးနေ့များတွင် ယင်းတို့ကိုတွေ့ရတတ်သည်။ လူးနှင့် ဂုံ(ခွန်)လူမျိုးတို့၏ စာပေအရေးအသားသည် မတူကြသော်လည်း မျိုးရိုးနှင့် ဓလေ့ ထုံးစံတို့မှာ ခြားနားခြင်းများစွာမရှိလှဟုသိရသည်။ လူးလူမျိုးတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ချေလီခေါ် ကျိုင်းရုံးကြီးဘက်မှ ပြောင်းရွှေ့လာကြသူများဖြစ်သည်။ ယခုတိုင် ယိုးဒယားနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း လန်ဖုန်းနှင့် အခြား ခရိုင်များ၊ လာအိုနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ [[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]](လူးတဆယ့်နှစ်ပန္နား)ခေါ် [[စစ်ဆောင်ပန္နား|ဆစ်ဆောင်ပန်းနား]] တို့တွင်လူးလူမျိုးများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ == သမိုင်း == လူးရှမ်းများ၏ အစောဆုံးအခြေချရာဒေသသည် ယနေ့တရုတ်နိုင်ငံ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Sipsongpanna) ဖြစ်သည်။ ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် လူးရှမ်းများသည် "စစ်ဆောင်ပန္နား" အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း တိုင်လူမျိုးများ၊ [[ရှမ်း]], [[ယွန်းလူမျိုး]] စသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သည်<ref>citation needed</ref>။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ လူးရှမ်းအများစုမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် [[မိုင်းယောင်းမြို့]] တွင် စုစည်းနေထိုင်ကြသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လူးရှမ်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာကြပြီး ကျိုင်းတုံစော်ဘွား၏ လက်အောက်ခံ နယ်ပယ်များတွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ မိုင်းယောင်းဒေသသည် လူးရှမ်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="history">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna: An Ethno-Historical Sketch", 1999.</ref> ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် မြန်မာမင်းများသည် စစ်ဆောင်ပန္နားအထိ အာဏာစက် ဖြန့်ကြက်ခဲ့ရာ လူးရှမ်းတို့၏ မြို့ပြပြည်နယ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြားတွင် နှစ်ဖက်ဩဇာခံ အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ကုန်းဘောင်မင်းဆက်၏ [[အလောင်းမင်းတရား]] နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]] လက်ထက်များတွင် မြန်မာမင်းတို့သည် စစ်ဆောင်ပန္နားရှိ ကျိုင်းရုံးမြို့ သို့ စစ်ချီကာ ၎င်းတို့၏ စော်ဘွားများကို မြန်မာမင်း၏ ဩဇာခံအဖြစ် သစ္စာပေးစေခဲ့သည်။ လူးရှမ်းစော်ဘွားများသည် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်သို့ နှစ်စဉ် လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ပေးပို့ရပြီး၊ မြန်မာမင်းကလည်း လူးစော်ဘွားများကို ဘွဲ့တံဆိပ်များနှင့် နန်းတွင်းအသုံးအဆောင်များ ပြန်လည်ချီးမြှင့်လေ့ရှိသည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State: From Its Origins to 1962", 2009.</ref> မြန်မာမင်းတို့သည် ယိုးဒယား (အယုဒ္ဓယ) သို့ စစ်ချီရာတွင် လူးရှမ်းတပ်သားများကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။လူးရှမ်းတို့သည် တောင်ကုန်းတောင်တန်း တိုက်ပွဲများနှင့် ဆင်တပ်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူများအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ထို့နောက် တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲ (၁၇၆၅-၁၇၆၉) အတွင်း လူးရှမ်းဒေသများသည် မြန်မာတပ်များအတွက် ရိက္ခာထောက်လှမ်းရေးနှင့် ရှေ့တန်းခံတပ်များအဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="war">ရွှေဘိုမိမိကြီး၊ "ကုန်းဘောင်ခေတ် မြန်မာ့တပ်မတော် သမိုင်း"၊ ၁၉၇၂။</ref> မြန်မာမင်းနေပြည်တော်နှင့် လူးရှမ်းစော်ဘွားများအကြားတွင် နိုင်ငံရေးအရ အိမ်ထောင်ဘက် ဖလှယ်ခြင်းများ ရှိခဲ့ပြီး လူးရှမ်းစော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များသည် မြန်မာမင်း၏ မိဖုရားများ သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာတတ်သည်။ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ပါလာသော လူးရိုးရာ အနုပညာ၊ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် အစားအစာများသည် နန်းတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="culture">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> ၁၉ဝ၁-ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူးလူမျိုး ၁၆၂၂၇ ရှိ၍ ဂုံလူမျိုး ၄၁၄၇ဝ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၅၇၆၉၇ ရှိလေသည်။ ၁၉၃ဝ-ခုနှစသန်းခေါင်စာရင်း၌မူ ဂုံလူမျိုး ၃၁၂၃၄ ရှိ၍ လူးလူမျိုး ၃ဝဝ၃၁ ရှိရာ စုစုပေါင်း ၆၁၂၆၅ ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူးလူမျိုးဦးရေမှာ ထိုထက်များစွာပိုမိုလေသည်။ လူးလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဝါဒီများဖြစ်ကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == လူးရှမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကိုးကွယ်ကြပြီး၊ ဘာသာရေးပွဲတော်များတွင် မီးထွန်းပွဲ(လမ်ပွဲ)၊ နတ်ပြန်ပွဲတို့ ပါဝင်သည်။ လူးရှမ်းများသည် ရွာအုပ်စုလိုက် အလင်းစည်းတိုင်များတည်ဆောက်၍ ဘုရားကျောင်းများတွင် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်သည်<ref>citation needed</ref>။ အိမ်ရာပုံစံမှာ သစ်သားနှင့် တစ်ထပ်လူနေအဆောက်အဦးများ ဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးပေါ်မတိုင်ခင် သစ်တောင်ထောင်၍ အိမ်ကြီးတည်ဆောက်သည်<ref>citation needed</ref>။ === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် === နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်သည် လူးရှမ်း လူမျိုးတို့၏ အမြတ်နိုးဆုံးသော ရိုးရာပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။အခြား ရှမ်း(တိုင်)လူမျိုးများကဲ့သို့ပင် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာလ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်သော ရှမ်းပြက္ခဒိန်၏ ပထမဆုံးလ (လုမ်း ၁ ရက်) တွင် ကျင်းပကြသည်။ ၎င်းသည် ရိတ်သိမ်းပြီးစအချိန်ဖြစ်သဖြင့် "ကောက်သစ်စားပွဲ" နှင့် "နှစ်သစ်ကူးပွဲ" ကို ပူးတွဲကျင်းပသည့် သဘောလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[မိုင်းယောင်းမြို့]]၊ [[တာချီလိတ်မြို့]] နှင့် [[ကျိုင်းတုံမြို့]] တစ်ဝိုက်ရှိ တိုင်လူးကျေးရွာများတွင် စည်ကားစွာ ကျင်းပကြသလို၊ တရုတ်ပြည် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်လူးလူမျိုးများကလည်း ယနေ့တိုင် အခိုင်အမာ ထိန်းသိမ်းကျင်းပလျက် ရှိသည်။<ref name="region">Shan Cultural Association, Annual Report 2023.</ref> ===လူးရှမ်းရိုးရာ သင်္ကြန်ပွဲ=== ၁၁ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံနိုင်ငံတော်]] မှစ၍ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် ရှမ်းပြည်တလွှားပျံ့နှံ့ခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်းနှင့် [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (လူးရှမ်းဒေသ) သို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါလာသော နက္ခတ်ဗေဒတွက်ချက်မှုများအရ "အတာကူးခြင်း" ဓလေ့သည် လူးရှမ်းတို့၏ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ ဘုန်းတော်ကြီးများ၊ သာသနာပြုပညာရှိများ၊ မြန်မာမင်းများက ခန့်အပ်သော "စစ်ကဲ" နှင့် "မြို့စား" များသည် လူးရှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ကာ လူးရှမ်းဒေသများသို့ စာပေနှင့် ဘာသာရေးပြက္ခဒိန်များကို ယူဆောင်သွားရာမှ သင်္ကြန်ဓလေ့သည် ဘာသာရေးပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref> မြန်မာ့ပြက္ခဒိန်အရ နှစ်သစ်ကူးသည့်ပထမလ (တန်ခူးလ) သည် ရှမ်းပြက္ခဒိန်အရ ၆ လပိုင်း ဖြစ်တတ်သည်။<ref name="calendar">Grabowsky, V. "The Tai Lue of Sipsong Panna", 1999.</ref> လူးရှမ်းသင်္ကြန်သည် မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ ရေပက်ကစားခြင်း နှင့် ဘာသာရေးဝတ်ထုံး ကျင်းပကြသော်လည်း၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြစ်သော "နဂါးလှေပြိုင်ပွဲ" နှင့် "မိုးပျံမီးရှူးလွှတ်ခြင်း" စသည့် ဓလေ့များကိုမူ မြန်မာင်္သကြန်နှင့်ကွဲပြားစွာ ရှေးဦး ရှမ်း(တိုင်)နွယ်ဖွား ဓလေ့အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ == ဘာသာစကား == လူးရှမ်းဘာသာ (Kam Mueang Lue) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]မိသားစုဝင်ဖြစ်ပြီး၊ တိုင်ခွဲစကားပေါင်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း အသံထွက်၊ စကားလုံးအသုံးများ၌ ခွဲခြားချက်ရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ ၎င်းဘာသာစကားကို ယင်းတို့၏ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ၊ ကဗျာနှင့် ရိုးရာပုံပြင်များရေးသားရာတွင် အသုံးပြုသည်<ref>citation needed</ref>။ == စာပေ == လူးရှမ်းစာပေသည် [[တိုင်လူးအက္ခရာ]] (Lik Tai Lue) ဖြင့်ရေးသားပြီး၊ ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ၊ ရိုးရာပုံပြင်များ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများစွာရှိသည်<ref>citation needed</ref>။ Lik Tai Lue အက္ခရာသည် မီးထွန်းပွဲများနှင့် ဘုရားကျောင်းတော်ထဲတွင် သာသနာရေး အကြောင်းအရာများကို လက်ရေးသည့်စာအုပ်များတွင် သုံးသည်<ref>citation needed</ref>။ == ဝတ်စားဆင်ယဉ်ပုံ == လူရှမ်းအမျိုးသမီးများသည် ရိုးရာထည်တနီရောင်လုံချည်များ၊ အဆင်အပြောက်ထည်လက်အကွင်းနဲ့ အကျစ်ထည်ဖားလုံပေါ်ဝတ်လို့ ထင်ရှားသည်အမျိုးသားများက ရိုးရာတိုင်အင်္ကျီ၊ ရေပြင်အရောင်ဆံပင်အဖုံး (ခေါင်းထုပ်) ကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ <references />ဝတ်စားပုံမှာ ရှမ်းလူမျိုးများ၏ အဆင်တန်ဆာများဖြစ်သော အမည်းရောင်အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီနှင့် ခေါင်းပေါင်းကြီးများကို ယောက်ျားများက ဝတ်ဆင်ကြသည်။ မိန်းမများကမူ လက်ကောက်ဝတ်ကျပ်သော အင်္ကျီလက်ရှည်ကို ဝတ်၍ ခေါင်းပေါင်းပွကြီးများကို ပေါင်းတတ်သည်။ လူးလူမျိုးတို့၏ နေအိမ်မှာ အထူးသဖြင့် အုတ်ကြွပ်မိုးနှင့် အုတ်အင်္ဂတေ အကာအရံဖြင့် ဆောက်လုပ်သော အိမ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>မောင်ပုဆိုးကြမ်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ အဘိဓာန်၊ စာ-၁၈၃</ref> ==ကိုးကား== မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅ {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]] 8v01yar8u46e5n7b952xphnj2sa61tb 0 16890 1027470 1024961 2026-04-24T15:32:48Z ~2026-25194-82 141984 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1027470 wikitext text/x-wiki ဤဆောင်းပါးသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ၏ တာဝန်သက်တမ်းနှင့် ရာထူးအပြောင်းအလဲများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ == ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ - လက်ရှိ) == {{Main|ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}} === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ စာရင်း (၂၀၂၆ - လက်ရှိ)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" !စဉ် !ဝန်ကြီးဌာန !ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး !တာဝန်စတင် !တာဝန်ပြီးဆုံး !တာဝန်သက်တမ်း !မှတ်ချက် |- |၁။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂။ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၃။ |[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] | rowspan="2" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၄။ |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | |- style="background:#F9F9F9;" |၅။ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၆။ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၇။ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၈။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၉။ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၀။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၁။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၂။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |<small>ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်</small> |- style="background:#F9F9F9;" |၁၃။ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၄။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၅။ |[[ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၆။ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၇။ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၁၈။ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၁၉။ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၁။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဆန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးဆန်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၂။ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၃။ |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၄။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၅။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၆။ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၇။ |[[အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၈။ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်သင်း|ဒေါက်တာမောင်သင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၂၉။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- |၂၀။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြည်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |- style="background:#F9F9F9;" |၃၁။ |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} | |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" style="width:100%; border-collapse: collapse; text-align:center;" |+'''ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း (၂၀၂၆)''' |- style="background:#0047AB; color:white;" ! style="width:5%" |စဉ် ! style="width:25%" |ဝန်ကြီးဌာန ! style="width:20%" |အမည် ! style="width:15%" |စတင်ရက် ! style="width:15%" |ပြီးဆုံးရက် ! style="width:20%" |တာဝန်သက်တမ်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |ဦးခင်လတ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးထင်ကျော်သူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်မြိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄ |ဦးထွန်းလူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၅ | rowspan="2" |[[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၆ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၇ |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၈ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၉ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၀ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၁ | rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၄ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၁၂ | rowspan="2" |[[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွား ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၃ |ဦးသန့်စင်လွင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၁၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၆ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |စိုင်းထွန်းညို |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၁၇ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၈ | rowspan="2" |[[ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၁၉ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၀ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၁ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၂ |[[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်စန်းစန်းနွယ် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၃ |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၂၄ |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[လင်းအောင်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၅ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="3" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၆ |ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၂၇ |ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၂၈ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၂၉ | rowspan="2" |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်လတ်ကြီး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၀ |ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၁ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၂ |ဦးကျော်နိုင်ဝင်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၃၃ | rowspan="2" |စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၃၄ |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- style="background:#F9F9F9;" |၃၅ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၆ |ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၃၇ |[[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမောင်မောင်သန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၈ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၃၉ |ဦးဝင်းမြင့်ခိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၀ |[[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးညီညီ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၁ |[[လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစစ်နိုင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၂ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၃ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- style="background:#F9F9F9;" |၄၄ |ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင် |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |- |၄၅ | rowspan="2" |[[ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ | rowspan="2" |{{Age in years and days|2026|4|10}} |- |၄၆ |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |လက်ရှိ |} == ဦးညိုစောအစိုးရ (၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ - ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆) == {{Main|ဦးညိုစောအစိုးရ}} နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် [[ညိုစော|ဦးညိုစော]] ဦးဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73051|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/73082|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ }}</ref> === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] | rowspan="11" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="10" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="10" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | |- |၂ |အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန |[[ညိုစော|ဦးညိုစော]] |- |၃ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]] |- |၄ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |- |၅ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၆ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |- |၇ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၈ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |- |၉ |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာကံဇော်]] |- |၁၀ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2025|7|31|2026|1|27}} |- |[[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]] |၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in years and days|2026|1|27|2026|4|10}} |- |၁၂ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] | rowspan="23" |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="23" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | rowspan="23" |{{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |- |၁၄ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၅ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |- |၁၆ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |- |၁၇ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]] |- |၁၈ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]] |- |၁၉ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှမိုး |- |၂၀ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |- |၂၁ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၂ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |- |၂၃ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]] |- |၂၄ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]] |- |၂၅ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |- |၂၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |- |၂၇ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]] |- |၂၈ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]] |- |၂၉ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာ သက်ခိုင်ဝင်း]] |- |၃၀ |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၁ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[Jeng Phang နော်တောင်]] |- |၃၂ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |- |၃၃ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]] |- |၃၄ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]] |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဒုတိယဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း ! rowspan="2" |ဝန်ကြီး |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁။ |[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး]] |ဦးခင်လတ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rowspan="8" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |မရှိ။ |- |၂။ |[[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ကျော်ထင်]] |၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|8|6|2026|4|10}} |ညိုစော |- |၃။ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|7|31|2026|4|10}} |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |- |၄။ | rowspan="3" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်ကျော်ထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} | rowspan="၃" |[[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]] |- |၅။ |ဦးအောင်မြိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၆။ |ဦးသက်ဝင်းအောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၇။ |rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး |- |၈။ |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |- |၉။ |rowspan="2" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|1|23}} |rowspan="2" |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် |- |၁၀။ |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ | rowspan="19" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |- |၁၁။ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးနိုင်မင်းကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးသန်းဆွေ |- |၁၂။ |[[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၃။ |rowspan="2" |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ကံဇော် |- |၁၄။ |ဦးဟန်ဝင်းအောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၁၅။ |[[ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်လွင် |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ ဝါဝါမောင် |- |၁၆။ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၇။ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဇော်အေးမောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် |- |၁၈။ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ သီတာဦး |- |၁၉။ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရဲတင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးမောင်မောင်အုန်း |- |၂၀။ |[[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၁။ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးတင်ဦးလွင် |- |၂၂။ |ဒေါ်နုမြဇံ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၃။ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ကြီး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="3" |ဦးမင်းနောင် |- |၂၄။ |ဦးတင်ထွဋ် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၅။ |ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၂၆။ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိုက်စိုး |၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|11|6|2026|4|10}} |ဦးလှမိုး |- |၂၇။ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းသူ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးခင်မောင်ရီ |- |၂၈။ |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအေးကျော် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးဉာဏ်ထွန်း |- |၂၉။ |rowspan="2" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<br/>{{small|(ရပ်စဲခံရ)}} <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/77440|title=တာဝန်မှ ရပ်စဲခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2025|11|25}} |rowspan="2" |ဦးကိုကိုလွင် |- |၃၀။ | ဦးကျော်နိုင်ဝင်း | ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | rowspan="15" |၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2025|12|10|2026|4|10}} |- |၃၁။ |စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးသွင်အောင် |၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |{{Age in years and days|2026|1|23|2026|4|10}} |ဒေါက်တာချာလီသန်း |- |၃၂။ |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဌေးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမြင့်ကြိုင် |- |၃၃။ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |- |၃၄။ | rowspan="2" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဦးချစ်ဆွေ |- |၃၅။ |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၃၆။ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော် |- |၃၇။ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ အေးထွန်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း |- |၃၈။ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |Jeng Phang နော်တောင် |- |၃၉။ |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |- |၄၀။ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဖြိုးဇော်စိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |Jeng Phang နော်တောင် |- |၄၁။ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဦးမျိုးသန့် |- |၄၂။ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ သန်းစိုး |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |ဒေါက်တာ စိုးဝင်း |- |၄၃။ | rowspan="2" |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ဇော်မြင့် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |rowspan="2" |ဒေါက်တာ ချောချောစိန် |- |၄၄။ |ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}} |} == မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ (​၁ ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ - ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅) == {{Main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)}} နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဦးဆောင်ခဲ့သော ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ စာရင်း === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {{တမ်းပလိတ်:တပ်မတော်အစိုးရ(၂၀၂၁)}} == ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ (မတ် ၂၀၁၈–ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁) == {{Main|ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} {{တမ်းပလိတ်:ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} == ဦးထင်ကျော်အစိုးရ (၂၀၁၆-၂၀၁၈) == {{Main|ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} '''ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း''' <ref >{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးစာရင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet/ministry-list/id-11030|accessdate=၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက်|archivedate=18 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918172821/http://www.president-office.gov.mm/zg/?q=cabinet%2Fministry-list%2Fid-11030}}</ref> {{တမ်းပလိတ်:ဦးထင်ကျော်အစိုးရ}} == ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆) == {{Main|ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ}} နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|သိန်းစိန်]] ဦးဆောင်အစိုးရတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဝန်ကြီး ! colspan="3" |တာဝန်သက်တမ်း!! ဒုတိယဝန်ကြီး !! ဒု ဝန်ကြီး ၂ !! ဒု ဝန်ကြီး ၃ |- | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[လှမင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှမင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |{{Age in years and days|2011|3|30|2012|9|7}} | * ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် * ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်သော် | | |- | ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | ||ဗိုလ်မှူးချုပ်[[အောင်သော်]] || ဗိုလ်ချုပ်မြင့်နွယ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | | | |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ||ဒေါက်တာသန်းအောင် | | | || ဒေါက်တာသိန်းသိန်းဌေး ||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် ||-မရှိ |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းမြင့် | | | || ဒေါက်တာပွင့်ဆန်း|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဇေယျာအောင် | | | || ဦးအောင်ထူး || ဦးမြင့်ဇော် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] ''<small>(ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန (၂၀၁၁-၂၀၁၂)</small>'' |ဦးသိန်းထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | |ဦးတင့်လွင် | | |- |ဦးမြတ်ဟိန်း |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ | | | | |- | ဦးဇေယျာအောင် | ၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၁၅ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးဝင်းသန်း|| ဦးသောင်းတင် || -မရှိ |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်လွင် | | | || ဦးစိုးတင့်||ဒေါက်တာဝင်းမြင့် || -မရှိ |- | rowspan="3" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | || ဗိုလ်ချုပ်ဇော်ဝင်း|| ဗိုလ်ချုပ်သန်းထွဋ် || -မရှိ |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သက်နိုင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သက်နိုင်ဝင်း]] |၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | | |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] | | | | | | |- |[[မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာ့စက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]] <small>(၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ တွင် ဝန်ကြီးဌာနကို ဖျက်သိမ်းခဲ့။)</small> |ဗိုလ်ချုပ် [[သိန်းဌေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|သိန်းဌေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၂ | | | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဦးသန့်ကျော် || ဦး[[တင်ဦးလွင်]]|| -မရှိ |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာခင်စန်းရီ | | | || ဦးသန့်ရှင်း || ဒေါက်တာဇော်မင်းအောင် || -မရှိ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးဟန်စိန်|| ဦးဇင်ယော် || -မရှိ |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကို | | | || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ဇံမြင့် || ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်ထွန်း|| -မရှိ |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးရဲထွဋ် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းရှိန် | | | ||ဒေါက်တာမောင်မောင်သိမ်း || ဒေါက်တာလင်းအောင် || -မရှိ |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအုန်းမြင့် | | | || ဦးခင်မောင်အေး|| ဒေါက်တာအောင်မြတ်ဦး|| ဦးတင်ငွေ |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့်ကြူ | | | || ဒေါ်စန္ဒာခင် || ဦးသန်းဆွေ || -မရှိ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် | | | || ဦးချန်မောင်|| ဦးမြင့်သိန်း|| -မရှိ |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမြင့်လှိုင် | | | || ဦးအုန်းသန်း|| ဦးခင်ဇော် || -မရှိ |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် | | | || ဦးဘုန်းဆွေ || ဒေါ်စုစုလှိုင်|| -မရှိ |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို | | | || ဦးဝင်းမြင့် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးကျော်ဆန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | rowspan="3" |[[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရ ဦး[[မြင့်မောင်|မြင့်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ | | | | |- |ဦး[[ဆန်းဆင့်၊ ဦး|ဆန်းဆင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၃ |၁၉ ဇွန် ၂၀၁၄ | | | | |- | ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] | ၂၅ ဇွန် ၂၀၁၄ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဝင်းထွန်း | | | || ဦးအေးမြင့်မောင် || ဒေါက်တာသက်သက်ဇင် || -မရှိ |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]||ဒေါက်တာမြင့်အောင် | | | || ဦးသန်းထွန်းအောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကိုကိုဦး | | | || ဦးဘရွှေ || ဒေါက်တာအောင်ကျော်မြတ် || -မရှိ |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးဌေးအောင် | | | || ဒေါက်တာတင်ရွှေ || ဒေါက်တာ စိုင်းကျော်အုန်း || -မရှိ |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဒေါက်တာကံဇော် | | | ||ဒေါ်လဲ့လဲ့သိန်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးမောင်မြင့် | | | || ဦးသိန်းအောင်|| ဦးမျိုးအောင်|| -မရှိ |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂">{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=http://www.president-office.gov.mm/briefing-room/news/2012/09/07/id-1317|accessdate=8 Sept 2012}}{{Dead link|date=August 2021 }}</ref> | | | || ဦးအောင်သန်းဦး|| -မရှိ || -မရှိ |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးအေးမြင့် | | | || ဦးထင်အောင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဦးတင့်ဆန်း | | | || ဦးသောင်းထိုက် || ဦးဇော်ဝင်း || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || ဦးသိန်းညွန့် | | | || ဦးကျော်ကျော်ဝင်း || -မရှိ || -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || ဦးစိုးမောင် | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || ဦးစိုးသိန်း | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || ဦးအောင်မင်း | | | ||ဦးအောင်သိန်း || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || ဦးလှထွန်း | | | ||ဒေါက်တာစန်းလွင် || -မရှိ|| -မရှိ |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || -မရှိ | | | || -မရှိ|| -မရှိ|| -မရှိ |} <ref>The Voice Weekly Journal Vol-8-No-35</ref> <ref>{{cite web |title=၂၈-၈-၂၀၁၂ ထုတ် ကြေးမုံသတင်းစာ |url=http://myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf |accessdate=1 September 2012 |archivedate=28 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110828201908/http://www.myanmar.com/newspaper/kyaymon/Aug28.pdf }}</ref> <ref>{{cite web|title=ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများစာရင်း|url=http://weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112|accessdate=7 September 2012|archivedate=7 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120907082517/http://www.weeklyeleven.com/index.php?option=com_content&view=article&id=15320:2012-09-05-07-26-24&catid=42:2009-11-10-07-36-59&Itemid=112}}</ref> === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" |- ! ဝန်ကြီးဌာနများ !! ဒုတိယဝန်ကြီး ! colspan="2" |တာဝန်သက်တမ်း!! ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- | rowspan="2" |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ညွန့် |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | | rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ် လှမင်း |- | ဗိုလ်မှူးကြီး [[အောင်သော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၂၀၁၄ |- | [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] || | | ||ဒေါက်တာသန်းအောင် |- | [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းမြင့် |- | [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] (ယခင် ''ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန'' ) | ဦးတင့်လွင် | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ |၃၀ မတ် ၂၀၁၆|| * ဦးသိန်းထွန်း * ဦးမြတ်ဟိန်း * ဦးဇေယျာအောင် |- | [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်လွင် |- | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | ၃၀ မတ် ၂၀၁၆ | || ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဌေး |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဆွေ | | | |- |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦး[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |- |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာခင်စန်းရီ |- |[[ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- |[[ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးရဲထွဋ် |- |[[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းရှိန် |- |[[မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအုန်းမြင့် |- |[[ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့်ကြူ |- |[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဉာဏ်ထွန်းအောင် |- |[[လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမြင့်လှိုင် |- |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြတ်မြတ်အုံးခင် |- |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးကိုကို |- | [[သမဝါယမ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးကျော်ဆန်း |- | [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးစိုးဝင်း |- | [[ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဝင်းထွန်း |- | [[သတ္တုတွင်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာမြင့်အောင် |- | [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကိုကိုဦး |- | [[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးဌေးအောင် |- | [[အမျိုးသားစီမံကိန်းနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဒေါက်တာကံဇော် |- | [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးမောင်မြင့် |- | [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးခင်မောင်စိုး<ref name="နသရ အမမ ၃၃ / ၂၀၁၂" /> |- | [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးအေးမြင့် |- | [[အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]]|| | | || ဦးတင့်ဆန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၁ ) || | | || ဦးသိန်းညွန့် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၂ ) || | | || ဦးစိုးမောင် |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၃ ) || | | || ဦးစိုးသိန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၄ ) || | | || ဦးအောင်မင်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၅ ) || | | || ဦးလှထွန်း |- | [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] ( ၆ ) || | | || -မရှိ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * ==ကိုးကား== {{Reflist}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}}{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]] ae1eliqs33omq9kfzidn0e8p9rkl5xq 0 17476 1027531 1027248 2026-04-25T07:22:54Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/~2026-22436-47|~2026-22436-47]] ([[User talk:~2026-22436-47|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Bhonebsm|Bhonebsm]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 622494 wikitext text/x-wiki '''ထန်းတပင်မြို့'''သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တောင်ငူခရိုင်]] [[ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ တောင်ငူခရိုင်|ထန်းတပင်မြို့နယ်]]၏ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်သည်။ [[စစ်တောင်းမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိ၍၊ စစ်တောင်းမြစ်တစ်ဘက်မှ [[တောင်ငူမြို့]]သို့ မော်တော်ကားလမ်း ဖောက်ထားသည်။ မြို့နယ်၏ အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင် ၆၄၇ မိုင်ရှိ ပြီးလျှင် မြို့နယ်၏မြေမျက်နှာပြင်သည် စစ်တောင်းမြစ်မှ [[ကရင်ပြည်နယ်]]စပ်ရှိ တောင်ခြေများအထိ တည်ရှိလေသည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့နယ်၏ လူဦးရေမှာ ရှစ်သောင်းခန့်ရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်တောင်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဆန်စပါး နှင့် မက်ပဲ ကိုအဓိကစိုက်ပျိုးကြသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၅)</ref> မြို့နယ်တွင်း ရပ်ကွက် ( ၆ ) ရက်ကွက် ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်း ရပ်ကွက်များမှာ - #သီရိရတနာ ရပ်ကွက် #သီရိဟေမာ ရပ်ကွက် #အောင်သုခ ရပ်ကွက် #အောင်ချမ်းသာ ရပ်ကွက် #ဆိပ်ကြီး ရပ်ကွက် #သီရိမင်္ဂလာ ရပ်ကွက် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဆန်စပါး၊ ပြောင်းဖူး၊ ကွမ်းသီး၊ ဒူးရင်းသီး၊ အုန်းသီး၊ ဒညင်းသီး၊ ပဲဆီ၊ မြေပဲ၊ မက်ပဲ စသည်တို့သည် အဓိက ရာသီ ထွက်ကုန် စည် သီသီးနှံများဖြစ်ကြသည်။ ဗမာ၊ စကော ကရင်၊ ပအိုဝ်း လူမျိုးတို့ အများဆုံးနေထိုင်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ နှင့် နှစ်ခြင်း ခရစ်ယာန် တို့ အများဆုံးကိုးကွယ်ကြသည်။ ==ကိုးကား== <references/> {{ပဲခူးတိုင်း}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] slcj9ocq2aozlftpbpv5edognp4ayrj 0 22874 1027526 1027305 2026-04-25T07:14:57Z Ninjastrikers 22896 Restored revision 792894 by [[Special:Contributions/103.176.224.21|103.176.224.21]] ([[User talk:103.176.224.21|talk]]) (TwinkleGlobal) 1027526 wikitext text/x-wiki ဒွတ္တဘောင် မင်းကြီးသည် သရေခေတ္တရာပြည်ကို ရှေးဦးစွာ တည်ထောင်ခဲ့သော မင်းဖြစ်သည်။ ရှေးက သရေခေတ္တရာမြို့ဟောင်း နေရာမှာ ယခုခေတ် [[ပြည်မြို့]]အနီးတွင် ရှိသော [[မှော်ဇာမြို့]]ကလေးဖြစ်သည်။{{Cleanup}}{{Infobox royalty |name = ဒွတ္တဘောင်မင်း |full name = အတုမဲ့ခေါင် ဒွတ္တဘောင် |title = မြန်မာဧကရာဇ် သရေခေတ္တရာ အင်ပါယာပြည့်ရှင် |image = |caption = |reign = |coronation = |predecessor = [[စူဠသမဝမင်း|စူဠသမဝမင်း]] |successor = [[ဒုတ္တရန်]]/(ရန်ဘောင်မင်း)(ရန်မန်မင်း) |heir = |consort = [[သီရီစန္ဒာဒေဝီမိဖုရားကြီး]] [[ပန်ထွာဧကရီ]] <br> [[]] <br> [[]] |issue = [[ဒုတ္တရန်]] |royal house = |royal anthem = |dynasty = [[သရေခေတ္တရာခေတ်]] |father = [[မဟာသမဝမင်း]] |mother = [[ဗေဒါရီ|ဗေဒါရီမိဖုရား]] |birth_date = |birth_place = ပျူမြို့တော် |death_date = (၁၀၃နှစ်) |death_place = မသိရှိရ |place of burial= }} ==အဘညီနောင်== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ဘေဒါရီ၏ သားတော်ဖြစ်သည်။ နောင်တော် မဟာသမ္ဘဝမင်း နတ်ရွာစံ၍ ညီတော် စူဠသမ္ဘဝမင်း နန်းတက်သော အခါ ဘေဒါရီမိဖုရား၌ မဟာသမ္ဘဝမင်းနှင့်ရသော ပဋိသန္ဓေ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ညီတော် စူဠသမ္ဘဝမင်းလက်ထက်တွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းကို ဖွားမြင်သောကြောင့် အဘညီနောင်၊ ဒွတ္တဘောင် ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ==သရေခေတ္တရာမြို့== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးကား ဖွားမြင်တော်မူကတည်းက နဖူးပေါ်တွင် မှဲ့ရှင်ပါလာသဖြင့် အလွန်ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားလှသည်။ နန်းတက်စဉ်က သိကြားမင်းကိုယ်တိုင် မ, ချီ၍ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်ပေးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ သရေခေတ္တရာမြို့ကြီးကို သူမြတ် ခုနှစ်ဦး၏ အကူအညီဖြင့် သာသနာ သက္ကရာဇ် ၁၀၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်တော်မူခဲ့သည်။ ==ဒွတ္တဘောင်မင်းနှင့် မန္တလေးတောင်== အရှင်ဇောတိကဘိဝံသ၏ [[မန္တလေးတောင်]]သမိုင်းသစ်တွင်မူ သာသနာသက္ကရာဇ် (၁၀၁)ခုနှစ်၊ သရေခေတ္တရာ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် နဖူးမှည့်ရှင်ရှိ၍ ဘုန်းတန်ခိုး ကြီးသည်။ မျက်စိသုံးလုံး ဘုန်းမီးနေလထွန်းဟုလည်း ဆိုစမှတ်ပြု၏။ ဒွတ္တဘောင်မင်းအား မိုးမိတ်ဘုရင်က သမီးတော်တစ်ပါး ဆက်သ၏။ အလွန်ချော၍ စောမြဝတီ ဟူ၏။ ကျန်မိဖုရားများက စောမြဝတီအား မနာလို၊ ဘုရင်ကြီးထံ ကုန်းစကားဆင်သည်။ ဘုရင်ကြီး ဒေါသထွက်၍ အမိန့်တော်ချမည် ပြုစဉ် မိုးမိတ်ဘုရင်မှာသွားပုံကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိသည်။ ကျွန်ုပ်၏ သမီးအပေါ် စိတ်ငြိုငြင်မှုဖြစ်လျှင် သေဒဏ်မပေးဘဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန် လျှောက်ထားခဲ့မှု ဖြစ်သည်။ စောမြဝတီကို သေဒဏ်ပေး၍ မဖြစ်၊ တိုင်းပြည်မှ နှင်စေဟု အမိန့်ထုတ်သည်။ စောမြဝတီလည်း ဧရာဝတီမြစ် အထက်ဆန်တက်ခဲ့စဉ် မန္တလေးတောင်နှင့် အနောက်တောင်ယွန်း တာနှစ်ထောင်ခန့်အကွာ၌ မင်းကြီးနှင့် ရခဲ့သော ကိုယ်ဝန်သည် နေ့စေ့ကာ သားယောက်ျား မင်းကလေး ဖွားမြင်သည်။ ဖွားမြင်သောနေရာမှာ ယခု [[မဟာမုနိဘုရားကြီး]] အောက်ဘက် [[သားတော်ရဘုရား]]နေရာတွင် ဖြစ်သည်။ ယင်းကိုစွဲ၍ ထိုနေရာ၌ အာနန္ဒာပုံ စေတီတစ်ဆူ တည်ထားရာ မန္တလေးမြို့ လူထုက သားတော်ရဘုရားဟု အသိများသည်။ ကျွန်းလုံးဥသျှောင်ရပ်ကွက်၌ တည်ရှိသည်။ မဟာမုနိဘုရား အနောက်မုခ်လမ်းမှ တောင်ဘက်သို့ အနည်းငယ်သွားလျှင် ရောက်သည်။ မင်းကလေးဖွားမြင်ရာ မနီးမဝေးရှိသော မြောက်ယွန်းယွန်းရှိ တောင်ကိုလည်း မင်းကလေးတောင်ဟု ခေါ်သည်။ ကာလညောင်း၍ မန္တလေးတောင် ဖြစ်လာသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် နောင်တရ၍ စောမြဝတီနောက်လိုက်ရာ သားတော်ရဘုရားအနီး အရပ်၌ တဲထိုးနေတော်မူစဉ် တောင်ငယ်ကိုးလုံး ပတ်လည် ဝန်းရံနေသော မင်းကလေးတောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တောင်ငယ်ကိုးလုံး၌ တစ်လုံးအပါဖြစ်သော [[ပတ္တမြားတောင်]]ထိပ်၌ ဆုတောင်းပြည့်စေတီတည်ပြီး စောင်းတန်းများပါ ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းသည်ဟု အဆိုရှိသည်။ စဉ်းစားချင့်ချိန် မှတ်သားလေ့လာစရာများပင် ဖြစ်သည်။ <ref>နတ်မောက်ထွန်းရှိန် ရေး၊ မန္တလေး ရတနာပုံ ဘုရားစုံ၊ ဩဂုတ်လ၊ ၂၀၁၇-ခုနှစ်၊ စာ-၁၃</ref> ==အခွန်တော် ကောက်ခံခြင်း== ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် သိကြားမင်းပေးသော လှံစင်္ကြာနှင့် စည်ကြီးများကို ရရှိသော ဘုန်းကံရှင်မင်းတပါးဖြစ်၏။ နိုင်ငံတော် အရပ်ရပ်၌ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်တော် ကောက်ခံတော်မူ၏။ အခွန်တော် မဆက်သသော လက်အောက်ခံမင်းများအား လှံစင်္ကြာတွင် စာဆွဲ၍ စေလွှတ်တောင်းခံ၏။ မင်းကြီး၏ ဘုန်းတံခိုးတော် ကြီးမားလှသောကြောင့် နဂါးပြည်မှပင် လာရောက်၍ အခွန်တော်ဆက်ရ၏။ ==[[ပန်ထွာဘုရင်မ]]အား လက်ဆက်ခြင်း== ထိုခေတ်က ခေတ်ပြိုင် တိုင်းပြည်တစ်ခုဖြစ်သော [[ဗိဿနိုးပြည်]]ကြီးအား အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်သူမှာ [[ပန်ထွာဘုရင်မ]]ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင်မသည် အလွန်ချောမောလှပသည်ဟု သတင်းကြီးပြီး လင်ယောက်ျားမရှိပဲ တစ်ဦးတည်း တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ [[သရေခေတ္တရာ]]ကို အုပ်ချုပ်သော ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ပန်ထွာဘုရင်မကို လက်ဆက်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မအောင်မြင်ပေ။ === ဗိဿနိုးမှစည်တော်ကြီး === ထို[[ဗိဿနိုးမြို့]]တွင် အလွန်ထူးခြားသော စည်တော်ကြီးတစ်လုံးရှိသည်။ အကယ်၍ ဗိဿနိုးအား ရန်သူများ လာရောက်တိုက်ခိုက်ပါက ပန်ထွာဘုရင်မသည် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်လေ့ရှိပြီး ထိုသို့ တီးခတ်သောအခါ ဗိဿနိုးမြို့ကိုဝန်းရံထားသော ရန်ပယ်ချောင်းတွင် ရေကြီးလာလေ့ရှိပြီး ရန်သူများ ဆုတ်ခွာသွားရလေ့ရှိသည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်းကြီးသည် ဗိဿနိုးအား သူ၏ တပ်ကို စေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်ရန်ကြိုးစားသော်လည်း ထိုစည်တော်ကြီး၏ အစွမ်းကြောင့် အောင်မြင်နိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူလျှိုစေလွှတ်ခြင်း === ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ထိုစည်တော်ကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် သူလျှိုတစ်ယောက်ကို တန်ခိုးရှင် ရသေ့ယောင် ဆောင်စေပြီး ဗိဿနိုးသို့စေလွှတ်သည်။ ထိုသူ၏ လှည့်စားမှုများကို ပန်ထွာဘုရင်မက ယုံကြည်သဖြင့် တန်ခိုးရှင်ဟု ထင်မှတ်ပြီး နန်းတော်တွင် ကိုးကွယ်ထားသည်။ ထိုအခါ ထိုရသေ့က ဘုရင်မကို အယုံသွင်း၍ သူ၏ အစွမ်းဖြင့် ထိုစည်တော်ကြီးကို ပို၍အစွမ်းရှိအောင် ပြုပြင်ပေးမည်ဟု လှည့်ဖျားသည်။ နောက်တစ်ခါရန်သူများ လာတိုက်ချိန်တွင် ထိုစည်တော်ကြီးကို တီးခတ်ပါက နတ်ဒေဝါတို့လာရောက်၍ ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရန် စီရင်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ မိဖုရားက ယုံကြည်၍ ပြင်ဆင်ရန် အပ်နှံသောအခါတွင် ထိုရသေ့က စည်တော်ကြီးကို ဖျက်ဆီး၍ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားလေသည်။ === ဒွတ္တဘောင်မင်းမှသိမ်းပိုက်ခြင်း === စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်း သိရှိသောအချိန်တွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းမှ သူ၏ တပ်ကို စေလွှတ်၍ တိုက်ခိုက်စေသည်။ ပန်ထွာဘုရင်မသည် ထိုအချိန်မှ စည်တော်ကြီး ပျက်စီးသွားကြောင်းသိသဖြင့် မည်သို့မျှမတတ်နိုင်တော့ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် ဗိဿနိုးကို သိမ်းပိုက်၍ ပန်ထွာဘုရင်မနှင့် လက်ဆက်ခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် မည်မျှပင် ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားလှသော်လည်း ပန်ထွာမင်းသမီး ဆက်သလိုက်သော မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို သုတ်မိကတည်းက မှဲ့ရှင် ကွယ်၍ ဘုန်းတန်ခိုးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဘုန်းတန်ခိုး နိမ့်ခဲ့သောကြောင့် မိမိပိုင် နိုင်ငံတော်အရပ်ရပ်၌ ဖောင်တော်စီး၍ အခွန်တော် လှည့်လည်ကောက်ခံရာ [[ပုသိမ်]]မြစ်ဝအလွန် နေဂရေအငူစွန်းသို့ရောက်လျှင် ဖောင်တော် နစ်မြုပ်၍ နတ်ရွာစံလွန်တော်မူခဲ့သည်။ ==စေတီပုထိုးတည်ခြင်း== မင်းကြီးသည် မြတ်စွာဘုရား [[ဗျာဒိတ်]] ရသူဖြစ်သောကြောင့် စေတီပုထိုး မြောက်မြားစွာကို တည်ခဲ့ရာ [[သရေခေတ္တရာ]] မြို့ဟောင်းအနီးတွင် မင်းကြီးတည်တော်မူခဲ့သော စေတီပုထိုးတို့ကို ယနေ့တိုင်အောင် တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။<ref>မြန်မာ့သမိုင်းပုံပြင်</ref><ref>မဟူရာမေတ္တာ - နိုင်ဝင်းဆွေ</ref> ==ကိုးကား== <references/> [[Category:ပျူခေတ်]] [[Category:မြန်မာ ဘုရင်များ]] ome06uo34ixb6obgs1u2skicid2y0hj 0 43823 1027441 315794 2026-04-24T12:11:33Z ~2026-24958-36 141985 /* ကိုးကား */ 1027441 wikitext text/x-wiki '''ရေလဲကမ်းနားရွာ၊ ဝဲဒေါင့်-အတွင်း''' {{Infobox settlement |official_name = ရေလဲကမ်းနား |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = ရေလဲကမ်းနား တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[မအူပင်ခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ညောင်တုန်းမြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 =ဝဲဒေါင့်-အတွင်း<ref>GAD, Feb 2011</ref> |latNS = N |latd = 17.05508 |longEW = E |longd = 95.66477 |P-code = 163090 }} ==ရေလဲကမ်းနားကျေးရွာတွင် အပိုင်း(၃)ပိုင်း ကွဲပြားသည်။ ရေလဲကမ်းနား၊ ရေလဲကုန်း၊ ရွှေလက်ခုပ် ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။== <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] bh64jmncs9ba8hbwfwy0ymhvs9q0e6j 0 47686 1027478 962396 2026-04-24T16:07:51Z ~2026-25114-18 141991 ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး 1027478 wikitext text/x-wiki '''အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက ဘွဲ့တံဆိပ်တော်''' ({{lang-pi|Abhidhajaaggamahāsaddhammajotika}}; Abhidhaja Agga Maha Saddhammajotika Title)သည် မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရက ဆပ်ကပ်လှူဒါန်းသော သာသနာပြု(အဆင့်မြင့်)ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁-ခုနှစ်ရောက်မှသာ အသစ်ပြဋ္ဌာန်းပြီး ဆပ်ကပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ မှ ၂၀၂၅ အထိ ပြည်တွင်းမှ ၁၅၃ ပါး၊ ပြည်ပမှ ၁၃ ပါး၊ စုစုပေါင်းဆရာတော် ၁၆၆ ပါးအား ဆက်ကပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ {{Infobox order | name = အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိက <br> ဘွဲ့တံဆိပ်တော် | type = [[သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်]] | country = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awarded_by = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] }} == ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဂုဏ်အင်္ဂါအရည်အချင်း == # အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ဆက်ကပ်ခံရပြီး ဖြစ်ခြင်း။ # အနည်းဆုံးသက်တော် နှစ်(၈၀)ရှိခြင်း။ # သာသနာ့ဝန်ထမ်းဖြစ်ခြင်း။ # သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို အနည်းဆုံး နှစ်(၃၀)ကြာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း (သို့မဟုတ်) ဗုဒ္ဓသာသနာတော် ထွန်းကားပြန့်ပွားရေးအတွက် ထူးခြားစွာ ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း။ # သီလဂုဏ်၊ သမာဓိဂုဏ်၊ ပညာဂုဏ်ကြီးမားခြင်းကြောင့် အများပြည်သူတို့၏ ကြည်ညိုလေးစားမှုခံရခြင်း။ # သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းအဆင့်ဆင့်အား ဆန့်ကျင်ဘက်မပြုသူ ဖြစ်ခြင်း။ : '''''မှတ်ချက်'''။ ။ ပြည်ပဘွဲ့ခံ ဆရာတော်များအတွက် အမှတ်စဉ်(၁)ဂုဏ်အင်္ဂါကို လျော့ပေါ့ စဉ်းစားနိုင်သည်။'' == ခုနှစ်အလိုက် ဘွဲ့တံဆိပ်တော် အလှူခံရရှိတော်မူသည့် ဆရာတော်ကြီးများ == === ၂၀၂၆ ခုနှစ်<ref>https://www.moi.gov.mm/news/78729</ref> === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တလာသန |လှည်းဘီးစာသင်တိုက် |တပ်ပြင်ရပ်ကွက်၊ ကန်ဖျားနယ်မြေ၊ မြိတ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တကုမာရ |ရွာဘဲတောင်ပေါ်ကျောင်းတိုက် |ရွာဘဲရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တနာယကာဘိဝံသ |ကိုးတောင်ပြည့်ကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ မြင်းခြံမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ |မင်္ဂလသုခကျောင်းတိုက် |[[ဒရယ်ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်|ဒရယ်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တသီဟ |ပစ္ဆိမာရုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရန်ကြီးအောင်ရပ်ကွက်၊ ရေးမြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |အောင်မင်္ဂလာတောရလူငယ်ဖွံ့ဖြိုးရေး (ပရဟိတ)ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေး မူလတန်းကျောင်း |ဟွေရဲကျေးရွာ၊ တာချီလိတ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တကုမာရ |ခါတော်မှီပါဠိတက္ကသိုလ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၂၅ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသာဘိဝံသ |[[မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်း|မဟာဂန္ဓာရုံကျောင်းတိုက်]] |ဆင်စွယ်ပွတ်ရပ်ကွက်၊ အမရပူရမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တတိက္ခ |ဘာဝနာဌာန၊ တောင်စလင်းတိုက်သစ် |ပြည်ကြီးမျက်ရှင်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလာဘိဝံသ |မိုင်းသောက်ပထမစာသင်တိုက် |မိုင်းသောက်ကျေးရွာ၊ ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ |မြို့မဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တပညာသာမိ |သာသနဟိတာရာမပုခန်းကျောင်းတိုက် |အရှေ့ပိုင်းရပ်ကွက်၊ ပန်းတနော်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တသူရိယ |ဓမ္မဝိနယပဌမပြန်တိုက်သစ် |အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်၊ ဖျာပုံမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၇ |[[:km:នន្ទ_ង៉ែត|Samdech Preah Maha Sumedhadhipati Non Nget]] |Wat Padumavatirajavararama |ဖနောင်ပင်မြို့၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၁)နှင့် (၇) ဆရာတော်ကြီးများသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။<ref>https://www.mofa.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%99/</ref><ref>https://www.moculture.gov.mm/15383/</ref> === ၂၀၂၄ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒာစာရ |ငွေတောင်ပြည်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |[[ငွေတောင်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ငွေတောင်စံပြကျေးရွာ၊ ဒီမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဒ |ဇေယျာသီရိအသောကဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးမူလတန်းလွန်ကျောင်း |ဗိုလ်ကုန်း(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဥတ္တရ |မဟာဝိဟာရပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |[[တရနာရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်|တရနာစံပြကျေးရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဇနက |နေနတ်သားစာသင်တိုက် |လင်းလွန်းတောင်ရပ်ကွက်၊ စမ်းချောင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအရိယဝံသ |အောင်မြေဗောဓိဓမ္မရိပ်သာ အလိုတော်ပြည့်ကျောင်းတိုက် |တာမွေလေးရပ်ကွက်၊ တာမွေမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တမဉ္ဇူသာရ |ရတနာမဉ္ဇူဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးအလယ်တန်းကျောင်း |[[ရုပ်ဆိုင်ရွာ၊ ရုပ်ဆိုင်|ရုပ်ဆိုင်ကျေးရွာ၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တဝိဿုတ |နိဂြောဓာရုံညောင်ပင်သာစာသင်တိုက် |အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} အမှတ်စဉ်(၅)ဆရာတော်ကြီးသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[ဝေဘူဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ]] |ဝေဘူကျောင်းတိုက် |ဖောင်ရွာရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[စွန်းလွန်းဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တကဝိ]] |စွန်လွန်းဂူကျောင်းတိုက် |စွန်းလွန်းကျေးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |[[ဦးဥတ္တမ|ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ]] |ရွှေစေတီကျောင်းတိုက် |ကျောင်းတက်လမ်းရပ်ကွက်၊ စစ်တွေမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |- |၄ |[[သဲအင်းဂူဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဥက္ကဋ္ဌ]] |သဲအင်းဂူဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက် |[[နှောကုန်း|နှောကုန်းကျေးရွာ၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |- |၅ |[[ဝိစာရ၊ ဦး|ဘဒ္ဒန္တဝိစာရ]] |ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက် |ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တသီလဝံသ |ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုကျောင်း |[[မော်ချီး (အောက်)ရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်|မော်ချီးအောက်ကျေးရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်]] |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တကဝိဓဇ |[[ဇွဲကပင်ဆံတော်ရှင်စေတီတော်|ဇွဲကပင်ကျောင်းတိုက်]] |[[တော်ပုံရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်|တော်ပုံကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်]] |- |၈ |ဘဒ္ဒန္တဇနက |ကျွန်းကလေးရတနာစံကျောင်းတိုက် |ရေကင်းမြို့၊ မိုးညိုမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၉ |ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ |ရွှေတောင်ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် |အိုးဘိုရပ်ကွက်၊ ရေနံချောင်းမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၁၀ |ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒဓဇ |ကျောက်ကုန်းတောရမေဒိနီစာသင်တိုက် |အမှတ်(၁၄)ရပ်ကွက်၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၁၁ |ဘဒ္ဒန္တဝါသဝ |သီရိမင်္ဂလာသိမ်ကျောင်းတိုက် |[[ချောင်းတွင်း (မြောက်ဘက်ကမ်း)ရွာ၊ ချောင်းတွင်း|ချောင်းတွင်းကျေးရွာ၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၁၂ |ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ |ဝပ်ကျောင်းခန်း(ဘုရင့်အာရာမ်)ကျောင်းတိုက် |ငေါင်မြို့နယ်၊ လန်းပန်ခရိုင်၊ ချင်းမိုင်တိုင်းဒေသကြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၁) မှ (၅) အထိဆရာတော်ကြီးများသည် ဘဝနတ်ထံ ပြန်လွန်တော်မူပြီးမှ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ကြေညာခြင်းခံခဲ့ရပါသည်။ === ၂၀၂၂ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |အင်းသာအရှေ့ကျောင်းတိုက် |သာဝတ္ထိမြို့၊ လယ်ဝေးမြို့နယ်၊ နေပြည်တော် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပိယ |စိတ္တသုခဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးမူလတန်းလွန်ကျောင်း |[[စိန်ကန့်လန့်ရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်|စိန်ကန့်လန့်ကျေးရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဝိစာရိန္ဒာဘိဝံသ |မဟာဝိဇိတာရုံကျောင်းတိုက် |ပါတ်ကုန်းပျော်ဘွယ်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းအေးသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တနာရဒ |ဓမ္မသုခဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးမူလတန်းလွန်ကျောင်း |ရွှေမြိုင်သီရိရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဇိနောဒယ |မိုးကုတ်ဝိပဿနာတရားစဉ်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ခွဲ(၂၃၂) တိုင်တစ်ရာအရှေ့ကျောင်းကြီး |အမှတ်(၂၁)ရပ်ကွက်၊ ဒဂုံမြို့သစ်(တောင်ပိုင်း)မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသုဓမ္မာစာရာဘိဝံသ |မိုးကောင်းပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |တာကလေးရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၇ |[[:en:Tep_Vong|Samdech Preah]] [[:en:Tep_Vong|Aggamaha]] [[:en:Tep_Vong|Sangharajadhipati]] [[:en:Tep_Vong|Tep Vong]] |[[:en:Wat_Ounalom|Wat Ounalom ကျောင်းတိုက်]] |ဖနောင်ပင်မြို့၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ |- |၈ |Ven Maha Bounma SIMMAPHOM |Somsangut Ban Fai ဘုရားကျောင်း |ဗီယန်ကျင်းမြို့၊ Sissatthanak ခရိုင်၊ လာအိုနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၇)၊ (၈)ဆရာတော်ကြီးများသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၂၁ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ |ပုခန်းကျောင်းတိုက် |အမှတ်( ၂ )ရပ်ကွက်၊ ရွှေဘိုမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တနာရဒ |နာရဒါရာမတိုက်ကျောင်း |[[ကဒက်ငယ်ထိန်ရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်|ကဒက်ငယ်ထိန်ကျေးရွာ၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသီရိ |မြို့ရှေ့(ရွာဦး)စန္ဒာရုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အနော်ရထာရပ်ကွက်၊ တပ်ကုန်းမြို့နယ်၊ နေပြည်တော် |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တသုမန |ဇွဲကိုက်ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးအလယ်တန်းကျောင်း |ဇွဲကိုက်ကျေးရွာ၊ ကဝမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလဇောတိ |ဇောတိကာရုံပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် |ဆံတော်ရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |သုံးထပ်ကျောင်းတိုက် |[[သာယာကုန်းရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်|သာယာကုန်းကျေးရွာ၊ မင်းလှမြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တဇနိတ |ရွှေတောင်ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် |အိုးဘိုရပ်ကွက်၊ ရေနံချောင်းမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၈ |ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသ |ရွှေပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ပန်းဘဲတန်းရပ်ကွက်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၉ |[[ဝိဇ္ဇောတ|ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇောတ]] |ဝိဇ္ဇောတာရုံစာသင်တိုက် |အမှတ်(၉)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၁၀ |ဘဒ္ဒန္တသုန္ဒရ |အရှေ့ကျောင်းတိုက် |[[ကန်ပြောင်|ကန်ပြောင်ကျေးရွာ၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |- |၁၁ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသဒ္ဓိယ |ပုညနိမ္မိတာရာမရွှေသုဝဏ်ကျောင်းတိုက် |ကြီးပွားရေးရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၁၂ |ဘဒ္ဒန္တကုမာရ |ဇေယျာသိဒ္ဓိ(မဟာသွံဿာရဘုရား) ကျောင်းတိုက် |တောင်သူကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၁၃ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဝရ |ကျောင်းတောင်တောရကျောင်းတိုက် |ကညင်ချောင်းကျေးရွာ၊ ငပုတောမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၁၄ |ဘဒ္ဒန္တကေလာသ |ကံ့ကော်တစ်ထောင်ကျောင်းတိုက် |ပေချောင်းကြီးကျေးရွာ၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} အမှတ်စဉ်(၁)၊ (၂)၊ (၅)၊ (၇)၊ (၉)ဆရာတော်ကြီးများသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[သီတဂူဆရာတော်|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ]] |သီတဂူအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဝိပဿနာအကယ်ဒမီ |စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသ |ရွာသာကျောင်းတိုက် |[[ရွာသာညွန့်ရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်|ရွာသာညွန့်ကျေးရွာ၊ ပွင့်ဖြူမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလ |အင်္ဂါဒေါင့်ဓမ္မာစရိယကျောင်း၊ ရွှေမင်းဝန်ကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၄)နယ်မြေ၊ ညောင်ဦးမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝေဠုရိယ |မင်းကျောင်းပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရှမ်းပွဲရပ်ကွက်၊ မြစ်သားမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တသူရိယဓဇ |စေတျာရာမဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက် |ကိုင်းရှည်ရပ်ကွက်၊ တောင်ကုတ်မြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တဘဒ္ဒိယ |ထေရဝါဒသာသနာပြုဗဟိုကျောင်းတိုက် |ခိုကဲကျေးရွာ၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တသုဘန(စုစန်းလီ) |မြောက်မင်စီသာသနာပြုကျောင်းတိုက် |မယ်ဆိုင်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၇)ဆရာတော်ကြီးသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၁၉ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ |ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုဗဟိုကျောင်းတိုက် |မြို့မရပ်ကွက်၊ ဒီမော့ဆိုမြို့၊ ကယားပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ |ခေမာသီဝံကျောင်းတိုက် |ရွှေချီရပ်ကွက်၊ ပျဉ်းမနားမြို့၊ နေပြည်တော် |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒစက္က |ကျိုက်ပွန်ဇေတဝန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၈)ရပ်ကွက်၊ ဥဿာမြို့သစ်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဝိဇယ |စတုဘုမ္မိကမဂ္ဂင်ရိပ်သာကျောင်းတိုက် |ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ |ရတနာမာရ်အောင်ကျောင်းတိုက် |ဘုရားကြီးကျေးရွာ၊ တွံတေးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |Ven Noi SANGVALO |Siamphone ဘုရားကျောင်း |ဗီယန်ကျင်းမြို့၊ Sissatthanak ခရိုင်၊ လာအိုနိုင်ငံ |} === ၂၀၁၈ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တစိတြဉာဏ |အင်ဘက်တောကျောင်းတိုက် |အင်ဘက်တောကျေးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒဝံသ |ဒီပင်္ကရာပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အောင်ဆန်းရပ်ကွက်၊ နတ်မောက်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |[[ဖားအောက်တောရဆရာတော်|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအာစိဏ္ဏ]] |[[ဖားအောက်တောရ|ဖားအောက်တောရဗုဒ္ဓသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက်]] |[[ကျောက်ဖျာဒိုးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်|ကျောက်ဖျာဒိုးကျေးရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသ |နိဂြောဓါရာမ(ညောင်ပင်)ကျောင်းတိုက် |[[ရွာလွတ်ရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်|ရွာလွတ်ကျေးရွာ၊ ချောင်းဆုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဃောသိတာရမ္ဘ |မြို့မမြောက်ကျောင်း၊ တက္ကသီလသာသနာ့အလင်းရောင်ကျောင်းတိုက် |ဂါတ္တန်းလမ်း၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တနန္ဒာစရိယ |ဒက္ခိဏာရုံကျောင်းတိုက် |အောင်ချမ်းသာရပ်ကွက်၊ နမ့်ခမ်းမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ် |} === ၂၀၁၇ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တကုမာရ |ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း၊ ကမမောင်းဗဟိုသာသနာပြုဌာန |ကမမောင်းမြို့၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဩဘာသ |သီရိမင်္ဂလာစာသင်တိုက် |[[ချုံအင်းရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်|ချုံအင်းကျေးရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တလာဘာဝတ |အသောကာရုံရေလယ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |မြို့မ(၄)ရပ်ကွက်၊ မိတ္ထီလာမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဇောတိက |ဟိုခုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ကျိုင်းတုံမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း) |} === ၂၀၁၆ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ |နတ်မှော်ဘုန်းတော်ကြီးသင်ပညာရေးကျောင်း |မြိတ်တောင်ရပ်ကွက်၊ မြိတ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တသုမန |ပန်းငွေရုံတောရစာသင်တိုက် |မဒေါက်မြို့၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တကုသလ |မနော်ဟရီကျောင်းတိုက် |[[လှည်းဆိပ်|လှည်းဆိပ်စံပြကျေးရွာ၊ ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ |ကန်မိန်းပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရပ်ကွက်(၁၂)၊ လားရှိုးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ |ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာကျောင်းတိုက် |[[ဂါယာမြို့|ဂယာမြို့၊ ဂယာခရိုင်၊ ဘီဟာပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] |- |၆ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ |ကုသိနာရုံမြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတိုက် |ဗုဒ္ဓနာဂရီရပ်ကွက်၊ ကာဆီယာမြို့နယ်၊ [[ကုသိနာရုံပြည်|ကုသိနာရုံခရိုင်၊ ယူပီပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] |} === ၂၀၁၅ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တသုစိတ္တ |မိုးကုတ်ဝိပဿနာတရားစဉ်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်ပြန့်ပွားရေးအဖွဲ့ခွဲ(၁၇၈) လှိုင်နံ့သာဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက် |မင်းရပ်ကွက်၊ မြို့သစ်မြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တသီလတေဇ |မဟာရင်မွန်ကျောင်းစာသင်တိုက် |အောင်ဇေယျရပ်ကွက်၊ သံဖြူဇရပ်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တတိလောက |ဇေယျမင်္ဂလာကျောင်းတိုက် |ဇေယျမင်္ဂလာလမ်း၊ အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ |ဣန္ဒာရုံကျောင်းတိုက် |[[သက္ကယ်သောင်ရွာ၊ သက္ကာယ်သောင်|သက္ကယ်သောင်ကျေးရွာ၊ ငပုတောမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |} === ၂၀၁၄ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဝိဇယ |ဝိဇယရံသီစလေကျောင်းတိုက် |ချမ်း/တောင်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[ဝင်းစိန်ရတနာတောင်တောရ ဆရာတော်|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကေသရ]] |ရတနာတောင်ဝင်းစိန်တောရကျောင်းတိုက် |[[မြိုင်ကုန်းရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်|မြိုင်ကုန်းကျေးရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဓမ္မသာရ |တောတိုက်ဓမ္မရိပ်သာကျောင်းတိုက် |တောတိုက်ရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တအနဓိဝရ |ဓမ္မာရုံရွှေကျင်ကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်၊ မအူပင်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၁၃ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တအရိန္ဒမ |ဇေယျဝတီကျောင်းတိုက် |ပိန္နဲတောရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏ |သာသနဟိတာကာရီစည်သာကျောင်း၊ အဘယာရာမမိုးထိကျောင်းတိုက် |ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဝါယမ |ရွှေဘုံသာတိုက်ကျောင်း၊ [[ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရား|ရွှေဘုန်းပွင့်ကျောင်းတိုက်]] |ဦးရွှေဂွန်းလမ်း၊ အမှတ်(၇)ရပ်ကွက်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တရေဝတ |ထေရဝါဒတောင်တန်းသာသနာပြုဗဟိုကျောင်းတိုက် |အနော်ရထာလမ်း၊ ဝမ်ကောင်းရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏဒီပ |သိုက်ကုန်းကျောင်းစာသင်တိုက် |[[သိုက်ကုန်းရွာ၊ သိုက်ကုန်း|သိုက်ကုန်းကျေးရွာ၊ မအူပင်မြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |} === ၂၀၁၂ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တသီလဝံသ |ဓမ္မရက္ခိတဝန်းသိုကျောင်းတိုက် |ရှမ်းစုမြောက်ရပ်ကွက်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့၊ ကချင်ပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဓမ္မလောက |မဟာရတနာဘုံစံမြတောင်ကျောင်းတိုက် |[[ဝါးချက်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ဝါးချက်ကျေးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာ |ပိဋကတ်တော်ပြန့်ပွားရေးကျောင်း၊ မဏိရတနာရာမမြတောင်ကျောင်းတိုက် |ရတနာဘုမ္မိအနောက်ရပ်ကွက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဇယန္တ |ကျားရုပ်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ကျောင်းတက်လမ်းရပ်ကွက်၊ စစ်တွေမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |} === ၂၀၁၁ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တခေမိန္ဒ |ဘုရားလေးဆူကျောင်းတိုက် |ကန်တော်ကြီးရပ်ကွက်၊ စစ်တွေမြို့၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တစတိလ |အောင်စေတီသာသနာ့ဗိမာန်ကျောင်းတိုက် |စော်ဘွားကြီးကုန်းရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဂုဏေသန |ကျိုက်ပိ​ကျောင်း၊ မဟာဓမ္မိကာရုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အမှတ်(၁၄)ရပ်ကွက်၊ ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဂုဏဝံသ |မုံလန်ခန္တီကျောင်းတိုက် |လီဒိုမြို့၊ တိန်ချူးကြာခရိုင်၊ အာသံပြည်နယ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၁)ဆရာတော်ကြီးသည် အခမ်းအနားသို့ မကြွရောက်နိုင်သောကြောင့် ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် အဆောင်အယောင်တို့အား ကျောင်းတိုက်သို့အရောက် ပို့ဆောင်ဆပ်ကပ်ခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ |ထုံးကြီးတောင်ကျောင်းတိုက် |[[ထုံးကြီးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်|ထုံးကြီးကျေးရွာ၊ ကံမမြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တတိလောက |သံတော်ဆင့်ကျောင်း၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် |ဒေးဝန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက |ဓမ္မိကာရုံပါဠိတက္ကသိုလ် ဒေဝသာဂရသိမ်ကုန်းကျောင်းတိုက် |သိမ်ဖြူမီးရထားရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တခေမိန္ဒ |ကမ္ဘာအေးစေတီကျောင်းတိုက် |​မိုဂျီရပ်ကွက်၊ ကိတကြူရှူမြို့၊ ဖူကူအိုကာခရိုင်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ |} === ၂၀၀၉ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (ချမ်းမြေ့)|ဘဒ္ဒန္တဇနကာဘိဝံသ]] |ချမ်းမြေ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[ကုမာရာဘိဝံသ (ဗန်းမော်ဆရာတော်)|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တကုမာရာဘိဝံသ]] |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြု တက္ကသိုလ်|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်]] |အမှတ်(၅)ရပ်ကွက်၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |[[:en:Acharya_Buddharakkhita|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအာစာရဗုဒ္ဓရက္ခိတ]] |Maha Bodhi Society ကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၄)၊ Kalidasa လမ်း၊ Ghandinagar မြို့၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ |} အမှတ်စဉ်(၂) ဆရာတော်ကြီးသည် နောင်အခါ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာသနာပြုတက္ကသိုလ်မှ အနားယူခဲ့ပါသည်။ === ၂၀၀၈ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဉာဏ |တောင်မော့သာသနာပြုကျောင်းတိုက် |[[ကုန်းသာရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|ကုန်းသာကျေးရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်၊ ကယားပြည်နယ်]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ |ငါးကြီးကွေ့ကျောင်းတိုက် |[[ငါးကြီးကွေ့ရွာ၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်|ငါးကြီးကွေ့ကျေးရွာ၊ ဆွာမြို့၊ ရေတာရှည်မြို့နယ်၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တသာသနာဘိဝံသ |သာသနပါလရွှေဝါဝင်းကျောင်း၊ မဏိရတနာရာမမြတောင်ကျောင်းတိုက် |ရတနာဘုမ္မိအနောက်ရပ်ကွက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တကောဝိဒ |ပါဠိတက္ကသိုလ်ရေလယ်ကျောင်းတိုက် |ရှမ်းပွဲရပ်ကွက်၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဝါသဝ |မြကျင်နာယကကျောင်း၊ မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက် |သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |မဟာဘုံစံကျောင်း၊ အောင်မြေချမ်းသာရကျောင်းတိုက် |[[ကနိရွာ၊ ကနိ|ကနိကျေးရွာ၊ ဖျာပုံမြို့နယ်၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] |} === ၂၀၀၇ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဝံသ |ရွာမပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ရွာမအနောက်ရပ်ကွက်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တနရိန္ဒာဘိဝံသ |ဘုရားဖြူကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဩသဓာဘိဝံသ |ပုဏ္ဏမာရာမဈေးကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ ညောင်တုန်းမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၀၆ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ |ဆင်ကျုံးတောရကျောင်းတိုက် |ဝါးတိုး(အလယ်-၁)ရပ်ကွက်၊ ရမည်းသင်းမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[သီရိဓမ္မ|ဘဒ္ဒန္တသီရိဓမ္မ]] |မဟာသိပ္ပံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ငမိုးရိပ်ရပ်ကွက်၊ သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ |ပိဋကတ်တိုက်ကျောင်း၊ စလင်းကျောင်းတိုက် |မကျည်းတန်းမြောက်အရှေ့ရပ်ကွက်၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဓမ္မသီရိ |နဂါးနှစ်ကောင်ကျောင်းတိုက် |ဆန်ဆိုင်း(က)ရပ်ကွက်၊ တာချီလိတ်မြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တသီရိန္ဓရ |ကမ္ဘာအေးကျောင်းပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အမှတ်(၃)ရပ်ကွက်၊ ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၀၅ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တပညာဝံသ |ကောသလ္လာရာမကျောင်းတိုက် |[[ထိုမာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ထိုမာကျေးရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဝိဇယာဘိဝံသ |သာသနာ့မာရ်အောင်ဝဲပျံစာသင်တိုက် |ရှမ်းစုရပ်၊ ဒိုင်းဝန်ကွင်း၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တသုမနသာဂရ |မြန်မာကန္ဒီကျောင်းတိုက် |သီဟိုဠ်လမ်း၊ အမှတ်(၉၄)ရပ်ကွက်၊ ယုဇနဥယျာဉ်မြို့တော်၊ ဒဂုံ(ဆိပ်ကမ်း)မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဝါယာမိန္ဒ |အသောကကျောင်း၊ ခြောက်ထပ်ကြီးဘုရားကြီးကျောင်းတိုက် |အလယ်ရွှေဂုံတိုင်ရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဝိလာသာဘိဝံသ |သာသနဝိပုလရွှေဂူစာသင်တိုက် |နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်၊  ညောင်ရွှေမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၆ |[[သီလာနန္ဒ|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တသီလာနန္ဒာဘိဝံသ]] |ဓမ္မာနန္ဒဝိဟာရကျောင်းတိုက် |ဟာ့(ဖ်)မွန်ဘေးမြို့၊ ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံ |} === ၂၀၀၄ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[:blk:ဗွေႏဗိုန်ဣန္ဒြိယ|ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ]] |မဲဘောင်ကျောင်းတိုက် |ဘားအံမြို့၊ ကရင်ပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ |ဇမ္ဗုမင်္ဂလာကျောင်းတိုက် |ထုံးဘိုရပ်၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒိမာဘိဝံသ |မဟာထူပါရုံစာသင်တိုက်နှင့် မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာ |ဘုရားကြီးလမ်းရပ်ကွက်၊ သုံးဆယ်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |[[:en:Kyaikhtisaung_Sayadaw|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တပညာဒီပ]] |[[ကျိုက်ထီးဆောင်းစေတီ|ကျိုက်ထီးဆောင်းဆံတော်ရှင်ဘုရားကြီးကျောင်း]] |ဇုတ်သုတ်စံပြကျေးရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဇဝန |လေသာပရိယတ္တိပြန့်ပွားရေးကျောင်းတိုက် |စုကြီးရပ်ကွက်၊ ကျောက်ဆည်မြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |[[ဝါဆိုဆရာတော်|ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိယ]] |ဇယမေဒနီဝါဆိုကျောင်း၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် |ဒေးဝန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၇ |ဘဒ္ဒန္တဂန္ဓမာနန္ဒ |ပရိယတ္တိပါရဂူစာသင်တိုက် |[[ဆပ်သွားရွာ၊ ဂွမြို့နယ်|ဆပ်သွားအလယ်ကျေးရွာ၊ ဂွမြို့နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်]] |- |၈ |ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒာဘိဝံသ |မဟာအောင်မြေဘုံစံကျောင်းတိုက် |မြို့မရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၉ |ဘဒ္ဒန္တသောဘန |သောဘနာဝါသကျောင်း၊ မြသိန်းတန်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |အမှတ်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၀၃ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တအာဒိစ္စ |မဟာရင်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |[[ကတိုးရွာ၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်|ကတိုးကျေးရွာ၊ မော်လမြိုင်မြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏိတာဘိဝံသ |ဝါးတန်းစာချကျောင်း၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ် |ဒေးဝန်းအရှေ့ရပ်ကွက်၊ မဟာအောင်မြေမြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယာသဘ |မဟိတာရုံကျောင်းတိုက် |ကနောင်စုရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၀၂ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဝိလာသာစာရ |စကားတောင်ကျောင်းတိုက် |ရွာဘဲရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |} === ၂၀၀၁ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဖွံ့ဖြိုးရေးပရဟိတ(ကျား)ကျောင်း |အမှတ်(၆)ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဆန္ဒာဓိက |သိမ်တောင်ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ချမ်းသာရပ်၊ တောင်ကြီးမြို့၊ ရှမ်းပြည်နယ် |} === ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ |အနန္တသူရိယကျောင်းတိုက် |ထုံးဘိုရပ်ကွက်၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒောဘာသ |ရေကြည်မင်္ဂလာကျောင်းတိုက် |ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဥတ္တရာဘိဝံသ |သီတာရုံကျောင်း၊ သရက်တောကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၂)ရပ်ကွက်၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |- |၄ |ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ |ဓမ္မာလင်္ကာရကျောင်းတိုက် |မြို့တွင်းကြီးရပ်ကွက်၊  ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တသံဝရ |မဟာစည်သာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက် |သာသနာ့ရိပ်သာရပ်ကွက်၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၉ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တတေဇိန္ဒ |မဟာဗောဓိဝိဟာရကျောင်းတိုက် |ကုလားပြင်ကျေးရွာ၊ ဂွမြို့နယ်၊ ရခိုင်ပြည်နယ် |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တမေဓိယာဘိဝံသ |နယားကျောင်း၊ ဒက္ခိဏာရာမဘုရားကြီးကျောင်းတိုက် |ကျွန်းလုံးဥသျှောင်ရပ်ကွက်၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၈ ခုနှစ် === {| class="wikitable" !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ |မဟာပရိတ္တာရုံ(စလေ)ကျောင်းတိုက် |[[ပလိပ်မြို့|ပလိပ်မြို့၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တပညာသိပ္ပ |ပါဠိဝိဇ္ဇာသာသနာ့ရိပ်သာကျောင်းတိုက် |ရေဦးမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ |သီရိမင်္ဂလာကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက် |သွန်းဘုရားရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၇ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[ကုမာရ၊ ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ (မကွေးမြို့)|ဘဒ္ဒန္တကုမာရ]] |မဟာဝိသုတာရာမတိုက်သစ် |မစိုးရိမ်ရပ်ကွက်၊ မကွေးမြို့၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ |ကန်ကြီးပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ညောင်ရွှေမြို့မ၊ ရှမ်းပြည်နယ် |- |၃ |[[ဦးဥတ္တမ (မွန်ဆရာတော်)|ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ]] |[[:en:Wat_Wang_Wiwekaram|ဝိဝေကာရာမစာသင်တိုက်]] |ကန်ချနဘူရီမြို့နယ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ |} === ၁၉၉၆ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တခမာဝုဓ |လယ်တီကျောင်းတိုက် |လယ်တီကွင်းရပ်ကွက်၊ ဟင်္သာတမြို့၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၅ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[မြင်းခြံ ကိုးဆောင်တိုက်ဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ]] |မဟာဝိသုတာရာမိကပခုက္ကူကျောင်းသစ်၊ ကိုးဆောင်ကျောင်းတိုက် |အမှတ်(၁၀)ရပ်ကွက်၊ မြင်းခြံမြို့၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၄ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဃောသိတာဘိဝံသ |ဃောသိတာရာမကျောင်းတိုက် |ကညုံရပ်ကွက်၊ ထားဝယ်မြို့၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၃ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |[[ရွှေဟင်္သာဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတသိရီ]] |ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ် |စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[သေဋ္ဌိလ|ဘဒ္ဒန္တသေဋ္ဌိလာဘိဝံသ]] |အရှင်သေဋ္ဌိလဗိမာန်ကျောင်းတိုက် |ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး |} === ၁၉၉၁-၂ ခုနှစ် === {| class="wikitable" |+ !စဉ် !ဘွဲ့တော် !ကျောင်းတိုက် !တည်နေရာ |- |၁ |ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရ |မြို့မပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |ညောင်ဝိုင်းရပ်ကွက်၊ ပဲခူးမြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၂ |[[မင်းကွန်းတိပိဋကဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ]] |တိပိဋက-ဓမ္မနာဒ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် |[[မင်းကွန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|မင်းကွန်းတောင်ရိုး၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] |- |၃ |ဘဒ္ဒန္တနာဂသေနာဘိဝံသ |တောင်လေးလုံးကျောင်းတိုက် |မော်လမြိုင်မြို့၊ မွန်ပြည်နယ် |- |၄ |[[ကုံလုံဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တတေဇနိယ]] |ဂဠုန်တောင်ကျောင်းတိုက် |[[တမဲရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်|တမဲကျေးရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်]] |- |၅ |ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇာဗလ |ရတနာမာရ်အောင်တောရကမ္မဋ္ဌာန်းအလင်းပြတိုက် |ရွာဘဲရပ်ကွက်၊ ပြည်မြို့၊ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |- |၆ |[[ဦးဥတ္တမသာရ|ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ]] |ခန္တိံတောရကျောင်းတိုက် |ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် |- |၇ |[[သာမညဆရာတော်|ဘဒ္ဒန္တဝိနယ]] |သာမညတောင်ပေါ်ကျောင်း |[[သာမညရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်|သာမညကျေးရွာ၊ ဘားအံမြို့နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်]] |- |၈ |ဘဒ္ဒန္တစန္ဒနဝံသ |မိုးမခတောင်ကျောင်း |[[ဇရစ်ချောင်ရွာ၊ သထုံမြို့နယ်|ဇရစ်ချောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ သထုံမြို့နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်]] |} {{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု}} [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်များ]] gzcogm7r1dj8281tsq3my9sa1rcdw84 0 51334 1027501 1024877 2026-04-25T01:47:10Z Aung Minn Khannt77 92927 1027501 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific prefix = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)<br>[[မဟာသရေစည်သူ]]<ref name="nationalday"/> | name = စိုးဝင်း | image = Soe Win.jpg | image_size = 230px | office = [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ | termstart = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | termend = | appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|သမ္မတ ဦး မင်းအောင်လှိုင်]] | 1blankname = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | 1namedata = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | deputy = {{Collapsible list | title = အဖွဲ့ဝင်များ | 1 = [[မောင်မောင်အေး]] (အတွင်းရေးမှူး) | 2 = [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] | 3 = [[ကိုကိုလှိုင်]] | 4 = [[မိုးအောင်]] | 5 = ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ် | 6 = ချိုချိုကျော်ငြိမ်း | 7 = [[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ကိုကိုကြီး]] | 8 = [[မန်းငြိမ်းမောင်]] | 9 = [[ဒွဲဘူ]] | 10 = [[ဇော်အေးမောင်]] }} | office1 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]<br>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | appointer1 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] | termstart2 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | termend2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | alongside2 = [[တင်အောင်စန်း]]၊ [[မြထွန်းဦး]]၊ [[မောင်မောင်အေး]]၊ [[ဝင်းရှိန်]]၊ [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] နှင့်အတူ | office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]<br/>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart3 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | appointer3 = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ | 1blankname3 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] | office4 = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | title4 = {{flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | termstart4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend4 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor4 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor4 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | office5 = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | title5 = {{flagicon image|Commander in Chief (Army) flag of Myanmar.svg}} [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | termstart5 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend5 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor5 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor5 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]<ref name="bbc_ye_win_oo"/> | birth_date = {{birth date and age|1960|3|1}} | birth_place = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၂၂ ပတ်စဉ်) | spouse = ဒေါ်သန်းသန်းနွယ် | children = ဟန်ထူး<br>လင်းထူး | citizenship = မြန်မာနိုင်ငံသား | nationality = [[ဗမာ]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = {{bulleted list |[[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၂) |[[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၁) |[[သီရိပျံချီ]]}} | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၀–လက်ရှိ | rank = {{flagicon image|17. Myanmar Army VSGEN.svg}} [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | military_blank1 = ကိုယ်ပိုင်အမှတ် | military_data1 = ကြည်း/ ၁၆၄၈၉ }} '''<ref name="nationalday"/><ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref>ဦးစိုးဝင်း''' (၁ မတ် ၁၉၆၀ မွေးဖွား<ref>{{cite web|title=Issuance of Executive Order "Blocking Property With Respect To The Situation In Burma;" Burma-related Designations and Designations Updates {{!}} U.S. Department of the Treasury|url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210211|website=home.treasury.gov|access-date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>) သည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ရ မြန်မာ့တပ်မတော် ထိပ်တန်းအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။ ယင်းမတိုင်မီက [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိလည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81254 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်လောင်သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၂၂) ကျောင်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်သည် ကြည်း/၁၆၄၈၉ ဖြစ်သည်။ [[ဗထူးတပ်မြို့]]ရှိ တပ်မတော်(ကြည်း)၊ တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း (ဗထူး)၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး၊ [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] စသည့် တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှစတင်ကာ "ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)" အဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]တွင် ဒုတိယ​ခေါင်း​ဆောင်ဖြစ်ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာအာဏာသိမ်း- နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်း - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493|website=https://www.bbc.com/burmese|publisher=[[BBC News]] မြန်မာပိုင်း|access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|language=မြန်မာဘာသာ}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73053|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးချစ်စိန်နှင့် ဒေါ်ကြင်ထွေးတို့မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-12-05|title=တပ်ချုပ် ဖြစ်လာနိုင်သူ စစ်သားကောင်း ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|access-date=2021-02-02|website=ဧရာဝတီ|language=en-US|archive-date=2020-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206065500/https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 April 2024 |title=As Myanmar’s Military Stumbles, a Top General’s Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 April 2024 |title=PDF Drones Target Southeastern Regional Military Command During visit of Junta’s Deputy Chief |url=https://www.bnionline.net/en/news/pdf-drones-target-southeastern-regional-military-command-during-visit-juntas-deputy-chief |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 July 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends 2023 Monsoon Tree Planting Ceremony in Nay Pyi Taw Union Territory |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-2023monsoon-tree-planting-ceremony-in-nay-pyi-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D192602200 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 September 2023 |title=Myanmar Junta Continues Tightening the Screws on Its Economic Team |url=https://www.irrawaddy.com/business/myanmar-junta-continues-tightening-the-screws-on-its-economic-team.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 March 2023 |title=Retired Top Brass Wheeled Out For Embattled Myanmar Junta Chief |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-top-brass-wheeled-out-for-embattled-myanmar-junta-chief.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2021 |title=Over 50 Top Officials From Myanmar’s Ousted NLD Govt Face Long Jail Terms |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-50-top-officials-from-myanmars-ousted-nld-govt-face-long-jail-terms.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref> ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2021-08-04 |title=Min Aung Hlaing and His Generals: Some Biographical Notes |url=https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |access-date=2022-09-22 |website=FULCRUM |language=en-US |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922043703/https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Honours Myanmar Academy Awards Ceremony for 2023 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-honours-myanmar-academy-awards-ceremony-for-2023?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D219648266 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Subir Bhaumik |date=5 February 2024 |title=Three Years After Coup, Myanmar Military Junta Falling Apart – OpEd |url=https://www.eurasiareview.com/05022024-three-years-after-coup-myanmar-military-junta-falling-apart-oped/ |work=Eurasia Review}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ei Thinzar Myint |date=10 April 2024 |title=Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 January 2024 |title=Political analysts note that the calls from Junta supporters for coup leader General Min Aung Hlaing to step down as Commander-in-Chief are evident signs of internal divisions within the coup regime. During a pro-Junta event in Pyin Oo Lwin on January 16th, Monk U Ariya Wun Tha, also known as Pauk Ko Taw, suggested that Senior General Min Aung Hlaing is better suited for a civilian role, advocating for him to transition to such a position and transfer the Commander-in-Chief role to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.bnionline.net/en/news/growing-demands-coup-leader-general-min-aung-hlaing-resign-exposes-internal-splits-inside-junta |work=[[Burma News International]]}}</ref> ==စစ်မှုထမ်းခြင်း== ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ အပတ်စဉ် (၂၂)ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=22 January 2024 |title=Last week, an ultranationalist Buddhist monk who helped set up pro-junta militias was detained and questioned by authorities after he joined calls for Min Aung Hlaing to resign to show responsibility for the string of humiliating military defeats. He told a crowd gathered for a pro-military rally in Mandalay Region’s Pyin Oo Lwin town that Min Aung Hlaing should step down from his post as military chief and hand over control to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/will-the-myanmar-junta-boss-step-down-all-sides-now-want-him-gone.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Brian Wei |date=25 January 2024 |title=Junta No. 2 Fails to Persuade Allied Karen Armed Group to Stay With Myanmar Military |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-no-2-fails-to-persuade-allied-karen-armed-group-to-stay-with-myanmar-military.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 November 2023 |title=General Soe Win is now deputy leader of the State Administration Council, the junta’s governing body, and army commander-in-chief, while General Yar Pyae is now home affairs minister. General Kyaw Swe served as home affairs minister under the Daw Aung San Suu Kyi administration. In a twist of fate, General Yar Pyae is now handling Ye Htut’s case. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/what-happened-to-ye-htut-intrigue-in-myanmars-corridors-of-power.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2022 |title=Don’t Bet on Myanmar Junta No. 2 Ousting His Boss |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/dont-bet-on-myanmar-junta-no-2-ousting-his-boss.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 January 2023 |title=SAC Vice-Chair Dy PM Vice-Senior General Soe Win attends 1st coordination meeting of Central Census Commission |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chair-dy-pm-vice-senior-general-soe-win-attends-1st-coordination-meeting-of-central-census-commission?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D155266317 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 February 2014 |title=Myanmar Deputy Commander-In-Chief of Defence Services and Commander-In-Chief (Army) Calls on Minister for Defence |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ |website=MINDEF Singapore |access-date=10 May 2024 |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427192727/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ }}</ref> ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=23 April 2024 |title=In Myanmar, The General Who Vanished Has Grabbed The Spotlight |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-myanmar-the-general-who-vanished-has-grabbed-the-spotlight.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 April 2024 |title=Junta Watch: Mystery Deepens Over Fate of Regime No. 2; Finding Uses for Rohingya; and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-mystery-deepens-over-fate-of-regime-no-2-finding-uses-for-rohingya-and-more.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 July 2023 |title=Myanmar Extends State of Emergency, Forcing Delay in Promised Election |url=https://www.voanews.com/a/myanmar-extends-state-of-emergency-forcing-delay-in-promised-election-/7205072.html |work=Voice of America}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Rehabilitation Coordination Meeting of Natural Disaster Management Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-rehabilitation-coordi?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D187198633 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 October 2017 |title=Swiss visit by Myanmar army officials sparks controversy |url=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/federalism-talks_swiss-visit-by-myanmar-army-officials-sparks-controversy/43606808 |work=[[SWI swissinfo.ch]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2021 |title=Myanmar military forms caretaker gov't with army chief as PM |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/08/0a0f75b65840-myanmar-military-forms-caretaker-govt-with-army-chief-as-pm.html |work=[[Kyodo News]]}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]အဖြစ် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[မကွေးတိုင်း]]များရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=5 January 2024 |title=Myanmar regime vows to hold 2024 census despite spike in clashes |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-regime-vows-to-hold-2024-census-despite-spike-in-clashes |work=Nikkei Asia}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Meeting 1/2023 of Myanmar Special Economic Zone Central Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-meeting-1%2F2023-of-myanmar-special-economic-zone-central-committee?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D205854141 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Ceremony to Mark 75th Anniversary of Human Rights Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/-/asset_publisher/Jb7SCMXVsWI1/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-ceremony-to-mark-75th?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_assetEntryId%3D212171316 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2023 |title=Top Chinese Intelligence Official Visits Myanmar for ‘Cooperation’ Talks. Major General Yang Yang, acting director-general of the Intelligence Bureau of the Joint Staff Department of China’s Central Military Commission, met the junta’s number two official, Soe Win, for talks on “cooperation between the two armies”, state media said. |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/top-chinese-intelligence-official-visits-myanmar-for-cooperation-talks.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 February 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win attends reception to mark 75th anniversary of founding Russia-Myanmar diplomatic ties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-reception-to-mark-75th-anniversary-of-founding-russia-myanmar-diplomatic-t |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 April 2019 |title=NLD-Tatmadaw relations: strong words, rising tensions |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-tatmadaw-relations-strong-words-rising-tensions/ |work=Frontier Myanmar}}</ref> [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (ကေအိုင်အေ) အား [[တပ်မတော်]]၏ လက်အောက်ခံ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=19 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Comforts Military Personnel, Myanmar Police Force Members, and People’s Militia got Injuries in Serving State Defence and Security Duties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-comfor |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 January 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Inspects Preparations for Hosting Dinner and Entertainment Programmes to honour 76th Anniversary of Independence Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-inspects-preparations-for-hosting-dinner-and-entertain?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D215521793 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Attends Centennial Celebration of No.1 Military Hospital (700-Bed) and 30th Myanmar Tatmadaw Medical Conference |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-centennial-celebration-of-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D206330956 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Pays Homage to Remains of SSMNC Chairman Bhamo Sayadaw, and Inspects Preparations for Final Rites Ceremony |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-pays-homage-to-remains-of-ssmnc-chairman-bhamo-sayad-1?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D188103612 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Michael Sullivan |date=29 April 2020 |title=U.N. Envoy Brings New Allegations Of War Crimes Against Myanmar |url=https://www.npr.org/2020/04/29/847733031/u-n-envoy-brings-new-allegations-of-war-crimes-in-myanmar |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 July 2019 |title=US Imposes Sanctions on Myanmar Military Commander Over Rohingya Abuses |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_us-imposes-sanctions-myanmar-military-commander-over-rohingya-abuses/6172005.html |work=Voice of America}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှ ၂၀၁၀ ဩဂုတ်လအတွင်း ကေအိုင်အေ ခေါင်းဆောင်များနှင့် အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း နယ်ခြားစောင့်တပ်ပြောင်းလဲရေးအတွက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=28 September 2023 |title=Tracing Myanmar Junta’s Repeated Governing Body Shakeups Since Coup |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tracing-myanmar-juntas-repeated-governing-body-shakeups-since-coup.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Receives Chiefs of ASEAN Air Forces |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-receiv?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D203940677 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 June 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win receives Russian Ambassador to Myanmar who has completed his tour of duty |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-receives-russian-ambassador-to-myanmar-who-has-completed-his-tour-of-duty?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D191073867 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 January 2024 |title=Powerful BGF leader Protecting Chinese- Gangs at Shwe Kokko Declares Autonomous Zone in Myawaddy – Colonel Chit Thu also ends Karen BGF’s Proxy Role Under the Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/powerful-bgf-leader-protecting-chinese-gangs-shwe-kokko-declares-autonomous-zone-myawaddy |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 August 2022 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win attends closing ceremony of International Army Games-2022 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-closing-ceremony-of-intern?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D135184278 |work=Myanmar National Portal}}</ref> === ၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ် === ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်းက မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ထိုစဉ်က စခန်း၌ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟူသော သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=25 May 2024 |title=SAC Vice-Senior General Soe Win stresses thorough preparation for Dawei SEZ MOI to ensure mutual benefits |url=https://elevenmyanmar.com/news/sac-vice-senior-general-soe-win-stresses-thorough-preparation-for-dawei-sez-moi-to-ensure |work=Eleven Media Group}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 April 2024 |title=Rumours swirl about General Soe Win's fate |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/25/9298 |work=[[Mizzima News]]}}</ref> အထူးသဖြင့် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် ၎င်းသည် လူမြင်ကွင်းမှ နှစ်ပတ်ကျော်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ခန့်မှန်းချက်များ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နောက်ဆုံးခရီးစဉ်မှာ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ [[ဗထူးတပ်မြို့]]သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာ[[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲ]]တော်များသို့ တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အတွက် ၎င်း၏ အခြေအနေအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် သံသယများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=16 April 2024 |title=Myanmar's dampened and explosive Thingyan water festival celebration |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/16/9043 |work=[[Mizzima News]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sebastian Strangio |date=1 August 2023 |title=Myanmar Junta Extends State of Emergency for Fourth Time |url=https://thediplomat.com/2023/08/myanmar-junta-extends-state-of-emergency-for-fourth-time/ |work=The Diplomat}}</ref> တရားဝင် ငြင်းဆိုမှုများရှိသော်လည်း ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရနိုင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများနှင့် စစ်ရေးရှုံးနိမ့်မှုများကြားတွင် ၎င်းအား စစ်ဘက်ဦးဆောင်မှုနေရာ၌ အစားထိုးရန် ထောက်ခံမှုများ ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=His No. 2, Vice Senior General Soe Win, commander-in-chief of the army and deputy head of the State Administration Council (as the junta calls itself), disappeared for nearly a month after an April 3 visit to Ba Htoo, a garrison town in southern Shan State, finally reappearing on state TV's evening news on Monday. |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/sleepless-in-naypyitaw-myanmar-junta-leader-lives-in-fear-of-assassination.html |work=The Irrawaddy}}</ref>သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]ရှိ စစ်ဆေးရုံတွင် ဒဏ်ရာရစစ်သည်များကို သွားရောက်ကြည့်ရှုပြီး ဆုငွေများ ပေးအပ်နေသည့် ရုပ်သံသတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းက မရေရာမှုများကို တစ်ခန်းရပ်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |last=Saw Reh |date=16 April 2024 |title=KNLA and allies repel Myanmar junta troops trying to reach Myawaddy |url=https://myanmar-now.org/en/news/knla-and-allies-repel-myanmar-junta-troops-trying-to-reach-myawaddy/ |work=Myanmar Now}}</ref><ref>{{cite web |title=As Myanmar's Military Stumbles, a Top General's Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |access-date=April 21, 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 July 2023 |title=Wives of Generals Pray for Their Husbands on Myanmar Women's Day |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/wives-of-generals-pray-for-their-husbands-on-myanmar-womens-day.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=He's Back: Myanmar Junta No. 2 Returns With His Sights Set on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hes-back-myanmar-junta-no-2-returns-with-his-sights-set-on-thai-border.html |work=The Irrawaddy}}</ref>ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် တွေ့ဆုံ၍ ထိုင်းနယ်စပ် တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စများကို ဆွေးနွေးခဲ့သလို၊ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရှိ အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကိုသာ အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=7 May 2022 |title=Junta Watch: Regime Admits It's Not in Full Control; ASEAN Rebuffed, and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-regime-admits-its-not-in-full-control-asean-rebuffed-and-more.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 March 2023 |title=Vice Senior General Soe Win instructs Loikaw military personnel on effective use of weapons and ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/vice-senior-general-soe-win-instructs-loikaw-military-personnel-effective-use-weapons-and |work=Burma News International}}</ref> ဤကဲ့သို့ လူမြင်ကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းက ပြင်းထန်သော ဝေဖန်ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်နေသည့် ကာလအတွင်း အခြေအနေကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှင်းလင်းသွားစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=1 April 2023 |title=Myanmar Junta Sacks Commander After Heavy Casualties in Karen State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-sacks-commander-after-heavy-casualties-in-karen-state.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=လူမြင်ကွင်းပြန်ပေါ်လာသည့် ဒုစစ်ခေါင်းဆောင် အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးကို ဆက်ကွပ်ကဲနိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/650318 |access-date=2026-03-12 |website=ရက်အတော်ကြာပျောက်နေခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ ဒုခေါင်းဆောင် စိုးဝင်း လူမြင်ကွင်းကို ပြန်ပေါ်လာပြီး အောင်ဇေယျ စစ်ဆင်ရေးကို နေပြည်တော်ကနေ ကွပ်ကဲလိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်တာတွေ ရှိပါတယ်။အာဏာသိမ်းစစ်ကော… |language=en}}</ref> === တာဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ၎င်းတာဝန်ယူထားသည့် နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များထဲက နိုင်ငံတော်အဆင့် ကော်မတီဆယ်ခုခန့်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးများကို ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းရဲ့ နိုင်ငံရေးတာဝန်တွေ ဦးညိုစောလွှဲယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn7636k5vpeo |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း တပ်မတော်၏ ရာထူးတာဝန် ပြောင်းလဲမှုများအရ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် မိမိပူးတွဲတာဝန်ယူထားသော ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုစစ်ခေါင်းဆောင်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်လွှဲပေး |url=https://burmese.dvb.no/post/749592 |access-date=2026-03-12 |website=စစ်ကောင်စီတပ်မှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ပြီးရင် ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်ကို ဒီကနေ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းက ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးကို လွှဲပေးလိုက်တယ်လို့ နေပြည်တော်သတ… |language=en}}</ref> ထိုသို့ လွှဲပြောင်းပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကိုသာ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၄ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - အာဖဂန်၊ ဆူဒန်တို့နဲ့အတူ မြန်မာကို ပညာရေးဗီဇာ UK ရပ်ဆိုင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6266rdr3d2t |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ထောက်လှမ်းရေးမှူးချုပ်က တပ်ချုပ်ဖြစ်လာတော့မလား |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2026/03/06/411596.html |url-status=live |access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆ |website=ဧရာဝတီသတင်းဌာန}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့၌ တပ်မတော်အကြီးအကဲများ ရာထူးတာဝန်လွှဲပြောင်းမှုအရ [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ရာထူးကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇေယျကျော်ထင်၊ သရေစည်သူ [[ကျော်စွာလင်း]]ထံ တာဝန်လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)ရာထူးတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကိုပူးတွဲခန့်အပ် |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%90/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> == ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ စိုးဝင်း သည် (၀၄-၀၁-၂၀၂၁) လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် “[[သီရိပျံချီ]] ”ဘွဲ့မှ [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “[[သရေစည်သူ]]”သင်္ဂဟဘွဲ့သို့ တိုးမြှင့်၍ “နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၁)” ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ အားဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော “[[မဟာသရေစည်သူ|မဟာသရေစည်သူဘွဲ့]]” ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-784|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း|accessdate=2 August 2025|publisher=Myanmar National Portal}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{တပ်မတော်}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] qfp9f7dglg9a7hn2u3losy0ax88j4o6 1027502 1027501 2026-04-25T01:56:45Z Aung Minn Khannt77 92927 1027502 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific prefix = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)<br>[[မဟာသရေစည်သူ]]<ref name="nationalday"/> | name = စိုးဝင်း | image = Soe Win.jpg | image_size = 230px | office = [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ | termstart = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | termend = | appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|သမ္မတ ဦး မင်းအောင်လှိုင်]] | 1blankname = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | 1namedata = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | deputy = {{Collapsible list | title = အဖွဲ့ဝင်များ | 1 = [[မောင်မောင်အေး]] (အတွင်းရေးမှူး) | 2 = [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] | 3 = [[ကိုကိုလှိုင်]] | 4 = [[မိုးအောင်]] | 5 = ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ် | 6 = ချိုချိုကျော်ငြိမ်း | 7 = [[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ကိုကိုကြီး]] | 8 = [[မန်းငြိမ်းမောင်]] | 9 = [[ဒွဲဘူ]] | 10 = [[ဇော်အေးမောင်]] }} | office1 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]<br>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | appointer1 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] | termstart2 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | termend2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | alongside2 = [[တင်အောင်စန်း]]၊ [[မြထွန်းဦး]]၊ [[မောင်မောင်အေး]]၊ [[ဝင်းရှိန်]]၊ [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] နှင့်အတူ | office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]<br/>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart3 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | appointer3 = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ | 1blankname3 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] | office4 = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | title4 = {{flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | termstart4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend4 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor4 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor4 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | office5 = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | title5 = {{flagicon image|Commander in Chief (Army) flag of Myanmar.svg}} [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | termstart5 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend5 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor5 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor5 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]<ref name="bbc_ye_win_oo"/> | birth_date = {{birth date and age|1960|3|1}} | birth_place = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၂၂ ပတ်စဉ်) | spouse = ဒေါ်သန်းသန်းနွယ် | children = ဟန်ထူး<br>လင်းထူး | citizenship = မြန်မာနိုင်ငံသား | nationality = [[ဗမာ]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = {{bulleted list |[[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၂) |[[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၁) |[[သီရိပျံချီ]]}} | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၀–၂၀၂၆ | rank = {{flagicon image|17. Myanmar Army VSGEN.svg}} [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | military_blank1 = ကိုယ်ပိုင်အမှတ် | military_data1 = ကြည်း/ ၁၆၄၈၉ }} '''<ref name="nationalday"/><ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref>ဦးစိုးဝင်း''' (၁ မတ် ၁၉၆၀ မွေးဖွား<ref>{{cite web|title=Issuance of Executive Order "Blocking Property With Respect To The Situation In Burma;" Burma-related Designations and Designations Updates {{!