ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 4803 1029549 698951 2026-05-04T12:13:42Z Zawzawaungthwin 100038 မွမ်းမံခြင်း 1029549 wikitext text/x-wiki [[File:Nuclear weapons states.svg|thumb|450px|right|[[အဏုမြူ လက်နက်]] ပိုင်ဆိုင်မှုပြမြေပုံ <div style="font-size: 90%; line-height: 1.5em; padding: 5px;"> {{legend|#5B92E5|[[နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်|NPT]] အဖွဲ့ဝင် (တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ ယူကေ၊ အမေရိကန်)}} {{legend|#ff0000|အဏုမြူလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် အခြားနိုင်ငံများ (အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ မြောက်ကိုရီးယား)}} {{legend|#d4aa00|ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု သံသယရှိနိုင်ငံ (အစ္စရေး)}} {{legend|#00247D|NATO နှင့် လက်နက်မျှဝေသုံးစွဲသည့် နိုင်ငံများ (ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ နယ်သာလန်၊ တူရကီ)}} {{legend|#007C59|အဏုမြူလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ဖူးသော နိုင်ငံများ}}([[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုဇ်]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]၊ [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]]) </div> ]] '''အဏုမြူနိုင်ငံကြီးများ'''သည် [[အဏုမြူ လက်နက်]] ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် နားလည်ရသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။၎င်းတို့အနက် ၈ နိုင်ငံသည်သာ ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ပထမဆုံး အောင်မြင်သော နျူကလီးယားစမ်းသပ်မှု အစဉ်အတိုင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဏုမြူ လက်နက်ပိုင်နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု (၁၉၄၅)၊ ရုရှား (၁၉၄၉)၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (၁၉၅၂)၊ ပြင်သစ် (၁၉၆၀)၊တရုတ် (၁၉၆၄)၊အိန္ဒိယ (၁၉၇၄)၊ ပါကစ္စတန် (၁၉၉၈), နှင့် မြောက်ကိုရီးယား (၂၀၀၆) တို့ဖြစ်ကြသည်။ အစ္စရေးသည် ၁၉၆၇ ခန့်တွင် အဏုမြူ လက်နက်များ ရရှိထားသည်ဟု ယူဆရသော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ တရားဝင်စမ်းသပ်မှုမပြုလုပ်ခဲ့သလို၊ ပိုင်ဆိုင်ကြောင်းလည်း တရားဝင်အတည်မပြုခဲ့ပေ။<ref>{{cite journal |last1=Murdock |first1=Clark A. |date=13 May 2010 |title=Trilateral Nuclear Dialogues Role of P3 Nuclear Weapons Consensus Statement |url=https://www.csis.org/analysis/trilateral-nuclear-dialogues-role-p3-nuclear-weapons-consensus-statement |access-date=13 May 2010 |last2=Miller |first2=Franklin |last3=Mackby |first3=Jenifer |website=Center for Strategic and International Studies}}</ref><ref name="nuclearweapons1">{{cite web |date=January 2020 |title=World Nuclear Forces, SIPRI yearbook 2020 |url=https://www.sipri.org/yearbook/2020/10 |access-date=18 June 2020 |website=Stockholm International Peace Research Institute}}</ref> [[နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်]] (NPT) အရ အမေရိကန်၊ ရုရှား၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ ပြင်သစ်နှင့် တရုတ်တို့ကို “နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်နိုင်ငံများ (Nuclear-Weapon States, NWS)” အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ၎င်းတို့သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။အစ္စရေး၊ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် NPT ကို လက်မှတ်မထိုးခဲ့ကြသော်လည်း၊ မြောက်ကိုရီးယားသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ထဲဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခွာကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="TNPNW">{{citation|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons: Declarations, statements, reservations and notes|url=https://treaties.unoda.org/t/npt/declarations/PRK_moscow_ACC}}</ref> တောင်အာဖရိကနိုင်ငံသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အဏုမြူလက်နက်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ် (NPT) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက် ယခင်ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် ယူကရိန်း၊ ကာဇက်စတန်နှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတို့၏ နယ်မြေများအတွင်း အဏုမြူလက်နက်များ ကျန်ရှိနေခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အဆိုပါလက်နက်များကို (ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံတကာအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်ခံသည့်) ရုရှားနိုင်ငံထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန်နှင့် အဏုမြူလက်နက်မရှိသောနိုင်ငံများအဖြစ် NPT စာချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Moniz |first=E |date=2024-10-17 |title=South Africa |url=https://www.nti.org/countries/south-africa/ |access-date=2025-10-03 |website=The Nuclear Threat Initiative |language=en}}</ref> ကိုယ်ပိုင်အဏုမြူလက်နက် မရှိသော်လည်း မိမိတို့နိုင်ငံနယ်မြေအတွင်း အခြားနိုင်ငံ၏ အဏုမြူလက်နက်များ ချထားခွင့်ပြုထားသည့် နိုင်ငံ ၆ နိုင်ငံ ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဏုမြူလက်နက်များကို ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ နယ်သာလန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင် အခြေစိုက်ထားပြီး ရုရှား၏ အဏုမြူလက်နက်များကိုမူ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင် ချထားသည်။ [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]ကာလအတွင်းက အနည်းဆုံး နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံသည် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် သို့မဟုတ် ဆိုဗီယက်တို့၏ အဏုမြူလက်နက်များကို လက်ခံထားရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="r092">{{cite journal |last1=Kütt |first1=Moritz |date=2022-01-02 |title=Setting the Deadline for Nuclear Weapon Removal from Host States under the Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |journal=Journal for Peace and Nuclear Disarmament |volume=5 |issue=1 |pages=148–161 |doi=10.1080/25751654.2022.2046405 |doi-access=free |last2=and Mian |first2=Zia}}</ref> အမေရိကန်သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (FAS) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဏုမြူထိပ်ဖူး စုစုပေါင်း ၁၂,၁၈၇ ခု ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် ၃,၉၁၂ ခုခန့်မှာ လက်နက်အသင့်အနေအထား ရှိနေခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စတော့ဟုမ်း နိုင်ငံတကာငြိမ်းချမ်းရေးသုတေသနအဖွဲ့ (SIPRI) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အဏုမြူထိပ်ဖူးစုစုပေါင်းမှာ ၁၂,၁၂၁ ခုအထိ ရှိခဲ့သည်။ အဏုမြူထိပ်ဖူးပေါင်း ၉,၅၈၅ ခုခန့်ကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သိုလှောင်ရုံများတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး ၃,၉၀၄ ခုခန့်ကို စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့များတွင် တပ်ဖြန့်ထားရှိသည်။ ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့မှ အဓိကပိုင်ဆိုင်သော ထိပ်ဖူးပေါင်း ၂,၁၀၀ ခန့်ကိုမူ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးသတိပေးချက် အဆင့်အတန်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-17 |title=Role of nuclear weapons grows as geopolitical relations deteriorate—new SIPRI Yearbook out now {{!}} SIPRI |url=https://www.sipri.org/media/press-release/2024/role-nuclear-weapons-grows-geopolitical-relations-deteriorate-new-sipri-yearbook-out-now |access-date=2025-09-22 |website=www.sipri.org |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+ style="font-weight:bold;" | အဏုမြူလက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံများနှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်များ |- style="background:#efefef;" ! scope="col" | စဉ် ! scope="col" | နိုင်ငံ ! colspan=2 | အဏုမြူထိပ်ဖူး (ခန့်မှန်း) ! colspan=2 | ပထမဆုံး စမ်းသပ်မှု ! rowspan=2 | သာမို-နျူကလီးယား ! rowspan=2 | စမ်းသပ်မှု |- style="background:#efefef;" ! ! ! စုစုပေါင်း ! တပ်ဖြန့်မှု ! ရက်စွဲ ! နေရာ |- | ၁ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Russia}} [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] | ၄,၄၀၀ | ၁,၇၉၆ | ၂၉ ဩဂုတ် ၁၉၄၉ | ဆယ်မီပါလာတင်စ် | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၇၁၅ |- | ၂ | style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] | ၃,၇၀၀ | ၁,၆၇၀ | ၁၆ ဇူလိုင် ၁၉၄၅ | အယ်လာမာဂေါ်ဒို | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၁,၀၃၀ |- | ၃ | style="text-align:left;" | {{flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] | ၆၂၀ | ၃၄ | ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၄ | လော့ပ်နော် | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၄၅ |- | ၄ | style="text-align:left;" | {{flagicon|France}} [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] | ၂၉၀ | ၂၈၀ | ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၀ | ရီဂိန်း | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၂၁၀ |- | ၅ | style="text-align:left;" | {{flagicon|UK}} [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူကေ]] | ၂၂၅ | ၁၂၀ | ၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၂ | မွန်တီတလိုကျွန်းစု | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၄၅ |- | ၆ | style="text-align:left;" | {{flagicon|India}} [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] | ၁၉၀ | ၁၂ | ၁၈ မေ ၁၉၇၄ | ပိုခရန် | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | ၆ |- | ၇ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Pakistan}} [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] | ၁၇၀ | ၀ | ၂၈ မေ ၁၉၉၈ | ရက်စ်ကိုး | [[File:Symbol oppose vote.svg|19x19px]] | ၂ |- | ၈ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Israel}} [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]] | ၉၀ | ၀ | ၁၉၆၀–၁၉၇၉ | မသိရှိရ | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | မသိရှိရ |- | ၉ | style="text-align:left;" | {{flagicon|North Korea}} [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]] | ၆၀ | ၀ | ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၆ | ကီဂျူး | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | ၆ |} == ပစ်ခတ်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာပိုင်ဆိုင်မှု == အဏုမြူလက်နက် အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လူတစ်ဦးတည်း သို့မဟုတ် လူနည်းစု တစ်စုထံတွင်သာ အမြဲတမ်း ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်ထားလေ့ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့တွင် အဏုမြူလက်နက် အသုံးပြုရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ သမ္မတများ၏ အတည်ပြုချက် လိုအပ်သည်။ အမေရိကန်တွင် သမ္မတသည် ကွပ်ကဲမှုဗဟိုဌာနအနီးတွင် ရှိမနေပါက သမ္မတ၏ အရေးပေါ်လက်ဆွဲအိတ် (Presidential Emergency Satchel) ကို အနီးရှိ စစ်ဘက်လက်ထောက်တစ်ဦးက အမြဲတမ်း ကိုင်တွယ်ထားရသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင်မူ အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝန်ကြီးချုပ်က ချမှတ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် "ပါတီက သေနတ်ကို အမိန့်ပေးသည်" ဟူသော မူဝါဒအရ အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ခွင့် အာဏာသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ထံတွင် ရှိသည်။<ref name=":2">{{Cite journal |last=Ji |first=You |date=2026-01-14 |title=Chinese Communist Party Endeavors to Institutionalize Armed Power: Civilian Control of China's Central Military Commission |journal=[[The China Journal]] |pages=000 |doi=10.1086/738762 |issn=1324-9347}}</ref> ရုရှားနိုင်ငံသည် ထိုသို့သော အာဏာကို သမ္မတထံ အပ်နှင်းထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်တို့၏ အတည်ပြုချက်လည်း လိုအပ်နိုင်သည်။ မြောက်ကိုရီးယားတွင်မူ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အမြင့်ဆုံးစစ်သေနာပတိချုပ်တွင် အာဏာရှိပြီး အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့တွင်မူ ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။ပုံမှန်အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူသည် တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများထံသို့ ပစ်ခတ်ခွင့်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးရန် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် နိုင်ငံအချို့လည်း ရှိသည်။ ထိုသို့သော 'ကြိုတင်လွှဲပြောင်းထားသည့်' အာဏာသည် မည်သည့်အချိန်တွင် တည်ရှိသည်ဆိုသည်ကို လျှို့ဝှက်ထားလေ့ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် "အချိန်နှင့် အခြေအနေအရပ်ရပ်၏ အရေးတကြီး လိုအပ်ချက်ကြောင့် သမ္မတမှ တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက် မချမှတ်နိုင်သော အခြေအနေမျိုးတွင်" အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ရန်အတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တပ်မှူးအချို့ကို အာဏာလွှဲအပ်ထားဖူးသည်။ ရုရှားတွင်မူ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများအပေါ် မူတည်၍ စစ်ဘက်တပ်မှူးများကို ဆောင်ရွက်ခွင့်ပေးနိုင်သည့် စနစ်တစ်ခု ရှိသည်။ ဗြိတိသျှ အဏုမြူလက်နက်တပ်ဆင်ထားသော ရေငုပ်သင်္ဘောတပ်မှူးများထံတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသော လျှို့ဝှက်ညွှန်ကြားချက်များ ပါဝင်သည့် (Letters of last resort) ကို ထုတ်ပေးထားပြီး ၎င်းစာလွှာထဲတွင် ပစ်ခတ်ခွင့်အာဏာ လွှဲအပ်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဆိုသည်မှာ လျှို့ဝှက်ချက်သာ ဖြစ်သည်။<ref name="UCS Launch Authority">{{cite web |date=December 2017 |title=Whose Finger Is On the Button? |url=https://www.ucsusa.org/sites/default/files/attach/2017/11/Launch-Authority.pdf |access-date=21 February 2021 |publisher=Union of Concerned Scientists}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Feaver |first1=Peter |last2=Geers |first2=Kenneth |date=October 16, 2017 |title="When the Urgency of Time and Circumstances Clearly Does Not Permit . . .": Pre-delegation in Nuclear and Cyber Scenarios |url=https://carnegieendowment.org/2017/10/16/when-urgency-of-time-and-circumstances-clearly-does-not-permit-.-.-.-pre-delegation-in-nuclear-and-cyber-scenarios-pub-73417 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027063146/http://carnegieendowment.org/2017/10/16/when-urgency-of-time-and-circumstances-clearly-does-not-permit-.-.-.-pre-delegation-in-nuclear-and-cyber-scenarios-pub-73417 |archive-date=27 October 2017 |website=Carnegie Endowment}}</ref><ref>{{Cite news |last=Taylor |first=Adam |date=July 13, 2016 |title=Every new British prime minister pens a handwritten 'letter of last resort' outlining nuclear retaliation |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/07/13/every-new-british-prime-minister-pens-a-hand-written-letter-of-last-resort-outlining-nuclear-retaliaton/ |newspaper=Washington Post}}</ref> {| class="wikitable" |+ အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် |- ! scope="col" width="50px" | အမှတ် ! scope="col" width="130px" | နိုင်ငံ ! scope="col" | ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ ! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ | {{flagicon|United States}} | သမ္မတ || သမ္မတ အရေးပေါ်အိတ် |- | ၂ | {{flagicon|Russia}} | သမ္မတ | နျူကလီးယား အိတ် များကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး နှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် ထံတွင်လည်း ထုတ်ပေးထားနိုင်သည်။ |- | ၃ | {{flagicon|United Kingdom}} | ဝန်ကြီးချုပ် | ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လျှို့ဝှက် သတ်မှတ်ထားသော ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးကလည်း ပစ်ခတ်ရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။ဘုရင်မှ ပယ်ဖျက်ခွင့်ရှိသည်။ |- | ၄ | {{flagicon|France}} | သမ္မတ | သမ္မတ၏ စစ်ရေးအကြံပေးနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်တို့လည်း ဆုံးဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ |- | ၅ | {{flagicon|China}} | ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ | တရုတ်ပြည်၏ အမြင့်ဆုံး စစ်ရေးအမိန့်ပေးခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ |- | ၆ | {{flagicon|India}} | ဝန်ကြီးချုပ် | နျူကလီးယား အမိန့်ပေးအာဏာအဖွဲ့ တွင် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီနှင့် နိုင်ငံရေးကောင်စီ ပါဝင်သည်။ |- | ၇ | {{flagicon|Pakistan}} | အဖွဲ့ | အဖွဲ့ဝင်များ၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရသည်။ |- | ၈ | {{flagicon|North Korea}} | ခေါင်းဆောင် | နျူကလီးယား လက်နက်အသုံးပြုမှုအတွက် အဆုံးအဖြတ် အာဏာရှိသူ ဖြစ်သည်။ |- | ၉ | {{flagicon|Israel}} | ဝန်ကြီးချုပ် | ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး နှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် တို့၏ သဘောတူညီမှု လိုအပ်သည်။ |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:နိုင်ငံရေး]] [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category:နည်းပညာ]] pfvq4q2jidbj2cnu4nvrv0ls4j4tnv1 1029550 1029549 2026-05-04T12:14:37Z Zawzawaungthwin 100038 [[အနုမြူနိုင်ငံကြီးများ]] စာမျက်နှာကို [[အဏုမြူနိုင်ငံကြီးများ]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: ကျစ်လျစ်တိုတုတ်စေရန် ([[WP:CONCISE]], [[WP:PRECISE]]) 1029549 wikitext text/x-wiki [[File:Nuclear weapons states.svg|thumb|450px|right|[[အဏုမြူ လက်နက်]] ပိုင်ဆိုင်မှုပြမြေပုံ <div style="font-size: 90%; line-height: 1.5em; padding: 5px;"> {{legend|#5B92E5|[[နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်|NPT]] အဖွဲ့ဝင် (တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ ယူကေ၊ အမေရိကန်)}} {{legend|#ff0000|အဏုမြူလက်နက် ပိုင်ဆိုင်သည့် အခြားနိုင်ငံများ (အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ မြောက်ကိုရီးယား)}} {{legend|#d4aa00|ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု သံသယရှိနိုင်ငံ (အစ္စရေး)}} {{legend|#00247D|NATO နှင့် လက်နက်မျှဝေသုံးစွဲသည့် နိုင်ငံများ (ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ နယ်သာလန်၊ တူရကီ)}} {{legend|#007C59|အဏုမြူလက်နက် ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ဖူးသော နိုင်ငံများ}}([[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ|ဘီလာရုဇ်]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]၊ [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]]) </div> ]] '''အဏုမြူနိုင်ငံကြီးများ'''သည် [[အဏုမြူ လက်နက်]] ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် နားလည်ရသော အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။၎င်းတို့အနက် ၈ နိုင်ငံသည်သာ ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ပထမဆုံး အောင်မြင်သော နျူကလီးယားစမ်းသပ်မှု အစဉ်အတိုင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဏုမြူ လက်နက်ပိုင်နိုင်ငံ ၉ နိုင်ငံမှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု (၁၉၄၅)၊ ရုရှား (၁၉၄၉)၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း (၁၉၅၂)၊ ပြင်သစ် (၁၉၆၀)၊တရုတ် (၁၉၆၄)၊အိန္ဒိယ (၁၉၇၄)၊ ပါကစ္စတန် (၁၉၉၈), နှင့် မြောက်ကိုရီးယား (၂၀၀၆) တို့ဖြစ်ကြသည်။ အစ္စရေးသည် ၁၉၆၇ ခန့်တွင် အဏုမြူ လက်နက်များ ရရှိထားသည်ဟု ယူဆရသော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ တရားဝင်စမ်းသပ်မှုမပြုလုပ်ခဲ့သလို၊ ပိုင်ဆိုင်ကြောင်းလည်း တရားဝင်အတည်မပြုခဲ့ပေ။<ref>{{cite journal |last1=Murdock |first1=Clark A. |date=13 May 2010 |title=Trilateral Nuclear Dialogues Role of P3 Nuclear Weapons Consensus Statement |url=https://www.csis.org/analysis/trilateral-nuclear-dialogues-role-p3-nuclear-weapons-consensus-statement |access-date=13 May 2010 |last2=Miller |first2=Franklin |last3=Mackby |first3=Jenifer |website=Center for Strategic and International Studies}}</ref><ref name="nuclearweapons1">{{cite web |date=January 2020 |title=World Nuclear Forces, SIPRI yearbook 2020 |url=https://www.sipri.org/yearbook/2020/10 |access-date=18 June 2020 |website=Stockholm International Peace Research Institute}}</ref> [[နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ်]] (NPT) အရ အမေရိကန်၊ ရုရှား၊ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ ပြင်သစ်နှင့် တရုတ်တို့ကို “နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်နိုင်ငံများ (Nuclear-Weapon States, NWS)” အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ၎င်းတို့သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင် ၅ နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။အစ္စရေး၊ အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်တို့သည် NPT ကို လက်မှတ်မထိုးခဲ့ကြသော်လည်း၊ မြောက်ကိုရီးယားသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်ထဲဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ထွက်ခွာကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="TNPNW">{{citation|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons: Declarations, statements, reservations and notes|url=https://treaties.unoda.org/t/npt/declarations/PRK_moscow_ACC}}</ref> တောင်အာဖရိကနိုင်ငံသည် ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် အဏုမြူလက်နက်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် နျူကလီးယားလက်နက်မပြန့်ပွားရေးစာချုပ် (NPT) သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက် ယခင်ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည့် ယူကရိန်း၊ ကာဇက်စတန်နှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတို့၏ နယ်မြေများအတွင်း အဏုမြူလက်နက်များ ကျန်ရှိနေခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အဆိုပါလက်နက်များကို (ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံတကာအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆက်ခံသည့်) ရုရှားနိုင်ငံထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန်နှင့် အဏုမြူလက်နက်မရှိသောနိုင်ငံများအဖြစ် NPT စာချုပ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Moniz |first=E |date=2024-10-17 |title=South Africa |url=https://www.nti.org/countries/south-africa/ |access-date=2025-10-03 |website=The Nuclear Threat Initiative |language=en}}</ref> ကိုယ်ပိုင်အဏုမြူလက်နက် မရှိသော်လည်း မိမိတို့နိုင်ငံနယ်မြေအတွင်း အခြားနိုင်ငံ၏ အဏုမြူလက်နက်များ ချထားခွင့်ပြုထားသည့် နိုင်ငံ ၆ နိုင်ငံ ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဏုမြူလက်နက်များကို ဘယ်လ်ဂျီယမ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ နယ်သာလန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင် အခြေစိုက်ထားပြီး ရုရှား၏ အဏုမြူလက်နက်များကိုမူ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင် ချထားသည်။ [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]ကာလအတွင်းက အနည်းဆုံး နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံသည် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် သို့မဟုတ် ဆိုဗီယက်တို့၏ အဏုမြူလက်နက်များကို လက်ခံထားရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="r092">{{cite journal |last1=Kütt |first1=Moritz |date=2022-01-02 |title=Setting the Deadline for Nuclear Weapon Removal from Host States under the Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |journal=Journal for Peace and Nuclear Disarmament |volume=5 |issue=1 |pages=148–161 |doi=10.1080/25751654.2022.2046405 |doi-access=free |last2=and Mian |first2=Zia}}</ref> အမေရိကန်သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (FAS) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဏုမြူထိပ်ဖူး စုစုပေါင်း ၁၂,၁၈၇ ခု ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် ၃,၉၁၂ ခုခန့်မှာ လက်နက်အသင့်အနေအထား ရှိနေခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စတော့ဟုမ်း နိုင်ငံတကာငြိမ်းချမ်းရေးသုတေသနအဖွဲ့ (SIPRI) ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အဏုမြူထိပ်ဖူးစုစုပေါင်းမှာ ၁၂,၁၂၁ ခုအထိ ရှိခဲ့သည်။ အဏုမြူထိပ်ဖူးပေါင်း ၉,၅၈၅ ခုခန့်ကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သိုလှောင်ရုံများတွင် သိမ်းဆည်းထားပြီး ၃,၉၀၄ ခုခန့်ကို စစ်ဆင်ရေးတပ်ဖွဲ့များတွင် တပ်ဖြန့်ထားရှိသည်။ ရုရှားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့မှ အဓိကပိုင်ဆိုင်သော ထိပ်ဖူးပေါင်း ၂,၁၀၀ ခန့်ကိုမူ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးသတိပေးချက် အဆင့်အတန်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-17 |title=Role of nuclear weapons grows as geopolitical relations deteriorate—new SIPRI Yearbook out now {{!}} SIPRI |url=https://www.sipri.org/media/press-release/2024/role-nuclear-weapons-grows-geopolitical-relations-deteriorate-new-sipri-yearbook-out-now |access-date=2025-09-22 |website=www.sipri.org |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+ style="font-weight:bold;" | အဏုမြူလက်နက်ပိုင်ဆိုင်သည့် နိုင်ငံများနှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်များ |- style="background:#efefef;" ! scope="col" | စဉ် ! scope="col" | နိုင်ငံ ! colspan=2 | အဏုမြူထိပ်ဖူး (ခန့်မှန်း) ! colspan=2 | ပထမဆုံး စမ်းသပ်မှု ! rowspan=2 | သာမို-နျူကလီးယား ! rowspan=2 | စမ်းသပ်မှု |- style="background:#efefef;" ! ! ! စုစုပေါင်း ! တပ်ဖြန့်မှု ! ရက်စွဲ ! နေရာ |- | ၁ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Russia}} [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] | ၄,၄၀၀ | ၁,၇၉၆ | ၂၉ ဩဂုတ် ၁၉၄၉ | ဆယ်မီပါလာတင်စ် | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၇၁၅ |- | ၂ | style="text-align:left;" | {{flagicon|USA}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] | ၃,၇၀၀ | ၁,၆၇၀ | ၁၆ ဇူလိုင် ၁၉၄၅ | အယ်လာမာဂေါ်ဒို | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၁,၀၃၀ |- | ၃ | style="text-align:left;" | {{flagicon|China}} [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] | ၆၂၀ | ၃၄ | ၁၆ အောက်တိုဘာ ၁၉၆၄ | လော့ပ်နော် | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၄၅ |- | ၄ | style="text-align:left;" | {{flagicon|France}} [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]] | ၂၉၀ | ၂၈၀ | ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၆၀ | ရီဂိန်း | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၂၁၀ |- | ၅ | style="text-align:left;" | {{flagicon|UK}} [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူကေ]] | ၂၂၅ | ၁၂၀ | ၃ အောက်တိုဘာ ၁၉၅၂ | မွန်တီတလိုကျွန်းစု | [[File:Symbol confirmed.svg|19x19px]] | ၄၅ |- | ၆ | style="text-align:left;" | {{flagicon|India}} [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] | ၁၉၀ | ၁၂ | ၁၈ မေ ၁၉၇၄ | ပိုခရန် | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | ၆ |- | ၇ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Pakistan}} [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]] | ၁၇၀ | ၀ | ၂၈ မေ ၁၉၉၈ | ရက်စ်ကိုး | [[File:Symbol oppose vote.svg|19x19px]] | ၂ |- | ၈ | style="text-align:left;" | {{flagicon|Israel}} [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]] | ၉၀ | ၀ | ၁၉၆၀–၁၉၇၉ | မသိရှိရ | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | မသိရှိရ |- | ၉ | style="text-align:left;" | {{flagicon|North Korea}} [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]] | ၆၀ | ၀ | ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၆ | ကီဂျူး | [[File:Pictogram-voting question.svg|18x18px]] | ၆ |} == ပစ်ခတ်မှုဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာပိုင်ဆိုင်မှု == အဏုမြူလက်နက် အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လူတစ်ဦးတည်း သို့မဟုတ် လူနည်းစု တစ်စုထံတွင်သာ အမြဲတမ်း ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်ထားလေ့ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့တွင် အဏုမြူလက်နက် အသုံးပြုရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ သမ္မတများ၏ အတည်ပြုချက် လိုအပ်သည်။ အမေရိကန်တွင် သမ္မတသည် ကွပ်ကဲမှုဗဟိုဌာနအနီးတွင် ရှိမနေပါက သမ္မတ၏ အရေးပေါ်လက်ဆွဲအိတ် (Presidential Emergency Satchel) ကို အနီးရှိ စစ်ဘက်လက်ထောက်တစ်ဦးက အမြဲတမ်း ကိုင်တွယ်ထားရသည်။ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင်မူ အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝန်ကြီးချုပ်က ချမှတ်သည်။ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင် "ပါတီက သေနတ်ကို အမိန့်ပေးသည်" ဟူသော မူဝါဒအရ အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ခွင့် အာဏာသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ထံတွင် ရှိသည်။<ref name=":2">{{Cite journal |last=Ji |first=You |date=2026-01-14 |title=Chinese Communist Party Endeavors to Institutionalize Armed Power: Civilian Control of China's Central Military Commission |journal=[[The China Journal]] |pages=000 |doi=10.1086/738762 |issn=1324-9347}}</ref> ရုရှားနိုင်ငံသည် ထိုသို့သော အာဏာကို သမ္မတထံ အပ်နှင်းထားသော်လည်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်တို့၏ အတည်ပြုချက်လည်း လိုအပ်နိုင်သည်။ မြောက်ကိုရီးယားတွင်မူ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အမြင့်ဆုံးစစ်သေနာပတိချုပ်တွင် အာဏာရှိပြီး အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့တွင်မူ ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်းထားရှိသည်။ပုံမှန်အမိန့်ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူသည် တာဝန်မထမ်းဆောင်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများထံသို့ ပစ်ခတ်ခွင့်အာဏာ လွှဲပြောင်းပေးရန် ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသည့် နိုင်ငံအချို့လည်း ရှိသည်။ ထိုသို့သော 'ကြိုတင်လွှဲပြောင်းထားသည့်' အာဏာသည် မည်သည့်အချိန်တွင် တည်ရှိသည်ဆိုသည်ကို လျှို့ဝှက်ထားလေ့ရှိသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် "အချိန်နှင့် အခြေအနေအရပ်ရပ်၏ အရေးတကြီး လိုအပ်ချက်ကြောင့် သမ္မတမှ တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက် မချမှတ်နိုင်သော အခြေအနေမျိုးတွင်" အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ရန်အတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တပ်မှူးအချို့ကို အာဏာလွှဲအပ်ထားဖူးသည်။ ရုရှားတွင်မူ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများအပေါ် မူတည်၍ စစ်ဘက်တပ်မှူးများကို ဆောင်ရွက်ခွင့်ပေးနိုင်သည့် စနစ်တစ်ခု ရှိသည်။ ဗြိတိသျှ အဏုမြူလက်နက်တပ်ဆင်ထားသော ရေငုပ်သင်္ဘောတပ်မှူးများထံတွင် ဝန်ကြီးချုပ် ကိုယ်တိုင်ရေးသားထားသော လျှို့ဝှက်ညွှန်ကြားချက်များ ပါဝင်သည့် (Letters of last resort) ကို ထုတ်ပေးထားပြီး ၎င်းစာလွှာထဲတွင် ပစ်ခတ်ခွင့်အာဏာ လွှဲအပ်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဆိုသည်မှာ လျှို့ဝှက်ချက်သာ ဖြစ်သည်။<ref name="UCS Launch Authority">{{cite web |date=December 2017 |title=Whose Finger Is On the Button? |url=https://www.ucsusa.org/sites/default/files/attach/2017/11/Launch-Authority.pdf |access-date=21 February 2021 |publisher=Union of Concerned Scientists}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Feaver |first1=Peter |last2=Geers |first2=Kenneth |date=October 16, 2017 |title="When the Urgency of Time and Circumstances Clearly Does Not Permit . . .": Pre-delegation in Nuclear and Cyber Scenarios |url=https://carnegieendowment.org/2017/10/16/when-urgency-of-time-and-circumstances-clearly-does-not-permit-.-.-.-pre-delegation-in-nuclear-and-cyber-scenarios-pub-73417 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027063146/http://carnegieendowment.org/2017/10/16/when-urgency-of-time-and-circumstances-clearly-does-not-permit-.-.-.-pre-delegation-in-nuclear-and-cyber-scenarios-pub-73417 |archive-date=27 October 2017 |website=Carnegie Endowment}}</ref><ref>{{Cite news |last=Taylor |first=Adam |date=July 13, 2016 |title=Every new British prime minister pens a handwritten 'letter of last resort' outlining nuclear retaliation |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/07/13/every-new-british-prime-minister-pens-a-hand-written-letter-of-last-resort-outlining-nuclear-retaliaton/ |newspaper=Washington Post}}</ref> {| class="wikitable" |+ အဏုမြူလက်နက် ပစ်ခတ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် |- ! scope="col" width="50px" | အမှတ် ! scope="col" width="130px" | နိုင်ငံ ! scope="col" | ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ ! scope="col" | မှတ်ချက် |- | ၁ | {{flagicon|United States}} | သမ္မတ || သမ္မတ အရေးပေါ်အိတ် |- | ၂ | {{flagicon|Russia}} | သမ္မတ | နျူကလီးယား အိတ် များကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး နှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် ထံတွင်လည်း ထုတ်ပေးထားနိုင်သည်။ |- | ၃ | {{flagicon|United Kingdom}} | ဝန်ကြီးချုပ် | ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် လျှို့ဝှက် သတ်မှတ်ထားသော ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဦးကလည်း ပစ်ခတ်ရန် အမိန့်ပေးနိုင်သည်။ဘုရင်မှ ပယ်ဖျက်ခွင့်ရှိသည်။ |- | ၄ | {{flagicon|France}} | သမ္မတ | သမ္မတ၏ စစ်ရေးအကြံပေးနှင့် စစ်ဦးစီးချုပ်တို့လည်း ဆုံးဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ |- | ၅ | {{flagicon|China}} | ဗဟိုစစ်ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ | တရုတ်ပြည်၏ အမြင့်ဆုံး စစ်ရေးအမိန့်ပေးခေါင်းဆောင် ဖြစ်သည်။ |- | ၆ | {{flagicon|India}} | ဝန်ကြီးချုပ် | နျူကလီးယား အမိန့်ပေးအာဏာအဖွဲ့ တွင် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီနှင့် နိုင်ငံရေးကောင်စီ ပါဝင်သည်။ |- | ၇ | {{flagicon|Pakistan}} | အဖွဲ့ | အဖွဲ့ဝင်များ၏ သဘောတူညီမှုဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရသည်။ |- | ၈ | {{flagicon|North Korea}} | ခေါင်းဆောင် | နျူကလီးယား လက်နက်အသုံးပြုမှုအတွက် အဆုံးအဖြတ် အာဏာရှိသူ ဖြစ်သည်။ |- | ၉ | {{flagicon|Israel}} | ဝန်ကြီးချုပ် | ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး နှင့် စစ်ဦးစီးချုပ် တို့၏ သဘောတူညီမှု လိုအပ်သည်။ |} == ကိုးကား == <references /> [[Category:နိုင်ငံရေး]] [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category:နည်းပညာ]] pfvq4q2jidbj2cnu4nvrv0ls4j4tnv1 0 7912 1029658 957478 2026-05-05T07:30:18Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029658 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များအတွင်း တရုတ်အင်ပါယာ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် တောင်ဘက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်။<ref>Lee, G. Y., "Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity", Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998.</ref> ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များတွင် အခြေချနေထိုင်လေ့ရှိပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဘာသာစကားကို အလွန်ထိန်းသိမ်းကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] == သမိုင်း == မုံလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်တောင်ပိုင်းနှင့် [[ယန်ဇီမြစ်|ယန်စီမြစ်ဒေသ]]တွင် သမိုင်းတလျှောက် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မုံလူမျိုးများသည် ခြေသလုံးအိမ်တိုင်လူမျိုးများအဖြစ် အီယာန်နိယန်မြစ်ဝှမ်းနှင့် မန်လင်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး [[တိုင်လူမျိုး]]များနှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိခဲ့သည်။ မုံများသည် တရုတ်ရဲ့ [[ချင်မင်းဆက်|ချင်အင်ပါယာ]]ခေတ်တွင် အကြမ်းဖက်နယ်ချဲ့မှုနှင့် တိုက်ပွဲများကြောင့် တရုတ်အတွင်းပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြပြီး [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်အရောက်ရောက်လာကြသည်။<ref>Mottin, J., ''History of the Hmong'', Bangkok: Odeon Store, 1980.</ref> == ဘာသာစကား == မုံဘာသာသည် [[Hmong-Mien ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင် ပါဝင်ပြီး မုံဒွယ် (မုံဖြူ) နှင့် မုံလင်း (မုံစိမ်း) ဟူသော အဓိကစကားရပ်များရှိသည်။ မုံဘာသာကို RPA (Romanized Popular Alphabet) စနစ်ဖြင့် ရေးသားနိုင်ပြီး ယခင်က သီးသန့်လက်ရေးအက္ခရာများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>Ratliff, Martha, ''Hmong-Mien Language History'', Pacific Linguistics, 2010.</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == မုံလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဝတ်အစားထုံးတမ်း၊ ဂီတ၊ ကာရန်နတ်ယုံကြည်မှုများနှင့် သဘာဝနတ်နည်းယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။ ရိုးရာအဝတ်အစားများတွင် မုံအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ချည်ချည်အလှဆင်များ၊ အထူးထိုးချည်ပုံစံများ ပါဝင်သည်။ သီချင်းများ၊ ဖလူ (Qeej) အသံတူတူ အသုံးပြုသော ဂီတပစ္စည်းများကလည်း မုံယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသည်။<ref>Tapp, N., ''The Hmong of China: Context, Agency, and the Imaginary'', Brill, 2001.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် [[Y-DNA]] Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ယင်းသည် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်နှင့် တိုင်နယ်မြေများအကြား လမ်းကြောင်းအတွင်း ရှိနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>Li, H. et al., ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} boofc0g22pxyikil29vs6q2ghsqrho6 1029659 1029658 2026-05-05T07:30:38Z Chenzeyan29 141880 1029659 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များအတွင်း တရုတ်အင်ပါယာ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် တောင်ဘက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်။<ref>Lee, G. Y., "Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity", Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998.</ref> ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များတွင် အခြေချနေထိုင်လေ့ရှိပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဘာသာစကားကို အလွန်ထိန်းသိမ်းကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] == ဘာသာစကား == မုံဘာသာသည် [[Hmong-Mien ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင် ပါဝင်ပြီး မုံဒွယ် (မုံဖြူ) နှင့် မုံလင်း (မုံစိမ်း) ဟူသော အဓိကစကားရပ်များရှိသည်။ မုံဘာသာကို RPA (Romanized Popular Alphabet) စနစ်ဖြင့် ရေးသားနိုင်ပြီး ယခင်က သီးသန့်လက်ရေးအက္ခရာများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>Ratliff, Martha, ''Hmong-Mien Language History'', Pacific Linguistics, 2010.