}} U.S. Department of the Treasury|url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210211|website=home.treasury.gov|access-date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>) သည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ရ မြန်မာ့တပ်မတော် ထိပ်တန်းအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။ ယင်းမတိုင်မီက [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိလည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81254 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်လောင်သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၂၂) ကျောင်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်သည် ကြည်း/၁၆၄၈၉ ဖြစ်သည်။ [[ဗထူးတပ်မြို့]]ရှိ တပ်မတော်(ကြည်း)၊ တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း (ဗထူး)၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး၊ [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] စသည့် တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှစတင်ကာ "ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)" အဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]တွင် ဒုတိယ​ခေါင်း​ဆောင်ဖြစ်ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာအာဏာသိမ်း- နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်း - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493|website=https://www.bbc.com/burmese|publisher=[[BBC News]] မြန်မာပိုင်း|access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|language=မြန်မာဘာသာ}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73053|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးချစ်စိန်နှင့် ဒေါ်ကြင်ထွေးတို့မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-12-05|title=တပ်ချုပ် ဖြစ်လာနိုင်သူ စစ်သားကောင်း ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|access-date=2021-02-02|website=ဧရာဝတီ|language=en-US|archive-date=2020-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206065500/https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 April 2024 |title=As Myanmar’s Military Stumbles, a Top General’s Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 April 2024 |title=PDF Drones Target Southeastern Regional Military Command During visit of Junta’s Deputy Chief |url=https://www.bnionline.net/en/news/pdf-drones-target-southeastern-regional-military-command-during-visit-juntas-deputy-chief |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 July 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends 2023 Monsoon Tree Planting Ceremony in Nay Pyi Taw Union Territory |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-2023monsoon-tree-planting-ceremony-in-nay-pyi-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D192602200 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 September 2023 |title=Myanmar Junta Continues Tightening the Screws on Its Economic Team |url=https://www.irrawaddy.com/business/myanmar-junta-continues-tightening-the-screws-on-its-economic-team.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 March 2023 |title=Retired Top Brass Wheeled Out For Embattled Myanmar Junta Chief |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-top-brass-wheeled-out-for-embattled-myanmar-junta-chief.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2021 |title=Over 50 Top Officials From Myanmar’s Ousted NLD Govt Face Long Jail Terms |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-50-top-officials-from-myanmars-ousted-nld-govt-face-long-jail-terms.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref> ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2021-08-04 |title=Min Aung Hlaing and His Generals: Some Biographical Notes |url=https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |access-date=2022-09-22 |website=FULCRUM |language=en-US |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922043703/https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Honours Myanmar Academy Awards Ceremony for 2023 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-honours-myanmar-academy-awards-ceremony-for-2023?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D219648266 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Subir Bhaumik |date=5 February 2024 |title=Three Years After Coup, Myanmar Military Junta Falling Apart – OpEd |url=https://www.eurasiareview.com/05022024-three-years-after-coup-myanmar-military-junta-falling-apart-oped/ |work=Eurasia Review}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ei Thinzar Myint |date=10 April 2024 |title=Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 January 2024 |title=Political analysts note that the calls from Junta supporters for coup leader General Min Aung Hlaing to step down as Commander-in-Chief are evident signs of internal divisions within the coup regime. During a pro-Junta event in Pyin Oo Lwin on January 16th, Monk U Ariya Wun Tha, also known as Pauk Ko Taw, suggested that Senior General Min Aung Hlaing is better suited for a civilian role, advocating for him to transition to such a position and transfer the Commander-in-Chief role to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.bnionline.net/en/news/growing-demands-coup-leader-general-min-aung-hlaing-resign-exposes-internal-splits-inside-junta |work=[[Burma News International]]}}</ref> ==စစ်မှုထမ်းခြင်း== ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ အပတ်စဉ် (၂၂)ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=22 January 2024 |title=Last week, an ultranationalist Buddhist monk who helped set up pro-junta militias was detained and questioned by authorities after he joined calls for Min Aung Hlaing to resign to show responsibility for the string of humiliating military defeats. He told a crowd gathered for a pro-military rally in Mandalay Region’s Pyin Oo Lwin town that Min Aung Hlaing should step down from his post as military chief and hand over control to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/will-the-myanmar-junta-boss-step-down-all-sides-now-want-him-gone.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Brian Wei |date=25 January 2024 |title=Junta No. 2 Fails to Persuade Allied Karen Armed Group to Stay With Myanmar Military |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-no-2-fails-to-persuade-allied-karen-armed-group-to-stay-with-myanmar-military.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 November 2023 |title=General Soe Win is now deputy leader of the State Administration Council, the junta’s governing body, and army commander-in-chief, while General Yar Pyae is now home affairs minister. General Kyaw Swe served as home affairs minister under the Daw Aung San Suu Kyi administration. In a twist of fate, General Yar Pyae is now handling Ye Htut’s case. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/what-happened-to-ye-htut-intrigue-in-myanmars-corridors-of-power.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2022 |title=Don’t Bet on Myanmar Junta No. 2 Ousting His Boss |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/dont-bet-on-myanmar-junta-no-2-ousting-his-boss.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 January 2023 |title=SAC Vice-Chair Dy PM Vice-Senior General Soe Win attends 1st coordination meeting of Central Census Commission |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chair-dy-pm-vice-senior-general-soe-win-attends-1st-coordination-meeting-of-central-census-commission?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D155266317 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 February 2014 |title=Myanmar Deputy Commander-In-Chief of Defence Services and Commander-In-Chief (Army) Calls on Minister for Defence |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ |website=MINDEF Singapore |access-date=10 May 2024 |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427192727/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ }}</ref> ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=23 April 2024 |title=In Myanmar, The General Who Vanished Has Grabbed The Spotlight |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-myanmar-the-general-who-vanished-has-grabbed-the-spotlight.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 April 2024 |title=Junta Watch: Mystery Deepens Over Fate of Regime No. 2; Finding Uses for Rohingya; and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-mystery-deepens-over-fate-of-regime-no-2-finding-uses-for-rohingya-and-more.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 July 2023 |title=Myanmar Extends State of Emergency, Forcing Delay in Promised Election |url=https://www.voanews.com/a/myanmar-extends-state-of-emergency-forcing-delay-in-promised-election-/7205072.html |work=Voice of America}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Rehabilitation Coordination Meeting of Natural Disaster Management Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-rehabilitation-coordi?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D187198633 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 October 2017 |title=Swiss visit by Myanmar army officials sparks controversy |url=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/federalism-talks_swiss-visit-by-myanmar-army-officials-sparks-controversy/43606808 |work=[[SWI swissinfo.ch]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2021 |title=Myanmar military forms caretaker gov't with army chief as PM |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/08/0a0f75b65840-myanmar-military-forms-caretaker-govt-with-army-chief-as-pm.html |work=[[Kyodo News]]}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]အဖြစ် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[မကွေးတိုင်း]]များရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=5 January 2024 |title=Myanmar regime vows to hold 2024 census despite spike in clashes |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-regime-vows-to-hold-2024-census-despite-spike-in-clashes |work=Nikkei Asia}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Meeting 1/2023 of Myanmar Special Economic Zone Central Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-meeting-1%2F2023-of-myanmar-special-economic-zone-central-committee?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D205854141 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Ceremony to Mark 75th Anniversary of Human Rights Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/-/asset_publisher/Jb7SCMXVsWI1/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-ceremony-to-mark-75th?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_assetEntryId%3D212171316 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2023 |title=Top Chinese Intelligence Official Visits Myanmar for ‘Cooperation’ Talks. Major General Yang Yang, acting director-general of the Intelligence Bureau of the Joint Staff Department of China’s Central Military Commission, met the junta’s number two official, Soe Win, for talks on “cooperation between the two armies”, state media said. |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/top-chinese-intelligence-official-visits-myanmar-for-cooperation-talks.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 February 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win attends reception to mark 75th anniversary of founding Russia-Myanmar diplomatic ties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-reception-to-mark-75th-anniversary-of-founding-russia-myanmar-diplomatic-t |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 April 2019 |title=NLD-Tatmadaw relations: strong words, rising tensions |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-tatmadaw-relations-strong-words-rising-tensions/ |work=Frontier Myanmar}}</ref> [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (ကေအိုင်အေ) အား [[တပ်မတော်]]၏ လက်အောက်ခံ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=19 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Comforts Military Personnel, Myanmar Police Force Members, and People’s Militia got Injuries in Serving State Defence and Security Duties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-comfor |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 January 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Inspects Preparations for Hosting Dinner and Entertainment Programmes to honour 76th Anniversary of Independence Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-inspects-preparations-for-hosting-dinner-and-entertain?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D215521793 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Attends Centennial Celebration of No.1 Military Hospital (700-Bed) and 30th Myanmar Tatmadaw Medical Conference |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-centennial-celebration-of-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D206330956 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Pays Homage to Remains of SSMNC Chairman Bhamo Sayadaw, and Inspects Preparations for Final Rites Ceremony |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-pays-homage-to-remains-of-ssmnc-chairman-bhamo-sayad-1?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D188103612 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Michael Sullivan |date=29 April 2020 |title=U.N. Envoy Brings New Allegations Of War Crimes Against Myanmar |url=https://www.npr.org/2020/04/29/847733031/u-n-envoy-brings-new-allegations-of-war-crimes-in-myanmar |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 July 2019 |title=US Imposes Sanctions on Myanmar Military Commander Over Rohingya Abuses |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_us-imposes-sanctions-myanmar-military-commander-over-rohingya-abuses/6172005.html |work=Voice of America}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှ ၂၀၁၀ ဩဂုတ်လအတွင်း ကေအိုင်အေ ခေါင်းဆောင်များနှင့် အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း နယ်ခြားစောင့်တပ်ပြောင်းလဲရေးအတွက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=28 September 2023 |title=Tracing Myanmar Junta’s Repeated Governing Body Shakeups Since Coup |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tracing-myanmar-juntas-repeated-governing-body-shakeups-since-coup.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Receives Chiefs of ASEAN Air Forces |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-receiv?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D203940677 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 June 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win receives Russian Ambassador to Myanmar who has completed his tour of duty |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-receives-russian-ambassador-to-myanmar-who-has-completed-his-tour-of-duty?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D191073867 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 January 2024 |title=Powerful BGF leader Protecting Chinese- Gangs at Shwe Kokko Declares Autonomous Zone in Myawaddy – Colonel Chit Thu also ends Karen BGF’s Proxy Role Under the Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/powerful-bgf-leader-protecting-chinese-gangs-shwe-kokko-declares-autonomous-zone-myawaddy |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 August 2022 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win attends closing ceremony of International Army Games-2022 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-closing-ceremony-of-intern?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D135184278 |work=Myanmar National Portal}}</ref> === ၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ် === ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်းက မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ထိုစဉ်က စခန်း၌ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟူသော သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=25 May 2024 |title=SAC Vice-Senior General Soe Win stresses thorough preparation for Dawei SEZ MOI to ensure mutual benefits |url=https://elevenmyanmar.com/news/sac-vice-senior-general-soe-win-stresses-thorough-preparation-for-dawei-sez-moi-to-ensure |work=Eleven Media Group}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 April 2024 |title=Rumours swirl about General Soe Win's fate |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/25/9298 |work=[[Mizzima News]]}}</ref> အထူးသဖြင့် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် ၎င်းသည် လူမြင်ကွင်းမှ နှစ်ပတ်ကျော်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ခန့်မှန်းချက်များ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နောက်ဆုံးခရီးစဉ်မှာ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ [[ဗထူးတပ်မြို့]]သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာ[[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲ]]တော်များသို့ တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အတွက် ၎င်း၏ အခြေအနေအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် သံသယများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=16 April 2024 |title=Myanmar's dampened and explosive Thingyan water festival celebration |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/16/9043 |work=[[Mizzima News]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sebastian Strangio |date=1 August 2023 |title=Myanmar Junta Extends State of Emergency for Fourth Time |url=https://thediplomat.com/2023/08/myanmar-junta-extends-state-of-emergency-for-fourth-time/ |work=The Diplomat}}</ref> တရားဝင် ငြင်းဆိုမှုများရှိသော်လည်း ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရနိုင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများနှင့် စစ်ရေးရှုံးနိမ့်မှုများကြားတွင် ၎င်းအား စစ်ဘက်ဦးဆောင်မှုနေရာ၌ အစားထိုးရန် ထောက်ခံမှုများ ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=His No. 2, Vice Senior General Soe Win, commander-in-chief of the army and deputy head of the State Administration Council (as the junta calls itself), disappeared for nearly a month after an April 3 visit to Ba Htoo, a garrison town in southern Shan State, finally reappearing on state TV's evening news on Monday. |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/sleepless-in-naypyitaw-myanmar-junta-leader-lives-in-fear-of-assassination.html |work=The Irrawaddy}}</ref>သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]ရှိ စစ်ဆေးရုံတွင် ဒဏ်ရာရစစ်သည်များကို သွားရောက်ကြည့်ရှုပြီး ဆုငွေများ ပေးအပ်နေသည့် ရုပ်သံသတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းက မရေရာမှုများကို တစ်ခန်းရပ်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |last=Saw Reh |date=16 April 2024 |title=KNLA and allies repel Myanmar junta troops trying to reach Myawaddy |url=https://myanmar-now.org/en/news/knla-and-allies-repel-myanmar-junta-troops-trying-to-reach-myawaddy/ |work=Myanmar Now}}</ref><ref>{{cite web |title=As Myanmar's Military Stumbles, a Top General's Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |access-date=April 21, 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 July 2023 |title=Wives of Generals Pray for Their Husbands on Myanmar Women's Day |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/wives-of-generals-pray-for-their-husbands-on-myanmar-womens-day.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=He's Back: Myanmar Junta No. 2 Returns With His Sights Set on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hes-back-myanmar-junta-no-2-returns-with-his-sights-set-on-thai-border.html |work=The Irrawaddy}}</ref>ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် တွေ့ဆုံ၍ ထိုင်းနယ်စပ် တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စများကို ဆွေးနွေးခဲ့သလို၊ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရှိ အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကိုသာ အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=7 May 2022 |title=Junta Watch: Regime Admits It's Not in Full Control; ASEAN Rebuffed, and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-regime-admits-its-not-in-full-control-asean-rebuffed-and-more.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 March 2023 |title=Vice Senior General Soe Win instructs Loikaw military personnel on effective use of weapons and ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/vice-senior-general-soe-win-instructs-loikaw-military-personnel-effective-use-weapons-and |work=Burma News International}}</ref> ဤကဲ့သို့ လူမြင်ကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းက ပြင်းထန်သော ဝေဖန်ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်နေသည့် ကာလအတွင်း အခြေအနေကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှင်းလင်းသွားစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=1 April 2023 |title=Myanmar Junta Sacks Commander After Heavy Casualties in Karen State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-sacks-commander-after-heavy-casualties-in-karen-state.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=လူမြင်ကွင်းပြန်ပေါ်လာသည့် ဒုစစ်ခေါင်းဆောင် အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးကို ဆက်ကွပ်ကဲနိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/650318 |access-date=2026-03-12 |website=ရက်အတော်ကြာပျောက်နေခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ ဒုခေါင်းဆောင် စိုးဝင်း လူမြင်ကွင်းကို ပြန်ပေါ်လာပြီး အောင်ဇေယျ စစ်ဆင်ရေးကို နေပြည်တော်ကနေ ကွပ်ကဲလိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်တာတွေ ရှိပါတယ်။အာဏာသိမ်းစစ်ကော… |language=en}}</ref> === တာဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ၎င်းတာဝန်ယူထားသည့် နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များထဲက နိုင်ငံတော်အဆင့် ကော်မတီဆယ်ခုခန့်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးများကို ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းရဲ့ နိုင်ငံရေးတာဝန်တွေ ဦးညိုစောလွှဲယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn7636k5vpeo |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း တပ်မတော်၏ ရာထူးတာဝန် ပြောင်းလဲမှုများအရ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် မိမိပူးတွဲတာဝန်ယူထားသော ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုစစ်ခေါင်းဆောင်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်လွှဲပေး |url=https://burmese.dvb.no/post/749592 |access-date=2026-03-12 |website=စစ်ကောင်စီတပ်မှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ပြီးရင် ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်ကို ဒီကနေ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းက ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးကို လွှဲပေးလိုက်တယ်လို့ နေပြည်တော်သတ… |language=en}}</ref> ထိုသို့ လွှဲပြောင်းပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကိုသာ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၄ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - အာဖဂန်၊ ဆူဒန်တို့နဲ့အတူ မြန်မာကို ပညာရေးဗီဇာ UK ရပ်ဆိုင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6266rdr3d2t |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ထောက်လှမ်းရေးမှူးချုပ်က တပ်ချုပ်ဖြစ်လာတော့မလား |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2026/03/06/411596.html |url-status=live |access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆ |website=ဧရာဝတီသတင်းဌာန}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့၌ တပ်မတော်အကြီးအကဲများ ရာထူးတာဝန်လွှဲပြောင်းမှုအရ [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ရာထူးကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇေယျကျော်ထင်၊ သရေစည်သူ [[ကျော်စွာလင်း]]ထံ တာဝန်လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)ရာထူးတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကိုပူးတွဲခန့်အပ် |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%90/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> == ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ စိုးဝင်း သည် (၀၄-၀၁-၂၀၂၁) လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် “[[သီရိပျံချီ]] ”ဘွဲ့မှ [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “[[သရေစည်သူ]]”သင်္ဂဟဘွဲ့သို့ တိုးမြှင့်၍ “နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၁)” ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ အားဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော “[[မဟာသရေစည်သူ|မဟာသရေစည်သူဘွဲ့]]” ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-784|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း|accessdate=2 August 2025|publisher=Myanmar National Portal}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{တပ်မတော်}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] oxc104v2vpxe3vzd7vheq4707oncix6 1027520 1027502 2026-04-25T05:44:49Z Zawzawaungthwin 100038 ကျစ်လစ်ခဲ့ခြင်း 1027520 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific prefix = ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)<br>[[မဟာသရေစည်သူ]]<ref name="nationalday"/> | name = စိုးဝင်း | image = Soe Win.jpg | image_size = 230px | office = [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] ဥက္ကဋ္ဌ | termstart = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | termend = | appointer = [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|မင်းအောင်လှိုင်]] | 1blankname = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | 1namedata = [[မင်းအောင်လှိုင်]] | deputy = {{Collapsible list | title = အဖွဲ့ဝင်များ | 1 = [[မောင်မောင်အေး]] (အတွင်းရေးမှူး) | 2 = [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] | 3 = [[ကိုကိုလှိုင်]] | 4 = [[မိုးအောင်]] | 5 = ဒေါက်တာရင်ရင်နွယ် | 6 = ချိုချိုကျော်ငြိမ်း | 7 = [[ကိုကိုကြီး (နိုင်ငံရေးသမား)|ကိုကိုကြီး]] | 8 = [[မန်းငြိမ်းမောင်]] | 9 = [[ဒွဲဘူ]] | 10 = [[ဇော်အေးမောင်]] }} | office1 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]<br>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | termend1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ | appointer1 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်|ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်]] | termstart2 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | termend2 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1namedata2 = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] | alongside2 = [[တင်အောင်စန်း]]၊ [[မြထွန်းဦး]]၊ [[မောင်မောင်အေး]]၊ [[ဝင်းရှိန်]]၊ [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|သန်းဆွေ]] နှင့်အတူ | office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]<br/>ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ | termstart3 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | appointer3 = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၁ | 1blankname3 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] | office4 = [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | title4 = {{flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | termstart4 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend4 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor4 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor4 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | office5 = [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | title5 = {{flagicon image|Commander in Chief (Army) flag of Myanmar.svg}} [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] | termstart5 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | termend5 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | predecessor5 = [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး]] | successor5 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]<ref name="bbc_ye_win_oo"/> | birth_date = {{birth date and age|1960|3|1}} | birth_place = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၂၂ ပတ်စဉ်) | spouse = ဒေါ်သန်းသန်းနွယ် | children = ဟန်ထူး<br>လင်းထူး | citizenship = မြန်မာနိုင်ငံသား | nationality = [[ဗမာ]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = {{bulleted list |[[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၂) |[[သရေစည်သူ]] (၂၀၂၁) |[[သီရိပျံချီ]]}} | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၀–၂၀၂၆ | rank = {{flagicon image|17. Myanmar Army VSGEN.svg}} [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | military_blank1 = ကိုယ်ပိုင်အမှတ် | military_data1 = ကြည်း/ ၁၆၄၈၉ }} '''<ref name="nationalday"/><ref name=":0">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref>ဦးစိုးဝင်း''' (၁ မတ် ၁၉၆၀ မွေးဖွား<ref>{{cite web|title=Issuance of Executive Order "Blocking Property With Respect To The Situation In Burma;" Burma-related Designations and Designations Updates {{!}} U.S. Department of the Treasury|url=https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210211|website=home.treasury.gov|access-date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref>) သည် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး(ငြိမ်း) သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူဘွဲ့ရ မြန်မာ့တပ်မတော် ထိပ်တန်းအရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိသည်။ ယင်းမတိုင်မီက [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ၊ မဟာသရေစည်သူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိလည်းကောင်း ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81254 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> [[စစ်တက္ကသိုလ်]]၊ ဗိုလ်လောင်သင်တန်း အမှတ်စဉ် (၂၂) ကျောင်းဆင်းအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင်အမှတ်သည် ကြည်း/၁၆၄၈၉ ဖြစ်သည်။ [[ဗထူးတပ်မြို့]]ရှိ တပ်မတော်(ကြည်း)၊ တိုက်ခိုက်ရေးကျောင်း (ဗထူး)၏ ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး၊ [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] စသည့် တာဝန်များကိုထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှစတင်ကာ "ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်/ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)" အဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]တွင် ဒုတိယ​ခေါင်း​ဆောင်ဖြစ်ကာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]တွင် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံရသည်။<ref>{{cite web|title=မြန်မာအာဏာသိမ်း- နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖွဲ့စည်း - ဘီဘီစီ မြန်မာ {{!}} အထူးသတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရ သတင်း {{!}} နောက်ဆုံးရခေါင်းစဉ် သတင်း {{!}}မြန်မာသတင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-55882493|website=https://www.bbc.com/burmese|publisher=[[BBC News]] မြန်မာပိုင်း|access-date=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁|language=မြန်မာဘာသာ}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအား အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73053|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}</ref> == အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး == ဦးချစ်စိန်နှင့် ဒေါ်ကြင်ထွေးတို့မှ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2020-12-05|title=တပ်ချုပ် ဖြစ်လာနိုင်သူ စစ်သားကောင်း ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|access-date=2021-02-02|website=ဧရာဝတီ|language=en-US|archive-date=2020-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206065500/https://burma.irrawaddy.com/article/2020/12/05/234398.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 April 2024 |title=As Myanmar’s Military Stumbles, a Top General’s Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 April 2024 |title=PDF Drones Target Southeastern Regional Military Command During visit of Junta’s Deputy Chief |url=https://www.bnionline.net/en/news/pdf-drones-target-southeastern-regional-military-command-during-visit-juntas-deputy-chief |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=11 July 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends 2023 Monsoon Tree Planting Ceremony in Nay Pyi Taw Union Territory |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-2023monsoon-tree-planting-ceremony-in-nay-pyi-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D192602200 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 September 2023 |title=Myanmar Junta Continues Tightening the Screws on Its Economic Team |url=https://www.irrawaddy.com/business/myanmar-junta-continues-tightening-the-screws-on-its-economic-team.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 March 2023 |title=Retired Top Brass Wheeled Out For Embattled Myanmar Junta Chief |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-top-brass-wheeled-out-for-embattled-myanmar-junta-chief.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 November 2021 |title=Over 50 Top Officials From Myanmar’s Ousted NLD Govt Face Long Jail Terms |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-50-top-officials-from-myanmars-ousted-nld-govt-face-long-jail-terms.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref> ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2021-08-04 |title=Min Aung Hlaing and His Generals: Some Biographical Notes |url=https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |access-date=2022-09-22 |website=FULCRUM |language=en-US |archive-date=2022-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922043703/https://fulcrum.sg/min-aung-hlaing-and-his-generals-some-biographical-notes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=6 February 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Honours Myanmar Academy Awards Ceremony for 2023 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-honours-myanmar-academy-awards-ceremony-for-2023?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D219648266 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Subir Bhaumik |date=5 February 2024 |title=Three Years After Coup, Myanmar Military Junta Falling Apart – OpEd |url=https://www.eurasiareview.com/05022024-three-years-after-coup-myanmar-military-junta-falling-apart-oped/ |work=Eurasia Review}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ei Thinzar Myint |date=10 April 2024 |title=Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 January 2024 |title=Political analysts note that the calls from Junta supporters for coup leader General Min Aung Hlaing to step down as Commander-in-Chief are evident signs of internal divisions within the coup regime. During a pro-Junta event in Pyin Oo Lwin on January 16th, Monk U Ariya Wun Tha, also known as Pauk Ko Taw, suggested that Senior General Min Aung Hlaing is better suited for a civilian role, advocating for him to transition to such a position and transfer the Commander-in-Chief role to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.bnionline.net/en/news/growing-demands-coup-leader-general-min-aung-hlaing-resign-exposes-internal-splits-inside-junta |work=[[Burma News International]]}}</ref> ==စစ်မှုထမ်းခြင်း== ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် စစ်တက္ကသိုလ်မှ အပတ်စဉ် (၂၂)ဖြင့် ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=22 January 2024 |title=Last week, an ultranationalist Buddhist monk who helped set up pro-junta militias was detained and questioned by authorities after he joined calls for Min Aung Hlaing to resign to show responsibility for the string of humiliating military defeats. He told a crowd gathered for a pro-military rally in Mandalay Region’s Pyin Oo Lwin town that Min Aung Hlaing should step down from his post as military chief and hand over control to his deputy, Vice Senior General Soe Win. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/will-the-myanmar-junta-boss-step-down-all-sides-now-want-him-gone.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Brian Wei |date=25 January 2024 |title=Junta No. 2 Fails to Persuade Allied Karen Armed Group to Stay With Myanmar Military |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-no-2-fails-to-persuade-allied-karen-armed-group-to-stay-with-myanmar-military.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 November 2023 |title=General Soe Win is now deputy leader of the State Administration Council, the junta’s governing body, and army commander-in-chief, while General Yar Pyae is now home affairs minister. General Kyaw Swe served as home affairs minister under the Daw Aung San Suu Kyi administration. In a twist of fate, General Yar Pyae is now handling Ye Htut’s case. |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/what-happened-to-ye-htut-intrigue-in-myanmars-corridors-of-power.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 August 2022 |title=Don’t Bet on Myanmar Junta No. 2 Ousting His Boss |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/dont-bet-on-myanmar-junta-no-2-ousting-his-boss.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=21 January 2023 |title=SAC Vice-Chair Dy PM Vice-Senior General Soe Win attends 1st coordination meeting of Central Census Commission |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chair-dy-pm-vice-senior-general-soe-win-attends-1st-coordination-meeting-of-central-census-commission?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D155266317 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 February 2014 |title=Myanmar Deputy Commander-In-Chief of Defence Services and Commander-In-Chief (Army) Calls on Minister for Defence |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ |website=MINDEF Singapore |access-date=10 May 2024 |archive-date=27 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240427192727/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/news-and-events/latest-releases/article-detail/2014/february/2014feb10-news-releases-02103/!ut/p/z0/fY27EoIwFES_xYIycy_4qhELdVQadDCNE-SiUQwCEeTvDTCUWp6d3bPAIQSuRCWvQstMidTwic_Oc3_prXDi7P1pYKN7DILtdLFfH-Yz2AD_XzAGec9z7gK_ZErTR0P4lCqmhHWstIW37EkWKqpLJlTMqDJpaWEqNJWaFZSSKMkEDtoTCxOKircomp4N2ci67VBk6Ng4bp-dYuftrsBfQt-YVEkGYbuBcHD0_NvxevCoqd3RFxjYJ0o!/ }}</ref> ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=23 April 2024 |title=In Myanmar, The General Who Vanished Has Grabbed The Spotlight |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-myanmar-the-general-who-vanished-has-grabbed-the-spotlight.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 April 2024 |title=Junta Watch: Mystery Deepens Over Fate of Regime No. 2; Finding Uses for Rohingya; and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-mystery-deepens-over-fate-of-regime-no-2-finding-uses-for-rohingya-and-more.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 July 2023 |title=Myanmar Extends State of Emergency, Forcing Delay in Promised Election |url=https://www.voanews.com/a/myanmar-extends-state-of-emergency-forcing-delay-in-promised-election-/7205072.html |work=Voice of America}}</ref><ref>{{Cite news |date=8 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Rehabilitation Coordination Meeting of Natural Disaster Management Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-rehabilitation-coordi?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D187198633 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 October 2017 |title=Swiss visit by Myanmar army officials sparks controversy |url=https://www.swissinfo.ch/eng/politics/federalism-talks_swiss-visit-by-myanmar-army-officials-sparks-controversy/43606808 |work=[[SWI swissinfo.ch]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2021 |title=Myanmar military forms caretaker gov't with army chief as PM |url=https://english.kyodonews.net/news/2021/08/0a0f75b65840-myanmar-military-forms-caretaker-govt-with-army-chief-as-pm.html |work=[[Kyodo News]]}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဩဂုတ်လတွင် [[အမှတ် (၆) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]အဖြစ် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[မကွေးတိုင်း]]များရှိ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=5 January 2024 |title=Myanmar regime vows to hold 2024 census despite spike in clashes |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Myanmar-regime-vows-to-hold-2024-census-despite-spike-in-clashes |work=Nikkei Asia}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 October 2023 |title=Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Meeting 1/2023 of Myanmar Special Economic Zone Central Committee |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-meeting-1%2F2023-of-myanmar-special-economic-zone-central-committee?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D205854141 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Attends and Delivers a Speech at Ceremony to Mark 75th Anniversary of Human Rights Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/-/asset_publisher/Jb7SCMXVsWI1/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-and-delivers-a-speech-at-ceremony-to-mark-75th?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_Jb7SCMXVsWI1_assetEntryId%3D212171316 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2023 |title=Top Chinese Intelligence Official Visits Myanmar for ‘Cooperation’ Talks. Major General Yang Yang, acting director-general of the Intelligence Bureau of the Joint Staff Department of China’s Central Military Commission, met the junta’s number two official, Soe Win, for talks on “cooperation between the two armies”, state media said. |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/top-chinese-intelligence-official-visits-myanmar-for-cooperation-talks.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 February 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win attends reception to mark 75th anniversary of founding Russia-Myanmar diplomatic ties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-attends-reception-to-mark-75th-anniversary-of-founding-russia-myanmar-diplomatic-t |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 April 2019 |title=NLD-Tatmadaw relations: strong words, rising tensions |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/nld-tatmadaw-relations-strong-words-rising-tensions/ |work=Frontier Myanmar}}</ref> [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (ကေအိုင်အေ) အား [[တပ်မတော်]]၏ လက်အောက်ခံ [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းရန် ဖိအားပေးခဲ့ဖူးသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=19 December 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Comforts Military Personnel, Myanmar Police Force Members, and People’s Militia got Injuries in Serving State Defence and Security Duties |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-comfor |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 January 2024 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Inspects Preparations for Hosting Dinner and Entertainment Programmes to honour 76th Anniversary of Independence Day |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-inspects-preparations-for-hosting-dinner-and-entertain?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D215521793 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Attends Centennial Celebration of No.1 Military Hospital (700-Bed) and 30th Myanmar Tatmadaw Medical Conference |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-centennial-celebration-of-?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D206330956 |website=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=13 June 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win Pays Homage to Remains of SSMNC Chairman Bhamo Sayadaw, and Inspects Preparations for Final Rites Ceremony |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-pays-homage-to-remains-of-ssmnc-chairman-bhamo-sayad-1?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D188103612 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Michael Sullivan |date=29 April 2020 |title=U.N. Envoy Brings New Allegations Of War Crimes Against Myanmar |url=https://www.npr.org/2020/04/29/847733031/u-n-envoy-brings-new-allegations-of-war-crimes-in-myanmar |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 July 2019 |title=US Imposes Sanctions on Myanmar Military Commander Over Rohingya Abuses |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_us-imposes-sanctions-myanmar-military-commander-over-rohingya-abuses/6172005.html |work=Voice of America}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှ ၂၀၁၀ ဩဂုတ်လအတွင်း ကေအိုင်အေ ခေါင်းဆောင်များနှင့် အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း နယ်ခြားစောင့်တပ်ပြောင်းလဲရေးအတွက် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite news |date=28 September 2023 |title=Tracing Myanmar Junta’s Repeated Governing Body Shakeups Since Coup |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tracing-myanmar-juntas-repeated-governing-body-shakeups-since-coup.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2023 |title=Vice-Chairman of State Administration Council Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win Receives Chiefs of ASEAN Air Forces |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/vice-chairman-of-state-administration-council-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-receiv?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D203940677 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 June 2023 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Prime Minister Vice-Senior General Soe Win receives Russian Ambassador to Myanmar who has completed his tour of duty |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-prime-minister-vice-senior-general-soe-win-receives-russian-ambassador-to-myanmar-who-has-completed-his-tour-of-duty?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D191073867 |work=Myanmar National Portal}}</ref><ref>{{Cite news |date=26 January 2024 |title=Powerful BGF leader Protecting Chinese- Gangs at Shwe Kokko Declares Autonomous Zone in Myawaddy – Colonel Chit Thu also ends Karen BGF’s Proxy Role Under the Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/powerful-bgf-leader-protecting-chinese-gangs-shwe-kokko-declares-autonomous-zone-myawaddy |work=Burma News International}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 August 2022 |title=SAC Vice-Chairman Deputy Commander-in-Chief of Defence Services Commander-in-Chief (Army) Vice-Senior General Soe Win attends closing ceremony of International Army Games-2022 |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/9ZewUq5mfR5F/content/sac-vice-chairman-deputy-commander-in-chief-of-defence-services-commander-in-chief-army-vice-senior-general-soe-win-attends-closing-ceremony-of-intern?_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_redirect=https%3A%2F%2Fmyanmar.gov.mm%2Fnews-media%2Fnews%3Fp_p_id%3Dcom_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_cur%3D0%26p_r_p_resetCur%3Dfalse%26_com_liferay_asset_publisher_web_portlet_AssetPublisherPortlet_INSTANCE_9ZewUq5mfR5F_assetEntryId%3D135184278 |work=Myanmar National Portal}}</ref> === ၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ် === ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်းက မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ထိုစဉ်က စခန်း၌ရှိနေသည်ဟု ယူဆရသော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟူသော သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=25 May 2024 |title=SAC Vice-Senior General Soe Win stresses thorough preparation for Dawei SEZ MOI to ensure mutual benefits |url=https://elevenmyanmar.com/news/sac-vice-senior-general-soe-win-stresses-thorough-preparation-for-dawei-sez-moi-to-ensure |work=Eleven Media Group}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 April 2024 |title=Rumours swirl about General Soe Win's fate |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/25/9298 |work=[[Mizzima News]]}}</ref> အထူးသဖြင့် ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် ၎င်းသည် လူမြင်ကွင်းမှ နှစ်ပတ်ကျော်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့သဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ခန့်မှန်းချက်များ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နောက်ဆုံးခရီးစဉ်မှာ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ [[ဗထူးတပ်မြို့]]သို့ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာ[[သင်္ကြန်|သင်္ကြန်ပွဲ]]တော်များသို့ တက်ရောက်ခြင်း မရှိခဲ့သည့်အတွက် ၎င်း၏ အခြေအနေအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် သံသယများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=16 April 2024 |title=Myanmar's dampened and explosive Thingyan water festival celebration |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/16/9043 |work=[[Mizzima News]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sebastian Strangio |date=1 August 2023 |title=Myanmar Junta Extends State of Emergency for Fourth Time |url=https://thediplomat.com/2023/08/myanmar-junta-extends-state-of-emergency-for-fourth-time/ |work=The Diplomat}}</ref> တရားဝင် ငြင်းဆိုမှုများရှိသော်လည်း ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရနိုင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများနှင့် စစ်ရေးရှုံးနိမ့်မှုများကြားတွင် ၎င်းအား စစ်ဘက်ဦးဆောင်မှုနေရာ၌ အစားထိုးရန် ထောက်ခံမှုများ ရှိနေသည်ဟူသော သတင်းများလည်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=His No. 2, Vice Senior General Soe Win, commander-in-chief of the army and deputy head of the State Administration Council (as the junta calls itself), disappeared for nearly a month after an April 3 visit to Ba Htoo, a garrison town in southern Shan State, finally reappearing on state TV's evening news on Monday. |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/sleepless-in-naypyitaw-myanmar-junta-leader-lives-in-fear-of-assassination.html |work=The Irrawaddy}}</ref>သို့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[မော်လမြိုင်မြို့|မော်လမြိုင်]]ရှိ စစ်ဆေးရုံတွင် ဒဏ်ရာရစစ်သည်များကို သွားရောက်ကြည့်ရှုပြီး ဆုငွေများ ပေးအပ်နေသည့် ရုပ်သံသတင်းများ ထွက်ပေါ်လာခြင်းက မရေရာမှုများကို တစ်ခန်းရပ်စေခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |last=Saw Reh |date=16 April 2024 |title=KNLA and allies repel Myanmar junta troops trying to reach Myawaddy |url=https://myanmar-now.org/en/news/knla-and-allies-repel-myanmar-junta-troops-trying-to-reach-myawaddy/ |work=Myanmar Now}}</ref><ref>{{cite web |title=As Myanmar's Military Stumbles, a Top General's Disappearance Fuels Intrigue |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/as-myanmars-military-stumbles-a-top-generals-dissapearance-fuels-intrigue.html |access-date=April 21, 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 July 2023 |title=Wives of Generals Pray for Their Husbands on Myanmar Women's Day |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/wives-of-generals-pray-for-their-husbands-on-myanmar-womens-day.html |work=The Irrawaddy}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 April 2024 |title=He's Back: Myanmar Junta No. 2 Returns With His Sights Set on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hes-back-myanmar-junta-no-2-returns-with-his-sights-set-on-thai-border.html |work=The Irrawaddy}}</ref>ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် တွေ့ဆုံ၍ ထိုင်းနယ်စပ် တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စများကို ဆွေးနွေးခဲ့သလို၊ အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ရှိ အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း စစ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကိုသာ အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=7 May 2022 |title=Junta Watch: Regime Admits It's Not in Full Control; ASEAN Rebuffed, and More |url=https://www.irrawaddy.com/specials/junta-watch/junta-watch-regime-admits-its-not-in-full-control-asean-rebuffed-and-more.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 March 2023 |title=Vice Senior General Soe Win instructs Loikaw military personnel on effective use of weapons and ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/vice-senior-general-soe-win-instructs-loikaw-military-personnel-effective-use-weapons-and |work=Burma News International}}</ref> ဤကဲ့သို့ လူမြင်ကွင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းက ပြင်းထန်သော ဝေဖန်ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်နေသည့် ကာလအတွင်း အခြေအနေကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှင်းလင်းသွားစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=1 April 2023 |title=Myanmar Junta Sacks Commander After Heavy Casualties in Karen State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-sacks-commander-after-heavy-casualties-in-karen-state.html |work=[[The Irrawaddy]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=လူမြင်ကွင်းပြန်ပေါ်လာသည့် ဒုစစ်ခေါင်းဆောင် အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးကို ဆက်ကွပ်ကဲနိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/650318 |access-date=2026-03-12 |website=ရက်အတော်ကြာပျောက်နေခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီရဲ့ ဒုခေါင်းဆောင် စိုးဝင်း လူမြင်ကွင်းကို ပြန်ပေါ်လာပြီး အောင်ဇေယျ စစ်ဆင်ရေးကို နေပြည်တော်ကနေ ကွပ်ကဲလိမ့်မယ်လို့ သုံးသပ်တာတွေ ရှိပါတယ်။အာဏာသိမ်းစစ်ကော… |language=en}}</ref> === တာဝန်ရာထူး အပြောင်းအလဲ === ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ၎င်းတာဝန်ယူထားသည့် နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များထဲက နိုင်ငံတော်အဆင့် ကော်မတီဆယ်ခုခန့်ရှိ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးများကို ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-10 |title=ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းရဲ့ နိုင်ငံရေးတာဝန်တွေ ဦးညိုစောလွှဲယူ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn7636k5vpeo |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း တပ်မတော်၏ ရာထူးတာဝန် ပြောင်းလဲမှုများအရ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် မိမိပူးတွဲတာဝန်ယူထားသော ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]ထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒုစစ်ခေါင်းဆောင်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးကို ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်လွှဲပေး |url=https://burmese.dvb.no/post/749592 |access-date=2026-03-12 |website=စစ်ကောင်စီတပ်မှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ပြီးရင် ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) တာဝန်ကို ဒီကနေ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်းက ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦးကို လွှဲပေးလိုက်တယ်လို့ နေပြည်တော်သတ… |language=en}}</ref> ထိုသို့ လွှဲပြောင်းပြီးနောက် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းသည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်ကိုသာ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၄ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - အာဖဂန်၊ ဆူဒန်တို့နဲ့အတူ မြန်မာကို ပညာရေးဗီဇာ UK ရပ်ဆိုင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c6266rdr3d2t |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ထောက်လှမ်းရေးမှူးချုပ်က တပ်ချုပ်ဖြစ်လာတော့မလား |url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2026/03/06/411596.html |url-status=live |access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆ |website=ဧရာဝတီသတင်းဌာန}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့၌ တပ်မတော်အကြီးအကဲများ ရာထူးတာဝန်လွှဲပြောင်းမှုအရ [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ရာထူးကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇေယျကျော်ထင်၊ သရေစည်သူ [[ကျော်စွာလင်း]]ထံ တာဝန်လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်နှင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)ရာထူးတို့အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်စွာလင်းကိုပူးတွဲခန့်အပ် |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%90/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> == ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သီရိပျံချီ စိုးဝင်း သည် (၀၄-၀၁-၂၀၂၁) လွတ်လပ်ရေးနေ့တွင် “[[သီရိပျံချီ]] ”ဘွဲ့မှ [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “[[သရေစည်သူ]]”သင်္ဂဟဘွဲ့သို့ တိုးမြှင့်၍ “နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်(၂/၂၀၂၁)” ဖြင့် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ အားဖြင့် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]]ဖြစ်သော “[[မဟာသရေစည်သူ|မဟာသရေစည်သူဘွဲ့]]” ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-784|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၂၁၁/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခြင်း|accessdate=2 August 2025|publisher=Myanmar National Portal}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}} {{တပ်မတော်}} {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]] bscnrbr5hjpqxhutk349ux7rirq0y23 0 59754 1027533 1027213 2026-04-25T07:24:00Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/~2026-24798-09|~2026-24798-09]] ([[User talk:~2026-24798-09|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 883367 wikitext text/x-wiki {{Infobox currency | image_1 = Bitcoin.svg | image_title_1 = ဘစ်ကွိုင်ဖောက်သည်၏ လိုဂို | issuing_authority = ဗဟိုမဲ့ | issuing_authority_title = စီမံခန့်ခွဲမှု | date_of_introduction = {{Start date and age|df=yes|2009|1|3}} | using_countries = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း | inflation_title = ငွေကြေးကြီးထွားမှု | inflation_rate = ၂၀၁၉ နှစ်လယ်အထိ ဆယ်မိနစ်တိုင်း block တစ်ခုလျင် ဘစ်ကွိုင် ၁၂.၅ ခုနှုန်း<ref name=quantitative>{{cite web | title = Quantitative Analysis of the Full Bitcoin Transaction Graph | url = http://eprint.iacr.org/2012/584.pdf | publisher = Cryptology ePrint Archive | accessdate = 18 October 2012 | author = Ron Dorit | author2 = Adi Shamir | year=2012}}</ref> | inflation_source_date = | subunit_ratio_3 = {{val|e=-8}} | subunit_name_3 = satoshi<ref name="satoshi unit">{{cite web | title = Cracking the Bitcoin: Digging Into a $131M USD Virtual Currency | url = http://www.dailytech.com/Cracking+the+Bitcoin+Digging+Into+a+131M+USD+Virtual+Currency/article21878.htm | author = Jason Mick | publisher = Daily Tech | date = 12 June 2011 | accessdate = 30 September 2012 | deadurl = no | archivedate = 20 January 2013 | archiveurl = https://archive.today/20130120051306/http://www.dailytech.com/Cracking+the+Bitcoin+Digging+Into+a+131M+USD+Virtual+Currency/article21878.htm }}</ref> | subunit_ratio_2 = {{val|e=-6}} | subunit_name_2 = microbitcoin, bit<ref name="bits unit">{{cite web | title = BitPay, Bitcoin, and where to put that decimal point | url = https://blog.bitpay.com/bitpay-bitcoin-and-where-to-put-that-decimal-point/ | last = Garzik | first = Jeff | date = 2 May 2014 | accessdate = 20 November 2015 | archivedate = 17 November 2015 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20151117024640/https://blog.bitpay.com/bitpay-bitcoin-and-where-to-put-that-decimal-point/ }}</ref> | symbol_subunit_2 = μBTC | subunit_ratio_1 = {{val|e=-3}} | subunit_name_1 = millibitcoin | symbol_subunit_1 = mBTC | symbol = BTC,<ref name = "standardize">{{cite web | publisher = CoinDesk | author = Nermin Hajdarbegovic | date = 7 October 2014 | accessdate = 28 January 2015 | title = Bitcoin Foundation to Standardise Bitcoin Symbol and Code Next Year | url = http://www.coindesk.com/bitcoin-foundation-standardise-bitcoin-symbol-code-next-year/ | archive-date = 5 January 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150105011242/http://www.coindesk.com/bitcoin-foundation-standardise-bitcoin-symbol-code-next-year/ }}</ref> <ref>{{cite news | title = Bitcoin Ticker Available On Bloomberg Terminal For Employees | publisher = TechCrunch | url = http://techcrunch.com/2013/08/09/bitcoin-ticker-available-on-bloomberg-terminal/ | date = 9 August 2013 | author = Romain Dillet | accessdate = 2 November 2014}}</ref> CNNMoney,<ref>{{cite news | title = Bitcoin Composite Quote (XBT) | url = http://money.cnn.com/quote/quote.html?symb=XBT | publisher = CNN | work = CNN Money | accessdate = 2 November 2014}}</ref> and xe.com.<ref>{{cite web | title = XBT - Bitcoin | publisher = xe.com | accessdate = 2 November 2014 | url = http://www.xe.com/currency/xbt-bitcoin?}}</ref> }} '''ဘစ်ကွိုင်''' (အင်္ဂလိပ်: Bitcoin, အတိုကောက်: BTC; သင်္ကေတ: ₿) ) ဆိုသည်မှာ Satoshi Nakamoto ဆိုသူမှ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ်တွင် တီထွင်ပြီး<ref name="paper">{{cite web|url= https://bitcoin.org/bitcoin.pdf |title= Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System |date= October 2008 |publisher= bitcoin.org |accessdate= 28 April 2014|first = Satoshi|last = Nakamoto}}</ref> ၂ဝဝ၉ ခုနှစ်တွင် open-source အဖြစ် ထုတ်ပေးခဲ့သော ဒယ်ဂျစ်တယ် ငွေကြေးပေးချေစနစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{cite web | last = Davis | first = Joshua | title = The Crypto-Currency: Bitcoin and its mysterious inventor | url = http://www.newyorker.com/reporting/2011/10/10/111010fa_fact_davis | work = The New Yorker | date = 10 October 2011 | accessdate = 31 October 2014}}</ref> စနစ်သည် peer-to-peer ဖြစ်သောကြောင့် အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် တိုက်ရိုက် အလွှဲအပြောင်းလုပ်နိုင်သည်။ ငွေကြေးအလွှဲအပြောင်းများအား ''block chain'' ဟုခေါ်သည့် နက်ဝက်အစွန်းများဖြင့် အတည်ပြုသည်။ စနစ်သည် ဗဟိုထိန်းချုပ်မှုမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်သည်။ ယခင် စနစ်များရှိသော်လည်း ဘစ်ကွိုင်အား တခါတရံတွင် ခရိုက်တိုငွေကြေးဟု ခေါ်ကြသည်။<ref name="f_c1">{{cite web | url=http://www.scmp.com/news/world/article/1482245/drug-market-moving-quickly-online-global-user-survey-finds | title=Drug market moving quickly online, global user survey finds | publisher=South China Morning Post Publishers | work=South China Morning Post | date=14 April 2014 | accessdate=7 January 2015}}</ref><ref name="f_c2">{{cite news | url=http://www.telegraph.co.uk/technology/news/10881213/The-coming-digital-anarchy.html | title=The coming digital anarchy | publisher=Telegraph Media Group Limited | work=The Telegraph | date=9 June 2014 | accessdate=7 January 2015 | author=Sparkes, Matthew | location=London}}</ref><ref name="f_c3">{{cite web | first = Kim | last = Lachance Shandrow | url=http://www.entrepreneur.com/article/234340 | title=This Company Is Now the Largest in the World to Accept Bitcoin | publisher=Entrepreneur Media, Inc | work=entrepreneur.com | date=30 May 2014 | accessdate=7 January 2015}}</ref> ဘစ်ကွိုင်အား ဗဟိုထိန်းချုပ်မှုကင်းသော virtual ငွေကြေးဟု ပိုမိုမှန်ကန်စွာ ဖော်ပြကြသည်။<ref name="primer" /><ref name="Reuters101">{{cite web|url = http://site.thomsonreuters.com/business-unit/legal/digital-economy/bitcoin-101.pdf|title = Bitcoin 101 white paper|website = |publisher = Thomson Reuters|last = Sagona-Stophel|first = Katherine|accessdate = 20 November 2015|archivedate = 5 March 2016|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160305152320/http://site.thomsonreuters.com/business-unit/legal/digital-economy/bitcoin-101.pdf}}</ref> ယင်းသည် ဈေးကွက်တန်ဖိုးအားဖြင့် အမြင့်ဆုံးအမျိုးအစားလည်း ဖြစ်သည်။<ref name="WsjVolatile">{{cite news | last = Espinoza | first = Javier | title = Is It Time to Invest in Bitcoin? Cryptocurrencies Are Highly Volatile, but Some Say They Are Worth It | date = 22 September 2014 | url = http://online.wsj.com/articles/how-to-decipher-cryptocurrencies-1411333011 | work = Journal Reports | publisher = The Wall Street Journal | accessdate = 3 November 2014}}</ref> ဘစ်ကွိုင်များအား ကွန်ပျူတာ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းများအား အသုံးချကာ တန်ကြေးအနေဖြင့် ဖန်တီးယူကြသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်အား မိုင်းတူးခြင်း (mining) ဟုခေါ်ပြီး လွှဲပြောင်းခနှင့် ဘစ်ကွိုင် အသစ်များအား ရရှိကြသည်။<ref name="primer">{{cite web | url=http://mercatus.org/sites/default/files/Brito_BitcoinPrimer.pdf | title=Bitcoin: A Primer for Policymakers | publisher=George Mason University | work=Mercatus Center | year=2013 | accessdate=22 October 2013 | author=Jerry Brito and Andrea Castillo | archive-date=21 September 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060724/http://mercatus.org/sites/default/files/Brito_BitcoinPrimer.pdf }}</ref> မိုင်းတူးခြင်းဖြင့် ရရှိသော်လည်း ဘစ်ကွိုင်များအား အခြားငွေကြေး၊<ref>{{cite news|title=What is Bitcoin?|url=http://money.cnn.com/infographic/technology/what-is-bitcoin/|publisher=CNN Money|accessdate=16 November 2015}}</ref> ပစ္စည်း၊ ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် ကုန်သွယ်ဖလှယ်နိုင်သည်။<ref name="bitpay130916">{{cite web | url = http://techcrunch.com/2013/09/16/bitpay-10000-merchants/ | title = BitPay Passes 10,000 Bitcoin-Accepting Merchants On Its Payment Processing Network | author = Natasha Lomas | publisher = Techcrunch.com | work = Techcrunch | date = 16 September 2013 | accessdate = 21 October 2013}}</ref> အသုံးပြုသူများသည် အလွှဲအပြောင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။<ref name="EconOfBTC">{{cite web | url=http://www.weis2013.econinfosec.org/papers/KrollDaveyFeltenWEIS2013.pdf | title=The Economics of Bitcoin Mining, or Bitcoin in the Presence of Adversaries | work=The Twelfth Workshop on the Economics of Information Security (WEIS 2013) | date=11–12 June 2013 | accessdate=8 May 2014 | author=Joshua A. Kroll, Ian C. Davey, Edward W. Felten | quote=A transaction fee is like a tip or gratuity left for the miner. | archivedate=20 August 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130820135451/http://www.weis2013.econinfosec.org/papers/KrollDaveyFeltenWEIS2013.pdf }}</ref> ဘစ်ကွိုင်အား ပေးချေမှုစနစ်အဖြစ် အသုံးပြုလာသည်မှာ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ကုန်သည်များသည်လည်း လက်ခံကုန်သွယ်ရန် လိုလားကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခရစ်ဒစ်ကဒ်ဖြင့် အသုံးပြုမှုထက် ဝန်ဆောင်ခမှာ ၂-၃ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref name="merchantfee">{{cite news | url=http://www.nytimes.com/2013/10/31/technology/bitcoin-pursues-the-mainstream.html | title=Bitcoin Pursues the Mainstream | work=The New York Times | date=30 October 2013 | accessdate=4 November 2013 | author=Wingfield, Nick}}</ref> ခရစ်ဒစ်ကဒ်နှင့် မတူသည်မှာ ဝန်ဆောင်ခသည် ပေးချေသူများမှပေးရပြီး ရောင်းဝယ်သူများမှ မပေးရပေ။ ဘစ်ကွိုင်အား ပြစ်မှုဆိုင်ရာတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် မီဒီယာများ၊ အာဏာပိုင်များအား သတိထားမိစေသည်။ ဘစ်ကွိုင်အား အမေရိကန် အမတ် Rand Paul ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေးသမားအချို့က ထောက်ခံသည်။ သူသည် ဘစ်ကွိုင်ဖြင့် လှူဒါန်းခြင်းကို လက်ခံသူဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|title = Rand Paul Accepts Bitcoin for Presidential Campaign|url = http://www.coindesk.com/rand-paul-presidential-campaign-bitcoin-donations/|publisher = CoinDesk|last = Higgins|first = Stan|date = 7 April 2015|accessdate = 23 October 2015|language = en|archivedate = 31 July 2021|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210731131709/https://www.coindesk.com/rand-paul-presidential-campaign-bitcoin-donations}}</ref> ==ယူနစ်== ဘစ်ကွိုင်စနစ်၏ ယူနစ်မှာ bitcoin ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးအဖြစ် အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ အသေး bitcoin ဟုသုံးပြီး ကွန်ပျူတာနှင့်ဆိုင်သော ဝေါဟာရအတွက် အက္ခရာအကြီး Bitcoin ကိုသုံးသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အရ သင်္ကေတမှာ BTC၊ XBT၊ {{nowrap|[[File:BitcoinSign.svg|9px]]}}<ref name=btcregs>{{cite web | url=http://www.loc.gov/law/help/bitcoin-survey/regulation-of-bitcoin.pdf| title=Regulation of Bitcoin in Selected Jurisdictions | publisher=The Law Library of Congress, Global Legal Research Center | date=January 2014 | accessdate=26 August 2014}}</ref> ဖြစ်ကြသည်။ ပမာဏနည်းသော ဘစ်ကွိုင်အတွက် millibitcoin (mBTC) microbitcoin (µBTC) အစရှိသည်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။ ဘစ်ကွိုင်ငွေကြေးတွင် ၁ ''satoshi'' သည် အနည်းဆုံးပမာဏဖြစ်ပြီး ၁ BTC ၏ ၀.၀၀၀၀၀၀၀၁ ဖြစ်သည်။<ref name="satoshi unit" /> ''millibitcoin'' သည် ၀.၀၀၁ bitcoin နှင့်ညီမျှပြီး ၁ BTC ၏ တစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news | url=http://edition.cnn.com/2014/06/18/business/bitcoin-your-way-to-a-double-espresso/ | title=Bitcoin your way to a double espresso | publisher=CNN | work=cnn.com | date=9 July 2014 | accessdate=23 April 2015 | author=Katie Pisa and Natasha Maguder}}</ref> ''satoshi'' ဆိုသည်မှာ စနစ်အားဖန်တီးသူ ဂျပန်လူမျိုးအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် မှည့်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ==ပိုက်ဆံအိတ်== [[File:Electrum Bitcoin Wallet.png|thumb|left|Electrum ဘစ်ကွိုင် ပိုက်ဆံအိတ်]] [[File:Bitcoin paper wallet generated at bitaddress.jpg|thumb|bitaddress.org တွင် ဘစ်ကွိုင်ပိုက်ဆံအိတ်စာရွက်အား ထုတ်ပေးသည်]] [[File:10elqpi.jpg|thumb|Trezor ဟာဒ်ဝဲလ် ပိုက်ဆံအိတ်]] ဘစ်ကွိုင်များအား စုထားရန် သို့မဟုတ် ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ပိုက်ဆံအိတ် (wallet) ကို အသုံးပြုရသည်။<ref>{{cite web | url = http://www.motherjones.com/politics/2013/04/what-is-bitcoin-explained | title = Bitcoin, Explained | publisher = Mother Jones | work = motherjones.com | date = 10 April 2013 | accessdate = 26 April 2014 | author = Adam Serwer and Dana Liebelson}}</ref> ဆော့ဝဲလ်အား အခြေခံသည့် ပိုက်ဆံအိတ် အွန်လိုင်းဝဘ်ဆိုဒ်အားအခြေခံသည့် ပိုက်ဆံအိတ် ဟာဒ်ဝဲလ်ပိုက်ဆံအိတ် အစရှိသည်ဖြင့် ကွဲပြားသည်။ ဆော့ဝဲလ် ပိုက်ဆံအိတ်တွင်လည်း full client နှင့် lightweight client ဟူ၍ ထပ်မံကွဲပြားသည်။ full client များသည် block chain မှအချက်အလက်များကို အပြည့်အဝ လိုက်ရှာသည်။ ၂၀၁၆ တွင် ၆၀ ဂစ်ဂါဘစ် ပမာဏကျော်ကာ<ref>{{cite web|url=https://bitinfocharts.com/|title=Information about cryptocurrency networks|accessdate= 2 January 2016}}</ref> အချို့သော အသုံးပြုသူများအတွက် အဆင်ပြေမည်မဟုတ်ပေ။ အခြားသော ပိုက်ဆံအိတ်အမျိုးအစားမှာ အွန်လိုင်းအခြေစိုက်ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာဆိုရသော် blockchain.info Coinbase စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ယင်းအမျိုးအစားတွင် အသုံးပြုသူအနေဖြင့် အခြေစိုက်ဆာဗာပေါ်တွင် လုံးဝဥသုံ ယုံကြည်ရပေမည်။ အွန်လိုင်းပိတ်ဆံအိတ်များသည် အသုံးပြုသူများ၏ ဟာဒ်ဝဲလ်များထက် ပိုက်ဆံအိတ်နှင့်ပတ်သက်သောအချက်အလက်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသူ၏ဆာဗာ၌သာ သိမ်းထားသည်။<ref>{{cite news | title = Be Your Own Bank: Bitcoin Wallet for Apple | url = http://www.forbes.com/sites/jonmatonis/2012/04/26/be-your-own-bank-bitcoin-wallet-for-apple/ | author = Jon Matonis | date = 26 April 2012 | accessdate = 17 November 2014 | publisher = Forbes}}</ref><ref>{{cite news|author1=Bill Barhydt|title=3 reasons Wall Street can't stay away from bitcoin|url=http://www.cnbc.com/id/101711220|accessdate=2 April 2015|publisher=NBCUniversal|date=4 Jun 2014}}</ref> အသုံးပြုသူများအတွက်မူ လွယ်ကူနိုင်ကောင်းသည်။ ==တန်ဖိုး အတက်အကျ== ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် Mark T. Williams ၏အဆိုအရ ဘစ်ကွိုင်သည် [[ရွှေ]]ထက် ခုနှစ်ဆ၊ [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]]ထက် ၁၈ ဆ တန်ဖိုးရှိသည်။<ref>{{cite web | url = http://management.bu.edu/files/2014/10/Wlliams-World-Bank-10-21-2014.pdf | title = Virtual Currencies – Bitcoin Risk | publisher = Boston University | work = World Bank Conference Washington DC | date = 21 October 2014 | accessdate = 11 November 2014 | author = Williams, Mark T. | archive-date = 11 November 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141111095526/http://management.bu.edu/files/2014/10/Wlliams-World-Bank-10-21-2014.pdf }}</ref> တန်ဖိုးမြင့်နေခြင်းကို ထိန်းညှိပေးမည့်စနစ်မရှိဟု ဂျပန်လူမျိုး ကျောင်းသားများက ရှင်းပြသည်။<ref>{{cite web|author1=Mitsuru Iwamura|author2=Tsutomu Matsumoto|author3=Kenji Saito|author4=Yukinobu Kitamura|title=Can We Stabilize the Price of Cryptocurrency?: Understanding the Design of Bitcoin and its Potential Competitiveness with the Central Bank Money|url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2519367|website=Social Science Research Network|accessdate=8 January 2015|date=24 July 2014|quote="The first instability stems from an inflexible supply curve of Bitcoin, which amplifies Bitcoin price volatility; the miners’ revenue/reward fully absorbs any price changes. There is no price stabilization mechanism."}}</ref> Forbes မဂ္ဂဇင်း၏ ဂျာနယ်လစ်တစ်ယောက်မှပြောကြားသည်မှာ ဘစ်ကွိုင်သည် ရေရှည်တွင် တန်ဖိုးရှိရန် မသေချာဟုဆိုသည်။<ref>{{cite news |last=Lee |first=Timothy B. |title=Bitcoin Doesn't Have a Deflation Problem |url=http://www.forbes.com/sites/timothylee/2013/04/11/bitcoin-doesnt-have-a-deflation-problem/ |work=Forbes |location= |date=4 November 2013 |accessdate=27 January 2014}}</ref> ကနဦးငွေကြေးတန်ဖိုး မြင့်တက်ခြင်းမှာ ယုတ္တိရှိသည်။ "ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လူတွေဟာ အဲဒီဘစ်ကွိုင် ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲဆိုတာ အတွေ့အကြုံရချင်လို့ပါပဲ"။<ref name="VolatilityFatal">{{cite news | last = Lee | first = Timothy B. | url = http://www.forbes.com/sites/timothylee/2013/04/12/bitcoins-volatility-is-a-disadvantage-but-not-a-fatal-one/ | title = Bitcoin's Volatility Is A Disadvantage, But Not A Fatal One | publisher = Forbes | date = 12 April 2013 | accessdate = 15 November 2014}}</ref> ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်တွင် တန်ဖိုးသည် ဒေါ်လာ ဝ.၃ မှ ၃၂ အထိမြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref name="Leebubble">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/the-switch/wp/2013/11/05/when-will-the-people-who-called-bitcoin-a-bubble-admit-they-were-wrong|title=When will the people who called Bitcoin a bubble admit they were wrong | publisher=The Washington Post|date=5 November 2013|accessdate=10 January 2014|author=Lee, Timothy}}</ref> ၂ဝ၁၂ ခုနှစ်တွင် ဘစ်ကွိုင်တန်ဖိုးသည် စတင်ကာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Liu |first=Alec |url=http://motherboard.vice.com/blog/cyprus-spain-when-governments-take-your-money-bitcoin-looks-really-good |title=When Governments Take Your Money, Bitcoin Looks Really Good |publisher=Motherboard |date=19 March 2013 |accessdate=7 January 2014 |archivedate=7 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140207194506/http://motherboard.vice.com/blog/cyprus-spain-when-governments-take-your-money-bitcoin-looks-really-good }}</ref> ၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ဝဝ အောက်တွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite web | url = http://www.nasdaq.com/article/bitcoin-prices-remain-below-600-amid-bearish-chart-signals-cm376685 | title = Bitcoin prices remain below $600 amid bearish chart signals | publisher = nasdaq.com | date = August 2014 | accessdate = 31 October 2014}}</ref> ၂ဝ၁၃ နိုဝင်ဘာလတွင် ဘစ်ကွိုင်တန်ဖိုး အမြင့်ဆုံး ၁၂၄၂ အထိ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news | url = http://money.cnn.com/2013/11/29/investing/bitcoin-gold/index.html | title = Bitcoin worth almost as much as gold | author = Ben Rooney | date = 29 November 2013 | publisher = CNN | accessdate = 31 October 2014}}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ်တွင် ဘစ်ကွိုင်တန်ဖိုးသည် ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်ကတည်းက အနည်းဆုံးတန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၄ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ မတ်လ ၃ ရက်နေ့အရ ဘစ်ကွိုင်တန်ဖိုးသည် ရွှေဈေးထက် ကျော်လွန်ကာ ယင်း၏တန်ဖိုးသည် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၇ နှစ်စမှစတင်ကာ တစ်ဖြည်းဖြည်းပြန်လည်မြှင့်တက်လာခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဒေါ်လာ ၂၀၀၀၀ ထိ အဆ ၂၀ ဆ ထိုးတက်သွားခဲ့သည်။ ဘစ်ကွိုင်သည် ဈေအတက်အကျအလွန်ကြမ်းပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင်မူ ၃၂၀၀ ဒေါ်လာသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ လက်ရှိအချိန်တွင်မူ ဒေါ်လာ ၁၁,၀၀၀ ခန့်ပေါက်ဈေးရှိနေပြီး ရွှေထက် ၈ဆ ခန့် တန်ဖိုးရှိနေသည်။<ref>{{Cite news |title=Bitcoin value tops gold for first time |url=http://www.bbc.com/news/business-39149475 |newspaper=BBC |date=3 March 2017|access-date =22 April 2017}}</ref><ref>{{Cite news |title=Bitcoin value surpasses gold for the first time |url=http://www.telegraph.co.uk/technology/2017/03/03/bitcoin-value-surpasses-gold-first-time/ |newspaper=Telegraph |date=3 March 2017|access-date=22 April 2017 |first=Mark |last=Molloy}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} [[Category:ဘစ်ကွိုင်]] jxvmfi9a7jp4e8v6lwsjkpmbgw9ol9k 0 72098 1027519 822305 2026-04-25T04:07:40Z Chenzeyan29 141880 1027519 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ပန်ဆန်းမြို့ |other_name = | settlement_type = | image_skyline = | image_map = | map_caption = | pushpin_map= မြန်မာနိုင်ငံ | coordinates_format = dms | coordinates_display = title | coordinates_region = MM-03 | subdivision_type = [[ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name2 = [[မက်မန်းမြို့နယ်]] | subdivision_type3 = [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] | subdivision_name3 = [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] | unit_pref = Imperial |latNS = N |latd = 22 |latm = 10 |lats = 0 |longEW = E |longd = 99 |longm = 11 |longs = 0 | area_total_km2 = |elevation_footnotes = |elevation_m = | elevation_ft = |population = ၁၅၀၀၀ |population_as_of = ၂၀၀၂ |population_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref> | population_density_km2 = auto | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | website = }} '''ပန်ဆန်းမြို့''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ပန်ဆန်းမြို့နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]တွင် ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.english.panglong.org/index.php?option=com_content&view=article&id=5136:tiger-head-says-wa-is-on-board&catid=85:politics&Itemid=266 |title=Shan Herald Agency for News (S.H.A.N) |website=English.panglong.org |date=2016-01-22 |accessdate=2016-02-05 |archivedate=24 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924000842/http://www.english.panglong.org/index.php?option=com_content&view=article&id=5136:tiger-head-says-wa-is-on-board&catid=85:politics&Itemid=266 }}</ref> ပန်ခမ်း (ဗမာ: ပန်ခမ်းမြို့; MLCTS: pan kham: mrui.; တရုတ်: 邦康; မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့ဖျားရှမ်းပြည်နယ်ရှိ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် နယ်စပ်အနီး၊ မန်လျန်မြို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ခါမြစ်ကွေ့တွင် တည်ရှိသည်။ ပန်ခမ်းသည် ရှမ်းပြည်နယ် မက်မန်းခရိုင် ပန်ဆန်းမြို့နယ်၏ အဓိကမြို့ဖြစ်သည်။ ပန်ဆန်းမြို့သည် ဝတပ်မတော်၏ အခြေစိုက်မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ဟိုတယ်များ၊ ဈေးဆိုင်များ၊ စူပါမားကတ်များ၊ ကာရာအိုကေဘားများ၊ ဘိုးလင်းလမ်းနှင့် 24 နာရီ ကာစီနိုများ ရှိသည်။ ကာစီနိုတွင် ဗဟိုပြု၍ အောင်မြင်သောညဘဝတစ်ခုရှိသည်။ ပန်ခမ်းမြို့ရှိ အစားအစာများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ အများဆုံး တင်သွင်းသည်။ အဓိကအားဖြင့် Land Rovers၊ Land Cruisers နှင့် နိုင်ငံခြား ပစ်ကပ်ကားများကို ထိုင်းနိုင်ငံမှ ခိုးသွင်းခဲ့သည်။ ==သမိုင်း== ပန်ခမ်းမြို့သည် ဝပြည်နယ်၏ မြို့တော်အဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ထားသော ဝ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဖြစ်ပြီး ဟိုပန်သည် မြန်မာအစိုးရက ပေးအပ်သော ၎င်း၏မြို့တော်ဖြစ်သည်။ ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) ပြိုကွဲပြီးနောက် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော် (UWSP) ၏ စစ်ရေးယိမ်းအဖွဲ့ (UWSA) မှ ထိန်းချုပ်ထားသည်။[4][5] ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပန်ခမ်းမြို့တွင် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ အာဏာသိမ်းမှု နှစ် ၂၀ ပြည့် အခမ်းအနားကို တပ်မတော် အစိုးရ၊ ကိုးကန့်၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့ (KIO)၊ ရှမ်းပြည်တပ်မတော် မြောက်ပိုင်းနှင့် CPB အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ 6] နောက်တစ်နေ့၊ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပန်ခမ်းမြို့ရှိ အကြီးဆုံးစက်သုံးဆီဆိုင်နှင့် ကျွန်းသစ်တန်ချိန် ၁၀၀၀၀ ကျော်ရှိသည့် ဂိုဒေါင်တွင် မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဝ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သော ဝေရှုးကန်မှ နှစ်ဦးစလုံးက မီးလောင်ခဲ့သည်။ ပန်ခမ်းမှ မက်မန်းအထိ လမ်းသည် ၄၈ မိုင်ရှည်သည်။ ==ကိုးကား== {{Reflist}} ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.geonames.org/1288322/wan-long.html Satellite map] ''GeoNames'' * [http://www.shanland.org/drugs/2003/Images/Panghsang.jpg/image_view_fullscreen Panghsang area map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212000728/http://www.shanland.org/drugs/2003/Images/Panghsang.jpg/image_view_fullscreen |date=12 February 2009 }}''Shan Herald News Agency'' (S.H.A.N.) * [http://www.geopium.org/Myanmar-UWSA-AsiaTimes-chouvy2004.html Myanmar's Wa: Likely Losers in the Opium War] Pierre-Arnaud Chouvy, ''Asia Times'', January 24, 2004 * [http://myanmarlife.blogspot.com/2006/02/panghsang-bridge-to-hidden-city.html Photo: Panghsang - bridge to the hidden city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031020605/http://myanmarlife.blogspot.com/2006/02/panghsang-bridge-to-hidden-city.html |date=31 October 2020 }} Something about Myanmar, February 28, 2006 * [http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15583 Photo: UWSA on parade at Panghsang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812145806/http://irrawaddy.org/article.php?art_id=15583 |date=12 August 2010 }} ''The Irrawaddy'', May 4, 2009 {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] {{Shan-geo-stub}} 1m0d5xkzm3551mpafr7iy0duoxp5ns0 0 72628 1027484 1026865 2026-04-24T19:03:35Z Mkant00 135890 1027484 wikitext text/x-wiki [[File:Mug and Torus morph.gif|thumb|ခွက် နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) တို့သည် အချင်းချင်း ဟိုမီယိုမောဖစ် (homeomorphic) ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဆိုသည်မှာ ခွက်နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲတို့၏ အမှတ်များကြားရှိ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (bijective mapping) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံတွင် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသွားသော ကြားခံပုံပန်းသဏ္ဌာန်များသည် ထိုပုံဖော်မှု၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) သဘောတရားကို သရုပ်ဖော်ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' သည် ရပ်ဝန်း(space) အတွင်းရှိ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ တည်နေရာနှင့် အစီအစဉ်ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော အဓိကနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆက်မပြတ် ပုံပျက်သွားခြင်းများ (continuous deformations) အောက်တွင် မပြောင်းမလဲဘဲ ကျန်ရှိနေသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် အစုသီအိုရီ (set theory) တို့၏ သဘောတရားများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းသည် သီးခြားဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ''geometria situs'' (တည်နေရာ ဂျီဩမေတြီ) သို့မဟုတ် ''analysis situs'' (ဂရိလက်တင်ဘာသာဖြင့် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် တိုပေါ်လော်ဂျီကို အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) နည်းတူ အခြားသော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာအတွက် ဒုတိယမြောက် မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဂျီဩမေတြီ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) နှင့် လီအုပ်စု သီအိုရီ (Lie group theory) တို့အတွက် အထူးပင် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အစုသီအိုရီနှင့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တို့ကိုလည်း များစွာ အထောက်အကူပြု တိုးတက်စေခဲ့သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သဘောတရားမှာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နီးစပ်မှု (nearness) ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalised) ဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် စုဆုံမှတ် (limit) ကဲ့သို့သော သင်္ချာအယူအဆများကို ယေဘုယျပြုသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ အများအပြားကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း၏ တည်ဆောက်ပုံပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် "ပုံပျက်သွားခြင်းများ (deformations)" သို့မဟုတ် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာများအနေဖြင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ဖိခြင်း၊ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း နှင့် ဖိလိမ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။ စက်လုံး (sphere) တစ်ခုနှင့် ကုဗတုံး (cube) တစ်ခုကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) နှင့် လက်ကိုင်ကွင်းတစ်ခုပါသော ခွက်တို့သည်လည်း ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အနက်မှ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အသွင်ပြောင်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ပုံတွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် (torus) ၏ မျက်နှာပြင်သည် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီသဘောအရ ကွဲပြားခြားနားသည်။ စက်လုံးပေါ်ရှိ မည်သည့် မျဉ်းကွေးပိတ် (closed curve) ကိုမဆို အမှတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားရန် အဆက်မပြတ် ကျုံ့ယူသွားနိုင်သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် ပေါ်တွင်မူ မျဉ်းကွေးတိုင်းကို ထိုသို့ပြုလုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ တိုပေါ်လော်ဂျီကို နယ်ပယ်ခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းနယ်ပယ်ခွဲတို့တွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology)၊ ဂျီဩမေတြီသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (geometric topology) အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂရပ်သီအိုရီ (topological graph theory) နှင့် အထုံးသီအိုရီ (knot theory) တို့ ပါဝင်သည်။ အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology သို့မဟုတ် set-theoretic topology) ကို ဤနယ်ပယ်ခွဲများအားလုံး၏ အခြေခံအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကိုပါ အထူးတလည် လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အရေးပါသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) ဖြစ်သည်။ အခြားသော သင်္ချာကတ်တဂိုရီများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homomorphisms) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အရာများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) သည် သဘောတရာကိုက်ညီမှု ရှိသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကြားတွင် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက မိမိ၏ ပြောင်းပြန်ဖန်ရှင် (inverse function) ပါ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသော [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]ကို ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အခြားသော ကတ်တဂိုရီများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) နှင့် သဘောတရား တူညီသည်။ ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်သော ရပ်ဝန်းများကို တိုပေါ်လော်ဂျီ နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားမရနိုင်ပါ။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော ပြဿနာတစ်ခုမှာ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ တည်ရှိခြင်း ရှိမရှိ ဖြစ်သည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == ''တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space)''' <math>(X, \mathcal{T})</math> တစ်ခုတွင် အစု (set) <math>X</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံသော <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ (subsets) စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *(၁) ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> နှင့် <math>X</math> တို့သည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၂) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ (အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိသော) အစုဝင်များ၏ ပေါင်းစပ်စု (union) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၃) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင်များ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (finite intersection) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီးဖြစ်ပါက <math>(X,\mathcal{T})</math> အစား <math>X</math> ဟုသာ ရေးသားသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ၏ အစုဝင်များကို '''အဖွင့်စုများ (open sets)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အစုတစ်ခု၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) သည် အဖွင့်စု ဖြစ်မှသာလျှင် ထိုအစုကို '''အပိတ်စု (closed set)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) နှင့် တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)=== <math>X</math> သည် မည်သည့် အစုမဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>X</math> ၏ အစုပိုင်းအားလုံးပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>2^X</math> သည် <math>X</math> အပေါ် '''တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *အစု {<math>{\emptyset, X}</math>} သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)''' သို့မဟုတ် '''အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ (trivial topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === အကြမ်းတိုပေါ်လော်ဂျီ (coarse topology) နှင့် အသေးစိတ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (fine topology) === တခါတရံတွင် အစုတစ်ခုတည်းအပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ <math>\mathcal{T} \subseteq \mathcal{T}'</math> ဖြစ်သောအခါ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>\mathcal{T}'</math> ထက် '''ပို၍ ကြမ်းသည် (coarser)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}'</math> ကို <math>\mathcal{T}</math> ထက် '''ပို၍ အသေးစိတ်သည် (finer)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကြမ်းသည် နှင့် အသေးစိတ်သည် တို့အစား အချို့က '''ပိုငယ်သည် (smaller)''' နှင့် '''ပိုကြီးသည် (larger)''' သို့မဟုတ် '''ပိုအားနည်းသည် (weaker)''' နှင့် '''ပိုအားကောင်းသည် (stronger)" ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အခြေအစု (Basis for a topology) == လက်တွေ့တွင် တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြမည့်အစား ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရေအတွက်ပိုနည်းသော အဖွင့်စုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ပို၍ လွယ်ကူစေသည်။ အစု <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ ပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>\mathcal{B}</math> သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် '''အခြေအစု (basis)''' ဖြစ်ရန် အောက်ပါ အခြေအနေများနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #<math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>x \in B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ #အကယ်၍ <math>A, B \in \mathcal{B}</math> ဖြစ်ပြီး <math>x \in A \cap B</math> ဖြစ်ပါက <math>x \in C \subseteq A \cap B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>C \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီ <math> \mathcal{T}</math> ဆိုသည်မှာ<math> \mathcal{B}</math> ကို ငုံထားသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီများအနက် အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းဆိုရသော် <math> U \subset X</math> သည် အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီတွင် အဖွင့်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>U </math>အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x </math> အတွက်မဆို <math>x \in B \subseteq U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ <math>x \in B</math> ဖြစ်စေသော <math>\mathcal{B}</math> အတွင်းရှိ အစုများကို <math>x </math>၏ '''အခြေခံ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (basic open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ <math>x </math> ပါဝင်သော အစုများကို <math>x </math>၏ '''အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို <math>\mathcal{T}_x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ == ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ နှင့် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ == === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ၏ အရေးပါသော အတန်းအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရပ်ဝန်းများတွင် အမှတ်များကို ပတ်ဝန်းကျင်များ (neighborhoods) ဖြင့် ခွဲခြားထားနိုင်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများကို ခွဲခြားနိုင်သော ရပ်ဝန်းများ (separated spaces) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုရှိ မတူညီသော အမှတ်အတွဲ <math>x, y \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>x \in U</math> နှင့် <math>y \in V</math> ဖြစ်စေမည့် ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ (disjoint open sets) <math>U, V \subset X</math> တည်ရှိနေခြင်းသည် ထိုရပ်ဝန်း <math>X</math> '''ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ *'''ထောင့်ဖြတ် (diagonal)''' <math>\Delta(X) \subset X \times X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း တစ်ခုဖြစ်နေခြင်းသည် ရပ်ဝန်း <math>X</math> ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>Y</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> ၏ ဂရပ် (graph) သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> နှင့် <math>s : Y \to X</math> တို့သည် <math>f \circ s = \text{id}_Y</math> ဖြစ်သော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ ဖြစ်ပြီး <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ပုံရိပ် (image) <math>s(Y)</math> သည် အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>X \to Z</math> နှင့် <math>Y \to Z</math> တို့အတွက် အကယ်၍ <math>Z</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fibre product) <math>X \times_Z Y</math> သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ (Separated maps) === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ၏ သဘောတရားကို အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ ထောင့်ဖြတ် <math>\Delta : X \to X \times_Y X</math> သည် အပိတ် ပုံဖော်မှု (closed map) တစ်ခုဖြစ်ပါက အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> ကို '''ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ *ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုသည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>\Delta(X) \subset X \times_Y X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တစ်ခုတည်းသို့ ပုံဖော်ထားသော <math>X</math> အတွင်းမှ မည်သည့် မတူညီသော အမှတ်များ <math>x, x' \in X</math> မဆိုတွင် ဘုံမပါသော အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (disjoint open neighbourhoods) ရှိရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့်လည်း ထပ်တူညီသည်။ *အကယ်၍ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> မဆိုသည် အလိုအလျောက် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သွားသည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>Y' \to Y</math> တစ်လျှောက်မဆိုရှိ ၎င်း၏ '''အခြေပြောင်းလဲခြင်း (base change)''' <math>Y' \times_Y X \to Y'</math> သည်လည်း ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်။ [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category: သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} tft0al7w1183c06ab7mfcdyhf3kksod 1027485 1027484 2026-04-24T19:17:37Z Mkant00 135890 1027485 wikitext text/x-wiki [[File:Mug and Torus morph.gif|thumb|ခွက် နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) တို့သည် အချင်းချင်း ဟိုမီယိုမောဖစ် (homeomorphic) ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဆိုသည်မှာ ခွက်နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲတို့၏ အမှတ်များကြားရှိ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (bijective mapping) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံတွင် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသွားသော ကြားခံပုံပန်းသဏ္ဌာန်များသည် ထိုပုံဖော်မှု၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) သဘောတရားကို သရုပ်ဖော်ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' သည် ရပ်ဝန်း(space) အတွင်းရှိ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ တည်နေရာနှင့် အစီအစဉ်ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော အဓိကနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆက်မပြတ် ပုံပျက်သွားခြင်းများ (continuous deformations) အောက်တွင် မပြောင်းမလဲဘဲ ကျန်ရှိနေသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် အစုသီအိုရီ (set theory) တို့၏ သဘောတရားများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းသည် သီးခြားဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ''geometria situs'' (တည်နေရာ ဂျီဩမေတြီ) သို့မဟုတ် ''analysis situs'' (ဂရိလက်တင်ဘာသာဖြင့် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် တိုပေါ်လော်ဂျီကို အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) နည်းတူ အခြားသော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာအတွက် ဒုတိယမြောက် မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဂျီဩမေတြီ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) နှင့် လီအုပ်စု သီအိုရီ (Lie group theory) တို့အတွက် အထူးပင် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အစုသီအိုရီနှင့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တို့ကိုလည်း များစွာ အထောက်အကူပြု တိုးတက်စေခဲ့သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သဘောတရားမှာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နီးစပ်မှု (nearness) ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalised) ဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် စုဆုံမှတ် (limit) ကဲ့သို့သော သင်္ချာအယူအဆများကို ယေဘုယျပြုသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ အများအပြားကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း၏ တည်ဆောက်ပုံပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် "ပုံပျက်သွားခြင်းများ (deformations)" သို့မဟုတ် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာများအနေဖြင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ဖိခြင်း၊ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း နှင့် ဖိလိမ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။ စက်လုံး (sphere) တစ်ခုနှင့် ကုဗတုံး (cube) တစ်ခုကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) နှင့် လက်ကိုင်ကွင်းတစ်ခုပါသော ခွက်တို့သည်လည်း ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အနက်မှ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အသွင်ပြောင်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ပုံတွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် (torus) ၏ မျက်နှာပြင်သည် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီသဘောအရ ကွဲပြားခြားနားသည်။ စက်လုံးပေါ်ရှိ မည်သည့် မျဉ်းကွေးပိတ် (closed curve) ကိုမဆို အမှတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားရန် အဆက်မပြတ် ကျုံ့ယူသွားနိုင်သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် ပေါ်တွင်မူ မျဉ်းကွေးတိုင်းကို ထိုသို့ပြုလုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ တိုပေါ်လော်ဂျီကို နယ်ပယ်ခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းနယ်ပယ်ခွဲတို့တွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology)၊ ဂျီဩမေတြီသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (geometric topology) အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂရပ်သီအိုရီ (topological graph theory) နှင့် အထုံးသီအိုရီ (knot theory) တို့ ပါဝင်သည်။ အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology သို့မဟုတ် set-theoretic topology) ကို ဤနယ်ပယ်ခွဲများအားလုံး၏ အခြေခံအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကိုပါ အထူးတလည် လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အရေးပါသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) ဖြစ်သည်။ အခြားသော သင်္ချာကတ်တဂိုရီများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homomorphisms) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အရာများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) သည် သဘောတရာကိုက်ညီမှု ရှိသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကြားတွင် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက မိမိ၏ ပြောင်းပြန်ဖန်ရှင် (inverse function) ပါ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသော [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]ကို ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အခြားသော ကတ်တဂိုရီများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) နှင့် သဘောတရား တူညီသည်။ ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်သော ရပ်ဝန်းများကို တိုပေါ်လော်ဂျီ နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားမရနိုင်ပါ။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော ပြဿနာတစ်ခုမှာ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ တည်ရှိခြင်း ရှိမရှိ ဖြစ်သည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == ''တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space)''' <math>(X, \mathcal{T})</math> တစ်ခုတွင် အစု (set) <math>X</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံသော <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ (subsets) စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *(၁) ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> နှင့် <math>X</math> တို့သည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၂) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ (အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိသော) အစုဝင်များ၏ ပေါင်းစပ်စု (union) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၃) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင်များ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (finite intersection) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီးဖြစ်ပါက <math>(X,\mathcal{T})</math> အစား <math>X</math> ဟုသာ ရေးသားသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ၏ အစုဝင်များကို '''အဖွင့်စုများ (open sets)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အစုတစ်ခု၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) သည် အဖွင့်စု ဖြစ်မှသာလျှင် ထိုအစုကို '''အပိတ်စု (closed set)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) နှင့် တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)=== <math>X</math> သည် မည်သည့် အစုမဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>X</math> ၏ အစုပိုင်းအားလုံးပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>2^X</math> သည် <math>X</math> အပေါ် '''တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *အစု {<math>{\emptyset, X}</math>} သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)''' သို့မဟုတ် '''အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ (trivial topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === အကြမ်းတိုပေါ်လော်ဂျီ (coarse topology) နှင့် အသေးစိတ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (fine topology) === တခါတရံတွင် အစုတစ်ခုတည်းအပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ <math>\mathcal{T} \subseteq \mathcal{T}'</math> ဖြစ်သောအခါ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>\mathcal{T}'</math> ထက် '''ပို၍ ကြမ်းသည် (coarser)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}'</math> ကို <math>\mathcal{T}</math> ထက် '''ပို၍ အသေးစိတ်သည် (finer)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကြမ်းသည် နှင့် အသေးစိတ်သည် တို့အစား အချို့က '''ပိုငယ်သည် (smaller)''' နှင့် '''ပိုကြီးသည် (larger)''' သို့မဟုတ် '''ပိုအားနည်းသည် (weaker)''' နှင့် '''ပိုအားကောင်းသည် (stronger)" ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အခြေအစု (Basis for a topology) == လက်တွေ့တွင် တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြမည့်အစား ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရေအတွက်ပိုနည်းသော အဖွင့်စုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ပို၍ လွယ်ကူစေသည်။ အစု <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ ပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>\mathcal{B}</math> သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် '''အခြေအစု (basis)''' ဖြစ်ရန် အောက်ပါ အခြေအနေများနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #<math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>x \in B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ #အကယ်၍ <math>A, B \in \mathcal{B}</math> ဖြစ်ပြီး <math>x \in A \cap B</math> ဖြစ်ပါက <math>x \in C \subseteq A \cap B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>C \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီ <math> \mathcal{T}</math> ဆိုသည်မှာ<math> \mathcal{B}</math> ကို ငုံထားသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီများအနက် အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းဆိုရသော် <math> U \subset X</math> သည် အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီတွင် အဖွင့်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>U </math>အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x </math> အတွက်မဆို <math>x \in B \subseteq U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ <math>x \in B</math> ဖြစ်စေသော <math>\mathcal{B}</math> အတွင်းရှိ အစုများကို <math>x </math>၏ '''အခြေခံ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (basic open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ <math>x </math> ပါဝင်သော အစုများကို <math>x </math>၏ '''အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို <math>\mathcal{T}_x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ === အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းများ (Metric spaces) === <math>X</math> သည် မည်သည့် အစု (set) မဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုံဖော်မှု (mapping) <math>d:X\times X\rightarrow\mathbb{R}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''အတိုင်းဆ (metric)''' ဟု ခေါ်သည်။ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \chi\in X</math> အတွက်မဆို *(M1) <math>d(\varphi,\psi)\ge0</math> (အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု - Positivity) *(M2) <math>d(\varphi,\psi)=0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>\varphi=\psi</math> ဖြစ်သည် (တိကျသေချာမှု - Definiteness) *(M3) <math>d(\varphi,\psi)=d(\psi,\varphi)</math> (အချိုးညီမှု - Symmetry) *(M4) <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\chi)+d(\chi,\psi)</math> (တြိဂံ မညီမျှခြင်း - Triangle inequality) ဤကဲ့သို့ အတိုင်းဆ တပ်ဆင်ထားသော အစုစုံတွဲ <math>(X, d)</math> ကို '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်တစ်ခုဖြစ်သော <math>\varphi</math> နှင့် <math>r>0</math> တို့အတွက် အစု <math>B(\varphi;r):=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)<r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အဖွင့်စက်လုံး (open ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ အဆိုပါ စက်လုံးများဖြစ်သော <math>\{B(\varphi;r)}\</math> အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် အခြေအစုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုတိုပေါ်လော်ဂျီကို '''အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီ (metric topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းဆတစ်ခု ပါဝင်သော မည်သည့်အစုမဆိုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ရှိသော ရပ်ဝန်း <math>Y</math> အပေါ်တွင် အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီနှင့် <math>\mathcal{T}</math> တို့ ထပ်တူကျစေမည့် အတိုင်းဆ <math>d</math> တစ်ခု ရှိနေပါက ထိုရပ်ဝန်း <math>Y</math> ကို '''အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်သည်(metrizable)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ == ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ နှင့် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ == === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ၏ အရေးပါသော အတန်းအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရပ်ဝန်းများတွင် အမှတ်များကို ပတ်ဝန်းကျင်များ (neighborhoods) ဖြင့် ခွဲခြားထားနိုင်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများကို ခွဲခြားနိုင်သော ရပ်ဝန်းများ (separated spaces) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုရှိ မတူညီသော အမှတ်အတွဲ <math>x, y \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>x \in U</math> နှင့် <math>y \in V</math> ဖြစ်စေမည့် ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ (disjoint open sets) <math>U, V \subset X</math> တည်ရှိနေခြင်းသည် ထိုရပ်ဝန်း <math>X</math> '''ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ *'''ထောင့်ဖြတ် (diagonal)''' <math>\Delta(X) \subset X \times X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း တစ်ခုဖြစ်နေခြင်းသည် ရပ်ဝန်း <math>X</math> ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>Y</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> ၏ ဂရပ် (graph) သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> နှင့် <math>s : Y \to X</math> တို့သည် <math>f \circ s = \text{id}_Y</math> ဖြစ်သော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ ဖြစ်ပြီး <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ပုံရိပ် (image) <math>s(Y)</math> သည် အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>X \to Z</math> နှင့် <math>Y \to Z</math> တို့အတွက် အကယ်၍ <math>Z</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fibre product) <math>X \times_Z Y</math> သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ (Separated maps) === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ၏ သဘောတရားကို အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ ထောင့်ဖြတ် <math>\Delta : X \to X \times_Y X</math> သည် အပိတ် ပုံဖော်မှု (closed map) တစ်ခုဖြစ်ပါက အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> ကို '''ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ *ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုသည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>\Delta(X) \subset X \times_Y X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တစ်ခုတည်းသို့ ပုံဖော်ထားသော <math>X</math> အတွင်းမှ မည်သည့် မတူညီသော အမှတ်များ <math>x, x' \in X</math> မဆိုတွင် ဘုံမပါသော အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (disjoint open neighbourhoods) ရှိရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့်လည်း ထပ်တူညီသည်။ *အကယ်၍ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> မဆိုသည် အလိုအလျောက် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သွားသည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>Y' \to Y</math> တစ်လျှောက်မဆိုရှိ ၎င်း၏ '''အခြေပြောင်းလဲခြင်း (base change)''' <math>Y' \times_Y X \to Y'</math> သည်လည်း ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်။ [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category: သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} fl6jvphrftyh6v9rhu9uykrzwh9j8ys 1027487 1027485 2026-04-24T19:31:46Z Mkant00 135890 1027487 wikitext text/x-wiki [[File:Mug and Torus morph.gif|thumb|ခွက် နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) တို့သည် အချင်းချင်း ဟိုမီယိုမောဖစ် (homeomorphic) ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဆိုသည်မှာ ခွက်နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲတို့၏ အမှတ်များကြားရှိ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (bijective mapping) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံတွင် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသွားသော ကြားခံပုံပန်းသဏ္ဌာန်များသည် ထိုပုံဖော်မှု၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) သဘောတရားကို သရုပ်ဖော်ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' သည် ရပ်ဝန်း(space) အတွင်းရှိ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ တည်နေရာနှင့် အစီအစဉ်ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော အဓိကနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆက်မပြတ် ပုံပျက်သွားခြင်းများ (continuous deformations) အောက်တွင် မပြောင်းမလဲဘဲ ကျန်ရှိနေသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် အစုသီအိုရီ (set theory) တို့၏ သဘောတရားများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းသည် သီးခြားဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ''geometria situs'' (တည်နေရာ ဂျီဩမေတြီ) သို့မဟုတ် ''analysis situs'' (ဂရိလက်တင်ဘာသာဖြင့် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် တိုပေါ်လော်ဂျီကို အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) နည်းတူ အခြားသော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာအတွက် ဒုတိယမြောက် မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဂျီဩမေတြီ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) နှင့် လီအုပ်စု သီအိုရီ (Lie group theory) တို့အတွက် အထူးပင် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အစုသီအိုရီနှင့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တို့ကိုလည်း များစွာ အထောက်အကူပြု တိုးတက်စေခဲ့သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သဘောတရားမှာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နီးစပ်မှု (nearness) ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalised) ဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် စုဆုံမှတ် (limit) ကဲ့သို့သော သင်္ချာအယူအဆများကို ယေဘုယျပြုသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ အများအပြားကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း၏ တည်ဆောက်ပုံပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် "ပုံပျက်သွားခြင်းများ (deformations)" သို့မဟုတ် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာများအနေဖြင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ဖိခြင်း၊ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း နှင့် ဖိလိမ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။ စက်လုံး (sphere) တစ်ခုနှင့် ကုဗတုံး (cube) တစ်ခုကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) နှင့် လက်ကိုင်ကွင်းတစ်ခုပါသော ခွက်တို့သည်လည်း ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အနက်မှ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အသွင်ပြောင်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ပုံတွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် (torus) ၏ မျက်နှာပြင်သည် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီသဘောအရ ကွဲပြားခြားနားသည်။ စက်လုံးပေါ်ရှိ မည်သည့် မျဉ်းကွေးပိတ် (closed curve) ကိုမဆို အမှတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားရန် အဆက်မပြတ် ကျုံ့ယူသွားနိုင်သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် ပေါ်တွင်မူ မျဉ်းကွေးတိုင်းကို ထိုသို့ပြုလုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ တိုပေါ်လော်ဂျီကို နယ်ပယ်ခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းနယ်ပယ်ခွဲတို့တွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology)၊ ဂျီဩမေတြီသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (geometric topology) အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂရပ်သီအိုရီ (topological graph theory) နှင့် အထုံးသီအိုရီ (knot theory) တို့ ပါဝင်သည်။ အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology သို့မဟုတ် set-theoretic topology) ကို ဤနယ်ပယ်ခွဲများအားလုံး၏ အခြေခံအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကိုပါ အထူးတလည် လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အရေးပါသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) ဖြစ်သည်။ အခြားသော သင်္ချာကတ်တဂိုရီများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homomorphisms) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အရာများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) သည် သဘောတရာကိုက်ညီမှု ရှိသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကြားတွင် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက မိမိ၏ ပြောင်းပြန်ဖန်ရှင် (inverse function) ပါ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသော [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]ကို ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အခြားသော ကတ်တဂိုရီများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) နှင့် သဘောတရား တူညီသည်။ ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်သော ရပ်ဝန်းများကို တိုပေါ်လော်ဂျီ နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားမရနိုင်ပါ။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော ပြဿနာတစ်ခုမှာ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ တည်ရှိခြင်း ရှိမရှိ ဖြစ်သည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == ''တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space)''' <math>(X, \mathcal{T})</math> တစ်ခုတွင် အစု (set) <math>X</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံသော <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ (subsets) စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *(၁) ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> နှင့် <math>X</math> တို့သည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၂) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ (အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိသော) အစုဝင်များ၏ ပေါင်းစပ်စု (union) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၃) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင်များ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (finite intersection) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီးဖြစ်ပါက <math>(X,\mathcal{T})</math> အစား <math>X</math> ဟုသာ ရေးသားသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ၏ အစုဝင်များကို '''အဖွင့်စုများ (open sets)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အစုတစ်ခု၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) သည် အဖွင့်စု ဖြစ်မှသာလျှင် ထိုအစုကို '''အပိတ်စု (closed set)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) နှင့် တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)=== <math>X</math> သည် မည်သည့် အစုမဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>X</math> ၏ အစုပိုင်းအားလုံးပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>2^X</math> သည် <math>X</math> အပေါ် '''တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *အစု {<math>{\emptyset, X}</math>} သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)''' သို့မဟုတ် '''အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ (trivial topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === အကြမ်းတိုပေါ်လော်ဂျီ (coarse topology) နှင့် အသေးစိတ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (fine topology) === တခါတရံတွင် အစုတစ်ခုတည်းအပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ <math>\mathcal{T} \subseteq \mathcal{T}'</math> ဖြစ်သောအခါ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>\mathcal{T}'</math> ထက် '''ပို၍ ကြမ်းသည် (coarser)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}'</math> ကို <math>\mathcal{T}</math> ထက် '''ပို၍ အသေးစိတ်သည် (finer)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကြမ်းသည် နှင့် အသေးစိတ်သည် တို့အစား အချို့က '''ပိုငယ်သည် (smaller)''' နှင့် '''ပိုကြီးသည် (larger)''' သို့မဟုတ် '''ပိုအားနည်းသည် (weaker)''' နှင့် '''ပိုအားကောင်းသည် (stronger)" ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အခြေအစု (Basis for a topology) == လက်တွေ့တွင် တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြမည့်အစား ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရေအတွက်ပိုနည်းသော အဖွင့်စုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ပို၍ လွယ်ကူစေသည်။ အစု <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ ပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>\mathcal{B}</math> သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် '''အခြေအစု (basis)''' ဖြစ်ရန် အောက်ပါ အခြေအနေများနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #<math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>x \in B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ #အကယ်၍ <math>A, B \in \mathcal{B}</math> ဖြစ်ပြီး <math>x \in A \cap B</math> ဖြစ်ပါက <math>x \in C \subseteq A \cap B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>C \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီ <math> \mathcal{T}</math> ဆိုသည်မှာ<math> \mathcal{B}</math> ကို ငုံထားသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီများအနက် အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းဆိုရသော် <math> U \subset X</math> သည် အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီတွင် အဖွင့်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>U </math>အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x </math> အတွက်မဆို <math>x \in B \subseteq U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ <math>x \in B</math> ဖြစ်စေသော <math>\mathcal{B}</math> အတွင်းရှိ အစုများကို <math>x </math>၏ '''အခြေခံ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (basic open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ <math>x </math> ပါဝင်သော အစုများကို <math>x </math>၏ '''အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို <math>\mathcal{T}_x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ === အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းများ (Metric spaces) === <math>X</math> သည် မည်သည့် အစု (set) မဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုံဖော်မှု (mapping) <math>d:X\times X\rightarrow\mathbb{R}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''အတိုင်းဆ (metric)''' ဟု ခေါ်သည်။ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \chi\in X</math> အတွက်မဆို *(M1) <math>d(\varphi,\psi)\ge0</math> (အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု - Positivity) *(M2) <math>d(\varphi,\psi)=0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>\varphi=\psi</math> ဖြစ်သည် (တိကျသေချာမှု - Definiteness) *(M3) <math>d(\varphi,\psi)=d(\psi,\varphi)</math> (အချိုးညီမှု - Symmetry) *(M4) <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\chi)+d(\chi,\psi)</math> (တြိဂံ မညီမျှခြင်း - Triangle inequality) ဤကဲ့သို့ အတိုင်းဆ တပ်ဆင်ထားသော အစုစုံတွဲ <math>(X, d)</math> ကို '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်တစ်ခုဖြစ်သော <math>\varphi</math> နှင့် <math>r>0</math> တို့အတွက် အစု <math>B(\varphi;r):=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)<r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အဖွင့်စက်လုံး (open ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ အဆိုပါ စက်လုံးများဖြစ်သော <math>\{B(\varphi;r)}\</math> အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် အခြေအစုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုတိုပေါ်လော်ဂျီကို '''အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီ (metric topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းဆတစ်ခု ပါဝင်သော မည်သည့်အစုမဆိုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ရှိသော ရပ်ဝန်း <math>Y</math> အပေါ်တွင် အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီနှင့် <math>\mathcal{T}</math> တို့ ထပ်တူကျစေမည့် အတိုင်းဆ <math>d</math> တစ်ခု ရှိနေပါက ထိုရပ်ဝန်း <math>Y</math> ကို '''အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်သည်(metrizable)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ မည်သည့် အစုပိုင်း (subset) မဆိုသည်လည်း အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သာမန် '''ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် (Euclidean distance function) '''ပါဝင်သော <math> \mathbb{R}^n</math> သည် အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အစုပိုင်းများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအတွက် ဥပမာကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် '''ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line)''' <math>\mathbb{R}</math> ၊ '''ယူနစ် အပိုင်းအခြား (unit interval)''' I := [0,1] ၊ '''အပိတ် ယူနစ်စက်လုံး (closed unit ball)''' <math> \mathcal{D}^n := \{(x_1, \ldots, x_n) \in \mathbb{R}^n | x_1^2 + \ldots + x_n^2 \le 1\}</math> နှင့် ''' အတိုင်းအတာ <math>n </math> ခုရှိသော စက်လုံးမျက်နှာပြင် (n sphere)''' <math>S^n := \{(x_1, \ldots, x_{n+1}) \in \mathbb{R}^{n+1} | x_1^2 + \ldots + x_{n+1}^2 = 1\}</math> တို့သည် အရေးပါသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ == ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ နှင့် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ == === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ၏ အရေးပါသော အတန်းအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရပ်ဝန်းများတွင် အမှတ်များကို ပတ်ဝန်းကျင်များ (neighborhoods) ဖြင့် ခွဲခြားထားနိုင်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများကို ခွဲခြားနိုင်သော ရပ်ဝန်းများ (separated spaces) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုရှိ မတူညီသော အမှတ်အတွဲ <math>x, y \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>x \in U</math> နှင့် <math>y \in V</math> ဖြစ်စေမည့် ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ (disjoint open sets) <math>U, V \subset X</math> တည်ရှိနေခြင်းသည် ထိုရပ်ဝန်း <math>X</math> '''ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ *'''ထောင့်ဖြတ် (diagonal)''' <math>\Delta(X) \subset X \times X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း တစ်ခုဖြစ်နေခြင်းသည် ရပ်ဝန်း <math>X</math> ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>Y</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> ၏ ဂရပ် (graph) သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> နှင့် <math>s : Y \to X</math> တို့သည် <math>f \circ s = \text{id}_Y</math> ဖြစ်သော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ ဖြစ်ပြီး <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ပုံရိပ် (image) <math>s(Y)</math> သည် အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>X \to Z</math> နှင့် <math>Y \to Z</math> တို့အတွက် အကယ်၍ <math>Z</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fibre product) <math>X \times_Z Y</math> သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ (Separated maps) === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ၏ သဘောတရားကို အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ ထောင့်ဖြတ် <math>\Delta : X \to X \times_Y X</math> သည် အပိတ် ပုံဖော်မှု (closed map) တစ်ခုဖြစ်ပါက အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> ကို '''ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ *ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုသည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>\Delta(X) \subset X \times_Y X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တစ်ခုတည်းသို့ ပုံဖော်ထားသော <math>X</math> အတွင်းမှ မည်သည့် မတူညီသော အမှတ်များ <math>x, x' \in X</math> မဆိုတွင် ဘုံမပါသော အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (disjoint open neighbourhoods) ရှိရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့်လည်း ထပ်တူညီသည်။ *အကယ်၍ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> မဆိုသည် အလိုအလျောက် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သွားသည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>Y' \to Y</math> တစ်လျှောက်မဆိုရှိ ၎င်း၏ '''အခြေပြောင်းလဲခြင်း (base change)''' <math>Y' \times_Y X \to Y'</math> သည်လည်း ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်။ [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category: သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} n5ybwpdychf74tg8o62rvcgsf0q6s83 1027488 1027487 2026-04-24T19:39:13Z Mkant00 135890 1027488 wikitext text/x-wiki [[File:Mug and Torus morph.gif|thumb|ခွက် နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) တို့သည် အချင်းချင်း ဟိုမီယိုမောဖစ် (homeomorphic) ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဆိုသည်မှာ ခွက်နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲတို့၏ အမှတ်များကြားရှိ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (bijective mapping) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံတွင် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသွားသော ကြားခံပုံပန်းသဏ္ဌာန်များသည် ထိုပုံဖော်မှု၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) သဘောတရားကို သရုပ်ဖော်ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' သည် ရပ်ဝန်း(space) အတွင်းရှိ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ တည်နေရာနှင့် အစီအစဉ်ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော အဓိကနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆက်မပြတ် ပုံပျက်သွားခြင်းများ (continuous deformations) အောက်တွင် မပြောင်းမလဲဘဲ ကျန်ရှိနေသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် အစုသီအိုရီ (set theory) တို့၏ သဘောတရားများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းသည် သီးခြားဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ''geometria situs'' (တည်နေရာ ဂျီဩမေတြီ) သို့မဟုတ် ''analysis situs'' (ဂရိလက်တင်ဘာသာဖြင့် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် တိုပေါ်လော်ဂျီကို အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) နည်းတူ အခြားသော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာအတွက် ဒုတိယမြောက် မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဂျီဩမေတြီ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) နှင့် လီအုပ်စု သီအိုရီ (Lie group theory) တို့အတွက် အထူးပင် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အစုသီအိုရီနှင့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တို့ကိုလည်း များစွာ အထောက်အကူပြု တိုးတက်စေခဲ့သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သဘောတရားမှာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နီးစပ်မှု (nearness) ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalised) ဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် စုဆုံမှတ် (limit) ကဲ့သို့သော သင်္ချာအယူအဆများကို ယေဘုယျပြုသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ အများအပြားကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း၏ တည်ဆောက်ပုံပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် "ပုံပျက်သွားခြင်းများ (deformations)" သို့မဟုတ် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာများအနေဖြင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ဖိခြင်း၊ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း နှင့် ဖိလိမ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။ စက်လုံး (sphere) တစ်ခုနှင့် ကုဗတုံး (cube) တစ်ခုကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) နှင့် လက်ကိုင်ကွင်းတစ်ခုပါသော ခွက်တို့သည်လည်း ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အနက်မှ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အသွင်ပြောင်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ပုံတွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် (torus) ၏ မျက်နှာပြင်သည် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီသဘောအရ ကွဲပြားခြားနားသည်။ စက်လုံးပေါ်ရှိ မည်သည့် မျဉ်းကွေးပိတ် (closed curve) ကိုမဆို အမှတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားရန် အဆက်မပြတ် ကျုံ့ယူသွားနိုင်သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် ပေါ်တွင်မူ မျဉ်းကွေးတိုင်းကို ထိုသို့ပြုလုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ တိုပေါ်လော်ဂျီကို နယ်ပယ်ခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းနယ်ပယ်ခွဲတို့တွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology)၊ ဂျီဩမေတြီသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (geometric topology) အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂရပ်သီအိုရီ (topological graph theory) နှင့် အထုံးသီအိုရီ (knot theory) တို့ ပါဝင်သည်။ အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology သို့မဟုတ် set-theoretic topology) ကို ဤနယ်ပယ်ခွဲများအားလုံး၏ အခြေခံအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကိုပါ အထူးတလည် လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အရေးပါသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) ဖြစ်သည်။ အခြားသော သင်္ချာကတ်တဂိုရီများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homomorphisms) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အရာများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) သည် သဘောတရာကိုက်ညီမှု ရှိသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကြားတွင် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက မိမိ၏ ပြောင်းပြန်ဖန်ရှင် (inverse function) ပါ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသော [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]ကို ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အခြားသော ကတ်တဂိုရီများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) နှင့် သဘောတရား တူညီသည်။ ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်သော ရပ်ဝန်းများကို တိုပေါ်လော်ဂျီ နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားမရနိုင်ပါ။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော ပြဿနာတစ်ခုမှာ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ တည်ရှိခြင်း ရှိမရှိ ဖြစ်သည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == ''တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space)''' <math>(X, \mathcal{T})</math> တစ်ခုတွင် အစု (set) <math>X</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံသော <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ (subsets) စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *(၁) ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> နှင့် <math>X</math> တို့သည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၂) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ (အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိသော) အစုဝင်များ၏ ပေါင်းစပ်စု (union) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၃) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင်များ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (finite intersection) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီးဖြစ်ပါက <math>(X,\mathcal{T})</math> အစား <math>X</math> ဟုသာ ရေးသားသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ၏ အစုဝင်များကို '''အဖွင့်စုများ (open sets)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အစုတစ်ခု၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) သည် အဖွင့်စု ဖြစ်မှသာလျှင် ထိုအစုကို '''အပိတ်စု (closed set)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) နှင့် တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)=== <math>X</math> သည် မည်သည့် အစုမဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>X</math> ၏ အစုပိုင်းအားလုံးပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>2^X</math> သည် <math>X</math> အပေါ် '''တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *အစု {<math>{\emptyset, X}</math>} သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)''' သို့မဟုတ် '''အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ (trivial topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === အကြမ်းတိုပေါ်လော်ဂျီ (coarse topology) နှင့် အသေးစိတ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (fine topology) === တခါတရံတွင် အစုတစ်ခုတည်းအပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ <math>\mathcal{T} \subseteq \mathcal{T}'</math> ဖြစ်သောအခါ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>\mathcal{T}'</math> ထက် '''ပို၍ ကြမ်းသည် (coarser)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}'</math> ကို <math>\mathcal{T}</math> ထက် '''ပို၍ အသေးစိတ်သည် (finer)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကြမ်းသည် နှင့် အသေးစိတ်သည် တို့အစား အချို့က '''ပိုငယ်သည် (smaller)''' နှင့် '''ပိုကြီးသည် (larger)''' သို့မဟုတ် '''ပိုအားနည်းသည် (weaker)''' နှင့် '''ပိုအားကောင်းသည် (stronger)" ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အခြေအစု (Basis for a topology) == လက်တွေ့တွင် တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြမည့်အစား ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရေအတွက်ပိုနည်းသော အဖွင့်စုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ပို၍ လွယ်ကူစေသည်။ အစု <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ ပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>\mathcal{B}</math> သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် '''အခြေအစု (basis)''' ဖြစ်ရန် အောက်ပါ အခြေအနေများနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #<math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>x \in B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ #အကယ်၍ <math>A, B \in \mathcal{B}</math> ဖြစ်ပြီး <math>x \in A \cap B</math> ဖြစ်ပါက <math>x \in C \subseteq A \cap B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>C \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီ <math> \mathcal{T}</math> ဆိုသည်မှာ<math> \mathcal{B}</math> ကို ငုံထားသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီများအနက် အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းဆိုရသော် <math> U \subset X</math> သည် အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီတွင် အဖွင့်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>U </math>အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x </math> အတွက်မဆို <math>x \in B \subseteq U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ <math>x \in B</math> ဖြစ်စေသော <math>\mathcal{B}</math> အတွင်းရှိ အစုများကို <math>x </math>၏ '''အခြေခံ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (basic open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ <math>x </math> ပါဝင်သော အစုများကို <math>x </math>၏ '''အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို <math>\mathcal{T}_x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ === အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းများ (Metric spaces) === <math>X</math> သည် မည်သည့် အစု (set) မဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုံဖော်မှု (mapping) <math>d:X\times X\rightarrow\mathbb{R}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''အတိုင်းဆ (metric)''' ဟု ခေါ်သည်။ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \chi\in X</math> အတွက်မဆို *(M1) <math>d(\varphi,\psi)\ge0</math> (အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု - Positivity) *(M2) <math>d(\varphi,\psi)=0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>\varphi=\psi</math> ဖြစ်သည် (တိကျသေချာမှု - Definiteness) *(M3) <math>d(\varphi,\psi)=d(\psi,\varphi)</math> (အချိုးညီမှု - Symmetry) *(M4) <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\chi)+d(\chi,\psi)</math> (တြိဂံ မညီမျှခြင်း - Triangle inequality) ဤကဲ့သို့ အတိုင်းဆ တပ်ဆင်ထားသော အစုစုံတွဲ <math>(X, d)</math> ကို '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်တစ်ခုဖြစ်သော <math>\varphi</math> နှင့် <math>r>0</math> တို့အတွက် အစု <math>B(\varphi;r):=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)<r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အဖွင့်စက်လုံး (open ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ အဆိုပါ စက်လုံးများဖြစ်သော <math>\{B(\varphi;r)}\</math> အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် အခြေအစုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုတိုပေါ်လော်ဂျီကို '''အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီ (metric topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းဆတစ်ခု ပါဝင်သော မည်သည့်အစုမဆိုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ရှိသော ရပ်ဝန်း <math>Y</math> အပေါ်တွင် အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီနှင့် <math>\mathcal{T}</math> တို့ ထပ်တူကျစေမည့် အတိုင်းဆ <math>d</math> တစ်ခု ရှိနေပါက ထိုရပ်ဝန်း <math>Y</math> ကို '''အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်သည်(metrizable)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ မည်သည့် အစုပိုင်း (subset) မဆိုသည်လည်း အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သာမန် '''ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် (Euclidean distance function) '''ပါဝင်သော <math> \mathbb{R}^n</math> သည် အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အစုပိုင်းများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအတွက် ဥပမာကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် '''ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line)''' <math>\mathbb{R}</math> ၊ '''ယူနစ် အပိုင်းအခြား (unit interval)''' I := [0,1] ၊ '''အပိတ် ယူနစ်စက်လုံး (closed unit ball)''' <math> \mathcal{D}^n := \{(x_1, \ldots, x_n) \in \mathbb{R}^n | x_1^2 + \ldots + x_n^2 \le 1\}</math> နှင့် ''' အတိုင်းအတာ <math>n </math> ခုရှိသော စက်လုံးမျက်နှာပြင် (n sphere)''' <math>S^n := \{(x_1, \ldots, x_{n+1}) \in \mathbb{R}^{n+1} | x_1^2 + \ldots + x_{n+1}^2 = 1\}</math> တို့သည် အရေးပါသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ == အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (Continuous function) == တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုကြားရှိ ဖန်ရှင်<math> f: X \to Y</math> တစ်ခုသည် '''အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (continuous function)''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>Y </math> အတွင်းရှိ <math>U </math> သည် အဖွင့်စုဖြစ်တိုင်း ၎င်း၏ '''မူလပုံရိပ် (preimage)''' ဖြစ်သော <math>f^{-1}U</math> သည် <math>X</math> အတွင်း၌ အဖွင့်စု ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ မည်သည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X </math> အတွက်မဆို ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) <math>id_X: X \to X</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးရန် လွယ်ကူသည်။ ထို့အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများဖြစ်သော <math>X </math> ၊ <math>Y</math> ၊ <math>Z </math> တို့နှင့် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များဖြစ်သော <math>f: X \to Y</math> နှင့် <math>g: Y \to Z</math> တို့အတွက် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) ဖြစ်သော <math>gf := g \circ f: X \to Z</math> သည်လည်း အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ ထိုဖန်ရှင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity) နှင့်လည်း ပြည့်စုံသည်။ ဤအချက်များကို စုစည်းကြည့်ပါက တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများသည် ၎င်းတို့၏ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များနှင့်အတူ ကတ်တဂိုရီ (category) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထိုကတ်တဂိုရီကို သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် '''Top''' ဟု အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။ == ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ နှင့် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ == === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ၏ အရေးပါသော အတန်းအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရပ်ဝန်းများတွင် အမှတ်များကို ပတ်ဝန်းကျင်များ (neighborhoods) ဖြင့် ခွဲခြားထားနိုင်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများကို ခွဲခြားနိုင်သော ရပ်ဝန်းများ (separated spaces) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုရှိ မတူညီသော အမှတ်အတွဲ <math>x, y \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>x \in U</math> နှင့် <math>y \in V</math> ဖြစ်စေမည့် ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ (disjoint open sets) <math>U, V \subset X</math> တည်ရှိနေခြင်းသည် ထိုရပ်ဝန်း <math>X</math> '''ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ *'''ထောင့်ဖြတ် (diagonal)''' <math>\Delta(X) \subset X \times X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း တစ်ခုဖြစ်နေခြင်းသည် ရပ်ဝန်း <math>X</math> ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>Y</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> ၏ ဂရပ် (graph) သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> နှင့် <math>s : Y \to X</math> တို့သည် <math>f \circ s = \text{id}_Y</math> ဖြစ်သော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ ဖြစ်ပြီး <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ပုံရိပ် (image) <math>s(Y)</math> သည် အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>X \to Z</math> နှင့် <math>Y \to Z</math> တို့အတွက် အကယ်၍ <math>Z</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fibre product) <math>X \times_Z Y</math> သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ (Separated maps) === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ၏ သဘောတရားကို အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ ထောင့်ဖြတ် <math>\Delta : X \to X \times_Y X</math> သည် အပိတ် ပုံဖော်မှု (closed map) တစ်ခုဖြစ်ပါက အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> ကို '''ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ *ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုသည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>\Delta(X) \subset X \times_Y X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တစ်ခုတည်းသို့ ပုံဖော်ထားသော <math>X</math> အတွင်းမှ မည်သည့် မတူညီသော အမှတ်များ <math>x, x' \in X</math> မဆိုတွင် ဘုံမပါသော အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (disjoint open neighbourhoods) ရှိရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့်လည်း ထပ်တူညီသည်။ *အကယ်၍ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> မဆိုသည် အလိုအလျောက် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သွားသည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>Y' \to Y</math> တစ်လျှောက်မဆိုရှိ ၎င်း၏ '''အခြေပြောင်းလဲခြင်း (base change)''' <math>Y' \times_Y X \to Y'</math> သည်လည်း ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်။ [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category: သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} 1yp62f5g9v7hrtkww31zfax4mj35rvb 1027490 1027488 2026-04-24T20:08:24Z Mkant00 135890 1027490 wikitext text/x-wiki [[File:Mug and Torus morph.gif|thumb|ခွက် နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) တို့သည် အချင်းချင်း ဟိုမီယိုမောဖစ် (homeomorphic) ဖြစ်ကြသည်။ ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဆိုသည်မှာ ခွက်နှင့် မုန့်လက်ကောက်အခဲတို့၏ အမှတ်များကြားရှိ အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (bijective mapping) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပုံတွင် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲသွားသော ကြားခံပုံပန်းသဏ္ဌာန်များသည် ထိုပုံဖော်မှု၏ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) သဘောတရားကို သရုပ်ဖော်ပြထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။]] '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)''' သည် ရပ်ဝန်း(space) အတွင်းရှိ ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ တည်နေရာနှင့် အစီအစဉ်ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်ပြီး သင်္ချာဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော အဓိကနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆက်မပြတ် ပုံပျက်သွားခြင်းများ (continuous deformations) အောက်တွင် မပြောင်းမလဲဘဲ ကျန်ရှိနေသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် ဂျီဩမေတြီ (geometry) နှင့် အစုသီအိုရီ (set theory) တို့၏ သဘောတရားများမှ ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်းသည် သီးခြားဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် ''geometria situs'' (တည်နေရာ ဂျီဩမေတြီ) သို့မဟုတ် ''analysis situs'' (ဂရိလက်တင်ဘာသာဖြင့် နေရာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင်အောင် တိုပေါ်လော်ဂျီကို အခြေခံကျသော ဘာသာရပ်တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို အက္ခရာသင်္ချာ (algebra) နည်းတူ အခြားသော သင်္ချာနယ်ပယ်များစွာအတွက် ဒုတိယမြောက် မဏ္ဍိုင်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဂျီဩမေတြီ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (analysis)၊ ဖန်ရှင်နယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (functional analysis) နှင့် လီအုပ်စု သီအိုရီ (Lie group theory) တို့အတွက် အထူးပင် အရေးပါလှသည်။ ၎င်းသည် အစုသီအိုရီနှင့် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တို့ကိုလည်း များစွာ အထောက်အကူပြု တိုးတက်စေခဲ့သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သဘောတရားမှာ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နီးစပ်မှု (nearness) ဟူသော အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်း (generalised) ဖြစ်ပြီး ထိုမှတဆင့် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) နှင့် စုဆုံမှတ် (limit) ကဲ့သို့သော သင်္ချာအယူအဆများကို ယေဘုယျပြုသည်။ သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံ အများအပြားကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း၏ တည်ဆောက်ပုံပေါ်တွင်သာ မူတည်နေသော ဂုဏ်သတ္တိများကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် "ပုံပျက်သွားခြင်းများ (deformations)" သို့မဟုတ် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms) ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာများအနေဖြင့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်တစ်ခုကို ဆွဲဆန့်ခြင်း၊ ဖိခြင်း၊ ကွေးခြင်း၊ လိမ်ခြင်း နှင့် ဖိလိမ်ခြင်းတို့ ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်သည်။ စက်လုံး (sphere) တစ်ခုနှင့် ကုဗတုံး (cube) တစ်ခုကို တိုပေါ်လော်ဂျီ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ခွဲခြား၍မရနိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ မုန့်လက်ကောက်အခဲ (solid torus) နှင့် လက်ကိုင်ကွင်းတစ်ခုပါသော ခွက်တို့သည်လည်း ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့အနက်မှ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ်သို့ ဖြတ်တောက်ခြင်းမရှိဘဲ အသွင်ပြောင်းနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ပုံတွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် (torus) ၏ မျက်နှာပြင်သည် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်နှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီသဘောအရ ကွဲပြားခြားနားသည်။ စက်လုံးပေါ်ရှိ မည်သည့် မျဉ်းကွေးပိတ် (closed curve) ကိုမဆို အမှတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သွားရန် အဆက်မပြတ် ကျုံ့ယူသွားနိုင်သော်လည်း မုန့်လက်ကောက် ပေါ်တွင်မူ မျဉ်းကွေးတိုင်းကို ထိုသို့ပြုလုပ်၍ မရနိုင်ပေ။ တိုပေါ်လော်ဂျီကို နယ်ပယ်ခွဲများအဖြစ် ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းနယ်ပယ်ခွဲတို့တွင် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology)၊ ဂျီဩမေတြီသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (geometric topology) အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂရပ်သီအိုရီ (topological graph theory) နှင့် အထုံးသီအိုရီ (knot theory) တို့ ပါဝင်သည်။ အစုသီအိုရီအခြေခံ တိုပေါ်လော်ဂျီ (point-set topology သို့မဟုတ် set-theoretic topology) ကို ဤနယ်ပယ်ခွဲများအားလုံး၏ အခြေခံအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းတွင် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကိုပါ အထူးတလည် လေ့လာသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ အရေးပါသော သဘောတရားတစ်ခုမှာ အဆက်မပြတ်ဖြစ်ခြင်း (continuity) ဖြစ်သည်။ အခြားသော သင်္ချာကတ်တဂိုရီများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homomorphisms) ဟု အများအားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့်အရာများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ (continuous mappings) သည် သဘောတရာကိုက်ညီမှု ရှိသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများကြားတွင် မိမိကိုယ်တိုင်သာမက မိမိ၏ ပြောင်းပြန်ဖန်ရှင် (inverse function) ပါ အဆက်မပြတ်ဖြစ်နေသော [[ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]]ကို ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အခြားသော ကတ်တဂိုရီများရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) နှင့် သဘောတရား တူညီသည်။ ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်သော ရပ်ဝန်းများကို တိုပေါ်လော်ဂျီ နည်းလမ်းများဖြင့် ခွဲခြားမရနိုင်ပါ။ ဤဘာသာရပ်၏ အခြေခံကျသော ပြဿနာတစ်ခုမှာ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုသည် ဟိုမီယိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်း ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ပို၍ ယေဘုယျကျကျဆိုရလျှင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ တည်ရှိခြင်း ရှိမရှိ ဖြစ်သည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == ''တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space)''' <math>(X, \mathcal{T})</math> တစ်ခုတွင် အစု (set) <math>X</math> တစ်ခုနှင့် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံသော <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ (subsets) စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *(၁) ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> နှင့် <math>X</math> တို့သည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၂) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ (အရေအတွက် အကန့်အသတ်မရှိသော) အစုဝင်များ၏ ပေါင်းစပ်စု (union) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ *(၃) <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင်များ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (finite intersection) မဆိုသည် <math>\mathcal{T}</math> တွင် ပါဝင်သည်။ စုစည်းမှု <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တိုပေါ်လော်ဂျီ (topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီကို နားလည်သဘောပေါက်ပြီးဖြစ်ပါက <math>(X,\mathcal{T})</math> အစား <math>X</math> ဟုသာ ရေးသားသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ၏ အစုဝင်များကို '''အဖွင့်စုများ (open sets)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အစုတစ်ခု၏ ဖြည့်စွက်စု (complement) သည် အဖွင့်စု ဖြစ်မှသာလျှင် ထိုအစုကို '''အပိတ်စု (closed set)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ === တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) နှင့် တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)=== <math>X</math> သည် မည်သည့် အစုမဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>X</math> ၏ အစုပိုင်းအားလုံးပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>2^X</math> သည် <math>X</math> အပေါ် '''တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *အစု {<math>{\emptyset, X}</math>} သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology)''' သို့မဟုတ် '''အသေးအဖွဲ တိုပေါ်လော်ဂျီ (trivial topology)''' ဟုခေါ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === အကြမ်းတိုပေါ်လော်ဂျီ (coarse topology) နှင့် အသေးစိတ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (fine topology) === တခါတရံတွင် အစုတစ်ခုတည်းအပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီ နှစ်ခုကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ <math>\mathcal{T} \subseteq \mathcal{T}'</math> ဖြစ်သောအခါ တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ကို <math>\mathcal{T}'</math> ထက် '''ပို၍ ကြမ်းသည် (coarser)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}'</math> ကို <math>\mathcal{T}</math> ထက် '''ပို၍ အသေးစိတ်သည် (finer)''' ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ကြမ်းသည် နှင့် အသေးစိတ်သည် တို့အစား အချို့က '''ပိုငယ်သည် (smaller)''' နှင့် '''ပိုကြီးသည် (larger)''' သို့မဟုတ် '''ပိုအားနည်းသည် (weaker)''' နှင့် '''ပိုအားကောင်းသည် (stronger)" ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီ အခြေအစု (Basis for a topology) == လက်တွေ့တွင် တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြမည့်အစား ၎င်းကို ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရေအတွက်ပိုနည်းသော အဖွင့်စုများကိုသာ အသုံးပြု၍ ပို၍ လွယ်ကူစေသည်။ အစု <math>X</math> ၏ အစုပိုင်းများ ပါဝင်သော စုစည်းမှု <math>\mathcal{B}</math> သည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် '''အခြေအစု (basis)''' ဖြစ်ရန် အောက်ပါ အခြေအနေများနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #<math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အစုဝင် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>x \in B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ #အကယ်၍ <math>A, B \in \mathcal{B}</math> ဖြစ်ပြီး <math>x \in A \cap B</math> ဖြစ်ပါက <math>x \in C \subseteq A \cap B</math> ဖြစ်စေမည့် အစု <math>C \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု အနည်းဆုံး ရှိရမည်။ အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီ <math> \mathcal{T}</math> ဆိုသည်မှာ<math> \mathcal{B}</math> ကို ငုံထားသည့် တိုပေါ်လော်ဂျီများအနက် အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်နည်းဆိုရသော် <math> U \subset X</math> သည် အခြေအစု <math>\mathcal{B}</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော တိုပေါ်လော်ဂျီတွင် အဖွင့်စုဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>U </math>အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x </math> အတွက်မဆို <math>x \in B \subseteq U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>B \in \mathcal{B}</math> တစ်ခု ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ <math>x \in B</math> ဖြစ်စေသော <math>\mathcal{B}</math> အတွင်းရှိ အစုများကို <math>x </math>၏ '''အခြေခံ အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (basic open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> အတွင်းရှိ <math>x </math> ပါဝင်သော အစုများကို <math>x </math>၏ '''အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (open neighborhoods)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းတို့အားလုံး၏ စုစည်းမှုကို <math>\mathcal{T}_x</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ === အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းများ (Metric spaces) === <math>X</math> သည် မည်သည့် အစု (set) မဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုံဖော်မှု (mapping) <math>d:X\times X\rightarrow\mathbb{R}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''အတိုင်းဆ (metric)''' ဟု ခေါ်သည်။ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \chi\in X</math> အတွက်မဆို *(M1) <math>d(\varphi,\psi)\ge0</math> (အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု - Positivity) *(M2) <math>d(\varphi,\psi)=0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>\varphi=\psi</math> ဖြစ်သည် (တိကျသေချာမှု - Definiteness) *(M3) <math>d(\varphi,\psi)=d(\psi,\varphi)</math> (အချိုးညီမှု - Symmetry) *(M4) <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\chi)+d(\chi,\psi)</math> (တြိဂံ မညီမျှခြင်း - Triangle inequality) ဤကဲ့သို့ အတိုင်းဆ တပ်ဆင်ထားသော အစုစုံတွဲ <math>(X, d)</math> ကို '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်တစ်ခုဖြစ်သော <math>\varphi</math> နှင့် <math>r>0</math> တို့အတွက် အစု <math>B(\varphi;r):=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)<r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အဖွင့်စက်လုံး (open ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ အဆိုပါ စက်လုံးများဖြစ်သော <math>\{B(\varphi;r)}\</math> အားလုံး၏ စုစည်းမှုသည် <math>X</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီတစ်ခုအတွက် အခြေအစုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုတိုပေါ်လော်ဂျီကို '''အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီ (metric topology)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အတိုင်းဆတစ်ခု ပါဝင်သော မည်သည့်အစုမဆိုသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီ <math>\mathcal{T}</math> ရှိသော ရပ်ဝန်း <math>Y</math> အပေါ်တွင် အတိုင်းဆ တိုပေါ်လော်ဂျီနှင့် <math>\mathcal{T}</math> တို့ ထပ်တူကျစေမည့် အတိုင်းဆ <math>d</math> တစ်ခု ရှိနေပါက ထိုရပ်ဝန်း <math>Y</math> ကို '''အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်သည်(metrizable)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ မည်သည့် အစုပိုင်း (subset) မဆိုသည်လည်း အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် သာမန် '''ယူကလစ်ဒ် အကွာအဝေး ဖန်ရှင် (Euclidean distance function) '''ပါဝင်သော <math> \mathbb{R}^n</math> သည် အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏ အစုပိုင်းများသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများအတွက် ဥပမာကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် '''ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line)''' <math>\mathbb{R}</math> ၊ '''ယူနစ် အပိုင်းအခြား (unit interval)''' I := [0,1] ၊ '''အပိတ် ယူနစ်စက်လုံး (closed unit ball)''' <math> \mathcal{D}^n := \{(x_1, \ldots, x_n) \in \mathbb{R}^n | x_1^2 + \ldots + x_n^2 \le 1\}</math> နှင့် ''' အတိုင်းအတာ <math>n </math> ခုရှိသော စက်လုံးမျက်နှာပြင် (n sphere)''' <math>S^n := \{(x_1, \ldots, x_{n+1}) \in \mathbb{R}^{n+1} | x_1^2 + \ldots + x_{n+1}^2 = 1\}</math> တို့သည် အရေးပါသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ဖြစ်ကြသည်။ == အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (Continuous function) == တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းနှစ်ခုကြားရှိ ဖန်ရှင်<math> f: X \to Y</math> တစ်ခုသည် '''အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (continuous function)''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>Y </math> အတွင်းရှိ <math>U </math> သည် အဖွင့်စုဖြစ်တိုင်း ၎င်း၏ '''မူလပုံရိပ် (preimage)''' ဖြစ်သော <math>f^{-1}U</math> သည် <math>X</math> အတွင်း၌ အဖွင့်စု ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ မည်သည့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X </math> အတွက်မဆို ထပ်တူရ ဖန်ရှင် (identity function) <math>id_X: X \to X</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးရန် လွယ်ကူသည်။ ထို့အပြင် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများဖြစ်သော <math>X </math> ၊ <math>Y</math> ၊ <math>Z </math> တို့နှင့် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များဖြစ်သော <math>f: X \to Y</math> နှင့် <math>g: Y \to Z</math> တို့အတွက် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition) ဖြစ်သော <math>gf := g \circ f: X \to Z</math> သည်လည်း အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်ဖြစ်သည်။ ထိုဖန်ရှင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity) နှင့်လည်း ပြည့်စုံသည်။ ဤအချက်များကို စုစည်းကြည့်ပါက တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများသည် ၎င်းတို့၏ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များနှင့်အတူ ကတ်တဂိုရီ (category) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ထိုကတ်တဂိုရီကို သင်္ချာနယ်ပယ်တွင် '''Top''' ဟု အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုကြသည်။ == တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Topological properties) == သင်္ချာဘာသာရပ်သည် ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များအောက်တွင် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများကို အဓိကထားလေ့လာလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ ဆိုသည်မှာ '''ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင်များ (homeomorphisms)''' ကြောင့် ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိသော ဂုဏ်သတ္တိများကို လေ့လာသည့် ဘာသာရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ဂုဏ်သတ္တိများကို '''တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (topological properties)''' ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ရပ်ဝန်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခုကို ခွဲခြားရာတွင် အသုံးပြုသည်။ အကယ်၍ <math>X </math>နှင့် <math>Y </math>တို့သည် ဟိုမီယိုမောဖစ်ဖြစ်ပြီး <math>X </math>တွင် တိကျသော ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ရှိနေပါက <math>Y </math>တွင်လည်း ထိုဂုဏ်သတ္တိ ရှိရမည် (သို့မဟုတ် မရှိနိုင်ပါ)။ သို့မဟုတ် <math>X </math>တွင် တိကျသော ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု မရှိပါက <math>Y </math>တွင်လည်း ထိုဂုဏ်သတ္တိ မရှိနိုင်ပါ။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အစုအရွယ်အစား (cardinality) သည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ မည်သည့် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် f: X \to Y မဆိုသည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့် X နှင့် Y တို့ကို အစုများအနေဖြင့် ကြည့်လျှင် အရွယ်အစား တူညီရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်ခြင်း (metrizability) သည်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆက်စပ်နေမှု (connectedness) ၊ ကျစ်လျစ်မှု (compactness) ၊ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်မှု (Hausdorff) ၊ ပထမအကြိမ် ရေတွက်နိုင်မှု (first countability) စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများသည်လည်း အရေးပါသော တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အစုအရွယ်အစား (cardinality) သည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ မည်သည့် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f: X \to Y</math> မဆိုသည် ဘိုင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့် <math>X </math> နှင့် <math>Y </math> တို့ကို အစုများအနေဖြင့် ကြည့်လျှင် အရွယ်အစား တူညီရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အတိုင်းဆအသွင်ပြောင်းနိုင်ခြင်း (metrizability) သည်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆက်စပ်နေမှု (connectedness) ၊ ကျစ်လျစ်မှု (compactness) ၊ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်မှု (Hausdorff) ၊ ပထမအကြိမ် ရေတွက်နိုင်မှု (first countability) စသည့် ဂုဏ်သတ္တိများသည်လည်း အရေးပါသော တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ဂုဏ်သတ္တိတိုင်းသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိ ဖြစ်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့် '''ကော်ချီ ကိန်းစဉ် (Cauchy sequence)''' တိုင်း စုဆုံသည်ဆိုပါက ထိုအတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းကို '''ပြည့်စုံသော ရပ်ဝန်း (complete metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သို့သော် ပြည့်စုံသော ရပ်ဝန်းဖြစ်ခြင်းသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိ မဟုတ်ပါ။ သက်သေပြရမည်ဆိုလျှင် <math>(-1, 1) \to \mathbb{R}</math> သို့ ပုံဖော်ထားသော <math>x \mapsto \frac{x}{(1-x^2)}</math> သည် ဟိုမီယိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း <math>\mathbb{R}</math> သည် ပြည့်စုံသော အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းဖြစ်ပြီး <math>(-1, 1)</math> သည် ပြည့်စုံသော ရပ်ဝန်း မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤဥပမာအရ '''အကန့်အသတ်ရှိခြင်း (boundedness)''' သည်လည်း တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိ မဟုတ်ကြောင်း တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ အတိုင်းဆသည် အကန့်အသတ်ရှိသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်ပါက ထိုရပ်ဝန်းကို အကန့်အသတ်ရှိသည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သိသာထင်ရှားစွာပင် <math>(-1, 1)</math> သည် အကန့်အသတ်ရှိသော်လည်း <math>\mathbb{R}</math> သည် အကန့်အသတ်မရှိပါ။ == ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ နှင့် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ == === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ (Hausdorff spaces) === ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ၏ အရေးပါသော အတန်းအစားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းရပ်ဝန်းများတွင် အမှတ်များကို ပတ်ဝန်းကျင်များ (neighborhoods) ဖြင့် ခွဲခြားထားနိုင်သည်။ ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများကို ခွဲခြားနိုင်သော ရပ်ဝန်းများ (separated spaces) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ *တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုရှိ မတူညီသော အမှတ်အတွဲ <math>x, y \in X</math> တိုင်းအတွက် <math>x \in U</math> နှင့် <math>y \in V</math> ဖြစ်စေမည့် ဘုံမပါသော အဖွင့်စုများ (disjoint open sets) <math>U, V \subset X</math> တည်ရှိနေခြင်းသည် ထိုရပ်ဝန်း <math>X</math> '''ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ်''' ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ဖြစ်သည်။ *'''ထောင့်ဖြတ် (diagonal)''' <math>\Delta(X) \subset X \times X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း တစ်ခုဖြစ်နေခြင်းသည် ရပ်ဝန်း <math>X</math> ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>Y</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက <math>f</math> ၏ ဂရပ် (graph) သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> နှင့် <math>s : Y \to X</math> တို့သည် <math>f \circ s = \text{id}_Y</math> ဖြစ်သော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများ ဖြစ်ပြီး <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ပုံရိပ် (image) <math>s(Y)</math> သည် အပိတ် ဖြစ်သည်။ *အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>X \to Z</math> နှင့် <math>Y \to Z</math> တို့အတွက် အကယ်၍ <math>Z</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ဖြစ်ပါက ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fibre product) <math>X \times_Z Y</math> သည် <math>X \times Y</math> အတွင်း အပိတ် ဖြစ်သည်။ === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ (Separated maps) === ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှုများ သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းများ၏ သဘောတရားကို အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ဆီသို့ ယေဘုယျပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ *အကယ်၍ ထောင့်ဖြတ် <math>\Delta : X \to X \times_Y X</math> သည် အပိတ် ပုံဖော်မှု (closed map) တစ်ခုဖြစ်ပါက အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> ကို '''ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ *ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> တစ်ခုသည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>\Delta(X) \subset X \times_Y X</math> သည် အပိတ်စုပိုင်း ဖြစ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်သည် <math>Y</math> အတွင်းရှိ အမှတ်တစ်ခုတည်းသို့ ပုံဖော်ထားသော <math>X</math> အတွင်းမှ မည်သည့် မတူညီသော အမှတ်များ <math>x, x' \in X</math> မဆိုတွင် ဘုံမပါသော အဖွင့်ပတ်ဝန်းကျင်များ (disjoint open neighbourhoods) ရှိရမည်ဟု ဆိုခြင်းနှင့်လည်း ထပ်တူညီသည်။ *အကယ်၍ အရင်းအမြစ် (domain) <math>X</math> သည် ဟောက်စ်ဒေါ့ဖ် ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>f : X \to Y</math> မဆိုသည် အလိုအလျောက် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သွားသည်။ *အကယ်၍ <math>f : X \to Y</math> သည် ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်ပါက မည်သည့် အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှု <math>Y' \to Y</math> တစ်လျှောက်မဆိုရှိ ၎င်း၏ '''အခြေပြောင်းလဲခြင်း (base change)''' <math>Y' \times_Y X \to Y'</math> သည်လည်း ခွဲခြားနိုင်သော ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်။ [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category: သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} 1emblvatoja0wyx5thezl3snhajipam 0 76701 1027536 1024752 2026-04-25T07:29:12Z Ninjastrikers 22896 [[Special:Contributions/~2026-22074-25|~2026-22074-25]] ([[User talk:~2026-22074-25|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:Nugget.m|Nugget.m]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည် 963259 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် | native_name = နပခ | image = Shoulder sleeve insignia of Western Command.svg | image_size = 216px | caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] | specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း | nickname = ကိုးမြှောင့်ကြယ်၊ ရခိုင်သား။ | commander1 = ဗိုလ်ချုပ်/ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး(OTC-22) | commander1_label = တိုင်းမှူး | commander2 =ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းထွန်း | commander2_label =ဒုတိယတိုင်းမှူး | identification_symbol = [[Image:MM Western RMC Flag.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''နပခ''') သည် [[အမ်းမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တပ်မတော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ဘက်ရှိ ဒေသများနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံ တပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/12849|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၌ ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ပညာသင်နှစ် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ များအား ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်ပွဲပြုလုပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=|archivedate=9 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609054839/https://www.cincds.gov.mm/node/12849}}</ref><ref>{{Cite book |date=December |year=2025 |title=စစ်ရာဇဝတ်မှု ဘယ်လိုကျူးလွန်နေကြလဲ? |publisher=ဉာဏ်လင်းသစ်သုတေသနအဖွဲ့ |language=burmese}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိုးစစ်ကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးပြီး ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်သောင်းထွန်း၊ တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်သန်းနှင့်အကြီးပိုင်းအရာရှိများအဖမ်းခံရသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-21 |title=ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းအနှစ်ချုပ်-အေအေ က နပခနနဲ့ အမ်း ကို သိမ်းအပြီး ဒုတိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0mvx4w8gkdo |access-date=2026-01-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ==သမိုင်း== အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်တွေမြို့]]၌ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/30011|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတုတိုင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ရက်တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် စစ်ဗျူဟာမှူးဦးဆောင်သော နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကို မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြား နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော တောင်ဘက် နတ်မြစ်ဝနယ်နိမိတ် အပိုင်းအခြားမှ မြောက်ဘက် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယ သုံးနိုင်ငံဆုံသည့် နယ်နိမိတ်အထိဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=C67362455C43B80637D839BA607E9741?lawordSn=4155|title=မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းခြင်း ဆိုင်ရာအမိန့်|work=မြန်မာဥပဒေသတငင်းအချက်အလက်စနစ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၁}}{{Dead link|date=December 2024 }}</ref> ၁၉၉၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို စစ်တွေမြို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး စစ်တွေတွင်မူ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု အစားထိုး ဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ijbs.online/journal-issues/2021-vol-1/ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပို/|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအတွင်းစစ်ဘောင်ချဲ့မှုများ|work=လွတ်လပ်သော မြန်မာ့သုတေသနဂျာနယ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀၂၁ }}</ref> ကွပ်ကဲမှုနယ်မြေများမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ဝှမ်းလုံးနှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] အထိပါဝင်သည်။လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များကို ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတို့တွင် ဖြန့်ခွဲထားရှိသည်။ ပထမဆုံးတိုင်းမှူးအဖြစ် ကြည်း-၅၄၉၇၊ ဗိုလ်မှူးကြီးလှထွန်း (ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအပတ်စဉ်-၁) မှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၃ခု၊ ခြေလျင်/ခြေမြန် ၄၃ခု၊လက်ရုံးဝန်ထမ်း ၂၆ခု၊ ကက(ရေ) ၁၂ခုဖြင့် စုစုပေါင်း ၈၇တပ် အကြမ်းဖျင်းအနည်းဆုံးရှိသည်။ ''နပခ''နယ်မြေအတွင်း တည်ရှိသော စစ်ဌာနချုပ်များ၊ ၎င်း၏ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ စစ်ဌာနချုပ်၊ စစ်ဗျူဟာများနှင့် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ === [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(စစ်တွေ)]] === {{Main|ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)}} === စစ်ဗျူဟာများ === အခြေချစစ်ဗျူဟာ (၁) ခု၊ လှုပ်ရှားစစ်ဗျူဟာ (၃) ခု နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (ဒကစ-စစ်တွေလက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများအပါအဝင်) ရှိသည်။{{citation needed}} {{Expand section}} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ == * [[အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] တောင်ကုတ် * [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ကျောက်တော် * [[အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဘူးသီးတောင် == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} *ဗိုလ်မှူးကြီး လှထွန်း (ကြည်း - ၅၄၉၇) (ဗသက - ၁) (၁၁-၇-၁၉၇၂ မှ ၁၈-၃-၁၉၇၅) *ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းဂေါင် (ကြည်း - ၆၃၁၅) (၁၈-၃-၁၉၇၅ မှ ၂၃-၃-၁၉၇၉) *ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝမ်းတင် (ကြည်း - ၆၁၃၈) (၂၃-၃-၁၉၇၉ မှ ၁၄-၁-၁၉၈၀) *ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးမြင့် (ကြည်း - ၅၄၈၂) (၁၄-၁-၁၉၈၀ မှ ၂၂-၇-၁၉၈၃) *ဗိုလ်ချုပ် မြသင်း (ကြည်း - ၆၆၀၅) (ဗသက - ၉) (၂၂-၇-၁၉၈၃ မှ ) *ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြင့် (ကြည်း - ၈၈၀၉) (ဗသက - ၂၈) *ဗိုလ်ချုပ် အောင်ထွေး (ကြည်း - ၉၇၅၂) (ဗသက - ၂၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး (စတသ - ၁၃) *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်]]<ref>{{Cite web|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၉.၄.၂၀၀၅)|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108062700/https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0}}</ref> (ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ရှိန် (ကြည်း - ၁၄၇၅၆) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် သောင်းအေး (ကြည်း - ၁၄၇၈၈) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် စိုးသိန်း *ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းနေလင်း (ကြည်း - ၁၆၃၅၄) (ဗသက - ၆၁) *ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုနိုင် (ကြည်း ၁၉၀၀၀) (စတသ - ၂၆) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်စိုး <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/4173421.html|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်စိုးအပေါ် ကန် အရေးယူပိတ်ဆို့|work=VOA Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=3 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203023240/https://burmese.voanews.com/a/4173421.html}}</ref> *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိုးတင့်နိုင်]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-41971617|title=ရခိုင်အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူး အစားထိုးခန့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180430155400/http://www.bbc.com/burmese/burma-41971617}}</ref> ( ယခင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး) *[[ဖုန်းမြတ်|ဗိုလ်ချုပ်ဖုန်းမြတ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html|title=တပ်မတော် စစ်တိုင်းမှူး ၂ ဦးကို အပြောင်းအလဲပြုလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၁၉|archive-date=30 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130062833/https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html}}</ref> (ကြည်း - ၂၀၃၂၄) (ဗသက - ၇၃) (နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး) <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html|title=ရခိုင် စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် ဖုန်းမြတ် နယ်စပ်ရေးရာ ဒု-ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၀|archive-date=17 February 2023|archive- url=https://web.archive.org/web/20230217093425/https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html}}</ref> *ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦး <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/အနောက်ပိုင်းတိုင်း-စစ်ဌာနချုပ်-တိုင်းမှူးဒိုင်း-ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ-ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|work=MWD Webportal|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref> (ကြည်း - ၂၅၀၉၉) (စတသ- ၃၅) (ယခင် စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး) *ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂)(ယခင် တိုက်ခိုက်ရေး ဗထူး ကျောင်းအုပ်ကြီး) ၂၀၂၄ - လက်ရှိ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66020de33ff7472d6b5fec3c|title=စစ်ကောင်စီ၏ ရခိုင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်စွာဦးဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြ|work=narinjara|access-date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄ }}</ref> ==စစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးခြင်း== ရခိုင်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် နှင့် တပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] AA က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ရက် တွင် စတင် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ရက် မွန်းတည့် (၁) နာရီ (၄၀) မိနစ်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ နပခ (အမ်း) ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း နှင့် တိုင်းဦးစီးအရာရှိ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းတို့ကို အရှင်လက်ရဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီ]] လက်ထက် [[တပ်မတော်]] သမိုင်းတွင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ကျရှုံးသော စစ်ဌာနချုပ် အဖြစ် သမိုင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-aa-fighting-update/7908173.html|title=အမ်းအခြေစိုက် ရခိုင်စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကို AA သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]] bm1akq6gli4fikwctxum7yzx98ilj8g 1027538 1027536 2026-04-25T07:30:01Z Ninjastrikers 22896 1027538 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် | native_name = နပခ | image = Shoulder sleeve insignia of Western Command.svg | image_size = 120px | caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] | specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး၊ နယ်မြေအတွင်းရှိ တပ်အားလုံး၏ ဦး/ရေး/ထောက်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ စီမံပေးခြင်း၊ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း | nickname = ကိုးမြှောင့်ကြယ်၊ ရခိုင်သား။ | commander1 = ဗိုလ်ချုပ်/ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး(OTC-22) | commander1_label = တိုင်းမှူး | commander2 =ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းထွန်း | commander2_label =ဒုတိယတိုင်းမှူး | identification_symbol = [[Image:MM Western RMC Flag.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''နပခ''') သည် [[အမ်းမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တပ်မတော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ဘက်ရှိ ဒေသများနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံ တပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/12849|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၌ ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ပညာသင်နှစ် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ များအား ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်ပွဲပြုလုပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=|archivedate=9 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609054839/https://www.cincds.gov.mm/node/12849}}</ref><ref>{{Cite book |date=December |year=2025 |title=စစ်ရာဇဝတ်မှု ဘယ်လိုကျူးလွန်နေကြလဲ? |publisher=ဉာဏ်လင်းသစ်သုတေသနအဖွဲ့ |language=burmese}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိုးစစ်ကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးပြီး ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်သောင်းထွန်း၊ တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်သန်းနှင့်အကြီးပိုင်းအရာရှိများအဖမ်းခံရသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-21 |title=ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းအနှစ်ချုပ်-အေအေ က နပခနနဲ့ အမ်း ကို သိမ်းအပြီး ဒုတိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0mvx4w8gkdo |access-date=2026-01-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ယခုအချိန်တွင် ULA.AA နယ်မြေဒေသဖြစ် ‌ေပါတယ်။ ==သမိုင်း== အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်တွေမြို့]]၌ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/30011|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတုတိုင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ရက်တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် စစ်ဗျူဟာမှူးဦးဆောင်သော နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကို မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြား နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော တောင်ဘက် နတ်မြစ်ဝနယ်နိမိတ် အပိုင်းအခြားမှ မြောက်ဘက် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယ သုံးနိုင်ငံဆုံသည့် နယ်နိမိတ်အထိဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=C67362455C43B80637D839BA607E9741?lawordSn=4155|title=မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းခြင်း ဆိုင်ရာအမိန့်|work=မြန်မာဥပဒေသတငင်းအချက်အလက်စနစ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၁}}{{Dead link|date=December 2024 }}</ref> ၁၉၉၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို စစ်တွေမြို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး စစ်တွေတွင်မူ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု အစားထိုး ဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ijbs.online/journal-issues/2021-vol-1/ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပို/|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအတွင်းစစ်ဘောင်ချဲ့မှုများ|work=လွတ်လပ်သော မြန်မာ့သုတေသနဂျာနယ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀၂၁ }}</ref> ကွပ်ကဲမှုနယ်မြေများမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ဝှမ်းလုံးနှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] အထိပါဝင်သည်။လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များကို ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတို့တွင် ဖြန့်ခွဲထားရှိသည်။ ပထမဆုံးတိုင်းမှူးအဖြစ် ကြည်း-၅၄၉၇၊ ဗိုလ်မှူးကြီးလှထွန်း (ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအပတ်စဉ်-၁) မှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၃ခု၊ ခြေလျင်/ခြေမြန် ၄၃ခု၊လက်ရုံးဝန်ထမ်း ၂၆ခု၊ ကက(ရေ) ၁၂ခုဖြင့် စုစုပေါင်း ၈၇တပ် အကြမ်းဖျင်းအနည်းဆုံးရှိသည်။ ''နပခ''နယ်မြေအတွင်း တည်ရှိသော စစ်ဌာနချုပ်များ၊ ၎င်း၏ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ စစ်ဌာနချုပ်၊ စစ်ဗျူဟာများနှင့် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ === [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(စစ်တွေ)]] === {{Main|ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)}} === စစ်ဗျူဟာများ === အခြေချစစ်ဗျူဟာ (၁) ခု၊ လှုပ်ရှားစစ်ဗျူဟာ (၃) ခု နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (ဒကစ-စစ်တွေလက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများအပါအဝင်) ရှိသည်။{{citation needed}} {{Expand section}} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ == * [[အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] တောင်ကုတ် * [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ကျောက်တော် * [[အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဘူးသီးတောင် == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} *ဗိုလ်မှူးကြီး လှထွန်း (ကြည်း - ၅၄၉၇) (ဗသက - ၁) (၁၁-၇-၁၉၇၂ မှ ၁၈-၃-၁၉၇၅) *ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းဂေါင် (ကြည်း - ၆၃၁၅) (၁၈-၃-၁၉၇၅ မှ ၂၃-၃-၁၉၇၉) *ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝမ်းတင် (ကြည်း - ၆၁၃၈) (၂၃-၃-၁၉၇၉ မှ ၁၄-၁-၁၉၈၀) *ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးမြင့် (ကြည်း - ၅၄၈၂) (၁၄-၁-၁၉၈၀ မှ ၂၂-၇-၁၉၈၃) *ဗိုလ်ချုပ် မြသင်း (ကြည်း - ၆၆၀၅) (ဗသက - ၉) (၂၂-၇-၁၉၈၃ မှ ) *ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြင့် (ကြည်း - ၈၈၀၉) (ဗသက - ၂၈) *ဗိုလ်ချုပ် အောင်ထွေး (ကြည်း - ၉၇၅၂) (ဗသက - ၂၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး (စတသ - ၁၃) *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်]]<ref>{{Cite web|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၉.၄.၂၀၀၅)|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108062700/https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0}}</ref> (ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ရှိန် (ကြည်း - ၁၄၇၅၆) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် သောင်းအေး (ကြည်း - ၁၄၇၈၈) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် စိုးသိန်း *ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းနေလင်း (ကြည်း - ၁၆၃၅၄) (ဗသက - ၆၁) *ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုနိုင် (ကြည်း ၁၉၀၀၀) (စတသ - ၂၆) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်စိုး <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/4173421.html|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်စိုးအပေါ် ကန် အရေးယူပိတ်ဆို့|work=VOA Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=3 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203023240/https://burmese.voanews.com/a/4173421.html}}</ref> *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိုးတင့်နိုင်]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-41971617|title=ရခိုင်အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူး အစားထိုးခန့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180430155400/http://www.bbc.com/burmese/burma-41971617}}</ref> ( ယခင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး) *[[ဖုန်းမြတ်|ဗိုလ်ချုပ်ဖုန်းမြတ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html|title=တပ်မတော် စစ်တိုင်းမှူး ၂ ဦးကို အပြောင်းအလဲပြုလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၁၉|archive-date=30 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130062833/https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html}}</ref> (ကြည်း - ၂၀၃၂၄) (ဗသက - ၇၃) (နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး) <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html|title=ရခိုင် စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် ဖုန်းမြတ် နယ်စပ်ရေးရာ ဒု-ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၀|archive-date=17 February 2023|archive- url=https://web.archive.org/web/20230217093425/https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html}}</ref> *ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦး <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/အနောက်ပိုင်းတိုင်း-စစ်ဌာနချုပ်-တိုင်းမှူးဒိုင်း-ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ-ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|work=MWD Webportal|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref> (ကြည်း - ၂၅၀၉၉) (စတသ- ၃၅) (ယခင် စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး) *ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂)(ယခင် တိုက်ခိုက်ရေး ဗထူး ကျောင်းအုပ်ကြီး) ၂၀၂၄ - လက်ရှိ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66020de33ff7472d6b5fec3c|title=စစ်ကောင်စီ၏ ရခိုင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်စွာဦးဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြ|work=narinjara|access-date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄ }}</ref> ==စစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးခြင်း== ရခိုင်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် နှင့် တပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] AA က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ရက် တွင် စတင် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ရက် မွန်းတည့် (၁) နာရီ (၄၀) မိနစ်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ နပခ (အမ်း) ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း နှင့် တိုင်းဦးစီးအရာရှိ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းတို့ကို အရှင်လက်ရဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီ]] လက်ထက် [[တပ်မတော်]] သမိုင်းတွင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ကျရှုံးသော စစ်ဌာနချုပ် အဖြစ် သမိုင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-aa-fighting-update/7908173.html|title=အမ်းအခြေစိုက် ရခိုင်စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကို AA သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]] 2qp036p470tmrbr9q1sr0iaodd8t5mj 1027539 1027538 2026-04-25T07:30:37Z Ninjastrikers 22896 1027539 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် | native_name = နပခ | image = Shoulder sleeve insignia of Western Command.svg | image_size = 120px | caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တံဆိပ် | country = {{Flag|Myanmar}} | branch = {{Army|Myanmar}} | type = [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] | specialization = နယ်မြေဒေသ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စစ်ဆင်ရေး | nickname = ကိုးမြှောင့်ကြယ်၊ ရခိုင်သား။ | commander1 = ဗိုလ်ချုပ်/ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စွာဦး(OTC-22) | commander1_label = တိုင်းမှူး | commander2 =ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်မှူးကြီး သောင်းထွန်း | commander2_label =ဒုတိယတိုင်းမှူး | identification_symbol = [[Image:MM Western RMC Flag.svg|border|200px]] | identification_symbol_label = အလံတော် }} '''အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်''' (အတိုကောက် '''နပခ''') သည် [[အမ်းမြို့]]အခြေစိုက် [[တပ်မတော် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ|တပ်မတော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဓိက တာဝန်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ် တောင်ဘက်ရှိ ဒေသများနှင့် ၎င်းနှင့်ထိစပ်နေသော နေရာဒေသများ၏ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များအား အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ရသည်။ ထို့ပြင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် နယ်မြေအတွင်းရှိ ၎င်း၏လက်အောက်ခံ တပ်များနှင့် အခြားလက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်များ၏ စစ်ဦးစီး/ စစ်ရေး/ စစ်ထောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကိုပါ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် အထက်ဌာနများမှ အမိန့်နှင့် ညွှန်ကြားချက်များအား ထပ်ဆင့် ညွှန်ကြားပေးခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်းတို့ကိုပါ ဆောင်ရွက်ရသည်။ လက်ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂) ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/12849|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၌ ၂၀၂၁-၂၀၂၂ ပညာသင်နှစ် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ များအား ကျောင်းဝတ်စုံနှင့် စာရေးကိရိယာများ ထောက်ပံ့ပေးအပ်ပွဲပြုလုပ်|last=|date=|work=|language=|accessdate=|archivedate=9 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609054839/https://www.cincds.gov.mm/node/12849}}</ref><ref>{{Cite book |date=December |year=2025 |title=စစ်ရာဇဝတ်မှု ဘယ်လိုကျူးလွန်နေကြလဲ? |publisher=ဉာဏ်လင်းသစ်သုတေသနအဖွဲ့ |language=burmese}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ထိုးစစ်ကြောင့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးပြီး ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်သောင်းထွန်း၊ တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်သန်းနှင့်အကြီးပိုင်းအရာရှိများအဖမ်းခံရသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-21 |title=ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းအနှစ်ချုပ်-အေအေ က နပခနနဲ့ အမ်း ကို သိမ်းအပြီး ဒုတိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0mvx4w8gkdo |access-date=2026-01-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ယခုအချိန်တွင် ULA.AA နယ်မြေဒေသဖြစ် ‌ေပါတယ်။ ==သမိုင်း== အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်တွေမြို့]]၌ ၁၉၇၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၀ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/30011|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတုတိုင်းနှစ်ပတ်လည်နေ့ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ }}</ref> ၁၉၈၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၇ရက်တွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် စစ်ဗျူဟာမှူးဦးဆောင်သော နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကို မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြား နယ်နိမိတ်ဖြစ်သော တောင်ဘက် နတ်မြစ်ဝနယ်နိမိတ် အပိုင်းအခြားမှ မြောက်ဘက် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယ သုံးနိုင်ငံဆုံသည့် နယ်နိမိတ်အထိဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=C67362455C43B80637D839BA607E9741?lawordSn=4155|title=မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်ခြားဒေသ ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းခြင်း ဆိုင်ရာအမိန့်|work=မြန်မာဥပဒေသတငင်းအချက်အလက်စနစ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၁၉၈၁}}{{Dead link|date=December 2024 }}</ref> ၁၉၉၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို စစ်တွေမြို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး စစ်တွေတွင်မူ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခု အစားထိုး ဖွင့်လှစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://ijbs.online/journal-issues/2021-vol-1/ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပို/|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းအတွင်းစစ်ဘောင်ချဲ့မှုများ|work=လွတ်လပ်သော မြန်မာ့သုတေသနဂျာနယ်|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀၂၁ }}</ref> ကွပ်ကဲမှုနယ်မြေများမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ဝှမ်းလုံးနှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] အထိပါဝင်သည်။လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များကို ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတို့တွင် ဖြန့်ခွဲထားရှိသည်။ ပထမဆုံးတိုင်းမှူးအဖြစ် ကြည်း-၅၄၉၇၊ ဗိုလ်မှူးကြီးလှထွန်း (ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအပတ်စဉ်-၁) မှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == ဖွဲ့စည်းပုံ == ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၃ခု၊ ခြေလျင်/ခြေမြန် ၄၃ခု၊လက်ရုံးဝန်ထမ်း ၂၆ခု၊ ကက(ရေ) ၁၂ခုဖြင့် စုစုပေါင်း ၈၇တပ် အကြမ်းဖျင်းအနည်းဆုံးရှိသည်။ ''နပခ''နယ်မြေအတွင်း တည်ရှိသော စစ်ဌာနချုပ်များ၊ ၎င်း၏ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ စစ်ဌာနချုပ်၊ စစ်ဗျူဟာများနှင့် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ === [[ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(စစ်တွေ)]] === {{Main|ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (စစ်တွေ)}} === စစ်ဗျူဟာများ === အခြေချစစ်ဗျူဟာ (၁) ခု၊ လှုပ်ရှားစစ်ဗျူဟာ (၃) ခု နှင့် ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (ဒကစ-စစ်တွေလက်အောက်ခံ တပ်ရင်းများအပါအဝင်) ရှိသည်။{{citation needed}} {{Expand section}} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်းရှိ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ == * [[အမှတ်(၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] တောင်ကုတ် * [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ကျောက်တော် * [[အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဘူးသီးတောင် == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူများ == {{Expand list}} *ဗိုလ်မှူးကြီး လှထွန်း (ကြည်း - ၅၄၉၇) (ဗသက - ၁) (၁၁-၇-၁၉၇၂ မှ ၁၈-၃-၁၉၇၅) *ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းဂေါင် (ကြည်း - ၆၃၁၅) (၁၈-၃-၁၉၇၅ မှ ၂၃-၃-၁၉၇၉) *ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝမ်းတင် (ကြည်း - ၆၁၃၈) (၂၃-၃-၁၉၇၉ မှ ၁၄-၁-၁၉၈၀) *ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးမြင့် (ကြည်း - ၅၄၈၂) (၁၄-၁-၁၉၈၀ မှ ၂၂-၇-၁၉၈၃) *ဗိုလ်ချုပ် မြသင်း (ကြည်း - ၆၆၀၅) (ဗသက - ၉) (၂၂-၇-၁၉၈၃ မှ ) *ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြင့် (ကြည်း - ၈၈၀၉) (ဗသက - ၂၈) *ဗိုလ်ချုပ် အောင်ထွေး (ကြည်း - ၉၇၅၂) (ဗသက - ၂၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ဦး (စတသ - ၁၃) *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်]]<ref>{{Cite web|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၉.၄.၂၀၀၅)|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0|access-date=8 November 2022|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108062700/https://www.burmalibrary.org/docsMA2005/MA2005-04-19.pdf?__cf_chl_tk=XBi.1fPc6KNRCKnRbhftgbvzEA4kD7gGqR6igQZi2m0-1667888414-0-gaNycGzNCP0}}</ref> (ကြည်း - ၁၄၂၃၂) (စတသ - ၁၉) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်ရှိန် (ကြည်း - ၁၄၇၅၆) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် သောင်းအေး (ကြည်း - ၁၄၇၈၈) (စတသ - ၂၀) *ဗိုလ်ချုပ် စိုးသိန်း *ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းနေလင်း (ကြည်း - ၁၆၃၅၄) (ဗသက - ၆၁) *ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုနိုင် (ကြည်း ၁၉၀၀၀) (စတသ - ၂၆) *ဗိုလ်ချုပ် မောင်မောင်စိုး <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/4173421.html|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူးဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မောင်မောင်စိုးအပေါ် ကန် အရေးယူပိတ်ဆို့|work=VOA Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=3 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203023240/https://burmese.voanews.com/a/4173421.html}}</ref> *ဗိုလ်မှူးချုပ် [[စိုးတင့်နိုင်]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-41971617|title=ရခိုင်အခြေစိုက် အနောက်ပိုင်းတိုင်း တိုင်းမှူး အစားထိုးခန့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇|archive-date=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180430155400/http://www.bbc.com/burmese/burma-41971617}}</ref> ( ယခင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး) *[[ဖုန်းမြတ်|ဗိုလ်ချုပ်ဖုန်းမြတ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html|title=တပ်မတော် စစ်တိုင်းမှူး ၂ ဦးကို အပြောင်းအလဲပြုလုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၁၉|archive-date=30 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130062833/https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/28/192811.html}}</ref> (ကြည်း - ၂၀၃၂၄) (ဗသက - ၇၃) (နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး) <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html|title=ရခိုင် စစ်တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ် ဖုန်းမြတ် နယ်စပ်ရေးရာ ဒု-ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၀|archive-date=17 February 2023|archive- url=https://web.archive.org/web/20230217093425/https://burma.irrawaddy.com/news/2020/07/28/227045.html}}</ref> *ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦး <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/အနောက်ပိုင်းတိုင်း-စစ်ဌာနချုပ်-တိုင်းမှူးဒိုင်း-ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ-ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|title=အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးဒိုင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်|work=MWD Webportal|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၀ မေ ၂၀၂၁}}</ref> (ကြည်း - ၂၅၀၉၉) (စတသ- ၃၅) (ယခင် စစ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီး) *ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး (ကြည်း - ၂၆၇၅၃) (တေဇ - ၂၂)(ယခင် တိုက်ခိုက်ရေး ဗထူး ကျောင်းအုပ်ကြီး) ၂၀၂၄ - လက်ရှိ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66020de33ff7472d6b5fec3c|title=စစ်ကောင်စီ၏ ရခိုင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းမှူးမှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်စွာဦးဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြ|work=narinjara|access-date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၄ }}</ref> ==စစ်ဌာနချုပ်ကျဆုံးခြင်း== ရခိုင်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ် နှင့် တပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] AA က ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ရက် တွင် စတင် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ရက် မွန်းတည့် (၁) နာရီ (၄၀) မိနစ်တွင် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ နပခ (အမ်း) ဒုတိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း နှင့် တိုင်းဦးစီးအရာရှိ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းတို့ကို အရှင်လက်ရဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီ]] လက်ထက် [[တပ်မတော်]] သမိုင်းတွင် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ကျရှုံးသော စစ်ဌာနချုပ် အဖြစ် သမိုင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-aa-fighting-update/7908173.html|title=အမ်းအခြေစိုက် ရခိုင်စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကို AA သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == နောက်ထပ်ကြည့်ရန် == {{တပ်မတော် (ကြည်း)}} [[ကဏ္ဍ:တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ]] 1ahbsmuvfzjo9iw4ca9eec428zn7ter 0 86108 1027587 1025734 2026-04-25T11:32:43Z နေနီဝန်း 89694 /* စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း */သမိုင်းအချက်အလက်များအတိုင်းပြင်ဆင်ထည့်သွင်းပါသည်။ 1027587 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = ၁၉၄၅ | first = [[အောင်ဆန်း|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း]] | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} pwc94xhp734kdb7u0kq90fumpkee5fe 1027588 1027587 2026-04-25T11:37:01Z နေနီဝန်း 89694 1027588 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} suaxx2ce8csigyzwdqmwtzr1kel1ba3 1027590 1027588 2026-04-25T11:42:00Z နေနီဝန်း 89694 1027590 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} b74uwdhotnzdu4qzv8186uqyimgbmho 1027591 1027590 2026-04-25T11:42:45Z နေနီဝန်း 89694 1027591 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၁၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} 51x43233hgg0pwrc0gm8l00ioijizbc 1027592 1027591 2026-04-25T11:43:23Z နေနီဝန်း 89694 1027592 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} ဗမာ့တပ်မတော် | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၁၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} hnnj0bfrjgzyj3ojj82t9j8bj98cmx6 1027593 1027592 2026-04-25T11:43:51Z နေနီဝန်း 89694 1027593 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} ဗမာ့တပ်မတော် | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} ဗမာ့တပ်မတော် | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၁၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} 4rivvntdo8ek9lgclywgyga16be6u9c 1027594 1027593 2026-04-25T11:44:07Z နေနီဝန်း 89694 1027594 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} ဗမာ့တပ်မတော် | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | ဗမာ့တပ်မတော် | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၁၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} hsqhoiurouc0cdj9xkatr7pimt3b1po 1027595 1027594 2026-04-25T11:44:48Z နေနီဝန်း 89694 /* စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း */ 1027595 wikitext text/x-wiki {{Notice|ဤဆောင်းပါးသည် [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ ရာထူးတာဝန်နှင့် သက်ဆိုင်သောဆောင်းပါးဖြစ်ပြီး၊ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်အား ကိုယ်စားမပြုပါ။}} {{Infobox official post | body = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | post = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် | flag = Flag of the Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg{{!}}border | flagsize = 180px | flagcaption = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အလံတော် | incumbent = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | image = | imagesize = | incumbentsince = {{Start date|2026|03|30|ds=yes}} | style = | member_of = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ) | reports_to = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] | formation = * ၁၉၄၇ ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်}}) * ၁၉၈၉ ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်}}) | first = * ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် ({{small|ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) * ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် ({{small|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် အဖြစ်}}) | unofficial_names = တပ်ချုပ်၊ ကာချုပ် | deputy = {{Flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | founder = | type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ ရာထူး၊ အဆင့်၊ အဆောင်အယောင်နှင့် တံဆိပ်များ#စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး တာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ရာထူး]] | seat = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | footnotes_title = အဆင့် / တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များ | footnotes = [[ဖိုင်:18. Myanmar Army SGEN.svg|50px]] <br /> [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] | residence = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် နေအိမ်၊ စစ်ရုံး၊ နေပြည်တော် | constituting_instrument = [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]] | nominator = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] | appointer = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] | appointer_qualified = ({{Small|ကာလုံ၏ထောက်ခံချက်ဖြင့်}})<ref>[[:s:ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ#တပ်မတော်|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်)]]</ref> | department = {{Armed forces|Myanmar}} | precursor = ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး }} '''တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်'''သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ '''စစ်သေနာပတိ'''ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်ဟု [[ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]]၊ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) တွင် ပြဋ္ဌာန်း ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/161441|title=ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၀ (ဂ) အား ပယ်ဖျက်ခြင်းမပြုသင့်ဟု တပ်မတော်သား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ဆွေးနွေး|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=ပြည့်ဖြိုးအောင်၊ အောင်မင်းသိန်း|publisher=Eleven Media Group}}</ref> ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် ၈ တွင် ရှိသော်လည်း [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀ |၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]]ကာလတွင် တပ်မတော်မှ ၎င်းသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]] အဆင့်ရှိသူဖြစ်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|date=၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|accessdate=၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=စိုင်းဝဏ္ဏ|publisher=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ် ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကနကောင်စီ) ညွှန်ကြားလွှာ ၁၈/၇၃ အရ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသောသူသည် မိမိအားတပ်မတော်မှ ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရန် လိုအပ်သည့်ကာလပတ်လုံး ထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]တို့၏ သက်တမ်းကို ၆၅ နှစ်အထိသတ်မှတ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန်သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို|date=20 July 2016|work= The Irrawaddy}}</ref> သို့သော်လည်း [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|နိုင်ငံတော်အာဏာကိုသိမ်းယူ]]ခဲ့ပြီး ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၁/၂၀၂၁ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ ယခင်ကကန့်သတ်ထားသည့် တာဝန်သက်တမ်းကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/20/242000.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် အသက် ၆၅ နှစ် ကန့်သတ်ချက်ပယ်ဖျက်|date=20 May 2021|work= The Irrawaddy}}</ref> == လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အာဏာ == တပ်မတော်၏ လက်ရှိ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးမှာ ယခင်ဖွဲ့စည်းပုံက ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထက် အလွန်မြင့်သည်။ ယခင်က ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏လက်အောက်တွင် တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့များကို ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲနိုင်ရန် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ထားရှိရာ [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ ၎င်းရာထူးသည် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်/ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အဆင့်နှင့် ညီမျှသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲခဲ့သော ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တွင်မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က တပ်မတော်၏ အာဏာအရပ်ရပ်ကိုရရှိထားပြီး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအပါအဝင် အခြားဝန်ကြီးဌာနအချို့၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ရန် အဆိုပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အောက်တွင်ရှိသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဟူသော ရာထူးအသစ်ကို တိုးချဲ့ဖန်တီးခဲ့ရာ ယခုတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် အဆင့် ၈ တွင်ရှိပြီး ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကဲ့သို့အဆင့်ထက် မြင့်သည် (သို့မဟုတ်) ဝန်ကြီးအဆင့်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name=":0" /> === အုပ်ချုပ်ရေး === စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် အမိန့်ပေးစနစ်နှင့် အုပ်ချုပ်မှုအာဏာသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သို့ရာတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုမူ ၎င်းနှင့် ၎င်းခန့်အပ်ထားသည့် အဖွဲ့ဝင် ၆ ဦးပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁၁ ဦးရှိသည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ ထောက်ခံချက်ဖြင့်သာ ခန့်အပ်ခွင့်ရှိကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ၎င်းရာထူးမှဖယ်ရှားရန် (သို့မဟုတ်) ၎င်းရာထူးနေရာ၌အသစ်ပြောင်းလဲခန့်အပ်ရန် ၎င်းမှတစ်ပါး မည်သူမျှအာဏာမရှိပေ။ စစ်ဘက်ရာထူးခန့်အပ်မှုတွင်လည်း စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] အစရှိသည်တို့မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကသာ အလွယ်တကူ ခန့်အပ်/ပြောင်းရွှေ့/ဖယ်ရှားနိုင်သဖြင့် စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အကြွင်းမဲ့အာဏာရရှိထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ === တရားစီရင်ရေး === စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးပြတ်ဖြစ်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ စစ်ဘက်တရားစီရင်ရေးတွင် ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိတစ်ဦးအားစီရင်ရာ၌ စစ်တရားရုံးများတွင် ၎င်းအဆင့်ထက်မနိမ့်သူပါဝင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစစ်တရားရုံးကို စီရင်ခံမည့်သူထက် အဆင့်မြင့်သောအရာရှိက ဖွဲ့စည်းပေးရသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို စစ်ဖက်ဥပဒေဖြင့် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိပေ။ === ဥပဒေပြုရေး === စစ်ဘက်ဥပဒေများကို အရပ်ဖက်ဥပဒေများကဲ့သို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ အာဏာဖြင့် ပြင်ဆင်/ပြဋ္ဌာန်းသည်။ သို့ရာတွင် အရေးပေါ်ကာလ၌မူ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့ကဖြစ်စေ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းနိုင်သည့်အာဏာရှိသည်။ သာမန်အခြေအနေတွင်လည်း တပ်မတော်၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်သော ကာကွယ်ရေးဌာနကောင်စီ (ကကန) ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဆုပ်ကိုင်ထားရာ စစ်ဘက်ဥပဒေပြုရေးတွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အာဏာရရှိထားသည်။ == ခန့်အပ်သည့်အလေ့အထ == တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ တပ်မတော် (ကြည်း) မှ ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်ထက် မနိမ့်သော အရာရှိကိုသာ ခန့်အပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/post/636293|title=ပြိုကွဲနေသည့် စစ်တပ်နှင့် ကာချုပ်အပြောင်းအလဲ|date=30 January 2024|work= [[ဒီမိုကရက်တစ် မြန်မာ့အသံ|DVB]]}}</ref> အကြောင်းမှာ တိုင်းမှူးများ၊ အရာရှိချုပ်များ၏ အဆင့်သည် အမြင့်ဆုံး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (သို့မဟုတ်) ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်၌သာရှိသဖြင့် ၎င်းအဆင့်များထက် စီနီယာကျစေရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းနှင့်အတူ ထိပ်သီးအရာရှိကြီးများကိုပါ အနားပေးလေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသောအရာရှိမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ပြန်တမ်းဝင်အရာရှိရာထူးတိုးမြှင့်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ဆင့်နှုန်းဖြင့် တိုးမြှင့်ခံရသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ၎င်းယုံကြည်ရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အသစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လေ့ရှိသည်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကို နိုင်ငံရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နိုင်ငံရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြပြီး ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူးကိုမူ စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမားဟူသော နေရာအဖြစ်တင်စားကြသည်။ အကြောင်းမှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကို စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူ၊ အနေအေးသူ၊ ၎င်းအပေါ်အပြိုင်အဆိုင်မရှိသူ၊ နိုင်ငံရေးမကျွမ်းကျင်သူကိုသာ ခန့်အပ်လေ့ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ == စစ်ဦးစီးချုပ်/တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်း == {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ် |- | * | | 12601 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] အလ် စီ သောမတ်စ် | ၁ မေ ၁၉၄၇ – ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ | ဗမာ့တပ်မတော် | ဗမာ့တပ်မတော်၏စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခံရခြင်းကို မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များစာရင်းတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းမခံရပါ။ |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဦးစီးချုပ်/ <br>ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံလက်နက်ကိုင်တပ်ပေါင်းစုံစစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Smith_Dun.jpg|120 px]] | BC 5106 | [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စမစ်ဒွန်း]] | ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈ – ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၉ | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]]{{efn|ကြည်းတပ်ကို ၁၉၅၅ခုနှစ်မတိုင်မီက "ဗမာ့တပ်မတော်" ဟုသာခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ "ကြည်း" ဟု အမည်မတပ်ခဲ့ပါ}} | [[ကရင်လူမျိုး]]ဖြစ်ပြီး [[ကရင်ပဋိပက္ခ|ကရင်ပြည်တွင်းစစ်]]ကြောင့် အငြိမ်းစားပေးခံခဲ့ရသည်။ ဒုတိယမြောက်စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံးကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ်ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ |- | ၂။ | [[File:General Ne Win PM of Burma 1959.jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၄၉ – ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅''<ref>{{Cite book |last=Sabry |first=Fouad |url=https://books.google.com/books?id=1ssLEQAAQBAJ&dq=myanmar+1955,+the+Chief+of+Staff+became+the+Commander+in+Chief,&pg=PT72 |title=Military Staff: Strategizing the Nexus, Command, Coordination, and 21st Century Warfare |date=2024-05-30 |publisher=One Billion Knowledgeable |language=en}}</ref> | {{flagicon image|Old Flag of Burma Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ဗမာ့တပ်မတော်]] | တပ်မတော် (ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ပေါင်းစည်းရေးမူအရ ၁၉၅၆ မှစ၍ တပ်မတော်၏ ကြည်း၊ ရေ၊ လေ တပ်ဖွဲ့သုံးရပ်လုံး၏ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (Chief of Staff, Defence Services) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၂) | [[File:Ne Win in Military Uniform (cropped).jpg|120px]] | BC 3502 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] | ''၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅'' – ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ | [[တပ်မတော်]] | နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]နှင့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] (မဆလ) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၃။ | | BC 3569 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စန်းယု]] | ၂၀ ဧပြီ ၁၉၇၂ – ၁ မတ် ၁၉၇၄ | ပြည်သူ့တပ်မတော်{{efn|မဆလခေတ်တွင် တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏အမည်များတွင် "ပြည်သူ့"ဟူသောစကားလုံးကိုထည့်သွင်းခဲ့သည်}} | အရပ်ဘက်နိုင်ငံရေးကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၄။ | [[File:Tin Oo arrives to attend a ceremony (cropped).jpg|120px]] | BC 3561 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[တင်ဦး၊ သူရ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|သူရ တင်ဦး]] | ၁ မတ် ၁၉၇၄ – ၆ မတ် ၁၉၇၆ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | သမ္မတဦးနေဝင်းနှင့် ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ |- | ၅။ | [[File:ThuraKyawHtin.jpg|120px]] | BC 5322 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|သူရကျော်ထင်]] | ၆ မတ် ၁၉၇၆ – ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ | ပြည်သူ့တပ်မတော် | အသက် ၆၀ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၆။ |<!