</ref> == ယဉ်ကျေးမှု == မုံလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဝတ်အစားထုံးတမ်း၊ ဂီတ၊ ကာရန်နတ်ယုံကြည်မှုများနှင့် သဘာဝနတ်နည်းယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။ ရိုးရာအဝတ်အစားများတွင် မုံအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ချည်ချည်အလှဆင်များ၊ အထူးထိုးချည်ပုံစံများ ပါဝင်သည်။ သီချင်းများ၊ ဖလူ (Qeej) အသံတူတူ အသုံးပြုသော ဂီတပစ္စည်းများကလည်း မုံယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသည်။<ref>Tapp, N., ''The Hmong of China: Context, Agency, and the Imaginary'', Brill, 2001.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် [[Y-DNA]] Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ယင်းသည် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်နှင့် တိုင်နယ်မြေများအကြား လမ်းကြောင်းအတွင်း ရှိနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>Li, H. et al., ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} onkamxe5x3f2643zog0eoo065moi5fb 1029660 1029659 2026-05-05T07:30:53Z Chenzeyan29 141880 1029660 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များအတွင်း တရုတ်အင်ပါယာ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် တောင်ဘက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်။<ref>Lee, G. Y., "Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity", Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998.</ref> ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များတွင် အခြေချနေထိုင်လေ့ရှိပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဘာသာစကားကို အလွန်ထိန်းသိမ်းကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] == ယဉ်ကျေးမှု == မုံလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုတွင် အဝတ်အစားထုံးတမ်း၊ ဂီတ၊ ကာရန်နတ်ယုံကြည်မှုများနှင့် သဘာဝနတ်နည်းယုံကြည်မှုများပါဝင်သည်။ ရိုးရာအဝတ်အစားများတွင် မုံအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ချည်ချည်အလှဆင်များ၊ အထူးထိုးချည်ပုံစံများ ပါဝင်သည်။ သီချင်းများ၊ ဖလူ (Qeej) အသံတူတူ အသုံးပြုသော ဂီတပစ္စည်းများကလည်း မုံယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသည်။<ref>Tapp, N., ''The Hmong of China: Context, Agency, and the Imaginary'', Brill, 2001.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် [[Y-DNA]] Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ယင်းသည် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်နှင့် တိုင်နယ်မြေများအကြား လမ်းကြောင်းအတွင်း ရှိနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>Li, H. et al., ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} olc5e8hyd3gcwuj1zcmtkoovdzh05h4 1029661 1029660 2026-05-05T07:31:09Z Chenzeyan29 141880 1029661 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များအတွင်း တရုတ်အင်ပါယာ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် တောင်ဘက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်။<ref>Lee, G. Y., "Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity", Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998.</ref> ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များတွင် အခြေချနေထိုင်လေ့ရှိပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဘာသာစကားကို အလွန်ထိန်းသိမ်းကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] == မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇတွင် အဓိကအားဖြင့် [[Y-DNA]] Haplogroups O3, C, N, D4, B5 စသည်တို့ပါဝင်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းနှင့် တိုင်လူမျိုးများနှင့် အနီးစပ်ဆွေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ယင်းသည် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်နှင့် တိုင်နယ်မြေများအကြား လမ်းကြောင်းအတွင်း ရှိနေထိုင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သုတေသီများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>Li, H. et al., ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} cv0wxhwyjwkuwfpl052jt8npal47p48 1029662 1029661 2026-05-05T07:31:32Z Chenzeyan29 141880 1029662 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုနှစ်များအတွင်း တရုတ်အင်ပါယာ၏ ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ပြည်တွင်းစစ်များကြောင့် တောင်ဘက်ရှိ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်။<ref>Lee, G. Y., "Diaspora and the Predicament of Origins: Interrogating Hmong Postcolonial History and Identity", Hmong Studies Journal, Vol. 2, 1998.</ref> ၎င်းတို့သည် မြင့်မားသော တောင်ထိပ်များတွင် အခြေချနေထိုင်လေ့ရှိပြီး မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဘာသာစကားကို အလွန်ထိန်းသိမ်းကြသော လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။ == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} 9isqr8cqanadfemfw0f2ys64vzm03r9 1029663 1029662 2026-05-05T07:56:53Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029663 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။မုံလူမျိုး (သို့မဟုတ်) မြောင်လူမျိုးများသည် အာရှတိုက်၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် ထူးခြားသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မူလရင်းမြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနှင့် ဝါးမြစ်ဝှမ်းဒေသများ ဖြစ်သည်။ မုံတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်က ဒဏ္ဍာရီလာ စစ်နတ်ဘုရား ချီယို (Chiyou) ဦးဆောင်သော ကျူလီ (Jiuli) နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဟန်တရုတ်တို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကျော့လူးတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Lemoine2005">Lemoine, J. (2005). "The Myth of the Origins of the Hmong". ''Hmong Studies Journal''.</ref> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မုံလူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးသူများဖြစ်သဖြင့် တရုတ်အင်ပါယာများ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို အစဉ်တစိုက် တွန်းလှန်ခဲ့ကြပြီး ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြောင်ပုန်ကန်မှုကြီးများကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများအတွင်းသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Lee2015">Lee, M. (2015). ''Dreams of the Hmong Kingdom''. University of Wisconsin Press.</ref> ၂၀ ရာစုအတွင်း လာအိုနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လျှို့ဝှက်စစ်ပွဲ (Secret War) တွင် အမေရိကန် CIA နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း စစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မုံလူမျိုးအမြောက်အမြားသည် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Hamilton1999">Hamilton-Merritt, J. (1999). ''Tragic Mountains''. Indiana University Press.</ref> မျိုးရိုးဗီဇအရ မုံလူမျိုးများသည် Haplogroup O-P164 အမှတ်အသား အားကောင်းပြီး အခြားအာရှသားများနှင့် ကွဲပြားသော "Basal East Asian" ဗီဇစစ်စစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသဖြင့် ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်မှာ အလွန်နူးညံ့သော (Soft Features) ရှိပြီး နုပျိုသောအသွင်ကို ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် မုံလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ဘာသာစကား၊ အနုစိတ်လှပသည့် ငွေထည်ဆင်ယင်မှုနှင့် ပန်းထိုးအတတ်ပညာများအပြင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသများကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။<ref name="Tapp2004">Tapp, N. (2004). ''The Hmong of China''. Brill.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} tkqgjoxsian5ym4aatmo25wblxn5r0e 1029664 1029663 2026-05-05T07:58:00Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029664 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။မုံလူမျိုး (သို့မဟုတ်) မြောင်လူမျိုးများသည် အာရှတိုက်၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် ထူးခြားသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မူလရင်းမြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသများ ဖြစ်သည်။ မုံတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်က ဒဏ္ဍာရီလာ စစ်နတ်ဘုရား ချီယို (Chiyou) ဦးဆောင်သော ကျူလီ (Jiuli) နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဟန်တရုတ်တို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကျော့လူးတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Lemoine2005">Lemoine, J. (2005). "The Myth of the Origins of the Hmong". ''Hmong Studies Journal''.</ref> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မုံလူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးသူများဖြစ်သဖြင့် တရုတ်အင်ပါယာများ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို အစဉ်တစိုက် တွန်းလှန်ခဲ့ကြပြီး ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြောင်ပုန်ကန်မှုကြီးများကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများအတွင်းသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Lee2015">Lee, M. (2015). ''Dreams of the Hmong Kingdom''. University of Wisconsin Press.</ref> ၂၀ ရာစုအတွင်း လာအိုနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လျှို့ဝှက်စစ်ပွဲ (Secret War) တွင် အမေရိကန် CIA နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း စစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မုံလူမျိုးအမြောက်အမြားသည် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Hamilton1999">Hamilton-Merritt, J. (1999). ''Tragic Mountains''. Indiana University Press.</ref> မျိုးရိုးဗီဇအရ မုံလူမျိုးများသည် Haplogroup O-P164 အမှတ်အသား အားကောင်းပြီး အခြားအာရှသားများနှင့် ကွဲပြားသော "Basal East Asian" ဗီဇစစ်စစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသဖြင့် ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်မှာ အလွန်နူးညံ့သော (Soft Features) ရှိပြီး နုပျိုသောအသွင်ကို ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် မုံလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ဘာသာစကား၊ အနုစိတ်လှပသည့် ငွေထည်ဆင်ယင်မှုနှင့် ပန်းထိုးအတတ်ပညာများအပြင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသများကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။<ref name="Tapp2004">Tapp, N. (2004). ''The Hmong of China''. Brill.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} d94aa32ca2um6jpc4jdgqhjfxsbs0et 1029665 1029664 2026-05-05T08:00:07Z Chenzeyan29 141880 /* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ */ 1029665 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။မုံလူမျိုး (သို့မဟုတ်) မြောင်လူမျိုးများသည် အာရှတိုက်၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် ထူးခြားသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မူလရင်းမြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသများ ဖြစ်သည်။ မုံတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်က ဒဏ္ဍာရီလာ စစ်နတ်ဘုရား ချီယို (Chiyou) ဦးဆောင်သော ကျူလီ (Jiuli) နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဟန်တရုတ်တို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကျော့လူးတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Lemoine2005">Lemoine, J. (2005). "The Myth of the Origins of the Hmong". ''Hmong Studies Journal''.</ref> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မုံလူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးသူများဖြစ်သဖြင့် တရုတ်အင်ပါယာများ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို အစဉ်တစိုက် တွန်းလှန်ခဲ့ကြပြီး ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြောင်ပုန်ကန်မှုကြီးများကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများအတွင်းသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Lee2015">Lee, M. (2015). ''Dreams of the Hmong Kingdom''. University of Wisconsin Press.</ref> ၂၀ ရာစုအတွင်း လာအိုနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လျှို့ဝှက်စစ်ပွဲ (Secret War) တွင် အမေရိကန် CIA နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း စစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မုံလူမျိုးအမြောက်အမြားသည် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Hamilton1999">Hamilton-Merritt, J. (1999). ''Tragic Mountains''. Indiana University Press.</ref> မျိုးရိုးဗီဇအရ မုံလူမျိုးများသည် Haplogroup O-P164 အမှတ်အသား အားကောင်းပြီး အခြားအာရှသားများနှင့် ကွဲပြားသော "Basal East Asian" ဗီဇစစ်စစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသဖြင့် ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်မှာ အလွန်နူးညံ့သော (Soft Features) ရှိပြီး နုပျိုသောအသွင်ကို ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် မုံလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ဘာသာစကား၊ အနုစိတ်လှပသည့် ငွေထည်ဆင်ယင်မှုနှင့် ပန်းထိုးအတတ်ပညာများအပြင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသများကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။<ref name="Tapp2004">Tapp, N. (2004). ''The Hmong of China''. Brill.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ မုံလူမျိုးများသည် မျိုးရိုးဗီဇအရ အရှေ့အာရှရှိ အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုကြီးများ (ဥပမာ - တရုတ်-တိဗက်၊ ခရာတိုင်၊ မွန်-ခမာ) နှင့် မတူဘဲ သီးခြားကွဲပြားသော အစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့၏ DNA ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အရှေ့အာရှတိုက်၏ ရှေးဦးလူသားရွှေ့ပြောင်းမှု သမိုင်းကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> #### **၁။ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော မျိုးရိုး (Y-Chromosome DNA)** မုံလူမျိုး အမျိုးသားများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော အဓိက Haplogroups များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။ * **Haplogroup O-P164 (O2a2b):** ဤအမှတ်အသားသည် မုံ-မြန် (Hmong-Mien) အနွယ်ဝင်များတွင် အမြင့်မားဆုံး တွေ့ရသည်။ ၎င်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ခန့်က ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းတွင် စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို စတင်ခဲ့သော ရှေးဦးစိုက်ပျိုးရေးသမား (Neolithic Farmers) များမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ * **Haplogroup C-M217:** ဤအမှတ်အသားကိုလည်း အနည်းငယ်တွေ့ရပြီး ၎င်းသည် မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ အာလ်တေးအစ် (Altaic) သို့မဟုတ် မြောက်အာရှသားများနှင့် ရှေးယခင်က ထိတွေ့မှုရှိခဲ့ကြောင်း ပြသနေသည်။<ref name="Kutanan2017">Kutanan, W., et al. (2017). "Genetic structure of Tai-Kadai and Hmong-Mien speakers in Northern Thailand". ''Gene''.</ref> #### **၂။ မိခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော မျိုးရိုး (Mitochondrial DNA / mtDNA)** မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်မှုတွင် မုံလူမျိုးများသည် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများနှင့် ပိုမိုရောနှောနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ * အတွေ့ရများသော Haplogroups များမှာ **B5a, F1a, M7b** တို့ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဦးအခြေချသူများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ * သို့သော် ၎င်းတို့၏ mtDNA သည် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ အခြားလူမျိုးစုများထက် ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းသော (Lower genetic diversity) ရှိသည်။ ၎င်းသည် မျိုးနွယ်စုအတွင်း၌သာ အများဆုံး ထိမ်းမြားခြင်း (Endogamy) ကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Taguchi, H., et al. (2020). "Mitochondrial DNA variation in Hmong-Mien speaking populations". ''Human Genetics''.</ref> #### **၃။ တစ်ကိုယ်လုံးဆိုင်ရာ ဗီဇနှင့် ရုပ်သွင်ပြင် (Autosomal DNA & Phenotype)** မုံလူမျိုးတို့၏ တစ်ကိုယ်လုံးဆိုင်ရာ DNA သည် ၎င်းတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထူးခြားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ * **Basal East Asian Component:** မုံတို့တွင် အရှေ့အာရှသားတို့၏ မူလ "Basal" ဗီဇ အလွန်အားကောင်းသည်။ ထို့ကြောင့် မျက်နှာကျမှာ အရိုးငေါထွက်ခြင်းနည်းပြီး နူးညံ့သောအသွင် (**Soft Features**) ရှိသည်။ * **Adaptation:** အမြင့်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေမည့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုအချို့ (High-altitude adaptation) ရှိနိုင်ကြောင်း ပညာရှင်များက ခန့်မှန်းထားကြသည်။<ref name="Wang2021" /> #### **၄။ လူမျိုးစုအချင်းချင်း ဆက်စပ်မှု (Population Relations)** မျိုးရိုးဗီဇအရ မုံလူမျိုးများသည် အောက်ပါလူမျိုးစုများနှင့် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်သည်။ * **ယောင်လူမျိုး (Yao):** ဘာသာစကားချင်းတူသော်လည်း မျိုးရိုးဗီဇအရ ယောင်လူမျိုးများသည် တရုတ် (Han) တို့နှင့် ပိုမိုရောနှောနေပြီး မုံလူမျိုးများက ပို၍ သန့်စင်သော (Isolated) ဗီဇရှိသည်။ * **အောစထရိုနီးရှန်း (Austronesian):** မုံ-မြန် တို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် ထိုင်ဝမ်နှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းစုများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော အောစထရိုနီးရှန်းတို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းတွင် အတူနေထိုင်ခဲ့ကြဖူးကြောင်း DNA အထောက်အထားများက ဆိုသည်။<ref>Li, H., et al. (2007). "Genetic Structure of Hmong-Mien Speaking Populations". ''American Journal of Physical Anthropology''.</ref> **အကိုးအကားများ (References)** <div class="reflist" style="list-style-type: decimal;"> 1. Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''. 2. Kutanan, W., et al. (2017). "Genetic structure of Tai-Kadai and Hmong-Mien speakers in Northern Thailand". ''Gene''. 3. Taguchi, H., et al. (2020). "Mitochondrial DNA variation in Hmong-Mien speaking populations". ''Human Genetics''. 4. Li, H., et al. (2007). "Genetic Structure of Hmong-Mien Speaking Populations". ''American Journal of Physical Anthropology''. </div> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} j3eqziqq53akwweiyyuzfng3p8jrqvm 1029666 1029665 2026-05-05T08:01:26Z Chenzeyan29 141880 /* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ */ 1029666 wikitext text/x-wiki '''မုံ''' သို့မဟုတ် '''မြောင်ဇီးလူမျိုး''' (RPA: ''Hmoob'', CHV: ''Hmôngz'', {{IPA|hmn|m̥ɔ̃́|IPA}}) သည် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းတွင် နေထိုင်သော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong–Mien]] ဘာသာစကားပြော မိသားစုဝင်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသား (၁၃၅) မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ စိချွမ်း)၊ [[လာအို]]၊ [[ဗီယက်နမ်]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ {{Infobox ethnic group | group = မုံလူမျိုး (Hmong People) | native_name = {{lang|hmn-Hmng|𖬌𖬣𖬵}} (Pahawh Hmong)<br />{{lang|hmn-Hmnp|𞄀𞄩𞄰}} (Nyiakeng Puachue) | image = Hmong-Ban Phaya Phipak62.JPG | caption = ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ငွေထည်များ ဆင်ယင်ထားသော မုံအမျိုးသမီးများ | population = ၅ သန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ) | regions = * {{flag|China}} ၃,၀၀၀,၀၀၀+ (Hmong အုပ်စုဝင် သီးသန့်)<ref>National Bureau of Statistics of China, 2020 Census (Miao အုပ်စုဝင် ၉.၄ သန်းထဲမှ Hmong နွယ်ဝင်များ)</ref> * {{flag|Vietnam}} ၁,၃၉၃,၅၄၇<ref>General Statistics Office of Vietnam, 2019 Census</ref> * {{flag|Laos}} ၅၉၅,၀၂၈<ref>Lao Statistics Bureau, 2015 Census</ref> * {{flag|United States}} ၃၂၇,၆၈၉<ref>U.S. Census Bureau, 2020 Census</ref> * {{flag|Thailand}} ၂၅၀,၀၇၀<ref>Integrated Tribal Development Foundation, 2020 Estimate</ref> * {{flag|Myanmar}} ၅,၀၀၀ – ၁၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း) | languages = [[မုံဘာသာစကား|မုံဘာသာ]] (Hmongic languages: မုံဒွယ်၊ မုံလင်း) | religions = [[နတ်ကိုးကွယ်မှု|Animism]]၊ [[ရှာမန်ဝါဒ|Shamanism]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related = [[မြောင်-ယောင် လူမျိုးများ|Hmong-Mien]]၊ [[ယောင်လူမျိုး|Mien]] (Yao)၊ အခြားတရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများ }} == သမိုင်းကြောင်း == မုံလူမျိုးများသည် မူလက တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။မုံလူမျိုး (သို့မဟုတ်) မြောင်လူမျိုးများသည် အာရှတိုက်၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် ထူးခြားသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည့် လူမျိုးစုကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ မူလရင်းမြစ်မှာ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနှင့် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းဒေသများ ဖြစ်သည်။ မုံတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်က ဒဏ္ဍာရီလာ စစ်နတ်ဘုရား ချီယို (Chiyou) ဦးဆောင်သော ကျူလီ (Jiuli) နိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသော်လည်း ဟန်တရုတ်တို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကျော့လူးတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Lemoine2005">Lemoine, J. (2005). "The Myth of the Origins of the Hmong". ''Hmong Studies Journal''.</ref> သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မုံလူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးသူများဖြစ်သဖြင့် တရုတ်အင်ပါယာများ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကို အစဉ်တစိုက် တွန်းလှန်ခဲ့ကြပြီး ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြောင်ပုန်ကန်မှုကြီးများကြောင့် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများဖြစ်သော ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများအတွင်းသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့ကြသည်။<ref name="Lee2015">Lee, M. (2015). ''Dreams of the Hmong Kingdom''. University of Wisconsin Press.</ref> ၂၀ ရာစုအတွင်း လာအိုနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လျှို့ဝှက်စစ်ပွဲ (Secret War) တွင် အမေရိကန် CIA နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကွန်မြူနစ်ဝါဒကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သော်လည်း စစ်ရှုံးခဲ့သဖြင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မုံလူမျိုးအမြောက်အမြားသည် ဒုက္ခသည်များအဖြစ် အမေရိကန်၊ ပြင်သစ်နှင့် သြစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။<ref name="Hamilton1999">Hamilton-Merritt, J. (1999). ''Tragic Mountains''. Indiana University Press.</ref> မျိုးရိုးဗီဇအရ မုံလူမျိုးများသည် Haplogroup O-P164 အမှတ်အသား အားကောင်းပြီး အခြားအာရှသားများနှင့် ကွဲပြားသော "Basal East Asian" ဗီဇစစ်စစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသဖြင့် ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်မှာ အလွန်နူးညံ့သော (Soft Features) ရှိပြီး နုပျိုသောအသွင်ကို ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် မုံလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ ထူးခြားသော ဘာသာစကား၊ အနုစိတ်လှပသည့် ငွေထည်ဆင်ယင်မှုနှင့် ပန်းထိုးအတတ်ပညာများအပြင် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသများကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲ လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။<ref name="Tapp2004">Tapp, N. (2004). ''The Hmong of China''. Brill.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံရှိ မုံလူမျိုးများ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် မုံလူမျိုးများကို "မြောင်ဇီး" ဟူသောအမည်ဖြင့် တရားဝင်စာရင်းသွင်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (ဥပမာ - နမ့်ခမ်း၊ မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင်) ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ လူဦးရေအားဖြင့် ၅,၀၀၀ နှင့် ၁၀,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး အများစုမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးဗီဇ == မုံလူမျိုးများသည် အခြားသော အာရှမျိုးနွယ်စုများနှင့်မတူဘဲ မျိုးရိုးဗီဇအရ သီးခြားရပ်တည်နေသည့် အုပ်စုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် အခြားသော တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များထက် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft features) ရှိပြီး၊ ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ DNA အမှတ်အသားများကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။<ref>Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". Nature.</ref> အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အနုစိတ်လှပသော ပန်းထိုးအတတ်နှင့် ငွေထည်ဆင်ယင်ထုံးများမှာ ကမ္ဘာကျော်သည်။ မုံလူမျိုး (Hmong) တို့၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် အရှေ့အာရှရှိ အခြားသော ဘာသာစကားမိသားစုကြီးများနှင့်မတူဘဲ သီးခြားကွဲပြားသော အစုအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေပြီး ၎င်းတို့၏ ဖခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော DNA (Y-DNA) တွင် '''Haplogroup O-P164''' (O2a2b) အမှတ်အသားသည် အမြင့်မားဆုံး ပါဝင်နေခြင်းက ၎င်းတို့အား လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ခန့်က ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းတွင် စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းကို စတင်ခဲ့သော ရှေးဦးစိုက်ပျိုးရေးသမားများမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေကာ၊<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> မိခင်ဘက်မှဆင်းသက်သော DNA (mtDNA) တွင်မူ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသခံများနှင့် ဆက်စပ်သည့် '''B5a, F1a''' နှင့် '''M7b''' ကဲ့သို့သော အမှတ်အသားများကို တွေ့ရသော်လည်း မျိုးနွယ်စုအတွင်း၌သာ အများဆုံး ထိမ်းမြားခြင်း (Endogamy) ကြောင့် အခြားလူမျိုးစုများထက် ဗီဇကွဲပြားမှု (Genetic diversity) ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref>Taguchi, H., et al. (2020). "Mitochondrial DNA variation in Hmong-Mien speaking populations". ''Human Genetics''.</ref> တစ်ကိုယ်လုံးဆိုင်ရာ ဗီဇ (Autosomal DNA) လေ့လာမှုများအရ မုံတို့တွင် ရှေးဦးအရှေ့အာရှသားတို့၏ မူလ "Basal" ဗီဇ အလွန်အားကောင်းသဖြင့် မျက်နှာအရိုးတည်ဆောက်ပုံ ကျစ်လျစ်ကာ နူးညံ့သောအသွင် (Soft Features) ရှိသည့် ရုပ်သွင်ပြင် (Phenotype) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊<ref name="Kutanan2017">Kutanan, W., et al. (2017). "Genetic structure of Tai-Kadai and Hmong-Mien speakers in Northern Thailand". ''Gene''.</ref> ၎င်းတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် ထိုင်ဝမ်နှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းစုများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသော အောစထရိုနီးရှန်း (Austronesian) တို့၏ ဘိုးဘေးများနှင့် ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းတွင် အတူနေထိုင်ခဲ့ကြဖူးကြောင်း DNA အထောက်အထားများက ဖော်ပြနေသဖြင့် မုံလူမျိုးများသည် အရှေ့အာရှတိုက်၏ လူသားရွှေ့ပြောင်းမှုသမိုင်းကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အလွန်အရေးပါသော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ သော့ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Li, H., et al. (2007). "Genetic Structure of Hmong-Mien Speaking Populations". ''American Journal of Physical Anthropology''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] [[Category:မုံလူမျိုး]] ''Phylogeography of Y-chromosome Haplogroup O3 in East Asia'', Molecular Biology and Evolution, 2007.</ref>[[File:MOOOOONE.jpg|right]] * မုံ ( ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်း ) ==ကိုးကား== {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] {{မြန်မာ-stub}} k2elhtj5ld6u3fk49e3obz2me8epgkz 0 8394 1029679 946317 2026-05-05T08:42:21Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029679 wikitext text/x-wiki '''တန်မင်းဆက်''' ({{lang-zh|唐朝}}; [[ပင်ယင်]]: Táng Cháo) သည် အေဒီ ၆၁၈ မှ ၉၀၇ အထိ တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အင်ပါယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[ဆွေမင်းဆက်]] ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် လီမိသားစု (Li family) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စစ်ရေးအင်အား၊ စီးပွားရေးနှင့် အနုပညာကဏ္ဍများ၌ အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်တစ်ခေတ်အဖြစ် ထင်ရှားပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံးအပေါ် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အလွန်ကြီးမားခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> {{Infobox Former Country |native_name = 唐 |conventional_long_name = တန်မင်းဆက် |common_name = Tang Dynasty |national_motto = |continent = Asia |region = China |country = China |era = |status = အင်ပါယာ |government_type = ဧကရာဇ်စနစ် |year_start = ၆၁၇ |year_end = ၉၀၇ | |p1 = Sui Dynasty |s1 = Later Liang Dynasty |s2 = Later Tang Dynasty |s3 = Wu (Ten Kingdoms) |s4 = Wuyue |s5 = ကျူ (Ten Kingdoms) |s6 = Former Shu |s7 = Qi (Ten Kingdoms) |event_start = [[Li Yuan]] takes over the throne of the [[Sui Dynasty]] |date_start = June 18, |event_end = [[Zhu Quanzhong]] usurps authority; the end of Tang rule |date_end = June 4, |year_exile_start = |year_exile_end = |event1 = disestablished by [[Wu Zetian]] |date_event1 = October 16, 690 |event2 = Re-established |date_event2 = March 3, 705 |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |image_map = Tang Dynasty circa 700 CE.png |image_map_caption = [[China]] under the Tang Dynasty (teal) circa 700 CE |capital = [[ချန်အန်းမြို့]]၊ <small>(618–904)</small><br />[[လော့ယန်မြို့]]<small>(904-907)</small><br /> |common_languages = တရုတ် |religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ <br />[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |currency = တရုတ်ကျပ်၊ တရုတ်ငွေ |legislature = |stat_year1 = AD700 |stat_area1 = 10.000.000 |stat_pop1 = 56753259 |stat_year2 = AD800 |stat_area2 = AD900 |stat_pop2 = 15789764 |footnotes = }} {{History of China|BC=1}} တန်မင်းဆက်၏ မြို့တော် [[ချန်အန်း]] (ယခု ရှီအန်းမြို့) သည် ထိုခေတ်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် စည်ကားဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်တွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းရှိ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]နှင့်လည်း သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ကာ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူသံအဖွဲ့သည် တန်နန်းတော်သို့ သွားရောက်၍ ဂီတနှင့် အနုပညာ တင်ဆက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများမှာ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> [[Category:ထန်မင်းဆက်]] [[Category:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ]] {{Stub}} hzrwmdaxqs3z6go2w4iz1jt6ai704eh 1029680 1029679 2026-05-05T08:44:40Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029680 wikitext text/x-wiki '''တန်မင်းဆက်''' ({{lang-zh|唐朝}}; [[ပင်ယင်]]: Táng Cháo) သည် အေဒီ ၆၁၈ မှ ၉၀၇ အထိ တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အင်ပါယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[ဆွေမင်းဆက်]] ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် လီမိသားစု (Li family) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စစ်ရေးအင်အား၊ စီးပွားရေးနှင့် အနုပညာကဏ္ဍများ၌ အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်တစ်ခေတ်အဖြစ် ထင်ရှားပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံးအပေါ် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အလွန်ကြီးမားခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> {{Infobox Former Country |native_name = 唐 |conventional_long_name = တန်မင်းဆက် |common_name = Tang Dynasty |national_motto = |continent = Asia |region = China |country = China |era = |status = အင်ပါယာ |government_type = ဧကရာဇ်စနစ် |year_start = ၆၁၇ |year_end = ၉၀၇ | |p1 = Sui Dynasty |s1 = Later Liang Dynasty |s2 = Later Tang Dynasty |s3 = Wu (Ten Kingdoms) |s4 = Wuyue |s5 = ကျူ (Ten Kingdoms) |s6 = Former Shu |s7 = Qi (Ten Kingdoms) |event_start = [[Li Yuan]] takes over the throne of the [[Sui Dynasty]] |date_start = June 18, |event_end = [[Zhu Quanzhong]] usurps authority; the end of Tang rule |date_end = June 4, |year_exile_start = |year_exile_end = |event1 = disestablished by [[Wu Zetian]] |date_event1 = October 16, 690 |event2 = Re-established |date_event2 = March 3, 705 |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |image_map = Tang Dynasty circa 700 CE.png |image_map_caption = [[China]] under the Tang Dynasty (teal) circa 700 CE |capital = [[ချန်အန်းမြို့]]၊ <small>(618–904)</small><br />[[လော့ယန်မြို့]]<small>(904-907)</small><br /> |common_languages = တရုတ် |religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ <br />[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |currency = တရုတ်ကျပ်၊ တရုတ်ငွေ |legislature = |stat_year1 = AD700 |stat_area1 = 10.000.000 |stat_pop1 = 56753259 |stat_year2 = AD800 |stat_area2 = AD900 |stat_pop2 = 15789764 |footnotes = }} {{History of China|BC=1}} တန်မင်းဆက်၏ မြို့တော် [[ချန်အန်း]] (ယခု ရှီအန်းမြို့) သည် ထိုခေတ်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် စည်ကားဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်တွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းရှိ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]နှင့်လည်း သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ကာ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူသံအဖွဲ့သည် တန်နန်းတော်သို့ သွားရောက်၍ ဂီတနှင့် အနုပညာ တင်ဆက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများမှာ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> == သမိုင်းကြောင်း== တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စုစုပေါင်း နှစ်ပေါင်း ၂၈၉ နှစ်ကြာ ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ တရုတ်ပြည်ကို ပြန်လည်စုစည်းပေးခဲ့သော [[ဆွေမင်းဆက်]] (Sui Dynasty) ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမင်းဆက်ကို လီယွမ် (Li Yuan) သို့မဟုတ် ဧကရာဇ် [[တန်ကောင်းစူ]] က တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း၊ မင်းဆက်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အမှန်တကယ် ခိုင်မာစေခဲ့သူမှာ ၎င်း၏သားတော် ဧကရာဇ် [[တန်တိုင်းစုန်း]] ဖြစ်သည်။<ref>Lewis, Mark Edward (2009). ''China's Cosmic Empire: The Tang Dynasty''. Harvard University Press.</ref> တန်တိုင်းစုန်း၏ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအရ အောင်နိုင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့ပြီး နယ်နိမိတ်ကို အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် [[ပိုးလမ်းမ]] (Silk Road) တစ်လျှောက် ကုန်သွယ်မှုများ အထူးလုံခြုံချောမွှေ့ကာ တရုတ်ပြည်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးဧကရာဇ် [[ဝူကျယ်ထျန်း]] (Wu Zetian) စိုးစံခဲ့သော ခေတ်လည်းဖြစ်ကာ၊ သူမ၏လက်ထက်တွင် ပညာတော်သင်ရွေးချယ်သည့် စာမေးပွဲစနစ် (Imperial Examination) ကို အားပေးခဲ့သဖြင့် သာမန်လူတန်းစားများကြားမှ အရည်အချင်းရှိသော ပညာတတ်အရာရှိများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> တန်မင်းဆက်သည် အနုပညာနှင့် စာပေကဏ္ဍတွင်လည်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ၊ တရုတ်ကဗျာလောက၏ ကြယ်ပွင့်များဖြစ်သော လီပိုင်နှင့် တူးဖူတို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး နန်းတွင်းဂီတနှင့် အကအနုပညာများသည်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အေဒီ ၈ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဧကရာဇ် [[တန်ရွှမ်စုန်း]] လက်ထက်၌ တန်မင်းဆက်၏ ဘုန်းမီးနေလသည် အထွန်းတောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ အေဒီ ၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အန့်လုရှန်း ပုန်ကန်မှု (An Lushan Rebellion) ကြောင့် အင်ပါယာကြီးသည် များစွာယိုင်နဲ့သွားခဲ့ရသည်။<ref>Graff, David (2002). ''Medieval Chinese Warfare, 300-900''. Routledge.</ref> အဆိုပါပုန်ကန်မှုကြီးပြီးနောက် ဗဟိုအစိုးရ၏ အာဏာစက်သည် ဒေသန္တရစစ်ဘုရင်များထံသို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ အခွန်အတုတ်ကြီးလေးမှုကြောင့် လယ်သမားပုန်ကန်မှုများ ဆက်တိုက်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အေဒီ ၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဟွမ်ချောင် (Huang Chao) ပုန်ကန်မှုသည် တန်နန်းတော်ကို အကြီးအကျယ် ထိုးနှက်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အေဒီ ၉၀၇ ခုနှစ်၌ စစ်ဘုရင် ကျူးဝမ် (Zhu Wen) က နောက်ဆုံးဧကရာဇ် တန်အိုက်တီကို နန်းချ၍ လျန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်လိုက်ခြင်းဖြင့် တရုတ်ပြည်၏ တောက်ပခဲ့သော တန်ခေတ်သည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့ရပြီး မင်းဆက်ငါးဆက်နှင့် ဆယ်နိုင်ငံခေတ် (Five Dynasties and Ten Kingdoms period) ဟုခေါ်သော ကွဲပြားခြင်းခေတ်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့လေသည်။<ref>Sen, Tansen (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations''. University of Hawaii Press.