-- do not place non-free image SawMaung2.jpg --> | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ၄ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၅ – ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' | ပြည်သူ့တပ်မတော် | ၁၉၈၈ တွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့|နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်း၍အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ရာထူးကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ |- !colspan=7| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် |- | (၆) | | BC 6187 | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | ''၁၀ မေ ၁၉၈၉'' – ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၁၉၉၀ တွင် မိမိကိုယ်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအဆင့်သို့ ရာထူးတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ တွင် ကျန်းမာရေးကြောင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ရသည်။ |- | ၇။ | [[File:Than_Shwe_2010-10-11.jpg|120 px]] | ကြည်း ၆၇၁၀ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]] | ၂၂ ဧပြီ ၁၉၉၂ – ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | နဝတမှ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ တွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ |- | ၈။ | [[File:Senior General Min Aung Hlaing 2017 (cropped).jpg|120px]] | ကြည်း ၁၄၂၃၂ | [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|မင်းအောင်လှိုင်]] | ၃၀ မတ် ၂၀၁၁ – ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | ၂၀၂၁ တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်]]ခဲ့သည်။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]၊ ယာယီသမ္မတရာထူးနှင့် လက်ရှိ သမ္မတရာထူးတို့ကို အဆင့်ဆင့်ရယူခဲ့သည်။ |- | ၉။ | | ကြည်း ၂၁၄၄၀ | ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] | ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ – လက်ရှိ | {{flagicon image|Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg}} [[တပ်မတော်]] | |} ==အခြားသမိုင်းဝင်စစ်သေနာပတိချုပ်များ== === ဗမာနိုင်ငံတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး၏စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Ba Maw portrait.jpg|120 px]] | (''အရပ်သား'') | ဒေါက်တာ [[ဘမော်]] | ၁ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of Burma 1943.svg}} လက်နက်ကိုင်ဗမာစစ်တပ်များအားလုံး{{efn|ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော်နှင့်ရေတပ်မတော်တို့ပါဝင်သည်။}} | တစ်ယောက်တည်းသော အရပ်သားစစ်သေနာပတိချုပ်ဖြစ်သည်။ |} === မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်စစ်သေနာပတိချုပ် |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၇ မတ် ၁၉၄၅ – ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၅ | {{flagicon image|Flag of the AFPFL.svg}} ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်{{efn|ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးအစတွင်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်းဗြိတိသျှတို့ကဤအမည်ကိုအသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ}}/ မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော် | ခေတ်သစ်မြန်မာ့တပ်မတော် တည်ထောင်သူ၊ [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်]]၏ခေါင်းဆောင်နှင့် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ ဖခင်လည်းဖြစ်သည်။ ဂျပန်ခေတ် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တွင် စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြီးကာလတွင် [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး]] အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ |} === ဗမာ့တပ်မတော် === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ဗမာ့တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်၊ စစ်မင်းကြီး |- | ၁။ | | 12601 | ဗိုလ်ချုပ် အလ် စီ သောမတ်စ် | ဩဂုတ် ၁၉၄၅ – ၁ မေ ၁၉၄၇ | ဗမာ့တပ်မတော် | ၁၉၄၇တွင် ဗမာ့တပ်မတော်၏ ပထမဆုံး စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ |} === ကာကွယ်ရေးဌာန === {|class="wikitable" ! စဉ် ! ဓာတ်ပုံ ! ပြန်တမ်းဝင်အမှတ် ! ရာထူးအဆင့်နှင့်အမည် ! တာဝန်သက်တမ်း ! ထမ်းဆောင်သည့်တပ်ဖွဲ့ ! မှတ်ချက် |- !colspan=7| ကာကွယ်ရေးဌာနအတိုင်ပင်ခံ{{efn|စစ်ရုံးဝန်ကြီး}} |- | ၁။ | [[File:Aung San in uniform.jpg|120 px]] | <nowiki>-</nowiki> | [[ဗိုလ်ချုပ်]] [[အောင်ဆန်း]] | ၂၈ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၆ – ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ | ကာကွယ်ရေးဌာန | |- | ၂။ | [[File:Bo Let Ya (Thakin Hla Pe).jpg|120 px]] | BC 3501 | [[ဗိုလ်မှူးချုပ်]] [[လက်ျာ၊ ဗိုလ် (ရဲဘော် သုံးကျိပ်)|လက်ျာ]] | ၁၉ ဇူလိုင် ၁၉၄၇ – ၁၃ စက်တင်ဘာ ၁၉၄၈ | ကာကွယ်ရေးဌာန | ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး မျိုးချစ်မော့တပ်မတော်၏ဒုတိယခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ တပ်မတော်ကို အာဏာလွှဲခြင်းနှင့်ပက်သက်သည့် လက်ျာ-ဖရီးမင်း စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ တွင် ရာထူးမှအနားယူခဲ့ရသည်။ |} ==ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန်== * [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]] * [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] * [[တပ်မတော်]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ|*]] {{တပ်မတော်}} {{မြန်မာနိုင်ငံ}} mr1ocdf9ayehiwek02fr80if1920vb9 0 88834 1027449 1024464 2026-04-24T13:36:28Z ~2026-25194-82 141984 /* ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ */ 1027449 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_name=ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ| |date_dissolved=၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |flag=Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg |flag_border= |jurisdiction=မြန်မာနိုင်ငံ |incumbent=၂၀၁၈ - ၂၀၂၁ |image=File:Win Myint 2017 cropped.jpg |image_size=x85px |image2=File:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-18.jpg |image_size2=x85px |image3= |image_size3=x85px |image4=File:Henry Van Thio (cropped).jpg |image_size4=x85px |caption=အစိုးရအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များ |date_formed=၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |government_head=[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |deputy_government_head=*[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] ([[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]) *[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]) *[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] ([[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]) |state_head=[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |current_number=၂၄ |political_party=[[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] <br> [[တပ်မတော်]] <br> [[မွန်အမျိုးသားပါတီ]] |opposition_party=[[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]] <br> [[ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ]]<br> [[ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]<br> [[ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]<br> [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] |previous=[[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] |successor= *[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] {{small|(အာဏာသိမ်းအစိုးရ)}} *[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] {{small|(အဝေးရောက်အစိုးရ)}}|image1=|image_size1=|incoming_formation=[[၂၀၁၈ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]|outgoing_formation=[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]|cabinet_number=တတိယမြောက်|cabinet_type=ပြည်ထောင်စုအစိုးရ}}'''ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ''' (၂၀၁၈ - ၂၀၂၁, တရားဝင်အားဖြင့် '''ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့''' ) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ]] အရ ဖွဲ့စည်းထားသည့် တတိယအကြိမ်မြောက် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ရက်နေ့မှစ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ၂၁ ရက်နေ့တွင် ယခင်သမ္မတ[[ဦးထင်ကျော်]] နုတ်ထွက်အပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအသစ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသော ဦးဝင်းမြင့် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုအပြီး ယခင်[[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]]ကို ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားသောအစိုးရဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room/news/2018/03/30/id-13650|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းခြင်း|accessdate=19 December 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201101152/https://www.president-office.gov.mm/?q=briefing-room%2Fnews%2F2018%2F03%2F30%2Fid-13650}}</ref> ဤအစိုးရအဖွဲ့ကို ယခင်ဦးထင်ကျော်အစိုးရကဲ့သို့ပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]နှင့် [[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]တို့မှ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး အစိုးရအဖွဲ့အား ဖျက်သိမ်းကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က အဓမ္မအာဏာသိမ်းရယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/world-56064738|title=မြန်မာ စစ်အာဏာသိမ်းအစိုးရ ဘာဆက်လုပ်နိုင်သလဲ}}</ref><ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/02/01/237447.html|title=အဓမ္မ အာဏာသိမ်းသည့် လုပ်ရပ်ကို ဆန့်ကျင်သည်ဟု KNU Concerned ပြေ}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mandalay-orthopedic-hospital-staff-against-military-coup-02022021231811.html|title=တပ်မတော် အာဏာသိမ်းမှု မန္တ​လေး အရိုးအထူးကုဆေးရုံက ဆေးဝန်ထမ်းတွေ ဆန့်ကျင်}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အစိုးရအဖွဲ့အသစ်တွင် ဦးထင်ကျော်သည် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် ဦးဝင်းမြင့်သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် အရွေးခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၁၈ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|ဒုတိယသမ္မတ (၃) ဦးအား မဲပေးရွေးချယ်ရာ]] ဦးဝင်းမြင့်မှ မဲအရေအတွက် ၄၀၃ မဲဖြင့် သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC/|title=ဦးဝင်းမြင့် သမ္မတဖြစ်ပြီ}}</ref>ထို့နောက် မတ်လ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၌ ကျမ်းကျိန်ကာ သမ္မတအဖြစ် ပထမဆုံး မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-43565345|title=ဦးဝင်းမြင့် သမ္မတသစ်ဖြစ်လာ}}</ref> ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ]]၌ မဲမသမာမှုပြုလုပ်သည်ဆိုသည့် အကြောင်းပြချက်ဖြင့် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂)တို့အပြင် ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်အချို့တို့ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ တပ်မတော်အစုအဖွဲ့မှ တင်သွင်းသော ဒုတိယသမ္မတ (၁)ဖြစ်သူ ဦးမြင့်ဆွေမှ ယာယီသမ္မတအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ နိုင်ငံတော်အာဏာ (၃)ရပ်ကို အပ်နှင်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ == ခေါင်းဆောင်များ == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" !အင်္ဂါစဉ် !အမည် !ရာထူး |- |၁။ |[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] |- |၂။ |[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |[[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] |- |၃။ |[[မြင့်ဆွေ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးမြင့်ဆွေ]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ ၁]] |- |၄။ |[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ ၂]] |} == ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ == {{တမ်းပလိတ်:ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ}} ==နိုင်ငံတော်အင်္ဂါစဉ်== {| class="wikitable" |'''စဉ်''' |'''အမည်''' |'''ရာထူး''' |- |၁ |[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] |- |၂​ |​[[အောင်ဆန်းစုကြည်၊ ဒေါ်|ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်]] |[[နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံ​တော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်]] |- |၃ |[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်​ဆွေ]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၁]] |- |၄ |[[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]] |[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ-၂]] |- |၅ |[[တီခွန်မြတ်၊ ဦး|ဦးတီခွန်မြတ်]] |[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၆ |[[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] |[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၇ |[[ထွန်းထွန်းဦး (တရားသူကြီးချုပ်)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]] |[[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်]] |- |၈ |[[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |- |၉ |ဦးမျိုးညွန့် |[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၁၀ |ဦးလှသိန်း |[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၁၁ |[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]] |[[တပ်မတော်|ဒုတိယ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |- |၁၂ |[[ထွန်းထွန်းဟိန်|ဦးထွန်းထွန်းဟိန်]] |ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |၁၃ |[[အေးသာအောင်၊ ဦး|ဦးအေးသာအောင်]] |အမျိုးသားလွတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ |- |၁၄ |colspan=2|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၂၅ယောက်]] |- |၁၅ |[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]] |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]] |- |၁၆ |ဦးမော်သန်း |[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]] |- |၁၇ |ဒေါက်တာဝင်းသိန်း |[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၁၈ |ဦးမျိုးအောင် |[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၁၉ |colspan=2|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်များ]] |- |၂၀ |ဦးကျော်ကျော်မောင် |[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ]] |- |၂၁ |[[မြထွန်းဦး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးမြထွန်းဦး]] |ကြည်း၊ ရေ၊ လေ ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး |- |၂၂ |colspan=2|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ |- |၂၃ |colspan=2|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ |- |၂၄ |colspan=2|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ |- |၂၅ |colspan=2|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များ |- |၂၆ |colspan=2|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ |- |၂၇ |colspan=2|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ |- |၂၈ |colspan=2|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ |- |၂၉ |colspan=2|အစိုးရ၏အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်​ရေး​ကော်မတီ |- |၃၀ |colspan=2|တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ |- |၃၁ |colspan=2|ဒုတိယဝန်ကြီးများ |- |၃၂ |ဦးဝင်းမြင့် |ဒုတိယရှေ့နေချုပ် |- |၃၃ | |ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ် |- |၃၄ |colspan=2|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ |- |၃၅ |colspan=2|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ |- |၃၆ |colspan=2|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]] |- |၃၇ | *ဦးစိုးမင်း *ဦးစိုးသိန်း *ဦးဘိုဘိုငယ် |မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ |- |၃၈ |colspan=2|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ |} ==ကိုးကား== {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့များ}} [[Category:ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] 49drf2eh7x32trsgstl8e90e7hju12g 0 103929 1027511 845213 2026-04-25T02:31:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1027511 wikitext text/x-wiki ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] p14oymi1wlxg8j8dtlf1wyqweyan98u 1027512 1027511 2026-04-25T02:31:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဟိုဇုခယေားဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[ဟိုဇုခယောဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1027511 wikitext text/x-wiki ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] p14oymi1wlxg8j8dtlf1wyqweyan98u 1027517 1027512 2026-04-25T02:39:21Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1027517 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[San'in Main Line]]) | distance = {{cvt|14.3|km|mile|abbr=on}} from {{STN|Kyoto|x}} | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] p86fcew7qc9yx3t08xxh997owvmik2g 1027530 1027517 2026-04-25T07:21:37Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1027530 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[San'in Main Line]]) | distance = {{cvt|14.3|km|mile|abbr=on}} from {{STN|Kyoto|x}} | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ==ဘူတာပုံစံ== ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] kf7nn1jwwc7jcoz9kbg9fc30nqoxmtl 1027534 1027530 2026-04-25T07:26:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1027534 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} Sagano Line (San'in Main Line)|dir=for {{STN|Kyoto|x}}}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} Sagano Line (San'in Main Line)|dir= for {{STN|Kameoka|x}}, {{STN|Sonobe|x}} and {{STN|Fukuchiyama|x}}}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] nm98nl1y1jl52k3l1p2dw6awcsqz7p7 1027540 1027534 2026-04-25T07:32:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပလက်ဖောင်းများ */ 1027540 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=for {{STN|Kyoto|x}}}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= for {{STN|Kameoka|x}}, {{STN|Sonobe|x}} and {{STN|Fukuchiyama|x}}}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] jwnfe5kfaoyh7v2rjgl697pi3ck1kvr 1027542 1027540 2026-04-25T07:33:38Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပလက်ဖောင်းများ */ 1027542 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]] {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] tgs7db3klj2o10eedqa0khkjb39rrir 1027543 1027542 2026-04-25T07:33:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပလက်ဖောင်းများ */ 1027543 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]]}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] gswximu9cx2jcrs6egzxnwwsg0vh67u 1027544 1027543 2026-04-25T07:34:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1027544 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]]}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] k71kysou2gj5oeadpnw0hdhi4oroa0d 1027545 1027544 2026-04-25T07:35:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1027545 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]]}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]] 7ffcwqd3dp14wpsafi1jxl4dep6xc82 1027546 1027545 2026-04-25T07:35:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခမဲအိုခမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1027546 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]]}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခမဲအိုခမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] 5ah8gmnd9pvy9clw6ip5peczhwl4xy5 1027547 1027546 2026-04-25T07:36:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1027547 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဟိုဇုခယောဘူတာ | native_name = 保津峡駅 | native_name_lang = ja | type = | style = JR West | image = Hozukyo Station, enkei-2.jpg | alt = | caption = View of the station from distance, August 2018 | other_name = | address = 3-1434 Hozuchō Hozuyama, [[Kameoka, Kyoto|Kameoka City]], [[Kyoto Prefecture]] 621-0005<ref>{{Cite web|url=https://www.jr-odekake.net/eki/top?id=0610705|title=保津峡駅｜駅情報：JRおでかけネット|website=JR-Odekake.net|language=Japanese|accessdate=May 7, 2022}}</ref> | country = Japan | coordinates = {{coord|35|1|22.95|N|135|38|25.11|E|region:JP_type:railwaystation}} | owned = | operator = {{ric|JR West|name=y}} | line = {{rcb|JR West|Sagano|route}} {{lnl|JR West|Sagano}} ([[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]) | distance = [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာအဝေး | platforms = 2 [[side platforms]] | tracks = 2 | connections = {{rint|bus|1}} Bus stop | structure = Elevated | code = {{RouteBox|JR-E09||#9370db}} | status = Unstaffed | website = {{Official|1=http://www.jr-odekake.net/eki/top.php?id= 0610705}} | opened = {{Start date and age|1936|04|15|df=y}} | closed = | former = | passengers = 344 daily<ref name="ridership jr west 2023">{{cite web |author=<!-- not stated --> |year=2024 |title=移動等円滑化取組報告書（鉄道駅） |url=https://www.westjr.co.jp/company/action/service/universal_design/pdf/02_2023houkoku.pdf |publisher=JR West |language=ja |access-date=13 March 2025}}</ref> | pass_year = FY 2023 | map_type = Japan Kyoto Prefecture#Japan Kansai#Japan | map_dot_label = Hozukyō Station | services = {{Adjstn|system=JR West|line=Sagano|note-mid={{SLL|Local}}|left=Umahori|right=Saga-Arashiyama}} }} ''' ဟိုဇုခယောဘူတာ ''' (保津峡駅'' ဟိုဇုခယော - အဲခိ '') သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ (JR West) က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ဟိုဇုခယောဘူတာသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] ([[ဆဂနိုရထားလိုင်း]]) အတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးဆုံးဘူတာဖြစ်သည့် [[ကျိုတိုဘူတာ]]မှ ၁၄.၃ ကီလိုမီတာအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{jpf|pfn=1|first=2|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir=သို့ [[ကျိုတိုဘူတာ]]}} {{jpf|pfn=2|first=3|name= {{rcb|JR West|Sagano|route}} ဆဂနိုရထားလိုင်း (ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း)|dir= သို့ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]၊ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]] နှင့် [[ဖုခုချိယာမဘူတာ]]}} ==သမိုင်းကြောင်း== ==ခရီးသည်အရေအတွက်== ==ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ== ==ရုပ်ပုံ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခမဲအိုခမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 3hap1hmjmm1axn1h6b4jn2126yh4qr4 0 118341 1027497 1027371 2026-04-25T00:44:57Z ~2026-25075-50 142000 /* အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ */ 1027497 wikitext text/x-wiki '''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] |OTS(၇၇) |- |၂ |[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]] |DSA(၃၅) |- |၃ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၂၉) |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]] |DSA(၃၄) |- |၅ |[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး]] |DSA(၃၈) |} == စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] |DSA(၃၇) |- |၂ |[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် |DSA(၃၇) |- |၃ |[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |DSA(၃၅) |- |၄ |[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်လင်းမောင် |DSA(၃၇) |} == အရာရှိချုပ်များ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[စစ်ရေးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]] |DSA(၃၈) |- |၂ |[[စစ်ထောက်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]] |DSA(၃၂) |- |၃ |တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် ပြည့်စုံလင်း |DSA(၄၀) |- |၄ |တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၅ |[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း |DSA(၃၈) |- |၆ |[[စစ်ဥပဒေချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင် |DSA(၃၂) |- |၇ |[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၈ |[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက် |DSA(၃၈) |- |၉ |လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း |DSA(၃၉) |- |၁၀ |[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]] |အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃) |- |၁၁ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၁၂ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးမင်းထွေး |DSA(၃၂) |- |၁၃ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး လစ်လပ် |DSA( - ) |- |၁၄ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] |DSA(၂၂) |- |၁၅ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် |OTS(၆၆) |} == အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၃ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၄ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |- |၅ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |- |၆ |နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး |} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက် |DSA(၃၉) |- |၂ |[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး |တေဇ(၂၄) |- |၃ |[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး |OTS(၉၄) |- |၄ |[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး |DSA(၄၁) |- |၅ |[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |လစ်လပ် |– |- |၆ |[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် |DSA(40) |- |၇ |[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |လစ်လပ် |– |- |၈ |[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန် |DSA(၄၁) |- |၉ |[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် |DSA(၄၁) |- |၁၀ |[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက် |DSA(၄၁) |- |၁၁ |[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ‌ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) |- |၁၂ |[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ |DSA(၃၉) |- |၁၃ |[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး |OTS(၈၁) |- |၁၄ |[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး |DSA(၄၂) |} == အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း |DSA(၃၆) |- |၂ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ |OTC(၂၁) |- |၃ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး |OTS(၇၅) |- |၄ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး |DSA(၃၇) |- |၅ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ) |ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် |DSA(၃၆) |- |၆ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး) |ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် |OTS(၉၄) |- |၇ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း) |ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင် |DSA(၃၄) |- |၈ |ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) |- |၉ |ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၀ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင် |OTS(၇၃) |- |၁၁ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် | |} == စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး |DSA(၃၃) |- |၂ |စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း |DSA(-) |- |၃ |ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင် |OTS(၇၉) |- |၄ |သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး |DSA(၃၄) |- |၅ |ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ |OTS(၉၄) |- |၆ | [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> |DSA(-) |- |၇ |ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး | |- |၈ |စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော် | |- |၉ |[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး |DSA(၃၃) |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၁ |[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန် | |- |၁၂ | [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် | |- |၁၃ |ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင် |DSA(၂၈) |- |၁၄ | [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး |OTC(၂၁) |- |၁၅ |တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | |- |၁၆ |[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော် | |- |၁၇ |[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး |DSA(၃၆) |- |၁၈ |ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း |OTS(၇၁) |- |၁၉ | [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး | |- |၂၀ |အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး | |- |၂၁ |[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၃၁) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{တပ်မတော်}} orz7u5khxfzwlzjee8c9ns8mdrsnz1b 1027498 1027497 2026-04-25T00:45:27Z ~2026-25075-50 142000 /* အရာရှိချုပ်များ */ 1027498 wikitext text/x-wiki '''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] |OTS(၇၇) |- |၂ |[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]] |DSA(၃၅) |- |၃ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၂၉) |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]] |DSA(၃၄) |- |၅ |[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး]] |DSA(၃၈) |} == စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] |DSA(၃၇) |- |၂ |[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် |DSA(၃၇) |- |၃ |[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |DSA(၃၅) |- |၄ |[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်လင်းမောင် |DSA(၃၇) |} == အရာရှိချုပ်များ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[စစ်ရေးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]] |DSA(၃၈) |- |၂ |[[စစ်ထောက်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]] |DSA(၃၂) |- |၃ |တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် ပြည့်စုံလင်း |DSA(၄၀) |- |၄ |တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၅ |[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း |DSA(၃၈) |- |၆ |[[စစ်ဥပဒေချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင် |DSA(၃၂) |- |၇ |[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၈ |[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက် |DSA(၃၈) |- |၉ |လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း |DSA(၃၉) |- |၁၀ |[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]] |အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃) |- |၁၁ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၁၂ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးမင်းထွေး |DSA(၃၂) |- |၁၃ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |လစ်လပ် |– |- |၁၄ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] |DSA(၂၂) |- |၁၅ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် |OTS(၆၆) |} == အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၃ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၄ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |- |၅ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |- |၆ |နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး |} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက် |DSA(၃၉) |- |၂ |[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး |တေဇ(၂၄) |- |၃ |[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး |OTS(၉၄) |- |၄ |[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး |DSA(၄၁) |- |၅ |[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |လစ်လပ် |– |- |၆ |[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် |DSA(40) |- |၇ |[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |လစ်လပ် |– |- |၈ |[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန် |DSA(၄၁) |- |၉ |[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် |DSA(၄၁) |- |၁၀ |[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက် |DSA(၄၁) |- |၁၁ |[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ‌ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) |- |၁၂ |[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ |DSA(၃၉) |- |၁၃ |[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး |OTS(၈၁) |- |၁၄ |[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး |DSA(၄၂) |} == အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း |DSA(၃၆) |- |၂ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ |OTC(၂၁) |- |၃ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး |OTS(၇၅) |- |၄ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး |DSA(၃၇) |- |၅ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ) |ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် |DSA(၃၆) |- |၆ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး) |ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် |OTS(၉၄) |- |၇ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း) |ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင် |DSA(၃၄) |- |၈ |ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) |- |၉ |ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၀ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင် |OTS(၇၃) |- |၁၁ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် | |} == စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး |DSA(၃၃) |- |၂ |စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း |DSA(-) |- |၃ |ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင် |OTS(၇၉) |- |၄ |သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး |DSA(၃၄) |- |၅ |ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ |OTS(၉၄) |- |၆ | [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> |DSA(-) |- |၇ |ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး | |- |၈ |စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော် | |- |၉ |[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး |DSA(၃၃) |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၁ |[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန် | |- |၁၂ | [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် | |- |၁၃ |ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင် |DSA(၂၈) |- |၁၄ | [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး |OTC(၂၁) |- |၁၅ |တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | |- |၁၆ |[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော် | |- |၁၇ |[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး |DSA(၃၆) |- |၁၈ |ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း |OTS(၇၁) |- |၁၉ | [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး | |- |၂၀ |အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး | |- |၂၁ |[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၃၁) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{တပ်မတော်}} ilsgflnruuwd7j95o6oem2e9v0059m3 1027499 1027498 2026-04-25T01:00:46Z ~2026-25075-50 142000 /* တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ */ 1027499 wikitext text/x-wiki '''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။ ==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ရဲဝင်းဦး]] |OTS(၇၇) |- |၂ |[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကျော်စွာလင်း]] |DSA(၃၅) |- |၃ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]] |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၂၉) |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းဝင်း]] |DSA(၃၄) |- |၅ |[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] |[[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး]] |DSA(၃၈) |} == စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] |DSA(၃၇) |- |၂ |[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ် |DSA(၃၇) |- |၃ |[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]] |DSA(၃၅) |- |၄ |[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်လင်းမောင် |DSA(၃၇) |} == အရာရှိချုပ်များ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[စစ်ရေးချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]] |DSA(၃၈) |- |၂ |[[စစ်ထောက်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]] |DSA(၃၂) |- |၃ |တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် ပြည့်စုံလင်း |DSA(၄၀) |- |၄ |တပ်မ​တော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၅ |[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း |DSA(၃၈) |- |၆ |[[စစ်ဥပဒေချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင် |DSA(၃၂) |- |၇ |[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း |OTC(၂၃) |- |၈ |[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မ​တော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက် |DSA(၃၈) |- |၉ |လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း |DSA(၃၉) |- |၁၀ |[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]] |အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃) |- |၁၁ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]] |DSA(၃၈) |- |၁၂ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အေးမင်းထွေး |DSA(၃၂) |- |၁၃ |စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) |လစ်လပ် |– |- |၁၄ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]] |DSA(၂၂) |- |၁၅ |အရန်အင်အား |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင် |OTS(၆၆) |} == အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ == ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး – ဒုတိယဝန်ကြီးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် - {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်]] |DSA(၂၉) ယခင် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] |- |၂ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] |DSA(၃၆) ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] |- |၃ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]] |OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |- |၄ |ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့် |DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် |- |၅ |ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |- |၆ |နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး |တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး |} == တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ​ကြည်သိုက် |DSA(၃၉) |- |၂ |[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ်‌ အောင်ဇော်ထွေး |တေဇ(၂၄) |- |၃ |[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး |OTS(၉၄) |- |၄ |[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး |DSA(၄၁) |- |၅ |[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |လစ်လပ် |– |- |၆ |[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ် |DSA(၄၀) |- |၇ |[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး |DSA(၄၂) |- |၈ |[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန် |DSA(၄၁) |- |၉ |[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် တင်မင်းလတ် |DSA(၄၁) |- |၁၀ |[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင် |– |- |၁၁ |[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌ကျော်ဇော |– |- |၁၂ |[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရ |DSA(၃၉) |- |၁၃ |[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ‌အောင်ဌေး |OTS(၈၁) |- |၁၄ |[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] |‌‌ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက် |DSA(၄၁) |} == အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း |DSA(၃၆) |- |၂ |တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ |OTC(၂၁) |- |၃ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁) |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်လွင်ဦး |OTS(၇၅) |- |၄ |တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂) |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး |DSA(၃၇) |- |၅ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ) |ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့် |DSA(၃၆) |- |၆ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး) |ဗိုလ်ချုပ်ဝင်းဗိုလ် |OTS(၉၄) |- |၇ |ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း) |ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင် |DSA(၃၄) |- |၈ |ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ |DSA(၃၇) |- |၉ |ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၀ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် မျိုးအောင် |OTS(၇၃) |- |၁၁ |ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ် |ဗိုလ်ချုပ် | |} == စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ == {| class="wikitable" !စဉ် !ရာထူး/တာဝန် !တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ် !မှတ်ချက် |- |၁ |[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး |DSA(၃၃) |- |၂ |စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း |DSA(-) |- |၃ |ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ်ရဲမြင့်နိုင် |OTS(၇၉) |- |၄ |သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး |DSA(၃၄) |- |၅ |ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြား​ရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ |OTS(၉၄) |- |၆ | [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> |DSA(-) |- |၇ |ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းစိုး | |- |၈ |စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး) |ဗိုလ်ချုပ် သိန်းဇော် | |- |၉ |[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]] |ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းဦး |DSA(၃၃) |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး |DSA(၃၄) |- |၁၁ |[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန် | |- |၁၂ | [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် | |- |၁၃ |ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် သက်ထွန်းအောင် |DSA(၂၈) |- |၁၄ | [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး |OTC(၂၁) |- |၁၅ |တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ဇော်ဝင်း | |- |၁၆ |[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော် | |- |၁၇ |[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူး ဟန်ဇော်ဦး |DSA(၃၆) |- |၁၈ |ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်သန်း |OTS(၇၁) |- |၁၉ | [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်မှူးချုပ်/ဗိုလ်ချုပ် တင်စိုး | |- |၂၀ |အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး |ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး | |- |၂၁ |[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]] |ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းမြတ် <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cljj4lz1nrdo|title=နေပြည်တော်တိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်ချုပ် ၅ ဦး ဖယ်ရှားခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၃၀ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |DSA(၃၁) |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] {{တပ်မတော်}} pvq7ljeo7fyfn2nrxqz7zwnqwex20hk 0 148504 1027481 818749 2026-04-24T18:00:21Z CommonsDelinker 115 Removing [[:c:File:Emblem_of_New_Power_Party.svg|Emblem_of_New_Power_Party.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ymblanter|Ymblanter]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Emblem of New Power Party.svg|]]. 1027481 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} {{Infobox ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံရေးပါတီ | party_name = နယူးပါဝါပါတီ ကို | zh_name = 時代力量 | en_name = New Power Party | colorcode = #FBBE01 | party_flag = | party_logo = | leader = [[ကောင်းယုတန်]] | foundation = [[ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်]] [[၂၀၁၅]] | ideology = [[လွတ်လပ်ရေး]]<br />[[ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားရေး]]<br />[[ထိုင်ဝမ်အမျိုးသားပုံမှန်]] | headquarters = [[ထိုင်ပေမြို့]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]] | membership = 3,000 | mem-yr = 2016 | domestic = | international = | website = [https://www.newpowerparty.tw/ www.newpowerparty.tw/] }} '''နယူးပါဝါပါတီ ကို''' (NPP) သည် [[ထိုင်ဝမ်]] ရှိ အဓိကကျသည့် [[နိုင်ငံရေးပါတီ]]တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အချိန်ကာလ၏ဩဇာအာဏာမှာနိုင်ငံရေးအရ ဦး တည်ချက် "ဗဟို - လက်ဝဲနိုင်ငံရေး", ရည်မှန်းချက်သည်ဥပဒေပြုရေးယွမ်တွင်ကစားရန်ဖြစ်သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး၏အဓိကအင်အားစုများသည် "တိုးတက်သောတန်ဖိုး"၊ "ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့်ပွင့်လင်းမြင်သာမှု" နှင့် "ထိုင်ဝမ်၏အမျိုးသားအဆင့်အတန်း" စသည့်အဆိုပြုချက်များကိုတင်ပြခဲ့သည် ။ NPP [[ဒီမိုကရက်တစ်တိုးတက်ရေးပါတီ]] ၏နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာသံတမန်ရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာအဆိုပြုချက်များနှင့်ဆင်တူသည်။ NPP သို့သော်ယခင် DPP အပေါ်ထိရောက်သောကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမှုနှင့်ထိန်းချုပ်မှုများနှင့်ဟန်ချက်ညီမှုများကိုရရှိရန်မျှော်လင့်ထားပြီး၊ ထိုင်ဝမ်၏ဇာတိလက်ဝဲတစ်ခုခံကာကွယ်ဖြစ်လာ။<ref>{{Cite web|title = Civic groups voice support for 'third force' - Taipei Times|url = http://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2016/01/08/2003636709|website = www.taipeitimes.com|access-date = 2016-01-09}}</ref> == ကျမ်းကိုး == {{reflist|2}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == * [http://www.newpowerparty.tw/ Official website] [[Category:ထိုင်ဝမ်]] 0aeyrt5jg02ab15tzrnxuu1ld4u97ij 0 150962 1027561 966215 2026-04-25T08:44:45Z ~2026-25119-76 142010 စာသား 1027561 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Kaw Sak | official_name = ကွာန်ကအ်သိုခ် (ကော့သတ်ရွာ) | other_name = | postal_code = | postal_code_type = Postal codes | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ | image_skyline = | image_map = | map_caption = | settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = {{flag|မွန်ပြည်နယ်}} | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[မော်လမြိုင်ခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[ကျိုက်မရောမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = ကော့သတ် | unit_pref = imperial | area_total_km2 = | population = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | coordinates_display = | coordinates_region = MM | coordinates = {{Coord|16.5195808410645|97.7582778930664|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | elevation_ft = | elevation_m = | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6.30 | website = }} '''ကွာန်ကအ်သိုခ်(ကော့သတ်ရွာ)'''({{Lang-en|Kawtthat}})သည် [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်ခရိုင်]]၊ [[ကျိုက်မရောမြို့နယ်]]၊ [[ကော့သတ်ကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၅၀၂၃ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ကော့သတ်ကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၁၄၈၈ ဦး၊ မ ၁၆၅၃ ဦး၊ လူဦးရေ စုစုပေါင်း ၃၁၄၁ ဦး နေထိုင်ပြီးမွန်လူမျိုးတွေအများဆုံးနေထိုင်ပါတယ် <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ကော့သတ် |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ကျိုက်မရောမြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ကျိုက်မရောမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Mon-geo-stub}} p58rut6s63aicwvzovrzz6vu0bd307y 10 205324 1027456 1025772 2026-04-24T14:23:16Z ~2026-25194-82 141984 1027456 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|8|3}} |- |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃ | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|12|18}} |- |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |၄ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]]<ref name="19august">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19139|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၈ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၅ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|2|1}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၆ | rowspan="3" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|19}} |- |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|19|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၈ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|19}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|19|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၉ | rowspan="3" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|5|19|2024|5|27}} |- |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|19}} |- |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၁၉ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|19|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|7|31}} |- |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၂ | rowspan="2" |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- |၁၃ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|30|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၄ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၅ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ဦးကိုကို]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|2}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၁၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်ထွဋ်ဦး |၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|23|2022|11|14}} |- |ဦးလှမိုး |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|11|14|2023|2|1}} |- |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၁၇ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဦးလှမိုး |၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13267|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|24|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၉ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|5|2|2023|8|2|2025|7|31}} <nowiki>}}</nowiki> |- |ဦးဉာဏ်ထွန်း |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၀ | rowspan="3" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2022|5|2|2022|8|5}} |- |[[မျိုးမြင့်ဦး|ဦးမျိုးမြင့်ဦး]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|5|2023|8|2}} <nowiki>}}</nowiki> |- |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |၂၂ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|22|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၂ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂<ref name="byebye19">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19138|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- | rowspan="4" |၂၃ | rowspan="4" |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|8|2}} <nowiki>}}</nowiki> |- |[[မြင့်နောင်|ဦးမြင့်​နောင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၄ | rowspan="3" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|8|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|9|25}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |၂၆ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာမျိုးသိန်း​ကျော်<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|17|2025|7|31}} |- |၂၇ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၈ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|1|31}} |- |Jeng Phang နော်တောင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၉ | rowspan="2" |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရွှေလေး|ဦးရွှေလေး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|2|2022|11|14}} |- |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|11|14|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၃၀ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|4|2023|8|3}} |- |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="5" |၃၁ | rowspan="5" |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|7|2021|8|5}} |- |[[ဌေးအောင်|ဒေါက်တာ​ဌေး​အောင်]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|8|5|2023|2|1}} |- |ဦး​[[အောင်သော်|အောင်​သော်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |ဦးကျော်စိုးဝင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃၂ | rowspan="3" |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[စောထွန်းအောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|2|1}} |- |Jeng Phang ​နော်​တောင် |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|1|31}} |- |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၃၃ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === {| class="wikitable" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) !rowspan=2|'''စဉ်''' !rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' !rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13305|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေ}}</ref> |{{age in days|2016|5|3|2021|5|11}} |- |[[အောင်လင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်လင်းထွန်း]] |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂၈ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|11|2024|5|28}} |- |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၂၈ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/56737|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|5|28|2025|7|31}} |- |rowspan=6|၂ |rowspan=6|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24783}}</ref> |{{age in days|2021|2|12|2022|5|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဇင်မင်းထက်]] |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24784}}</ref> |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|7|21}} |- |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]]<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13304|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးး (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20957|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း}}</ref> |{{age in days|2021|5|11|2023|2|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တိုးရီ]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|3|2025|1|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] | ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/59790|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date= ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2023|7|21|2024|8|3}} |- |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] | ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်မျိုးထွဋ်|ဦးကျော်မျိုးထွဋ်]] |၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11498}}</ref> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51501|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2021|2|11|2024|1|31}} |- |[[လွင်ဦး|ဦးလွင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကိုကိုကျော်]] |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|10|22|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11291}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|2|2021|5|11}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/47885|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> |၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2023|11|22|2024|1|22}} |- |၅ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂)၊(၃) |ဦးထင်ကျော်သူ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/50337|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၄ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|10|2025|7|31}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄)၊(၁) |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19921-2024-01-22-14-53-47|title=နစကဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) ဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးအောင်ကျော်ဟိုးကို ခန့်အပ်|work=CNI|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|22|2025|1|31}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]]<ref>{{Cite news |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16415|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၅.၈.၂၁)}}</ref> | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|8|25|2023|11|22}} |- |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|1|10|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/56688|title=တာဝန်မှအနားယူခွင့်ပြုခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|3|2024|5|27}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|3|2025|7|31}} |- |​ဦး[[မင်းထွဋ်]] |၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|7|4|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းအောင်ကျော်|ဦးသန်းအောင်ကျော်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb">{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၇.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11377}}</ref> |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|7|2022|8|10}} |- |​ဒေါက်တာ ဝါဝါ​မောင် |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|8|10|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစန်းလွင် | ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16578|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၂ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၃.၁၀.၂၀၂၂)|url=https://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/ebooks/read/8024}}</ref> |{{age in days|2021|8|30|2022|10|12}} |- |​ဒေါက်တာ[[ထိန်လင်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲတင့်|ဦးရဲတင့်]]<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |[[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၁၂ |rowspan=4|[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] | ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|4|23|2022|5|2}} |- |[[အေးထွန်း|ဦးအေးထွန်း]] || ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|23|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref name="2may"/> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|2}} |- |​ဒေါ်နုမြဇံ |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb">{{cite news|url=https://https://www.cincds.gov.mm/node/20955|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအမိန့်အမှတ်၊ ၁၄ / ၂၀၂၃၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ||{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၃ |rowspan=3|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်ကြီး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|3|11|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ တင်ထွဋ် |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |​ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၁၄ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်စိုး |၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|4|4|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်​ကျော်ထွန်း |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|19|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်မြိုင် |၁၃သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|8|13|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၆ |rowspan=3|[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းမင်းဦး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24785}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|9|25}} |- |ဦးမင်းသူ<ref name="2may">{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း (၂.၅.၂၂)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786}}</ref> |၂ မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20932|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|1}} |- |ဦးအေးကျော် |၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|17|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးကိုကိုလွင် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|5|3|2022|4|1}} |- |ဦးရင်​မောင်ညွန့် |၈ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/21830|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၈.၂.၂၂)}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|2|8|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဌေးလှိုင် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မျိုးသန့် |၁ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|1|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်အောင်|ဦးညွန့်အောင်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|7|2023|9|25}} |- |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|2|1|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၃ |rowspan=4|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မြင့် |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၃.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11796}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |ဦး​ဇော်ဝင်း |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|23|2023|2|1}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|1|31}} |- |​ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၂၄ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အေးထွန်း |၁၅ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|15|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၆ |rowspan=4|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|8|4|2024|1|31}} |- |​ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|8|19|2023|7|21}} |- |​[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|7|21|2025|7|31}} |- |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းထိန် |၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂၀ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|12|2022|5|20}} |- |ဦးဝင်း​ဖေ |၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|12|1|2025|7|31}} |- |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|4|25|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​​အောင်ထွန်းခိုင် |၁ မတ် ၂၀၂၁ |၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂<ref>https://cincds.gov.mm/node/20444</ref> |{{age in days|2021|3|1|2022|12|16}} |- |ဦးစိုးကြည် <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/21119?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၂၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> |၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|14|2025|7|31}} |- |ဒေါက်တာ သန်းစိုး <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/70678|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |date= ၃ ဇွန် ၂၀၂၅ }}</ref> |၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|6|3|2025|7|31}} |- |၂၉ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဇော်​အေး​မောင် |၂၃​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |rowspan=3| — |rowspan=3|[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စီမံ/ဘဏ္ဍာ၊ စက်မှု)}} |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11340|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၄.၂.၂၁)}}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၄ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |ဦးကိုကိုလွင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|3|11|2021|5|3}} |- |rowspan=2| — |rowspan=2|[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လ.ဝ.က]]၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]])}} |ဦး​ဝင်းရှိန် |rowspan=2|၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11633|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၆.၂.၂၁)}}</ref> |rowspan=2|၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2021|2|16|2021|8|1}} |- |​ဦး​ဌေးလှိုင် |- | — |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/12149|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၃.၂၁)}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |rowspan=2|— |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> | ၁ ​ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|7|2021|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ​အေးထွန်း |၁၅ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13417|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၅.၅.၂၁)}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|5|15|2021|8|1}} |} c31idp84keev6mwl8j33pr4r0p6xzh1 1027458 1027456 2026-04-24T14:51:03Z ~2026-25194-82 141984 1027458 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|8|3}} |- |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃ | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|12|18}} |- |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |၄ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|3|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၅ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|2|1}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၆ | rowspan="3" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၈ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၉ | rowspan="3" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|22|2024|5|5}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|5|5|2024|5|27}} |- |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|1|31}} |- |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၂ | rowspan="2" |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- |၁၃ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|30|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၄ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၅ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ဦးကိုကို]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|2}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၁၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်ထွဋ်ဦး |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|11|14}} |- |ဦးလှမိုး |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|11|14|2023|2|1}} |- |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၁၇ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဦးလှမိုး |၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13267|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|24|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၉ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|5|2|2023|8|2|}} |- |ဦးဉာဏ်ထွန်း |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၀ | rowspan="3" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2022|5|2|2022|8|5}} |- |[[မျိုးမြင့်ဦး|ဦးမျိုးမြင့်ဦး]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|5|2023|8|2}} |- |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |၂၂ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|22|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၂ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂<ref name="byebye19">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19138|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- | rowspan="4" |၂၃ | rowspan="4" |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|8|2}} |- |[[မြင့်နောင်|ဦးမြင့်​နောင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၄ | rowspan="3" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|8|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|9|25}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |၂၆ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာမျိုးသိန်း​ကျော်<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|17|2025|7|31}} |- |၂၇ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၈ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|1|31}} |- |Jeng Phang နော်တောင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၉ | rowspan="2" |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရွှေလေး |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|2|2022|11|14}} |- |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|11|14|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၃၀ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|4|2023|8|3}} |- |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="5" |၃၁ | rowspan="5" |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|7|2021|8|5}} |- |[[ဌေးအောင်|ဒေါက်တာ​ဌေး​အောင်]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|8|5|2023|2|1}} |- |ဦး​[[အောင်သော်|အောင်​သော်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |ဦးကျော်စိုးဝင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃၂ | rowspan="3" |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|2|1}} |- |Jeng Phang ​နော်​တောင် |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|1|31}} |- |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၃၃ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === {| class="wikitable" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) !rowspan=2|'''စဉ်''' !rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' !rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13305|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေ}}</ref> |{{age in days|2016|5|3|2021|5|11}} |- |[[အောင်လင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်လင်းထွန်း]] |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂၈ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|11|2024|5|28}} |- |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၂၈ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/56737|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|5|28|2025|7|31}} |- |rowspan=6|၂ |rowspan=6|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24783}}</ref> |{{age in days|2021|2|12|2022|5|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဇင်မင်းထက်]] |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24784}}</ref> |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|7|21}} |- |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]]<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13304|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးး (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20957|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း}}</ref> |{{age in days|2021|5|11|2023|2|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တိုးရီ]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|3|2025|1|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] | ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/59790|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date= ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2023|7|21|2024|8|3}} |- |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] | ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်မျိုးထွဋ်|ဦးကျော်မျိုးထွဋ်]] |၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11498}}</ref> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51501|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2021|2|11|2024|1|31}} |- |[[လွင်ဦး|ဦးလွင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကိုကိုကျော်]] |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|10|22|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11291}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|2|2021|5|11}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/47885|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> |၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2023|11|22|2024|1|22}} |- |၅ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂)၊(၃) |ဦးထင်ကျော်သူ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/50337|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၄ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|10|2025|7|31}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄)၊(၁) |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19921-2024-01-22-14-53-47|title=နစကဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) ဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးအောင်ကျော်ဟိုးကို ခန့်အပ်|work=CNI|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|22|2025|1|31}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]]<ref>{{Cite news |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16415|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၅.၈.၂၁)}}</ref> | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|8|25|2023|11|22}} |- |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|1|10|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/56688|title=တာဝန်မှအနားယူခွင့်ပြုခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|3|2024|5|27}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|3|2025|7|31}} |- |​ဦး[[မင်းထွဋ်]] |၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|7|4|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းအောင်ကျော်|ဦးသန်းအောင်ကျော်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb">{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၇.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11377}}</ref> |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|7|2022|8|10}} |- |​ဒေါက်တာ ဝါဝါ​မောင် |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|8|10|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစန်းလွင် | ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16578|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၂ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၃.၁၀.၂၀၂၂)|url=https://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/ebooks/read/8024}}</ref> |{{age in days|2021|8|30|2022|10|12}} |- |​ဒေါက်တာ[[ထိန်လင်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲတင့်|ဦးရဲတင့်]]<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |[[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၁၂ |rowspan=4|[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] | ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|4|23|2022|5|2}} |- |[[အေးထွန်း|ဦးအေးထွန်း]] || ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|23|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref name="2may"/> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|2}} |- |​ဒေါ်နုမြဇံ |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb">{{cite news|url=https://https://www.cincds.gov.mm/node/20955|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအမိန့်အမှတ်၊ ၁၄ / ၂၀၂၃၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ||{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၃ |rowspan=3|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်ကြီး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|3|11|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ တင်ထွဋ် |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |​ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၁၄ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်စိုး |၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|4|4|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်​ကျော်ထွန်း |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|19|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်မြိုင် |၁၃သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|8|13|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၆ |rowspan=3|[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းမင်းဦး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24785}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|9|25}} |- |ဦးမင်းသူ<ref name="2may">{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း (၂.၅.၂၂)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786}}</ref> |၂ မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20932|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|1}} |- |ဦးအေးကျော် |၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|17|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးကိုကိုလွင် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|5|3|2022|4|1}} |- |ဦးရင်​မောင်ညွန့် |၈ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/21830|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၈.၂.၂၂)}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|2|8|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဌေးလှိုင် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မျိုးသန့် |၁ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|1|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်အောင်|ဦးညွန့်အောင်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|7|2023|9|25}} |- |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|2|1|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၃ |rowspan=4|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မြင့် |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၃.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11796}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |ဦး​ဇော်ဝင်း |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|23|2023|2|1}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|1|31}} |- |​ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၂၄ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အေးထွန်း |၁၅ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|15|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၆ |rowspan=4|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|8|4|2024|1|31}} |- |​ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|8|19|2023|7|21}} |- |​[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|7|21|2025|7|31}} |- |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းထိန် |၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂၀ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|12|2022|5|20}} |- |ဦးဝင်း​ဖေ |၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|12|1|2025|7|31}} |- |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|4|25|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​​အောင်ထွန်းခိုင် |၁ မတ် ၂၀၂၁ |၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂<ref>https://cincds.gov.mm/node/20444</ref> |{{age in days|2021|3|1|2022|12|16}} |- |ဦးစိုးကြည် <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/21119?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၂၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> |၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|14|2025|7|31}} |- |ဒေါက်တာ သန်းစိုး <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/70678|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |date= ၃ ဇွန် ၂၀၂၅ }}</ref> |၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|6|3|2025|7|31}} |- |၂၉ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဇော်​အေး​မောင် |၂၃​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |rowspan=3| — |rowspan=3|[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စီမံ/ဘဏ္ဍာ၊ စက်မှု)}} |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11340|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၄.၂.၂၁)}}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၄ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |ဦးကိုကိုလွင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|3|11|2021|5|3}} |- |rowspan=2| — |rowspan=2|[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လ.ဝ.က]]၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]])}} |ဦး​ဝင်းရှိန် |rowspan=2|၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11633|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၆.၂.၂၁)}}</ref> |rowspan=2|၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2021|2|16|2021|8|1}} |- |​ဦး​ဌေးလှိုင် |- | — |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/12149|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၃.၂၁)}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |rowspan=2|— |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> | ၁ ​ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|7|2021|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ​အေးထွန်း |၁၅ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13417|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၅.၅.၂၁)}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|5|15|2021|8|1}} |} krwzvhe8zee7q0rquceocpb69fpqo72 1027460 1027458 2026-04-24T15:03:06Z ~2026-25194-82 141984 1027460 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|8|3}} |- |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃ | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|12|18}} |- |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |၄ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|3|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၅ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|2|1}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၆ | rowspan="3" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၈ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၉ | rowspan="3" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|22|2024|5|5}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|5|5|2024|5|27}} |- |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|1|31}} |- |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၂ | rowspan="2" |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- |၁၃ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|30|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၄ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၅ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ဦးကိုကို]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|2}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၁၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်ထွဋ်ဦး |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|11|14}} |- |ဦးလှမိုး |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|11|14|2023|2|1}} |- |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၁၇ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဦးလှမိုး |၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13267|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|24|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၉ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|5|2|2023|8|2|}} |- |ဦးဉာဏ်ထွန်း |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၀ | rowspan="3" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2022|5|2|2022|8|5}} |- |[[မျိုးမြင့်ဦး|ဦးမျိုးမြင့်ဦး]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|5|2023|8|2}} |- |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |၂၂ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|22|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၂ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂<ref name="byebye19">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19138|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- | rowspan="4" |၂၃ | rowspan="4" |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|8|2}} |- |[[မြင့်နောင်|ဦးမြင့်​နောင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၄ | rowspan="3" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|8|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|9|25}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |၂၆ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာမျိုးသိန်း​ကျော်<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|17|2025|7|31}} |- |၂၇ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၈ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|1|31}} |- |Jeng Phang နော်တောင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၉ | rowspan="2" |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရွှေလေး |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|2|2022|11|14}} |- |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|11|14|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၃၀ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|4|2023|8|3}} |- |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="5" |၃၁ | rowspan="5" |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|7|2021|8|5}} |- |[[ဌေးအောင်|ဒေါက်တာ​ဌေး​အောင်]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|8|5|2023|2|1}} |- |ဦး​[[အောင်သော်|အောင်​သော်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |ဦးကျော်စိုးဝင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃၂ | rowspan="3" |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|2|1}} |- |Jeng Phang ​နော်​တောင် |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|1|31}} |- |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၃၃ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan="3" |– |rowspan="3" |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|1|2|2021|5|11}} |- |rowspan="2" |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|5|11|2021|8|1}} |- |၂၄ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|24|2023|8|3}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === {| class="wikitable" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) !rowspan=2|'''စဉ်''' !rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' !rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13305|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေ}}</ref> |{{age in days|2016|5|3|2021|5|11}} |- |[[အောင်လင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်လင်းထွန်း]] |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂၈ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|11|2024|5|28}} |- |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၂၈ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/56737|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|5|28|2025|7|31}} |- |rowspan=6|၂ |rowspan=6|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24783}}</ref> |{{age in days|2021|2|12|2022|5|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဇင်မင်းထက်]] |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24784}}</ref> |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|7|21}} |- |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]]<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13304|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးး (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20957|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း}}</ref> |{{age in days|2021|5|11|2023|2|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တိုးရီ]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|3|2025|1|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] | ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/59790|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date= ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2023|7|21|2024|8|3}} |- |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] | ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်မျိုးထွဋ်|ဦးကျော်မျိုးထွဋ်]] |၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11498}}</ref> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51501|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2021|2|11|2024|1|31}} |- |[[လွင်ဦး|ဦးလွင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကိုကိုကျော်]] |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|10|22|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11291}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|2|2021|5|11}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/47885|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> |၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2023|11|22|2024|1|22}} |- |၅ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂)၊(၃) |ဦးထင်ကျော်သူ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/50337|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၄ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|10|2025|7|31}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄)၊(၁) |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19921-2024-01-22-14-53-47|title=နစကဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) ဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးအောင်ကျော်ဟိုးကို ခန့်အပ်|work=CNI|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|22|2025|1|31}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]]<ref>{{Cite news |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16415|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၅.၈.၂၁)}}</ref> | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|8|25|2023|11|22}} |- |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|1|10|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/56688|title=တာဝန်မှအနားယူခွင့်ပြုခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|3|2024|5|27}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|3|2025|7|31}} |- |​ဦး[[မင်းထွဋ်]] |၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|7|4|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းအောင်ကျော်|ဦးသန်းအောင်ကျော်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb">{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၇.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11377}}</ref> |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|7|2022|8|10}} |- |​ဒေါက်တာ ဝါဝါ​မောင် |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|8|10|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစန်းလွင် | ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16578|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၂ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၃.၁၀.၂၀၂၂)|url=https://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/ebooks/read/8024}}</ref> |{{age in days|2021|8|30|2022|10|12}} |- |​ဒေါက်တာ[[ထိန်လင်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲတင့်|ဦးရဲတင့်]]<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |[[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၁၂ |rowspan=4|[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] | ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|4|23|2022|5|2}} |- |[[အေးထွန်း|ဦးအေးထွန်း]] || ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|23|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref name="2may"/> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|2}} |- |​ဒေါ်နုမြဇံ |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb">{{cite news|url=https://https://www.cincds.gov.mm/node/20955|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအမိန့်အမှတ်၊ ၁၄ / ၂၀၂၃၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ||{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၃ |rowspan=3|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်ကြီး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|3|11|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ တင်ထွဋ် |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |​ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၁၄ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်စိုး |၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|4|4|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်​ကျော်ထွန်း |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|19|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်မြိုင် |၁၃သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|8|13|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၆ |rowspan=3|[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းမင်းဦး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24785}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|9|25}} |- |ဦးမင်းသူ<ref name="2may">{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း (၂.၅.၂၂)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786}}</ref> |၂ မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20932|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|1}} |- |ဦးအေးကျော် |၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|17|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးကိုကိုလွင် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|5|3|2022|4|1}} |- |ဦးရင်​မောင်ညွန့် |၈ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/21830|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၈.၂.၂၂)}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|2|8|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဌေးလှိုင် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မျိုးသန့် |၁ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|1|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်အောင်|ဦးညွန့်အောင်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|7|2023|9|25}} |- |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|2|1|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၃ |rowspan=4|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မြင့် |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၃.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11796}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |ဦး​ဇော်ဝင်း |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|23|2023|2|1}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|1|31}} |- |​ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၂၄ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အေးထွန်း |၁၅ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|15|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၆ |rowspan=4|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|8|4|2024|1|31}} |- |​ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|8|19|2023|7|21}} |- |​[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|7|21|2025|7|31}} |- |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းထိန် |၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂၀ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|12|2022|5|20}} |- |ဦးဝင်း​ဖေ |၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|12|1|2025|7|31}} |- |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|4|25|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​​အောင်ထွန်းခိုင် |၁ မတ် ၂၀၂၁ |၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂<ref>https://cincds.gov.mm/node/20444</ref> |{{age in days|2021|3|1|2022|12|16}} |- |ဦးစိုးကြည် <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/21119?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၂၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> |၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|14|2025|7|31}} |- |ဒေါက်တာ သန်းစိုး <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/70678|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |date= ၃ ဇွန် ၂၀၂၅ }}</ref> |၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|6|3|2025|7|31}} |- |၂၉ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဇော်​အေး​မောင် |၂၃​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |rowspan=3| — |rowspan=3|[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စီမံ/ဘဏ္ဍာ၊ စက်မှု)}} |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11340|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၄.၂.၂၁)}}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၄ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |ဦးကိုကိုလွင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|3|11|2021|5|3}} |- |rowspan=2| — |rowspan=2|[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လ.ဝ.က]]၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]])}} |ဦး​ဝင်းရှိန် |rowspan=2|၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11633|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၆.၂.၂၁)}}</ref> |rowspan=2|၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2021|2|16|2021|8|1}} |- |​ဦး​ဌေးလှိုင် |- | — |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/12149|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၃.၂၁)}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |rowspan=2|— |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> | ၁ ​ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|7|2021|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ​အေးထွန်း |၁၅ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13417|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၅.၅.၂၁)}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|5|15|2021|8|1}} |} 7nj1ahs4uiqikess7hp3hfyourhin0d 1027463 1027460 2026-04-24T15:11:16Z ~2026-25194-82 141984 1027463 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|8|3}} |- |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃ | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|12|18}} |- |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |၄ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|3|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၅ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|2|1}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၆ | rowspan="3" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၈ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၉ | rowspan="3" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|22|2024|5|5}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|5|5|2024|5|27}} |- |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|1|31}} |- |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၂ | rowspan="2" |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- |၁၃ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|30|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၄ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၅ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ဦးကိုကို]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|2}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၁၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်ထွဋ်ဦး |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|11|14}} |- |ဦးလှမိုး |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|11|14|2023|2|1}} |- |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၁၇ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဦးလှမိုး |၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13267|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|24|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၉ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|5|2|2023|8|2|}} |- |ဦးဉာဏ်ထွန်း |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၀ | rowspan="3" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2022|5|2|2022|8|5}} |- |[[မျိုးမြင့်ဦး|ဦးမျိုးမြင့်ဦး]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|5|2023|8|2}} |- |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |၂၂ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|22|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၂ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂<ref name="byebye19">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19138|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- | rowspan="4" |၂၃ | rowspan="4" |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|8|2}} |- |[[မြင့်နောင်|ဦးမြင့်​နောင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၄ | rowspan="3" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|8|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|9|25}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |၂၆ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာမျိုးသိန်း​ကျော်<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|17|2025|7|31}} |- |၂၇ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၈ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|1|31}} |- |Jeng Phang နော်တောင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၉ | rowspan="2" |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရွှေလေး |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|2|2022|11|14}} |- |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|11|14|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၃၀ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|4|2023|8|3}} |- |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="5" |၃၁ | rowspan="5" |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|7|2021|8|5}} |- |[[ဌေးအောင်|ဒေါက်တာ​ဌေး​အောင်]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|8|5|2023|2|1}} |- |ဦး​[[အောင်သော်|အောင်​သော်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |ဦးကျော်စိုးဝင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃၂ | rowspan="3" |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|2|1}} |- |Jeng Phang ​နော်​တောင် |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|1|31}} |- |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၃၃ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan="3" |– |rowspan="3" |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|1|2|2021|5|11}} |- |rowspan="2" |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|5|11|2021|8|1}} |- |၂၄ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|24|2023|8|3}} |- |rowspan="3"|– |rowspan="3"|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၂၄ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|24}} |- |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|8|3|2023|9|25}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|9|25|2024|1|8}} |- |rowspan="2"|– |rowspan="2"|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|1|8}} |- |– |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |- |– |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} | | | |{{age in years and days|202|||202||}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === {| class="wikitable" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) !rowspan=2|'''စဉ်''' !rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' !rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13305|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေ}}</ref> |{{age in days|2016|5|3|2021|5|11}} |- |[[အောင်လင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်လင်းထွန်း]] |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂၈ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|11|2024|5|28}} |- |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၂၈ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/56737|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|5|28|2025|7|31}} |- |rowspan=6|၂ |rowspan=6|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24783}}</ref> |{{age in days|2021|2|12|2022|5|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဇင်မင်းထက်]] |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24784}}</ref> |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|7|21}} |- |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]]<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13304|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးး (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20957|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း}}</ref> |{{age in days|2021|5|11|2023|2|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တိုးရီ]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|3|2025|1|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] | ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/59790|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date= ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2023|7|21|2024|8|3}} |- |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] | ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်မျိုးထွဋ်|ဦးကျော်မျိုးထွဋ်]] |၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11498}}</ref> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51501|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2021|2|11|2024|1|31}} |- |[[လွင်ဦး|ဦးလွင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကိုကိုကျော်]] |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|10|22|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11291}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|2|2021|5|11}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/47885|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> |၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2023|11|22|2024|1|22}} |- |၅ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂)၊(၃) |ဦးထင်ကျော်သူ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/50337|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၄ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|10|2025|7|31}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄)၊(၁) |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19921-2024-01-22-14-53-47|title=နစကဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) ဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးအောင်ကျော်ဟိုးကို ခန့်အပ်|work=CNI|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|22|2025|1|31}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]]<ref>{{Cite news |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16415|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၅.၈.၂၁)}}</ref> | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|8|25|2023|11|22}} |- |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|1|10|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/56688|title=တာဝန်မှအနားယူခွင့်ပြုခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|3|2024|5|27}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|3|2025|7|31}} |- |​ဦး[[မင်းထွဋ်]] |၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|7|4|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းအောင်ကျော်|ဦးသန်းအောင်ကျော်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb">{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၇.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11377}}</ref> |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|7|2022|8|10}} |- |​ဒေါက်တာ ဝါဝါ​မောင် |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|8|10|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစန်းလွင် | ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16578|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၂ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၃.၁၀.၂၀၂၂)|url=https://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/ebooks/read/8024}}</ref> |{{age in days|2021|8|30|2022|10|12}} |- |​ဒေါက်တာ[[ထိန်လင်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲတင့်|ဦးရဲတင့်]]<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |[[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၁၂ |rowspan=4|[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] | ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|4|23|2022|5|2}} |- |[[အေးထွန်း|ဦးအေးထွန်း]] || ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|23|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref name="2may"/> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|2}} |- |​ဒေါ်နုမြဇံ |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb">{{cite news|url=https://https://www.cincds.gov.mm/node/20955|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအမိန့်အမှတ်၊ ၁၄ / ၂၀၂၃၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ||{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၃ |rowspan=3|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်ကြီး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|3|11|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ တင်ထွဋ် |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |​ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၁၄ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်စိုး |၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|4|4|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်​ကျော်ထွန်း |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|19|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်မြိုင် |၁၃သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|8|13|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၆ |rowspan=3|[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းမင်းဦး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24785}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|9|25}} |- |ဦးမင်းသူ<ref name="2may">{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း (၂.၅.၂၂)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786}}</ref> |၂ မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20932|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|1}} |- |ဦးအေးကျော် |၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|17|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးကိုကိုလွင် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|5|3|2022|4|1}} |- |ဦးရင်​မောင်ညွန့် |၈ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/21830|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၈.၂.၂၂)}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|2|8|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဌေးလှိုင် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မျိုးသန့် |၁ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|1|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်အောင်|ဦးညွန့်အောင်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|7|2023|9|25}} |- |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|2|1|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၃ |rowspan=4|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မြင့် |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၃.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11796}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |ဦး​ဇော်ဝင်း |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|23|2023|2|1}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|1|31}} |- |​ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၂၄ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အေးထွန်း |၁၅ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|15|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၆ |rowspan=4|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|8|4|2024|1|31}} |- |​ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|8|19|2023|7|21}} |- |​[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|7|21|2025|7|31}} |- |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းထိန် |၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂၀ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|12|2022|5|20}} |- |ဦးဝင်း​ဖေ |၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|12|1|2025|7|31}} |- |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|4|25|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​​အောင်ထွန်းခိုင် |၁ မတ် ၂၀၂၁ |၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂<ref>https://cincds.gov.mm/node/20444</ref> |{{age in days|2021|3|1|2022|12|16}} |- |ဦးစိုးကြည် <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/21119?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၂၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> |၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|14|2025|7|31}} |- |ဒေါက်တာ သန်းစိုး <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/70678|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |date= ၃ ဇွန် ၂၀၂၅ }}</ref> |၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|6|3|2025|7|31}} |- |၂၉ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဇော်​အေး​မောင် |၂၃​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |rowspan=3| — |rowspan=3|[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စီမံ/ဘဏ္ဍာ၊ စက်မှု)}} |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11340|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၄.၂.၂၁)}}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၄ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |ဦးကိုကိုလွင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|3|11|2021|5|3}} |- |rowspan=2| — |rowspan=2|[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လ.ဝ.က]]၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]])}} |ဦး​ဝင်းရှိန် |rowspan=2|၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11633|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၆.၂.၂၁)}}</ref> |rowspan=2|၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2021|2|16|2021|8|1}} |- |​ဦး​ဌေးလှိုင် |- | — |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/12149|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၃.၂၁)}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |rowspan=2|— |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> | ၁ ​ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|7|2021|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ​အေးထွန်း |၁၅ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13417|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၅.၅.၂၁)}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|5|15|2021|8|1}} |} qlxzdnem1t9z9s3edj3rsb6wfuh6cdg 1027465 1027463 2026-04-24T15:17:59Z ~2026-25194-82 141984 1027465 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" |+ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) ! rowspan="2" |'''စဉ်''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီးဌာန''' ! rowspan="2" |'''ဝန်ကြီး''' ! colspan="3" |တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂ | rowspan="2" |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|8|3}} |- |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃ | rowspan="3" |[[ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[မြထွန်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|12|18}} |- |[[မောင်မောင်အေး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မောင်မောင်အေး]] |၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|12|18|2025|7|31}} |- |၄ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၃ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|3|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၅ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဝဏ္ဏမောင်လွင်|ဦးဝဏ္ဏမောင်လွင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|2|1}} |- |[[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်း​ဆွေ]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20927|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၆ | rowspan="3" |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ထွန်းထွန်းနောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၇ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၈ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၉ | rowspan="3" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၃) |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|22|2024|5|5}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|5|5|2024|5|27}} |- |[[မောင်မောင်တင့်|ဦးမောင်မောင်တင့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၀ | rowspan="2" |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄) |[[မိုးအောင်|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးအောင်]] |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၅ မေ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2024|1|8|2024|5|5}} |- |[[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]] |၅ မေ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2024|5|5|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၁ | rowspan="2" |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|1|2025|1|31}} |- |[[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၂ | rowspan="2" |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |[[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာကံ​ဇော်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- |၁၃ |[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|30|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၄ | rowspan="2" |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၅ | rowspan="2" |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကို (ဝန်ကြီး)|ဦးကိုကို]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|2}} |- |ဦး[[တင်ဦးလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၁၆ | rowspan="3" |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်ထွဋ်ဦး |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|11|14}} |- |ဦးလှမိုး |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|11|14|2023|2|1}} |- |[[မင်းနောင်(ဝန်ကြီး)|ဦးမင်း​နောင်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၁၇ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13147|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဦးလှမိုး |၂၄ ဇွန် ၂၀၂၁<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13267|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်​ပေးခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|24|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၁၉ | rowspan="2" |[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|5|2|2023|8|2|}} |- |ဦးဉာဏ်ထွန်း |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၀ | rowspan="3" |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး​သောင်းဟန် |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2022|5|2|2022|8|5}} |- |[[မျိုးမြင့်ဦး|ဦးမျိုးမြင့်ဦး]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|5|2023|8|2}} |- |[[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[ချာလီသန်း]] |၂၂ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|5|22|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၂ | rowspan="2" |[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂<ref name="byebye19">{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19138|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၄၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|8|19|2025|7|31}} |- | rowspan="4" |၂၃ | rowspan="4" |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|1|2022|8|19}} |- |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)|ပွင့်ဆန်း]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|8|2}} |- |[[မြင့်နောင်|ဦးမြင့်​နောင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၂၄ | rowspan="3" |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ပွင့်ဆန်း (ဝန်ကြီး)]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|3|2022|8|19}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]]<ref name="19august" /> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|19|2023|9|25}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်ဖေ|ဒေါက်တာညွန့်ဖေ]] |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |၂၆ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13145|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း}}</ref> |ဒေါက်တာမျိုးသိန်း​ကျော်<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/13146|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|6|17|2025|7|31}} |- |၂၇ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၈ | rowspan="2" |[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မင်းသိန်းဇံ]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|8|1|2025|1|31}} |- |Jeng Phang နော်တောင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၂၉ | rowspan="2" |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးရွှေလေး |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|2|2022|11|14}} |- |[[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]] |၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2022|11|14|2025|7|31}} |- | rowspan="2" |၃၀ | rowspan="2" |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[သက်သက်ခိုင်|ဒေါက်တာသက်သက်ခိုင်]] |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|4|2023|8|3}} |- |[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|​ဒေါက်တာစိုးဝင်း]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}} |- | rowspan="5" |၃၁ | rowspan="5" |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]] |၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|7|2021|8|5}} |- |[[ဌေးအောင်|ဒေါက်တာ​ဌေး​အောင်]] |၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|8|5|2023|2|1}} |- |ဦး​[[အောင်သော်|အောင်​သော်]] |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|2|1|2023|8|3}} |- |ဒေါက်တာ [[သက်သက်ခိုင်]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|8|3|2025|1|31}} |- |ဦးကျော်စိုးဝင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- | rowspan="3" |၃၂ | rowspan="3" |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[စောထွန်းအောင်မြင့်]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|3|2023|2|1}} |- |Jeng Phang ​နော်​တောင် |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2023|2|1|2025|1|31}} |- |[[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး|ဦးခွန်သန့်ဇော်ထူး]] |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၃၃ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |[[သီတာဦး|ဒေါက်တာသီတာဦး]] |၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in years and days|2021|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan="3" |– |rowspan="3" |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|1|2|2021|5|11}} |- |rowspan="2" |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁၁ မေ ၂၀၂၁ |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|5|11|2021|8|1}} |- |၂၄ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2022|8|24|2023|8|3}} |- |rowspan="3"|– |rowspan="3"|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |[[ရာပြည့် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၂၄ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|24}} |- |[[စိုးထွဋ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးထွဋ်]] |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2023|8|3|2023|9|25}} |- |[[အောင်နိုင်ဦး|ဦးအောင်နိုင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|9|25|2024|1|8}} |- |rowspan="2"|– |rowspan="2"|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂) |[[ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)|ဦးချစ်နိုင်]] |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၁၉ သြဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|8|1|2022|8|19}} |- |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in years and days|2023|8|3|2024|1|8}} |- |– |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[ဝင်းရှိန်|ဦးဝင်းရှိန်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ မေ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|5|3}} |- |– |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကိုကိုလှိုင်|ဦးကိုကိုလှိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ သြဂုတ် ၂၀၂၃ |{{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}} |- |– |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦးအောင်သန်းဦး |၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in years and days|2021|2|8|2022|5|2}} |- |– |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်​ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဦး[[မြင့်ကြိုင်]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |- |– |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]])}} |[[သက်ခိုင်ဝင်း|ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ သြဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2021|2|1|2021|8|1}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) === {| class="wikitable" |+ ဒုတိယဝန်ကြီးများ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) !rowspan=2|'''စဉ်''' !rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' !rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |rowspan=3|၁ |rowspan=3|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13305|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေ}}</ref> |{{age in days|2016|5|3|2021|5|11}} |- |[[အောင်လင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်လင်းထွန်း]] |၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13306|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂၈ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|11|2024|5|28}} |- |[[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ် ကိုလေး]] |၂၈ မေ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/56737|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၈ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|5|28|2025|7|31}} |- |rowspan=6|၂ |rowspan=6|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းလှိုင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းလှိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | ၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24783}}</ref> |{{age in days|2021|2|12|2022|5|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဇင်မင်းထက်]] |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်ပေးခြင်းနှင့် ရဲချုပ်တာဝန် ပူးတွဲတာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24784}}</ref> |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|7|21}} |- |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]]<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့် အစိုးရအဖွဲ့ ရုံး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာ|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/05/12/241729.html}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13304|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းလဲတာဝန်ပေးး (၁၁.၅.၂၁)}}</ref> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20957|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း}}</ref> |{{age in days|2021|5|11|2023|2|2}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[တိုးရီ]] |၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|3|2025|1|31}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]] | ၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ | ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/59790|title=စစ်ဘက်မူလတာဝန်ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date= ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date= ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2023|7|21|2024|8|3}} |- |[[အောင်ကျော်ကျော်|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ကျော်ကျော်]] | ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၃ |rowspan=3|[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်မျိုးထွဋ်|ဦးကျော်မျိုးထွဋ်]] |၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11498}}</ref> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/51501|title=ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |{{age in days|2021|2|11|2024|1|31}} |- |[[လွင်ဦး|ဦးလွင်ဦး]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကိုကိုကျော်]] |၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|10|22|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၁) |ဗိုလ်ချုပ်[[စိုးတင့်နိုင်]] | ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11291}}</ref> | ၁၁ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|2|2021|5|11}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/47885|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> |၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2023|11|22|2024|1|22}} |- |၅ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၂)၊(၃) |ဦးထင်ကျော်သူ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/50337|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၆ / ၂၀၂၄ ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် (၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|10|2025|7|31}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန]] (၄)၊(၁) |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]] <ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19921-2024-01-22-14-53-47|title=နစကဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန(၃) ဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးအောင်ကျော်ဟိုးကို ခန့်အပ်|work=CNI|access-date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> |၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|22|2025|1|31}} |- |rowspan=2|၇ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် [[ခွန်သန့်​ဇော်ထူး]]<ref>{{Cite news |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16415|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၅.၈.၂၁)}}</ref> | ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ | ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|8|25|2023|11|22}} |- |ဗိုလ်ချုပ် ဖြိုးသန့် |၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|1|10|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၈ |rowspan=3|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/56688|title=တာဝန်မှအနားယူခွင့်ပြုခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၂၈ မေ ၂၀၂၄|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၂၇ မေ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|5|3|2024|5|27}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|3|2025|7|31}} |- |​ဦး[[မင်းထွဋ်]] |၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|7|4|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၉ |rowspan=2|[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သန်းအောင်ကျော်|ဦးသန်းအောင်ကျော်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb">{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၇.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11377}}</ref> |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|7|2022|8|10}} |- |​ဒေါက်တာ ဝါဝါ​မောင် |၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|8|10|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၀ |rowspan=2|[[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစန်းလွင် | ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/16578|title=ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒုတိယရှေ့နေချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း}}</ref> |၁၂ ​အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂<ref>{{cite web |title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၁၃.၁၀.၂၀၂၂)|url=https://www.mdn.gov.mm/newspaper/public/ebooks/read/8024}}</ref> |{{age in days|2021|8|30|2022|10|12}} |- |​ဒေါက်တာ[[ထိန်လင်းဦး]] |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |[[ရဲတင့်|ဦးရဲတင့်]]<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |[[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၁၂ |rowspan=4|[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]] | ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|4|23|2022|5|2}} |- |[[အေးထွန်း|ဦးအေးထွန်း]] || ၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|23|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​မေ ၂၀၂၂<ref name="2may"/> |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|2}} |- |​ဒေါ်နုမြဇံ |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb">{{cite news|url=https://https://www.cincds.gov.mm/node/20955|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအမိန့်အမှတ်၊ ၁၄ / ၂၀၂၃၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ ||{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၃ |rowspan=3|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်ကြီး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|3|11|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ တင်ထွဋ် |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|7|31}} |- |​ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော် |၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|8|3|2025|7|31}} |- |၁၄ |[[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်စိုး |၄ ဧပြီ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|4|4|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၅ |rowspan=3|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်<ref name="7feb"/> | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|7|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်​ကျော်ထွန်း |၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|19|2025|7|31}} |- |ဦး​အောင်မြိုင် |၁၃သြဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|8|13|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၁၆ |rowspan=3|[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းမင်းဦး |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၂ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |[[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]<ref>{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24785}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|5|2|2023|9|25}} |- |ဦးမင်းသူ<ref name="2may">{{Cite web|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ပေးခြင်း (၂.၅.၂၂)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/24786}}</ref> |၂ မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref>{{cite news|url=https://www.cincds.gov.mm/node/20932|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်) ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း}}</ref> |{{age in days|2022|5|2|2023|2|1}} |- |ဦးအေးကျော် |၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|17|2025|7|31}} |- |၁၈ |[[စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင်<ref name="2may"/> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|5|2|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၁၉ |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်း၊ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးကိုကိုလွင် |၃ မေ ၂၀၂၁ |၁ ဧပြီ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|5|3|2022|4|1}} |- |ဦးရင်​မောင်ညွန့် |၈ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/21830|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၈.၂.၂၂)}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2022|2|8|2025|7|31}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဌေးလှိုင် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |​ဒေါက်တာ မျိုးသန့် |၁ ဧပြီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|4|1|2025|7|31}} |- |၂၁ |[[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းရှိန် |၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|16|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၂ |rowspan=3|[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ညွန့်အောင်|ဦးညွန့်အောင်]] | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|7|2023|9|25}} |- |[[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]] |၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|9|25|2025|7|31}} |- |[[ကျော်ရွှေထွန်း|ဦးကျော်ရွှေထွန်း]] |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|2|1|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၃ |rowspan=4|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​ဇော်မြင့် |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite news|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၂၃.၂.၂၁)|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11796}}</ref> |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |ဦး​ဇော်ဝင်း |၂၃ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |{{age in days|2021|2|23|2023|2|1}} |- |​ဒေါက်တာ မိုး​ဇော်ထွန်း |၂ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃<ref name="14feb"/> |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|2|2025|1|31}} |- |​ဦးနေမျိုးလှိုင် |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|1|31|2025|7|31}} |- |၂၄ |[[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အောင်​ဇေယျ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|1|2025|7|31}} |- |၂၅ |[[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |​ဒေါက်တာ ​အေးထွန်း |၁၅ မေ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|5|15|2025|7|31}} |- |rowspan=4|၂၆ |rowspan=4|[[အားကစားနှင့် လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |{{age in days|2021|8|4|2024|1|31}} |- |​ဒေါက်တာ[[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|စိုးဝင်း]]<ref>{{cite news|url=https://cincds.gov.mm/node/19148|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၅၇ / ၂၀၂၂}}</ref> |၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၂ |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |{{age in days|2022|8|19|2023|7|21}} |- |​[[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]] |၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|7|21|2025|7|31}} |- |ဦးထိန်လင်း |၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2024|1|31|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၇ |rowspan=3|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမင်းထိန် |၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၂၀ မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|2|12|2022|5|20}} |- |ဦးဝင်း​ဖေ |၁ ဒီဇင်ဘာ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|12|1|2025|7|31}} |- |[[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]] |၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|4|25|2025|7|31}} |- |rowspan=3|၂၈ |rowspan=3|[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​​အောင်ထွန်းခိုင် |၁ မတ် ၂၀၂၁ |၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၂<ref>https://cincds.gov.mm/node/20444</ref> |{{age in days|2021|3|1|2022|12|16}} |- |ဦးစိုးကြည် <ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/21119?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်အမှတ်၊ ၂၁ / ၂၀၂၃ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်) ဒုတိယဝန်ကြီးခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |date= ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ }}</ref> |၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2023|2|14|2025|7|31}} |- |ဒေါက်တာ သန်းစိုး <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/announcements/70678|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |date= ၃ ဇွန် ၂၀၂၅ }}</ref> |၃ ဇွန် ၂၀၂၅ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2025|6|3|2025|7|31}} |- |၂၉ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​ဇော်​အေး​မောင် |၂၃​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |{{age in days|2021|2|23|2025|7|31}} |- |rowspan=3| — |rowspan=3|[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် စီမံ/ဘဏ္ဍာ၊ စက်မှု)}} |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၄ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11340|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၄.၂.၂၁)}}</ref> |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |​ဒေါ်သန်းသန်းလင်း |၄ ​​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|4|2021|5|3}} |- |ဦးကိုကိုလွင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁ |၃ ​မေ ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|3|11|2021|5|3}} |- |rowspan=2| — |rowspan=2|[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(​နောင် [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လ.ဝ.က]]၊ [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား]])}} |ဦး​ဝင်းရှိန် |rowspan=2|၁၆ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/11633|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၆.၂.၂၁)}}</ref> |rowspan=2|၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2021|2|16|2021|8|1}} |- |​ဦး​ဌေးလှိုင် |- | — |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသန့်စင် |၁၁ မတ် ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/12149|title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၁.၃.၂၁)}}</ref> |၂ ​မေ ၂၀၂၂ |{{age in days|2021|3|11|2022|5|2}} |- |rowspan=2|— |rowspan=2|[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမျိုးလှိုင် | ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref name="7feb"/> | ၁ ​ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|2|7|2021|8|1}} |- |​ဒေါက်တာ​အေးထွန်း |၁၅ ​မေ ၂၀၂၁<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/13417|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း (၁၅.၅.၂၁)}}</ref> |၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ |{{age in days|2021|5|15|2021|8|1}} |} 4wlf8jum2mcj1bpdlz6j5mjcgrauv44 10 213508 1027452 828877 2026-04-24T13:49:13Z ~2026-25194-82 141984 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1027452 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၃ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင့်ဆွေ၊ ဦး|ကျော်တင့်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|3|30|2018|11|19}} |- |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|11|29|2021|2|1}} |- |rowspan=2|၅ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref>{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/157895|title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေကို မူလစစ်ဘက်တာဝန်များ ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်းနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးနှစ်ဦး ခန့်အပ်ခြင်းများ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ထုတ်ပြန်}}</ref> |{{age in years and days|2018|3|30|2020|2|4}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ {{small|(အာဏာသိမ်းအပြီး ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်)}} |{{age in years and days|2020|2|10|2021|2|1}} |- |၆ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၇ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ရဲအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၈ |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}}<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/26/209223.html|title=ဝန်ကြီးဌာန ၂ ခုကို ပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဟု ပြောင်းလဲ}}</ref> |ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2019|11|28|2021|2|1}} |- |၉ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|သောင်းထွန်း]] |၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|11|19|2021|2|1}} |- |၁၀ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ကျော်တင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၁ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ဖေမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၂ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦး[[အောင်ကို (နိုင်ငံရေးသမား)|အောင်ကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၃ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[အောင်သူ (ဝန်ကြီး)|အောင်သူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၄ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သန့်စင်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၅ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အုန်းဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၆ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ဝင်းခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၇ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၈ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[သန်းမြင့် (ဝန်ကြီး)|သန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၉ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိမ်းကြီး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၀ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[မြင့်ထွေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၁ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ဟန်ဇော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၂ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ဝင်းမြတ်အေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၃ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းမောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၄ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[နိုင်သက်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၅ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]] |ဦး[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ထွန်းထွန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[ခင်မောင်ချို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၉<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/25/198851.html|title=စက်မှုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ချို တာဝန်မှ အနားပေးခံရ }}</ref> |{{age in years and days|2018|3|30|2019|7|26}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၁၉<ref name="new">{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91/|title=စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၏ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်မည်}}</ref> |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in years and days|2019|7|26|2019|11|28}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၅ မေ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|3|30|2018|5|25}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၃၁ မေ ၂၀၁၈ |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in years and days|2018|5|31|2019|11|28}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in days|2018|3|30|2018|11|29}} |- |၂ |rowspan=2|[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်တင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၃ |ဦးမင်းလွင် |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref name="scmolip">{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81-17/|title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်}}</ref> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/203727|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ၂၄ ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ထုတ်ပြန်}}</ref> |{{age in days|2020|2|4|2021|2|1}} |- |rowspan=3|၄ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်​အောင်စိုး |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |​မေ ၂၀၂၀ | |- |ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်သူ |၂၈ ​မေ ၂၀၁၈ |၂၅ မတ် ၂၀၂၀ |{{age in days|2018|5|28|2020|3|25}} |- |ဗိုလ်ချုပ် စိုးတင့်နိုင် |၂၅ မတ် ၂၀၂၀ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | {{age in days|2020|3|25|2021|2|1}} |- |၅ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ | | |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ |{{age in days|2018|3|30|2020|7|27}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဖုန်းမြတ်]] |၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2020|7|27|2021|2|1}} |- |၇ |rowspan=3|စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမောင်မောင်ဝင်း |rowspan=3|၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |rowspan=3|၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |rowspan=3|{{age in days|2019|11|29|2021|2|1}} |- |၈ |ဦးဆက်အောင် |- |၉ |ဒေါက်တာမင်းရဲပိုင်ဟိန်း |- |၁၀ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှိးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘရက်ဆင်း | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၁၁ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း |၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ ||{{age in days|2020|12|1|2021|2|1}} |- |၁၂ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်လှထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၃ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကြည်မင်း |၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈<ref name="milgov">{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-45873250|title=အစိုးရအဖွဲ့ထိပ်ပိုင်းနေရာသစ်တွေမှာ စစ်တပ်အငြိမ်းစားတွေ အများဆုံးပါဝင်လာ}}</ref> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|10|15|2021|2|1}} |- |၁၄ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှကျော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၅ |rowspan=2|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်မျိုး<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/29/199234.html|title=ပို့/ဆက် ဒုဝန်ကြီး ဦးကျော်မျိုး စက်မှု ဝန်ကြီး ဖြစ်လာဖွယ်ရှိဟုဆို}}</ref> |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |rowspan=2|၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၆ |ဦးသာဦး |- |၁၇ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ဆွေ | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၁၈ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာထွန်းနိုင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၉ |ဦးခင်မောင်ဝင်း | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၂၀ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်ကြိုင် |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref name="scmolip"/> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|2|4|2021|2|1}} |- |၂၁ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်ထူး |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၂ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းမော်ထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၃ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[မြလေးစိန်]] |၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|7|2|2021|2|1}} |- |၂၄ |ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦးကျော်လင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၅ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၆ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်လတ် | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၂၇ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှမော်ဦး |၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈<ref name="milgov"/> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|10|15|2021|2|1}} |- | - |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာ မင်းရဲပိုင်ဟိန်း |၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၉<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2019/08/20/201358.html|title=အသက်အငယ်ဆုံး စက်မှုဒုဝန်ကြီးနှင့် လူငယ်တို့အတွက် အလားအလာ}}</ref> |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in days|2019|8|15|2019|11|29}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |rowspan=2|၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |rowspan=2|{{age in days|2018|3|30|2019|11|29}} |- |ဦးဆက်အောင် |} amq0r6nb9n58dx0xo6zsisllmanrday 1027454 1027452 2026-04-24T13:51:31Z ~2026-25194-82 141984 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1027454 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၃ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင့်ဆွေ၊ ဦး|ကျော်တင့်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |rowspan=2|၄ |rowspan=2|[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|ဦးသောင်းထွန်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|3|30|2018|11|19}} |- |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|11|29|2021|2|1}} |- |rowspan=2|၅ |rowspan=2|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref>{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/157895|title=ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ဆွေကို မူလစစ်ဘက်တာဝန်များ ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေခြင်းနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးနှစ်ဦး ခန့်အပ်ခြင်းများ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ထုတ်ပြန်}}</ref> |{{age in years and days|2018|3|30|2020|2|4}} |- |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိုးထွဋ်]] |၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ {{small|(အာဏာသိမ်းအပြီး ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်)}} |{{age in years and days|2020|2|10|2021|2|1}} |- |၆ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၇ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ရဲအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၈ |[[စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}}<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/11/26/209223.html|title=ဝန်ကြီးဌာန ၂ ခုကို ပေါင်း၍ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန ဟု ပြောင်းလဲ}}</ref> |ဦး[[စိုးဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိုးဝင်း]] |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2019|11|28|2021|2|1}} |- |၉ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|သောင်းထွန်း]] |၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|11|19|2021|2|1}} |- |၁၀ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ကျော်တင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၁ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ဖေမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၂ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦး[[အောင်ကို (နိုင်ငံရေးသမား)|အောင်ကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၃ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[အောင်သူ (ဝန်ကြီး)|အောင်သူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၄ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သန့်စင်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၅ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အုန်းဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၆ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ဝင်းခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၇ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးသိန်းဆွေ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၈ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[သန်းမြင့် (ဝန်ကြီး)|သန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၉ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိမ်းကြီး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၀ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[မြင့်ထွေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၁ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ဟန်ဇော်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၂ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ဝင်းမြတ်အေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၃ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအုန်းမောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၄ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |[[နိုင်သက်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၅ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |ဦး[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ထွန်းထွန်းဦး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in years and days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[ခင်မောင်ချို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၉<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/25/198851.html|title=စက်မှုဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ချို တာဝန်မှ အနားပေးခံရ }}</ref> |{{age in years and days|2018|3|30|2019|7|26}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၁၉<ref name="new">{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%81%8F%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91/|title=စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၏ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးစိုးဝင်း ပူးတွဲတာဝန်ထမ်းဆောင်မည်}}</ref> |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in years and days|2019|7|26|2019|11|28}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]]{{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦး[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ကျော်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၅ မေ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|3|30|2018|5|25}} |- |ဦးစိုးဝင်း |၃၁ မေ ၂၀၁၈ |၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in years and days|2018|5|31|2019|11|28}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in days|2018|3|30|2018|11|29}} |- |၂ |rowspan=2|[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်တင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၃ |ဦးမင်းလွင် |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref name="scmolip">{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA-%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81-17/|title=နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံရုံးနှင့် အလုပ်သမား၊ လူဝန်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန ဒုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်}}</ref> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁<ref>{{cite news|url=https://news-eleven.com/article/203727|title=ဒုတိယဝန်ကြီး ၂၄ ဦးအား တာဝန်မှရပ်စဲကြောင်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ထုတ်ပြန်}}</ref> |{{age in days|2020|2|4|2021|2|1}} |- |rowspan=3|၄ |rowspan=3|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ်​အောင်စိုး |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |​မေ ၂၀၂၀ | |- |ဗိုလ်ချုပ် ​အောင်သူ |၂၈ ​မေ ၂၀၁၈ |၂၅ မတ် ၂၀၂၀ |{{age in days|2018|5|28|2020|3|25}} |- |ဗိုလ်ချုပ် စိုးတင့်နိုင် |၂၅ မတ် ၂၀၂၀ |၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | {{age in days|2020|3|25|2021|2|1}} |- |၅ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ | | |- |rowspan=2|၆ |rowspan=2|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၀ |{{age in days|2018|3|30|2020|7|27}} |- |ဗိုလ်ချုပ် [[ဖုန်းမြတ်]] |၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2020|7|27|2021|2|1}} |- |၇ |rowspan=3|စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန |ဦးမောင်မောင်ဝင်း |rowspan=3|၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |rowspan=3|၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |rowspan=3|{{age in days|2019|11|29|2021|2|1}} |- |၈ |ဦးဆက်အောင် |- |၉ |ဒေါက်တာမင်းရဲပိုင်ဟိန်း |- |၁၀ |[[ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ရင်းနှိးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဘရက်ဆင်း | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၁၁ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဟောက်ဒိုဆွမ်း |၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ ||{{age in days|2020|12|1|2021|2|1}} |- |၁၂ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်လှထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၃ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကြည်မင်း |၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈<ref name="milgov">{{cite news|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-45873250|title=အစိုးရအဖွဲ့ထိပ်ပိုင်းနေရာသစ်တွေမှာ စစ်တပ်အငြိမ်းစားတွေ အများဆုံးပါဝင်လာ}}</ref> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|10|15|2021|2|1}} |- |၁၄ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှကျော် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၅ |rowspan=2|[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်မျိုး<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/07/29/199234.html|title=ပို့/ဆက် ဒုဝန်ကြီး ဦးကျော်မျိုး စက်မှု ဝန်ကြီး ဖြစ်လာဖွယ်ရှိဟုဆို}}</ref> |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |rowspan=2|၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |rowspan=2|{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၆ |ဦးသာဦး |- |၁၇ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ရဲမြင့်ဆွေ | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၁၈ |rowspan=2|[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာထွန်းနိုင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၁၉ |ဦးခင်မောင်ဝင်း | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၂၀ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးမြင့်ကြိုင် |၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၀<ref name="scmolip"/> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|2|4|2021|2|1}} |- |၂၁ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်ထူး |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၂ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်းမော်ထွန်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၃ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[မြလေးစိန်]] |၂ ဇူလိုင် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|7|2|2021|2|1}} |- |၂၄ |ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦးကျော်လင်း |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၅ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|3|30|2021|2|1}} |- |၂၆ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးတင်လတ် | |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ | |- |၂၇ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးလှမော်ဦး |၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၈<ref name="milgov"/> |၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁ |{{age in days|2018|10|15|2021|2|1}} |- | - |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဒေါက်တာ မင်းရဲပိုင်ဟိန်း |၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၉<ref>{{cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2019/08/20/201358.html|title=အသက်အငယ်ဆုံး စက်မှုဒုဝန်ကြီးနှင့် လူငယ်တို့အတွက် အလားအလာ}}</ref> |၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |{{age in days|2019|8|15|2019|11|29}} |- |rowspan=2| - |rowspan=2|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန {{small|(နောင် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန)}} |ဦးမောင်မောင်ဝင်း |rowspan=2|၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |rowspan=2|၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၉ |rowspan=2|{{age in days|2018|3|30|2019|11|29}} |- |ဦးဆက်အောင် |} gc6c0ul54jtzlxdro710kkloljynvoy 10 213643 1027453 1027435 2026-04-24T13:50:13Z ~2026-25194-82 141984 /* ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ */ 1027453 wikitext text/x-wiki === ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ === {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]]<ref>{{cite news|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-president-hluttaw-/3247086.html|title=၀န်ကြီးဌာနလျှော့ချရေး လွှတ်တော်အတည်ပြု}}</ref> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ကျော်ဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[စိန်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|စိန်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲအောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ရဲအောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင့်ဆွေ၊ ဦး|ကျော်တင့်ဆွေ]] |၁၇ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|5|17|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[ဖေမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၈ |[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သောင်းထွန်း (ဝန်ကြီး)|သောင်းထွန်း]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၉ |[[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန]] |သူရဦး[[အောင်ကို (နိုင်ငံရေးသမား)|အောင်ကို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[အောင်သူ (ဝန်ကြီး)|အောင်သူ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၁ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သန့်စင်မောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အုန်းဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=3| ၁၃ |rowspan=3|[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]<ref name="dassk">{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%94/|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနနှစ်ခုအား ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လက်လွှဲမည်}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |ဦး[[ဖေဇင်ထွန်း]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |{{age in years and days|2016|4|5|2017|8|1}} |- |ဦး[[ဝင်းခိုင်]] |၁ ဩဂုတ် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|8|1|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[သိန်းဆွေ]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ခင်မောင်ချို]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၆ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ [[သန်းမြင့် (ဝန်ကြီး)|သန်းမြင့်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၇ |rowspan=2|[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]<ref name="dassk"/> |[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |{{age in years and days|2016|3|30|2016|4|5}} |- |ဒေါက်တာ[[မျိုးသိမ်းကြီး]] |၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |- |၁၈ |[[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန]])}} |ဒေါက်တာ[[မြင့်ထွေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၁၉ |[[စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |[[ကျော်ဝင်း (ဝန်ကြီး)|ဦး​ကျော်ဝင်း]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၂၀ |rowspan=2|[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ဝင်းခိုင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|1|15}} |- |ဦး[[ဟန်ဇော်]] |၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2018|1|19|2018|3|30}} |- |၂၁ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ[[ဝင်းမြတ်အေး]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၂ |[[ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[အုန်းမောင် (ဝန်ကြီး)|အုန်းမောင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၃ |[[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန]] {{small|(ယခင် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဌာန)}} |[[နိုင်သက်လွင်]] |၃၀ မတ် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|3|30|2018|3|30}} |- |၂၄ |[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ကျော်တင်]] |၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2017|11|23|2018|3|30}} |- |၂၅ |[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး]] |ဦး[[ထွန်းထွန်းဦး (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)|ထွန်းထွန်းဦး]] ||၅ ဧပြီ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in years and days|2016|4|5|2018|3|30}} |} === ဒုတိယဝန်ကြီးများ === အစိုးရအဖွဲ့စတင်သည့် ၂၀၁၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဝန်ကြီးများ ပါဝင်ခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.thevoicejournal.com/news/7385|title=အစိုးရသစ်}}</ref> {| class="wikitable" |rowspan=2|'''စဉ်''' |rowspan=2|'''ဝန်ကြီးဌာန''' |rowspan=2|'''အမည်''' !colspan=3 | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း |- !စတင်ရက် !ပြီးဆုံးရက် !ရက်ပေါင်း |- |၁ |[[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[ကျော်တင် (ဝန်ကြီး)|ကျော်တင်]] |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ |{{age in days|2016|5|3|2017|11|27}} |- |၂ |[[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)|မင်းသူ]] |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆<ref>{{Cite news|title=သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန နှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနများတွင် ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8-%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94-%E1%80%94%E1%80%BE-2/}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |၃ |[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုး<ref name="mildm">{{cite news|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B2%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%81%8A-%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%94%E1%80%BE/|title=ပြည်ထဲရေး ၊ ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်}}</ref> |၃ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၄ |[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် မြင့်နွယ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၅ |[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] |ဗိုလ်ချုပ် သန်းထွဋ် |၃ မေ ၂၀၁၆<ref name="mildm"/> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |၆ |[[နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးခင်မောင်တင် |၄ ဇူလိုင် ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|7|4|2018|3|30}} |- |၇ |[[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးအောင်လှထွန်း |ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈<ref>{{cite news|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%85/|title=ပြန်ကြားရေး ဒုဝန်ကြီးသစ်ဖြစ်လာတဲ့ ဝါရင့် မီဒီယာသမားတစ်ဦး}}</ref> |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ | |- |rowspan=2|၈ |rowspan=2|[[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာ ထွန်းဝင်း |၂ မေ ၂၀၁၆ |၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|2|2016|11|18}} |- |ဦးလှ​ကျော် |၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|12|12|2018|3|30}} |- |၉ |[[ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်မျိုး |၁၂ မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|12|2018|3|30}} |- |၁၀ |[[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန]] |ဒေါက်တာထွန်းနိုင် |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |rowspan=2|၁၁ |rowspan=2|စီမံကိန်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာန |ဦး​မောင်​မောင်ဝင်း |၃ ​မေ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|5|3|2018|3|30}} |- |ဦးဆက်အောင် |၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|7|31|2018|3|30}} |- |၁၂ |[[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦး​အောင်ထူး |၂၀ ဧပြီ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|4|20|2018|3|30}} |- |၁၃ |[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးဝင်း​မော်ထွန်း |၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2016|9|12|2018|3|30}} |- |၁၄ |[[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးကျော်လင်း |၅ ဇွန် ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|6|5|2018|3|30}} |- |၁၅ |[[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန]] |ဦးစိုးအောင် |၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇ |၃၀ မတ် ၂၀၁၈ |{{age in days|2017|9|27|2018|3|30}} |} 6jqbvthnn3lox9kfwdr1vfp53bzmjcv 0 243995 1027585 1026436 2026-04-25T11:31:30Z Salai Rungtoi 22844 /* ကိုးကား */ 1027585 wikitext text/x-wiki {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} အောက်ပါသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြီးနောက် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်များ မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရှိနှင့်ပြီးသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] ပြန်လည်အစပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ == ၂၀၂၁ == === မတ်လ === * မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် လူငယ်ပေါင်းများစွာ သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအနက်မှ တစ်ခုအောက်တွင် စာရင်းသွင်းရန်နှင့် လေ့ကျင့်ရန် မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် <ref name="fishbeinetal2021">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/|title='The last fight': With growing support for federal army, Kachin prepares for war|date=3 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210403142738/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/}}</ref> နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပြည်တွင်းစစ်အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite news|title=UN envoy urges action to prevent Myanmar 'civil war'|url=https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war|date=1 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=23 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523052132/https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war}}</ref> CRPH သည် စစ်တပ်ကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် "ဖက်ဒရယ်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့" ဖွဲ့စည်းရန်လည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။ <ref name="MMN30321">{{Cite news|title=As slaughter of civilians continues, some decide it's time to take up arms|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms|date=30 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330105416/https://myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms}}</ref> [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) <ref name="KIAbizasusual2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement|title=KIA says more clashes likely despite junta's ceasefire announcement|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210402113940/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement}}</ref> သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ စတင်ကာ စစ်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ မှ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်နေခြင်းကို မရပ်တန့်ပါက စစ်ပွဲ ထပ်မံ ဖြစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ <ref name="brotherhoodthreat2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire|title=Brotherhood Alliance tells military to stop killings, threatens to abandon ceasefire|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330145217/https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire}}</ref> * မတ်လနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ပြည်သူများသည် စစ်တပ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် တူမီးကဲ့သို့သော လက်လုပ်လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်လာကြသည်။ ပြည်သူများနှင့် စစ်တပ် ကြား လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာနေသလို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] မှလည်း စစ်တပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အဆောက်အအုံများနှင့် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခြင်းများလည်း ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=The Junta Is Dragging Myanmar Into Full-Blown Civil War|url=https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410165357/https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html}}</ref> * မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လိုင်ဇာ အနီးရှိ အလောဘွမ် စစ်စခန်းအား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် မြေပြင်တပ်များကို အသုံးပြုကာ အခြေစိုက်စခန်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက်အများအပြာနှင့်အတူ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia|title=Junta's armed forces launch attack to reclaim base seized by KIA|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603024127/https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia}}</ref> * [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]သည် မတ်လ ၂၆ ရက်က စစ်စခန်းတစ်ခုအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အခြားသူများကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=10 soldiers killed in Myanmar base attack: Rebel group|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195|date=27 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410122729/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195}}</ref> * အာဏာသိမ်းမှုအား ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းဆန့်ကျင်သော ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်ပစ်ခတ်မှုမှာ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကလေး မြို့၌ ဆန္ဒပြသပိတ်စခန်းတစ်ခုအား စစ်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များတိုက်ခိုက်မှုကို ပြန်လည်ခုခံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် ကလေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင်လည်း တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=Myanmar Villagers Take Up Homemade Weapons Against Regime's Security Forces|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410172353/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html}}</ref> === ဧပြီလ === * ဧပြီ ၈ ရက်က ပြည်သူများသည် အမဲလိုက်ရိုင်ဖယ်များနှင့် မီးလောင်ဗုံးများဖြင့် စစ်သားများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ခုခံသူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်တပ်မှလည်း အများအပြား ဒါဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် တန့်ဆည်မြို့သည် မကြာခဏ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း သေဆုံးသူ မှာ ဧပြီ ၈ ရက်နေ့အထိ ၆၀၀ ကျော်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Eleven killed as Myanmar protesters fight troops with hunting rifles, firebombs – media|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH|work=Reuters|date=8 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408082100/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH}}</ref> * [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး]] စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] တို့ အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=MYANMAR'S MEDIATION BLUES: Negotiation or zero-sum game?|url=https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game|work=BNI|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603040243/https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game}}</ref> * ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့က [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ၊ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] တို့ ပါဝင်သော [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့]] က ရှမ်းပြည်နယ် [[နောင်မွန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|နောင်မွန်]]ရဲကင်းစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Ten Myanmar policemen killed in attack by ethnic armies opposed to junta-report|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056|work=Reuters|date=10 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410075547/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056}}</ref> * ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား [[မင်းကိုနိုင်]]က ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရသော [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] တို့မှာ ၎င်းတို့၏ မူလရာထူးများအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ စင်ပြိုင်အစိုးရသစ်တွင် ကချင်နှင့် ကရင်လူနည်းစုများက ထိပ်တန်းဦးစားပေးနေရာများတွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါကြေညာချက်တွင် မင်းကိုနိုင်သည် စင်ပြိုင်အစိုးရကို အသိအမှတ်ပြုရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Aung San Suu Kyi supporters unveil Myanmar 'national unity government'|url=https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece|work=[[Financial Times]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=16 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416161137/https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government|work=[[France24]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509175927/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government}}</ref> * ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့သည် [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|title=Archived copy|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602213654/https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်သည် ဆန့်ကျင်မှုကို နှိမ်နင်းရန် အင်အားသုံးပြီး မြို့တွင်သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ === မေလ === * မေလ ၁၆ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေးတပ်က ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ရာ စစ်သား ၆ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref name="Jazeera42721">{{Cite news|title=Fighting erupts in eastern Myanmar near Thai border|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border|work=www.aljazeera.com|accessdate=14 February 2022|archivedate=12 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512120546/https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border}}</ref>ထိုနေ့တွင်ပင် ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်မှ စစ်တပ် အခြေစိုက် စခန်းတခုအား သိမ်းယူခြင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်တပ်မှ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ * စစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်ဆီသို့ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းအဖြစ် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရက မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Can Myanmar's New 'People's Defense Force' Succeed?|url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/|date=26 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509135933/https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/}}</ref> * မူဆယ်မြို့တွင် မေလ ၂၃ ရက်က စစ်တပ်ာ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar rebels claim police killings as Aung San Suu Kyi appears in court|url=https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force|work=The Guardian|date=24 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525013456/https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Myanmar: 13 security forces members killed in clash with anti-coup bloc's defence force|url=https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029|work=ANI News|date=24 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526074425/https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029/}}</ref> * ကယားပြည်နယ် ရှိ ကရင်နီပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPDF) မှ အဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော် အနီးရှိ စစ်တပ် စခန်းအချို့ကိုလည်း ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက် ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Karenni resistance fighters open new front against junta|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta|work=Myanmar Now|date=26 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526202734/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta}}</ref> * ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နှင့် ၃၀ ရက်နေ့တို့တွင် စစ်တပ် သည် အမြောက်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ လွိုင်ကော်နှင့် ဒီမောဆိုးရှိ PDF နှင့် KPDF စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31 |accessdate=14 February 2022 |archivedate=1 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210601034353/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31/ }}</ref> * မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) မှ အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကသာမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ စစ်သား ၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ပူတာအို၊ ဖားကန့်နှင့် မိုးမောက်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html|title=Myanmar Junta Forces and KIA in Fresh Fighting in Northern Myanmar|date=31 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602234925/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html}}</ref> === ဇွန်လ === * ဇွန် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်အထိ စစ်တပ်နှင့် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကရင်တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ဖြင့် [[မြဝတီခရိုင်]] အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="Irr6321">{{Cite news|title=Karen Rebel Leader Warns Myanmar Regime of More Fighting|url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=5 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605233950/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html}}</ref> * ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့က မန္တလေးမြို့ရှိ ပီဒီအက်ဖ်၏ လုံခြုံစိတ်ချရသော အဆောက်အအုံကို စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များ အပါအဝင် အသုံးပြု၍ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်ရေးသမား အများအပြားကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Troops Battle Civilian Resistance Fighters in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html|date=22 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214075443/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html}}</ref> === ဇူလိုင်လ === * ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ က [[ဒီပဲယင်းမြို့]]လယ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ် များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုအတွင်း လူ ၂၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town|title=Myanmar military kills at least 25 people in raid on central town|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203013141/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town}}</ref> * === ဩဂုတ်လ === * ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]တွင် တော်လှန်ရေးသမားများက မြေမြှုပ်မိုင်းများဖြင့် ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>50 Myanmar Junta Soldiers Killed in Landmine Attacks https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214061731/https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html |date=14 February 2022 }}</ref> === စက်တင်ဘာလ === * စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် NUG သည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|အရေးပေါ်အခြေအနေ]] အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင်ကိုဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူ့ ခုခံတော်လှန်စစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်း - NUG က နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ - ဘီဘီစီ မြန်မာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02%3A34%3A28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share|accessdate=14 February 2022|archivedate=19 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119131047/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02:34:28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta|title=Myanmar opposition announces 'defensive war' against junta|date=7 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220202134355/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta}}</ref> * [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[မြင်သားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|မြင်သားကျေးရွာ]]တွင် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်က စစ်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>Deadly unrest reported in Myanmar after opposition urges 'defensive war' https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118194903/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10/ |date=18 January 2022 }}</ref> * လွန်ခဲ့သည့် သုံးလတာကာလအတွင်း တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၀၀ ကျော် ကျဆုံးပြီး ၆၃၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html|title=Over 1700 Junta Soldiers Killed in Past Three Months, Civilian Government Says|date=14 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213184102/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်က ကယားပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း အရပ်သား တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၆ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html|title=Scores of Myanmar Regime Troops Killed in Clashes With Civilian/Ethnic Groups|date=21 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214055356/https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်က ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့မှ ဒေသခံ ၈,၀၀၀ နီးပါးသည် စစ်တပ်မှ နေအိမ်များ လက်နက်ကြီးများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း မီးရှို့ခြင်း တို့ကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်မြို့သို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ <ref>{{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126130250/https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်အတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်သား ၁၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html|title=Over 30 Junta Soldiers Killed In Fierce Weekend Fighting|date=27 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်မှ စစ်သား ၂၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သလို လက်နက်မဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ် အရပ်သားတစ်ဦးလည်း စစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html|title=Myanmar Junta Troops Ambushed in Shan State|date=28 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005113/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html}}</ref> === အောက်တိုဘာလ === * အောက်တိုဘာလ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တွင် ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html|title=Over 40 Myanmar Soldiers Killed in Ambush|publisher=The Irrawaddy|date=6 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=6 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211006085942/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html}}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး စစ်တပ်သတင်းပေးသူ/ဒလန် ၄၀၆ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၈၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရထိန်းချုပ်ထားသော မီဒီယာများက အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html|title=Hundreds Of Myanmar Junta Informants Killed Or Wounded|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007103445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html}}</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့်အား ဘက်ပြောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရကာ ယခုအချိန်အထိ ရာထူးမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အဆင့်အမြင့်ဆုံး အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html|title=Myanmar Military Detains North Western Commander For Planning to Defect: Ethnic Insurgent Sources|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007102131/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်အစိုးရ စစ်သည် ၉၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html|title=Some 90 Junta Soldiers Killed During Intense Weekend Fighting|date=11 October 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214003054/https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html}}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === * နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး [[ကလေးမြို့]] ပီဒီအက်ဖ် အခြေစိုက် စခန်းအား စစ်အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကလေးပီဒီအက်ဖ်မှ ဆေးတပ်သား ၉ ဦး ဖမ်းမိခဲ့ကာ ကလေး PDF တပ်ရင်း ၃ မှ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers capture PDF medics during raid on resistance base camp in Kalay|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay|accessdate=14 February 2022|archivedate=28 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220128121442/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]ရှိ မိုးဗြဲပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ၏ ကင်းစခန်းအား ဒါဇင်နှင့်ချီသော အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကင်းစခန်းအား စောင့်ကြပ်နေသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ အိပ်ပျော်နေစဉ် ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ) ၄၂၂ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရတပ်များက ဝိုင်းရံထားသောကြောင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ကင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Dozens of junta troops ambush Moebye PDF outpost|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost|accessdate=14 February 2022|archivedate=20 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120192337/https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း မုံရွာခရိုင် [[ပလ္လင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်|ပလ္လင်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ ပီဒီအက်ဖ် နယ်မြေခံတပ်ရင်း ၂၀၅ အား ဘူဒိုဇာမြေထိုးစက်များအပါအဝင် စစ်ကား ၁၀ စီး၊ စစ်သား ၃၀ ခန့်က ချောင်းမြောင်းဖျက်ဆီးခဲ့သဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ အခြေစိုက်စခန်းသည် PDF မှ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံနေရာလည်းဖြစ်သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း စစ်အစိုးရတပ်များက လက်နက်များ သိုလှောင်ထားသည့် အဆောက်အအုံနှစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် [[ဟိုဖိတ်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဟိုဖိတ်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ၄ ဦးမှာ နံနက် ၅ နာရီ ၃၀ ခန့်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၄၂၇ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရသော ကင်းထောက်အဖွဲ့မှ တပ်သား ၆ ဦးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military kills four KNDF members in Demoso|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102554/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso}}</ref> * ထို့အပြင်[[ရွှေကူမြို့]]အရှေ့ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ကချင်အေးကျေးရွာအနီးတွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် နှင့် စစ်တပ်မှ စစ်သား ၁၀၀ ခန့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေက ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် KIA ၏ ကျဆုံးသူစာရင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိပေ။ မကြာသေးမီက ရရှိထားသော [[ဆူခွိုင်း ၃၀|Su-30]] ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းက စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်ခဲ့သည့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military deploys Russian-made fighter jets against KIA targets|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206010220/https://myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် မတူပီ CDF သည် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]နှင့် ပူးပေါင်းကာ [[မတူပီမြို့]]နှင့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် လမ်းပေါ်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၀၄ ကင်းစခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတ်ခွာသွားခြင်းမပြုမီတွင် ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များက အစောင့်တပ်သား ၂ ဦးကိုသာ သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="auto" /> * နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်က ချင်းပြည်နယ် [[မတူပီမြို့]]အနီးတွင် တပ်စွဲထားသည့် ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="auto">{{Cite news|title=Chinland Defence Force attacks junta soldiers in Matupi|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi|accessdate=14 February 2022|archivedate=1 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220201001003/https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi}}</ref> * [[မတ္တရာမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် တောတောင်ကုန်းများတွင် ယခင်က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်က တွေ့ရှိခဲ့သည်။ PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ရဲသူနိုင်အား နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းမိခဲ့ပြီး စစ်သားများက စခန်းအား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် PDF အခြေစိုက်စခန်းသို့ အတင်းအဓမ္မ ပို့ဆောင်ခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=PDF member in Mandalay Region killed in junta custody|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102555/https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody}}</ref> === ဒီဇင်ဘာလ === * မိုးညှင်းတွင် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ပြီး တစ်ပတ်ခန့်အကြာ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂) မှ စစ်သား ၅၀ ခန့်က [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]] ညောင်ထောက်ရွာအနီး KIA နယ်မြေကို နံနက် ၈ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ညနေ ၆ နာရီခန့်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက ၎င်းတို့ဘက်မှ ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အသေးစိတ်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိပေ။ ဖားကန့်မြို့လယ် ၁၇ မိုင်ခန့်အကွာ၊ [[ဖားကန့်မြို့]]နှင့် [[မိုးညှင်းမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် ကားလမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဝေလုံကျေးရွာအနီး၌လည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ခြေလျင်တပ်ရှေ့တိုးနိုင်ရေးအတွက် ညနေ ၃ နာရီမှ ၈ နာရီအထိ လက်နက်ကြီး အမြောက်အချက်ရေ ၃၀ ခန့်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA clashes with junta soldiers in Hpakant and Mohnyin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206011605/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin}}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ညလုံးပေါက် စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် သိန်းမင်း PDF (TM-PDF) စခန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး TM-PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး သေဆုံးကာ အခြားအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>Awaiting for official news report to be used as citation</ref> * ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်က [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]] [[ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ဒုံးတောရွာ]]အတွင်း၌ စစ်တပ်မှ အရပ်သား ၁၁ ဦးအား ဖမ်းဆီး၍ မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မီးလောင်ကျွမ်းဆဲဖြစ်သော အလောင်းများကို ဒေသခံများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အနီးနားတွင် သွားလာနေသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းအား PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပြီးတွင် စစ်အစိုးရစစ်သား ၁၀၀ ခန့်က ရွာကို ဝင်ရောက်မွှေနှောက်သွားခဲ့သည်။ မီးလောင်မှုတွင် နောက်ထပ်လူတစ်ဦးမှာ အရပ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို မသိရပေ။<ref>{{Cite news|title=လူအစုလိုက် မီးရှို့သတ်ခံရသည့် ဆားလင်းကြီးတွင် ရုပ်အလောင်းထပ်တွေ့|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596|author=မောင်ရွှေဝါ|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214152914/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ထားသော ထန်တလန်မြို့တွင် စစ်တပ် နှင့် CDF တပ်ဖွဲ့တို့ မိနစ် ၉၀ ကြာ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်က CDF မှ မြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်စေရန် ဦးတည်သည့် ကြီးမားသော ထိုးစစ်ကို ထပ်မံထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက်၊ တိုက်ပွဲအတွင်း CDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါသီတင်းပတ်အတွင်း စစ်တပ်သိမ်းပိုက်ထားသည့် ထန်တလန်မြို့တွင် နေအိမ် ၁၂ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ် မြို့တွင်း အဆောက်အအုံ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ပျက်စီးခဲ့ကာ ၂ဘက်လုံးမှ အကာအကွယ်ယူ ပစ်ခတ်ရန် ခက်ခဲသွားသည်။ <ref>{{Cite news|title=Well over a quarter of Thantlang now destroyed by fire as rebel group vows to 'drive out' junta soldiers|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211210154834/https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta}}</ref> * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မြိုင်ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် နံနက်အစောပိုင်းက လက်လုပ်ဗုံး ၃ လုံးဖြင့် စစ်ကားနှစ်စီးအား ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် အနည်းဆုံး စစ်သား ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း PDF တွင်က ဆိုသည်။ မွန်းတည့်အချိန်၌ PDF သည် [[မင်းသားကျ (တောင်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|မင်းသားကျကျေးရွာ]]သို့ ခြေလျင်ထွက်ခွာလာသော စစ်သားများအား ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အသေအပျောက် သတင်းများ မရှိခဲ့ပေ။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=17 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf}}</ref> * KNDF နှင့် ကရင်နီတပ်မတော် (ကေအေ) တပ်ဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂၈) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲများ ၄ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား (၄)ဦး ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း KNDF ကဆိုသည်။ "သေသွားတာလားတော့ မသိဘူး။ အနည်းဆုံးခန့်မှန်းခြေကတော့ သုံးယောက်နဲ့ လေးယောက်ကြားမှာ စစ်တပ်ဘက်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရထားတယ်လို့ ယူဆထားတယ်" ဟု KNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |title=ကယားပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 |website=Myanmar NOW |language=my |accessdate=14 February 2022 |archivedate=14 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214144642/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 }}</ref> <ref>{{Cite news|title=Clashes in Kayah State kill at least four regime soldiers: KNDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211225174335/https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf}}</ref> နှစ်ရက်ကြာဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး [[ခေါင်းကွဲရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ခေါင်းကွဲကျေးရွာ]]၌ တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ လက်နက်ကြီးများနှင့် စနိုက်ပါများဖြင့် အင်အားအလွန်အကျွံ အသုံးပြုပြီးနောက် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ရွာမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers kill and burn five people in Sagaing Region village after clashes with PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208210310/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် ခုခံ ခိုအောင်းရာ နေရာ နှစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းမှု ကြောင့် မန္တလေး အရပ်ဘက် ပြောက်ကျားတပ်သား ၈ ဦးကို သေဆုံးခဲ့သည်။ စစ်တပ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များရှိ ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ တပ်မတော်တပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူဟု သံသယရှိသူတစ်ဦးမှ ဝန်ခံပြီးနောက် အဆိုပါစီးနင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မဟာအောင်မြေစခန်း၌ ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် PDF အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး ကျဆုံးကာ စစ်ကောင်စီတပ်သားတစ်ဦး ဝမ်းဗိုက်တွင် ကျည်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ပြည်ကြီးတံခွန်စခန်း၌ စစ်အစိုးရတပ်များအား လက်လုပ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ပေါက်ကာ ထွက်ပြေးကြစဉ် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်ကူညီနေသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရာတော်မြို့နယ် [[ကဲဘာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်|ကဲဘာကျေးရွာ]]တွင် ဇေယျာ ၇ ဟု ခေါ်သည့် အခြား ဒေသခံ တော်လှန်ရေးသမားများအား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် စစ်တပ်၏ လက်နက်အင်အား သာလွန်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village}}</ref> * ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]တွင် ဗုံးအများအပြား ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၃ ဦး အပါအဝင် သံသယရှိသူ ၁၂ ဦးကို တပ်မတော်မှ PDF ဟုစွပ်စွဲပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသည့် နောက်ထပ် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦးကိုလည်း ကျည်ကာအင်္ကျီများ ဝတ်ဆင်ထားသည့် အရပ်ဝတ် လက်နက်ကိုင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ လက်လုပ်ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် အခြားပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ သေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Three injured guerrilla fighters among 12 arrested after accidental explosion in Yangon|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064635/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon}}</ref>ဒီပဲယင်း PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ နေရာယူထားသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ကို တပ်မတော်မှ ဝိုင်းရံထားသည်ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ “တော်တော်အခြေအနေဆိုးနေပြီ။ မနားတော့ဘူးဗျ။ စစ်ကြောင်းက တစ်ကြောင်းပြီးတစ်ကြောင်း လာနေတာ။ တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဖြတ်သွားရင် နောက်ထပ်တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဦးတည်နေပြီ။ အဲဒီလိုမျိုးဖြစ်နေတာ” ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်မှ Myanmar NOW သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်လမှစတင်၍ တပ်မတော်သည် လေကြောင်း ချေမှုန်းရေး မစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဒီပဲယင်းမြို့ အနောက်ဘက်သို့ ရဟတ်ယာဉ် ခြောက်စီးဖြင့် လေကြောင်းချီတပ်မှ စစ်သား ၁၅၀ ခန့် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin}}</ref> * ကေအဲန်ယူ တပ်မဟာ ၆ လက်အောက်ရှိ ထိုင်းနယ်စပ်အနီး [[လေးကေ့ကော်|လေးကကော်မြို့သစ်]]တွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်က တပ်မတော်မှ စစ်သား ၂၀၀ ခန့်ဖြင့် ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ NLD အမတ် ဝေလင်းအောင် အပါအဝင် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ယူဆရသော လူအများအပြားကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၆၀ မှ ယာဉ်တန်းလေးစီးဖြင့် ရောက်ရှိလာသည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လေးကေကော်မြို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပ်ကွက်တွင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ အဆိုပါ စီးနင်းမှုကို ခွင့်ပြုထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းရန် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများကို KNU တပ်မဟာ (၆) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။ * ယောဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (YDF) အစည်းဝေးကျင်းပနေသည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဂန့်ဂေါမြို့နယ် [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးကျေးရွာ]]ကို တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်က ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ရွာကို လေကြောင်းထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ရဟတ်ယာဉ်သုံးစင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှမ်းခါးရွာကို စစ်အစိုးရ ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်က သိမ်းပိုက်ထားသည်ဟု ရွာခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ <ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village}}</ref> ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[သန်လျင်မြို့နယ်]]တွင် တပ်မတော်က ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုအတွင်း ဒေသခံ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့ ဝင်တစ်ဦး ပစ်သတ်ခံရပြီး အခြား သုံးဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် [[လဟာယက်|လဟာရပ်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့မှ အသက် ၃၀ အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး ရင်ဘတ်နှင့် ပေါင်တို့တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသားနှစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးနေသည့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား၏ ရုပ်အလောင်းကို စစ်သားများက သိမ်းယူသွားကာ သေဆုံးသူမှာ ဖြိုးမောင်မောင်ဦးဖြစ်ကြောင်း သန်လျင်အခြေစိုက် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတစ်ခုက ဆိုသည်။ <ref>{{Cite news|title=One resistance fighter killed, three arrested in Thanlyin raid|work=Myanmar NOW|url=https://myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid|accessdate=14 February 2022|archivedate=21 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211221031550/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) မှ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့နယ် [[ကွန်နားရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|ကွန်နားကျေးရွာ]]မှ တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ KNDF အဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြောကြားချက်အရ သီတင်းပတ်ကုန်တွင် ခွန်းနား တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃၀ ခန့် တပ်စွဲထားကြောင်း သိရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က တနင်္လာနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့များတွင် တိုက်ပွဲ နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>{{cite web |author1=အက်စတာဂျေ |title=လွိုင်ကော်မြို့နယ် ကွန်နားရွာတွင် နေအိမ်အများအပြား မီးထပ်ရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9737 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081334/https://myanmar-now.org/mm/news/9737 }}</ref> ==== ခရစ္စမတ်အကြို လူသတ်ပွဲ ==== {{main|မိုဆို လူသတ်ပွဲ}} * ကယားပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ် [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုရွာ]]အနီးတွင် စစ်ဘေးရှောင်ယာဉ်တန်းကို [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]က ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူ ၃၅ ဦးထက်မနည်း သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါသေဆုံးမှုများတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသော Save the Children အဖွဲ့မှ ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=UN 'horrified' by massacre of dozens of civilians in Myanmar|work=Myanmar NOW|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians|date=December 26, 2021|accessdate=February 1, 2022|archivedate=26 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226231042/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians}}</ref> အဆိုပါဖြစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ 'စေ့စေ့စပ်စပ် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု' ပြုလုပ်ရန် ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုထားသည်။ == ၂၀၂၂ == === ဇန်နဝါရီလ === * ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်က မကွေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင် သုံးရက်ကြာ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၃ ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html|title=Myanmar Resistance Kills Dozens of Junta Soldiers in Three Days of Clashes|publisher=The Irrawaddy|date=January 31, 2022|accessdate=February 1, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140918/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html|title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> * ၂ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html|title=Two Killed, 38 Injured at Rally Attack on Myanmar Coup Anniversary|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 2, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140526/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html}}</ref> * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html|title=Almost 370 Junta Officials Assassinated Since Coup|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 3, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214194001/https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html|title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]က ပြောဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html|title=Over 200 Myanmar Junta Troops Killed in Three Days: Kachin Independence Army|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193909/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မောင်တောမြို့နယ်]]တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ [[မီးတိုက်ရွာ|မီးတိုက်ကျေးရွာ]] အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html|title=Junta Troops Clash With Arakan Army in Western Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140146/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html}}</ref> မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=စစ်တပ်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲကြား အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215124905/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html|title=Two Civilians Dead in Clash Between AA, Regime Troops in Myanmar's Rakhine State|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213142004/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html}}</ref> *၉ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html|title=Resistance Groups Claim to Kill 35 Myanmar Junta Troops|publisher=The Irrawaddy|date=February 9, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140059/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html}}</ref> အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[တပ်မတော် (လေ)|လေတပ်]] လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လေတပ်အရာရှိ နေအိမ်များကို တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ် ဟု PDF ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081530/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html }}</ref> * ၁၀ ဖေဖေော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html|title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel|publisher=The Irrawaddy|date=February 10, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html}}</ref> *၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ - ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တကျော့ပြန် ရခိုင်တိုက်ပွဲ ဗိုလ်မှူးအဆင့် အပါအဝင် စစ်တပ်အကျအဆုံးများ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081245/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html|title=Dozens of Junta Soldiers Killed in Sagaing, Kayah, Myanmar Resistance Groups Say|publisher=The Irrawaddy|date=February 11, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213122752/https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html}}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html|title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader’s Parade|publisher=The Irrawaddy|date=14 February 2022|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html}}</ref> *၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ [[မြို့သစ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မြို့သစ်ရွာ]]အနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ခင်ဦးမြို့ တိုက်ပွဲတွင် လူငယ် ၁၄ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093932/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့သည့် မိုးဗြဲနှင့် ခင်ဦးတွင် PDF ၃၀ ဝန်းကျင် ကျဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093950/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပေါက်မြို့နယ် ရေပြာရွာ ရဲစခန်းကို ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တို့မှ PDF အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စခန်းမှူးအပါဝင် ရဲ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မောင်ရွှေဝါ |title=ပေါက်မြို့ ရေပြာရဲစခန်းကို PDF ၃ ဖွဲ့ ဝင်တိုက်၊ စခန်းမှူးအပါအဝင် ၅ ဦး သေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |archivedate=25 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220225041955/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကာမိုင်းမြို့အနီးရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို KIA တပ်မဟာ ၉ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၄၄ နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကချင် ကာမိုင်းစစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို KIA နှင့် PDF ဝင်တိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10569 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> * ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[ငါးပိအိုးရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ငါးပိအိုးကျေးရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးကာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=ရွှေဘိုမြို့ ငပိအိုးရွာကို စစ်တပ်ဝင်၊ အိမ် ၄၀ မီးလောင်ပြီး လူငယ် ၁ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10575 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[နှမစားရစ်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|နှမစားရစ်ရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=စစ်တပ်ဝင်သည့် ရွှေဘိုမြို့ နှမစားရစ်ရွာတွင် ၃ ဦးသေ၊ အိမ် ၄၀၀ မီးလောင် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10585 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ===မတ်=== လွန်ခဲ့သော ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၅ ဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html|title=Myanmar Junta Suffers Heavy Losses in Kayah State: Resistance|publisher=The Irrawaddy|date=March 7, 2022|accessdate=March 7, 2022|archivedate=18 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၂ စက်တင်ဘာ - ** ရွေးကောက်ပွဲ မဲသမာမှုတွင် အပြစ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် သူမသည် အမှုမျိုးစုံမှ ပြစ်ဒဏ်စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ကျခံနေရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar's Aung San Suu Kyi gets 3 years' jail for election fraud |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud |access-date=2022-09-21 |website=www.aljazeera.com |language=en |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019052656/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud }}</ref> ** [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]စခန်းများအား ကေအိုင်အေနှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta ally attacked in northern Sagaing |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing |date=2 September 2022 |author=Nyein Swe |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=10 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810051933/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing/ }}</ref> * ၁၆ စက်တင်ဘာလ ၁၆ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]မှ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 6: reports |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports |access-date=2022-09-22 |website=Nikkei Asia |language=en-GB |archivedate=19 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919182346/https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာတွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ရှိနေသည့်အတွက် တိုက်ခိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု မြန်မာစစ်တပ်က ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |last=Reuters |date=2022-09-20 |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 13, media and residents say |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ |access-date=2022-09-22 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂနှင့်]] [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂတို့အပါအဝင်]] နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-20 |title=Myanmar: Guterres strongly condemns army attacks which left 11 children dead |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 |access-date=2022-09-22 |website=UN News |language=en |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030644/https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar: Statement by the spokesperson on the latest attack against a school in Tabayin {{!}} EEAS Website |url=https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en |access-date=2022-09-22 |website=www.eeas.europa.eu |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030635/https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en }}</ref> * ၂၃ စက်တင်ဘာ - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]၏ ဆရာဖြစ်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်[[အုန်းသွင်]] အား ရန်ကုန်မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့တစ်ခုက လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ကြံမှုသည် သတ်ဖြတ်ခံရသော တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်သောကြောင့် ရာထူးကြီးစစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် လုံခြုံရေးအား တိုးမြှင့်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2022 |title=Retired Myanmar Brigadier General Shot Dead by Yangon Resistance Group |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html |work=The Irrawaddy |location=Yangon |access-date=19 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019102837/https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{See also|ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၈ အောက်တိုဘာ - စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အားနည်းစေရန်ရည်ရွယ်သော "[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]"ဗျူဟာအား အကောင်အထည်ဖော်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အနည်းဆုံး ရွာ ၂၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ အဆိုအရ ယင်းသို့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသဖြင့် အားလုံးဆုံးရှုံးသွားခဲ့သူများမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |author=Nay Thit |title=Why Myanmar Junta's 'Four Cuts' Arson Strategy is Failing to Quell Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html |work=The Irrawaddy |date=22 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html }}</ref> * အောက်တိုဘာလ အလယ်ပိုင်း - ၂၀၂၃ ခုနှစ် အကုန်တွင် နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်ပွဲရမည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် မြို့ပြနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်လာခဲ့သည်။<ref name="at20221104">{{cite news |first=Anthony |last=Davis |title=Myanmar's NUG going for broke before its time |url=https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 |date=4 November 2022 |work=Asia Times |accessdate=23 May 2023 |archivedate=5 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105215701/https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 }}</ref> * ၁၆ အောက်တိုဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[တောင်မြင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်|တောင်မြင့်ရွာ]]အား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီနင်းခဲ့ကာ ကျောင်းဆရာ ဦးစောထွန်းမိုးအား ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ကာ ဦးခေါင်းအား [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၏ စာသင်ကျောင်းဝင်ပေါက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar villagers say army beheaded high school teacher |last=Peck |first=Grant |url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 |work=AP News |date=21 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174502/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 }}</ref> * ၂၁ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များက ကော့ကရိတ်မြို့ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ မြို့အနီး အာရှလမ်းမကြီးနှင့် မြို့တွင်းရှိ အစိုးရအဆောက်အဦများတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Heavy Fighting Between Myanmar Junta, Resistance Reported in Karen's Kawkareik |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html |work=The Irrawaddy |date=21 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=20 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240220212821/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html }}</ref> * ၂၂ အောက်တိုဘာ - ညနေပိုင်းတွင် ကော့ကရိတ်မြို့မှ [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ အနီးတဝိုက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="at20221104"/> * ၂၃ အောက်တိုဘာ - ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၏ ၆၂ နှစ်မြောက်အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ် [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် လူအနည်းဆုံး ၈၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဤပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားအများဆုံး သေဆုံးခဲ့သော ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂက တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သားသေဆုံးမှုအား ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 80 at celebration |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 |last=Peck |first=Grant |work=ABCNews |date=23 October 2022 |access-date=2022-10-24 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=24 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024125159/https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 }}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်ဖွဲ့များက ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ အမှတ် ၃၃၉ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Resistance Forces Seize Myanmar Junta Base, Capture 17 Soldiers |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html |work=The Irrawaddy |date=27 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=27 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027144636/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === * ၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ [[Mil Mi-24|Mi-34]] ရဟတ်ယာဉ်က စစ်ကောင်စီတပ်အပေါ် မှားယွင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် တပ်သား ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Regime Helicopter Kills At Least 60 Junta Troops in Sagaing Region: Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html |work=The Irrawaddy |author=Hein Htoo Zan |date=14 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html }}</ref> * ၁၄ နိုဝင်ဘာ - [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ရမည်စိုးသဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့သော မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအား စစ်ကောင်စီက ဒဏ်ငွေတပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military punishes families of administrators who fled militia training |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training |author=Maung Shwe Wah |date=15 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=14 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230114112736/https://myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training }}</ref> * ၁၅ နိုဝင်ဘာ - စစ်ကောင်စီကားတစ်စီးသည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ ထောင်ထားသော မြေမြှပ်မိုင်းထိခဲ့သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် ရန်ကုန်-စစ်တွေကားလမ်းပေါ်ရှိ ကျေးရွာများအား စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဒေသခံများမှာ ပုဏ္ဏားကျွန်း သို့မဟုတ် စစ်တွေမြို့ပေါ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{cite news |title=Thousands of Rakhine Villagers Flee Myanmar Junta's Deadly Wrath |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html |date=15 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=4 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204230917/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html }}</ref> * ၁၆–၂၂ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းများ အသုံးပြုကာ ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရှေ့တန်းစစ်စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အခြေစိုက်စစ်ကောင်စီတပ်သား ၇၄ % ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] အနေဖြင့် စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Chin resistance forces fail to take outpost after week-long siege |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege |date=22 November 2022 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133119/https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege }}</ref> * ၁၉ နိုဝင်ဘာ - [[ခင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းအား ဝင်ရောက်စီးနင်းရာတွင် နေအိမ်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=IN PICTURES : Sagaing locals flee Myanmar junta's arson campaign |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign }}</ref> * ၂၁–၂၅ နိုဝင်ဘာ - [[မိုးညှင်းမြို့နယ်|မိုးညှင်း]]၊ [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်|ဗန်းမောက်]]နှင့် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ [[ကေအိုင်အေ]]စခန်းများအား [[တပ်မတော် (လေ)]]က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။.