</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[Category:ထန်မင်းဆက်]] [[Category:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ]] {{Stub}} 9p6iwxg5a1typy489k53gccgi7w13b7 1029681 1029680 2026-05-05T08:49:38Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029681 wikitext text/x-wiki '''တန်မင်းဆက်''' ({{lang-zh|唐朝}}; [[ပင်ယင်]]: Táng Cháo) သည် အေဒီ ၆၁၈ မှ ၉၀၇ အထိ တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အင်ပါယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[ဆွေမင်းဆက်]] ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် လီမိသားစု (Li family) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စစ်ရေးအင်အား၊ စီးပွားရေးနှင့် အနုပညာကဏ္ဍများ၌ အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်တစ်ခေတ်အဖြစ် ထင်ရှားပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံးအပေါ် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အလွန်ကြီးမားခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> {{Infobox Former Country |native_name = 唐 |conventional_long_name = တန်မင်းဆက် |common_name = Tang Dynasty |national_motto = |continent = Asia |region = China |country = China |era = |status = အင်ပါယာ |government_type = ဧကရာဇ်စနစ် |year_start = ၆၁၇ |year_end = ၉၀၇ | |p1 = Sui Dynasty |s1 = Later Liang Dynasty |s2 = Later Tang Dynasty |s3 = Wu (Ten Kingdoms) |s4 = Wuyue |s5 = ကျူ (Ten Kingdoms) |s6 = Former Shu |s7 = Qi (Ten Kingdoms) |event_start = [[Li Yuan]] takes over the throne of the [[Sui Dynasty]] |date_start = June 18, |event_end = [[Zhu Quanzhong]] usurps authority; the end of Tang rule |date_end = June 4, |year_exile_start = |year_exile_end = |event1 = disestablished by [[Wu Zetian]] |date_event1 = October 16, 690 |event2 = Re-established |date_event2 = March 3, 705 |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |image_map = Tang Dynasty circa 700 CE.png |image_map_caption = [[China]] under the Tang Dynasty (teal) circa 700 CE |capital = [[ချန်အန်းမြို့]]၊ <small>(618–904)</small><br />[[လော့ယန်မြို့]]<small>(904-907)</small><br /> |common_languages = တရုတ် |religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ <br />[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |currency = တရုတ်ကျပ်၊ တရုတ်ငွေ |legislature = |stat_year1 = AD700 |stat_area1 = 10.000.000 |stat_pop1 = 56753259 |stat_year2 = AD800 |stat_area2 = AD900 |stat_pop2 = 15789764 |footnotes = }} {{History of China|BC=1}} တန်မင်းဆက်၏ မြို့တော် [[ချန်အန်း]] (ယခု ရှီအန်းမြို့) သည် ထိုခေတ်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် စည်ကားဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်တွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းရှိ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]နှင့်လည်း သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ကာ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူသံအဖွဲ့သည် တန်နန်းတော်သို့ သွားရောက်၍ ဂီတနှင့် အနုပညာ တင်ဆက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများမှာ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> == သမိုင်းကြောင်း== တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စုစုပေါင်း နှစ်ပေါင်း ၂၈၉ နှစ်ကြာ ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ တရုတ်ပြည်ကို ပြန်လည်စုစည်းပေးခဲ့သော [[ဆွေမင်းဆက်]] (Sui Dynasty) ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမင်းဆက်ကို လီယွမ် (Li Yuan) သို့မဟုတ် ဧကရာဇ် [[တန်ကောင်းစူ]] က တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း၊ မင်းဆက်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အမှန်တကယ် ခိုင်မာစေခဲ့သူမှာ ၎င်း၏သားတော် ဧကရာဇ် [[တန်တိုင်းစုန်း]] ဖြစ်သည်။<ref>Lewis, Mark Edward (2009). ''China's Cosmic Empire: The Tang Dynasty''. Harvard University Press.</ref> တန်တိုင်းစုန်း၏ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအရ အောင်နိုင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့ပြီး နယ်နိမိတ်ကို အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် [[ပိုးလမ်းမ]] (Silk Road) တစ်လျှောက် ကုန်သွယ်မှုများ အထူးလုံခြုံချောမွှေ့ကာ တရုတ်ပြည်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးဧကရာဇ် [[ဝူကျယ်ထျန်း]] (Wu Zetian) စိုးစံခဲ့သော ခေတ်လည်းဖြစ်ကာ၊ သူမ၏လက်ထက်တွင် ပညာတော်သင်ရွေးချယ်သည့် စာမေးပွဲစနစ် (Imperial Examination) ကို အားပေးခဲ့သဖြင့် သာမန်လူတန်းစားများကြားမှ အရည်အချင်းရှိသော ပညာတတ်အရာရှိများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> တန်မင်းဆက်သည် အနုပညာနှင့် စာပေကဏ္ဍတွင်လည်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ၊ တရုတ်ကဗျာလောက၏ ကြယ်ပွင့်များဖြစ်သော လီပိုင်နှင့် တူးဖူတို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး နန်းတွင်းဂီတနှင့် အကအနုပညာများသည်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အေဒီ ၈ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဧကရာဇ် [[တန်ရွှမ်စုန်း]] လက်ထက်၌ တန်မင်းဆက်၏ ဘုန်းမီးနေလသည် အထွန်းတောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ အေဒီ ၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အန့်လုရှန်း ပုန်ကန်မှု (An Lushan Rebellion) ကြောင့် အင်ပါယာကြီးသည် များစွာယိုင်နဲ့သွားခဲ့ရသည်။<ref>Graff, David (2002). ''Medieval Chinese Warfare, 300-900''. Routledge.</ref> အဆိုပါပုန်ကန်မှုကြီးပြီးနောက် ဗဟိုအစိုးရ၏ အာဏာစက်သည် ဒေသန္တရစစ်ဘုရင်များထံသို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ အခွန်အတုတ်ကြီးလေးမှုကြောင့် လယ်သမားပုန်ကန်မှုများ ဆက်တိုက်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အေဒီ ၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဟွမ်ချောင် (Huang Chao) ပုန်ကန်မှုသည် တန်နန်းတော်ကို အကြီးအကျယ် ထိုးနှက်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အေဒီ ၉၀၇ ခုနှစ်၌ စစ်ဘုရင် ကျူးဝမ် (Zhu Wen) က နောက်ဆုံးဧကရာဇ် တန်အိုက်တီကို နန်းချ၍ လျန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်လိုက်ခြင်းဖြင့် တရုတ်ပြည်၏ တောက်ပခဲ့သော တန်ခေတ်သည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့ရပြီး မင်းဆက်ငါးဆက်နှင့် ဆယ်နိုင်ငံခေတ် (Five Dynasties and Ten Kingdoms period) ဟုခေါ်သော ကွဲပြားခြင်းခေတ်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့လေသည်။<ref>Sen, Tansen (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations''. University of Hawaii Press.</ref> == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာတရား== တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှု အကြွယ်ဝဆုံးနှင့် ဘာသာတရား အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံး၏ ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်မှုတို့ကြောင့် ဘာသာစကား၊ အနုပညာနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများစွာ ရောနှောထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်တွင် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]နှင့် [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] ဟူသော "ဘာသာကြီးသုံးရပ်" (Three Teachings) သည် ယှဉ်တွဲထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်မင်းစောပိုင်းကာလတွင် ဧကရာဇ်များ၏ အားပေးမှုကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အထွန်းတောက်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျော်ကြားသော ရဟန်းတော် [[ဟွမ်စန်း]] (Xuanzang) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ၁၇ နှစ်ကြာ သွားရောက်၍ စစ်မှန်သော ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများကို ပင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>Sen, Tansen (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600-1400''. University of Hawaii Press.</ref> ဤခေတ်တွင် ချန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Zen) ကဲ့သို့သော ဂိုဏ်းခွဲများလည်း အခြေခိုင်လာခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ လီမိသားစုသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို တာအိုဘာသာ၏ အရှင်သခင် လောင်ဇူး (Laozi) ၏ အနွယ်တော်များဟု ယူဆခဲ့ကြသဖြင့် တာအိုဘာသာသည်လည်း နိုင်ငံတော်ဘာသာကဲ့သို့ အထူးမြှင့်တင်ခဲ့သည်။[[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ (Nestorianism) နှင့် ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ (Zoroastrianism) တို့သည်လည်း မြို့တော်ချန်အန်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဝတ်ကျောင်းတော်များ တည်ဆောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ === အနုပညာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု === တန်မင်းဆက်ကို "ကဗျာခေတ်" ဟု တင်စားရလောက်အောင် စာပေအနုပညာ ထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်ကဗျာပေါင်း ၄၈,၀၀၀ ကျော်ကို ယနေ့တိုင် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ လီပိုင် (Li Bai) ၏ ကြည်နူးဖွယ် ကဗျာများနှင့် တူးဖူ (Du Fu) ၏ လက်တွေ့ဆန်သော ကဗျာများသည် တရုတ်စာပေသမိုင်း၏ အထွတ်အထိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> သဘာဝရှုခင်းများကို ရေးဆွဲသည့် ပန်းချီပညာနှင့် လူပုံတူရေးဆွဲမှုများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် "တန်သုံးရောင်ခြယ်" (Tang Sancai) ဟုခေါ်သော ကြွေထည်မြေထည် အနုပညာသည် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ဥရောပအထိ တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာမှ သံတမန်များ လာရောက်ကြသဖြင့် ဗဟိုအာရှ၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ (ပျူနိုင်ငံ အပါအဝင်) တို့မှ ဂီတနှင့် အကများ နန်းတွင်း၌ ခေတ်စားခဲ့သည်။ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ် ပျူသံအဖွဲ့၏ တင်ဆက်မှုမှာ တန်မင်းဆက်၏ ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်မှု သမိုင်းတွင် အထင်ကရ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> စာမေးပွဲစနစ် (Imperial Examination) ကို အားပေးခဲ့သဖြင့် ပညာတတ် အထက်တန်းလွှာ (Scholar-officials) များ ပေါ်ထွက်လာပြီး ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ လက်ဖက်ရည်သောက်သည့် ဓလေ့သည်လည်း ဤခေတ်တွင် လူတန်းစားမရွေး ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ကာ လက်ဖက်ရည်ကျမ်း (Classic of Tea) ကဲ့သို့သော စာအုပ်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[Category:ထန်မင်းဆက်]] [[Category:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ]] {{Stub}} 3qqo6q1hhueb9jm9wkxvbcbtj7znjtz 1029682 1029681 2026-05-05T08:53:57Z Chenzeyan29 141880 /* ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာတရား */ 1029682 wikitext text/x-wiki '''တန်မင်းဆက်''' ({{lang-zh|唐朝}}; [[ပင်ယင်]]: Táng Cháo) သည် အေဒီ ၆၁၈ မှ ၉၀၇ အထိ တရုတ်နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော အင်ပါယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို [[ဆွေမင်းဆက်]] ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် လီမိသားစု (Li family) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စစ်ရေးအင်အား၊ စီးပွားရေးနှင့် အနုပညာကဏ္ဍများ၌ အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်တစ်ခေတ်အဖြစ် ထင်ရှားပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံးအပေါ် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အလွန်ကြီးမားခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> {{Infobox Former Country |native_name = 唐 |conventional_long_name = တန်မင်းဆက် |common_name = Tang Dynasty |national_motto = |continent = Asia |region = China |country = China |era = |status = အင်ပါယာ |government_type = ဧကရာဇ်စနစ် |year_start = ၆၁၇ |year_end = ၉၀၇ | |p1 = Sui Dynasty |s1 = Later Liang Dynasty |s2 = Later Tang Dynasty |s3 = Wu (Ten Kingdoms) |s4 = Wuyue |s5 = ကျူ (Ten Kingdoms) |s6 = Former Shu |s7 = Qi (Ten Kingdoms) |event_start = [[Li Yuan]] takes over the throne of the [[Sui Dynasty]] |date_start = June 18, |event_end = [[Zhu Quanzhong]] usurps authority; the end of Tang rule |date_end = June 4, |year_exile_start = |year_exile_end = |event1 = disestablished by [[Wu Zetian]] |date_event1 = October 16, 690 |event2 = Re-established |date_event2 = March 3, 705 |event3 = |date_event3 = |event4 = |date_event4 = |event5 = |date_event5 = |image_map = Tang Dynasty circa 700 CE.png |image_map_caption = [[China]] under the Tang Dynasty (teal) circa 700 CE |capital = [[ချန်အန်းမြို့]]၊ <small>(618–904)</small><br />[[လော့ယန်မြို့]]<small>(904-907)</small><br /> |common_languages = တရုတ် |religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ <br />[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]၊ ရိုးရာကိုးကွယ်မှု |currency = တရုတ်ကျပ်၊ တရုတ်ငွေ |legislature = |stat_year1 = AD700 |stat_area1 = 10.000.000 |stat_pop1 = 56753259 |stat_year2 = AD800 |stat_area2 = AD900 |stat_pop2 = 15789764 |footnotes = }} {{History of China|BC=1}} တန်မင်းဆက်၏ မြို့တော် [[ချန်အန်း]] (ယခု ရှီအန်းမြို့) သည် ထိုခေတ်က ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေအများဆုံးနှင့် စည်ကားဆုံး မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤခေတ်တွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းရှိ [[ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ]]နှင့်လည်း သံတမန်ဆက်ဆံရေး ရှိခဲ့ကာ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ်တွင် ပျူသံအဖွဲ့သည် တန်နန်းတော်သို့ သွားရောက်၍ ဂီတနှင့် အနုပညာ တင်ဆက်ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများမှာ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> == သမိုင်းကြောင်း== တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စုစုပေါင်း နှစ်ပေါင်း ၂၈၉ နှစ်ကြာ ထွန်းကားခဲ့ပြီး၊ တရုတ်ပြည်ကို ပြန်လည်စုစည်းပေးခဲ့သော [[ဆွေမင်းဆက်]] (Sui Dynasty) ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမင်းဆက်ကို လီယွမ် (Li Yuan) သို့မဟုတ် ဧကရာဇ် [[တန်ကောင်းစူ]] က တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း၊ မင်းဆက်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို အမှန်တကယ် ခိုင်မာစေခဲ့သူမှာ ၎င်း၏သားတော် ဧကရာဇ် [[တန်တိုင်းစုန်း]] ဖြစ်သည်။<ref>Lewis, Mark Edward (2009). ''China's Cosmic Empire: The Tang Dynasty''. Harvard University Press.</ref> တန်တိုင်းစုန်း၏ လက်ထက်တွင် စစ်ရေးအရ အောင်နိုင်မှုများစွာ ရရှိခဲ့ပြီး နယ်နိမိတ်ကို အနောက်ဘက် အာရှအလယ်ပိုင်းအထိ ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် [[ပိုးလမ်းမ]] (Silk Road) တစ်လျှောက် ကုန်သွယ်မှုများ အထူးလုံခြုံချောမွှေ့ကာ တရုတ်ပြည်သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တန်မင်းဆက်သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီးဧကရာဇ် [[ဝူကျယ်ထျန်း]] (Wu Zetian) စိုးစံခဲ့သော ခေတ်လည်းဖြစ်ကာ၊ သူမ၏လက်ထက်တွင် ပညာတော်သင်ရွေးချယ်သည့် စာမေးပွဲစနစ် (Imperial Examination) ကို အားပေးခဲ့သဖြင့် သာမန်လူတန်းစားများကြားမှ အရည်အချင်းရှိသော ပညာတတ်အရာရှိများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> တန်မင်းဆက်သည် အနုပညာနှင့် စာပေကဏ္ဍတွင်လည်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ၊ တရုတ်ကဗျာလောက၏ ကြယ်ပွင့်များဖြစ်သော လီပိုင်နှင့် တူးဖူတို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပြီး နန်းတွင်းဂီတနှင့် အကအနုပညာများသည်လည်း အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအပေါ် များစွာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အေဒီ ၈ ရာစု အစောပိုင်းတွင် ဧကရာဇ် [[တန်ရွှမ်စုန်း]] လက်ထက်၌ တန်မင်းဆက်၏ ဘုန်းမီးနေလသည် အထွန်းတောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ အေဒီ ၇၅၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အန့်လုရှန်း ပုန်ကန်မှု (An Lushan Rebellion) ကြောင့် အင်ပါယာကြီးသည် များစွာယိုင်နဲ့သွားခဲ့ရသည်။<ref>Graff, David (2002). ''Medieval Chinese Warfare, 300-900''. Routledge.</ref> အဆိုပါပုန်ကန်မှုကြီးပြီးနောက် ဗဟိုအစိုးရ၏ အာဏာစက်သည် ဒေသန္တရစစ်ဘုရင်များထံသို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ အခွန်အတုတ်ကြီးလေးမှုကြောင့် လယ်သမားပုန်ကန်မှုများ ဆက်တိုက်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အေဒီ ၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဟွမ်ချောင် (Huang Chao) ပုန်ကန်မှုသည် တန်နန်းတော်ကို အကြီးအကျယ် ထိုးနှက်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အေဒီ ၉၀၇ ခုနှစ်၌ စစ်ဘုရင် ကျူးဝမ် (Zhu Wen) က နောက်ဆုံးဧကရာဇ် တန်အိုက်တီကို နန်းချ၍ လျန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်လိုက်ခြင်းဖြင့် တရုတ်ပြည်၏ တောက်ပခဲ့သော တန်ခေတ်သည် နိဂုံးချုပ်ခဲ့ရပြီး မင်းဆက်ငါးဆက်နှင့် ဆယ်နိုင်ငံခေတ် (Five Dynasties and Ten Kingdoms period) ဟုခေါ်သော ကွဲပြားခြင်းခေတ်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့လေသည်။<ref>Sen, Tansen (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations''. University of Hawaii Press.</ref> == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာတရား== တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် ယဉ်ကျေးမှု အကြွယ်ဝဆုံးနှင့် ဘာသာတရား အထွန်းကားဆုံးသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး အရှေ့အာရှတစ်ခွင်လုံး၏ ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်မှုတို့ကြောင့် ဘာသာစကား၊ အနုပညာနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများစွာ ရောနှောထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်တွင် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]နှင့် [[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]] ဟူသော "ဘာသာကြီးသုံးရပ်" (Three Teachings) သည် ယှဉ်တွဲထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်မင်းစောပိုင်းကာလတွင် ဧကရာဇ်များ၏ အားပေးမှုကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အထွန်းတောက်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကျော်ကြားသော ရဟန်းတော် [[ဟွမ်စန်း]] (Xuanzang) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ ၁၇ နှစ်ကြာ သွားရောက်၍ စစ်မှန်သော ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများကို ပင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဘာသာပြန်ဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>Sen, Tansen (2003). ''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600-1400''. University of Hawaii Press.</ref> ဤခေတ်တွင် ချန်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Zen) ကဲ့သို့သော ဂိုဏ်းခွဲများလည်း အခြေခိုင်လာခဲ့သည်။ တန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ လီမိသားစုသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို တာအိုဘာသာ၏ အရှင်သခင် လောင်ဇူး (Laozi) ၏ အနွယ်တော်များဟု ယူဆခဲ့ကြသဖြင့် တာအိုဘာသာသည်လည်း နိုင်ငံတော်ဘာသာကဲ့သို့ အထူးမြှင့်တင်ခဲ့သည်။[[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ (Nestorianism) နှင့် ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ (Zoroastrianism) တို့သည်လည်း မြို့တော်ချန်အန်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဝတ်ကျောင်းတော်များ တည်ဆောက်ခွင့် ရရှိခဲ့ကြသည်။ === အနုပညာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု === တန်မင်းဆက်ကို "ကဗျာခေတ်" ဟု တင်စားရလောက်အောင် စာပေအနုပညာ ထွန်းကားခဲ့သည်။ တန်ကဗျာပေါင်း ၄၈,၀၀၀ ကျော်ကို ယနေ့တိုင် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ လီပိုင် (Li Bai) ၏ ကြည်နူးဖွယ် ကဗျာများနှင့် တူးဖူ (Du Fu) ၏ လက်တွေ့ဆန်သော ကဗျာများသည် တရုတ်စာပေသမိုင်း၏ အထွတ်အထိပ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref> သဘာဝရှုခင်းများကို ရေးဆွဲသည့် ပန်းချီပညာနှင့် လူပုံတူရေးဆွဲမှုများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် "တန်သုံးရောင်ခြယ်" (Tang Sancai) ဟုခေါ်သော ကြွေထည်မြေထည် အနုပညာသည် ကမ္ဘာကျော်ခဲ့ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ဥရောပအထိ တင်ပို့နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာမှ သံတမန်များ လာရောက်ကြသဖြင့် ဗဟိုအာရှ၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ (ပျူနိုင်ငံ အပါအဝင်) တို့မှ ဂီတနှင့် အကများ နန်းတွင်း၌ ခေတ်စားခဲ့သည်။ အေဒီ ၈၀၂ ခုနှစ် ပျူသံအဖွဲ့၏ တင်ဆက်မှုမှာ တန်မင်းဆက်၏ ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်မှု သမိုင်းတွင် အထင်ကရ မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan''. J.J. Augustin.