<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html |title=Myanmar Junta Jets Target Kachin Resistance Forces |date=25 November 2022 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126125028/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html }}</ref> * ၂၂ နိုဝင်ဘာ ** [[မြိုင်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့သောကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military torches own police station in Magway |author=Maung Shwe Wah |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133111/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway }}</ref> ** [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မိုးညိုမြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်း အဆောက်အဦတစ်ခုအား ပီဒီအက်ဖ်က ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Nearly 60 Myanmar Regime Forces Killed in Two Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=24 November 2022 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၄ နိုဝင်ဘာ - ကာဒီနယ် [[ချားလ်မောင်ဘို]]၏ နေအိမ်အပါအဝင် [[မုံလှရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မုံလှရွာ]]ရှိ နေအိမ်များအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html |title=Myanmar Junta Torches Home Village of Catholic Cardinal |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126131302/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html }}</ref> * ၂၆ နိုဝင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေတာရှည်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ပဲခူးပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html |title=Over 70 Myanmar Junta Forces Killed in Three Days of Resistance Attacks |work=The Irrawaddy |language=en |date=28 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183850/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၇ နိုဝင်ဘာ - [ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military and Arakan Army Agree Temporary Truce in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html |date=28 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html }}</ref> * ၃၀ နိုဝင်ဘာ - [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]အနီးရှိ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]၏ စခန်းတစ်ခုအား စစ်ကောင်စီတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military launches major assault on Kokang base on China-Myanmar border |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |work=Myanmar NOW |date=2 December 2022 |language=en |author=Nyein Swe |accessdate=23 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === * ၆ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]အတွက် တာဝန်ရှိသူ စစ်ကောင်စီအရာရှိ သုံးဦးနှင့် တပ်သားတစ်ဦးကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni forces capture soldiers linked to last year's Christmas Eve massacre |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre |author=Esther J |date=6 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=4 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104141538/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre }}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]နှင့် တပ်မတော် (ကြည်း)တို့ မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Military Council suffered massive casualties Battle of Namhsan |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan |work=BNI |date=14 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143631/https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army drops massive aerial bombs during northern Shan State clashes, TNLA says |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says |date=13 December 2022 |author=Nyein Swe |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140613/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says }}</ref> * ၁၆ ဒီဇင်ဘာ - [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]တွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ပိတ်ဆို့အရေးယူမည့် BURMA Act အား ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act |title=Meeks Issues Statement on House Passage of BURMA Act |date=6 April 2022 |website=House Foreign Affairs Committee |access-date=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231150112/https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act }}</ref><ref>{{cite web |title=U.S. Senate Passes Burma Act Bill |url=https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ |website=American Baptist Churches USA |date=16 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=2 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230202184408/https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ }}</ref> * ၁၇ ဒီဇင်ဘာ - တပ်သား ၉၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များက နန့်ဆန်တိုက်ပွဲမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ကာ TNLA နှင့် နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ TNLA က ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Calls Ta'ang Army Battle a 'Misunderstanding' |date=19 December 2022 |work=Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက အလစ်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက အရပ်သုံးထရပ်ကားတွင် အလုပ်သမားများအဖြစ် ပုန်းခိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Several people killed in Myanmar military ambush of Sagaing resistance checkpoint |url=https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint |author=Thura Maung |date=31 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140611/https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[လှမိုးအောင်]]အပါအဝင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html |title=Ayeyarwady Region's NLD Ministers Released |date=30 December 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=24 May 2023 |archivedate=22 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922151244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html }}</ref> * ၃၀ ဒီဇင်ဘာ - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar court extends Aung San Suu Kyi's prison sentence to 33 years |url=https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html |last=Mogul |first=Rhea |work=CNN |date=30 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=19 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230519081122/https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html }}</ref> ==၂၀၂၃== === ဇန်နဝါရီ === * ၅ ဇန်နဝါရီ - [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]က ကျေးရွာများအား စပိဘုတ်ထောက်ပံ့ပေးရန်နှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရန် ဖိအားပေးမှုများကြောင့် [[အင်းလေး]]ဒေသ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting Breaks Out Near Inle Lake in Southern Shan State |author=Hein Htoo Zan |date=5 January 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html |work=The Irrawady |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109200852/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html }}</ref> * ၃၁ ဇန်နဝါရီ - "နိုင်ငံတော်အား သစ္စာစောင့်သိသော" နိုင်ငံသားများအား လိုင်စင်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Tin Htet Paing |date=2023-02-13 |title=Myanmar regime issues right to arms policy enabling easier weapons access for pro-junta individuals and militias |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316191848/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta }}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က နိုင်ငံတော်၏ အရေးပေါ်အခြေအနေအား နောက်ထပ် ခြောက်လ သက်တမ်းထပ်တိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar regime extends military rule for another six months |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months |access-date=2023-03-12 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811023532/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ နောက်ထပ် မြို့နယ် ၃ မြို့နယ်အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-23 |title=Myanmar Junta Extends Martial Law in Resistance Stronghold Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111742/https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html }}</ref> တပ်မတော် (ကြည်း)၏ [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျေးရွာများအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913161001/https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကန်တော်ကျေးရွာတွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူငယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ခုခံရေးသမား လေးဦး ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Child fighters beheaded as Myanmar killings rise after martial law |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html |access-date=2023-03-11 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=3 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240203184532/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html }}</ref> === မတ် === {{See also|တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၂ မတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]တပ်သားများက [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]အတွင်း ရွာသူရွာသား ၁၇ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးမှာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသမီးသုံးဦးမှာ အသတ်မခံရမီ မုဒိမ်းကျင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2023-03-11 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311150651/https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control }}</ref> * ၁၁ မတ် - [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီး သုံးပါးအပါအဝင် ရွာသူရွာသား အနည်းဆုံး ၃၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=2023-03-16 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316175602/https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture }}</ref> === ဧပြီ === {{see also | ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၁၁ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးဖွင့်ပွဲ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[တပ်မတော် (လေ)]]က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၁၂၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |work=The New York Times |date=11 April 2023 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=12 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html }}</ref> === မေ === * ၇ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မုံရွာမြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက် [[ရေကန်စုရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်|ရေကန်စုရွာ]]အနီးရှိ မုံရွာခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း အမှတ် (၂၇) လက်အောက်ခံတပ်ခွဲ (၂) စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ် အင်အား ၈၀ ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ကို ပစ်သတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာ PDF စခန်း စစ်တပ်ဝင်စီး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦးကို သတ်ဖြတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142156/https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ }}</ref> * ၂၅ မေ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့မှ ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦးသည် လက်နက်၊ ငွေကြေးတွေများ ယူဆောင်ကာ စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်ချအညံ့ခံ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ပခုက္ကူ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့က ခေါင်းဆောင်နဲ့ အဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦး စစ်ကောင်စီထံထွက်ပြေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080519/https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html }}</ref> * ၂၆ မေ ** [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေစကြိုမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံရာ ရေလယ်ကျွန်းဒေသအား စစ်တပ်က သုံးရက်ကြာ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ဒေသခံ ၅ ဦးသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ကျေးရွာ ၂၇ ရွာ မီးရှို့ခံခဲ့ရကာ နေအိမ် ၆၀၀ ကျော်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=သူရမောင် |title=ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံ၌ လူ ၅ ဦး အသတ်ခံရကာ ရွာ ၃၀ နီးပါး မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=1 ဇွန် 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074311/https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ }}</ref> ** အမျိုးသားရေးအမည်ခံသည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲများကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အမျိုးသားရေးအစည်းအရုံး (MNO) ဥက္ကဋ္ဌ<ref>{{cite news |first1=RFA Burmese |title=စစ်တပ်ထောက်ခံသူ သေနတ်ပစ်ခတ်ခံရပြီး အရေးပေါ်ဆေးကုသနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporter-shoot-05312023164924.html |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |agency=RFA Burmese |language=my}}</ref> ဦးတင့်လွင်အား သေနတ်သမားတစ်ဦးမှ ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဟန်သစ် |first2=မြတ်သွယ် |title=ရန်ကုန်တွင် နာမည်ကြီးစစ်တပ်ထောက်ခံသူနှစ်ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ပစ်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074320/https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ }}</ref> * ၂၇ မေ ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|မိုးဗြဲမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်တို့အကြား သုံးရက်ဆက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကလေးငယ်နှစ်ဦး အပါအဝင် လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည့် မိုးဗြဲတွင် ကလေး ၂ ဦးအပါအဝင် ၄ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37317/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 }}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> ** ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) မှ ဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လူငယ်လေးဦးသည် ကယားပြည်နယ် ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွင် ဒဏ်ရာရသူများအား ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=တိုက်ပွဲကြား ကရင်နီဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080532/https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html }}</ref> * ၂၉ မေ - ချင်းပြည်နယ် [[ဟားခါးမြို့]]နှင့် [[ထန်တလန်မြို့]]ကြား သီးမစ်လွင်ပြင်တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) နှင့် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားနေရာ တော်လှန်ရေးသမား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် ဟားခါး၊ ထန်တလန်ကြားတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075523/https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ }}</ref> * ၃၀ မေ ** [[ဝက်လက်မြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ [[စခမ်းသာရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|စခန်းသာ (ရှပ်ပြဲ) ရွာ]]အနီး ရောက်လာသော စစ်ကြောင်းကို [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည့် Black Wolf Army နှင့် WHO AM I – ARMY တို့က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးသီး ၇ ခုချ၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီးနောက် ဝက်လက်မြို့ဘက်သို့ ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=ဝက်လက်တွင် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းနှစ်ခု ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075511/https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ }}</ref> ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[အဝန်းကြီးရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်|အဝန်းကြီးကျေးရွာ]]ကို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ဘီးလင်းမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် (၃၁၄) အမြောက်တပ်ရင်းက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ သံဃာတော် ၃ ပါးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |first2=ငြိမ်းဆွေ |title=ဘီးလင်းတွင် စစ်တပ်လက်နက်ကြီးကြောင့် သံဃာနှင့် သာမဏေများ ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075522/https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ }}</ref> ** တပ်မတော် ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ အဆိုတော် လီလီနိုင်ကျော်အား သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>{{cite web |title=အဆိုတော် ဒေါ်လီလီနိုင်ကျော် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံရ |url=https://news-eleven.com/article/248964 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့နယ် ၂၈ မြို့နယ်မှ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးတွင် ပါဝင်နေသော နိုင်ငံရေး၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၇၃ ဖွဲ့နှင့် လေ့လာသူ ၃၁ ဦးတို့ပါဝင်သော ပထမအကြိမ် စစ်ကိုင်းဖိုရမ်ကို နှစ်ရက်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့စည်းမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-counsalor-council-05312023171137.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** ကရင်ပြည်နယ်၊ [[ကျုံဒိုးမြို့|ကျုံဒိုးရဲစခန်း]]ကို [[KNLA]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဒရုန်းနှင့် ဗုံးချတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ခလရ (၅၄၆) စစ်တပ်က လက်နက်ကြီး ပြန်လည်ပစ်ခတ်ရာတွင် ဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်တပ် လက်နက်ကြီးကြောင့် ကျုံဒိုးဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံး၊ တစ်ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080531/https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html }}</ref> * ၃၁ မေ ** ကန့်ဘလူမြို့နယ် [[ဖုတ်ကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ဖုတ်ကုန်းရွာ]] ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းကို စစ်သား ၆၀ ဝန်းကျင်က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တော်လှန်ရေးသမားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8"/> ** ချောင်းဦးမြို့မြောက်ဘက် သုံးမိုင်အကွာ ခင်မွန်ရွာအနီးရှိ Area 71 People Defense Force Monywa စခန်းကို စစ်ကောင်စီ အင်အား ၁၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းရာ တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8">{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |first2=သူရမောင် |title=စစ်ကိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ စခန်းနှစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ငါးဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618025229/https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ }}</ref> === ဇွန် === * ၂ ဇွန် - ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီးကို KNU ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181743/https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ }}</ref> * ၃ ဇွန် - ဖယ်ခုံမြို့နယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော တပ်မ (၆၆) လက်အောက်ခံတပ်ကို မြို့အနောက်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာရှိ [[ခေါင်းအီရွာမရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|ခေါင်းအိရွာ]]နှင့် [[စက်တော်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|စက်တော်ရွာ]]အကြားတွင် ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဖယ်ခုံအခြေစိုက် အမှတ်(၁၀၀၂) တပ်ရင်း၊ ဒီးမော့ဆိုအခြေစိုက် အမှတ် (၁၁၀၁)၊ (၁၁၀၂)၊ (၁၁၀၇) တပ်ရင်းများ၊ မိုးမြို့ဗြဲအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၀၅)၊ (၁၀၀၇)၊ (၁၀၀၈)၊ (၁၀၀၉)၊ လွိုင်ကော်အခြေစိုက် PDF တပ်ရင်း (LKPDF) များနှင့် ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF)၊ ကယား(ကရင်နီ)တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) တို့ ပူးပေါင်း ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ရာမှ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိတိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=ဖယ်ခုံမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲ ဆက်တိုက်ဖြစ်နေပြီး နှစ်ဖက် အထိအခိုက်ရှိ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617150534/https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ }}</ref> * ၅ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့၊ အမှတ် (၁၂) ရပ်ကွက် ရဲစခန်း၊ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ (၅၀၇) စစ်တပ်စခန်း၊ [[ပန်ဟုန်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|ပန်ဟုန်းရွာ]]ရှိ စစ်တပ်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်ပန်း |title=လားရှိုးမြို့ပေါ် ရဲစခန်းနှင့် စစ်တပ်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617233654/https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ }}</ref> ** ကလေးမြို့နယ်၊ လက်ပံချောင်း-ရာဇဂြိုဟ်လမ်းမကြီးဘေးရှိ [[ရှုခင်းသာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရှုခင်းသာကျေးရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းကို စစ်တပ်က MI 35 အမျိုးအစား တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်သွယ် |title=ကလေးမြို့နယ်တွင် စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618002204/https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ }}</ref> * ၆ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မိုးဗြဲမြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ် ပစ်ခတ်သဖြင့် အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မိုးဗြဲမြို့တွင် တစ်ရက်အတွင်း အရပ်သား သုံးဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145205/https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ }}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ [[နတ်သံကွင်းမြို့]] ရဲစခန်း၊ တံတားရဲကင်း နှစ်ခု၊ ရေတွင်းကုန်းရွာနှင့် ဘုံသတောရွာအနီးရှိ အခြားစစ်ရေးပစ်မှတ် နှစ်ခုတို့ကို KNU တပ်မဟာ ၃ လက်အောက်ခံတပ်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့များက ဝင်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နတ်သံကွင်းတံတားကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၃၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ KNU,PDF ပူးပေါင်းတပ်ဘက်မှ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=စစ်တောင်းမြစ်ကူး နတ်သံကွင်းတံတား ဖျက်ဆီးခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=19 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230619182335/https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ }}</ref> * ၇ ဇွန် ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်]] စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးနေလင်းဦးနှင့် [[ဗောဓိကွင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ဗောဓိကွင်းရွာ]]အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးသူရတို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အောင်နိုင် |title=ကျောက်တံခါးတွင် ဗိုလ်မှူးနှင့် ရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617115133/https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ }}</ref> ** ပဇီကြီးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြာင်း တိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း လူမှုကွန်ရက်ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာမှာ ရေးသားခဲ့ခြင်းကြောင့် သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင်း စစ်ခုံရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို စစ်ခုံရုံးက ထောင်သုံးနှစ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620153215/https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html }}</ref> * ၉ ဇွန် - ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ [[ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကြီးရွာ]] ရဲစခန်းကို ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="mmnow9">{{cite web |title=ဆားလင်းကြီးတွင် စစ်တပ်က နေ့စဉ် ရွာမီးရှို့၊ ရွာသား ၁ ဦးကို ပစ်သတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ |publisher=Myanmar Now |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142159/https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ }}</ref> * ၁၂ ဇွန် - ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ် မိုးဗြဲမြို့ ရပ်ကွက်များအတွင်း စစ်တပ် ဝင်ရောက်တပ်စွဲထားစဉ် မေ ၂၇ မှ ဇွန် ၉ အတွင်း အရပ်သား ၁၃ ဦးထက်မနည်း ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=စစ်တပ် တပ်စွဲထားသည့် မိုးဗြဲတွင် ပစ်သတ်ခံရသူ ၁၃ ဦးထက်မနည်း ရှိလာ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617182106/https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ }}</ref> * ၁၃ ဇွန် ** ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း [[တောင်လှရွာ၊ မယ်စဲမြို့နယ်|တောင်လှကျေးရွာ]]အနီးရှိ တောင်လှစခန်း၊ မယ်လနွယ်စခန်းနှင့် မြန်မာ-ထိုင်း နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြားမှတ်တိုင်အမှတ် ၁၄ ရှိ BP 14 စခန်းကုန်းနှင့် မြို့မရဲစခန်းတို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက တစ်ပြိုင်တည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မြို့နယ်ရဲမှူး သေဆုံးပြီး၊ စခန်း ၃ ခုမှ မောင်းပြန်သေနတ် ၄၀ ခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း KMIC ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခူးညေးရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းလေးခု တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617152040/https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ }}</ref> ** ဇာမဏီအမည်ရှိ မြင်းမူနှင့် မြောင်မြို့နယ် အခြေစိုက် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ကိုဇော်မိုးနှင့် အခြား ၃ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ လက်အောက်ခံ မြောင်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့က လူသတ်မှုသံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေစဉ် သေဆုံးသွားကြောင်း မြန်မာနောင်း မီဒီယာ က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မိုးဦး |author2=သူရမောင် |title=မြောင်ပလဖ ဖမ်းဆီးထားသော တော်လှန်ရေးသမား ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145032/https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ }}</ref> * ၁၅ ဇွန် - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ [[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[တပွင်ရွာ၊ စေတုတ္ထရာမြို့နယ်|တပွင်ရွာ]]ရဲစခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် မင်းဘူးခရိုင် တပ်ရင်း-၃ က တိုက်ခိုက် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]] ၂ ယောက်ကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စေတုတ္တရာ တပွင်ရွာရဲစခန်းကို PDF မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ပျူစောထီး ၂ ဦး ဖမ်းမိ (ရုပ်သံ) |url=https://burmese.dvb.no/archives/600035 |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=DVB |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃}}</ref> * ၁၇ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[ကင်းပြားရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ကင်းဗျားကျေးရွာ]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးသွားသည့် အမျိုးသားများအနက် ၅ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဒေသခံများက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဖမ်းသွားသော ရွာသား ၅ ဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620154719/https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ }}</ref> * ၁၉ ဇွန် ** ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ဦးရဲခိုင်ကို ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြို့ပြပြောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Urban Owls က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ဟန်သစ် |title=ရန်ကုန်လေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181745/https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ }}</ref> ** ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ပန်းကိုင်ဆောင် သွားလာခြင်း၊ ပန်းပန်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သူများကို စစ်ကောင်စီ တပ်သားများက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၀ ဇွန် - မြင်းခြံမြို့နယ်၊ [[ယုန်ထိုးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ယုန်ထိုးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီ ကင်းပုန်းအဖွဲ့၏ ကြားဖြတ်ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် PDF တပ်ရင်း (၁) နှင့် (၈) ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁၀ ဦး တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |first2=သူရမောင် |title=မြင်းခြံတွင် PDF များ ချုံခိုတိုက်ခံရ၊ ၅ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040849/https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ }}</ref> * ၂၁ ဇွန် - [[မြောင်မြို့]]ပေါ်ရှိ မြို့မရဲစခန်း၊ မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရုံးနှင့် ရဲဝန်ထမ်းအိမ်ရာတို့ကို PDF မြင်းခြံခရိုင် အမှတ် (၈) တပ်ရင်းအပါအဝင် မြောင်မြို့နယ်အတွင်း အခြေစိုက်သည့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ ၉ ဖွဲ့က တစ်နာရီနီးပါး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မြောင်မြို့ စစ်ကောင်စီပစ်မှတ် ၃ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040848/https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ }}</ref> * ၂၄ ဇွန် - မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်း ၆ ခုကို ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုက ဇွန် ၁၃ မှ ၂၄ အတွင်း သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ }}</ref> * ၂၅ ဇွန် - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကင်းတော်ရွာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးစခန်း စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ၁ ဒါဇင်ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/about-1-dozen-pdfs-were-killed-in-the-attack-on-kintaw-village/7153236.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၇ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]]နှင့် [[ချင်ပြစ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ချင်ပြစ်ရွာ]]ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သံဃာတော်တစ်ပါးအပါအဝင် အရပ်သား ၁၀ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html }}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်မြို့နယ်အနောက်ခြမ်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးသွားသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ခရိုင်တပ်ရင်းခေါင်းဆောင် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး လိုက်လံကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=မြောင်တွင် PDF ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040901/https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ }}</ref> * ၂၈ ဇွန် ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့]]နှင့် [[သထုံမြို့]]အကြားက ရွှေရောင်ပြတံတားကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ် KNLA/PDF ပူးပေါင်းတပ်များက မိုင်းခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ အိမ်စီးကား ၃ စီး တံတားအောက် ထိုးကျကာ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သထုံ၊ ဘီးလင်းလမ်း KNU တိုက်ခိုက်မှု ထိခိုက်သေဆုံးသူတချို့ရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032053/https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html }}</ref> တံတားပေါက်ကွဲမှုအပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုသွားရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ်အတွင်း ထပ်မံပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် လူ၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ခရိုင်အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဇွန် ၂၉ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ဘီးလင်းကျုံအိတ်တံတား ဖောက်ခွဲခံရမှု အနည်းဆုံး နှစ်ဦး သေ၊ ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo }}</ref> ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[စဉ့်ကိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စဉ့်ကိုင်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်း စဉ့်ကိုင်ရွာအနီးတိုက်ပွဲ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032051/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html }}</ref> * ၂၉ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ် [[စမွန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စမွန်းရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ အရပ်သားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် စမွန်းရွာ စီးနင်းခံရပြီး အရပ်သားလေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032046/https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html }}</ref> ** ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[မူဆယ်မြို့နယ်]] ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) အနီး မုံးပေါ်ရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် MNDAA ကိုးကန့်တပ်အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကောင်စီ နဲ့ ကိုးကန့်တပ် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032049/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html }}</ref> * ၃၀ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မော်လိုက်မြို့နယ်]]၊ [[တောင်းအင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်|တောင်းအင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ၊ မော်လိုက်ခရိုင် တပ်ရင်း ၂ က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်ဟု NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မော်လိုက်မြို့နယ် တောင်းအင်ရွာ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း စီးနင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/occupied-military-camp-07022023043408.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့]]ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အသက် ရှစ်နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် မြို့ခံလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကောလင်းမြို့ပေါ်လက်နက်ကြီးကျပြီး ကလေးအပါ လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kawlin-weapon-died-07012023074419.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကိုထက်ပိုင်စိုးကို စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀ (ည)ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ဆယ်နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဖမ်းဆီးခံ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ထောင် ဆယ်နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/student-prison-06302023123037.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၁၅ ဇူလိုင် - မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာမြို့နယ်အရှေ့ခြမ်း အမှတ် (၁၀၁၄) လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ် အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ကင်းစခန်းတို့ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစခန်းကို PDF တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145935/https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ }}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းတစ်ခုသည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ထန်တလန်မြို့အနီး တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (CDF) စခန်းငယ်တစ်ခုကို လေတပ်အကူအညီဖြင့် စီးနင်းသိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် CDF စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145933/https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ }}</ref> * ၂၁ ဇူလိုင် ** ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီမြို့အနီးရှိ လက်ခတ်တောင်ကြောပေါ်တွင် အခြေစိုက်ထားသည့် စစ်ကောင်စီ စခန်းကုန်းကို ဇူလိုင် ၂၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် KNU လက်အောက်ရှိ ကော်ဘရာစစ်ကြောင်း၊ ကျားသစ်နက်စစ်ကြောင်း၊ Federal Wings စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=မြဝတီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လက်ခတ်တောင်စခန်းကုန်း အသိမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145938/https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ }}</ref> ** စစ်ကောင်စီတပ်မှ အင်အား ၈၀ ခန့်ပါသည့် စစ်ကြောင်းသည် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စုန်းချောင်းရွာအား နံနက် ၂ နာရီခန့်တွင် ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရခဲ့ကာ ရွာခံ ၁၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး ရွာမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစဉ် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ယင်းမာပင်၊ စုန်းချောင်းရွာ စစ်တပ်ဝင်စီးပြီး အသက်မပြည့်သေးသူ ၃ ဦးအပါအဝင် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145936/https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ }}</ref> === ဩဂုတ် === * ၄ ဩဂုတ် - [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး]]အရ နောင်ချိုမြို့အနီးတွင် အရာရှိတစ်ဦးအပါအဝင် အင်အား ၁၅ ဦးပါ စစ်ကားတစ်စီးကို PDF က ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကားပေါ်ပါ အားလုံး သေဆုံးခဲ့ကာ လက်နက်ခဲယမ်းများ ရခဲ့သည်။<ref name="kanaung">{{cite news |last1=သူရမောင် |first1=မိုးဦး, မြတ်ပန်း |title=တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ် အထိနာဟု မန္တလေး PDF ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=29 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929234718/https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ }}</ref> * ၇ ဩဂုတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဘုတလင်မြို့]]လယ်ရှိ မီးသတ်စခန်းကို ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး မြို့နယ်မီးသတ်ဦးစီးမှူးအပါအဝင် စခန်းအတွင်းနေထိုင်သူ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ဘုတလင်မြို့ မီးသတ်စခန်းကို PDF စီးနင်းပြီး မီးသတ်သမားများကို ဖမ်းဆီး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165302/https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ }}</ref> * ၁၁ ဩဂုတ် - အင်အား ၅၀ ပါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းတွင် မိုင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ရာ စစ်ကြောင်းမှူး အပါအဝင် ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး ၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၂ ဩဂုတ် - ဘုတလင်မြို့နယ် [[သခွတ္တနယ်ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|သခွတ္တနယ်ကျေးရွာ]] ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားသည့် အခမဲ့ဆေးခန်းနှင့် ထိုရွာရှိ နေအိမ် ၄၀ ဝန်းကျင်ကို အင်အား ၇၀ နီးပါးပါသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဘုတလင်တွင် ပရဟိတဆေးခန်းနှင့် အိမ်များ မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165300/https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ }}</ref> * ၁၄ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီ တပ်စွဲထားသည့် တောင်ကုန်းကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက် ၆ လက် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကာ ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165252/https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ }}</ref> * ၃၁ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] ယာယီစခန်းတစ်ခု အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသည့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) က စီးနင်းခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref name="cdf">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် တော်လှန်ရေးစခန်းနှစ်ခုကို ဇိုမီးနယ်ခြားစောင့်တပ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011071230/https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ }}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၃ စက်တင်ဘာ - [[မြဝတီမြို့]]ရှိ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကို ဗုံးတပ်ဒရုန်းလေယာဉ်ငယ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယာယီတပ်ရင်းမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦး အပါအဝင် ၅ ဦး သေဆုံးပြီး၊ ဒဏ်ရာပြင်းထန်သူ ၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ကိုချို |title=မြဝတီခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတင်းကျပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=6 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230906152506/https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ }}</ref> * ၆ စက်တင်ဘာ - မုံရွာမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာတောင်ပိုင်း ကာကွယ်ရေးစခန်းတစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ၄ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=8 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230908100342/https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ }}</ref> * ၈ စက်တင်ဘာ - ပြင်ဦးလွင်-မိုးကုတ်ကားလမ်းဘေး၊ တောင်နီကျေးရွာအနီးရှိ တာဝါတိုင်ကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များအား ကနောင်စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၁၃ ဦး နှင့် PDF တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၀ စက်တင်ဘာ ** တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး မောင်းပြန်သေနတ် ၁ လက် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟု CDF (တွန်းဇံ) က ဆိုသည်။<ref name="cdf"/> ** မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့ဘက်မှ လာသည့် စစ်သင်္ဘောတစ်စီးသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းကျေးရွာများကို ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ဖောင်းကတာကျေးရွာရှိ နေအိမ်နှစ်လုံးပေါ် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=စစ်သင်္ဘောပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဆားလင်းကြီးဒေသခံ တစ်ဦးသေ၊ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=12 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230912053546/https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ }}</ref> * ၁၁ စက်တင်ဘာ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်]]ရှိ [[ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန|ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန]]ရုံးကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခံရသော်လည်း အထိအခိုက်မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |first1=နေမင်းနီ |title=မန္တလေးတွင် အခွန်ဦးစီးဌာနရုံး ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913090008/https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ }}</ref> * ၁၄ စက်တင်ဘာ **စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ကျေးရွာ]]၊ [[တံတားဦးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တံတားဦးကျေးရွာ]]တို့အနီးတွင် ရှိသည့် ကျေးရွာပကဖအဖွဲ့တို့၏ စခန်းများကို အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ [[မြင်းဆည်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|မြင်းဆည်ရွာ]]မှ အရပ်သား ၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=စစ်ကိုင်းတွင် အမျိုးသား ၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ် သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011065251/https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ }}</ref> ** [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ ကျော်ခန့်အကွာ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ရေတံလျှောက်စခန်းကုန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=ထိုင်းနယ်စပ် စခန်းကုန်းတစ်ခုကို KNU တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=15 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230915104351/https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{main article |လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} *၉ အောက်တိုဘာ - စစ်ကောင်စီ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]]က [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ မြို့ဖြစ်သော [[လိုင်ဇာမြို့]]ပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် မုန်လိုင်ခတ်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းအား ထိမှန်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ် ၁၃ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၂၉ ဦး သေဆုံးကာ အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Dozens killed and injured in military attack on Myanmar refugee camp |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp |agency=Al Jazeera |date=October 10, 2023 |accessdate=22 October 2023 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207001508/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp }}</ref> {{main article|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} *၂၇ အောက်တိုဘာ **[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့ပါဝင်သော [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့သည်။ မဟာမိတ်အဖွဲ့များက ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များတွင် စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |title=Alliance of 3 ethnic rebel groups carries out coordinated attacks in northeastern Myanmar |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 |access-date=October 27, 2023 |agency=ABC News |accessdate=22 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104221713/https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 }}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Myanmar: Escalation of clashes in northern Shan and the Southeast Flash Update #1 (As of 30 October 2023) |url=https://www.unocha.org/publications/report/myanmar/myanmar-escalation-clashes-northern-shan-and-southeast-flash-update-1-30-october-2023 |website=UNOCHA |access-date=October 30, 2023}}</ref> ** KNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ကော့ကရိတ်မြို့တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-29 |title=ကော့ကရိတ်တိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကြီးကျလို့ ဒေသခံ ၆ ဦးသေဆုံး |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=30 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231030042923/https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo }}</ref> *၃၀ အောက်တိုဘာ ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နောင်ချိုမြို့]]နှင့် ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်များ စီးနင်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီမှ ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းက လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-01 |title=ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းတရင်းလုံး လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ထုတ်ပြန် |language=Burmese |work=VOA |url=https://burmese.voanews.com/a/7336659.html |access-date=2023-11-01 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=1 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101103323/https://burmese.voanews.com/a/7336659.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === [[File:Operation 1027.svg|thumb|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေ (၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၉ အထိ)]] *၁ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကောင်စ်ီက နောင်ချိုမြို့သို့ စစ်ကူယာဉ်တန်းပို့ဆောင်ခဲ့ရာ မဟာမိတ်အဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြာ သံချပ်ကာကားတစ်စင်း ပေါက်ကွဲပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=နောင်ချိုမြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို TNLAနှင့် MDY PDFတို့စစ်ဆင် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=2 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102152449/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]၊ [[ပန်ဆန်းမြို့]] နှင့် [[သိန္နီမြို့]]များကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=မြို့သုံးမြို့ကျသွားပြီဟု စစ်ကောင်စီဝန်ခံ |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623052 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107103759/https://burmese.dvb.no/post/623052 }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=ညီနောင်မဟာမိတ်များ၏ စစ်ဆင်ရေး၇ရက်မြောက်နေ့တွင် မြို့လေးမြို့ကို အပြီးတိုင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ |language=Burmese |work=Ayeyarwaddy Times |url=https://ayartimes.com/?p=27362 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103150134/https://ayartimes.com/?p=27362 }}</ref> *၃ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ရွှေလီကြိုးတံတားကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=နမ့်ခမ်းမြို့မှာ TNLA နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၊စစ်တပ်ကလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုလုပ် |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo |access-date=2023-11-03 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103102012/https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo }}</ref> *၆ နိုဝင်ဘာ - ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ခရိုင်မြို့ဖြစ်သော [[ကောလင်းမြို့]]ကို အေအေ၊ ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ခမ်းမြို့]]တစ်မြို့လုံးနီးပါးကို တီအန်လယ်အေက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ }}</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး}} ** [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] ကို ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စတင်ခဲ့ကာ [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-09 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=2023-11-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-08 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး စတင် |url=https://burmese.voanews.com/a/7346374.html |access-date=2023-11-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110130401/https://burmese.voanews.com/a/7346374.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်း [[တမူးမြို့နယ်]]ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို ပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်]] မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ ၉၉ ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကျော်လွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131804/https://burmese.dvb.no/post/623785 }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: MNDAA က ကွမ်းလုံနှင့် [[မုံးကိုးမြို့]]များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=မုံးကိုးမြို့ကို အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း MNDAAပြော |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131848/https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကွမ်းလုံနဲ့ နမ့်ခမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108135526/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html }}</ref> *၈ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA နှင့် MDY-PDF တို့ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး စစ်တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=ဂုတ်ထိပ်တံတားအနီးရှိ စစ်တပ်စခန်းကို TNLA/PDFပူးပေါင်းအဖွဲ့တိုက်ခိုက်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131918/https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ }}</ref> *၁၁ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး}} ** ကယားပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော်မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] ကို KNDF, KA နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Tens of Thousands Trapped as Myanmar Resistance Strikes Kayah State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=2023-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114143014/https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |url-status=live}}</ref> ** ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်တစ်စင်း ကယားပြည်နယ်တွင် ပျက်ကျခဲ့သည်။ KNDF က ပစ်ချခဲ့သည်ဟုဆိုသော်လည်း စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျသည်ဟု တပ်မတော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=A military jet crashes in eastern Myanmar. Ethnic resistance groups claim they shot it down |url=https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 |last=Peck |first=Grant |date=11 November 2023 |language=en |accessdate=23 November 2023 |archivedate=11 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111174038/https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 }}</ref> *၁၂ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA က [[သီပေါမြို့]]အနီးရှိ ကျင်သီတံတားဂိတ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-12 |title=သီပေါ ကျင်တီတံတားတပ်စခန်းကို TNLAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |access-date=2023-11-12 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |url-status=live |accessdate=23 November 2023 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html }}</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒုံးပိုက်စခန်းကိုသိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟုဆို |trans-title=Two Rathedaung Township Border Guard Military Posts attacked by Arakan Army with Dong Paik camp being captured |date=13 November 2023 |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |language=my |work=Narinjara News |accessdate=23 November 2023 |archivedate=13 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 }}</ref> *၁၅ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မိသားစုဝင်များအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး အလင်းဝင်လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en |archivedate=30 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130093234/https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 }}</ref> **၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး: KNDF က [[လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်]]ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၁၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-15 |title=Kayah Resistance Seizes Myanmar Junta Bases in State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |access-date=2023-11-15 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=16 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231116062451/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html }}</ref> *၁၆ နိုဝင်ဘာ - **စစ်တွေမြို့နှင့် မဝေးသော [[ပေါက်တောမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ စစ်ကောင်စီက ရေတပ်နှင့် လေတပ်အသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်မှုမျာ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သားနေအိမ်များ ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |date=16 November 2023 |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |work=The Irrawaddy |accessdate=23 November 2023 |archivedate=17 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231117203523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုခေါင်းဆောင် မြီရှောက်ချန်းနှင့် မိသားစုအာ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးကာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html|title=最新消息！缅北电诈头目明学昌，已自杀身亡|work=National Business Daily|date=2023-11-17|language=zh-cn|access-date=23 November 2023|archivedate=4 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231204173627/https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Former lawmaker dies in police custody after arrest for Myanmar scams |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html |access-date=2023-11-17 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118082258/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html }}</ref> * ၂၁ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့၊ [[ကနေဒီတောင်]]ပေါ်တွင် တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ PDF – Zoland က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကနေဒီတောင် စစ်ကောင်စီစခန်း ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html |access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=23 November 2023 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228064921/https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html }}</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ရန်ကုန်မြို့တွင် ညအချိန် သံချပ်ကာကားများ လှည့်လည်နေခြင်းကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ညဉ့်မနက်မီ စောစီးစွာပိတ်သိမ်းကြသည်။<ref>{{cite news |title=Reports of Forced Conscription by Myanmar's Military Spark Panic in Yangon |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html |date=24 November 2023 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133020/https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html }}</ref><ref>{{cite news |date=24 November 2023 |title=Parents Pull Children From Schools in Yangon as Myanmar Junta Troops Move In |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html |work=The Irrawaddy |access-date=25 November 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133018/https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html }}</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က မတူပီမြို့နယ်ရှိ လိုင်လင်းပီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-25 |title=Another town on the India-Myanmar border falls to the resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127132400/https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ }}</ref> *၂၈ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်သည် ၁၈၆ ဦးပါဝင်သော အမှတ် ၁၂၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းသည် MNDAA ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်အား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-29 |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=29 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref><ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-30 |title=After Over 30 Years of Control, Myanmar Junta Loses Grip on Township Near China Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201023257/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် မူဆယ်မြို့သို့ ဦးတည်သော ကုန်းလမ်းများအား ထိန်းချုပ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |title=Opponents vow 'beginning of the end' for Myanmar's junta as resistance launches nationwide offensive |url=https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |access-date=28 November 2023 |agency=CNN |date=28 November 2023 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html }}</ref> *၂၉ နိုဝင်ဘာ - ** CDF နှင့် CNA တို့က မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chin allied resistance claims big junta losses in western Myanmar |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html |access-date=2023-12-01 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=2 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231202043350/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html }}</ref> ** [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cho |first=Ko |date=2023-11-30 |title=Rival Shan armies declare truce as other ethnic armed groups gain ground |url=https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240327180609/https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === {{see also|လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ}} * ၁ ဒီဇင်ဘာ - [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့အရှေ့တောင်ပိုင်းကို MNDAA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ အရပ်သားများစွာ မြို့အတွင်း ပိတ်မိနေကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်သံရုံးက တရုတ်နိုင်ငံသားများ မြို့အတွင်းမှ ထွက်ခွာကြရန် ဆော်ဩသည်။<ref>{{cite news |title=After weeks of preparation, MNDAA says it has entered Laukkai |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |date=1 December 2023 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=6 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ }}</ref> * ၃ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့တောင်ဘက်ရှိ ဘုရားလေးဆူကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို MNDAA က တိုက်ခိုက်သည်။ တိုက်ပွဲမှာ ရှစ်နာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Ethnic Army Battles to Seize Another Base From Myanmar Junta Near Border With China |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |access-date=2023-12-07 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231206134554/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |url-status=live}}</ref> * ၄ ဒီဇင်ဘာ - ** ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး: KNLA နှင့် ဒေသခံ PDF များက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ မုန်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်သော မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Myanmar Resistance Seizes First Town in Bago Region: KNU |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=15 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240415180748/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html }}</ref> ** လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh/> * ၅ ဒီဇင်ဘာ - ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တရွန်အိုင် ဗျူဟာစခန်းကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-06 |title=Arakan Army Declares Seizure of Major Myanmar Junta Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=7 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207024830/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html }}</ref> * ၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: ဘုရားလေးဆူကုန်းအား MNDAA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ လောက်ကိုင်မြို့ တောင်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |title=MNDAA seizes key outpost south of Laukkai |date=6 December 2023 |access-date=6 December 2023 |archivedate=8 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231208173510/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |url-status=live}}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဌာနချုပ်မှူးဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်းကို အသေရမိခဲ့သည်ဟု ကိုးကန့်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း သေဆုံးမှုအား အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |title=敏昂萊武裝第12野戰旅旅長在果敢戰場被擊斃 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html |access-date=2023-12-08 |website=果敢资讯网 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231209231216/https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html|archivedate=December 9, 2023|trans-title=Tatmadaw's 12th Military Operations Brigadier General Shot Dead in Kokang Battlefield|lang=zh}}</ref>{{Better source needed|date=December 2023}} * ၁၁ ဒီဇင်ဘာ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်တို့အကြား ဆွေးနွေးပွဲကို တရုတ်နိုင်ငံက လက်ခံကျင်းပခဲ့ရာ 'အပြုသဘောဆောင်သော ရလဒ်များ' ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=China brokers talks in Myanmar between military junta and rebel groups that yield 'positive results' |url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results |access-date=11 December 2023 |date=December 11, 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211145421/https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - တရုတ်ဦးဆောင်သော ဆွေးနွေးပွဲမှာ "၁၀ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်" ဟု ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ဆိုခဲ့ကာ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Brotherhood Alliance Denies Myanmar Junta Peace Deal Rumors |work=The Irrawaddy |date=13 December 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240101211111/https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html }}</ref> * ၁၅ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-18 |website=France 24 |language=en |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223164727/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire }}</ref> * ၁၈ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်မြို့ မြောက်ဘက်ဝင်ပေါက်အနီးရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထန်ပါကျိုင်းရွာ]]ရှိ MNDAA အပေါ် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ သုံးကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 November 2023 |author=Kyaw Oo |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |title=Fighting restarts near Laukkai as MNDAA seizes border gate and trade zone |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ }}</ref> * ၁၉ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဝင်ပေါက် ရန်လုံးကြိုင်နယ်စပ်ဂိတ်ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Myanmar ethnic armed group seizes another crossing point along the Chinese border, reports say |url=https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ |access-date=2024-01-05 |website=ABC News |date=20 December 2023 |language=en |archivedate=31 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240131114238/https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ }}</ref> * ၂၂ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: မန်တုံမြို့ကို TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]သည် TNLA ၏ အလုံးစုံထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Hein Htoo Zan |date=23 December 2023 |title=Brotherhood Alliance Seizes Another Ethnic Zone in Myanmar's northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=25 December 2023 |website=The Irrawaddy |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231223205345/https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref> * ၂၅ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ပေါ်သို့ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၈ ဦးသေဆုံးကာ ၂၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref name=most>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref> * ၂၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၉၀ ပါဝင်သော တပ်မတော်၏ အမှတ် ၅၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းနှင့် ဒေသခံ နယ်ခြားစောင့်တပ်မှူး ပယ်ဆောက်ချိန်တို့အပါဝင် နယ်ခြားစောင့်တပ် MNDAA ထံတွင် လက်နက်ချသည်။ လက်နက်ချပြီးနောက် MNDAA က မြို့အား ကင်းလှည့်လည်သည်။<ref name=cas>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |access-date=6 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ နတ်သံကွင်းမြို့အား KNLA ဦးဆောင်သောအဖွဲ့မှ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html |access-date=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅၁ ဦး အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇီုရမ်ပြည်နယ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ |access-date=12 January 2024 |archivedate=14 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240114105949/https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ }}</ref> == ၂၀၂၄ == === ဇန်နဝါရီ === * ၄ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ရှိ ဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်သည် လက်နက်ချခဲ့ရာ လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် မိသားစုဝင်များ လားရှိုးမြို့သို့ ထွက်ခွာသည်။<ref name=end>{{cite news |title=Myanmar Regime Raises the White Flag in Kokang Zone on China Border in Shan State |date=5 January 2024 |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118021858/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html }}</ref> * ၅ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲပြီးဆုံးကာ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA captures military command centre outside Laukkai, taking full control of city |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |date=5 January 2024 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240111142130/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃၈၉ ဦးနှင့် မိသားစုဝင် ၁၆၀၀ ဦး လက်နက်ချသည်ဟု MNDAA က ထုတ်ပြန်သည်။ မိသားစုဝင်များ၏ အသက်အန္တရာယ်လုံခြုံရေးအတွက် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။<ref name=surr2>{{cite news |title=Myanmar ethnic minority armed groups: Over 2,300 military personnel surrendered |date=6 January 2024 |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ |work=NHK World- Japan |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=7 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240107114044/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ }}</ref> * ၈ ဇန်နဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တောင်ရှည်တောင်စစ်စခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းယူသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ခန့် လက်နက်ချသည်။<ref name=aakt>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses Nearly 50 Troops, More Bases in Three Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html |date=10 January 2024 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=20 January 2024 |archivedate=15 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115022517/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၉ ဇန်နဝါရီ - အင်ဒို-မြန်မာ [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း]]တွင် ဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင်း တိုက်ပွဲများတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=aakt/> * ၁၂ ဇန်နဝါရီ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံက ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire |access-date=20 January 2024 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228144830/https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire }}</ref> * ၁၃ ဇန်နဝါရီ - [[လားရှိုးမြို့နယ်]]နှင့် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]များအပါအဝင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ကာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု TNLA က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Breaks Chinese-Brokered Ceasefire: TNLA |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html |date=13 January 2024 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=20 January 2024 |archivedate=13 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113144010/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html }}</ref> * ၁၅ ဇန်နဝါရီ - ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html |access-date=20 January 2024 |archivedate=27 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227180712/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html }}</ref> * ၁၈ ဇန်နဝါရီ - ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၇၆ ဦးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 |access-date=20 January 2024 |archivedate=19 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119102953/https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 }}</ref> * ၂၀ ဇန်နဝါရီ - ** စစ်ကောင်စီတပ်သား ၆၀၀ ကျော်သည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်က အိန္ဒိယစစ်တပ်ထံ ခိုလှုံမှုများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ် ၁,၆၄၃ ကီလိုမီတာအား ခြံစည်းရိုးကာရန် အိန္ဒိယအစိုးရက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=India-Myanmar border to be fenced soon, says Home Minister Amit Shah |url=https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece |date=20 January 2024 |work=The Hindu |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126182417/https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece }}</ref> ** တပ်မတော်နှင့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]တို့သည် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်]]တွင် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html Firefight Erupts as Myanmar Junta Troops Halt PNLO Arms Convoy in Shan State]. Brian Wei. January 23, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124045933/https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html|date=January 24, 2024}}</ref> * ၂၄ ဇန်နဝါရီ - ** [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့သည် ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် တပ်မတော်တို့ ထိန်းချုပ်ထားသော ဆီဆိုင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> ** ရေးမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီနှင့် နီးစပ်သော မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ပိုင် ကားတစ်စီးကို ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်သုံးဦးသေဆုံးပြီး လက်နက်နှင့် ဗုံးပစ်လောင်ချာတို့ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရ|trans-title=Three members of the Mon Peace Defense Force were shot dead|lang=my|url=https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|date=January 24, 2024|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20240126160153/https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|archivedate=|access-date=6 February 2024|archivedate=26 January 2024}}</ref> * ၂၅ ဇန်နဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ပေါက်တောမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ မြို့ပေါ်ရှိ အဆောက်အုံအများအပြား ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=January 25, 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar's Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy |access-date=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126031058/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html }}</ref> * ၂၆ ဇန်နဝါရီ - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]အား ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Pa-O, Karenni forces seize control of town in southern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ |author=Aung Naing |date=26 January 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126121405/https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ }}</ref> * ၂၉ ဇန်နဝါရီ - ** KNLA နှင့် PDF တပ်ဖွဲ့များက တပ်မတော်၏ [[:en:Eurocopter AS365|ရဟတ်ယာဉ်]]တစ်စင်းအား စက်သေနတ်များ၊ စနိုက်ပါနှင့် ဒုံးပစ်လက်နက်တို့ဖြင့် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ်အေးမင်းနောင်၊ ဗိုလ်မှူးစိုးလွင်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူး တိုးဦးနှင့် အခြားနှစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html In Karen State, Another Myanmar Junta Chopper Shot Down]. January 29, 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129142812/https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html|date=January 29, 2024}}</ref><ref> [https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146 Sniper Shoots Dead Myanmar Brigadier-general In Helicopter]. January 29, 2024. [[Agence France-Presse|AFP]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129194457/https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146|archivedate=January 29, 2024}}</ref> ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် ၃၈၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta's infantry base seized by Arakan Army|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html|access-date=2024-01-29|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204054158/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ အမှတ် ၅၄၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Another myanmar battalion base captured|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html|access-date=2024-02-01|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240504195023/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html}}</ref> * ၅ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ [[ဒေါဆီအီရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဒေါဆီအီရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် ကလေးငယ် အနည်းဆုံး လေးဦး သေဆုံးကာ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Warplanes Bomb School in Karenni State, Killing 4 Children|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=8 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240508031855/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်]]နှင့် [[မံစီမြို့နယ်]]များရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်စခန်းနှစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA, PDF Seize Two Myanmar Junta Outposts in Kachin State Within a Week|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawaddy|accessdate=11 February 2024|archivedate=13 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213160055/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ် လက်ကျန်နှစ်ခုအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html |access-date=11 February 2024 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207113816/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html }}</ref> ** မြောက်ဦးနှင့် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]များတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကာ ကျောက်တော်မြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253|title=AA captures six towns so far, two more waits for coming under their control|access-date=8 February 2024|website=Narinjara News|archivedate=8 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208171938/https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253}}</ref> * ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အကြား အမျိုးသားနှင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၇ နှစ်ကြား အမျိုးသမီး အရွယ်ရောက်သူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာဏာတည်ကြောင်း စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar junta enforces compulsory military service law: Report|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html|access-date=2024-02-10|website=[[Hindustan Times]]|accessdate=11 February 2024|archivedate=11 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240211051317/https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html}}</ref> ** ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မြောက်ဦးမြို့အား သိမ်းပိုက်လို်က်ကာ တပ်မတော်၏ ကမ်းတက်ရေယာဉ်သုံးစင်းကို နှစ်မြှုပ်ခဲ့သည်။ * ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့သုံးမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] [[ကုလားတန်မြစ်]]ကူးတံတားဖြစ်သော ကစ္ဆပနဒီတံတားကို စစ်ကောင်စီက ဖောက်ခွဲမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းနေ့အစောပိုင်းတွင်လည်း စစ်တွေမြို့အဝင်ရှိ မီးချောင်းတံတားကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military blows bridge to Rakhine State capital as AA advances |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=13 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213161248/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html }}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသော [[ကောလင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> * ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ထိုးထားသော [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ယင်း၏ နိုင်ငံရေးပါတီ [[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] မှ "မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)" အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးစစ်ရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://burmese.dvb.no/post/638482 |work=Democratic Voice of Burma |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=29 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240229120629/https://burmese.dvb.no/post/638482 }}</ref><ref>{{cite news |title=မွန်ပြည်သစ်ပါတီမှအတွင်းရေးမှူး၊ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်တို့မှ ပါတီတွင်းမှ ယုံကြည်ချက်တူသူများနှင့် လက်တွဲ၍ စစ်ကောင်စီကို တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 |work=Narinjara |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=22 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240322032425/https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 }}</ref> ** [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]သည် [[ရှားတောမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ်အတွင်း ကရင်နီအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်နိုင်သော ဒုတိယမြောက်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html Karenni Resistance Forces Capture Shadaw as Hilltop Junta Base Falls]. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 14, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240214152425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html|date=February 14, 2024}}</ref> * ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များ စွန့်ခွာသွားပြီးနောက် [[မြေပုံမြို့]]အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army captures another Rakhine State town, warns locals clashes may continue |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ |work=Myannmar Now |language=en |date=16 February 2024 |accessdate=17 February 2024 |archivedate=17 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240217073534/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ }}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈-၁၉ : ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာလေးရွာမှ [[ရိုဟင်ဂျာ]] ၁၀၀ ခန့်ကို နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားသော်လည်း စစ်အစိုးရက စစ်မှုထမ်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား မှတ်ပုံတင်ကတ်များ၊ ဆန်တစ်အိတ်နှင့် လစဉ် လစာ ၄၁ ဒေါ်လာ ပေးမည်ဟု စစ်အစိုးရက ကတိပြုထားသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ၁၄ ရက်ကြာ အခြေခံသင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ရှောင်တိမ်းနေသော ရိုဟင်ဂျာ အများအပြားသည် [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ARSA]] သို့မဟုတ် RSO ကို ကျော်ပြီး ရက္ခိုင့်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html Rohingya Men in Myanmar Are Being Forcibly Recruited by The Junta’s Military] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240507140422/https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html |date=7 May 2024 }}. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 23, 2024.</ref> <ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 Junta forces abduct 100 young Muslims from Buthidaung to enroll in conscription] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240404225520/https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 |date=4 April 2024 }}. Narinjara News. February 22, 2024.</ref> တချိန်တည်းတွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၅ နှစ်ကြား အမျိုးသားများကို ပြည်သူ့စစ်များအဖြစ် မဝင်ရောက်ပါက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ရုပ်သိမ်းမည်ဟု စစ်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများက ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]စစ်ဘေးရှောင်များကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/|title=Kaman IDPs in Rakhine State told to form pro-junta militia|date=February 21, 2024|publisher=[[Myanmar Now]]|url-access=subscription|author=Jessy Wolf|access-date=29 February 2024|archivedate=24 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224175618/https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/}}</ref> * ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ: ** KIA တပ်ဖွဲ့များသည် ၄ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် Jehkam စစ်အခြေစိုက်စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ** [[ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ|ရှမ်းပြည် တိုးတက်ရေးပါတီ]] (SSPP) နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များသည် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်း လာရေး တိုက်ပွဲဝင်နေဟု SSPP/SSA ကြေညာ၊ တော်လှန်လိုသော ပြည်သူများကို ကြိုဆိုလက်ခံမည်ဟု ဖိတ်ခေါ် |url=https://yktnews.com/2024/02/147102/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160442/https://yktnews.com/2024/02/147102/ }}</ref> * ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ: ** ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် KIA နှင့် ABSDF မှ သိမ်းပိုက်ခံထားရသော မော်လူးမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် စစ်အစိုးရတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222203614/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ }}</ref> ** အစိုးရ/PNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|PNLA]] တပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဟိုပန်မြို့အရှေ့ဘက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နာရီများစွာကြာပြီးနောက် စစ်အစိုးရတပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army soldiers killed as fighting continues near Shan State capital |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ |date=22 February 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222145811/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ: SSPP နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် ဟိုပန်နှင့် မိုင်းပွန်ကြားရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=ဟိုပုံးမြိုနှင့် မိုင်းပွန်မြို အကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လွယ်ဝိုးတုတ်စခန်းကို SSPP နှင့်မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2024/02/147203/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160513/https://yktnews.com/2024/02/147203/ }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ: ရမ်းဗြဲမြို့နယ်တွင် AA နှင့် တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး သုံးရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Suffers Disaster in Battle for Rakhine Township: AA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=27 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=24 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424115557/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html }}</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ: ကောလင်းမြို့၏ နေရာအတော်များများကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en |accessdate=6 March 2024 |archivedate=7 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html }}</ref> * ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ: မင်းပြားမြို့နယ်တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းကို အေအေက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA seizes last junta base in Minbya Township, Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=28 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=1 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301151655/https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ }}</ref> * ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ: [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း|ကုလားတန်လမ်းဖောက်လုပ်ရေး]]အတွက် အေအေ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[:en:K. Vanlalvena|K. Vanlalvena]] တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army meets with Indian officials to discuss resumption of Kaladan road |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ |work=Myanmar Now |language=en |date=4 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=4 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240304171458/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ }}</ref> === မတ် === * ၂ မတ်: မုဒုံမြို့နယ်ရှိ [[ကမာဝက်မြို့|ကမာဝက်]]နှင့် [[ကော့ပီထော်ရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်|ကော့ပိထော]]ရှိ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်သုံးဦးအား မွန်ပြည်သစ်ပါတီ-စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (NMSP-AMD) မှ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military Junta Forces Extends Presence Across Mudon Township |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township |work=Independent Mon News Agency |language=en |date=7 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509114158/https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township }}</ref> * ၄-၅ မတ်: NMSP-AMD ၏ လုပ်ဆောင်မှုများအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မုဒုံနှင့် ကမာဝက်မြို့များတွင် စစ်အင်အား ၁၆၀ ကို တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။ * ၅ မတ်: TNLA သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့နယ်များဖြစ်သည့် [[မန်တုံမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]]များကို တပ်မတော်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Number of Townships Placed Under Martial Law by Myanmar Junta Rises to 61 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=11 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311051705/https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html }}</ref> * ၇ မတ်: [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]၏ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်းသည် အောင်မြေသစ်ရွာအနီးတွင် KIA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/ Junta-allied Lisu militia leader killed in battle with Kachin forces]. [[Myanmar Now]]. March 8, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240308151624/https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/|date=March 8, 2024}}</ref> * ၈ မတ်: [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင် အရပ်သားအစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ဒေသခံချင်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army to launch public administration in Paletwa Township, Chin State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=8 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=8 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308152007/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ }}</ref> * ၁၁ မတ်: ယခင်အပတ်မှ စတင်သော စစ်ဆင်ရေးတွင် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ရှေ့တန်းစခန်း ၂၀ ကျော်ကို သိမ်းပို်က်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Loses Major Bases as KIA Continues Offensive in Kachin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=11 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=21 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240321012725/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html }}</ref> * ၁၂ မတ်: ** ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Seizes Rakhine Town Near Key Chinese Port Project |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406123333/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html }}</ref> ** [[မောင်တောမြို့နယ်]]ရှိ အောင်သပြေနယ်စပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်းသို့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၉ ဦး ထွက်ပြေးခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Claims Seizure of Myanmar Junta Border Outpost |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=13 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=13 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240313152401/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html }}</ref> * ၁၄ မတ်: ** ချင်းရွှေဟော်နှင့် ကြူကုတ်နယ်စပ်စခန်းများကို MNDAAA က ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA reopens two Myanmar-China border trading points |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234633/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ }}</ref> ** ကရင်နီတပ်များက [[ဖားဆောင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni resistance fighters occupy Thailand-Myanmar border town of Hpasawng |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234603/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ }}</ref> **ကလေးမြို့ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား ထိုးစစ်ဆင်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက စခန်းနှင့် ကမ်းပါးနီရွာများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကမ်းပါးနီရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance’s ‘Final Warning’ to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html }}</ref> * ၁၅ မတ်: [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]ရှိ အမှတ် ၂၃၇ ခြေလျင်တပ်ရင်း ဌာနချုပ်ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Myanmar Junta Battalion Headquarters Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509072930/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html }}</ref> * ၁၇ မတ်: ရသေ့တောင်မြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ စစ်တွေမြို့အား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ဖြတ်တောက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army takes Rathedaung, its eighth town seizure in Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=18 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=22 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240422062735/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ }}</ref> * ၁၉ မတ်: ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် လူစုဆောင်းရခြင်းအတွက် သံတွဲမြို့နယ်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၂၁ ဦး နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html|title=Village heads quit in anger over military recruitment in Myanmar's Rakhine state|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=7 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240407002128/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html}}</ref> * ၂၂ မတ် ** လိုင်ဇာမြို့ဝန်းကျင်ရှိ ရှေ့တန်းစခန်းများအားလုံး၊ မြို့နယ် ၅ မြို့နယ်ရှိ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များနှင့် [[ပါဂျောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ပါဂျောင်]]အနီးရှိ စခန်းများအပါအဝင် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်စခန်း ၅၀ ကျော်နှင့် ဗျူဟာကုန်း ၁၃ ခုအား ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Nine Myanmar Junta Strongholds Seized in Two Days |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html |work=The Irrawaddy |date=23 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> ** မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် အခြားသော မွန်ပြည်နယ်အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ မလွှဲတောင်နှင့် [[ကလိန်အောင်မြို့|ကလိန်အောင်]]အကြား လမ်းတလျောက်တွင် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MSRF Vows to Cut Off Junta's Logistic Routes |url=https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes |work=Karen Information Center |date=22 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406070646/https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes|archivedate=April 6, 2024}}</ref> * ၂၄ မတ်: [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တည်ရှိရာ [[အမ်းမြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။ တဆက်တည်းမှာပင် မကွေးတိုင်း၊ [[ငဖဲမြို့နယ်]]တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacks Myanmar Junta's Rakhine Power Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111814/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html }}</ref> * ၂၅ မတ် : မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) သည် မွန်အမျိုးသားတပ်မတော်အပါအဝင် မဟာမိတ်များဖြင့် [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]ရှိ [[ကော့ဘိန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ဘိန်း]]ရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Revolutionary Group Captures Kawt Bein Police Station, Seizes Weapons and Ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition |work=Independent Mon News Agency |date=27 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509094009/https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition }}</ref> စစ်ကောင်စီက ကော့ဘိန်းနှင့် အနီးတဝိုက်အား လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Warships Unleash Firestorm on Mon Village After Police Station Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=29 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240429155525/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html }}</ref> * ၂၇ မတ်: အမ်းမြို့နယ်ရှိ ဂဲလောင်နှင့် လုံးကောက်ရွာအနီးရှိ စစ်စခန်းများကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-03-28|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html|title=Myanmar ethnic army sets eyes on ninth township in Rakhine state|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=3 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240403204637/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html}}</ref> * ၂၈ မတ်: ** မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် [[ဖာပွန်မြို့]]အား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html|title=knla claims seizure of karen town while myanmar junta celebrates|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=2 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402112349/https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html}}</ref> ** [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]ရှိ တရုတ်နယ်စပ်ပေါ်ရှိ [[လွယ်ဂျယ်မြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း နှစ်ခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329">{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Another Town, More Bases in Four Days of Resistance Attacks|date=2024-03-29|work=The Irrawaddy|access-date=2 May 2024|archivedate=24 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424112802/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html}}</ref> ** နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း၍ နွားထိုးကြီးမြို့ အရှေ့ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၂၉ မတ် : [[နွားထိုးကြီးမြို့]] ရဲစခန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးရုံးတွင် အခြေချထားသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၃၁ မတ် : [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူများအား KNLA နှင့် ဘထူးတပ်ဖွဲ့တို့က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းအား ကေအိုင်အေက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၄ ဧပြီ - [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] အေလာလေတပ်စခန်း၊ တပ်မတော်စစ်ရုံးနှင့် မင်းအောင်လှိုင်၏နေအိမ်များသို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က အသေခံဒရုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုံး ၃၀ ခန့်အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက ၇ စင်းအား ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024}}</ref> * ၅ ဧပြီ - မြဝတီရှိ စစ်ကောင်စီမြို့စောင့်တပ်သည် KNLA ထံတွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528 Myanmar military loses border town in another big defeat]. April 6, 2024. [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. Jonathan Head. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240406171044/https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528|date=April 6, 2024}}</ref> * ၇ ဧပြီ - မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း မြို့ပေါ်ရှိအစိုးရဝန်ထမ်းအချို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ထမ်းများနှင့် အခြားစစ်ပွဲရှောင်များအား သယ်ဆောင်ရန် [[မဲဆောက်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန် စစ်ကောင်စီက ထိုင်းအစိုးရအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.khaosodenglish.com/news/2024/04/08/myanmar-army-in-myawaddy-asks-thailand-to-shelter-its-officials/ |title=Myanmar Army in Myawaddy Asks Thailand to Shelter its Officials |date=8 April 2024 |work=[[Khaosod]] |language=en}}</ref> * ၈ ဧပြီ - [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]သို့ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] ရောက်ရှိနေစဉ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ဒရုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |date=10 April 2024 |author=Ei Thinzar Myint |work=The Irrawaddy|title= Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240413025342/https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |archivedate=April 13, 2024|language=en}}</ref> * ၉ ဧပြီ - ** နံနက်ပိုင်းတွင် မြဝတီမြို့ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတားအား KNLA တပ်များက ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Ethnic Army Launches Final Push to Capture Myawaddy on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-ethnic-army-launches-final-push-to-capture-myawaddy-on-thai-border.html |date=9 April 2024 |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ယင်းနောက် ခလရ ၂၇၅ ခြေလျင်တပ်အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (ယခင် ကရင်ပြည်နယ် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]])က မြို့တွင်းတွင် လှည့်လည်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Battling to Prevent Complete Defeat in Town Near Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-battling-to-prevent-complete-defeat-in-town-near-thai-border.html |work=The Irrawaddy |date=10 April 2024}}</ref> ** [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ညီလာခံက ၁၉၈၂ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ|မြန်မာနိုင်ငံသား ဥပဒေ]]ကို ရုပ်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=BHRN welcomes pledge by People’s Assembly to revoke 1982 Myanmar Citizenship Law |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/18/9102 |work=Mizzima |date=18 April 2024}}</ref> * ၁၀ ဧပြီ - ည ၁၀ နာရီခန့်တွင် ခလရ ၂၇၅ အား KNLA တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ကျော်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တွင် လုံခြုံရေးများ တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Troops Withdraw From Myawaddy Following Clashes |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-withdraw-from-myawaddy-following-clashes.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref> မြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြဝတီအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ကောင်စီက အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးဖြင့် စစ်ကူများ ပို့ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Spotlight on Thailand as Cornered Myanmar Junta Threatens Disaster on Border |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/spotlight-on-thailand-as-cornered-myanmar-junta-threatens-disaster-on-border.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=KNLA and Allied Forces Complete Epic Victory over all Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/knla-and-allied-forces-complete-epic-victory-over-all-junta |work=Than Lwin Times |date=11 April 2024}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - **မန္တလေးမြို့ သင်္ကြန်ပွဲကျင်းပနေစဉ် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref> [https://news-eleven.com/article/290879 မန္တလေးမြို့ လမ်းလျှောက်သင်္ကြန် ပွဲတော် ဆိုင်ကယ်အပ်နှံရာ နေရာများတွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု၌ ကလေးငါးဦး အပါအဝင် ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိပြီး ၂၇ လမ်းနှင့် ၇၁ လမ်းထောင့်အား ယာဉ်ဝင်ခွင့် မပြုဘဲ လုံခြုံရေးတင်းကျပ်]. April 14, 2024. Eleven News {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414153706/https://news-eleven.com/article/290879|date=April 14, 2024}}</ref> ** တချိန်တည်းမှာပင် ၁၀၇ မီလီမီတာ ရှော့တိုက်ဒုံးများကို [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]အတွင်းသို့ ပီဒီအက်ဖ်များက မင်းအောင်လှိုင်အား ထိခိုက်စေရန် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဒုံးအချို့မှာ ပြင်ဦးလွင်ပြည်သူ့ဆေးရုံအား ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/burmese/articles/cn03r8kg7p0o How did the missile attack on Pyin Oo Lwin's DSA happen?] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. April 15, 2024. {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/3Ezkg|date=April 16, 2024}}</ref> *၁၅ ဧပြီ - ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]]တို့ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html ဘူးသီးတောင်တိုက်ပွဲ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦးသေဆုံး၊ ၃၀၀၀ နီးပါး ထွက်ပြေးနေရ]. April 15, 2024. [[Radio Free Asia]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240415131654/https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html|date=April 15, 2024}}</ref> *၂၄ ဧပြီ - KNLA တပ်များ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြဝတီမြို့အား စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar’s Junta Recaptures Town That Was a Significant Gain for Rebels|url=https://www.nytimes.com/2024/04/24/world/asia/myanmar-junta-rebels-myawaddy.html|access-date=2024-04-26|website=[[NY Times]]}}</ref> *၂၇ ဧပြီ - ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ထောက်ပို့စခန်းအား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Karen Troops Capture Another Myanmar Junta Base Near Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-troops-capture-another-myanmar-junta-base-near-thai-border.html|access-date=2024-04-28|website=[[Irrawaddy]]}}</ref> === မေ === * ၂ မေ – စစ်မှုထမ်းသက်အတွင်းရှိသော အမျိုးသားများကို နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို စစ်ကောင်စီက ကန့်သတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-03 |title=Myanmar bans citizens leaving for work amid conscription drive |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o |access-date=2024-05-13 |website=BBC News |language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510063056/https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o|archivedate=May 10, 2024}}</ref> * ၇ မေ – ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင်သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ခေါင်းဆောင်းများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=Former Thai PM Thaksin seeks mediation role in Myanmar conflict |url=https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html |access-date=2024-05-13 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240513103532/https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html|archivedate=May 13, 2024}}</ref> * ၉ မေ – မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်ရှိ [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ]]အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၀ ခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=At least 15 killed in junta airstrike on Magway Region monastery |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-15-killed-in-junta-airstrike-magway-region-monastery/ |access-date=11 May 2024 |work=Myanmar Now |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=ဆောမြို့နယ် အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူထပ်တိုးနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510105003/https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html|archivedate=May 10, 2024|access-date=11 May 2024 |agency=Radio Free Asia |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=မကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမှာ စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၅ ဦးထက်အနည်း သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html |access-date=11 May 2024 |work=VOA Burmese |date=10 May 2024 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240511033822/https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html|archivedate=May 11, 2024}}</ref> * ၁၁ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]တွင် ရွာသား ၃၂ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်သားများက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Zan |first1=Hein Htoo |title=Myanmar NUG Condemns Junta Forces’ Massacre of 32 Civilians in Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |access-date=14 May 2024 |publisher=The Irrawaddy|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240515185531/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |date=13 May 2024|archivedate=May 15, 2024}}</ref><ref name="dvb">{{cite news |title=Jailed anti-coup protest leader given another 20 years; Military kills 30 in raid against People's Defense Force |url=https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/ |access-date=14 May 2024|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240514212416/https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/|archivedate=May 14, 2024 |work=DVB |date=13 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Blazevic |first1=Igor |title=Who carries responsibility for the atrocities in Myanmar? |url=https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844 |access-date=14 May 2024 |publisher=Mizzima |date=13 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240526144626/https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844|archivedate=May 26, 2024}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ဘူးသီးတောင်မြို့]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=18 May 2024 |title=AA Claims Seizure of Buthidaung Near Bangladesh Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518132145/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |archivedate=18 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၂၀ မေ - ** [[ကျီခါးမြို့]]နှင့် [[တွန်းဇံမြို့]]များကို ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=20 May 2024 |title=Two towns Near India Border in Myanmar Captured by Chin Resistance Groups |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240520104736/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |archivedate=20 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်တို့ စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 May 2024 |title=Two Mon Armies Unite to Defeat Anti Junta Forces in Mon State |url=https://www.bnionline.net/en/news/two-mon-armies-unite-defeat-anti-junta-forces-mon-state |work=Than Lwin Times}}</ref> ===ဇွန်=== * ၂ ဇွန် - [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ငပလီကမ်းခြေ]]အနီး သံတွဲ-တောင်ကုတ်လမ်းတလျောက် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အေအေ က [[ဂေါ့ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army 'Less Than 2 KM' From Myanmar's Thandwe Airport |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-less-than-2-km-from-myanmars-thandwe-airport.html |date=4 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇွန် – ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]] [[ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ဆင်ခေါင်း|ဆင်ခေါင်းရွာ]]တွင် အာရက္ခတပ်တော်နှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ဟုဆိုကာ ရွာသား ၆၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Attacks Kill Over 60 Rakhine Villagers|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-attacks-kill-over-60-rakhine-villagers.html|access-date=2024-06-11|website=[[The Irrawaddy|Irrawady]]}}</ref> * ၈ ဇွန် - မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအား ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် အမှတ် ၈ ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် တပ်မတော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-launches-fierce-offensive-to-retake-only-highway-in-southern-myanmar.html Junta Launches Fierce Offensive to Retake Only Highway in Southern Myanmar]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၉ ဇွန် - ပြည်နယ်တွင်းမှ စစ်ကောင်စီအား တွန်းထုတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး အား စတင်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနောက် [[မတူပီမြို့]]ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=15 June 2024 |title=Operation Chin Brotherhood Sees Swift Success Against Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/operation-chin-brotherhood-sees-swift-success-against-myanmar-junta-troops.html |access-date=16 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - [[ဆဒုံးမြို့]]အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ကချင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများအားလုံးအား စစ်ကောင်စီက လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-myanmar-juntas-last-remaining-china-trade-route-in-kachin-state.html KIA Seizes Myanmar Junta’s Last Remaining China Trade Route in Kachin State]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]မှ တစ်မိုင်အကွာတွင်ရှိသော စစ်စခန်းအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army’s northwestern regional headquarters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=19 September 2024 }}. [[Myanmar Now]]. June 14, 2024</ref> * ၁၅ ဇွန် - အာရက္ခတပ်တော်သည် [[တောင်ကုတ်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Launches Offensive to Capture Tanungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-launches-offensive-capture-tanungup |date=17 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> *၁၇ ဇွန် - [[သိုင်းချောင်းရွာ]]အနီးရှိ ဒွါရဝတီရေတပ်စခန်းကို စစ်ကောင်စီက စွန့်ခွာခဲ့ရာ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]ပြင်ပတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fierce fighting breaks out near Myanmar naval base in Rakhine |url=https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ |date=18 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=7 September 2024 |archivedate=18 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240618194426/https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ }}</ref> * ၂၀ ဇွန် - တောင်ကုတ်-ပန်းတောင်းလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းအား အေအေတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Ambushes Junta Troops en route to Taungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-ambushes-junta-troops-en-route-taungup |date=22 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၃ ဇွန် - [[သံတွဲလေဆိပ်]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-thandwe-airport-near-rakhines-ngapali-beach-local-sources-say.html AA Seizes Thandwe Airport Near Rakhine’s Ngapali Beach, Local Sources Say] [[The Irrawaddy]]. Roe Kyaw. June 24, 2024</ref> * ၂၄ ဇွန် - [[အမ်းမြို့နယ်]]ရှိ တောဟိန်းတောင် စခန်းအား အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/66797e0c452b71b584792349 AA fully captures Taw Hein Taung tactical operation command in Ann]. Thinzar New. June 24, 2024. Narinjara News.