</ref> စာမေးပွဲစနစ် (Imperial Examination) ကို အားပေးခဲ့သဖြင့် ပညာတတ် အထက်တန်းလွှာ (Scholar-officials) များ ပေါ်ထွက်လာပြီး ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းကို မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ လက်ဖက်ရည်သောက်သည့် ဓလေ့သည်လည်း ဤခေတ်တွင် လူတန်းစားမရွေး ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ကာ လက်ဖက်ရည်ကျမ်း (Classic of Tea) ကဲ့သို့သော စာအုပ်များ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ==တန်မင်းဆက်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု== [[File:Schoolgirls wearing Tang-style "Qixiong ruqun".jpg|thumb|ထန်ခေတ်ဝတ်စားဆင်ယင်မှု]] တန်မင်းဆက် (အေဒီ ၆၁၈–၉၀၇) သည် တရုတ်သမိုင်းတွင် စီးပွားရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အထွန်းကားဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်နှင့်အညီ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုအပိုင်းတွင်လည်း အလွတ်လပ်ဆုံး၊ အကြွယ်ဝဆုံးနှင့် အရောင်အသွေး အစုံလင်ဆုံးခေတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ပိုးလမ်းမမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာသော အနောက်ဘက်နိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဝတ်စုံဒီဇိုင်းများမှာ အလွန်ဆန်းသစ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီတိုနှင့် ခါးအထက် ရင်ညွန့်အထိ မြှင့်တင်စည်းနှောင်ထားသော စကတ်ရှည် (High-waisted Ruqun) ကို တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ခြင်းမှာ အထင်ရှားဆုံးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ပခုံးပေါ်တွင် အလွန်ပါးလွှာသည့် ပိုးပဝါရှည် (Pibo) များကို တင်ထားကာ အလှဆင်လေ့ရှိသည့်အပြင် အနောက်ဘက်နိုင်ငံများမှ ဆင်းသက်လာသော လက်မောင်းကျပ်ဘောင်းဘီဝတ်စုံ (Hu Fu) ကိုလည်း မြင်းစီးခြင်းနှင့် အပြင်ထွက်ခြင်းတို့တွင် အဆင်ပြေစေရန် ပွင့်လင်းလွတ်လပ်စွာ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားများအတွက်မူ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုမှာ အဆင့်အတန်းခွဲခြားမှုကို ဖော်ပြရာ၌ အဓိကကျပြီး လည်ပင်းဝိုင်းအင်္ကျီရှည် (Yuanlingpu) ကို ဝတ်ဆင်ကာ ရာထူးအဆင့်အလိုက် ခရမ်းရောင်နှင့် အနီရောင်စသည့် အရောင်များကို သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ဝတ်ဆင်ရသည့်အပြင်၊ အရာရှိများနှင့် ပညာတတ်များမှာ အနက်ရောင်ထည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ် (Futou) ကို အမြတ်တနိုး ဆောင်းလေ့ရှိကြသည်။ အလှပြင်ခြင်းအတတ်ပညာတွင်လည်း အမျိုးသမီးများသည် မျက်နှာကို ဖြူဖွေးအောင်ခြယ်သပြီး နဖူးအလယ်တွင် ပန်းပွင့်ပုံစံအမှတ်အသား (Huadian) ကပ်ခြင်း၊ ဆံပင်ကို အထက်သို့ အထပ်ထပ်စုစည်းတင်ထားသော ပုံစံများ (High chignon) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ခမ်းနားစွာ ပြင်ဆင်ကြကာ၊ ဤကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့်မားသည့် အထည်အလိပ်နှင့် ဒီဇိုင်းယဉ်ကျေးမှုများသည် နောက်ပိုင်းတွင် အိမ်နီးချင်း ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံများအပေါ်၌လည်း များစွာလွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့လေသည်။<ref>Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. Oxford University Press.</ref><ref>Lewis, Mark Edward (2009). ''China's Cosmic Empire: The Tang Dynasty''. Harvard University Press.</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[Category:ထန်မင်းဆက်]] [[Category:တရုတ်သမိုင်းရှိ မင်းဆက်များ]] {{Stub}} swc8ein42vl67axlfabmg77nm25n1q6 0 8705 1029570 718947 2026-05-04T13:59:47Z Chenzeyan29 141880 1029570 wikitext text/x-wiki '''ကူမင်းမြို့''' ({{lang-zh|昆明}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး "နွေဦးမြို့တော်" (City of Eternal Spring) ဟု လူသိများသည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming |url=https://www.britannica.com/place/Kunming |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၈၉၂ မီတာ (၆,၂၀၇ ပေ) မြင့်သော ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာသော ရာသီဥတုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = ကူမင်းမြို့ | official_name = Kunming City | native_name = 昆明市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline =五华区与盘龙区天际线 - 航拍 - 2025-05-16 03.jpg | image_caption = ကူမင်းမြို့၏ မြို့လယ်ရှုခင်း | nickname = နွေဦးမြို့တော် (春城) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ဘီစီ ၂၇၉ (ရှေးဟောင်း ဒီယန်နိုင်ငံ) | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ချိန်ကုန်းခရိုင် (Chenggong District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = လျိုဟုန်းကျန့် (Liu Hongjian) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 21473 | elevation_m = 1892 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 8460088 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 650000–651500 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)871 | website = [http://www.km.gov.cn/ www.km.gov.cn] }} သမိုင်းကြောင်းအရ ကူမင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်း [[ပိုးခြည်လမ်း|ပိုးလမ်းမ]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရာ အဓိကလမ်းဆုံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Bin Yang (2008). ''Between Winds and Clouds: The Making of Yunnan''. Columbia University Press.</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း [[မြန်မာ့လမ်းမကြီး]] (Burma Road) ၏ အဆုံးသတ်ရာ မြို့အဖြစ် အရေးပါခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် [[အာဆီယံ]]နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံတွင်လည်း အချက်အချာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ ကူမင်းမြို့သည် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ထွန်းကားပြီး အာရှတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် [[တောက်နန်ပန်းဈေး]] (Dounan Flower Market) တည်ရှိရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming: The Hub of Southwest China |url=https://www.scmp.com/topics/kunming |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == {{empty section}} == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == ကူမင်းမြို့သည် အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ခန့်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမျှတသည်။ အနောက်ဘက်တွင်တျန်းချီရေကန်တည်ရှိသည်။ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောင်များရှိသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == <br /> == စီးပွားရေး == <br /> == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == <br /> == ယဉ်ကျေးမှု == <br /> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ကူမင်းမြို့အနီးတွင် ၁၉၉၉ ကမ္ဘာ့ပန်းပြပွဲပြုလုပ်ခဲ့ရာနေရာတွင် ပန်းခြံပြုလုပ်ထားပြီးနိုင်ငံတကာမှပြခန်းများ၊ အရောင်းဆိုင်များဆက်လက်ထားရှိသည်။ မြို့အပြင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာတွင် ကျောက်ဆောင်တော(Stone forest)ရှိပြီးခရီးသွားလုပ်ငန်းထွန်းကားသည်။ [[Image:石林正门.JPG|thumb|right|300px|ကျောက်တုံးဥယာဉ်အဝင်ဝ]] [[Image:滇池.jpg|thumb|right|300px|တျန်းချီရေကန်]] == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == <br /> ကူမင်းမှ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကွေ့ယန်-ချန်ဆားမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ယင်းမှတဆင့် မြောက်ပိုင်းပေကျင်းမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ၊ နန်နင်း၊ ကွမ်ကျိုးမြို့များသို့လည်းကောင်းမီးရထားလမ်းရှိသည်။ ယခုအခါအဆိုပါလမ်းများကို ကျည်ဆန်ရထားလမ်းများအဖြစ်ပြောင်းလဲရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ကူမင်းမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလမ်းကိုလည်းအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။ လေကြောင်းလမ်းအနေဖြင့် ကူမင်းမြို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိပြီး နိုင်ငံအများအပြားသို့လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးရှိသည်။ == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <br /> == ကျမ်းကိုး == <br /> {{Yunnan}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်]] h85x8076bzof3nxo6azxjyxmzukrty9 1029571 1029570 2026-05-04T14:01:43Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029571 wikitext text/x-wiki '''ကူမင်းမြို့''' ({{lang-zh|昆明}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး "နွေဦးမြို့တော်" (City of Eternal Spring) ဟု လူသိများသည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming |url=https://www.britannica.com/place/Kunming |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၈၉၂ မီတာ (၆,၂၀၇ ပေ) မြင့်သော ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာသော ရာသီဥတုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = ကူမင်းမြို့ | official_name = Kunming City | native_name = 昆明市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline =五华区与盘龙区天际线 - 航拍 - 2025-05-16 03.jpg | image_caption = ကူမင်းမြို့၏ မြို့လယ်ရှုခင်း | nickname = နွေဦးမြို့တော် (春城) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ဘီစီ ၂၇၉ (ရှေးဟောင်း ဒီယန်နိုင်ငံ) | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ချိန်ကုန်းခရိုင် (Chenggong District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = လျိုဟုန်းကျန့် (Liu Hongjian) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 21473 | elevation_m = 1892 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 8460088 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 650000–651500 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)871 | website = [http://www.km.gov.cn/ www.km.gov.cn] }} သမိုင်းကြောင်းအရ ကူမင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်း [[ပိုးခြည်လမ်း|ပိုးလမ်းမ]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရာ အဓိကလမ်းဆုံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Bin Yang (2008). ''Between Winds and Clouds: The Making of Yunnan''. Columbia University Press.</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း [[မြန်မာ့လမ်းမကြီး]] (Burma Road) ၏ အဆုံးသတ်ရာ မြို့အဖြစ် အရေးပါခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် [[အာဆီယံ]]နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံတွင်လည်း အချက်အချာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ ကူမင်းမြို့သည် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ထွန်းကားပြီး အာရှတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် [[တောက်နန်ပန်းဈေး]] (Dounan Flower Market) တည်ရှိရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming: The Hub of Southwest China |url=https://www.scmp.com/topics/kunming |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == === ရှေးဦးကာလနှင့် ဒီယန်နိုင်ငံ (ဘီစီ ၃ ရာစု - အေဒီ ၁ ရာစု) === ကူမင်းဒေသတွင် လူသားတို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်မှာ ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလကတည်းက ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများအရ ကူမင်း၏ အစောဆုံးသမိုင်းမှာ ဒိုင်ယန်ကန် (Dian Lake) ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထွန်းကားခဲ့သော '''ဒီယန်နိုင်ငံ''' (Dian Kingdom) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ကြေးထည်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ထင်ရှားသော မျိုးနွယ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ဘီစီ ၁၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟန်မင်းဆက် ဧကရာဇ် [[ဝူတီ]] (Han Wudi) က ဤဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်ဩဇာအောက်သို့ ပထမဆုံး စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>Bin Yang (2008). ''Between Winds and Clouds: The Making of Yunnan''. Columbia University Press.</ref> === နန်ကျောင်နှင့် ဒါလီနိုင်ငံခေတ် (၈ ရာစု - ၁၃ ရာစု) === အေဒီ ၈ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ဒေသ၌ ဩဇာကြီးမားသော '''နန်ကျောင်နိုင်ငံ''' (Nanzhao) ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ အေဒီ ၇၆၅ ခုနှစ်တွင် နန်ကျောင်ဘုရင်သည် ကူမင်းဒေသ၌ "ထော့တုန်း" (Tuodong) အမည်ရှိ မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွန်းလာသော '''ဒါလီနိုင်ငံ''' (Dali Kingdom) ခေတ်တွင်လည်း ကူမင်းသည် အရေးပါသော ဒုတိယမြို့တော်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း ကူမင်းသည် အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် အချက်အချာကျသော ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ === ယွမ်၊ မင်နှင့် ချင်မင်းဆက်များ (၁၃ ရာစု - ၁၉ ရာစု) === ၁၂၅၃ ခုနှစ်တွင် ကူဗလိုင်ခန် ဦးဆောင်သော မွန်ဂိုတပ်များက ဒါလီနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၂၇၆ ခုနှစ်တွင် ယွမ်မင်းဆက် (Yuan Dynasty) က ကူမင်းကို '''ယူနန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်''' အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မင်မင်းဆက် (Ming Dynasty) လက်ထက်တွင် မြို့ရိုးများကို ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်မကြီးမှ ဟန်တရုတ်လူမျိုးများ အမြောက်အမြား ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည်။ ချင်မင်းဆက် (Qing Dynasty) နှောင်းပိုင်းတွင် ပြင်သစ်တို့က ဗီယက်နမ်မှတစ်ဆင့် ကူမင်းသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ခဲ့သဖြင့် ဥရောပယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ထိတွေ့မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ === ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် ခေတ်သစ်ကာလ === [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ဂျပန်တို့က တရုတ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများကို ပိတ်ဆို့လိုက်သောအခါ ကူမင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အရေးပါသော အသက်သွေးကြော ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လားရှိုးမြို့မှ ကူမင်းသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော '''[[မြန်မာ့လမ်းမကြီး]]''' (Burma Road) သည် မဟာမိတ်တပ်များထံမှ အကူအညီများ ရယူရာ အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Lary, Diana (2010). ''The Chinese People at War''. Cambridge University Press.</ref> ထို့ပြင် အမေရိကန် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လေတပ်မတော်ဖြစ်သော '''ပျံလွှားနဂါးများ''' (Flying Tigers) သည်လည်း ကူမင်းကို အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] အာဏာရလာပြီးနောက် ကူမင်းမြို့ကို စက်မှုလက်မှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးသော ခေတ်မီမြို့တော်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် [[အာဆီယံ]]နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == ကူမင်းမြို့သည် အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ခန့်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမျှတသည်။ အနောက်ဘက်တွင်တျန်းချီရေကန်တည်ရှိသည်။ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောင်များရှိသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == <br /> == စီးပွားရေး == <br /> == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == <br /> == ယဉ်ကျေးမှု == <br /> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ကူမင်းမြို့အနီးတွင် ၁၉၉၉ ကမ္ဘာ့ပန်းပြပွဲပြုလုပ်ခဲ့ရာနေရာတွင် ပန်းခြံပြုလုပ်ထားပြီးနိုင်ငံတကာမှပြခန်းများ၊ အရောင်းဆိုင်များဆက်လက်ထားရှိသည်။ မြို့အပြင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာတွင် ကျောက်ဆောင်တော(Stone forest)ရှိပြီးခရီးသွားလုပ်ငန်းထွန်းကားသည်။ [[Image:石林正门.JPG|thumb|right|300px|ကျောက်တုံးဥယာဉ်အဝင်ဝ]] [[Image:滇池.jpg|thumb|right|300px|တျန်းချီရေကန်]] == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == <br /> ကူမင်းမှ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကွေ့ယန်-ချန်ဆားမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ယင်းမှတဆင့် မြောက်ပိုင်းပေကျင်းမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ၊ နန်နင်း၊ ကွမ်ကျိုးမြို့များသို့လည်းကောင်းမီးရထားလမ်းရှိသည်။ ယခုအခါအဆိုပါလမ်းများကို ကျည်ဆန်ရထားလမ်းများအဖြစ်ပြောင်းလဲရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ကူမင်းမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလမ်းကိုလည်းအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။ လေကြောင်းလမ်းအနေဖြင့် ကူမင်းမြို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိပြီး နိုင်ငံအများအပြားသို့လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးရှိသည်။ == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <br /> == ကျမ်းကိုး == <br /> {{Yunnan}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်]] 2omei6chxi61k4qhmze7snf4c8dz171 1029573 1029571 2026-05-04T14:10:55Z Chenzeyan29 141880 1029573 wikitext text/x-wiki '''ကူမင်းမြို့''' ({{lang-zh|昆明}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်း၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး "နွေဦးမြို့တော်" (City of Eternal Spring) ဟု လူသိများသည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming |url=https://www.britannica.com/place/Kunming |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၈၉၂ မီတာ (၆,၂၀၇ ပေ) မြင့်သော ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သာယာသော ရာသီဥတုရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = ကူမင်းမြို့ | official_name = Kunming City | native_name = 昆明市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline =五华区与盘龙区天际线 - 航拍 - 2025-05-16 03.jpg | image_caption = ကူမင်းမြို့၏ မြို့လယ်ရှုခင်း | nickname = နွေဦးမြို့တော် (春城) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ဘီစီ ၂၇၉ (ရှေးဟောင်း ဒီယန်နိုင်ငံ) | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ချိန်ကုန်းခရိုင် (Chenggong District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = လျိုဟုန်းကျန့် (Liu Hongjian) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 21473 | elevation_m = 1892 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 8460088 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 650000–651500 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)871 | website = [http://www.km.gov.cn/ www.km.gov.cn] }} သမိုင်းကြောင်းအရ ကူမင်းမြို့သည် ရှေးဟောင်း [[ပိုးခြည်လမ်း|ပိုးလမ်းမ]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ တိဗက်နှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးရာ အဓိကလမ်းဆုံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Bin Yang (2008). ''Between Winds and Clouds: The Making of Yunnan''. Columbia University Press.</ref> ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းကလည်း [[မြန်မာ့လမ်းမကြီး]] (Burma Road) ၏ အဆုံးသတ်ရာ မြို့အဖြစ် အရေးပါခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် [[အာဆီယံ]]နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည့် တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံတွင်လည်း အချက်အချာကျသော မြို့ဖြစ်သည်။ ကူမင်းမြို့သည် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ထွန်းကားပြီး အာရှတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည့် [[တောက်နန်ပန်းဈေး]] (Dounan Flower Market) တည်ရှိရာ မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kunming: The Hub of Southwest China |url=https://www.scmp.com/topics/kunming |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == === ရှေးဦးကာလနှင့် ဒီယန်နိုင်ငံ (ဘီစီ ၃ ရာစု - အေဒီ ၁ ရာစု) === ကူမင်းဒေသတွင် လူသားတို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်မှာ ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလကတည်းက ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများအရ ကူမင်း၏ အစောဆုံးသမိုင်းမှာ ဒိုင်ယန်ကန် (Dian Lake) ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထွန်းကားခဲ့သော '''ဒီယန်နိုင်ငံ''' (Dian Kingdom) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်ကြေးထည်ယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ထင်ရှားသော မျိုးနွယ်စုများဖြစ်ကြသည်။ ဘီစီ ၁၀၉ ခုနှစ်တွင် ဟန်မင်းဆက် ဧကရာဇ် [[ဝူတီ]] (Han Wudi) က ဤဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်ဩဇာအောက်သို့ ပထမဆုံး စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>Bin Yang (2008). ''Between Winds and Clouds: The Making of Yunnan''. Columbia University Press.