</ref> * ၂၆ ဇွန် ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအား ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က ကြေညာပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် [[နောင်ချိုမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=26 June 2024 |title=TNLA Seizes Town and Myanmar Regime Positions in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-seizes-town-and-myanmar-regime-positions-in-northern-shan-state.html |url-status=live |access-date=27 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** သံတွဲမြို့ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုနှင့် ငပလီကမ်းခြေတို့အား အေအေက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting on Famous Ngapali Beach -AA Army tries to Knock Out 2 last Junta bases in Thandwe |url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-famous-ngapali-beach-aa-army-tries-knock-out-2-last-junta-bases-thandwe |date=27 June 2024 |work=Development Media Group}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၃ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က [[ကျောက်မဲမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=3 July 2024 |title=Myanmar's MNDAA Launches Offensive to Seize Northern Shan Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-mndaa-launches-offensive-to-seize-northern-shan-capital.html |access-date=15 July 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇူလိုင် - [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သံတွဲလေဆိပ်အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA captures Thandao Airport; More than 400 members of the military council were killed and the remaining battalion continued to attack |url=https://bur.mizzima.com/2024/07/07/26608 |date=7 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> * ၉ ဇူလိုင် - ငပလီကမ်းခြေအား အာရက္ခတပ်တော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army: Final Myanmar Junta Base Seized in Ngapali |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-final-myanmar-junta-base-seized-in-ngapali.html |date=13 July 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စီနှင့် သဘောတူညီမှုရယူပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်]]သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တန့်ယန်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Maung |first=Myat Pan, Min |date=2024-07-12 |title=Wa army takes control of town in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ |access-date=2024-07-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 July 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240727145339/https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ }}</ref> * ၁၃ ဇူလိုင် - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[မိုင်းရယ်မြို့]]အား [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wansai |first=Sai |date=2024-07-15 |title=CHANGING CONFLICT PATTERN IN NORTHERN SHAN STATE: Tangyan, Mongyai and ethnic rivalry |url=https://english.shannews.org/archives/27234 |access-date=2024-07-15 |website=Shan Herald Agency for News |language=en-US}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံတွဲထောင်ကို ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် မြို့ပေါ်ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ မြို့အား အလုံးစုံထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=AA Seizes Thandwe Prison, Consolidates Control Over Town|url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-seizes-thandwe-prison-consolidates-control-over-town|access-date=2024-07-17|website=Burma News International|language=en}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - **[[နေပြည်တော်လေဆိပ်]]အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက် မရှိခဲ့ပေ။<ref>[https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport]. [[Agence-France Presse]]. July 17, 2024.</ref> ** [[စဉ့်ကူးမြို့]]အား မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Mandalay PDF Seizes Singu Township From Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/mandalay-pdf-seizes-singu-township-from-myanmar-junta.html|work=The Irrawaddy |date=20 July 2024}}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - ** "Operation Rung" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် CDF-ဟားခါး သည် ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးခံ ၆၂ ဦးအား ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Forces Raid Police Station in Hakha, Chin State, Freeing Over 60 Detainees |url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-raid-police-station-hakha-chin-state-freeing-over-60-detainees |date=22 July 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> ** ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဇူလိုင် ၃၁ အထိ သက်တမ်းတိုးခဲ့ရာ တရုတ်၏ ဖိအားများကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Alliance Agrees to Extend Ceasefire With Junta in Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/myanmar-alliance-agrees-to-extend-ceasefire-with-junta-in-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=22 July 2024}}</ref> On the same day, despite the ceasefire, junta reinforcements launched renewed attacks on Kyaukme.<ref>{{cite news |title=At least eight civilians killed in Myanmar junta attacks near Shan State town |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ |work=Myanmar Now |date=22 July 2024 |accessdate=7 October 2024 |archivedate=7 October 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007104228/https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ }}</ref> * ၂၂ ဇူလိုင် - ထန်တလန်မြို့ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးနှင့် မဟာမိတ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ထန်တလန်-ဟားခါးလမ်းပေါ်ရှိ စခန်းအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=thantlang2024>{{cite news |title=CNA Warns Myanmar Junta Troops to Surrender in Thantlang After Last Base Falls |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/cna-warns-myanmar-junta-troops-to-surrender-in-thantlang-after-last-base-falls.html |work=The Irrawaddy |date=7 August 2024}}</ref> * ၂၅ ဇူလိုင် - [[မိုးကုတ်မြို့]]အား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=TNLA, PDF Seize Myanmar's Ruby Hub Mogoke From Junta |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-pdf-seize-myanmars-ruby-hub-mogoke-from-junta.html |work=The Irrawaddy |date=25 July 2024}}</ref> * ၂၇ ဇူလိုင် - ** ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး နှင့် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် [[အိုက်ဇောမြို့]]တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title= Chin National Front and Zomi Revolutionary Group meeting agreed on 3 points |url= https://bur.mizzima.com/2024/07/28/28515 |date=28 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> ** ပြင်ပဆက်ဆံရေးရုံးများအား ကာကွယ်ရန်အတွက် ဝ တပ်ဖွဲ့များသည် MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= Myanmar's Wa Army Moves Forces Into Lashio |url= https://www.irrawaddy.com/news/ethnic-issues/myanmars-wa-army-moves-forces-into-lashio.html |work=The Irrawaddy |date=29 July 2024}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - လားရှိုးမြို့သို့ စစ်ကူလာရောက်သော စစ်ကောင်စီတပ်အား MNDAA တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အများအပြားထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA Ambushes Junta Reinforcement Convoy Heading to Lashio, Inflicts Heavy Casualties |url= https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-ambushes-junta-reinforcement-convoy-heading-lashio-inflicts-heavy-casualties |work=Shan Herald Agency for News |date=31 July 2024}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - **[[အင်းလေးကန်]]အနီး စစ်ကောင်စီစခန်းအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]နှင့် မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** မြို့တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်ကျန်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် TNLA တပ်ဖွဲ့များသည် [[မိုးမိတ်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Surrenders Third Town to TNLA in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-surrenders-third-town-to-tnla-in-northern-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=1 August 2024}}</ref> === ဩဂုတ် === === စက်တင်ဘာ === * ၄ စက်တင်ဘာ - [[လွိုင်ကော်မြို့]]သို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ရောက်ရှိနေစဉ်အတွင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် လုပ်ကြံရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-05 |title=Myanmar Junta Boss Targeted in Artillery Attack While Visiting Karenni Capital|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-boss-targeted-in-artillery-attack-while-visiting-karenni-capital.html|access-date=2024-09-06 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ နှင့် ၉ စက်တင်ဘာ - ပေါက်တောမြို့နှင့် မောင်တောမြို့ရှိ ဆေးခန်းတစ်လုံး၊ ကုလသမဂ္ဂ အဆောက်အဦးတစ်ခုနှင့် အကျဉ်းစခန်းနှစ်ခုတို့အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု အာရက္ခတပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-airstrikes-kill-regime-detainees-arakan-army.html Myanmar Junta Airstrikes Kill Regime Detainees: Arakan Army]. [[The Irrawaddy]]. September 10, 2024</ref> * ၁၀ စက်တင်ဘာ - ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် ရည်ရွယ်သူ ၂၇ ဦးအပါအဝင် စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရသူ ၂၉ ဦးသည် စစ်ကောင်စီတပ်သားနှစ်ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အများစုသည် ကေအန်ယူထိန်းချုပ်နယ်မြေသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး ၂၂ ဦးမှာ ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/knu-myanmar-junta-conscripts-kill-guards-and-escape.html KNU: Myanmar Junta Conscripts Kill Guards and Escape]. Brian Wei. September 12, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၂ စက်တင်ဘာ- [[ဖားကန့်မြို့]]ပြင် [[ဆိုင်းတောင် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်|ဆိုင်းတောင်]]ရှိ ရဲစခန်းအား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-seize-police-station-near-myanmars-ruby-hub-hpakant.html KIA Seize Police Station Near Myanmar’s Ruby Hub Hpakant] Brian Wei. September 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ စက်တင်ဘာ - သင်တန်းလေ့ကျင့်ခန်းဆင်းနေစဉ်အတွင်း ယာဂီမုန်တိုင်းကြောင့် ရေကြီးမှုအတွင်း ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/18-myanmar-resistance-medics-die-in-karenni-floods.html 18 Myanmar Resistance Medics Die in Karenni Floods] September 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၈ စက်တင်ဘာ- [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] သို့မဟုတ် တရုတ်နှင့် မြန်မာအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းမည်မဟုတ်ကြောင်း MNDAA က ကြေညာခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်မှလွဲ၍ စစ်ကောင်စီအစိုးရအား တိုက်ခိုက်မည့် စစ်ရေးများအားလုံးကိုလည်း ရပ်တန့်ကြောင်း ထပ်မံကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-declares-no-military-or-political-alliance-nug-will-not-launch-offensives-mandalay-and MNDAA Declares No Military or Political Alliance with NUG, Will Not Launch Offensives in Mandalay and Taunggyi Cities] September 19, 2024. [[Mizzima]]</ref> *၂၀ စက်တင်ဘာ - [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုအား လားဟူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/junta-and-militia-launch-joint-attack-rcss-base-mongping-shan-state Junta and militia launch joint attack on RCSS base in Mongping, Shan State] [[Burma News International|Shan State Herald for News]]. September 20, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c78dw7v9jjeo September 21st Nationwide News Summary: What RCSS Says About the Military Council Resuming Battle] [[British Broadcasting Corporation]]. September 21, 2024</ref> *၂၆ စက်တင်ဘာ- တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF များအား လက်နက်စွန့်ကာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ကြရန် စစ်ကောင်စီက ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.france24.com/en/live-news/20240926-myanmar-junta-invites-armed-groups-to-stop-fighting-start-talks Myanmar junta invites armed groups to stop fighting, start talks]. September 26, 2024. [[Agence-France Presse]]</ref><ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-urges-armed-opposition-join-political-fold-elections-2024-09-26/ Myanmar junta urges armed opposition to join political fold in elections] September 26, 2024. [[Reuters]].</ref> *၂၉ စက်တင်ဘာ - [[ချီဖွေမြို့]]အား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-says-it-controls-rare-earth-mining-hub-chipwi-in-myanmars-kachin.html KIA Says It Controls Rare-Earth Mining Hub Chipwi in Myanmar’s Kachin] Brian Wei. October 1, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> === အောက်တိုဘာ === *၁ အောက်တိုဘာ – MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသော [[လားရှိုးမြို့]]ကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဗုံးကြဲခဲ့သဖြင့် ၈၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/residents-flee-lashio-amid-indiscriminate-air-raids-by-myanmar-junta.html Residents Flee Lashio Amid Indiscriminate Air Raids by Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. October 4, 2024</ref> * ၃ အောက်တိုဘာ - အာဆီယံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ကုလသမဂ္ဂနှင့် NUG တို့သည် ဂျကာတာတွင်ပြုလုပ်မည့် ဒေသတွင်းဆွေးနွေးပွဲတွင် တွေ့ဆုံကြလိမ့်မည်ဟု အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ကြေညာခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ယင်းဆွေးနွေးပွဲအား တက်ရောက်မည်မဟုတ်ပေ။<ref> [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-hosts-international-meeting-myanmar-with-un-junta-rivals-sources-say-2024-10-04/ Indonesia hosts international meeting on Myanmar with UN, junta rivals, sources say] Shoon Naing and Poppy Mcpherson. October 4, 2024. [[Reuters]]</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/ Indonesia to host discussions on Myanmar conflict: diplomat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241007092040/https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/|date=7 October 2024}}. October 4, 2024. [[Agence France-Presse]]</ref> *၈ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ် နယ်စပ်ရှိ ပင်လည်ဘူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပင်လည်ဘူးကို စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့ပြီး ရက် ၅၀ ကျော်အကြာတွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu]</ref> *၉ အောက်တိုဘာ – သီပေါမြို့နယ်ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/tnla-targets-final-myanmar-junta-stronghold-in-hsipaw-township.html TNLA Targets Final Myanmar Junta Stronghold in Hsipaw Township] [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၀ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုတလင်မြို့နယ်တွင်းရှိ [[ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၁၅ အောက်တိုဘာ – ** သီပေါမြို့နယ်ရှိ ခမရ ၅၀၃ နှင့် ၅၀၄ တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က ဖမ်းဆီးရမိသော စစ်ကောင်စီမိသားစုဝင် ၁၉၁ ဦးအား လွှတ်ပေးခဲ့သည်ဟု တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ဆိုသည်။ ** [[ပန်ဝါမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ <ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-allied-border-battalion-falls-in-kachin-rare-earth-hub.html Myanmar Junta-Allied Border Battalion Falls in Kachin Rare Earth Hub]</ref> *၁၆ အောက်တိုဘာ – သုံးလအကြာတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် သီပေါမြို့ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်း အမှတ် ၂၃ ခြေမြန်တပ်ရင်းကို တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** ချင်းပြည်နယ်တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များအား သင်တန်းပေးမည့် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/13/why-i-left-us-deep-south-to-fight-in-myanmar-civil-war/ Why I left the US Deep South to fight in Myanmar’s brutal civil war]. [[The Daily Telegraph|The Telegraph]]. Sarah Newey. November 13, 2024</ref><ref>[https://illwill.com/the-revolution-in-myanmar The Revolution in Myanmar]. Ill Will. September 13, 2024</ref><ref>[https://libcom.org/article/statement-anti-fascist-internationalist-front-myanmar-15th-october-2024 Statement from "Anti-Fascist Internationalist Front" Myanmar]. [[Libcom.org]]. October 15, 2024</ref> * ၁၇ အောက်တိုဘာ – မူဆယ်မြို့မှ မိနစ်သုံးဆယ်အကွာရှိ ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် MNDAA တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၂၁ အောက်တိုဘာ – တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် [[ကန်ပိုက်တီမြို့]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်း ၁၀၀၃ ကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်အောက်တွင် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ * ၂၅ အောက်တိုဘာ – ** တပ်မတော် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Encircle Myanmar Junta Western Command in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-encircle-myanmar-junta-western-command-in-rakhine-state.html |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ** ဖလမ်းမြို့အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ထိတွေ့တို်က်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=About 90 Per Cent of Falam Town Residents Flee Fighting |url= https://www.bnionline.net/en/news/about-90-cent-falam-town-residents-flee-fighting |work=Khonumthung News |date=8 November 2024}}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ – ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်နှစ်ပြည့်ကာလတွင် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က [[အညာ]]ဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ BPLA troops to relocate to Myanmar’s dry zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201101652/https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ |date=1 December 2024 }} Maung Shwe Wah. [[Myanmar Now]]. October 28, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c7896ej9qv5o အညာဒေသမှာ စစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်မယ်လို့ BPLA ပြော] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. October 28, 2024</ref> * ၂၈ အောက်တိုဘာ - လားရှိုးမြို့ရှိ အကျဉ်းထောင်မှ ဖမ်းဆီးခံ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=80 Junta Soldiers Break Out of Jail in Lashio|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/80-junta-soldiers-break-out-of-jail-in-lashio.html|date=November 11, 2024|work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> * ၂၉ အောက်တိုဘာ – ကရင်နီလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ငယ်များ စုပေါင်းကာ [[ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/kayan-national-army-10292024140039.html ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် ဖွဲ့စည်း]. [[Radio Free Asia]]. October 29, 2024</ref><ref>[https://moemaka.net/eng/2024/10/formation-of-the-kayan-national-army-kna/ Formation of the Kayan National Army (KNA)]. MoemaKa: Burmese Community News. October 31, 2024</ref><ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/new-ethnic-army-hopes-to-represent-all-kayan-people.html/ New Ethnic Army Hopes to Represent All Kayan People]. Saw Lwin. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၃၁ အောက်တိုဘာ- ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့များသည် မြစ်ကြီးနားခရိုင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ တရုတ်နယ်စပ်ဖက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-final-border-force-hq-despite-chinese-pressure.html KIA Seizes Final Border Force HQ Despite Chinese Pressure] [[The Irrawaddy]]. November 1, 2024</ref> === နိုဝင်ဘာ === *၁ နိုဝင်ဘာ - မန္တလေးလားရှိုးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ရှမ်းမြောက်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] နှင့် အခြားအဖွဲ့များက ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-fights-myanmar-junta-for-key-road-junction.html TNLA Fights Myanmar Junta for Key Road Junction] [[The Irrawaddy]]</ref> *၂ နိုဝင်ဘာ - ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ဖီမောမြို့ကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-town-on-chinese-border.html "KIA Seizes Town on Chinese Border" by The Irrawaddy, November 4, 2024]</ref> * ၅ နိုဝင်ဘာ - နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား လုပ်ကြံရန် ရည်ရွယ်ပျံသန်းလာသည့် ဒရုန်းသုံးစင်းကို တပ်မတော်က လယ်ဝေးမြို့နယ်တွင် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-foils-drone-attack-on-min-aung-hlaing.html Myanmar Junta Foils Drone Attack on Min Aung Hlaing]. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိုင်မြို့ရှိ ရဲစခန်းကို ဂျိုကာပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ရဲအရာရှိနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://eng.mizzima.com/2024/11/10/16085 Two police officers killed in resistance attack in Myanmar’s Myaing township] [[Mizzima]]. November 10, 2024</ref> *၉ နိုဝင်ဘာ - တပ်မတော်၏ ကျူဆိပ် အခြေစိုက်စခန်းကို KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖာပွန်မြို့သို့ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-rebels-seize-key-junta-base-near-papun.html Karen Rebels Seize Key Junta Base Near Papun] November 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - တောင်သာမြို့နယ်ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ရုပ်သံမှတ်တမ်းကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url=https://www.instagram.com/reel/DCTKGPvsMxB/?igsh=MWxoeXg0bGxoZG00eQ== | title=Instagram }}</ref> *၁၄ နိုဝင်ဘာ - သရုပ်ဆောင် ရန်အောင်၏ နေအိမ်အား မိုင်းဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ရာ အနည်းငယ် ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းနေသည့် ဖျော်ဖြေရေးသမားများအား သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု Dark Shadow အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/67376cd58ba19a5164db656e Residence of Renowned Actor Yan Aung, Host to Junta Leader Min Aung Hlaing at Airport, Targeted with Minor Explosive Incident]. Narinjara News. November 14, 2024. Lu Htet Naing</ref> *၂၁ နိုဝင်ဘာ - တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ ကန်ပိုက်တီမြို့ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မိသားစုများ တရုတ်နိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-chinese-border-town-from-myanmar-junta.html KIA Seizes Chinese Border Town From Myanmar Junta]</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ၁၇ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုတ်မြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-rakhines-taungup-but-battle-continues.html AA Seizes Rakhine’s Taungup, but Battle Continues]</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - နိုဝင်ဘာ ၂၅ နှင့် ၂၆ ရက်များအတွင်း လွိုင်ကော်မြို့၏ ကျေးရွာဒေသများတွင် ကရင်နီတပ်မတော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-prevents-myanmar-junta-army-unit-from-reaching-loikaw.html Karenni Resistance Prevents Myanmar Junta Army Unit from Reaching Loikaw]</ref> *၂၆ နိုဝင်ဘာ - [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ လုမ်သဲ (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုံသဲမ်ရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}</ref> ===ဒီဇင်ဘာ=== *၄ ဒီဇင်ဘာ - ဗန်းမော်နှင့် မန်စီမြို့များရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗန်းမော်မြို့အနီးရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Hein Htoo Zan |date=4 December 2024 |title=KIA Advances in Kachin State, Captures Junta outposts |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-advances-in-kachin-state-captures-junta-outposts.html |language=en}}</ref> * ၈ ဒီဇင်ဘာ - **မောင်တောမြို့ပြင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ရင်း ၅ ၏ စခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မောင်တောမြို့နယ်ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-takes-complete-control-of-myanmar-bangladesh-border-after-seizing-maungdaw.html AA Takes Complete Control of Myanmar-Bangladesh Border After Seizing Maungdaw]</ref> **ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဟားခါးနှင့် ထန်တလန်မြို့အကြား သီးမစ်လွင်ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-forces-capture-strategic-myanmar-plain-between-hakha-and-thantlang.html Chin Forces Capture Strategic Myanmar Plain Between Hakha and Thantlang]</ref> **တပ်မတော်၏ လက်နက်ကြီးကြောင့် [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]မှ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/two-nmsp-soldiers-injured-explosion-caused-military-junta-shelling Two NMSP Soldiers Injured in Explosion Caused by Military Junta Shelling] [[Burma News International|Independent Mon News Agency]]. December 23, 2024</ref> *၁၀ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါး၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် [[ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်|ချွန်ကျုံးရွာ]]ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|title=ဟားခါး ချွန်ကျုံးကျေးရွာ စစ်ကောင်စီ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲ ၄ ဦး သေဆုံး၊ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|publisher=VOA Burmese|accessdate=2025-6-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622133332/https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> *၂၁ ဒီဇင်ဘာ - [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့သည် [[ကန်ပက်လက်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/chin-resistance-forces-take-kanpetlet-town Chin Resistance Forces Take Kanpetlet Town] [[Burma News International|Khonumthung News]] December 23, 2024</ref> *၂၉ ဒီဇင်ဘာ - [[ဂွမြို့]]ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Army takes a major town, says ready for talks|url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2024/12/30/rakhine-arakan-army-gwa/|website=Radio Free Asia|access-date=2 Jan 2025|date=30 December 2024}}</ref> == ၂၀၂၅ == ===ဇန်နဝါရီ=== === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မယ်ပလဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကေအန်အယ်လ်အေ]]ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Irrawady |first=The |date=3 February 2025 |title=Karen-Led Rebels Seize Myanmar Junta Base in Mon State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-led-rebels-seize-myanmar-junta-base-in-mon-state.html |work=The Irrawady}}</ref> * ၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ [[ဗန်းမော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawady |title=Myanmar Junta Headquarters Falls in Key Kachin Town |url=https://www.irrawaddy.com/category/news/war-against-the-junta |work=The Irrwaddy}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author=War Noir |date=6 February 2025 |title=#Myanmar (#Burma): Karenni Forces (#KNDF) raided Military Junta Base in #Loikaw, #Kayah State. Several soldiers were killed and captured.|url=https://x.com/war_noir/status/1887461602376487327|website=Twitter}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အစပ်ရှိ [[မိုးဗြဲမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်အား ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Htoo Zan |first=Hein |date=7 February 2025 |title=Karenni Rebels Advance on Key Shan Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karenni-rebels-advance-on-key-shan-town.html |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရေယာဉ်ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title= #Myanmar (#Burma) 🇲🇲: People's Defense Forces (#PDF) conducted an ambush on a Military Council Boat in Salin Township, #Magway Region. Fighters were armed with 7.62mm K-09 assault rifle (Kachin-made Type 81 clone) and 5.56mm MA-3 MK 2 assault rifle.|url=https://x.com/war_noir/status/1888232506526249306}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ [[ပုဂံ]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]]ရှိ [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]]အနီးတွင် ဆိုင်ကယ်စီးလာသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ ကျန်တစ်ဦးမှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawaddy |date=18 February 2025 |title=Junta police killed in ambush at Myanmar's Bagan world heritage site |url=https://www.instagram.com/p/DGNjYXLt0cU/?igsh=MWN2cmVmaThoaWpkcA==}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]နှင့် [[ချင်းညီနောင်|ကြားကာလချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံကာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီအဖြစ် ပူးပေါင်းရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/02/26/113134/ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုနှစ်ခုကို ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ အဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ နှင့် ICNCC /ချင်းညီနောင် သဘောတူ] People's Spring. February 26, 2025</ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ Rival Chin Groups agree to form unified ‘Chin National Council’ after years of tension] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250619101121/https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ |date=19 June 2025 }} February 27, 2025. [[Myanmar Now]].</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]] ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီရှေ့တန်းစခန်းတစ်ခုကို ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.instagram.com/p/DGw2pooTdHV/?igsh=MXU2aGxzMHVyYW82OA== KNLA seizes regime outpost near Thai border] </ref> === မတ် === * ၁ မတ် - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ဓညဝတီရေတပ်စခန်းတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီသတင်းဌာနက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2025-03-01 |title=Arakan Army Renews Attacks on Kyaukphyu Naval Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-renews-attacks-on-kyaukphyu-naval-base.html |access-date=2025-03-01 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၉ မတ် - နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင် နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀ နီးပါးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးသမား သုံးဦး သေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-11 |title=PDF: Almost 50 Myanmar Junta Troops Killed in Mandalay |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-almost-50-myanmar-junta-troops-killed-in-mandalay.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၁၁ မတ် - TNLA, PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]]ကို တပ်မတော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Y0uPemDAN1Y တောင်ခမ်းဒေသက စစ်ကြောင်းတွေ နောက်တန်းပြန်ပို့၊ အောင်ပွဲရပုံစံ ကြိုဆို]. [[Democratic Voice of Burma]]. March 12, 2025</ref> *၁၇ မတ် - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး [[ညောင်ကျိုးရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ညောင်ကျိုး]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်နှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-17 |title=Rakhine Rebels Attack Myanmar Junta Base in Bago |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/rakhine-rebels-attack-myanmar-junta-base-in-bago.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> *၂၆ မတ် - လေးမျက်နှာမြို့နယ်သို့ အေအေက ဝင်ရောက်ကာ ပုသိမ်-မုံရွာလမ်းပိုင်းအဝေးပြေးလမ်းအနီး ကျေးရွာများတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ရွာအချို့ကို အေအေက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=လေးမျက်နှာမြို့နယ်မှ ရွာတချို့ AA တို့ ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/26/399012.html |work=The Irrawaddy |date=26 March 2025}}</ref> * ၂၈ မတ် - ** ပြင်းအား ၇.၇ ရှိ [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]] လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် မန္တလေးမြို့အပါအဝင် နေရာများတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးကာ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Thailand, Myanmar Earthquake highlights: 144 dead in Myanmar, 732 injured; Trump says US to offer help |url=https://www.firstpost.com/world/bangkok-thailand-earthquake-live-updates-7-7-magnitude-earthquake-hits-myanmar-tremors-rescue-operation-liveblog-13875286.html |access-date=March 28, 2025 |publisher=[[Firstpost]] |language=en}}</ref> ** ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံ၏ အဆောင်အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံကို စစ်ကောင်စီက အတွဲလိုက်ဒုံးဖြင့် ပစ်ခတ်၍ အဆောင်အချို့ ပျက်စီး |trans-title=Ponnakyun Hospital bombed by cluster missiles, destroyed |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67e64193b2eb6403451ac0a3 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၉ မတ် - ** ငလျင်လှုပ်အပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် KNU ဌာနချုပ်အနီးအပါအဝင် ရှမ်းမြောက်၊ ပဲခူးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မြန်မာပြည်သူများအားလုံး အတိဒုက္ခရောက်နေသည့် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက KNU ဌာနချုပ်အနီး ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းမြောက်နှင့်ပဲခူးတိုင်းတို့ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင် |url=https://yktnews.com/2025/03/209348/ |trans-title=During troubling times for all Myanmar people, junta conducts aerial attacks on KNU HQ, Sagaing Region, North Shan and Bago Regions |date=29 March 2025}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ထိုးစစ်များ နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်နားထားမည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=quakecf>{{cite news |title=Myanmar resistance movement announces partial ceasefire to aid quake relief as death toll tops 1,600 |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-03-29/myanmars-earthquake-death-toll-jumps-to-1-644-as-more-bodies-are-recovered-from-the-rubble |last1=Rising |first1=David |last2=Saksornchai |first2=Jintamas |work=LA Times |date=29 March 2025}}</ref> * ၃၀ မတ် - ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://yktnews.com/2025/03/209498/ |title=NUG က ငလျင်ဒဏ်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် နှစ်ပတ် အပစ်ရပ်ထားသော်လည်း ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းတွင် စစ်တပ်က စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲပစ်ခတ်တိုက်ခိုက် |trans-title=Despite NUG 2-week ceasefire to aid with earthquake relief, military uses helicopters to continue bombings in Pauk Township |date=30 March 2025}}</ref> ** ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား အေအေ က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အရပ်သားကျေးရွာများကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေ၍ ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို AA ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက် |trans-title=Local villages continue being bombed by SAC, AA sieges SAC military outpost |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67eb6cb2b2eb64034577f9d6 |work=Narinjara}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ** [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က တစ်လကြာ တဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့တစ်လတဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်းကြေညာ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67ebec29b2eb64034584742b?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0LLfZRyD2kTOfBcDtyoFhelNoJ14e1BTb4ZCWszYcsKyA8TNx-U1ZnFHI_aem_B-yhV4Muw6ws6yjynRRhpg |access-date=2025-04-01 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေကြသည့် ပီဒီအက်ဖ်များနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို စစ်ရေးအရ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]မှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အပစ်ရပ် ထားသည့်အဖွဲ့များကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မည်ဟု စစ် ခေါင်း ဆောင် တုံ့ပြန် |trans-title=Junta leader announces he will continue to attack groups that paused operations |url=https://bur.mizzima.com/2025/04/01/51842 |work=[[Mizzima]]|lang=my}}</ref> * ၂ ဧပြီ - ** တရုတ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့၏ အကူအညီယာဉ်တန်းကို စစ်ကောင်စီက သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta admits to firing on Chinese Red Cross aid convoy |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ |access-date=2 April 2025 |work=Myanmar Now |date=2 April 2025 |accessdate=6 April 2025 |archivedate=3 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250403132652/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ }}</ref> ** ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်နားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=‌Myanmar holds minute's silence for more than 2,700 dead in devastating earthquake |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250402-myanmar-quake-victim-rescued-after-5-days-as-aid-calls-grow |publisher=France 24 |date=2 April 2025}}</ref> ** မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်သည်မှလွဲ၍ အပစ်အခတ် ရပ်တန့်သည်ဟု ကေအိုင်အေ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar earthquake death toll rises to 3,085 as more bodies found |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-earthquake-71d51dfc7339e017b1d116c105effab4 |access-date=3 April 2025|work=AP News |date=3 April 2025|language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ရှိ တောင်ငူ-ပန်းတနော်ကားလမ်းပေါ်ရှိ ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပဲခူးတိုင်း ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း AA သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67f1683797881a25824d6467 |access-date=2025-04-06 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၃ ဧပြီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သလို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်းတော်မြို့နယ်တွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= စစ်ကောင်စီက ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်ရပ်မည်ဟု ကြေညာပြီး နောက် ဝိုင်းမော်တွင်စ စ်ရေးလှုပ်ရှားသဖြင့်တို က်ပွဲဖြစ်ပွား၊ အင်းတော်မြို့ကိုလည်း စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့်ဗုံး ကျဲ |trans-title=Military junta announces 20 day ceasefire and then takes military action in Bhamo battle, military also aerial bombs Intaw |date=3 April 2025 |url=https://yktnews.com/2025/04/210005/ |work=Khit Thit Media}}</ref> * ၄ ဧပြီ - **တရုတ်နိုင်ငံ၏ စေ့စပ်မှုဖြင့် လားရှိုးခရိုင်အား MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။<ref> [https://burma.irrawaddy.com/news/2025/04/04/399520.html တရုတ်ဖိအားကြောင့် လားရှိုးမှ ကိုးကန့်တို့ ဆုတ်ခွာတော့မည်]. [[The Irrawaddy]]. April 4, 2025.</ref> ** ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီး မောင်တောမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]] အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအား အေအေက သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ကျည်အချို့ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ARSA စစ်သွေးကြွများ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှတဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ARSA member killed, AA seizes 2 guns, some ammunition during an operation in Maungdaw North|url=https://www.narinjara.com/news/detail/67f170ca97881a25824e16e6|date= April 5, 2025|work= Narinjara News |language=english}}</ref> * ၇ ဧပြီ - ** နောက်ဆုံးလက်ကျန်စစ်စခန်းဖြစ်သော [[ခလရ(၂၆၈)|ခလရ ၂၆၈]]ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] အပါအဝင်အဖွဲ့များစွာက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2025-04-08 |title=Chin Rebels Rout Myanmar Junta From Falam After Five-Month Battle |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-rebels-rout-myanmar-junta-from-falam-after-five-month-battle.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR5FR4WRjQmAXmht0CIaEt6X1PAZxdbxkWo5iutGTT_XXOqT-qY-haSch3XmFA_aem_f9_lgAOpeKrp0MmLORXH4w |access-date=2025-04-09 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အင်းတော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67f4239a97881a25827b5623 အင်းတော်မြို့ကိုတော်လှန်ရေးတပ်များသိမ်းပိုက်]. Narinjara News (in Burmese). Khiang Lu Hla.</ref> [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]ကို ကျူးလွန်ခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref> [https://yktnews.com/2025/04/210781/ ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ၄ နှစ်ပြည့်နေ့တွင် ဦးဆောင်နှိမ်နင်းခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးနှင့် စစ်သား ၁၅၀ ကျော်ကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး တပ်မ ၇၇ တစ်တပ်လုံးကို PDF က ချေမှုန်း] (in Burmese). April 10, 2025. [[Khit Thit Media]].</ref> * ၁၀ ဧပြီ - အမှတ် ၂၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ မှ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦး လိုက်ပါလာသော ကားအား ပခုက္ကူမြို့တွင် Earthquake People’s Defense Force က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦးနှင့် ယာဉ်ပေါ်ပါ နောက်ထပ် အမျိုးသား တစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta vehicle attacked in Magway’s Pakokku, killing two individuals, including a major|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/13/21317 |date= April 13, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကျုံဒုံးမြို့နှင့် ကော့ကရိတ်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Headquarters and Bases in Kyone Doe, Kawkareik Township, Targeted in Recent Coordinated Attacks|url=https://www.bnionline.net/en/news/military-headquarters-and-bases-kyone-doe-kawkareik-township-targeted-recent-coordinated|date= April 24, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီတွင် စတင်ခဲ့သော CDF-KKG စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကလေးနှင့် ဂန့်ဂေါမြို့အကြားရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့-ကလေး၊ ကဘော်၊ ဂန့်ဂေါ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=CDF-KKG claims control of 4 junta bases between Kale and Ganga in 2 months|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/cdf-kkg-claims-control-of-4-junta-bases-between-kale-and-ganga-in-2-months/|date= April 17, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၁၈ ဧပြီ - အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့စာတန်းနှင့် တရုတ်အလံပါ ကားတန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref name=lashio/> * ၂၀ ဧပြီ - နောင်ချိုမြို့နယ်၊ တောင်ခမ်းရွာဒေသရှိ တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီက ဓာတုလက်နက်များ သုံးစွဲခဲ့သည်ဟု [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Junta Uses Chemical Weapons in Southern Shan State|url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-uses-chemical-weapons-southern-shan-state|date= April 22, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၂၁ ဧပြီ - လားရှိုးမြို့ပေါ်ရှိ MNDAA အလံများအား ရုပ်သိမ်းပြီး မြို့၏ မြောက်ဘက် ငါးမိုင်အကွာနှင့် တောင်ဘက် သုံးမိုင်အကွာရှိ စစ်ဆေးရေးစခန်းများသို့ MNDAA က ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref name=lashio>{{cite news |author=Nora Pyae |title=Chinese monitors deployed to strategic Lashio as junta slowly retakes town |url=https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ |date=21 April 2025 |work=Myanmar Now |accessdate=30 April 2025 |archivedate=30 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250430112505/https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ }}</ref> * ၂၂ ဧပြီ - ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုမှ ရှမ်းပြည်‌ (တောင်ပိုင်း) ဒေသခံတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (SSLRU)၊ Special Operation Drone Force (SODF) တို့သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]လက်အောက်တွင် ဗျူဟာအမှတ် (၉) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNDF TOC-9 focuses on military operations in southern Shan State|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/kndf-toc-9-focuses-on-military-operations-in-southern-shan-state/|date= April 22, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၂၆ ဧပြီ - တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ [[မောင်မယ်ရှောင်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်|မောင်မယ်ရှောင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအား ထားဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Dawei’s Hali Gui camp falls: captain commits suicide, 16 troops surrender|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/29/21806|date= April 28, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၂၈ ဧပြီ - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ လိပ်ခမော်ရွာအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီအလောင်းအချို့နှင့် လက်နက်များကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်ဖြူ လိပ်ခမော်ကျေးရွာအနီးတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအလောင်းတချို့နှင့် လက်နက်တချို့ကို အာရက္ခတပ်တော် သိမ်းဆည်းရမိ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6810c834d08f26ee8369b7ea?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR6mr8mo4BlHNn92aV9JljpWvKZAzfS86gsv8rWorjSJ1yIFx8W1FAacyljHsA_aem_T4d7dLCKF7cn0rWxlePD6Q |access-date=2025-04-29 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၂၉ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာများအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ရန် ပျံသန်းလာသော စစ်ကောင်စီ၏ [[Mi-35]] တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်အား ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အရေးပေါ် ဆင်းသက်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Resistance Forces Down Junta Helicopter|url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-down-junta-helicopter|date= April 29, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> === မေ === * ၁ မေ - ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ တိုက်တာအဆောက်အအုံများရှင်းလင်းရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးတို့အတွက် အပစ်ရပ်ကာလအား မေလ ၁ ရက်နေ့မှ မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ သက်တမ်းထပ်တိုးကြောင်း မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မေလ ၁ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/05/02/54864|title=မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ အပစ်ရပ်ကာလ မေလကုန်ထိ ထပ်တိုး|author=Mizzima|publisher=Mizzima Media|access-date=3 may 2025}}</ref> * ၂ မေ - ပဲခူးတိုင်း [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားသော နေရာ ၆ ခုနှင့် နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရဲကင်းစခန်းတစ်ခုကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသ အမှတ် -၂ စစ်ဒေသခွဲက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g214jzypqo|title=ပဲခူးတိုင်း ကျောက်ကြီးနဲ့ နတ်တလင်းက တပ်စခန်း ၇ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|date=3|year=2025|month=May|author=BBC Burmese|publisher=BBC}}</ref> * ၈ မေ - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ညောင်ခြေထောက်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၉၈ ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Resistance Briefly Captures Junta Battalion HQ in Bago|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-briefly-captures-junta-battalion-hq-in-bago.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၆ မေ - တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး က  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite news|title=တပ်မတော်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်|url=https://www.mmnationalpost.com/2025/05/blog-post_138.html|author=Myanmar National Post}}</ref> * ၉ မေ - ** ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ ထိုင်းမြန်မာ နယ်စပ် [[ထီးခီး]] အခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2025-04-09 |title=KNU Hails Seizure of Myanmar Junta Base on Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/knu-hails-seizure-of-myanmar-junta-base-on-thai-border.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** နောင်ချိုမြို့နယ်၊ [[သရက်ချိုရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|သရက်ချိုရွာ]]အနီးရှိ TNLA ၏ ရှေ့တန်းစခန်းရှစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Myanmar Junta 'Seizes Eight TNLA Positions'|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-seizes-eight-tnla-positions.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၁ မေ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ လိပ်ခမော်နှင့် မလိကျွန်းရွာများသို့ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းအား အာရက္ခတပ်တော်က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Kyaukphyu Conflict Escalates Daily|url=https://www.bnionline.net/en/news/kyaukphyu-conflict-escalates-daily|website=Burma News International|language=en-US}}</ref> * ၁၂ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[အိုးထိမ်းကွင်း (တောင်)ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အိုးထိန်းတွင်းကျေးရွာ]]မှ စာသင်ကျောင်းကို ဗုံးကျဲသဖြင့် မေလ ၁၃ ရက် မနက်ပိုင်းအထိ သေဆုံးသူဦးရေ ၂၂ ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ အထဲမှ ၂၀ ဦးမှာ ကျောင်းသားကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။ ကျန်သော ၂ ဦးမှာ ဆရာမများဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု - သေဆုံးခဲ့တဲ့ကျောင်းသူတွေက ဘယ်အတန်းတွေမှာ ပညာသင်‌နေကြတာလဲ|author=BBC Burmese|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8n7lljdngt|accessdate=13 May 2025}}</ref> စစ်ကောင်စီကမူ သတင်းမှားဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite web |title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးထိမ်းကွင်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်းအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း တရားမဝင်ပြည်ဖျက်မီဒီယာများက မဟုတ်မမှန် ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/69761 |website=www.moi.gov.mm |access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅ |language=en |date=၁၂ မေ ၂၀၂၅}}</ref> * ၁၄ မေ- တမူး ပကဖ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ရင်းက ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.reuters.com/world/india/indian-army-operation-myanmar-border-kills-10-insurgents-2025-05-15/ Indian army operation on Myanmar border kills 10 insurgents] [[Reuters]]. May 14, 2025. </ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ အိန္ဒိယတွင် ရဲဘော် ၁၀ ဦး အသတ်ခံရကြောင်း တမူးခရိုင်ပအဖ အတည်ပြု] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250520034805/https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ |date=20 May 2025 }}. [[Myanmar Now]]. May 20, 2025.</ref> * ၁၅ မေ - ** စစ်ကောင်စီ၏ ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်လစခန်းကို [[KNLA]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNLA seizes junta's Mae La camp near Myanmar-Thai border in day-long assault|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/17/22443|date= May 17, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> ** စစ်ကောင်စီက ၃၉ နှစ်ကြာ တပ်စွဲခဲ့သည့် [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ တညာကျိုး ဗျူဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၃၉ နှစ်ကြာ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲခဲ့သည့် ဖားအံခရိုင် တညာကျိုး(ခ)တာလယ် ဗျုဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များသိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68258f02c8875ede024c0db5 |access-date=2025-05-15 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကူများနှင့် စစ်ပစ္စည်းများတင်ဆောင်လာသော တပ်မတော် (ရေ)၏ ရေယာဉ်တစ်စီး ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta reinforces Kyaukphyu to protect Chinese-backed deep-sea port amid AA offensive|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/16/22419|date= May 16, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၆ မေ - နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[နွားထိုးကြီးမြို့]]၏ အရှေ့ဖက်ရှိ တရုတ်ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Junta Abandons Chinese Pipeline Amid Resistance Attacks|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-abandons-chinese-pipeline-amid-resistance-attacks.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၈ မေ - ချင်းပြည်မြောက်ပိုင်း တီးတိန်မြို့နယ်သို့တက်လာသည့် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ကလေး- သိုင်းငင်းလမ်းမပေါ် တီးတိန်မြို့အဝင် မွှာလ်ပီးကျေးရွာနှင့် ‌ဟဲန်ဇိန်ရွာကြားတွင် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် မေ ၂၁ ရက်မှ ယနေ့အထိ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည်။<ref>{{Cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/05/27/401392.html|publisher=The Irrawaddy|accessdate=28 May 2025|title=ချင်းပြည်တက်သည့်စစ်ကြောင်း တီးတိန်အဝင်၌ ပိတ်ဆို့ ခံထားရ|author=မေရီခိုင်း}}</ref> * ၁၉ မေ ** - [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title="AA ကျရှုံးပါစေ"ဟု စစ်ကောင်စီက ယတြာချေပြီးနောက် ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/682c39d9c8875ede02ad3dd5|access-date=2025-05-20 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> **မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်၊ တမူးမြို့နယ်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် (PDF) ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယအာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ရက်ပိုင်းအတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း တမူး PDF အဖွဲ့နှင့် နီးစပ်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|title=အိန္ဒိယ မြန်မာ နယ်စပ်မှာ တမူး PDF ၁၀ ယောက် သတ်ဖြတ်ခံရ|accessdate=20 May 2025|publisher=BBC Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250521130503/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|archivedate=21 May 2025}}</ref> * ၂၀ မေ - [[ရွှေကူမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို ကေအိုင်အေက ပစ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA က ပစ်ချလိုက်သည့် ရဟတ်ယာဉ် ၁ စီးကို ရွှေကူမြို့နယ်၊ စည်ငန်းရွာ အနောက်ဘက်ရှိ တောထဲတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူး မိုးထက်အောင်၏ ရုပ်အ‌လောင်းကို ရှာတွေ့ |url=https://yktnews.com/2025/05/215192/ |trans-title=KIA shoots down 1 helicopter, finds body of pilot Moe Htet Aung on west side of Shwegu Township Sinngan village |language=my |work=Khit Thit Media}}</ref> *၃၁ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၃၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ငလျင်ဒဏ်သင့်ဒေသများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ထပ်မံတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Citenews|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250602074400/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2553019/|archivedate=2025-6-2|title=မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ဇွန် ၃၀ ရက်ထိ ထပ်မံတိုးမြှင့်|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-6-2|date=2025-6-1|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/mm-256104/}}</ref> === ဇွန် === * ၃ ဇွန် - ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ ကရင်ပြည်နယ်က သေ့ဘောဘိုး မဆုတ်တမ်းခံစစ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇၂ ဦး ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်‌ရေးတပ်(KNLA) နဲ့ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဆီ လက်နက်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.dvb.no/post/708417|title=သေ့ဘောဘိုးစခန်းကို KNLA နှင့် တပ်ပေါင်းစုများ သိမ်းပိုက်|date=2025-6-3|accessdate=2025-6-6|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၉ ဇွန်]] - တအာင်းပြည်၏ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် [[တအာင်းပြည်ကောင်စီ]] (Ta'ang Land Council – TLC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/709273|title=ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ရန် တအာင်းပြည်ကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=DVB}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်ထဲက အမိုနယ်စပ် (ခေါ်) ပွိုင့် ၂၆၅၅ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ကရင်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက ဇွန် ၁၀ ရက်မှာ သိမ်းပိုက်နိုင်တယ်လို့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ဘက်က ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=စစ်တပ်လက်ထဲ နှစ် ၃၀ နီးပါးရောက်ခဲ့တဲ့ ထိုင်း -မြန်မာနယ်စပ်က အမိုစခန်းကို သိမ်း - KNU|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းကို ယနေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ် (PLA) က ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ PLA က တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီကမူ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ပျက်ကျခဲ့သည့် တိုက်လေယာဉ်သည် လေ့ကျင့်ရေးပြုလုပ်နေစဉ် စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်း သိမ်းပိုက်ရေးတိုက်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=ပုလဲတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ PLA ပြော|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေကြည်မြို့နယ်]]၊ [[ငသိုင်းချောင်းမြို့]]နှင့် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာရှိ အမြောက်တပ်ရင်း (၃၄၄) ကို ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်နေပြီး တပ်ရင်းအတွင်းအထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ငသိုင်းချောင်းမြို့ခံများနှင့် ရခိုင်စစ်ရှောင်အများစုမှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်နေကြရကာ အဆိုပါတပ်ရင်းအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည်မှာ တစ်ပတ်ခန့်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် AA က [[ကျားကိုက်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ကျားကိုက်ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ လက်ရှိတွင် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၄၄ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်နေပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|title=ဧရာဝတီ ငသိုင်းချောင်းအမြောက်တပ် (၃၄၄)ကို AA ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နေပြီဟုဆို|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250613141829/https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|archivedate=2025-6-13|publisher=နိရဉ္စရာ|accessdate=2025-6-13}}</ref> * [[၂၀ ဇွန်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းသို့ စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိရာ ဇွန် ၂၀ ရက်၊ နံနက်ပိုင်းတွင် [[ကျော်ဇေယျာရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကျော်ဇေယျာရွာ]]အနီး၌ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။ ယင်းကြောင့် မန္တလေးနှင့် ရွှေဘိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးသည်တင်ယာဉ်များကို [[ဆားတောင်မြို့]]အဝင်နှင့် [[ရုံးပင်ကန်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ရုံးပင်ကန်ရွာ]]တို့မှ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည့် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းကို စစ်တပ်က ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင်မူ အင်အားထပ်မံဖြည့်တင်း၍ [[အုန်းတော (မြောက်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|အုန်းတောရွာမြောက်]]ဘက် ရုံးပင်ကန်ရွာမှစတင်ကာ လက်နက်ကြီးပစ်ကူဖြင့် စစ်ကြောင်းထပ်မံထိုးစစ်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|title=စစ်ကိုင်း- ရွှေဘိုလမ်း တိုက်ပွဲ သံချပ်ကာကားများပါ သုံးလာ|accessdate=2025-6-22|publisher=The Irrawaddy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622130614/https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> * ၂၂ ဇွန် - တနင်္သာရီတိုင်းရှိ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]နှင့် [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]တို့ကို စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းထိုး၍ ထိုးစစ်ဆင်နေကြောင်း ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တပ်မဟာ (၄) ၏ ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောအယ်နာက စစ်ကောင်စီသည် ထီးခီးနယ်စပ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် တပ်စခန်းများကို ပြန်လည်ရယူရန်နှင့် ထားဝယ်-ထီးခီး ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်ရန်အတွက် စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းဖြစ်သည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|title=တနင်္သာရီနှင့် ထားဝယ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ဆင်|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622114830/https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|archivedate=2025-6-22|publisher=Mizzima|accessdate=2025-6-22}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်း|ရန်ကုန် – မန္တလေး အမြန်လမ်း]]ဟောင်းပေါ်ရှိ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ညောင်လေးပင်]]၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကျောက်တံခါး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]များမှ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ တပ်စခန်း ကိုး ခု ကိုဇွန် ၂၅ ရက်နေ့၊ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တပြိုင်နက် ဝင်ရောက်တိုခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးသေဆုံးကာ ရဲအုပ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း သုံး ဦးအရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများကို အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ တိုင်းစစ်ဌာန(ပဲခူး)၊ ဗျူဟာ-၂၄ အာဠာဝကတပ်ရင်း၊ အမှတ်-၃၅၀၃ တပ်ရင်း၊ ဖြူး(ပကဖ)၊ ဗျူဟာ-၂၅ အမှတ်-၃၇၀၂ တပ်ရင်း၊ Spring Warriors Column၊ KNLA တပ်ရင်း-၉၊ ဗျူဟာ-၂၆ တော်ဝင်ဒေါင်းတပ်ရင်း၊ တောကျီးကန်းတပ်ရင်း တို့မှ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၉ ခု တပြိုင်တည်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး တပ်သား ၁၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|url=https://ayartimes.com/?p=55885|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042754/https://ayartimes.com/?p=55885|archivedate=2025-6-26}}</ref> စစ်ဆင်ရေးကို ဗျူဟာ (၂၆) ၏ ကွပ်ကဲမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကျော်စွာအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် “ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး” အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=55877|title=ညောင်လေးပင်-ကျောက်တံခါးကြား တော်ဝိကျေးရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၃ ဦးသေဆုံးကာ ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ၊ ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး အဖြစ်သတ်မှတ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ayeyarwaddy Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042401/https://ayartimes.com/?p=55877|archivedate=2025-6-26}}</ref> ** [[၂၅ ဇွန်]] - [[စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်]] ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖက်ဒရယ်ယူနစ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား၂၀၂၅ ဇွန် ၂၅ ရက်၊ မနက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ် ပဉ္စမပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/25/60125|title=စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြု|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၂၉ ဇွန်]] - [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (PSLF/TNLA) ထိန်းချုပ်ရာ [[ကျောက်မဲမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီက ယနေ့ (ဇွန်လ ၂၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး နှင့် အမျိုးသား‌ လေးဦး၊ စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး ထိမှန်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း TNLA က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/29/60568|title=ကျောက်မဲကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းဗုံးကြဲ၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ|accessdate=2025-6-29|publisher=Mizzima}}</ref> === ဇူလိုင် === * [[၂ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ဟွာလ်ငိုရမ်ဒေသတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် ဟွာလ်ငိုရမ် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က CNDF အား ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း CNDF ကမူ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=Fighting Between Chin Resistance Forces in Falam Township|url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-between-chin-resistance-forces-falam-township|access-date=2025-07-05|website=Burma News International|language=en}}</ref> ဟွာလ်ငိုရမ် CDF နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က နှစ်ဖက်အဖွဲအစည်းမှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ပြန်လည်ချေဖျက်မရသည့် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား ကြီးမားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို မဖန်တီးရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် CNDF နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]ကလည်း တင်းမာမှုလျှော့ချလိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပြင်ပတောင်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက စစ်ရေးအကူအညီများဖြင့် ပါဝင်လာပါက CNDF ဘက်က မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်မည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/05/126319/|title=ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်းအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခမဖန်တီးဘဲ စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများ ချက်ချင်းရပ်ရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ တိုက်တွန်း|publisher=Ludu Nway Oo|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇူလိုင် ၆ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အတွက် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများသည် အိန္ဒိယ- မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/686b58f4aec603c0e6214d02|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၍ ချင်းဒေသခံ ထောင်နှင့်ချီ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထွက်ပြေး|publisher=Narinjara|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ဇူလိုင် ၂ ရက်နှင့် ၃ ရက်တို့ကလည်း ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စတွာမ်၊ လျန်နှာ၊ သီးကျီရ် ကျေးရွာများတွင် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB) ဝင် CNDF နှင့် ချင်းလဲန်းကောင်စီ (CC) ဝင် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ပေါ်၌ နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် စီစဉ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ CNO/CNDF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ CNDF အဖွဲ့ဝင်များ တီးအိုချောင်းရွာတွင် တွေ့ဆုံရန် သွားရောက်စဉ် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်မှ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ကျည်များ ကျရောက်ခဲ့သဖြင့် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များက ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ရန် သတိပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် CNDF ကလည်း ဒေသခံများကို မိနစ် ၃၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် CNDF ဌာနချုပ်အနီးတွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီတပ်များပါဝင်သည့် CDF-ဟွာလ်ငိုးရမ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNDF တို့အကြား ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ခံ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်တံတားကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ * ထို့အပြင် ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီဝင် CDF မာရာ (CDF Mara) က ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မာရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (MDF) နှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့သည် မတူပီမြို့နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ ဌာနချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် MDF နှင့် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လာအိုကျေးရွာမှ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး CDF မာရာဌာနချုပ်နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/06/403115.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=The Irrawaddy}}</ref> * [[၃ ဇူလိုင်]] - CDF-Hakha Central Council က [[ဟားခါးမြို့နယ်]]အတွင်း နေထိုင်သူ လူငယ်အမျိုးသားများ မြို့နယ်ပြင်ပသို့ မထွက်ခွာရန်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းများ မဖြစ်မနေတက်ရောက်ရန် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%84%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb/|title=ဟားခါးမြို့နယ်က လူငယ်များအားလုံး အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-6|publisher=Khonuthung News}}</ref> * [[၇ ဇူလိုင်]] -၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် “မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေးသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ[[တေဇာဆန်း]]က “ပြည်သူ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ခရီးဆုံးပန်းတိုင်အထိ ရောက်ရှိအောင် ဦးဆောင်နိုင်ရန် လက်ရှိ NUG အစိုးရသည် ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လုံလောက်မှုမရှိသေးသောကြောင့် အချိန်မီ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။” ဟု ရေးသားထောက်ပြသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/713557|title=NUG မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ဟု ဒေါက်တာတေဇာဆန်း ထောက်ပြ|accessdate=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၈ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%a1%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%81%81%e1%81%88-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%ad/|title=အသက် ၁၈ နှစ်ပြည်ပြီးသူတိုင်း စစ်သင်တန်းတက်ကြရန် CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်|accessdate=8 July 2025|publisher=Khumi Media Group}}</ref> * [[၁၀ ဇူလိုင်]] - ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် CNDF မှ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]အတွင်း၌ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA) ၊ CDF – Hualngoram နှင့် CNDF တပ်ဖွဲ့ များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် ညပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61775|title=ရိခေါ်ဒါရ်မြို့မှ CNDF တပ်များဆုတ်ခွာ ၊ ချင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-13}}</ref> * [[၁၁ ဇူလိုင်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref> * [[၁၂ ဇူလိုင်]] - [[ဥကရစ်ထတိုက်ပွဲ]]: ကရင်ပြည်နယ် [[မြဝတီမြို့]]တောင်ဘက် ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက် ဥကရစ်ထစခန်းကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းတပ်တွေက ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/714256|title=ဥကရစ်ထစခန်းကို KNLA ပူးပေါင်းတပ် သိမ်းပိုက်|publisher=DVB|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၁၄ ဇူလိုင်]] - [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]]ဒေသ ခဲလုပ်သားတွေ နေထိုင်ရာရပ်ကွက်ထဲကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ ခဲလုပ်သားမိသားစု ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/07/14/403373.html|title=မော်ချီး ခဲလုပ်ငန်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးထပ်ကြဲ ၆ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ)|accessdate=2025-7-12|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုးပင်ရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်|ဒိုးပင်ရွာ]]ကို ဇူလိုင် ၁၄ ရက် ညနေက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ရှောင်များဖွင့်ထားသည့် ထမင်းဆိုင်အနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲရာ ကလေးငယ် အပါအဝင် ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး ဆီဘောက်ဆာကား ၂ စီး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65003/|title=ကောလင်းမြို့နယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးအပါအဝင် ၄ ဦးဒဏ်ရာရ|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=Myanmar Now|archivedate=16 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250716081232/https://myanmar-now.org/mm/news/65003/}}</ref> * [[၁၅ ဇူလိုင်]] - ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နောင်ချိုမြို့]] ဈေးရပ်ကွက်အပါအဝင် မြို့ပေါ်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးအများစုကို စစ်ကောင်စီတပ်က TNLA တပ်ဖွဲ့ထံမှ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၅ တွင် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65040/|title=နောင်ချိုတစ်မြို့လုံးနီးပါးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ|accessdate=2025-7-15|publisher=Myanmar Now}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]] - ကက်သလစ် ဘာသာဝင် ဖာသာဒေါ်နယ်မာတင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ခုံရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65045/|title=ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးကို သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူ ၈ ဦးကို NUG စစ်ခုံရုံး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ စီချ|accessdate=2025-7-12|publisher=Myanmar Now|archivedate=17 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250717054816/https://myanmar-now.org/mm/news/65045/}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်]]ဖြစ်သော မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Maraland Defense Force – MDF) က ၎င်းတို့အဖွဲ့မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကျည်ကာဦးထုပ်နှင့် ကျည်ကာပြားများ တင်ဆောင်လာသော ကားသည် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဆိုင်ဟား (Saiha) ခရိုင်၊ တီပါ့ (Tipa) ရွာရှိ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်တို့ ပူးပေါင်းထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၊ အိန္ဒိယစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း MDF မှ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65347/|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ MDFထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အိန္ဒိယတွင်ဖမ်းခံရ|accessdate=2025-7-23|publisher=Myanmar Now|date=22 July 2025}}{{Dead link|date=September 2025 }}</ref> * ၁၈ ဇူလိုင် - DPLA (ဓနုအဖွဲ့)မှ အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အဖွဲ့မှ အမျိုးသား ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၅ ဦးတို့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆီသို့ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်ကလည်း တောင်ခမ်းဒေသတစ်ဝိုက်နှင့် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းမှ TNLA အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား လေးဦး၊ DPLA အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အမျိုးသား သုံးဦး၊ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးတို့ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304536|title=ဥပဒေဘောင်အတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာသည့် DPLA အဖွဲ့နှင့် MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးအား မိဘ အုပ်ထိန်းသူများထံ ပြန်လည်အပ်နှံ|accessdate=2025-7-23|publisher=Eleven Media}}</ref>ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်မှ ယနေ့အထိ TNLA အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ၊ MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၄၁ ဦးဖြစ်ပြီး လက်နက်မျိုးစုံ ၁၃ လက်နှင့် ကျည်မျိုးစုံ ၁၅၁၅ တောင့်၊ ကျည်အိမ် ၁၂ ခုနှင့်အတူ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72651|title=နိုင်ငံတော်နှင့် တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို လက်ခံယုံကြည်သည့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦး ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်|accessdate=2025-7-20|publisher=Ministry of Information}}</ref> * [[၂၂ ဇူလိုင်]] - စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူထားသည့် [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro|title=သပိတ်ကျင်းမြို့ ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်သုံးတဲ့ဗျူဟာ|accessdate=2025-7-25|publisher=BBC Burmese}}</ref> * [[၂၅ ဇူလိုင်|၂၄ ဇူလိုင်]] - [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက Suntac Technologies နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် [[စစ်တိုင်းအောင်]] အပြင် KT Services & Logistics နှင့် ၎င်း၏ တည်ထောင်သူ မျိုးကျော်သန်း (ဂျွန်သန်း)၊ MCM Group နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် အောင်လှိုင်ဦး အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တင်လတ်မင်း တို့ကို အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည်။ * ၂၉ ဇူလိုင် - တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ရှိ ကွတ်ခိုင်နှင့် မိုင်းလုံတို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ လက်ပံလှရဲစခန်းနေရာများကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၁၆ ဦးထက်မနည်းရှိကြောင်း ဘီဘီစီ၏ စုံစမ်းထားသည့် အချက်အလက်များအရ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c14glg187mnt?post=asset%3Af91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52#asset:f91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52|title=ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ စဉ့်ကူးတို့ကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်လို့ ဒါဇင်ကျော်သေဆုံး|accessdate=2025-7-30|publisher=BBC Burmese}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]အရှေ့ပိုင်းရှိ ဆေးရုံတစ်ခု ယမန်နေ့ (ဇူလိုင် ၂၉) ညက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၅ ဦးဝန်းကျင် ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65573/|title=ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရပြီး လူတစ်ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံး|accessdate=5 August 2025|publisher=Myanmar Now|archivedate=31 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250731122458/https://myanmar-now.org/mm/news/65573/}}</ref> === ဩဂုတ် === * [[၅ ဩဂုတ်]] - ဉာဏ်လင်းသစ် သုတေသနအဖွဲ့က ဩဂုတ် ၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် "ဝေဟင်နှင့်မြေပြင်ကပ်ဘေးကြားမှ မြေစာပင်ဘဝများ" အစီရင်ခံစာအရ မတ်လ ၂၈ ရက်မှ ဇွန်လကုန်အထိ အင်အားပြင်းငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၇၅၁ ဦး သေဆုံးကာ ၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/06/64428|title=ငလျင်အပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၇၀၀ ကျော်သေဆုံးဟု ဉာဏ်လင်းသစ် အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြ|publisher=Mizzima|accessdate=5 August 2025}}</ref> * [[၁၇ ဩဂုတ်]] - ကယားပြည်နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသမှာ တရက်တည်း လေကြောင်းနှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး လူ ၁၇ ယောက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ကနဦးသတင်းများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2025/08/17/%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad/|title=မော်ချီးမှာ လေကြောင်းတိုက်ခံရလို့ ၁၇ ယောက်သေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေရှိနေ|publisher=Voice of Myanmar|accessdate=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> နောက်တွင် သေဆုံးသူမှာ လူ (၂၇)​ထိ မြင့်လာသည်။​ ဗုံးကြဲမှုမှာ ရွာက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆေးရုံကို ဗုံးကျခဲ့ပြီး လူ ၂ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဆောက်အဦတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c07pxm4gymzt?fbclid=IwY2xjawMPqs9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFlbnprSkh1RHpmcmxuWVp2AR5Wjdss1hfBdUayV8scGE1Hiv01Wr8jtSyB6aa_T287zM5PQmGMqJ3QsZLshg_aem_BJ8VmkEd1Lg-dTclX3dIHg&post=asset%3Ae48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf#asset:e48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf|title=မော်ချီးဒေသကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးအထိ မြင့်တက်|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဖြစ်သူ ကိုဗညားက ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးမြို့ရှိ လူနေထူထပ်သော ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၂ ဦးအထိ တိုးလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0l6jpgj93yt|title=မော်ချီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူ ၃၀ ကျော်အထိမြင့်တက်လာ,|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဩဂုတ် ၁၉ ရက်မှာ ဗုံးထပ်ကြဲတာကြောင့် ပြည်သူ ၄ ယောက် ထိခိုက်မိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720258|title=မော်ချီးကို စစ်တပ်က ဗုံးထပ်ကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး ထိခိုက်|publisher=DVB Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> * [[၁၉ ဩဂုတ်]] - ကရင်နီပြည်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာသိမ်းယူထားတဲ့ [[ဒီးမော့ဆိုမြို့]]ကို ၁၆ ရက်ကြာထိုးစစ်ဆင်ပြီးတဲ့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် နေ့မှာ စစ်တပ်က အပြည့်အဝပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးလို့ ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/20/404761.html|title=စစ်တပ်က ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၀ ဩဂုတ်]] - ဩဂုတ် ၂၀ ရက်တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ပလောင်(တအာင်း) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA)နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP/SSA)တို့အား ပန်ဆန်းမြို့သို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ UWSA အစိုးရအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးဝန်ကြီး ကျောက်ကော်အန်းက တရုတ်ဖိအားပေးမှုများအကြောင်း ပြောပြခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်နောင် မည်သည့် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး အကူအညီများပေးတော့မည်မဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/22/404830.html|title=“ဝ” ထုတ်ပြောရတဲ့အထိ တရုတ်ဖိအား ဘယ်လောက်ကြီးနေလဲ|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် (၂၂) ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေး နှင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက် (၁၀) ချက်နှင့် အခြေခံမူ (၈) ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720834|title=ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု NUCC ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၇ ဩဂုတ်]] - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)  အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နဲ့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF) တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ဩဂုတ် ၂၇ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊​ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၉၂၂/၂၀၂၅ ဖြင့် မတရားအသင်းအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74232|title=မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခြင်း|publisher=MOI|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၂၀၂၅ ဖြင့်<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74230|title=အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာခြင်း|accessdate=28 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> အကြမ်းဖက်အုပ်စု အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721677|title=ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)ကို အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာ|publisher=DVB|accessdate=28 August 2025}}</ref><br /> == ၂၀၂၆ == === မတ် === * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/|website=Myanmar Now|date=2026-03-02|access-date=2026-03-02|language=en-US|last=ခင်ရီရီဇော်}}</ref><ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန…|access-date=2026-03-02|language=en}}</ref> * [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ|url=https://news-eleven.com/article/310463|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.dvb.no/post/749879|website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/|website=Myanmar Now|date=2026-03-11|access-date=2026-03-13|language=en-US|first=ဖဒူ|last=ထွန်းအောင်}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း -|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=en-US|first=လွတ်လပ်သော|last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/749677 |access-date=2026-03-10 |website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-10 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/ |date=2026-03-10 |language=en-US |last=Now |first=Myanmar |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> * ၁၁ မတ် - တနင်္သာရီတိုင်း၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဒပ်ကျေးရွာရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် တပ်မတော်၏၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရအောင် |date=2026-03-12 |title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/ |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * ၁၆ မတ် - [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ ဖလံပင်ကျေးရွာမှ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ|url=https://myaelattathan.com/news/23027/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=ကျော်ကြီး}}</ref><ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့|url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/|website=Maun|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=mmblogmaster}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနဲ့ ရှားစေးဖိုရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-19|access-date=2026-03-19|language=my}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> === ဧပြီ === * ၁၀ - တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News|date=2026-04-11|title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI|access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297|url-status=live|access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆|website=Mizzima}}</ref> * ၁၁ - ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မင်းတပ်မြို့အား စစ်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် အလုံး ၂၀ နှင့် မော်တော်ယာဉ် ၄ စီးတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref name=":2" /> * ၁၂ - ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်အစပ်ရှိ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်တပ်၏ လေးကေစခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ဘီဘီစီသို့ အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-04-12 |title=ဧပြီ ၁၂ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ်- ပြင်ဦးလွင်မှာ ရည်းစားဟောင်းက ဓားနဲ့ထိုးလို့ လက်ထပ်ခါနီး အမျိုးသမီးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x79k47rvvo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-19|access-date=2026-04-19|language=my}}</ref> * ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref><br /> ==ကိုးကား== {{Reflist|3}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] kk4sgmguy73chsqy68pejsf9xafaef2 0 247723 1027486 1026568 2026-04-24T19:23:23Z Mkant00 135890 1027486 wikitext text/x-wiki {{also|အတိုင်းဆတာအုံ}} [[File:Manhattan distance.svg|thumb|200px|[[ယူကလစ်ဒ် စပေ့စ်]]၏ အတိုင်းဆ(metric) ကိုသုံးသည့်အခါ ဤအမှတ်၂ခုကြား အကွာအဝေးသည် အစိမ်းမျဉ်းနှင့် ပြထားသည့်အတိုင်း <math>6 \sqrt{2} \approx 8.49</math> ဟု [[အာကာသ|ရပ်ဝန်း]]အတွင်း အတိုဆုံး လမ်းဖြောင့်ကို ရရှိ၏။ အနီ၊ အဝါ၊ အပြာတို့ဖြင့် ပြထားသည်မှာ တက္ကစီကားစပေ့စ် (taxicab space) ၏ အတိုင်းဆဖြင့် တွက်ထုတ်ထားသော အကွာအဝေးများ ဖြစ်ပြီး အလျား 12 ရှိ၏။]] သင်္ချာဘာသာရပ်တွင် '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဆိုသည်မှာ အစု (set) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အစုဝင်များ (elements) ကြား၌ အကွာအဝေး (distance)ဟူသော သဘောတရားတစ်ခုကို တွဲဖက်ထားသည်။ ထို အကွာအဝေးကို '''အတိုင်းဆ (metric)''' သို့မဟုတ် '''အကွာအဝေး ဖန်ရှင် (distance function)''' ဟုခေါ်သော ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြင့် တိုင်းတာသည်။{{sfn|Čech|1969|p=42}} အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်းများသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (mathematical analysis) နှင့် ဂျီဩမေတြီ (geometry) တို့ရှိ သဘောတရားများစွာကို လေ့လာရန်အတွက် ယေဘုယျကျသော မူဘောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ == အမည်ပေးမှု == အင်္ဂလိပ်စာလုံး metric မှ ဘာသာပြန်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းအင်္ဂလိပ်စာလုံးမှာလည်း ရှေး[[ဂရိဘာသာစကား|ဂရိ]]ဝေါဟာရ "metron" မှ ဆင်းသက်သည်။ ၎င်းသည် 'တိုင်းထွာမှု သို့မဟုတ် တိုင်းဆချက်' (a measure) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့် မြန်မာဘာသာဖြင့် 'အတိုင်းဆ' ဟု ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ <br> metric ကို တိုက်ရိုက်မွေးစား ပြောဆိုလျှင် ''မတ်ထရစ်'' ဟု ရေးနိုင်သကဲ့သို့ [[မြန်မာစာ]]၌ [[ရရစ်]]က "[[ရ]]"ဖြင့် ဗျည်းတွဲပြုကြောင်း<ref>မြန်မာနိုင်ငံ အထက်တန်း မြန်မာသဒ္ဒါ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း</ref>ကို အသုံးချခြင်းအားဖြင့် '''မတ်ထြစ်''' ဟုလည်း တူညီစွာ သဘောသက်ရောက်နိုင်၏။ == အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် == <math>X</math> သည် မည်သည့် အစု (set) မဆို ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် ပြည့်စုံသော ပုံဖော်မှု (mapping) <math>d:X\times X\rightarrow\mathbb{R}</math> ကို <math>X</math> အပေါ်ရှိ '''အတိုင်းဆ (metric)''' ဟု ခေါ်သည်။ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \chi\in X</math> အတွက်မဆို *(M1) <math>d(\varphi,\psi)\ge0</math> (အပေါင်းကိန်းဖြစ်မှု - Positivity) *(M2) <math>d(\varphi,\psi)=0</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ <math>\varphi=\psi</math> ဖြစ်သည် (တိကျသေချာမှု - Definiteness) *(M3) <math>d(\varphi,\psi)=d(\psi,\varphi)</math> (အချိုးညီမှု - Symmetry) *(M4) <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\chi)+d(\chi,\psi)</math> (တြိဂံ မညီမျှခြင်း - Triangle inequality) ဤကဲ့သို့ အတိုင်းဆ တပ်ဆင်ထားသော အစုစုံတွဲ <math>(X, d)</math> ကို '''အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (metric space)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်များကို အမှတ်များ (points) ဟုလည်း ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသည်။ ကိန်းဂဏန်း <math>d(\varphi,\psi)</math> သည် <math>\varphi</math> နှင့် <math>\psi</math> အမှတ်များကြားရှိ အကွာအဝေး (distance) ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အစု <math>X</math> တစ်ခုတည်းအပေါ်တွင် အတိုင်းဆ အများအပြားကို သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် အခြေခံ အမှတ်များအစု (underlying set of points) တူညီနေသော်လည်း အတိုင်းဆ <math>d</math> ပါရှိသော အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>(X, d)</math> နှင့် အတိုင်းဆ <math>d^{\prime}</math> ပါရှိသော အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>(X, d^{\prime})</math> တို့ကို ကွဲပြားခြားနားသော ရပ်ဝန်းများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ == ဥပမာများ (Examples) == *'''ကိန်းစစ်နှင့် ကိန်းထွေး ရပ်ဝန်းများ (Real and Complex Spaces):''' <math>\mathbb{R}</math> နှင့် <math>\mathbb{C}</math> တို့ပေါ်တွင် <math>d(x,y) := |x-y|</math> သည် အတိုင်းဆတစ်ခုဖြစ်သည် ။ *'''ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း (Euclidean Space):''' <math>\mathbb{R}^m</math> နှင့် <math>\mathbb{C}^m</math> တို့ပေါ်တွင် <math>x=(x_1,...,x_m)^\top</math> နှင့် <math>y=(y_1,...,y_m)^\top</math> အမှတ်များအတွက် ယူကလစ်ဒ် အတိုင်းဆ (Euclidean metric) ကို <math>d(x,y) := \left(\sum_{i=1}^m |x_i-y_i|^2\right)^{1/2}</math> ဟု သတ်မှတ်သည် ။ ယူကလစ်ဒ် ပြင်ညီ (2D Euclidean plane) တွင် ဤဖန်ရှင်သည် <math>d((x_1,y_1),(x_2,y_2))=\sqrt{(x_2-x_1)^2+(y_2-y_1)^2}</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ပိုက်သာဂိုရပ်စ် သီအိုရမ် (Pythagorean theorem) ကို အခြေခံ၍ အကွာအဝေး တွက်ချက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည် ။ *'''တက္ကစီကား ရပ်ဝန်း (Taxicab Space):''' တက္ကစီကား အတိုင်းဆ (Taxicab metric သို့မဟုတ် Manhattan distance) ကို <math>d((x_1,y_1),(x_2,y_2))=|x_2-x_1|+|y_2-y_1|</math> ဟု သတ်မှတ်သည် ။ ဤအတိုင်းဆသည် မြို့ပြလမ်းကွက်များကဲ့သို့ ထောင့်မှန်ကျသော လမ်းကြောင်းများအတိုင်း သွားလာရသည့် အကွာအဝေးကို တွက်ချက်ပေးသည် ။ *'''အကန့်အသတ်ရှိသော အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (Bounded Continuous Functions):''' <math>D \subset \mathbb{R}^m</math> အတွက် <math>BC(D)</math> သည် <math>D</math> ပေါ်ရှိ အကန့်အသတ်ရှိပြီး အဆက်မပြတ်ဖြစ်သော ဖန်ရှင်များ (bounded continuous functions) ၏ အစုဖြစ်သည် ။ ၎င်းအပေါ်တွင် စူပရီမမ် အတိုင်းဆ (supremum metric) ကို <math>d_\infty(\varphi, \psi) := \sup_{x \in D} |\varphi(x) - \psi(x)|</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ **'''အင်တီဂရယ် အတိုင်းဆ (Integral Metric):''' <math>-\infty < a < b < \infty</math> ဖြစ်သော အပိုင်းအခြား <math>[a,b]</math> အတွက် <math>BC([a,b])</math> ပေါ်တွင် <math>d_1(\varphi, \psi) := \int_a^b |\varphi(x) - \psi(x)| dx</math> သည် အခြားအတိုင်းဆတစ်ခုဖြစ်သည် ။ *'''တစ်ပိုင်းတစ်စ အတိုင်းဆ (Discrete Metric):''' မည်သည့် အစု <math>X</math> ပေါ်တွင်မဆို <math>\varphi \neq \psi</math> ဖြစ်လျှင် <math>d_{dis}(\varphi,\psi) := 1</math> ဖြစ်ပြီး <math>\varphi = \psi</math> ဖြစ်လျှင် <math>d_{dis}(\varphi,\psi) := 0</math> ဖြစ်စေသော ပုံဖော်မှုကို တစ်ပိုင်းတစ်စ အတိုင်းဆ (discrete metric) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ == အခြေခံ သတ္တိများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ သဘောတရားများ == အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း (Metric Space) တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အခြေခံသတ္တိများနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ သဘောတရားများ ပါဝင်သည် ။ === စတုဂံ မညီမျှခြင်း (Quadrilateral Inequality) === *အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> တစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် <math>\varphi, \psi, \varphi^{\prime}, \psi^{\prime} \in X</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ စတုဂံ မညီမျှခြင်းရှိသည် ။ <math display="block">|d(\varphi,\psi)-d(\varphi^{\prime},\psi^{\prime})|\le d(\varphi,\varphi^{\prime})+d(\psi,\psi^{\prime})</math> '''သက်သေပြချက် (Proof):'''(M4) တြိဂံ မညီမျှခြင်း (triangle inequality) အရ <math>d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\varphi^{\prime})+d(\varphi^{\prime},\psi^{\prime})+d(\psi^{\prime},\psi)</math> ဖြစ်သည် ။ ၎င်းမှ (M3) အချိုးညီခြင်း (symmetry) ဂုဏ်သတ္တိကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် <math>d(\varphi,\psi)-d(\varphi^{\prime},\psi^{\prime})\le d(\varphi,\varphi^{\prime})+d(\psi,\psi^{\prime})</math> ကို ရရှိသည် ။ ထိုနည်းတူစွာ <math>d(\varphi^{\prime},\psi^{\prime})-d(\varphi,\psi)\le d(\varphi,\varphi^{\prime})+d(\psi,\psi^{\prime})</math> ကို ရနိုင်သည် ။ □ === စက်လုံးများ (Balls) === အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုဝင်တစ်ခုဖြစ်သော <math>\varphi</math> နှင့် <math>r>0</math> တို့အတွက် *အစု <math>B(\varphi;r):=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)<r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အဖွင့်စက်လုံး (open ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ *အစု <math>B[\varphi;r]:=\{\psi\in X:d(\varphi,\psi)\le r\}</math> ကို <math>\varphi</math> ဗဟိုပြု၍ အချင်းဝက် <math>r</math> ရှိသော '''အပိတ်စက်လုံး (closed ball)''' ဟု ခေါ်သည် ။ === အဖွင့်စု (Open Sets) === *အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> ၏ အစုပိုင်း <math>U</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>\varphi\in U</math> အတွက်မဆို <math>B(\varphi;r)\subset U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>r>0</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထို <math>U</math> ကို '''အဖွင့်စု (open set)''' ဟု ခေါ်သည် ။ *အဖွင့်စက်လုံးများသည် အဖွင့်စုများ ဖြစ်ကြသည် ။ '''သက်သေပြချက် (Proof):''' <math>\varphi\in B(f;r)</math> ဖြစ်သည်ဆိုပါစို့ ။ ထိုအခါ <math>\rho:=r-d(f,\varphi)>0</math> ဖြစ်ပြီး မည်သည့် <math>\psi\in B(\varphi;\rho)</math> အတွက်မဆို တြိဂံ မညီမျှခြင်းအရ <math>d(f,\psi)\le d(f,\varphi)+d(\varphi,\psi)<d(f,\varphi)+\rho=r</math> ဖြစ်သည် ။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>\psi\in B(f;r)</math> ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>B(\varphi;\rho)\subset B(f;r)</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည် ။ □ *အတိုင်းဆ ရပ်ဝန်း <math>X</math> နှင့် ဗလာအစု (empty set) တို့သည် အဖွင့်စုများ ဖြစ်ကြသည် ။ အဖွင့်စုများ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection of finitely many open sets) သည် အဖွင့်စုသာ ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof):'''ပထမအဆိုမှာ သိသာသည် ။ <math>U_{1},...,U_{n}</math> တို့သည် အဖွင့်စုများဖြစ်ပြီး <math>\varphi\in U:=\bigcap_{i=1}^{n}U_{i}</math> ဖြစ်သည်ဆိုပါစို့ ။ ထို <math>\varphi</math> သည် <math>U_{i}</math> တစ်ခုစီတိုင်းတွင် ပါဝင်သည် ။ ထို့ကြောင့် <math>i=1,...,n</math> အတွက် <math>B(\varphi;r_{i})\subset U_{i}</math> ဖြစ်စေမည့် <math>r_{i}>0</math> တစ်ခု တည်ရှိသည် ။ <math>r:=\min_{i=1,...,n}r_{i}</math> ဟု သတ်မှတ်လိုက်လျှင် <math>B(\varphi;r)\subset U</math> ဖြစ်လာသည် ။ □ *မည်မျှပင်များပြားစေကာမူ အဖွင့်စုများအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်စု (union of arbitrarily many open sets) သည် အဖွင့်စုသာ ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက် (Proof):'''<math>U_{i}</math>, <math>i\in I</math> တို့သည် အဖွင့်စုများဖြစ်ပြီး <math>\varphi\in U:=\bigcup_{i\in I}U_{i}</math> ဖြစ်လျှင် <math>\varphi</math> သည် အချို့သော <math>U_{i}</math> တွင် ပါဝင်သည် ။ ထို့ကြောင့် <math>B(\varphi;r)\subset U_{i}\subset U</math> ဖြစ်စေမည့် <math>r>0</math> တစ်ခု တည်ရှိသည် ။ □ == အကိုးအကား == {{reflist}} [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category:သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} 9s9bwx4d7o08zs4v9h7axg6kpbjo214 0 253873 1027527 1027313 2026-04-25T07:16:11Z Ninjastrikers 22896 Restored revision 821066 by [[Special:Contributions/ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|talk]]) (TwinkleGlobal) 1027527 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} ရန်မန်မင်းသည် ရန်ပေါင်မင်း၏သားတော်ဖြစ်သည်။ ဒွတ္တဘောင်မင်း၏ မြစ်တော်ဖြစ်သည်။ ရန်မန်မင်းသည် သက်တော် ၃၀တွင် ထီးဖြူဆောင်းကာ သားမှီးယှက်နဲ့ သန်လျက်ကို ကိုင်၍ သရေခေတ္တရာပြည်၏ မင်းအဖြစ်သို့နန်းတက်သည်။ ရန်မန်မင်း လက်ထက်တွင် တိုင်းပြည်သည် စည်ပင်ဝဖြိုးသာယာလေသည်။ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဆက်လက်ထွန်းကား ကာ အခြားနိုင်ငံများထိပါ ပျံနှံခဲ့သည်။ သာကီဝင်မင်းမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသောသရေခတ္တရာမင်းတို့သည် နယ်မြေများပိုမိုပိုင်ဆိုင်လာလေသည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} 0p4dqni3h4wyebgta6nb06fklm8eaeb 0 257642 1027464 1024237 2026-04-24T15:16:36Z Salai Rungtoi 22844 /* အဓိက ဖြစ်ရပ်များ */ 1027464 wikitext text/x-wiki {{more citations needed}} {{Infobox bilateral relations | title = မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး | party1 = မြန်မာနိုင်ငံ | party2 = ထိုင်းနိုင်ငံ | map = Burma Thailand Locator.png | filetype = | size = | mission1 = | mission2 = | envoytitle1 = | envoy1 = | envoytitle2 = | envoy2 = }} [[File:สถานทูตพม่า ถนนสาทร Burmese Embassy, Bangkok, Sathon Rd.jpg|thumb|[[ဘန်ကောက်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံး]] '''မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နှစ်နိုင်ငံအကြား သမိုင်းတလျောက်နှင့် လတ်တလော ဆက်ဆံရေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် သံရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။<ref>[http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html Burmese embassy in Bangkok] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101234400/http://www.mofa.gov.mm/myanmarmissions/thailand.html |date=2011-01-01 }}</ref><ref>[http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 Thai embassy in Burma] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928133418/http://www.mfa.go.th/web/1324.php?depid=225 |date=2011-09-28 }}</ref> မြန်မာနှင့် ထိုင်း ဆက်ဆံရေးသည် စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးများတွင် အဓိကဖြစ်သည်။ == နိုင်ငံ နှိုင်းယှဉ်ချက် == {| class="wikitable" |+ !တရားဝင် အမည် !'''ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်''' !'''ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ''' |- !ယေဘုယျအမည် ![[မြန်မာနိုင်ငံ]] ![[ထိုင်းနိုင်ငံ]] |- ! style="text-align:left" |အလံ | style="text-align:center" |{{Flagicon|Myanmar|size=175px}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Thailand|size=175px}} |- ! style="text-align:left" |နိုင်ငံတော် တံဆိပ် | style="text-align:center" |[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|190x190px]] | style="text-align:center" |[[File:Emblem of Thailand.svg|150x150px]] |- ! {{left|[[နိုင်ငံတော်သီချင်း]]}} |''[[ကမ္ဘာမကျေ]]'' |''[[ဖလင်း ချတ်]]'' |- ! style="text-align:left" |[[လူဦးရေအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ]] |၅၄,၂၀၅,၀၀၀ |၇၀,၁၇၁,၀၀၀ |- ! style="text-align:left" |[[ဧရိယာအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|ဧရိယာ]] |{{convert|676578|km2|sqmi}} |{{convert|513115|km2|sqmi}} |- ! style="text-align:left" |[[လူဦးရေ သိပ်သည်းမှုအလိုက် နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေဒေသများ စာရင်း|လူဦးရေ သိပ်သည်းမှု]] |81/km² (365.2/sq mi) |126/km² (261.6/sq mi) |- ! style="text-align:left" |[[နိုင်ငံအလိုက် အချိန်ဇုန်များ စာရင်း|အချိန်ဇုန်များ]] |၆ |၇ |- ! style="text-align:left" |မြို့တော် '''နှင့် အကြီးဆုံးမြို့''' |[[နေပြည်တော်မြို့]] – 723,000 (1,160,242 Metro) |[[ဘန်ကောက်မြို့]] – 8,305,218 (10,696,258 Metro) |- ! style="text-align:left" |အစိုးရ |[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[သမ္မတစနစ်]] |[[တစ်ပြည်ထောင်နိုင်ငံ|တစ်ပြည်ထောင်]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်]] |- ! style="text-align:left" |ပထမဆုံးခေါင်းဆောင် |[[စဝ်ရွှေသိုက်]] |[[:en:Phraya Manopakorn Nitithada|Phraya Manopakorn Nititada]] |- ! style="text-align:left" |လက်ရှိ ခေါင်းဆောင် |[[မင်းအောင်လှိုင်]] |[[ဆေထာ ထဝီဆင်]] |- ! style="text-align:left" |[[ရုံးသုံးဘာသာစကား]] |[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] |[[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] |- ! style="text-align:left" |အဓိက ကိုးကွယ်မှု |{{ublist|item_style=white-space:nowrap;| ၈၇.၉% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]<ref>{{cite web|title=Myanmar's Constitution of 2008|url=https://constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en|website=constituteproject.org|access-date=29 October 2017}}</ref> | ၆.၂% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]] | ၄.၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]] | ၁.၆% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု|အခြား]]<ref>{{cite web |title=The 2014 Myanmar Population and Housing Census- The Union Report: Religion |url=https://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |website=myanmar.unfpa.org |publisher=Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR |access-date=3 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180329011235/http://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf |archive-date=29 March 2018 |url-status=dead }}</ref>}} |{{ublist|item_style=white-space:nowrap;|၉၀% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]]|၅% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]]|၂% [[ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]]|၁% ဘာသာမဲ့|၁% မသိရှိရ}} |- ! style="text-align:left" |တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ | * ၆၈% [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] * ၉% [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] * ၇% [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] * ၄% [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] * ၃% [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]] * ၂% [[ဗမာအိန္ဒိယလူမျိုး|အိန္ဒိယ]] * ၂% [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] * ၅% [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|အခြား]] | * ၈၀% [[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း]] **၃၇% ထိုင်း (အလယ်ထိုင်း) **၂၅% [[အီသန် လူမျိုး|ထိုင်းလာအို (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]] **၈% [[ယွမ်လူမျိုး|လန်န (မြောက်ပိုင်းထိုင်း)]] **၈% [[တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|ဒန်ဘရို (တောင်ပိုင်းထိုင်း)]] **၂% (အနောက်ပိုင်းထိုင်း) * ၁၂% [[ထိုင်းတရုတ်လူမျိုး]] * ၄% [[ခမာလူမျိုး|ခမာ]] * ၄% [[ထိုင်းမလေးလူမျိုး|မလေး]] |- ! colspan="3" style="text-align:left" |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|(nominal, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း)}} |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal)|စုစုပေါင်း]]''}} |$74.861 billion |$548.890 billion |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (nominal) per capita|per capita]]''}} |$၁,၃၈၁ |$၇,၈၁၂ |- ! colspan="3" style="text-align:left" |[[စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်|ဂျီဒီပီ]] {{nobold|([[ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား ကွာခြားမှုနှုန်း|PPP, ၂၀၂၃ ခန့်မှန်း]])}} |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP)|စုစုပေါင်း]]''}} |$277.767 billion |$1.644 trillion |- ! style="text-align:left" | * {{nobold|''[[:en:List of countries by GDP (PPP) per capita|per capita]]''}} |$၅,၁၂၄ |$၂၃,၄၀၁ |- ! style="text-align:left" |[[:en:List of countries by HDI|HDI]] {{nobold|(၂၀၂၃)}} | style="background:#00cc00;" |၀.၅၈၅ | style="background:#00cc00;" |၀.၈၀၀ |- ! style="text-align:left" |[[:en:List of countries by Gini coefficient|Gini]] {{nobold|(၂၀၂၃)}} | style="background:#ffcc00;" |၃၀.၇ | style="background:#ffcc00;" |၃၅.၀ |} ==စစ်ရေးသမိုင်းကြောင်း== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲများ}} ===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၄၇-၁၅၄၉)=== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၄၇-၄၉)}} ၁၅၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသော မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်သည် မြန်မာ ပဲခူးဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား အယုဒ္ဓယ တို့အကြား နှစ်ရှည်စစ်ပွဲများစွာ၏ ပထမဆုံး စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူဘုရင် [[တပင်ရွှေထီး]]သည် ဘုရားသုံးဆူကို ဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံကို ကျူးကျော်ရာမှ စစ်စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ စစ်ပွဲတွင် ပေါ်တူဂီ ကြေးစားစစ်သားများ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မိဖုရား သူရိယောဒယ သည် တိုက်ဆင်ပေါ်တွင် ကျဆုံးခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]တွင် အထင်ရှားဆုံး စစ်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |title=Amphetamine Trade Between Burma and Thailand |access-date=2011-01-05 |archive-date=2017-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170316200016/http://www1.american.edu/ted/ice/amphetamine.htm |url-status=dead }}</ref> ===မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅)=== {{main|မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ် (၁၅၉၄-၁၆၀၅)}} မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅) သည် ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား သိမ်းပိုက်လက်စားချေရန် ကြိုးပမ်းရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ ယိုးဒယား ဘုရင် [[နရဲစွမ်]] သည် မြန်မာအား သိမ်းပိုက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး [[တနင်္သာရီမြို့|တနင်္သာရီ]]နှင့် [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]တို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]]သို့ ချီတက်ခဲ့သည်။ မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (ကုန်းဘာင်မင်းဆက်ခေတ်) ။[[၁၇၅၂]] ခုနှစ်တွင် [[အလောင်းဘုရား]]သည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို ထူထောင်ပြီး [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|တတိယမြန်မာအင်ပါယာ]]ကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် [[မြေဒူးမင်း]]တရားကြီးက [[အယုဒ္ဓယ|အယုဓျာ]]နိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုက [[ထိုင်းယဉ်ကျေးမှု]]အပေါ်အတော်လွှမ်းမိုးစေခဲ့သည်။ ==ခေတ်ပေါ် နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင်း== ===လက်ရှိ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး=== ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင် [[မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ]]၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |work=Channel NewsAsia |title=Myanmar army chief honoured by Thailand despite Rohingya crisis |date=16 February 2018 |agency=Agence France-Presse. |access-date=16 February 2018 |archive-date=16 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 |url-status=live |accessdate=11 May 2024 |archivedate=16 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180216130402/https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/myanmar-army-chief-honoured-by-thailand-despite-rohingya-crisis-9966212 }}</ref> ===ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၂၁ ဆူပူအုံကြွမှု=== ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများကြောင့် [[၂၀၂၀-၂၁ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web| url = https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| title = Thai marchers link their democracy cause to Myanmar protests - ABC News| website = [[ABC News]]| access-date = 2021-07-22| archive-date = 2021-07-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054422/https://abcnews.go.com/International/wireStory/thai-marchers-link-democracy-myanmar-protests-76166002| url-status = live}}</ref> သို့သော် ထိုင်းဆန္ဒပြသူများအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာဆန္ဒပြသူများသည် ဖိနှိပ်နှိမ်နင်းမှုများ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|title = Thailand protests: Thousands join huge rally demanding reforms|work = BBC News|date = 19 September 2020|access-date = 22 July 2021|archive-date = 19 September 2020|archive-url = https://web.archive.org/web/20200919183532/https://www.bbc.com/news/world-asia-54217284|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|title=Thai protesters clash with police as Covid-19 cases continue to surge|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://edition.cnn.com/2021/07/19/asia/thailand-protests-covid-intl-hnk/index.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|title = Myanmar coup: Generals celebrated amid global fury over massacre|work = BBC News|date = 28 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722060349/https://www.bbc.com/news/world-asia-56547381|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|title = Days of Killings and Defiance in Myanmar, with Neither Side Relenting|newspaper = The New York Times|date = 14 March 2021|last1 = Paddock|first1 = Richard C.|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.nytimes.com/2021/03/14/world/asia/myanmar-protests-killings.html|url-status = live}}</ref> ထိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးဆောင်သော ထိုင်းအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း [[တပ်မတော်]]က အာဏာထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|url = https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|title = Prayut denies helping Tatmadaw|newspaper = Bangkok Post|access-date = 2021-07-22|archive-date = 2022-03-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20220327200301/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2088007/prayut-denies-helping-tatmadaw|url-status = live}}</ref> တချိန်တည်းမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံမှုများစွာ ရှိခဲ့ကာ နယ်စပ်ပြဿနာများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားမှုအတွက် ပူပန်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|title=Thai PM Promises to Respect Human Rights of People Fleeing Myanmar Violence|access-date=2021-07-22|archive-date=2021-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/respect-03292021175747.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|title = Desperate Burmese refugees flee to Thailand and India to escape crisis|website = [[TheGuardian.com]]|date = 3 April 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.theguardian.com/world/2021/apr/03/desperate-burmese-refugees-flee-to-thailand-and-india-to-escape-crisis|url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|title = Thailand denies forcing back Myanmar refugees blocked at border|newspaper = Reuters|date = 29 March 2021|access-date = 22 July 2021|archive-date = 22 July 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210722054425/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-karen-idUSKBN2BL1JY|url-status = live}}</ref> အထူးသဖြင့် [[အာဆီယံ]]နှင့် ပတ်သက်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ ရွေးချယ်မှုများတွင် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]]သည် စစ်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Thai PM and Myanmar junta chief stay engaged via back channels |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Thai-PM-and-Myanmar-junta-chief-stay-engaged-via-back-channels |work=Nikkei Asia |last=Macan-Markar |first=Marwaan |date=12 May 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |title=Myanmar's democratic struggle at stake in Thailand's election |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |access-date=2023-03-26 |website=Al Jazeera |language=en |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326071248/https://www.aljazeera.com/news/2023/3/21/myanmars-democratic-struggle-at-stake-in-thailands-election |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မြန်မာလေတပ်သည် ထိုင်းလေပိုင်နက်ကို ကျူးကျော်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသောအခါ ထိုင်းကာကွယ်ရေးသံမှူးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရာယွတ်က ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ကြီးကြီးမားမားကိစ္စမဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thailand scrambles fighters after Myanmar jet airspace breach |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-scrambles-fighters-after-myanmar-jet-airspace-breach-2022-07-01/ |date=1 July 2022 |work=Reuters |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ထိုင်းအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် [[ဆေထာ ထဝီဆင်]] သည် တပ်မတော်၏ [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]]ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစုအဖွဲ့များအားလုံးကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းကြောင်းပေါ်၌ ဆက်လက်ရှိနေစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Thailand pledges support of National Ceasefire Agreement in Myanmar |url=https://www.thaipbsworld.com/thailand-pledges-support-of-national-ceasefire-agreement-in-myanmar/ |work=Thai PBS World |date=16 October 2023 |language=en}}</ref> == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == * ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသော မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်များ ပေးအပ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/26/404987.html|title=မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ ထိုင်းအစိုးရ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့် ပြု|publisher=The Irrawaddy|accessdate=27 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68ad8865ffdcb3b2de018400|title=ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မြန်မာဒုက္ခသည် ၄၂၀၀၀ ကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးရန် ထိုင်းအစိုးရ စီစဉ်နေ|publisher=Narinjara|accessdate=27 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/08/%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%90%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ဒုက္ခသည်များကို တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရအစည်းအဝေး၌ အတည်ပြု|publisher=Karen Information Center|accessdate=27 August 2025}}</ref>ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်ရှည်လများ နေထိုင်နေကြသော မြန်မာစစ်ဘေးဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုမည့် ထိုင်းအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာအေဂျင်စီ (UNHCR) က ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721444|title=မြန်မာဒုက္ခသည်များကို ထိုင်းအစိုးရက အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုသည့်အပေါ် ကုလကြိုဆို|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> * ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း ၃ ဧပြီလ ၂၀၂၆ ရက်စွဲဖြင့် သဝဏ်လွှာပေးပို့ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow ထံမှ ဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81444 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow သည် နေပြည်တော်သို့ ဧပြီ ၂၁-၂၂ အလုပ်ခရီးသွားရောက်ပြီး၊ သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81980 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ (ယခင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး) တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၊ ကောင်စီဝင် ဦးသန်းဆွေ ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား လက်ခံတွေ့ဆုံ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81988 |access-date=2026-04-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နှစ်နိုင်ငံကြား သံတမန် အဆက်အသွယ် == {| class="wikitable" |+ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးများ ! !သံအမတ်ကြီး !တာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလ !ရက်ပေါင်း !ခန့်အပ်သူ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |ဦး[[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ချစ်ဆွေ]] |၁၈ ဇွန် ၂၀၂၂ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ |{{Age in years and days|2022|6|18|2025|1|31}} | rowspan="2" |ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် | |- |၂။ |ဦး[[ဇော်ဇော်စိုး]] |၂၅ မတ် ၂၀၂၅ - လက်ရှိ |{{Age in years and days|2025|3|25}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/68755|title=ဦးဇော်ဇော်စိုးအား ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025-6-8|date=2025-3-25|year=2025|month=3}}</ref> |} ==ကိုးကား== {{Reflist}} ==ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်== * {{cite web |url=https://www.thefreelibrary.com/Thai-Myanmar+relations+returning+to+normal%2c+Thaksin+says.-a076143572 |title=Thai-Myanmar relations returning to normal, Thaksin says |author=<!-- Staff writer --> |date=20 June 2001 |publisher=[[Kyodo News International]] |via=[[The Free Library]]}} * [https://fall.law.fsu.edu/collection/LimitsinSeas/IBS063.pdf International Boundary Study No. 63 – February 1, 1966 Burma – Thailand Boundary] {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး}} [[Category:မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး | ]] [[Category: မြန်မာနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|ထိုင်း]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ]] bdkkan2cdv6ym2h3cevygov6e6clxkh 0 270053 1027495 876095 2026-04-24T23:10:05Z Vanguard Man 141237 Logo Updated 1027495 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport||name=ဆူကာနို-ဟာတာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်|nativename={{small|{{nobold|{{lang|id|Bandar Udara Internasional Soekarno–Hatta}}}}}}|image=ဖိုင်:Soekarno–Hatta_International_Airport_Logo.png|image2=Soekarno-Hatta Airport aerial view.jpg|image-width=250|image2-width=250|caption2=|location=[[Tangerang]], [[Banten]], Indonesia|hub={{ubl|class=nowrap | [[Batik Air]] | [[Citilink]] | [[Garuda Indonesia]] | [[Indonesia AirAsia]] | [[Lion Air]] | [[NAM Air]] | [[Pelita Air]] | [[Sriwijaya Air]] | [[Super Air Jet]] | [[TransNusa]]}}|elevation-m=10|metric-elev=|pushpin_label='''CGK'''/WIII|r1-length-f=12,008|r1-surface=Concrete|metric-rwy=|IATA=CGK|ICAO=WIII|WMO=96749|type=Public|owner=[[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ အစိုးရ]]|operator=InJourney Airports|city-served=[[Jakarta metropolitan area]]|opened={{start date and age|df=y|1985|5|1|p=y}}|elevation-f=32|coordinates={{coord|6|07|32|S|106|39|21|E|region:ID-BT|display=it}}|website=[https://soekarnohatta-airport.co.id/ soekarnohatta-airport.co.id]|image_map=|image_map_caption=|pushpin_map=Indonesia Java|pushpin_map_caption=Location in [[Indonesia]]|r1-number=07R/25L|r1-length-m=3,660|r2-number=07L/25R|r2-length-f=11,811|r2-length-m=3,600|r2-surface=Asphalt concrete|r3-number=06/24|r3-length-f=9,843|r3-length-m=3,000|r3-surface=Asphalt concrete|stat-year=2023|stat1-header=Passengers|stat1-data=49,080,532 <ref name="PANYNY">{{Cite web|url=https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR_2023.pdf/|title=Annual Traffic Report 2023 Port Authority of New Jersey and New York|website=www.panynj.gov|access-date=13 January 2025|archive-date=7 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507053714/https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR_2023.pdf}}</ref>|stat2-header=Aircraft movements|stat2-data=348,088 <ref name="PANYNY" />|stat3-header=Cargo (metric tonnes)|stat3-data=578,621<ref name="PANYNY" />|stat4-header=Economic & social impact|stat4-data={{nowrap|$5.1 billion & 705 thousand<ref name=CGK_ESI>{{cite web |url=http://www.ecquants.com/2012_CGK.aspx |title=Soekarno–Hatta International airport – Economic and social impacts |publisher=Ecquants |access-date=14 September 2013 |archive-date=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923233332/http://www.ecquants.com/2012_CGK.aspx |url-status=live }}</ref><!--end nowrap:-->}}|footnotes=Source: [[List of the busiest airports in Indonesia]],<ref>{{Cite web|url=http://www.angkasapura2.co.id/en/informasi/berita-detail/bandara-changi-terbaik-soetta-berkembang-pesat-1240|title=Bandara Changi Terbaik, Soetta Berkembang Pesat – PT Angkasa Pura II|last=(Persero)|first=PT Angkasa Pura II|website=www.angkasapura2.co.id|access-date=18 March 2017|archive-date=28 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328083119/https://www.angkasapura2.co.id/en/informasi/berita-detail/bandara-changi-terbaik-soetta-berkembang-pesat-1240|url-status=live}}</ref> Passenger and aircraft movements from [[Airports Council International|ACI]]<ref name="stats">{{cite web|url=http://www.aci.aero/media/afc782a2-a258-4c49-a700-fea9047d15fb/News/Releases/2013/PR_260313_Prelim_2012_World_Traffic_Rankings-final_pdf|title=Preliminary 2012 World Airport Traffic and Rankings|publisher=Airports Council International|date=26 March 2013|access-date=28 March 2013|archive-date=17 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517091127/http://www.aci.aero/media/afc782a2-a258-4c49-a700-fea9047d15fb/News/Releases/2013/PR_260313_Prelim_2012_World_Traffic_Rankings-final_pdf|url-status=live}}</ref> <br />Cargo from Angkasa Pura II Airports Company<ref>{{cite web|url=http://www.angkasapura2.co.id/commercial/?CdAirport=CGK|title=Halaman Tidak Ditemukan – PT Angkasa Pura II|author=PT Angkasa Pura II (Persero)|work=PT Angkasa Pura II (Persero)|access-date=18 August 2015|archive-date=27 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170627232858/http://www.angkasapura2.co.id/commercial/?CdAirport=CGK|url-status=dead}}</ref>|focus_city=|timezone=[[Western Indonesian Time|WIB]]|utc=[[UTC+07:00]]}} [[ဖိုင်:WIII_Layout.svg|thumb|Airport layout]] '''ဆူကာနို-ဟာတာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်''' ([[အင်ဒိုနီးရှားဘာသာစကား|အင်ဒိုနီးရှား]]- Bandar Udara Internasional Soekarno–Hatta; IATA: CGK, ICAO: WIII) ကို SHIA သို့မဟုတ် Soetta ဟု အတိုကောက်ခေါ်ဝေါ်ပြီး၊ ယခင်က ဥပဒေအရ ဂျာကာတာ စန်ကာရင် လေဆိပ် (အင်ဒိုနီးရှား- Bandar Udara Jakarta Cengkareng, ထို့ကြောင့် IATA သတ်မှတ်ချက် "CGK") ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ [[ဂျားဗားကျွန်း|ဂျာဗားကျွန်း]]ပေါ်ရှိ [[ဂျကာတာမြို့|ဂျာကာတာ]] မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဧရိယာကို အဓိကဝန်ဆောင်မှုပေးသော လေဆိပ်ဖြစ်သည်။ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၏ ပထမဆုံးသမ္မတ [[ဆူကာနို]] (၁၉၀၁-၁၉၇၀) နှင့် ဒုတိယသမ္မတ မိုဟာမက် ဟာတာ (၁၉၀၂-၁၉၈၀) တို့၏ အမည်များကို ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤလေဆိပ်သည် တန်ဂါရန် (Tangerang) ရှိ ဘန်ဒါ (Benda) နှင့် အနောက်ဂျာကာတာ (West Jakarta) ရှိ စန်ကာရင် (Cengkareng) တို့တွင် တည်ရှိပြီး ဗဟိုဂျာကာတာ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ Skytrax ၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးလေဆိပ်စာရင်းတွင် Soetta သည် ၂၈ ခုမြောက် အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။<ref>{{Cite web|title=World’s Top 100 Airports 2024|url=https://www.worldairportawards.com/worlds-top-100-airports-2024/|access-date=2025-05-21|website=SKYTRAX|language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကိန်းဂဏန်းများအရ လေဆိပ်ကောင်စီ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ (Airports Council International) က Soetta သည် ခရီးသည် ၄၉.၀၈ သန်းကို ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် စင်္ကာပူ၏ [[စင်ကာပူ ချန်ဂီလေဆိပ်|ချန်ဂီလေဆိပ်]] (Changi Airport) နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ [[သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ်]] (Suvarnabhumi Airport) တို့နောက် တတိယမြောက် အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=12 April 2024|title=Air Traffic Report 2023|url=https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR_2023.pdf|access-date=13 January 2025|website=Ports Authority of NY and NJ}}</ref> သို့သော်လည်း ဒေသတွင်းလေဆိပ်အာဏာပိုင် PT Angkasa Pura (InJourney Airports) က ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွက် ခရီးသည် ၅၄.၈ သန်း ဟူသော ပိုမိုများပြားသည့် ကိန်းဂဏန်းကို ပေးခဲ့ပြီး Soetta ကို စင်္ကာပူ၏ ချန်ဂီ (၅၈.၉ သန်း) နောက်တွင်ထားရှိကာ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သုဝဏ္ဏဘူမိလေဆိပ် (၅၁.၆၉ သန်း) ထက် ပိုများကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွက် Soetta သည် OAG ၏ အချက်အလက်များအရ ထိုင်ခုံ ၃၉,၃၂၇,၇၇၀ ခုံဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ဒုတိယမြောက် အလုပ်အများဆုံးလေဆိပ် (ခရီးသည်ထိုင်ခုံအရေအတွက်အရ) ဖြစ်ခဲ့ပြီး စင်္ကာပူ၏ ချန်ဂီ (၄၁,၅၃၀,၃၀၉ ခုံ) နောက်တွင် ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web|title=Busiest Airports in the World 2024 {{!}} OAG|url=https://www.oag.com/busiest-airports-world-2024?utm_campaign=5681076-Busiest%20Airports%202024&utm_content=321975052&utm_medium=social&utm_source=twitter&hss_channel=tw-41229126|access-date=2025-01-20|website=www.oag.com|language=en}}</ref> ဤလေဆိပ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် လေယာဉ်အစီးရေ ၃၄၈,၀၈၈ စီးကို ဝန်ဆောင်မှုပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Air Traffic Report 2023|url=https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR2023.pdf|access-date=20 January 2025|website=Port Authority of New York and New Jersey}}{{Dead link|date=June 2025 }}</ref><ref>{{Cite web|last=Indonesia|first=Badan Pusat Statistik|title=Jumlah Penumpang Pesawat di Bandara Utama - Tabel Statistik|url=https://www.bps.go.id/id/statistics-table/2/NjYjMg==/jumlah-penumpang-pesawat-di-bandara-utama.html|access-date=2025-01-13|website=www.bps.go.id|language=id}}</ref> == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ လေဆိပ်များ]] 0xg0wtor5tjcum86mnszuol61p4r4qh 0 270219 1027583 960582 2026-04-25T11:28:36Z Salai Rungtoi 22844 /* ကိုးကား */ 1027583 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်းစစ်မြေပြင်]] | image = | caption = | date = ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ - ''လက်ရှိ'' | place = [[ချင်းပြည်နယ်]] | result = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] ** {{army|MYA}} *** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | combatant2 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းညီနောင်]]<br/> *{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * ယောတပ်မတော် | commander1 = မသိရှိရ | commander2 = မသိရှိရ | units1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] * {{army|MYA}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]] | units2 = * {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|CNO-CNDF_Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ PDF များ | strength1 = ၄၀၀+ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = | casualties2 = | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်းတိုင်းရင်းသား]] အဖွဲ့အစည်းအများအပြားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[ချင်းညီနောင်]]က ၎င်းတို့လှုပ်ရှားနေသော ဒေသများကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် '''ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေး''' ({{lang-en|Operation Chin Brotherhood}}) ဟု အတိုကောက်အားဖြင့် '''Operation CB''' ဟုခေါ်သည့် စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးကို ချင်းလူမျိုးမဟုတ်သည့် အဖွဲ့အစည်းအများအပြား၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်အခြေပြု [[အာရက္ခတပ်တော်]] (Arakan Army) နှင့် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]အခြေပြု ယောတပ်မတော်တို့က ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သည်။ ထိုးစစ်များအတွင်း ချင်းညီနောင်က [[မတူပီမြို့|မတူပီ]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]]၊ [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]]နှင့် [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] မြို့ငါးမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပသည်။ ==စစ်ဆင်ရေးများ မစတင်မီ== ချင်းညီနောင်သည် Operation CB စစ်ဆင်ရေးမစတင်မီတွင် အခြားစစ်ဆင်ရေးအချို့ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]ရှိ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော [[ကျင်ဒွေးမြို့]]ကို ခရစ္စမတ်အမီသိမ်းပိုက်ရန် စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Chin Anti-Regime Groups Target Town Despite Myanmar Junta Reinforcements |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html |date=April 30, 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်မြှင့်တင်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်သည် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်ဒွေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=As Myawaddy Made Headlines, Myanmar's Resistance Took Bigger Prize: Kyindwe |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/as-myawaddy-made-headlines-myanmars-resistance-took-bigger-prize-kyindwe.html |date=May 2, 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းညီနောင်သည် မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[တီးတိန်မြို့]]ဘက်သို့ ဆက်လက်ချီတက်ခဲ့သည်။ မြို့တွင်းနေရာအချို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ဆင်ရေးမှာ ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး ချင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ နှစ်ဖက်စလုံး မြို့တွင်းတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Junta and Chin Resistance Forces Share Control Over Tedim Town |url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-and-chin-resistance-forces-share-control-over-tedim-town |date=June 13, 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> ==ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေး== ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်၊ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မကွေးတိုင်းအခြေစိုက် ယောတပ်မတော် (Yaw Army) တို့သည် မတူပီမြို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့ပြီး ၄ ရက်အကြာတွင် တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=15 June 2024 |title=Operation Chin Brotherhood Sees Swift Success Against Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/operation-chin-brotherhood-sees-swift-success-against-myanmar-junta-troops.html |access-date=16 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ကြေညာပြီးမကြာမီတွင် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က အာရက္ခတပ်တော်အား ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် ထုတ်ပြန်တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=The Chin Council asked the AA not to conduct military operations in Chin State |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chinland-aa-control-06112024141836.html |date=11 June 2024 |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> သို့သော်လည်း စစ်ဆင်ရေးမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ချင်းညီနောင် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မတူပီအပြင်ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းစခန်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Chin Brotherhood Alliance on the Path towards Liberating Southern Chin State from Junta control |url=https://www.bnionline.net/en/news/chin-brotherhood-alliance-path-towards-liberating-southern-chin-state-junta-control |date=19 June 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> နောက်ဆုံးစခန်းဆီသို့ ချီတက်စဉ် ချင်းညီနောင် နှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် တို့အကြား ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Two Fighters Killed as Rival Myanmar Resistance Groups Clash in Chin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-fighters-killed-as-rival-myanmar-resistance-groups-clash-in-chin-state.html |date=20 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်/ချင်းပြည်ကောင်စီသည် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် မတူပီဧရိယာမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Chin Brotherhood Hails Progress Against Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-brotherhood-hails-progress-against-myanmar-junta.html |date=26 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်သည် မတူပီအနီးရှိ ကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီစခန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=The Chin Brotherhood alliance took over the town of Mutipi |url=https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-chin-brotherhood-occupied-06292024125225.html |date=30 June 2024 |work=Radio Free Asia |language=my}}</ref> ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က အခြားယောပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |title=2 Yaw soldiers arrested by CNA released |url=https://bur.mizzima.com/2024/07/12/27140 |date=12 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> MDF (ချင်းညီနောင် လက်အောက်ခံ) နှင့် AA တို့သည် ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် CDF-Mara နှင့် CNA ထံမှ မတူပီမြို့နယ်ရှိ လိုင်လင်းပီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Lailenpi Under MDF Control Amid Tension Between Mara Armed Forces |url=https://www.bnionline.net/en/news/lailenpi-under-mdf-control-amid-tension-between-mara-armed-forces |date=18 July 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းညီနောင်]]သည် ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေးကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့ပြီး [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]နှင့် [[မင်းတပ်မြို့]]များကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ ဖလမ်းမြို့၏ အများစုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting Flares as Chin Rebels Launch Fresh Offensive |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/fighting-flares-as-chin-rebels-launch-fresh-offensive.html |work=The Irrawaddy |date=15 November 2024}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ရဲစခန်းများမှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂၃ ဦးနှင့် ရဲအရာရှိများမှာ ၎င်းတို့၏ မိသားစုများနှင့်အတူ ချင်းညီနောင်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Over 100 Junta Troops Surrender in Mindat |url=https://www.narinjara.com/news/detail/67659e00a1d7dc7ac286e691 |work=Narinjara News |date=16 December 2024 |access-date=30 December 2024}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင် က မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မင်းတပ်ကို စစ်ကောင်စီကင်းမဲ့ဇုန်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Mindat Declared Junta-Free After 42-Day Operation |url=https://eng.mizzima.com/2024/12/25/17677 |work=Mizzima News |date=25 December 2024 |access-date=30 December 2024}}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် အနီးအနားရှိ ကန်ပက်လက်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းစွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ရာ တောင်ပိုင်းချင်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Grip on Chin State Hangs by Thread |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/myanmar-junta-grip-on-chin-state-hangs-by-thread.html |work=The Irrawaddy |date=9 January 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်များအဖွဲ့သည် ဖလမ်းမြို့ရှိ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီစခန်းဖြစ်သည့် အမှတ် (၂၆၈) ခြေလျင်တပ်ရင်း ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Chin Rebels Rout Myanmar Junta From Falam After Five-Month Battle |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-rebels-rout-myanmar-junta-from-falam-after-five-month-battle.html |work=The Irrawaddy |date=8 April 2025}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ == === ၂၀၂၆ === ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-25 |title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo |access-date=2026-04-25 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] grofv5mrogdoba0ngr4gi6mbud7qpc6 0 270482 1027584 1026762 2026-04-25T11:29:09Z Salai Rungtoi 22844 /* အခြားဖတ်ရှုရန် */ 1027584 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict|conflict=ချင်းဒေသစစ်မြေပြင်|partof=[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] |image=Chin_State_in_Myanmar.svg|image_size=250 px|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ပြ မြေပုံ|date= ဧပြီလ ၂၀၂၁ - လက်ရှိ |place= {{flag|Chin State}}, မြန်မာနိုင်ငံ|territory= [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]မှ [[ချင်းပြည်]] (Chinland) အုပ်ချုပ်မှုကြေညာခဲ့။ <ref>https://myind.net/Home/viewArticle/chinese-backed-rebels-in-myanmar-declare-new-country-on-indias-eastern-border {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240302150316/https://myind.net/Home/viewArticle/chinese-backed-rebels-in-myanmar-declare-new-country-on-indias-eastern-border|date=2 March 2024}}</ref>|status= ဖြစ်ပွားနေဆဲ |combatant1={{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]] * {{army|MYA}} ** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] *{{flagicon image|Air_Force_Ensign_of_Myanmar.svg}} [[တပ်မတော် (လေ)]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ပြည်သူ့စစ် *{{flagicon image|Flag_of_Zomi_Re-unification_Organisation.svg}} [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] |combatant2= *{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] *{{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] *{{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] *{{flagicon image|PDF Zoland Flag.jpg}} PDF-Zoland *{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] *{{flagicon image|Flag of the Anti-fascist Internationalist Front.jpg}} [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]]|strength1=6+ infantry battalions in the State <ref>{{cite web |title=Military Command structure in Chin State |url=https://www.chinhumanrights.org/wp-content/uploads/2009/02/Chin-Human-Rights-Organizaiton-1.mp4?_=1 |website=Chin Human Rights Organization |access-date=2023-08-06 |archive-date=2022-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708132426/https://www.chinhumanrights.org/wp-content/uploads/2009/02/Chin-Human-Rights-Organizaiton-1.mp4?_=1 |url-status=dead }}</ref> and other deployed troops|strength2=10,000 (CDF and CNF only){{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=41}}|casualties1=900+ killed and several wounded^{''as of July 2022''}<ref name="BNI 900">{{cite web |title=Over 900 Myanmar junta soldiers killed in battles in Chin and Sagaing over six months |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-900-myanmar-junta-soldiers-killed-battles-chin-and-sagaing-over-six-months |website=BNI Online|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231106134609/https://www.bnionline.net/en/news/over-900-myanmar-junta-soldiers-killed-battles-chin-and-sagaing-over-six-months|archivedate=6 November 2023}}</ref>|casualties2=53 killed and several wounded^{''as of July 2022''}<ref name="BNI 900" />|campaignbox={{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}}}'''ချင်း စစ်မြေပြင်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် ယင်းနှင့်ထိစပ်နေသော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ]]ကို ခြုံငုံဖော်ပြသည့် အခေါ်အဝေါ် ဖြစ်သည်။ ဤပဋိပက္ခများသည် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူလူထု၏ ခုခံတော်လှန်မှုနှင့်အတူ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလများအထိ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ == နောက်ခံသမိုင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]က အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချကာ အာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းမှုများကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်သည် ထိုလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး၏ အစောဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး ဖြစ်ပွားရာဒေသများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ၊ ချင်းပြည်နယ်သည် [[ဗမာလူမျိုး]]က ဦးဆောင်သော အစိုးရအပေါ် မကျေနပ်မှုများနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် လိုလားမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသည်။ [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၁၉၈၈ ခုနှစ် အရေးတော်ပုံ]]နောက်ပိုင်းတွင်လည်း စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ်အာဏာသိမ်းမှု]]နောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသည့် ခုခံတော်လှန်မှုမှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်ကာ ဒေသခံပြည်သူလူထု အများအပြား ပါဝင်လာခဲ့သည်။ == အကျိုးဆက်များ == ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) ၏ စာရင်းများအရ ချင်းပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်နီးပါးသည် ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်နေကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိရာ၊ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၎င်းတို့အထဲမှ လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေကြရကြောင်း သိရသည်။ ICA ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းများနှင့် အကူအညီပေးသူများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း လူဦးရေ ၁၃၀,၀၀၀ သည် ချင်းပြည်နယ်တွင်းမှာပင် နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းတိမ်းရှောင်နေရသည်။ ကျန် ၇၀,၀၀၀ ခန့်သော မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီဇိုရမ်၊ မဏိပူရပြည်နယ်နှင့် နယူးဒေလီမြို့များတွင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံနေကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/18/62462|title=ချင်းပြည်နယ် လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်နီးပါး ပဋိပက္ခကြောင့် နေရပ်တိမ်းရှောင်|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-16}}</ref> == ခုခံတော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ == ချင်းပြည်နယ်တွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အဓိက ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်- === ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး/တပ်မတော် === {{Main article|ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်}} ချင်းပြည်နယ်၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]နှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ CNF/A သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (CDFs) ကို လေ့ကျင့်ပေးခြင်းနှင့် စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) သည် မင်းတပ်မြို့နယ်၌ စစ်တပ်၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် CNF သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) နှင့် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်တွင် အပြန်အလှန်အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် လေးစားမှုဖြင့် အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်တော်လှန်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖော်ဆောင်ရေးတို့အတွက် တန်းတူရေးအခြေခံဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.springsprouts.info/stakeholders/cnf|title=ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529043824/https://www.springsprouts.info/stakeholders/cnf|archivedate=၂၉ မေ ၂၀၂၅|accessdate=29 May 205|publisher=Spring Sprouts}}</ref> === ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (Chinland Defense Force - CDFs) === {{Main article|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လနှင့် ဧပြီလများတွင် ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့နယ်အသီးသီး (ဥပမာ- မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်၊ ထန်တလန်၊ ဖလမ်း၊ တီးတိန်၊ ဟားခါး စသည်ဖြင့်) တွင် ဒေသခံပြည်သူများက ဖွဲ့စည်းခဲ့သော မြို့နယ်၊ ဒေသအခြေပြု ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည်။ CDFs တပ်ဖွဲ့များသည် တစ်မြို့နယ်စီ သီးခြားဖွဲ့စည်းထားသော်လည်း နယ်မြေအလိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အစပိုင်းတွင် အမဲလိုက်သေနတ်များနှင့် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့်သာ တပ်ဆင်ထားသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးများပါ ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့ကြသည်။ === ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) === {{Main article|ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အင်အားကြီးမားသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသများ၊ အထူးသဖြင့် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]နှင့် [[ကလေးမြို့|ကလေး-]]ဖလမ်းလမ်း တစ်လျှောက်တို့တွင် အဓိကလှုပ်ရှားပြီး အခြားသော ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီတပ်များကို ခုခံတိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။ [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ {| class="wikitable" |+ချင်းဒေသတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ !စဉ် !နိုင်ငံရေးအဖွဲ့စည်း !တပ်ဖွဲ့ !ချင်းမျိုးနွယ်စု ကိုယ်စားပြုမှု !နယ်မြေ |- |၁။ |Zotung Federal Council |CDF-Zotung |[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]]မျိုးနွယ်စု |ဇိုတုန်နယ်မြေ |- |၂။ | |CDF-Matupi |[[မတူလူမျိုး|မတူ]]မျိုးနွယ်စု | |- |၃။ | |CDF-Kalay-Gabaw-Gangaw | | |- |၄။ |CDF-Hakha Central Council |CDF-Hakha |ဟားခါး[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]]မျိုးနွယ်စု | |- |၅။ |Thantlang Council |CDF-Thangtlang |ထန်တလန်[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]]မျိုးနွယ်စု | |- |၆။ |Lautu Regional People Administration |CDF-Lautu |[[လောက်သူဘာသာစကား|လောက်တူ]]မျိုးနွယ်စု | |- |၇။ |Zopheiram Council |CDF-Zophei |[[ဇိုဖေဘာသာစကား|ဇိုဖေ]]မျိုးနွယ်စု | |- |၈။ |Maraland Council |CDF-Mara |မရာမျိုးနွယ်စု | |- |၉။ |Paletwa Council |CDF-Paletwa |ခူမီး/ခမီးမျိုးနွယ်စု | |- |၁၀။ |Mindat Council |CDF-Mindat |[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၁။ |Senthang Central Council |CDF-Senthang |[[ဆဲန်ထန်ဘာသာစကား|ဆဲန်တန်]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၂။ |Tedim Township Council |PDA |[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန်]] (ဇိုမီး)မျိုးနွယ်စု | |- |၁၃။ |Thado Council |CDF-Thado |[[ကူကီးလူမျိုး|ထာဒို]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၄။ |Tonzang Township Council |CDF-Tonzang |တွန်ဇံမျိုးနွယ်စု | |- |၁၅။ |Siyin Regional Council |CDF-CDM-Siyin |[[စီးယင်းလူမျိုး|စီးယင်း]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၆။ |Kanpetlet Council |CDF-Kanpetlet |[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင်]](ယင်ဒူး) မျိုးနွယ်စု | |- |၁၇။ |Zanniatland People's Organization |CDF-Zannaitram |[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်နိယက်]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၈။ |Hualngoram People's Organization |CDF-Hualgoram |[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]]မျိုးနွယ်စု | |- |၁၉။ |Maraland Territorial Counicl |Maraland Defence Force - MDF |[[မရာလူမျိုး|မရာ]]မျိုးနွယ်စု | |} == အဓိကတိုက်ပွဲများနှင့် ဖြစ်ရပ်များ (၂၀၂၁-လက်ရှိ) == [[ဖိုင်:Chin state district map 2022.svg|thumb|ချင်းပြည်နယ်၏ ခရိုင်မြေပုံ]]{{Main article|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} ချင်းပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများနှင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အများအပြား ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ === ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း === ==== တွန်းဇံနယ် ==== တွန်းဇံမြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြောက်ဘက်စွန်းရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တွန်းဇံမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ [[ကလေးမြို့နယ်]]နှင့် [[တမူးမြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ရှိ မိဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]များ တည်ရှိသည်။ တွန်းဇံမြို့နယ်တွင် လှုပ်ရှားသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာ CDF-Tonzang နှင့် PDA-Tedim တို့ ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းလေ့ရှိသော အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အခြေစိုက် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်|Zomi Revolutionary Army]] (ZRA) တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တွင် အခြေစိုက်သည့် Zomi Revolutionary Army (ZRA) နှင့် စစ်ကောင်စီတပ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]ရှိ CNA တပ်မဟာ (၄) စခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းကျူးကျော်မှုကို ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် (CNA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ZRA တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ ဆုတ်ခွာသည့် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် ZRA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိသော Nakzang ([[နတ်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|နတ်ဇန်]]) ရွာကို ဘုရားရှိခိုးကျောင်းမှ လွဲ၍ ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ငလျင်ဘေးဒဏ်သင့်ပြည်သူများအား ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအတွက် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲထားချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|publisher=Khit Thit Media|accessdate=29 May 2025|date=2025 April 5|title=တွန်းဇံမြို့ရှိ CNA တပ်စခန်းကို စစ်တပ်နှင့် ZRA ပူးပေါင်း အဖွဲ့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ပြီး Nakzang ရွာကို ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးသွား|url=https://yktnews.com/2025/04/210374/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529042902/https://yktnews.com/2025/04/210374/|archivedate=29 May 2025}}</ref> ==== တီးတိန်နယ် ==== တီးတိန်မြို့နယ်သည် ချင်းပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ တီးတိန်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ [[ကလေးမြို့နယ်]]နှင့် သာစည်မြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊အနောက်ဘက်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]များ တည်ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်မှစ၍ ကလေးမြို့မှ ချင်းတောင်တန်းဘက်သို့ စစ်ကောင်စီတပ်မ ၇၇ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းခြောက်ရင်းမှ အင်အား ၈၀၀ ခန့်ဖြင့် [[သိုင်းငင်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|သိုင်းငင်း]]၊ တီးတိန်မြို့များသို့ ဦးတည်ကာ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့သည်။ မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ စီးယင်းဒေသရှိ မွာလ်ပီးရွာမရောက်မီ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မေလ ၂၁ ရက်နေ့က တီးတိန်မြို့နယ်၊ ကလေး-သိုင်းငင်း ကားလမ်းပေါ်ရှိ မွာလ်ပီးကျေးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ရှေ့ဆက်တိုးနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဇွန်လလယ်တွင် ကလေးမြို့မှ စားနပ်ရိက္ခာ၊ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် လူအင်အားများကို ထပ်မံဖြည့်တင်းခဲ့သည်။ မွာလ်ပီးနှင့် ထေးဇန်ရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ဇွန်လ ၂၅ ရက်မှစ၍ ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက လိုက်လံတိုက်ခိုက်ရာ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်၏ ကာကင်းစခန်းသုံးခုကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် အကျအဆုံးများခဲ့ပြီး ရှေ့မတိုးနိုင်သည့်အပြင် နောက်သို့ ဆုတ်ခွာနေရကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/07/05/403051.html|title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမ ခြောက်လပတ် မြန်မာပြည်စစ်ရေး သုံးသပ်ချက် ၂|accessdate=2025-7-12|publisher=The Irrawaddy}}</ref> === ချင်းပြည်နယ် အလယ်ပိုင်း === ==== ဖလမ်းနယ် ==== {{Main|ဖလမ်းတိုက်ပွဲ}} ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ [[လုမ်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လုမ်သဲ]] (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုံသဲမ်ရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}</ref> ===== CNDF နှင့် CDF-Hualgoram ထိတွေ့မှု ===== ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/686b58f4aec603c0e6214d02|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၍ ချင်းဒေသခံ ထောင်နှင့်ချီ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထွက်ပြေး|publisher=Narinjara|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ဇူလိုင် ၂ ရက်နှင့် ၃ ရက်တို့ကလည်း ဖလမ်းမြို့နယ်၊ [[စတောမ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|စတွာမ်]]၊ [[လျန်နှာ (ဟောင်း)ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လျန်နှာ]]၊ [[သီးကျိရ်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|သီးကျီရ်]]ကျေးရွာများတွင် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://khonumthung.org/cndf-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba-cdf-hualngoram-%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ac%e1%80%b8-%e1%80%91%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%b7%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%af/|title=CNDF နှင့် CDF-Hualngoram အကြား ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွား|publisher=Khonumthung News|accessdate=2025-7-5}}</ref> ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]] (CB) ဝင် CNDF နှင့် [[ချင်းပြည်ကောင်စီ|ချင်းလဲန်းကောင်စီ]] (CC) ဝင် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> * ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]]ပေါ်၌ နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် စီစဉ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ CNO/CNDF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ CNDF အဖွဲ့ဝင်များ တီးအိုချောင်းရွာတွင် တွေ့ဆုံရန် သွားရောက်စဉ် CDF ဟွာလ်ငိုရမ်မှ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ကျည်များ ကျရောက်ခဲ့သဖြင့် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များက ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ရန် သတိပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် CNDF ကလည်း ဒေသခံများကို မိနစ် ၃၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် CNDF ဌာနချုပ်အနီးတွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီတပ်များပါဝင်သည့် CDF-ဟွာလ်ငိုးရမ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNDF တို့အကြား ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ခံ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်တံတားကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ * ထို့အပြင် ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီဝင် CDF မာရာ (CDF Mara) က ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မာရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (MDF) နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) တို့သည် မတူပီမြို့နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ ဌာနချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် MDF နှင့် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လာအိုကျေးရွာမှ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး CDF မာရာဌာနချုပ်နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/06/403115.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ ဇူလိုင် - NUG နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက CNF/CNA, CNO/CNDF နှင့် CDF-Hualngoram ကို လိပ်မူပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ထိတွေ့မှုကို အမြန်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းသည့် နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းတွင်သာ ညှိနှိုင်းအဖြေရှာကြရန် တိုက်တွန်းကြောင်း သဝဏ်လွှာ ပို့လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/09/61541|title=ပဋိပက္ခများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေးရန် ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို NUG ယာယီသမ္မတ တိုက်တွန်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၈|publisher=Mizzima}}</ref> NUCC ကလည်း ချင်းပြည်တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နိုင်ငံရေး နည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေး အဖြေရှာကြပါဟု ပန်ကြားချက်ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%be%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b1%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%84/|title=ချင်းပြည်တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို နိုင်ငံရေး နည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေး အဖြေရှာကြပါရန် NUCC ပန်ကြား|publisher=Khumi Media Group|accessdate=10 July 2025}}</ref> * ၁၀ ဇူလိုင် - ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် CNDF မှ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်း၌ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA) ၊ CDF – Hualngoram နှင့် CNDFတပ်ဖွဲ့ များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် ညပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61775|title=ရိခေါ်ဒါရ်မြို့မှ CNDF တပ်များဆုတ်ခွာ ၊ ချင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-13}}</ref> * ==== ဟားခါးနယ် ==== ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် [[ဟားခါးမြို့|ဟားခါး]]၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် [[ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်|ချွန်ကျုံးရွာ]]ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|title=ဟားခါး ချွန်ကျုံးကျေးရွာ စစ်ကောင်စီ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲ ၄ ဦး သေဆုံး၊ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|publisher=VOA Burmese|accessdate=2025-6-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622133332/https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> ယင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]က ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အမှတ် ၇/၂၀၂၄ ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122194550828230682&set=pb.61556920467564.-2207520000|publisher=Government of Chinland|title=ချွန်ကျုံကျေးရွာရှိ ပြည်သူများအား အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်|accessdate=2025-6-22}}</ref> ==== ထန်တလန်နယ် ==== === ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း === ==== မတူပီနယ် ==== ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှ ၁၇ ရက်နေ့အထိ [[မတူပီမြို့]]တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ (AA နှင့် Yaw Army အပါအဝင်) က စစ်ကောင်စီ၏ တပ်စခန်းများအား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ [[တပ်မတော် (ကြည်း)#ခြေမြန်တပ်ရင်းများ (ခမရ)|ခမရ (၃၀၄) တပ်ရင်း]]ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့၌ ချင်းညီနောင်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ဟောင်ဝစ်ဇာ လက်နက်ကြီးများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သော်လည်း နှစ်ဖက်ထိခိုက်သေဆုံးမှု အသေးစိတ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ထိုအချိန်က မတူပီမြို့ရှိ ခလရ (၁၄၀) အပါအဝင် အခြားစစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေဆဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|archivedate=28 May 2025|title=မတူပီက စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းယူ|publisher=RFA Burmese|accessdate=28 May 2025|url=https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-sac-camp-seized-06182024092253.html|date=2024.06.18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250528163555/https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-sac-camp-seized-06182024092253.html}}</ref> CDF - မတူပီ ချင်းအင်အားစုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးသဘောထား ကွဲလွဲမှုများကြောင့် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၁ နှင့် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၂ အဖြစ် နှစ်ခြမ်းကွဲသွားခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၁ သည် MRO / Chin Defense Force - မတူပီအဖြစ် ICNCC နှင့် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တစ်ဖက်တွင် CDF - မတူပီ၊ တပ်မဟာ-၂ မှာ Chinland Defense Force - မတူပီ / မတူပီကောင်စီအဖြစ် ချင်းလဲန်းကောင်စီနှင့် ချင်းပြည်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာသည်။ ချင်းတောင်ပိုင်းရှိ မတူပီမြို့ကို MRO / Chin Defense Force - မတူပီ ပါဝင်သော ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး တစ်နှစ်ကျော်အကြာတွင် MRO / Chin Defense Force - မတူပီမှ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ - မတူပီ (CNC – Matupi) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်လိုက်ပြီဟု ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။ ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မတူပီမြို့နယ်အခြေစိုက် ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် ကနဦးတော်လှန်ရေးကာလတွင် အစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ်မှ ယခုတော်လှန်ရေး ၄ နှစ်ကျော်လာချိန်တွင် နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့ စင်ပြိုင် ၃ ခုအထိ ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ် (Matupi Revolutionary Organisation- MRO) က ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ - မတူပီ (Chin National Council - Matupi) သည် မတူပီမြို့နယ်ရှိ ပြည်သူလူထုကို လုံးဝကိုယ်စားမပြုကြောင်း ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။ ==== မင်းတပ်နယ် ==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် မင်းတပ်မြို့၌ ဒေသခံပြည်သူများက CDF မဖွဲ့စည်းမီ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များကို လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့် စတင်ခုခံခဲ့ကြသည်။ မေလအတွင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက မင်းတပ်မြို့ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး CDFs များက ပြင်းထန်စွာ ခုခံခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များက မြို့တွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ကာ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မင်းတပ်မြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအကြား ပထမဆုံး အကြီးစားတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲများကြောင့် မြို့ခံလူဦးရေ၏ ၉၅% ကျော် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ မင်းတပ်တိုက်ပွဲသည် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က စစ်ကြေညာခြင်းမပြုမီ လက်နက်ကိုင်ခုခံမှု တိုးလာစေသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင်လည်း မင်းတပ်မြို့နှင့် မင်းတပ်မြို့နယ်သည် ပဋိပက္ခများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားရာ ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပဋိပက္ခများစွာထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) အမိန့်အမှတ် ၄/၂၀၂၁ ဖြင့် မင်းတပ်မြို့နယ်ကို အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ တိုင်းမှူးကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတဲ့ မင်းတပ်မြို့နယ်ကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529080223/https://www.rfa.org/burmese/news/mindat-martial-law-05132021141855.html|archivedate=29 May 2025|accessdate=29 May 2025|date=2021.05.13|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mindat-martial-law-05132021141855.html|publisher=RFA Burmese}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ချင်းပြည်နယ်၊ [[မင်းတပ်မြို့]]ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တရားဝင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့မှစ၍ [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး|ချင်းညီနောင်စစ်ဆင်ရေး]] (Operation CB) အဖြစ် မင်းတပ်နှင့် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများကို ဆင်နွှဲခဲ့ရာ ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်မြို့ အခြေစိုက် [[ခြေမြန်တပ်ရင်း (မြန်မာ)|ခလရ ၂၇၄ တပ်ရင်း]]ကို အပြီးသတ် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းစစ်ဆင်ရေးအတွင်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် Yaw Defense Force (YDF)၊ Yaw Army (YA)၊ မုံရွာခရိုင်တပ်ရင်း (၃) တို့က ပူးပေါင်းဆင်နွှဲခဲ့ပြီး အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ စစ်လက်နက်၊ ခဲယမ်း၊ စစ်ကူများနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များကို ပံ့ပိုးကူညီခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529073044/https://yktnews.com/favicon.ico|archivedate=29 May 2025|title=မင်းတပ်မြို့အခြေစိုက် ခလရ ၂၇၄ တပ်ရင်းကို အပြီးတိုင် ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး မင်းတပ်မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်၊ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ၁၃ ဦးကိုလည်း ကယ်တင်နိုင်ခဲ့|url=https://yktnews.com/2024/12/196564/|publisher=Khit Thit Media|date=December 22, 2024|accessdate=29 May 2025}}</ref> ==== ကန်ပလက်နယ် ==== ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကန်ပက်လက်မြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နှင့် ကန်ပက်လက်ကောင်စီတို့က ဆိုသည်။ ကန်ပက်လက်ကောင်စီနှင့် CDF – ကန်ပက်လက်တပ်ရင်း – ၇ တို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြို့ပေါ်တွင် တပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်သူများ၏ ညှိနှိုင်းပေးမှုကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက် ည ၁၂ နာရီခန့်တွင် ကန်ပက်လက်မြို့မှ စွန့်ခွာသွားခဲ့သည် ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ကန်ပက်လက်ကောင်စီ၏ သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ကလည်း ကန်ပက်လက်မြို့ကို ကန်ပက်လက်ပြည်သူများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပြည်သူများ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် သက်သေပြခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/|title=ကန်ပက်လက်မြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အတည်ပြု|accessdate=2025-6-22|publisher=Khonumthung|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622115934/https://khonumthung.org/%E1%80%80%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/|archivedate=2025-6-22}}</ref> ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%a1%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%81%81%e1%81%88-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%ad/|title=အသက် ၁၈ နှစ်ပြည်ပြီးသူတိုင်း စစ်သင်တန်းတက်ကြရန် CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်|accessdate=8 July 2025|publisher=Khumi Media Group}}</ref> ==== ပလက်ဝနယ် ==== == ဖြစ်ရပ်များ == === ၂၀၂၄ === * ချင်းပြည်နယ်တွင် [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]၊ [[ကျီခါးမြို့]]၊ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါ်ဒါရ်မြို့]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]]၊ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]၊ [[နှာဟရိန်မြို့]]၊ [[ရေဇွာမြို့]]၊ [[ဝေဘူလမြို့]]၊ [[ဆူရ်ခွားမြို့]] တွေကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားပြီး၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်၀မြို့နယ်]]ကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိန်းချုပ်ထားသည်။<ref name=":0" /> * ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ [[လုမ်သဲရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|လုမ်သဲ]] (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုမ်သဲရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}</ref> === ၂၀၂၅ === * [[၂ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]]ရမ်ဒေသတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် ဟွာလ်ငိုရမ် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က CNDF အား ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း CNDF ကမူ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=Fighting Between Chin Resistance Forces in Falam Township|url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-between-chin-resistance-forces-falam-township|access-date=2025-07-05|website=Burma News International|language=en}}</ref> ဟွာလ်ငိုရမ် CDF နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က နှစ်ဖက်အဖွဲအစည်းမှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ပြန်လည်ချေဖျက်မရသည့် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား ကြီးမားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို မဖန်တီးရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် CNDF နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]ကလည်း တင်းမာမှုလျှော့ချလိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပြင်ပတောင်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက စစ်ရေးအကူအညီများဖြင့် ပါဝင်လာပါက CNDF ဘက်က မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်မည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/05/126319/|title=ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်းအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခမဖန်တီးဘဲ စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများ ချက်ချင်းရပ်ရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ တိုက်တွန်း|publisher=Ludu Nway Oo|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇူလိုင် ၆ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှ စတင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အတွက် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများသည် အိန္ဒိယ- မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြသည်။ <ref name=":1" /> * [[၃ ဇူလိုင်]] - [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF-Hakha Central Council]] က [[ဟားခါးမြို့နယ်]]အတွင်း နေထိုင်သူ လူငယ်အမျိုးသားများ မြို့နယ်ပြင်ပသို့ မထွက်ခွာရန်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းများ မဖြစ်မနေတက်ရောက်ရန် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%84%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb/|title=ဟားခါးမြို့နယ်က လူငယ်များအားလုံး အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-6|publisher=Khonuthung News}}</ref> * [[၇ ဇူလိုင်]] - အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ ဘယ်ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://chinworld.org/2025/07/%e1%80%a1%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%8b%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%80%e1%80%b9%e1%80%81%e1%80%96%e1%80%bc%e1%80%85%e1%80%ba/|title=အချင်းချင်းပဋိပက္ခဖြစ်စေတဲ့ ဘယ်ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားပေးထောက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ CDF – Paletwa ထုတ်ပြန်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=Chin World}}</ref> * ၈ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref name=":3" /> * ၉ ဇူလိုင် - ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၉ ရက်တွင် ISP Myanmar က ထုတ်ထားသော "ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်" အစီရင်ခံစာတွင် [[ချင်းညီနောင်]] အဖွဲ့များဖြစ်သော CNDF, CDF-Kanpetlet, CDF-Matupi, CDF-Mindat, PDF-Zoland တို့သည် AA က စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များကို တစိတ်တပိုင်း (သို့မဟုတ်) အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ထားသော မဟာမိတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ispmyanmar.com/burmese/op-26/|title=ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၀|publisher=ISP Myanmar}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Maraland Defense Force – MDF) က ၎င်းတို့အဖွဲ့မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကျည်ကာဦးထုပ်နှင့် ကျည်ကာပြားများ တင်ဆောင်လာသော ကားသည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဆိုင်ဟား (Saiha) ခရိုင်၊ တီပါ့ (Tipa) ရွာရှိ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်တို့ ပူးပေါင်းထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၊ အိန္ဒိယစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း MDF မှ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65347/|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ MDFထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အိန္ဒိယတွင်ဖမ်းခံရ|accessdate=2025-7-23|publisher=Myanmar Now|date=22 July 2025}}{{Dead link|date=September 2025 }}</ref> * [[၁၉ ဇူလိုင်]] - ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (၁၈) ခုက ချင်းတော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအားလုံး စည်းလုံးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ * ၂၀ ဇူလိုင် - အချင်းချင်းအကြားလက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုဟာ ဘုံရန်သူ စစ်ကောင်စီဖြစ်စေချင် တဲ့အတိုင်းလုပ်ဆောင်ပေးခြင်းဖြစ်ပြီး တော်လှန်‌ရေးကိုနှောင့်နှေးစေဟု ZZLSM တပ်ဖွဲ့ (၅) ခုက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ZZLMS တွင် CDF-Zotung, CDF-Zophei, CDF-Lautu, CDF-Mara နဲ့ Senthang Revolution Force တို့ ပါဝင်သည်။ === ၂၀၂၆ === * ၁၂ ဇန်နဝါရီ - ချင်းပြည်အစည်းအရုံး/ ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၅ ) နေ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည့် မင်းတပ်မြို့နယ် တော်လှန်ရေးဦးဆောင်ကော်မတီ၊ မင်းတပ်မြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ – မင်းတပ် (CDF- Mindat) နှင့် မတူပီတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ချုပ်/ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့- မတူပီ (CDF – Matupi) တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။ * ၂၀ မတ် - ** [[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-20 |title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/ |access-date=2026-03-22 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ** ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မင်းတပ်မြို့အား စစ်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် အလုံး ၂၀ နှင့် မော်တော်ယာဉ် ၄ စီးတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-12 |title=ဧပြီ ၁၂ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ်- ပြင်ဦးလွင်မှာ ရည်းစားဟောင်းက ဓားနဲ့ထိုးလို့ လက်ထပ်ခါနီး အမျိုးသမီးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x79k47rvvo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** ၂၀၂၆ ဧပြီ ၂၅ ရက်တွင့် ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> == အခြားဖတ်ရှုရန် == * [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး]] * [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]] * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်အမှတ်တမ်း (၂၀၂၁ - လက်ရှိ)]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]] 4jwyzmkc9wmhnnkxa9lt7llecqw9gpf 0 272194 1027579 885500 2026-04-25T11:15:22Z Chenzeyan29 141880 1027579 wikitext text/x-wiki ဝီဂါများသည် [[တာ့ခ်လူမျိုးများ|တာ့ခ်အုပ်စု]]ဝင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီးယေဘုယျအားဖြင့် [[အရှေ့အာရှ]]၊ [[အလယ်အာရှ|ဗဟိုအာရှ]]ဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရဆက်စပ်နေသည်။[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]အနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်ရှိသော [[ရှင်းကျန်း|ရှင်းကျန်းဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်စုချုပ်ခွင့်ဒေသ]] ၏ အဓိကလူမျိုးစုအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည်။ဝီဂါလူမျိုးများသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။<ref name="Celtic">{{cite news|date=28 August 2006|title=The mystery of China's celtic mummies|work=[[The Independent]]|location=London|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/a-meeting-of-civilisations-the-mystery-of-chinas-celtic-mummies-413638.html|url-status=dead|access-date=28 June 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080403234936/http://www.independent.co.uk/news/world/asia/a-meeting-of-civilisations-the-mystery-of-chinas-celtic-mummies-413638.html|archive-date=3 April 2008}}</ref> [[File:Uyghur Meshrep.jpg|thumb| Local Uyghur musicians at Meshrep, Yarkand]] ဝီဂါ များသည် Taklamakan သဲကန္တာရအတွင်း တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပြန့်ကျဲစွာတည်ရှိနေသော [[အိုအေစစ်|အိုအေစစ်များ]]စွာတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။သမိုင်းတွင် ထိုအိုအေစစ်များသည် အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊မွန်ဂို၊တိဗက် နှင့် အခြားတာ့ခ်မျိုးနွယ်များ၏ တိုင်းပြည်များအတွင်းပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်လွပ်လပ်သောတိုင်းပြည်အဖြစ်လည်းထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ 10 ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ [[တန်မင်းဆက်|ထန်မင်းဆက်]] လက်ထက် [[ပိုးခြည်လမ်း|ပိုးလမ်းမ]]မှတဆင့် တဖြည်းဖြည်း အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး 16 ရာစုတွင် ဝီဂါအများစုသည် မွတ်ဆလင်များဖြစ်လာကြသည်။အစ္စလာမ်ဘာသာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဝီဂါများ၏ ယဉ်ကျေးမှု အတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၈၀%သော ရှင်းကျန်း ဝီဂါလူမျိုးများသည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်နေစဲဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ရှင်းကျန်းပြည်နယ်မှ ဝီဂါများ သည် Yining (Ghulja)၊ Karamay၊ Tacheng (Chöchek) နှင့် Urumqi တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ရှင်းကျန်းပြည်နယ် ၏အပြင်ဘက်တွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများ ၏အကြီးဆုံးအသိုင်းအဝိုင်းမှာ မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်း ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ မှ တောဝ်ယွမ်ဝီဂါများ ဖြစ်သည်။[[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ်စတန်]]၊ [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်နှင့်]] [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့ကဲ့သို့ အခြားသော တာ့ခ်နိုင်ငံများတွင် ထင်ရှားသော ကွဲပြားသော အသိုက်အဝန်းများ ရှိနေသည်။ဝီဂါလူမျိုးအချို့သည် ဆောဒီအာရေဗျ၊ဂျော်ဒန်၊ဩစတေးလျ၊ဂျပန်၊ကနေဒါ၊ရုရှား၊ဆွီဒင်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင်နေထိုင်ကြည်သည်။ 2014 ခုနှစ်မှစ၍<ref>{{Cite news|last=Brouwer|first=Joseph|date=30 September 2020|title=Xi Defends Xinjiang Policy as "Entirely Correct"|work=[[China Digital Times]]|url=https://chinadigitaltimes.net/2020/09/xi-defends-xinjiang-policy-as-entirely-correct/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Davidson|first=Helen|date=18 September 2020|title=Clues to scale of Xinjiang labour operation emerge as China defends camps|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2020/sep/18/clues-to-scale-of-xinjiang-labour-operation-emerge-as-china-defends-camps}}</ref>၊တရုတ်အစိုးရအား Human Rights Watch <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/08/31/china-unrelenting-crimes-against-humanity-targeting-uyghurs|title=China: Unrelenting Crimes Against Humanity Targeting Uyghurs &#124; Human Rights Watch|date=31 August 2023}}</ref>ကဲ့သို့သော အစိုးရနှင့် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက ရှင်းကျန်းတွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများကို အတင်းအကြပ်အယူအဆပြောင်းလဲခြင်း အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းအပါအဝင် များစွာသော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအဖြစ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(CCP) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရှီကျင့်ဖျင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဖန်တီးထားသော အဆိုပါစခန်းများသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ဝါဒ လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ ခွဲထွက်ရေးဝါဒကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ အသက်မွေးကျောင်းသင်ကြားပေးခြင်း၊ ဝါဒဖြန့်ခြင်းတို့ကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=McCormick|first=Andrew|date=16 June 2021|title=Uyghurs outside China are traumatized. Now they're starting to talk about it.|work=[[MIT Technology Review]]|url=https://www.technologyreview.com/2021/06/16/1026357/uyghurs-china-minorities-trauma-telehealth-social-media/}}</ref> == ကိုးကား == tlmp3vvayrmdsrmtp593o11y3grqqzo 0 280044 1027586 1026815 2026-04-25T11:32:17Z Salai Rungtoi 22844 /* ကွယ်လွန်သူများ */ 1027586 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * ၂၁ ဧပြီ - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] i3kcm1mm8eaw3kzvp5dxwjgrjl9p2k7 0 284764 1027504 1027406 2026-04-25T02:07:51Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း */ 1027504 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ==ရထားဘူတာများ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] depo8mr47ilo29bg1pezmlz5rcpsbhs 1027505 1027504 2026-04-25T02:09:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း */ 1027505 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ Torokko Saga (Saga-Arashiyama) - Torokko Arashiyama - Torokko Hozukyo (Hozukyō) - Torokko Kameoka (Umahori) ==ရထားဘူတာများ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] dduuwr60zm3rpzs4y9yttwj7fbfjsam 1027506 1027505 2026-04-25T02:13:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း */ 1027506 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ) ==ရထားဘူတာများ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] 1rb9dnac073977cduqyb0hs4kk04vgy 1027507 1027506 2026-04-25T02:14:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း */ 1027507 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ) ==ရထားဘူတာများ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] cmr75176q797x614myu1ed8ol51ynyk 1027508 1027507 2026-04-25T02:15:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း */ 1027508 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ)<ref>[https://www.sagano-kanko.co.jp/en/torokko.php About the Sagano Romantic Train]</ref> ==ရထားဘူတာများ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] 5fczb0pcoyiafvys22ttvga4c5ypg7t 1027509 1027508 2026-04-25T02:19:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားဘူတာများ */ 1027509 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ)<ref>[https://www.sagano-kanko.co.jp/en/torokko.php About the Sagano Romantic Train]</ref> ==ရထားဘူတာများ== *ဆဂနိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများအားလုံးသည် ကျိုတိုစီရင်စုအတွင်း တည်ရှိကြသည်။ *ရထားလိုင်းပေါ်တွင် ပြေးဆွဲပေးသည့် အမြန်ဝန်ဆောင်မှုရထားများသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]၊ [[နိဂျောဘူတာ]]၊ [[အန်းမချိဘူတာ]]၊ [[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ]] တို့တွင် ရပ်ပြီး၊ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]မှ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]အထိလမ်းပိုင်းတွင် ဘူတာတိုင်းတွင် ရပ်သည်၊ *အထူးအမြန်ရထားများသည် ကျိုတိုဘူတာ၊ နိဂျောဘူတာ၊ ခမဲအိုခဘူတာနှင့် ဆိုနိုဘဲဘူတာများတွင်သာ ရပ်သည်။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] 0wrsnhj3dfuqtt1tm7jewz7km0a5kiz 1027510 1027509 2026-04-25T02:19:50Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားဘူတာများ */ 1027510 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ)<ref>[https://www.sagano-kanko.co.jp/en/torokko.php About the Sagano Romantic Train]</ref> ==ရထားဘူတာများ== *ဆဂနိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများအားလုံးသည် ကျိုတိုစီရင်စုအတွင်း တည်ရှိကြသည်။ *ရထားလိုင်းပေါ်တွင် ပြေးဆွဲပေးသည့် အမြန်ဝန်ဆောင်မှုရထားများသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]၊ [[နိဂျောဘူတာ]]၊ [[အန်းမချိဘူတာ]]၊ [[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ]] တို့တွင် ရပ်ပြီး၊ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]မှ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]အထိလမ်းပိုင်းတွင် ဘူတာတိုင်းတွင် ရပ်သည်၊ *အထူးအမြန်ရထားများသည် ကျိုတိုဘူတာ၊ နိဂျောဘူတာ၊ ခမဲအိုခဘူတာနှင့် ဆိုနိုဘဲဘူတာများတွင်သာ ရပ်သည်။ {| class="wikitable" rules="all" |- !No. !Station !Japanese !Distance (km) !Rapid !Connections !Location |- |colspan=7 |'''San'in Main Line''' |- |{{RouteBox|JR-E01||#9370db}} |{{STN|Kyoto|x}} |{{lang|ja|京都}} |align="right"|0.0 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Shinkansen jrc.svg|20px]] [[Tōkaidō Shinkansen]] *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[JR Kyoto Line]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[Biwako Line]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-B.svg|20px]] [[Kosei Line]] (JR-B31) *[[File:JRW kinki-D.svg|20px]] [[Nara Line]] (JR-D01) *{{Rint|jp|kintetsu|B}} [[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Kyoto Line (Kintetsu)|Kyoto Line]] (B01) *[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|20px]] [[Kyoto Municipal Subway]] [[Karasuma Line]] (K11) |rowspan=3|[[Shimogyo-ku, Kyoto]] |- |{{RouteBox|JR-E02||#9370db}} |{{STN|Umekōji-Kyōtonishi|x}} |{{lang|ja|梅小路京都西}} |align="right"|1.7 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E03||#9370db}} |{{STN|Tambaguchi|x}} |{{lang|ja|丹波口}} |align="right"|2.5 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E04||#9370db}} |{{STN|Nijo|x|Kyoto}} |{{lang|ja|二条}} |align="right"|4.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Subway KyotoTozai.svg|20px]] Kyoto Municipal Subway [[Tozai Line (Kyoto)|Tozai Line]] (T15) |rowspan=2|[[Nakagyo-ku, Kyoto]] |- |{{RouteBox|JR-E05||#9370db}} |{{STN|Emmachi|x}} |{{lang|ja|円町}} |align="right"|5.8 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E06||#9370db}} |{{STN|Hanazono|x|Kyoto}} |{{lang|ja|花園}} |align="right"|6.9 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=3|[[Ukyo-ku, Kyoto]] |- |{{RouteBox|JR-E07||#9370db}} |{{STN|Uzumasa|x}} |{{lang|ja|太秦}} |align="right"|8.6 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] [[Randen Arashiyama Main Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) *[[File:Number prefix Randen Kitano line.svg|20px]] [[Randen Kitano Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) |- |{{RouteBox|JR-E08||#9370db}} |{{STN|Saga-Arashiyama|x}} |{{lang|ja|嵯峨嵐山}} |align="right"|10.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[Sagano Scenic Railway]] ({{STN|Torokko Saga|x}}) *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] Randen Arashiyama Main Line (A12: {{STN|Randen-Saga|x}}) |- |{{RouteBox|JR-E09||#9370db}} |{{STN|Hozukyo|x}} |{{lang|ja|保津峡}} |align="right"|14.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=5|[[Kameoka, Kyoto|Kameoka]] |- |{{RouteBox|JR-E10||#9370db}} |{{STN|Umahori|x}} |{{lang|ja|馬堀}} |align="right"|18.1 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *Sagano Scenic Railway ({{STN|Torokko Kameoka|x}}) |- |{{RouteBox|JR-E11||#9370db}} |[[Kameoka Station|Kameoka]] |{{lang|ja|亀岡}} |align="right"|20.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E12||#9370db}} |{{STN|Namikawa|x}} |{{lang|ja|並河}} |align="right"|23.4 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E13||#9370db}} |{{STN|Chiyokawa|x}} |{{lang|ja|千代川}} |align="right"|25.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E14||#9370db}} |{{STN|Yagi|x}} |{{lang|ja|八木}} |align="right"|28.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |rowspan=3|[[Nantan, Kyoto|Nantan]] |- |{{RouteBox|JR-E15||#9370db}} |{{STN|Yoshitomi|x|Kyoto}} |{{lang|ja|吉富}} |align="right"|32.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E16||#9370db}} |{{STN|Sonobe|x}} |{{lang|ja|園部}} |align="right"|34.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |colspan=7 align="center"|''Continuing service on the [[San'in Main Line]] to {{STN|Fukuchiyama|x}} and beyond'' |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] n083ndtincwjj68u4deu8tuv3ypi7d9 1027515 1027510 2026-04-25T02:35:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားဘူတာများ */ 1027515 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ)<ref>[https://www.sagano-kanko.co.jp/en/torokko.php About the Sagano Romantic Train]</ref> ==ရထားဘူတာများ== *ဆဂနိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများအားလုံးသည် ကျိုတိုစီရင်စုအတွင်း တည်ရှိကြသည်။ *ရထားလိုင်းပေါ်တွင် ပြေးဆွဲပေးသည့် အမြန်ဝန်ဆောင်မှုရထားများသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]၊ [[နိဂျောဘူတာ]]၊ [[အန်းမချိဘူတာ]]၊ [[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ]] တို့တွင် ရပ်ပြီး၊ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]မှ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]အထိလမ်းပိုင်းတွင် ဘူတာတိုင်းတွင် ရပ်သည်၊ *အထူးအမြန်ရထားများသည် ကျိုတိုဘူတာ၊ နိဂျောဘူတာ၊ ခမဲအိုခဘူတာနှင့် ဆိုနိုဘဲဘူတာများတွင်သာ ရပ်သည်။ {| class="wikitable" rules="all" |- !စဉ် !ဘူတာ !ဂျပန်ဘာသာ !အကွာအဝေး (ကီလိုမီတာ) !အမြန်ဝန်ဆောင်မှု !ချိတ်ဆက်မှုများ !တည်နေရာ |- |colspan=7 |'''ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း''' |- |{{RouteBox|JR-E01||#9370db}} |[[ကျိုတိုဘူတာ|ကျိုတို]] |{{lang|ja|京都}} |align="right"|0.0 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Shinkansen jrc.svg|20px]] [[တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်း]] *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[JR ကျိုတိုရထားလိုင်း]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[ဘိဝခိုရထားလိုင်း]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-B.svg|20px]] [[ခိုးဆဲရထားလိုင်း]] (JR-B31) *[[File:JRW kinki-D.svg|20px]] [[နာရရထားလိုင်း]] (JR-D01) *{{Rint|jp|kintetsu|B}} [[ခဲတဲဆွတ်ရထားလိုင်း|ခင်တဲဆွတ်]] [[ကျိုတိုရထားလိုင်း (ခင်တဲဆွတ်)|ကျိုတိုရထားလိုင်း]] (B01) *[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|20px]] [[ကျိုတိုမြေအောက်ရထား]] [[ခရဆုမရထာားလိုင်း]] (K11) |rowspan=3|[[ရှိမိုဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E02||#9370db}} |[[အုမဲခိုဂျိ - ခယောတိုနိရှိဘူတာ|အုမဲခိုဂျိ - ခယောတိုနိရှိ]] |{{lang|ja|梅小路京都西}} |align="right"|1.7 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E03||#9370db}} |[[တမ်းဘဂုချိဘူတာ|တန်းဘဂုချိ]] |{{lang|ja|丹波口}} |align="right"|2.5 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E04||#9370db}} |[[နိဂျောဘူတာ|နိဂျော]] |{{lang|ja|二条}} |align="right"|4.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Subway KyotoTozai.svg|20px]] Kyoto Municipal Subway [[Tozai Line (Kyoto)|Tozai Line]] (T15) |rowspan=2|[[နခဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E05||#9370db}} |[[အန်းမချိဘူတာ|အန်းမချိ]] |{{lang|ja|円町}} |align="right"|5.8 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E06||#9370db}} |[[ဟနဇိုနိုဘူတာ (ကျိုတို)|ဟနဇိုနို]] |{{lang|ja|花園}} |align="right"|6.9 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=3|[[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E07||#9370db}} |[[အုဇုမဆဘူတာ|အုဇုမဆ]] |{{lang|ja|太秦}} |align="right"|8.6 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] [[Randen Arashiyama Main Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) *[[File:Number prefix Randen Kitano line.svg|20px]] [[Randen Kitano Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) |- |{{RouteBox|JR-E08||#9370db}} |[[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ|ဆဂအရရှိယာမ]] |{{lang|ja|嵯峨嵐山}} |align="right"|10.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း]] ([[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]]) *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] Randen Arashiyama Main Line (A12: [[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]]) |- |{{RouteBox|JR-E09||#9370db}} |[[ဟိုဇုခယောဘူတာ|ဟိုဇုခယော]] |{{lang|ja|保津峡}} |align="right"|14.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=5|[[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခ]] |- |{{RouteBox|JR-E10||#9370db}} |[[အုမဟိုရိဘူတာ|အုမဟိုရိ]] |{{lang|ja|馬堀}} |align="right"|18.1 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *Sagano Scenic Railway ([[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]]) |- |{{RouteBox|JR-E11||#9370db}} |[[ခမဲအိုခဘူတာ|ခမဲအိုခ]] |{{lang|ja|亀岡}} |align="right"|20.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E12||#9370db}} |[[နမိခဝဘူတာ|နမိခဝ]] |{{lang|ja|並河}} |align="right"|23.4 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E13||#9370db}} |[[ချိယောခဝဘူတာ|ချိယောခဝ]] |{{lang|ja|千代川}} |align="right"|25.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E14||#9370db}} |[[ယဂိဘူတာ|ယဂိ]] |{{lang|ja|八木}} |align="right"|28.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |rowspan=3|[[နန်းတန်းမြို့၊ ကျိုတို|နန်းတန်း]] |- |{{RouteBox|JR-E15||#9370db}} |[[ယောရှိတိုမိဘူတာ (ကျိုတို)|ယောရှိတိုမိ]] |{{lang|ja|吉富}} |align="right"|32.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E16||#9370db}} |[[ဆိုနိုဘဲဘူတာ|ဆိုနိုဘဲ]] |{{lang|ja|園部}} |align="right"|34.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |colspan=7 align="center"|''Continuing service on the [[San'in Main Line]] to {{STN|Fukuchiyama|x}} and beyond'' |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] bgghi5eokramlvqujbz860lt8oajz1b 1027516 1027515 2026-04-25T02:36:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားဘူတာများ */ 1027516 wikitext text/x-wiki '''ဆဂနိုရထားလိုင်း''' (嵯峨野線, Sagano-sen) သည် [[ကျိုတိုမြို့]]၏ ဆင်ခြေဖုံးအရပ်များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည့် ရထားလိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရထားလမ်းပိုင်းသည် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရထားလမ်းနှစ်ပါရှိကာ ခဲအိဟန်းရှင်း (ကျိုတို - အိုဆာကာ - ခိုးဘဲ) မြို့ပြဒေသများကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရထားလိုင်းကို [[အနောက်ဂျပန်ရထားပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ (JR West)]] က စီမံသည်။ ရထားလိုင်းသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ကာ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]တွင် ခရီးဆုံးသည်။ ဆဂနိုရထားလိုင်းသည် JR West ကုမ္ပဏီ၏ မြို့တွင်းရထားကွန်ယက်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ "ဆဂနိုရထားလိုင်း" ဟူသည့် တရားဝင်အမည်ကို ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ==ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း== {{Main|ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း}} ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း (嵯峨野観光鉄道, Sagano Kankō Tetsudō) သည် ရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည့် ရထားလိုင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် [[ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]၏ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့် လမ်းပိုင်းပေါ်တွင် ခရီးသည်များရှုခင်းကြည့်ရှုနိုင်ရန် ပြေးဆွဲပေးသည်။ ဤလမ်းဟောင်းသည် [[ဟိုဇုမြစ်]]ကမ်းတလျှောက် ပြေးဆွဲပေးနေပြီး နိုင်ငံခြားခရီးသွားများအကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ ဤရထားလိုင်းကို JR West နှင့်အတူ [[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခမြို့]]တို့မှ ပူးပေါင်းကာ တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရထားလိုင်းဝန်ဆောင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ရထားလမ်းများနှင့် ဘူတာများကို ယခင် ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို လက်ရှိအချိန်အထိ JR West က ပိုင်ဆိုင်သည်။ ဤရထားလိုင်းတွင် ပါဝင်သည့် ဘူတာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]] (ဆဂအရရှိယာမ) - [[တိုရော့ခိုအရရှိယာမဘူတာ|တိုရော့ခိုအရရှိယာမ]] - [[တိုရော့ခိုဟိုဇုခယောဘူတာ|တိုရော့ခိုဟိုဇုခယော]] (ဟိုဇုခယော) - [[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]] (အုမဟိုရိ)<ref>[https://www.sagano-kanko.co.jp/en/torokko.php About the Sagano Romantic Train]</ref> ==ရထားဘူတာများ== *ဆဂနိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများအားလုံးသည် ကျိုတိုစီရင်စုအတွင်း တည်ရှိကြသည်။ *ရထားလိုင်းပေါ်တွင် ပြေးဆွဲပေးသည့် အမြန်ဝန်ဆောင်မှုရထားများသည် [[ကျိုတိုဘူတာ]]၊ [[နိဂျောဘူတာ]]၊ [[အန်းမချိဘူတာ]]၊ [[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ]] တို့တွင် ရပ်ပြီး၊ [[ခမဲအိုခဘူတာ]]မှ [[ဆိုနိုဘဲဘူတာ]]အထိလမ်းပိုင်းတွင် ဘူတာတိုင်းတွင် ရပ်သည်၊ *အထူးအမြန်ရထားများသည် ကျိုတိုဘူတာ၊ နိဂျောဘူတာ၊ ခမဲအိုခဘူတာနှင့် ဆိုနိုဘဲဘူတာများတွင်သာ ရပ်သည်။ {| class="wikitable" rules="all" |- !စဉ် !ဘူတာ !ဂျပန်ဘာသာ !အကွာအဝေး (ကီလိုမီတာ) !အမြန်ဝန်ဆောင်မှု !ချိတ်ဆက်မှုများ !တည်နေရာ |- |colspan=7 |'''ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း''' |- |{{RouteBox|JR-E01||#9370db}} |[[ကျိုတိုဘူတာ|ကျိုတို]] |{{lang|ja|京都}} |align="right"|0.0 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Shinkansen jrc.svg|20px]] [[တိုးခိုင်းဒိုးရှင်းခန်းဆန်း]] *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[JR ကျိုတိုရထားလိုင်း]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-A.svg|20px]] [[ဘိဝခိုရထားလိုင်း]] (JR-A31) *[[File:JRW kinki-B.svg|20px]] [[ခိုးဆဲရထားလိုင်း]] (JR-B31) *[[File:JRW kinki-D.svg|20px]] [[နာရရထားလိုင်း]] (JR-D01) *{{Rint|jp|kintetsu|B}} [[ခဲတဲဆွတ်ရထားလိုင်း|ခင်တဲဆွတ်]] [[ကျိုတိုရထားလိုင်း (ခင်တဲဆွတ်)|ကျိုတိုရထားလိုင်း]] (B01) *[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|20px]] [[ကျိုတိုမြေအောက်ရထား]] [[ခရဆုမရထာားလိုင်း]] (K11) |rowspan=3|[[ရှိမိုဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E02||#9370db}} |[[အုမဲခိုဂျိ - ခယောတိုနိရှိဘူတာ|အုမဲခိုဂျိ - ခယောတိုနိရှိ]] |{{lang|ja|梅小路京都西}} |align="right"|1.7 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E03||#9370db}} |[[တမ်းဘဂုချိဘူတာ|တန်းဘဂုချိ]] |{{lang|ja|丹波口}} |align="right"|2.5 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |- |{{RouteBox|JR-E04||#9370db}} |[[နိဂျောဘူတာ|နိဂျော]] |{{lang|ja|二条}} |align="right"|4.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[File:Subway KyotoTozai.svg|20px]] ကျိုတိုမြေအောက်ရထား [[တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း (ကျိုတို)|တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း]] (T15) |rowspan=2|[[နခဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E05||#9370db}} |[[အန်းမချိဘူတာ|အန်းမချိ]] |{{lang|ja|円町}} |align="right"|5.8 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E06||#9370db}} |[[ဟနဇိုနိုဘူတာ (ကျိုတို)|ဟနဇိုနို]] |{{lang|ja|花園}} |align="right"|6.9 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=3|[[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို]] |- |{{RouteBox|JR-E07||#9370db}} |[[အုဇုမဆဘူတာ|အုဇုမဆ]] |{{lang|ja|太秦}} |align="right"|8.6 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] [[Randen Arashiyama Main Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) *[[File:Number prefix Randen Kitano line.svg|20px]] [[Randen Kitano Line]] (A8: {{STN|Katabiranotsuji|x}}) |- |{{RouteBox|JR-E08||#9370db}} |[[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ|ဆဂအရရှိယာမ]] |{{lang|ja|嵯峨嵐山}} |align="right"|10.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | *[[ဆဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း]] ([[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ|တိုရော့ခိုဆဂ]]) *[[File:Number prefix Randen Arashiyama mainline.svg|20px]] Randen Arashiyama Main Line (A12: [[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]]) |- |{{RouteBox|JR-E09||#9370db}} |[[ဟိုဇုခယောဘူတာ|ဟိုဇုခယော]] |{{lang|ja|保津峡}} |align="right"|14.3 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | |rowspan=5|[[ခမဲအိုခမြို့၊ ကျိုတို|ခမဲအိုခ]] |- |{{RouteBox|JR-E10||#9370db}} |[[အုမဟိုရိဘူတာ|အုမဟိုရိ]] |{{lang|ja|馬堀}} |align="right"|18.1 |style="text-align:center; background-color:#feb;"| | | *Sagano Scenic Railway ([[တိုရော့ခိုခမဲအိုခဘူတာ|တိုရော့ခိုခမဲအိုခ]]) |- |{{RouteBox|JR-E11||#9370db}} |[[ခမဲအိုခဘူတာ|ခမဲအိုခ]] |{{lang|ja|亀岡}} |align="right"|20.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E12||#9370db}} |[[နမိခဝဘူတာ|နမိခဝ]] |{{lang|ja|並河}} |align="right"|23.4 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E13||#9370db}} |[[ချိယောခဝဘူတာ|ချိယောခဝ]] |{{lang|ja|千代川}} |align="right"|25.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E14||#9370db}} |[[ယဂိဘူတာ|ယဂိ]] |{{lang|ja|八木}} |align="right"|28.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |rowspan=3|[[နန်းတန်းမြို့၊ ကျိုတို|နန်းတန်း]] |- |{{RouteBox|JR-E15||#9370db}} |[[ယောရှိတိုမိဘူတာ (ကျိုတို)|ယောရှိတိုမိ]] |{{lang|ja|吉富}} |align="right"|32.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |{{RouteBox|JR-E16||#9370db}} |[[ဆိုနိုဘဲဘူတာ|ဆိုနိုဘဲ]] |{{lang|ja|園部}} |align="right"|34.2 |style="text-align:center; background-color:#feb;"|● | |- |colspan=7 align="center"|''Continuing service on the [[San'in Main Line]] to {{STN|Fukuchiyama|x}} and beyond'' |} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ရထားလိုင်းများ]] 44e7tianfzi2pxowlnfzline0n96076 2 284774 1027494 1027418 2026-04-24T21:43:50Z Maris Dreshmanis 141980 Update babel to lv|ru-4 (remove en-3, de-1) 1027494 wikitext text/x-wiki {{#babel:lv|ru-4}} == Maris Dreshmanis == Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata. * '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,400+ edits * '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (27 national registries + ESCO, 57,000+ occupation entries, 26,991 Wikidata items, 152,000+ multilingual labels across 53 languages) * '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 27 source languages [[Category:Wikipedians]] 1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4 100 284775 1027445 1027439 2026-04-24T12:59:48Z Salai Rungtoi 22844 reedited according to [[မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/Edit instructions]] and thank to the input and pls do more in the future 1027445 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=04|day=23|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ***တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ မြို့နယ် ၆၀ အား အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) အမိန့် ထုတ်ပြန်သတ်မှတ်လိုက်သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c1mk4v971v7t (ဘီဘီစီ)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ဥပဒေစိုးမိုး ရေးဆိုင်ရာ ဗျူရိုသည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ ကျောက်ခတ်ရွာအနီး နေရာလေးခုတွင် အခြေစိုက်သည့် တိုင်ချန်(Tai Jiang) အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေကြေးလမ်းကြောင်းကို ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးနိုင်ရန်အတွက် ဆုကြေးငွေ ဒေါ်လာ ၁၀ သန်း ထုတ်ပြန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် ဒေါ်လာ ၇ ဒသမ ၂ ဘီလျံကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးနောက် ဆုကြေးထုတ်၍ အရေးယူရန် ကြိုးပမ်းလာခြင်းဖြစ်သည်။[https://www.nationalreview.com/news/doj-charges-two-chinese-nationals-in-overseas-cryptocurrency-scam/ (National Review)] <!-- All news items above this line -->}} gk4r1uh2ww5vtm9sfnq8j15p8t38ues 3 284782 1027443 2026-04-24T12:59:15Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027443 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Josua W.S ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၉၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 5ar38bt3jcyhoheo6otqtcl9uz5jety 3 284783 1027444 2026-04-24T12:59:25Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027444 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-24958-36 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၉၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) e1faia9okeznlvmnrwjwx25l0yj21nq 3 284786 1027459 2026-04-24T14:59:44Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027459 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Edigines ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၉၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) pkupo2vna99ewzf3si5h8o1gkvg7ypw 3 284790 1027476 2026-04-24T15:59:54Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027476 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25082-94 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၉၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 26l4091wfujha8o0zx4jh7ys6dlkcbu 3 284791 1027477 2026-04-24T16:00:04Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027477 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25180-52 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) a5dqiszlag7wc0e4vtm7a15fcqwdath 3 284792 1027479 2026-04-24T17:00:14Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027479 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zarzaraung ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 7v15uzk3u9jr5fcudx4hhb6r9415iyu 3 284793 1027480 2026-04-24T17:00:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027480 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25114-18 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 2uajm8gahlasq6327dgggvcgu6rgu5l 3 284794 1027482 2026-04-24T18:00:34Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027482 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MetalBreaksAndBends ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 7ftup47plrh96lakt5rdlz0ph7u4if4 3 284795 1027483 2026-04-24T19:00:44Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027483 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် RevenantSeeker2204 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 3c16i99zb58u9rgqyoxnevwpeqtjtb0 3 284796 1027489 2026-04-24T20:00:54Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027489 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Cartylie ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၀၀၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) k9h7h7kb0yxbixeajshv4yxg5x92ij1 3 284797 1027491 2026-04-24T21:01:03Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027491 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် BtecBrady ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၁၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) hocim1x4wc8z60au9z9usqju8ybs7y2 3 284798 1027492 2026-04-24T21:01:13Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027492 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-24999-80 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၁၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) d76zk5wk3bj1da1v3krgcg97d5cl2d0 3 284799 1027493 2026-04-24T21:01:24Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027493 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-21897-72 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၁၊ ၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) pwnah07c2byww7oe6cvuo1efgonk5lf 3 284800 1027496 2026-04-25T00:01:51Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027496 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Benutzernameauahgelapsoi ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၀၁၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) dnm2l7wnm188eipp4m4fstz1tfp1cf6 3 284801 1027500 2026-04-25T01:02:00Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027500 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25075-50 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၀၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ae0dlmxy26oj7pcqll3a5e8mgq0izw3 3 284802 1027503 2026-04-25T02:02:10Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027503 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-14198-91 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 6ekisxdh7j86r3eqwqznvri8pg59j3q 0 284803 1027513 2026-04-25T02:31:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဟိုဇုခယေားဘူတာ]] စာမျက်နှာကို [[ဟိုဇုခယောဘူတာ]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1027513 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဟိုဇုခယောဘူတာ]] 960p9mtv9d5cctju6jgbja2kwcgr1ht 1027514 1027513 2026-04-25T02:31:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ဟိုဇုခယောဘူတာ]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 1027514 wikitext text/x-wiki {{db-self}} i3ivwgg793ry976qg2ak9jnjk4epd7m 3 284804 1027518 2026-04-25T04:02:29Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027518 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ismeyourdaddy ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 63or5uddaapfj0zcxlpllnc8owa1pm0 3 284805 1027521 2026-04-25T06:02:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027521 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mg Phoe Htet ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 4sb5fp6ndd96ku6vcm38obm7wwblivx 3 284806 1027522 2026-04-25T06:02:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027522 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kpop777 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) bil2fgh74tk8pwnw4fnb5df578cugcm 3 284807 1027523 2026-04-25T06:03:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027523 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Metal Fork ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) n1kfdb32sav7tkj0whbaydhnqc3dfez 3 284808 1027524 2026-04-25T07:03:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027524 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Avaris exe ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) t67lg1ysgcmlisem3gqlo9djivb2pr8 3 284809 1027525 2026-04-25T07:12:45Z Ninjastrikers 22896 /* ကြိုဆိုပါတယ်! */ အပိုင်းသစ် 1027525 wikitext text/x-wiki == ကြိုဆိုပါတယ်! == မင်္ဂလာပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားမှ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ကြိုဆိုပါတယ်]]! ဒီနေရာကို သင်နှစ်သက်ကျေနပ်ပြီး ဆက်လက်နေထိုင်ဖို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်သော စာမျက်နှာ [[စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]]၊ သည် ဝီကီပီးဒီးယား၏ [[WP:LOP|လမ်းညွှန်ချက်များ]] အချို့နှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိတဲ့အတွက် ထိန်းသိမ်းထားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆောင်းပါးများ ဖန်တီးခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သင်ဖတ်ရှုလိုမယ့် '''[[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါး]]''' ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာ ရှိနေပါတယ်။ အကယ်၍ သင်ဟာ အခက်အခဲတွေ့နေပြီး အကူအညီ ရယူလိုပါက ကျေးဇူးပြု၍ '''[[Wikipedia:Teahouse|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]''' ကို လာခဲ့ပါ။ လူသစ်တွေအတွက် အသုံးဝင်တဲ့ လင့်ခ်အချို့ကို အောက်မှာ ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။ * [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါး]] * [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်ရေးသားခြင်း]] * [[WP:BLP|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ]] * [[Wikipedia:Five pillars|ဝီကီပီးဒီးယား၏ လမ်းစဉ်ငါးရပ်]] * [[Help:Contents|အကူအညီ စာမျက်နှာများ]] * [[WP:T|သင်ခန်းစာများ]] ဝီကီပီးဒီးယန်း တစ်ယောက်အဖြစ် တည်းဖြတ်ရေးသားခြင်းကို သင်နှစ်သက်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာတွေမှာ ကျေးဇူးပြုပြီး (<nowiki>~~~~</nowiki>) ကို ရေးသားခြင်းဖြင့် [[WP:SIGNATURE|သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပါ]]။ သင့်မှာ မေးခွန်းများရှိနေပါက [[Wikipedia:Questions]] သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ <!-- Template:First article --> နောက်တဖန် ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်!&nbsp;[[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ==[[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]] အား [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] အဆိုပြုထားခြင်း== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] ဝီကီပီးဒီးယားမှ မဆိုင်းမတွဖျက်ပစ်ရန် [[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]] ပေါ်တွင် tag တွဲထားပါသည်။ အောက်ပါအကြောင်းပြချက်ကြောင့် ဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်- <blockquote>Test page</blockquote> [[ဝီကီပီးဒီးယား:CSD|မဆိုင်းမတွဖျက်ပစ်ခြင်း]] မူဝါအရ စာမျက်နှာများသည် အချိန်မရွေး ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် ဤစာမျက်နှာသည် ဤအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖျက်ရန် မသင့်ဟု ယူဆပါက၊ [[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ <!-- Template:Db-reason-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) nio395ocwwdgn1rrcjpz699pvicfg7s 1027529 1027525 2026-04-25T07:18:24Z Ninjastrikers 22896 /* ဧပြီ ၂၀၂၆ */ အပိုင်းသစ် 1027529 wikitext text/x-wiki == ကြိုဆိုပါတယ်! == မင်္ဂလာပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားမှ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ကြိုဆိုပါတယ်]]! ဒီနေရာကို သင်နှစ်သက်ကျေနပ်ပြီး ဆက်လက်နေထိုင်ဖို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်သော စာမျက်နှာ [[စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]]၊ သည် ဝီကီပီးဒီးယား၏ [[WP:LOP|လမ်းညွှန်ချက်များ]] အချို့နှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိတဲ့အတွက် ထိန်းသိမ်းထားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆောင်းပါးများ ဖန်တီးခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သင်ဖတ်ရှုလိုမယ့် '''[[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါး]]''' ဆိုတဲ့ စာမျက်နှာ ရှိနေပါတယ်။ အကယ်၍ သင်ဟာ အခက်အခဲတွေ့နေပြီး အကူအညီ ရယူလိုပါက ကျေးဇူးပြု၍ '''[[Wikipedia:Teahouse|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]''' ကို လာခဲ့ပါ။ လူသစ်တွေအတွက် အသုံးဝင်တဲ့ လင့်ခ်အချို့ကို အောက်မှာ ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။ * [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါး]] * [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်ရေးသားခြင်း]] * [[WP:BLP|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ]] * [[Wikipedia:Five pillars|ဝီကီပီးဒီးယား၏ လမ်းစဉ်ငါးရပ်]] * [[Help:Contents|အကူအညီ စာမျက်နှာများ]] * [[WP:T|သင်ခန်းစာများ]] ဝီကီပီးဒီးယန်း တစ်ယောက်အဖြစ် တည်းဖြတ်ရေးသားခြင်းကို သင်နှစ်သက်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာတွေမှာ ကျေးဇူးပြုပြီး (<nowiki>~~~~</nowiki>) ကို ရေးသားခြင်းဖြင့် [[WP:SIGNATURE|သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးခဲ့ပါ]]။ သင့်မှာ မေးခွန်းများရှိနေပါက [[Wikipedia:Questions]] သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာမှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ <!-- Template:First article --> နောက်တဖန် ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်!&nbsp;[[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ==[[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]] အား [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] အဆိုပြုထားခြင်း== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] ဝီကီပီးဒီးယားမှ မဆိုင်းမတွဖျက်ပစ်ရန် [[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ]] ပေါ်တွင် tag တွဲထားပါသည်။ အောက်ပါအကြောင်းပြချက်ကြောင့် ဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်- <blockquote>Test page</blockquote> [[ဝီကီပီးဒီးယား:CSD|မဆိုင်းမတွဖျက်ပစ်ခြင်း]] မူဝါအရ စာမျက်နှာများသည် အချိန်မရွေး ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် ဤစာမျက်နှာသည် ဤအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖျက်ရန် မသင့်ဟု ယူဆပါက၊ [[:စိန်ရွှေဖြိုးတော်ဝင်သဇင်ခြံ|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ <!-- Template:Db-reason-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၂၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == ဧပြီ ၂၀၂၆ == {{uw-advert1|သဇင်ပန်း}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၈၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 4fezxhaviq7zxb27bc51ul3rmjh5ih5 10 284810 1027535 2026-04-25T07:28:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "<includeonly>{{#switch: {{{first|1}}}|2 |4={{{!}}table border=0 cellspacing=0 cellpadding=3|}}|- |height=45 width={{{Lwidth|{{{lwidth|30}}}}}} style="text-align:center; {{#switch: {{{first|1}}}|2 |4=border-top:solid 1px gray;|}} border-bottom:solid 1px gray;"|''' {{{pfn|}}}''' |height=45 width={{{Cwidth|{{{cwidth|145}}}}}} style=" {{ #switc..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027535 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{first|1}}}|2 |4={{{!}}table border=0 cellspacing=0 cellpadding=3|}}|- |height=45 width={{{Lwidth|{{{lwidth|30}}}}}} style="text-align:center; {{#switch: {{{first|1}}}|2 |4=border-top:solid 1px gray;|}} border-bottom:solid 1px gray;"|''' {{{pfn|}}}''' |height=45 width={{{Cwidth|{{{cwidth|145}}}}}} style=" {{ #switch: {{{first|1}}}|2 |4=border-top:solid 1px gray;|}} border-bottom:solid 1px gray;"|{{#if: {{{imgfile|{{{symbol|}}}}}}|{{{imgfile|{{{symbol}}}}}}|{{#if: {{{col|}}}|<span style="color:{{{col}}}">■</span>|<span style="color:{{{col1|white}}}">■</span>{{#if: {{{col2|}}}|<span style="color:{{{col2}}}">■</span>}}}}}}&nbsp;{{{name|}}} |height=45 width={{{Rwidth|{{{rwidth|430}}}}}} style=" {{ #switch: {{{first|1}}}|2 |4=border-top:solid 1px gray;|}} border-bottom:solid 1px gray;"|{{{dir|}}} {{ #switch: {{{first}}}|3|4={{!}}}|}}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> gy5hjm72oovx8f3ndni5819pky1rmj2 10 284811 1027537 2026-04-25T07:29:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 စာမျက်နှာကို [[တမ်းပလိတ်:Ja-platform]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1027537 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[တမ်းပလိတ်:Ja-platform]] sm0qnqse0yvwuxg2svj9hlzez49vco5 14 284812 1027548 2026-04-25T07:36:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027548 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ဆန်းအင်းပင်မရထားလိုင်း]] imhq9gpoj9edux0rbw8wrwhwkc775ie 14 284813 1027549 2026-04-25T07:37:55Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027549 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:အနောက်ဂျပန်မီးရထားကုမ္ပဏီ၏ ဘူတာရုံများ]] 5vetiza5ixdns5y0zaose07bfexbjjv 14 284814 1027550 2026-04-25T07:38:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခမဲအိုခမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027550 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စု၊ ခမဲအိုခမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] n0mybl0o3gl7ss3mb1y6p0fx2rtunwb 14 284815 1027551 2026-04-25T07:39:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027551 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] mrhk6xbx64hmqw6ye2rn2vtaz6r66ge 3 284816 1027555 2026-04-25T08:03:27Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027555 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25137-86 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 3szk4ci02e2m5j6tiw5y31d5znmqdpt 3 284817 1027562 2026-04-25T09:03:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027562 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Марк Герин ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) joy79un7ckmd77gpk9sg1560bh2p2pv 3 284818 1027563 2026-04-25T09:03:47Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027563 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25119-76 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) euymp8pi062xsx1i8ogjiefnkncgtnu 4 284819 1027564 2026-04-25T09:23:22Z ~2026-25073-11 142018 CONNECT TEAM အတွက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ 1027564 wikitext text/x-wiki မြန်မာနိုင်ငံ၏အဓိကဖြစ်လာနိုင်သည့်နိုင်ငံတကာ‌ငွေဈေးဟုခေါ်သော(CRYPTO) ငွေကြေးဆိုင်ရာမူဝါဒစည်းမျဉ်းတင်သွင်းနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံခြားငွေကြေးရင်းနှီးမြုပ်နှံလိုသည့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်(INVESTOR-FUND)(FINANCE-BASED) (DIGITAL INVESTMENT SOCIETY)(GLOBAL PAYMENTS-PRO //BASED) (//MYANMAR-BLOCKCHAIN CONNET TEAM) အတွက်ဆက်သွယ်စုံစမ်းနိုင်ပါသည်။ GMAIL-@aungkokomyat002(NOT-NORTH) irq3rvn27afu804yxn9s81o8wy9prrr 3 284820 1027570 2026-04-25T10:03:57Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027570 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် U chit phyo wai ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၃၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ll1bzt6lt9088bg25hygc6dbd0zwy8h 3 284821 1027571 2026-04-25T10:04:07Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027571 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Dscbshjdvbiudfbv ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) i5dcpbarbcj3d5t9lpc1ch13ebqw0rn 3 284822 1027572 2026-04-25T10:04:17Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027572 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Line Wan ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) g385it1pbmrv6vh7m5z8z7cn80m2tkf 3 284823 1027573 2026-04-25T10:04:27Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027573 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-25073-11 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) nqqln71ecwd8ay8akov1pzca1g2as9x 3 284824 1027574 2026-04-25T10:04:37Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027574 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zederfg ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ofu6c8o7s11t8mzdqkdpvfng8k0l7yf 3 284825 1027575 2026-04-25T10:04:47Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027575 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thi Thi Shinn ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) 5ihanh18lj2gs7e2dihj8azvscv4n6l 3 284826 1027576 2026-04-25T10:04:57Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027576 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Shine Wai Maung ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၄၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) nhetkh15tcokg51clu8y3lcea7fyitr 3 284827 1027577 2026-04-25T10:05:07Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027577 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kenneth.guygui ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၅၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) eeocy2wa0okp9sazy1xn7w4bvrgpf09 3 284828 1027578 2026-04-25T11:05:16Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1027578 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Rosmanov20 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၅၊ ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ku3azgcmm92weigcxvigmp7ncjopehi 100 284829 1027580 2026-04-25T11:18:18Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=04|day=25|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1027580 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=04|day=25|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} 6oqfunndr7v799byt1xif0bmsu2p1w7 1027582 1027580 2026-04-25T11:27:59Z Salai Rungtoi 22844 1027582 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=04|day=25|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ** [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] *** [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး]] **** [[ချင်းညီနောင်]] (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo (BBC)] <!-- All news items above this line -->}} g28fuktairmr3j715zbpzie2kzx78ok