</ref> === နန်ကျောင်နှင့် ဒါလီနိုင်ငံခေတ် (၈ ရာစု - ၁၃ ရာစု) === အေဒီ ၈ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ဒေသ၌ ဩဇာကြီးမားသော '''နန်ကျောင်နိုင်ငံ''' (Nanzhao) ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ အေဒီ ၇၆၅ ခုနှစ်တွင် နန်ကျောင်ဘုရင်သည် ကူမင်းဒေသ၌ "ထော့တုန်း" (Tuodong) အမည်ရှိ မြို့ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ပေါ်ထွန်းလာသော '''ဒါလီနိုင်ငံ''' (Dali Kingdom) ခေတ်တွင်လည်း ကူမင်းသည် အရေးပါသော ဒုတိယမြို့တော်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း ကူမင်းသည် အိန္ဒိယ၊ မြန်မာနှင့် တရုတ်ပြည်မကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် "တောင်ဘက်ပိုးလမ်းမ" (Southern Silk Road) ပေါ်တွင် အချက်အချာကျသော ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ === ယွမ်၊ မင်နှင့် ချင်မင်းဆက်များ (၁၃ ရာစု - ၁၉ ရာစု) === ၁၂၅၃ ခုနှစ်တွင် ကူဗလိုင်ခန် ဦးဆောင်သော မွန်ဂိုတပ်များက ဒါလီနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၂၇၆ ခုနှစ်တွင် ယွမ်မင်းဆက် (Yuan Dynasty) က ကူမင်းကို '''ယူနန်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်''' အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ မင်မင်းဆက် (Ming Dynasty) လက်ထက်တွင် မြို့ရိုးများကို ခိုင်ခံ့စွာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်မကြီးမှ ဟန်တရုတ်လူမျိုးများ အမြောက်အမြား ပြောင်းရွှေ့အခြေချလာခဲ့ကြသည်။ ချင်မင်းဆက် (Qing Dynasty) နှောင်းပိုင်းတွင် ပြင်သစ်တို့က ဗီယက်နမ်မှတစ်ဆင့် ကူမင်းသို့ ရထားလမ်းဖောက်လုပ်ခဲ့သဖြင့် ဥရောပယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ထိတွေ့မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ === ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့် ခေတ်သစ်ကာလ === [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်း (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ဂျပန်တို့က တရုတ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများကို ပိတ်ဆို့လိုက်သောအခါ ကူမင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အရေးပါသော အသက်သွေးကြော ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လားရှိုးမြို့မှ ကူမင်းသို့ ဖောက်လုပ်ထားသော '''[[မြန်မာ့လမ်းမကြီး]]''' (Burma Road) သည် မဟာမိတ်တပ်များထံမှ အကူအညီများ ရယူရာ အဓိကလမ်းကြောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>Lary, Diana (2010). ''The Chinese People at War''. Cambridge University Press.</ref> ထို့ပြင် အမေရိကန် စေတနာ့ဝန်ထမ်း လေတပ်မတော်ဖြစ်သော '''ပျံလွှားနဂါးများ''' (Flying Tigers) သည်လည်း ကူမင်းကို အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] အာဏာရလာပြီးနောက် ကူမင်းမြို့ကို စက်မှုလက်မှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးသော ခေတ်မီမြို့တော်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကူမင်းမြို့သည် [[အာဆီယံ]]နိုင်ငံများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဓိက ကုန်းလမ်း၊ ရထားလမ်း ဗဟိုချက်မအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == ကူမင်းမြို့သည် အမြင့်ပေ ၅၀၀၀ခန့်တွင်တည်ရှိသဖြင့် ရာသီဥတုမျှတသည်။ အနောက်ဘက်တွင်တျန်းချီရေကန်တည်ရှိသည်။ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တွင် တောင်များရှိသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေး == <br /> == စီးပွားရေး == <br /> == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == <br /> == ယဉ်ကျေးမှု == <br /> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ကူမင်းမြို့အနီးတွင် ၁၉၉၉ ကမ္ဘာ့ပန်းပြပွဲပြုလုပ်ခဲ့ရာနေရာတွင် ပန်းခြံပြုလုပ်ထားပြီးနိုင်ငံတကာမှပြခန်းများ၊ အရောင်းဆိုင်များဆက်လက်ထားရှိသည်။ မြို့အပြင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာတွင် ကျောက်ဆောင်တော(Stone forest)ရှိပြီးခရီးသွားလုပ်ငန်းထွန်းကားသည်။ [[Image:石林正门.JPG|thumb|right|300px|ကျောက်တုံးဥယာဉ်အဝင်ဝ]] [[Image:滇池.jpg|thumb|right|300px|တျန်းချီရေကန်]] == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == <br /> ကူမင်းမှ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းကွေ့ယန်-ချန်ဆားမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ယင်းမှတဆင့် မြောက်ပိုင်းပေကျင်းမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ၊ နန်နင်း၊ ကွမ်ကျိုးမြို့များသို့လည်းကောင်းမီးရထားလမ်းရှိသည်။ ယခုအခါအဆိုပါလမ်းများကို ကျည်ဆန်ရထားလမ်းများအဖြစ်ပြောင်းလဲရန်ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ ကူမင်းမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလမ်းကိုလည်းအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။ လေကြောင်းလမ်းအနေဖြင့် ကူမင်းမြို့တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ရှိပြီး နိုင်ငံအများအပြားသို့လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေးရှိသည်။ == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <br /> == ကျမ်းကိုး == <br /> {{Yunnan}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] [[ကဏ္ဍ:ယူနန်ပြည်နယ်]] 8ngndku09vplltr36wvok79rfc6j6fr 0 8715 1029574 463310 2026-05-04T14:20:39Z Chenzeyan29 141880 1029574 wikitext text/x-wiki '''ချန်ဒူမြို့''' ({{lang-zh|成都}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အနောက်တောင်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချက်အချာကျသော စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဗဟိုချက်မတစ်ခုဖြစ်သည်။ ချန်ဒူမြို့သည် နှစ်ပေါင်း ၂,၄၀ဝ ကျော်တိုင်အောင် မြို့တည်နေရာနှင့် အမည်နာမ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ တည်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြို့ကြီးများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ရှုဟန်နိုင်ငံ]] ကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် မင်းဆက်များ၏ မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu |url=https://www.britannica.com/place/Chengdu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စီချွန်းမြေနိမ့်လွင်ပြင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး မြေသြဇာကောင်းမွန်လှသဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းက "ပေါများခြင်း၏မြေ" (Land of Abundance) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ချန်ဒူမြို့သည် ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ဧရာမပန်ဒါဝက်ဝံ]]များ၏ ဇာတိမြေအဖြစ် လူသိများသကဲ့သို့၊ ယူနက်စကို (UNESCO) မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော "အရသာရှိသော မြို့တော်" (City of Gastronomy) အဖြစ် စီချွန်းအစားအစာ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise''. Things Asian Press.</ref> {{Infobox settlement | name = ချန်ဒူမြို့ | official_name = Chengdu City | native_name = 成都市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline = Chengdu_Skyline_Night.jpg | image_caption = ချန်ဒူမြို့၏ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ညရှုခင်း | nickname = ပန်းမြေမြို့တော် (蓉城)၊ ပန်ဒါမြို့တော်၊ ပေါများခြင်း၏မြေ (天府之国) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[စီချွန်းပြည်နယ်]] | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ဝူဟိုခရိုင် (Wuhou District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ချောင်လီကျွင်း (Cao Lijun) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 14335 | elevation_m = 500 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 20937757 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 610000 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)28 | website = [http://www.chengdu.gov.cn/ www.chengdu.gov.cn] }} ထို့ပြင် ချန်ဒူမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်သို့ ဝင်ရောက်ရာ တံခါးပေါက်ကြီးဖြစ်ပြီး "ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ" စီမံကိန်းတွင် အဓိကကျသော မီးရထားလမ်းကွန်ရက်များနှင့် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကြီးများ တည်ရှိရာ မြို့ပြကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu's Role in Modern China |url=https://www.scmp.com/topics/chengdu |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == သမိုင်းကြောင်း == == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == == အုပ်ချုပ်ရေး == == စီးပွားရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ==ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] {{PRChina-geo-stub}} rc5hdwogq4o9uzzttdcuhzhonswz4vr 1029575 1029574 2026-05-04T14:22:07Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029575 wikitext text/x-wiki '''ချန်ဒူမြို့''' ({{lang-zh|成都}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အနောက်တောင်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချက်အချာကျသော စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဗဟိုချက်မတစ်ခုဖြစ်သည်။ ချန်ဒူမြို့သည် နှစ်ပေါင်း ၂,၄၀ဝ ကျော်တိုင်အောင် မြို့တည်နေရာနှင့် အမည်နာမ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ တည်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြို့ကြီးများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ရှုဟန်နိုင်ငံ]] ကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် မင်းဆက်များ၏ မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu |url=https://www.britannica.com/place/Chengdu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စီချွန်းမြေနိမ့်လွင်ပြင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး မြေသြဇာကောင်းမွန်လှသဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းက "ပေါများခြင်း၏မြေ" (Land of Abundance) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ချန်ဒူမြို့သည် ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ဧရာမပန်ဒါဝက်ဝံ]]များ၏ ဇာတိမြေအဖြစ် လူသိများသကဲ့သို့၊ ယူနက်စကို (UNESCO) မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော "အရသာရှိသော မြို့တော်" (City of Gastronomy) အဖြစ် စီချွန်းအစားအစာ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise''. Things Asian Press.</ref> {{Infobox settlement | name = ချန်ဒူမြို့ | official_name = Chengdu City | native_name = 成都市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline = 雪山下的成都市天际线 Chengdu skyline with snow capped mountains.jpg | image_caption = ချန်ဒူမြို့၏ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ညရှုခင်း | nickname = ပန်းမြေမြို့တော် (蓉城)၊ ပန်ဒါမြို့တော်၊ ပေါများခြင်း၏မြေ (天府之国) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[စီချွန်းပြည်နယ်]] | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ဝူဟိုခရိုင် (Wuhou District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ချောင်လီကျွင်း (Cao Lijun) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 14335 | elevation_m = 500 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 20937757 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 610000 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)28 | website = [http://www.chengdu.gov.cn/ www.chengdu.gov.cn] }} ထို့ပြင် ချန်ဒူမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်သို့ ဝင်ရောက်ရာ တံခါးပေါက်ကြီးဖြစ်ပြီး "ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ" စီမံကိန်းတွင် အဓိကကျသော မီးရထားလမ်းကွန်ရက်များနှင့် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကြီးများ တည်ရှိရာ မြို့ပြကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu's Role in Modern China |url=https://www.scmp.com/topics/chengdu |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == သမိုင်းကြောင်း == == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == == အုပ်ချုပ်ရေး == == စီးပွားရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ==ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] {{PRChina-geo-stub}} p5o9jhbfrilefxalh5qjsgzch6b28fh 1029576 1029575 2026-05-04T14:22:31Z Chenzeyan29 141880 [[ချင်းဒူမြို့]] စာမျက်နှာကို [[ချန်ဒူမြို့]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1029575 wikitext text/x-wiki '''ချန်ဒူမြို့''' ({{lang-zh|成都}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အနောက်တောင်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အချက်အချာကျသော စီးပွားရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဗဟိုချက်မတစ်ခုဖြစ်သည်။ ချန်ဒူမြို့သည် နှစ်ပေါင်း ၂,၄၀ဝ ကျော်တိုင်အောင် မြို့တည်နေရာနှင့် အမည်နာမ ပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ တည်ရှိနေသည့် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး မြို့ကြီးများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ရှုဟန်နိုင်ငံ]] ကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် မင်းဆက်များ၏ မြို့တော်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu |url=https://www.britannica.com/place/Chengdu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စီချွန်းမြေနိမ့်လွင်ပြင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး မြေသြဇာကောင်းမွန်လှသဖြင့် ရှေးယခင်ကတည်းက "ပေါများခြင်း၏မြေ" (Land of Abundance) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ချန်ဒူမြို့သည် ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ဧရာမပန်ဒါဝက်ဝံ]]များ၏ ဇာတိမြေအဖြစ် လူသိများသကဲ့သို့၊ ယူနက်စကို (UNESCO) မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော "အရသာရှိသော မြို့တော်" (City of Gastronomy) အဖြစ် စီချွန်းအစားအစာ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise''. Things Asian Press.</ref> {{Infobox settlement | name = ချန်ဒူမြို့ | official_name = Chengdu City | native_name = 成都市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[ပြည်နယ်မြို့တော်]] | image_skyline = 雪山下的成都市天际线 Chengdu skyline with snow capped mountains.jpg | image_caption = ချန်ဒူမြို့၏ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ညရှုခင်း | nickname = ပန်းမြေမြို့တော် (蓉城)၊ ပန်ဒါမြို့တော်၊ ပေါများခြင်း၏မြေ (天府之国) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[စီချွန်းပြည်နယ်]] | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ဝူဟိုခရိုင် (Wuhou District) | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ချောင်လီကျွင်း (Cao Lijun) | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 14335 | elevation_m = 500 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_total = 20937757 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 610000 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)28 | website = [http://www.chengdu.gov.cn/ www.chengdu.gov.cn] }} ထို့ပြင် ချန်ဒူမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အနောက်ဘက်သို့ ဝင်ရောက်ရာ တံခါးပေါက်ကြီးဖြစ်ပြီး "ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ" စီမံကိန်းတွင် အဓိကကျသော မီးရထားလမ်းကွန်ရက်များနှင့် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကြီးများ တည်ရှိရာ မြို့ပြကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Chengdu's Role in Modern China |url=https://www.scmp.com/topics/chengdu |website=South China Morning Post |access-date=2026-05-04}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == သမိုင်းကြောင်း == == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == == အုပ်ချုပ်ရေး == == စီးပွားရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == ==ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] {{PRChina-geo-stub}} p5o9jhbfrilefxalh5qjsgzch6b28fh 0 8739 1029566 961307 2026-05-04T13:52:20Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029566 wikitext text/x-wiki '''ချုံချင့်မြို့''' ({{lang-zh|重庆}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရေး မြူနီစီပယ်မြို့ကြီး (၄) ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် အကြီးမားဆုံးနှင့် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးသော မြူနီစီပယ်ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Chongqing |url=https://www.britannica.com/place/Chongqing |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> ချုံချင့်မြို့သည် [[ယန်စီမြစ်]]နှင့် [[ကျားလင် မြစ်]]တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိပြီး တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ထူထပ်သောကြောင့် "တောင်ပေါ်မြို့တော်" (Mountain City) ဟုလည်း လူသိများသည်။ {{Infobox settlement | name = ချုံချင့်မြို့ | official_name = Chongqing Municipality | native_name = 重庆市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရေး မြူနီစီပယ်မြို့]] | image_skyline =Chongqing Nightscape.jpg | image_caption = ချုံချင့်မြို့၏ ညရှုခင်း | image_flag = | image_seal = | nickname = တောင်ပေါ်မြို့တော် (山城)၊ မြူမြို့တော် (雾都) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ဒေသကြီး | subdivision_name1 = အနောက်တောင်ပိုင်း | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ဘီစီ ၃၁၆ (ဗာပြည်နယ်) | established_title1 = မြူနီစီပယ်မြို့ ဖြစ်လာခြင်း | established_date1 = ၁၉၉၇၊ မတ်လ ၁၄ ရက် | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ယူကျုန်းခရိုင် (Yuzhong District) | government_footnotes = | leader_party = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ယွမ်ကျားကျွင်း (Yuan Jiajun) | leader_title1 = မြို့တော်ဝန် | leader_name1 = ဟူဟန်ဖုန်း (Hu Henghua) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 82403 | elevation_m = 243 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_footnotes = <ref name="census2020">{{cite web|url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/202105/t20210519_1817694.html|title=2020 Chinese Census|publisher=National Bureau of Statistics of China}}</ref> | population_total = 32054159 | population_density_km2 = auto | population_demonym = ချုံချင့်သား | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 400000–409900 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)23 | iso_code = CN-CQ | website = [http://www.cq.gov.cn/ www.cq.gov.cn] | footnotes = }} သမိုင်းကြောင်းအရ ချုံချင့်မြို့သည် [[ဒုတိယတရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲ]] (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ကာလအတွင်း [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] (ROC) ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>Lary, Diana (2010). ''The Chinese People at War: Human Suffering and Social Transformation, 1937–1945''. Cambridge University Press.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ချုံချင့်မြို့သည် အနောက်တောင်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရေးပါသော စီးပွားရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့၏ အထင်ကရနေရာများတွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ဗိသုကာလက်ရာများ ပေါင်းစပ်ထားသည့် [[ဟုန်ယာတုံ]] (Hongya Cave) နှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းဖြစ်သော [[မြစ်သုံးသွယ်ဆည်]] (Three Gorges Dam) တို့ဆီသို့ သွားရာ အဓိကဝင်ပေါက်အဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Chongqing: The biggest city you've never heard of |url=https://www.theguardian.com/world/2012/apr/03/chongqing-biggest-city-never-heard |website=The Guardian |access-date=2026-05-04}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ချုံချင့်မြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ဆီချွမ်ပြည်နယ် တွင် ရှိ၍ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကပင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၂၂ ရာစုနှစ်ခန့်က တရုတ် ပြည် ဆီယာမင်းဆက်မှ ယူဘုရင်၏ မိဖုရားကြီးမှာ ထိုဒေသ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဘီစီ ၂၂၀ နှစ်က တရုတ်ပြည့်ရှင် ရှီဝှန်းတီဘုရင်သည် ချုံကင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ တရုတ်ပြည်မထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဤမြို့မှာ ယန်ဆီမြစ်နှင့် ကိယလင်မြစ်တို့ တွေ့ဆုံရာ ကျောက်ဆောင်ကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြစ်များမှာ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းကို အလယ်ပိုင်းနှင့်၎င်း၊ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့များနှင့်၎င်း ဆက်သွယ်ပေးရာ သဘာဝတံခါးဝဟု ဆိုနိုင်သော မြို့ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည့်ပြင် ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် တိဗက်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတို့မှ ကုန်စည်များ စုဝေးထုတ်နုတ် ဖလှယ်ရာ ဗဟိုအချက်အချာ မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်ပြည်နှင့် အနောက်နိုင်ငံ တချို့တို့ ချုပ်ဆိုသော ပီကင်းစာချုပ်အရ ချုံကင်းမြို့ကို နိုင်ငံခြားသားများ နေထိုင်ရောင်းဝယ်ခွင့်ရှိသော စာချုပ်ပါ မြစ်ကြောင်းသင်္ဘောဆိပ်မြို့အဖြစ်ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင်မှ ထိုအခွင့်အရေးပေးရခြင်း ရပ်စဲသွားလေသည်။ မြို့ပတ်ပတ်လည်ကို ၅ မိုင်ရှည်လျားသော ကျောက်တံတိုင်း ကြီးဖြင့် ကာရံထားလေသည်။ ထိုတံတိုင်းကြီးတွင် မြို့တံခါး ၉ ပေါက် ဖောက်ထားသည်။ ချုံချင့်မြို့၏ ရာသီဥတုမှာ သာယာ ခြင်းမရှိသည့်အပြင် ကျန်းမာရေးနှင့်လည်း မညီညွတ်ချေ။ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်မှ လက်ဖက်၊ ဆန်စပါးနှင့် ပိုးခြည် များ ထွက်သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသများမှ သိုးမွေးနှင့် သားရေ များ ရရှိသည်။ မြစ်ကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် ကတ္တူကြီး များနှင့် မီးသင်္ဘောငယ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ရုံးသုံးဝေါဟာရ၌ ချုံချင့်မြို့ကို ပါဆီအင်ဟု ခေါ်သည်။ ချုံကင်းမြို့တွင် ၁၉၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ မျူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ တရုတ်ဂျပန် စစ်အတွင်းက တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော် နန်းကင်းမြို့မှာ ဂျပန်များလက်သို့ ကျဆုံးသွားရာ ၁၉၃၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော်ကို ချုံချင့်မြို့သို့ ပြောင်း ရွေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုမှ ၁၉၃၈ ခုနှစ်အတွင်း ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့သော တရုတ်မြန်မာလမ်းမကြီးမှာ ချုံချင့်မြို့မှ ကွန်မင်း မြို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော် ကားလမ်းမကြီး ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းမကြီးမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ စစ်သုံးပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ချုံချင့်မြို့တော်ကို အရံမြို့တော် အဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ခရိုင် ၄ ခုကို မျူနီစီပယ်နယ်နိမိတ် အတွင်းသို့ နောက်ထပ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ တိုးချဲ့ပြီး နောက် ချုံချင့်မြို့မှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၆ မိုင်ခန့် ကျယ် ဝန်းလာသည်။ ၁၉၃၈ ခုမှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အတွင်း ဂျပန်တို့၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသဖြင့် မြို့အနိမ့်ပိုင်းရပ်ကွက်မှာ ယိုယွင်းပျက်စီးခဲ့သည်။ ဤမြို့တွင် ၁၉၃၉ ခုနှစ်က လူဦးရေ ၅၅၀၀၀၀ မျှသာ ရှိခဲ့ရာ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ လူဦး ရေ ၁၀၀၀၀၀၀ ကျော်မျှအထိ တိုးတက်နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီး၍ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလသို့ ရောက် သောအခါ၊ ချန်ကေရှိတ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ကို ချုံကင်းမြို့မှ နန်းကင်းမြို့သို့ ပြောင်းလိုက်သည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)</ref> == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == == အုပ်ချုပ်ရေး == == စီးပွားရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == ကျမ်းကိုး == <references/> <br /> {{တရုတ်နိုင်ငံပြည်နယ်များ}}<br /> [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] ol03bnkgvpuj4j42185j4sf34mfq1kz 1029567 1029566 2026-05-04T13:54:01Z Chenzeyan29 141880 1029567 wikitext text/x-wiki '''ချုံချင့်မြို့''' ({{lang-zh|重庆}}) သို့မဟုတ် '''ချုံကင်းမြို့''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိပြီး တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရေး မြူနီစီပယ်မြို့ကြီး (၄) ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် အကြီးမားဆုံးနှင့် လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးသော မြူနီစီပယ်ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=Chongqing |url=https://www.britannica.com/place/Chongqing |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-05-04}}</ref> ချုံချင့်မြို့သည် [[ယန်စီမြစ်]]နှင့် [[ကျားလင် မြစ်]]တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိပြီး တောင်ကုန်းတောင်တန်းများ ထူထပ်သောကြောင့် "တောင်ပေါ်မြို့တော်" (Mountain City) ဟုလည်း လူသိများသည်။ {{Infobox settlement | name = ချုံချင့်မြို့ | official_name = Chongqing Municipality | native_name = 重庆市 | native_name_lang = zh | settlement_type = [[တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ရေး မြူနီစီပယ်မြို့]] | image_skyline =Chongqing Nightscape.jpg | image_caption = ချုံချင့်မြို့၏ ညရှုခင်း | image_flag = | image_seal = | nickname = တောင်ပေါ်မြို့တော် (山城)၊ မြူမြို့တော် (雾都) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ဒေသကြီး | subdivision_name1 = အနောက်တောင်ပိုင်း | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ဘီစီ ၃၁၆ (ဗာပြည်နယ်) | established_title1 = မြူနီစီပယ်မြို့ ဖြစ်လာခြင်း | established_date1 = ၁၉၉၇၊ မတ်လ ၁၄ ရက် | seat_type = အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာ | seat = ယူကျုန်းခရိုင် (Yuzhong District) | government_footnotes = | leader_party = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ယွမ်ကျားကျွင်း (Yuan Jiajun) | leader_title1 = မြို့တော်ဝန် | leader_name1 = ဟူဟန်ဖုန်း (Hu Henghua) | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 82403 | elevation_m = 243 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_footnotes = <ref name="census2020">{{cite web|url=http://www.stats.gov.cn/tjsj/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/202105/t20210519_1817694.html|title=2020 Chinese Census|publisher=National Bureau of Statistics of China}}</ref> | population_total = 32054159 | population_density_km2 = auto | population_demonym = ချုံချင့်သား | timezone1 = [[တရုတ် စံတော်ချိန်]] | utc_offset1 = +8 | postal_code_type = စာပို့သင်္ကေတ | postal_code = 400000–409900 | area_code_type = ဖုန်းကုဒ် | area_code = +86 (0)23 | iso_code = CN-CQ | website = [http://www.cq.gov.cn/ www.cq.gov.cn] | footnotes = }} သမိုင်းကြောင်းအရ ချုံချင့်မြို့သည် [[ဒုတိယတရုတ်-ဂျပန်စစ်ပွဲ]] (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ကာလအတွင်း [[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]] (ROC) ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>Lary, Diana (2010). ''The Chinese People at War: Human Suffering and Social Transformation, 1937–1945''. Cambridge University Press.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ချုံချင့်မြို့သည် အနောက်တောင်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ အရေးပါသော စီးပွားရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဗဟိုချက်မတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြို့၏ အထင်ကရနေရာများတွင် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်သော ဗိသုကာလက်ရာများ ပေါင်းစပ်ထားသည့် [[ဟုန်ယာတုံ]] (Hongya Cave) နှင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းဖြစ်သော [[မြစ်သုံးသွယ်ဆည်]] (Three Gorges Dam) တို့ဆီသို့ သွားရာ အဓိကဝင်ပေါက်အဖြစ် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Chongqing: The biggest city you've never heard of |url=https://www.theguardian.com/world/2012/apr/03/chongqing-biggest-city-never-heard |website=The Guardian |access-date=2026-05-04}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ချုံချင့်မြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်း ဆီချွမ်ပြည်နယ် တွင် ရှိ၍ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ ကျော်ကပင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မြို့ဟောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၂၂ ရာစုနှစ်ခန့်က တရုတ် ပြည် ဆီယာမင်းဆက်မှ ယူဘုရင်၏ မိဖုရားကြီးမှာ ထိုဒေသ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု အဆိုရှိသည်။ ဘီစီ ၂၂၀ နှစ်က တရုတ်ပြည့်ရှင် ရှီဝှန်းတီဘုရင်သည် ချုံကင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ တရုတ်ပြည်မထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဤမြို့မှာ ယန်ဆီမြစ်နှင့် ကိယလင်မြစ်တို့ တွေ့ဆုံရာ ကျောက်ဆောင်ကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုမြစ်များမှာ တရုတ်နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းကို အလယ်ပိုင်းနှင့်၎င်း၊ ပင်လယ် ဆိပ်ကမ်းမြို့များနှင့်၎င်း ဆက်သွယ်ပေးရာ သဘာဝတံခါးဝဟု ဆိုနိုင်သော မြို့ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည့်ပြင် ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် တိဗက်နိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတို့မှ ကုန်စည်များ စုဝေးထုတ်နုတ် ဖလှယ်ရာ ဗဟိုအချက်အချာ မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် တရုတ်ပြည်နှင့် အနောက်နိုင်ငံ တချို့တို့ ချုပ်ဆိုသော ပီကင်းစာချုပ်အရ ချုံကင်းမြို့ကို နိုင်ငံခြားသားများ နေထိုင်ရောင်းဝယ်ခွင့်ရှိသော စာချုပ်ပါ မြစ်ကြောင်းသင်္ဘောဆိပ်မြို့အဖြစ်ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင်မှ ထိုအခွင့်အရေးပေးရခြင်း ရပ်စဲသွားလေသည်။ မြို့ပတ်ပတ်လည်ကို ၅ မိုင်ရှည်လျားသော ကျောက်တံတိုင်း ကြီးဖြင့် ကာရံထားလေသည်။ ထိုတံတိုင်းကြီးတွင် မြို့တံခါး ၉ ပေါက် ဖောက်ထားသည်။ ချုံချင့်မြို့၏ ရာသီဥတုမှာ သာယာ ခြင်းမရှိသည့်အပြင် ကျန်းမာရေးနှင့်လည်း မညီညွတ်ချေ။ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်အရပ်မှ လက်ဖက်၊ ဆန်စပါးနှင့် ပိုးခြည် များ ထွက်သည်။ တောင်ပေါ်ဒေသများမှ သိုးမွေးနှင့် သားရေ များ ရရှိသည်။ မြစ်ကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် ကတ္တူကြီး များနှင့် မီးသင်္ဘောငယ်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ရုံးသုံးဝေါဟာရ၌ ချုံချင့်မြို့ကို ပါဆီအင်ဟု ခေါ်သည်။ ချုံကင်းမြို့တွင် ၁၉၂၃ ခုနှစ်မှစ၍ မျူနီစီပယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်း ခဲ့သည်။ တရုတ်ဂျပန် စစ်အတွင်းက တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော် နန်းကင်းမြို့မှာ ဂျပန်များလက်သို့ ကျဆုံးသွားရာ ၁၉၃၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံမြို့တော်ကို ချုံချင့်မြို့သို့ ပြောင်း ရွေ့လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုမှ ၁၉၃၈ ခုနှစ်အတွင်း ဖောက်လုပ် ပြီးစီးခဲ့သော တရုတ်မြန်မာလမ်းမကြီးမှာ ချုံချင့်မြို့မှ ကွန်မင်း မြို့ကို ဖြတ်၍ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်သွယ်ထားသော မော်တော် ကားလမ်းမကြီး ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းမကြီးမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ စစ်သုံးပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် ချုံချင့်မြို့တော်ကို အရံမြို့တော် အဖြစ် ကြေညာပြီးနောက် ခရိုင် ၄ ခုကို မျူနီစီပယ်နယ်နိမိတ် အတွင်းသို့ နောက်ထပ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ တိုးချဲ့ပြီး နောက် ချုံချင့်မြို့မှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁၁၆ မိုင်ခန့် ကျယ် ဝန်းလာသည်။ ၁၉၃၈ ခုမှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အတွင်း ဂျပန်တို့၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံရသဖြင့် မြို့အနိမ့်ပိုင်းရပ်ကွက်မှာ ယိုယွင်းပျက်စီးခဲ့သည်။ ဤမြို့တွင် ၁၉၃၉ ခုနှစ်က လူဦးရေ ၅၅၀၀၀၀ မျှသာ ရှိခဲ့ရာ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ရောက်သောအခါ လူဦး ရေ ၁၀၀၀၀၀၀ ကျော်မျှအထိ တိုးတက်နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီး၍ ၁၉၄၆ ခုနှစ် မေလသို့ ရောက် သောအခါ၊ ချန်ကေရှိတ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော်ကို ချုံကင်းမြို့မှ နန်းကင်းမြို့သို့ ပြောင်းလိုက်သည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)</ref> == ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု == == အုပ်ချုပ်ရေး == == စီးပွားရေး == == လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ == == ယဉ်ကျေးမှု == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း == == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == == ကျမ်းကိုး == <references/> <br /> {{တရုတ်နိုင်ငံပြည်နယ်များ}}<br /> [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]] dsz04jl0esr7kt36q7jxfhfd9nwu5pp 4 9992 1029592 1027886 2026-05-04T20:43:00Z MediaWiki message delivery 21591 /* Tech News: 2026-19 */ အပိုင်းသစ် 1029592 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ခေါင်းစီး|နည်းပညာ|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၏ '''နည်းပညာ''' အခန်းသည် '''ဝီကီပီးဒီးယား''' ''အကြောင်း'' နည်းပညာဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးရန် ဖြစ်သည်။ ဝီကီဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့ရန်နှင့် အင်္ဂါရပ်အသစ်များ တောင်းဆိုရန်များကို [[mw:Phabricator|Phabricator]] တွင် ပြုလုပ်ပါ ( [[mw:How to report a bug|ဆော့ဖ်ဝဲလ်အမှားများ သတင်းပို့နည်း]] ကို ကြည့်ပါ)။ <!-- All of the text for this top section is found at template:Villagepumppages --> မီဒီယာဝီကီ (MediaWiki) ဆိုင်ရာ အထွေထွေ မေးခွန်းများအတွက် [[mw:Project:Support desk|မီဒီယာဝီကီ အကူအညီ စားပွဲ]] သို့ သွားပါ။ |center=<div id="villagepumpfaq" style="padding-right: 30px; text-align: center; margin: 0 auto;">{{FAQ|see also=[[Wikipedia:FAQ/Technical]]|style=margin: 0 auto; width: 85%;|collapsed=yes}}</div> |3=WP:VPT|4=WP:VP/T|5=WP:TECHPUMP|6=WP:PUMPTECH}}<!-- -->__NEWSECTIONLINK__<!-- --> __TOC__ {{anchor|below_toc}} {{clear}}<!-- ကဏ္ဍကို စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးသို့ ကျေးဇူးပြု၍ မရွှေ့ပါနှင့်။ စာမျက်နှာ မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရာတွင် ပါဝင်သွားနိုင်၍ ဖြစ်သည်။ -->[[<!-- OK -->Category:ဝီကီပီးဒီးယား လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]] </noinclude><!-- မေးခွန်းအသစ်များကို ကျေးဇူးပြု၍ စာမျက်နှာ အောက်ဆုံးတွင် ရေးသားပါ။ မေးခွန်းမေးမြန်းရန် အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းမှာ စာမျက်နှာအပေါ်ဖက်နားရှိ "ဆွေးနွေးချက်အသစ်" ကိုနှိပ်နိုင်ပါသည်။ --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၃၊ ၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၂၉၊ ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၁:၁၇၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၄၃၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၃:၃၀၊ ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၁၆၊ ၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == Reference Previews – experiment == Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this. <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Problem === <div class="mw-collapsible-content"> In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the ^{a b} (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Assumption === <div class="mw-collapsible-content"> We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Idea === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision. When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker''' </gallery> When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list. <gallery heights="275" widths="250"> File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker''' File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview''' File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview''' </gallery> By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version. </div> </div> <div class="mw-collapsible mw-collapse"> === Experiment === <div class="mw-collapsible-content"> We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews. We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps. </div> </div> We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၃၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[အသုံးပြုသူ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၀၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၀၃၊ ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၇:၅၁၊ ၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၅၂၊ ၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၃၅၊ ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ဆွေးနွေး]])</bdi> ၁၁:၁၅၊ ၁၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၅၀၊ ၂၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၉:၂၅၊ ၃၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၀၉၊ ၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၆:၁၈၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၁၈၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၅:၀၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၁၈:၀၅၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ၂၀:၄၃၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> bz648rc05w0j9pobczgst5wlosi5ov5 0 16079 1029675 917365 2026-05-05T08:09:22Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029675 wikitext text/x-wiki {{Short description|တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်သာသာစကား}} {{Infobox language |name=ဂျိမ်းဖော |altname=ကချင် |nativename=Jingpho |pronunciation={{IPA|tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩}} |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] |region=[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[:en:Yingjiang County|Yingjiang County]] |ethnicity=[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] |speakers=ca. {{sigfig|942,500|2}} |date=၁၉၉၉–၂၀၀၁ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=[[Sal languages|Sal]] |fam3=[[Jingpho–Luish languages|Jingpho–Luish]] |script=[[လက်တင်အက္ခရာ]] |dia1=Singpho |dia2=Dzili (Jili) |minority= {{flag|Myanmar}} |iso2=kac |lc1=kac|ld1=Jingpho |lc2=sgp|ld2=Singpho |lc3=tcl|ld3=Taman |glotto=jing1260 |glottorefname=Jingpho |notice=IPA }} '''ကချင်ဘာသာစကား''' ([[ဂျိမ်းဖော]] ဟုလည်းသိကြသည်) သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲက စာ (sal) ဘာသာစကားခွဲဖြစ်ပြီး [[ကချင်လူမျိုး]]၏ ရိုးရာဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ကချင်ဘာသာစကားကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အဝှမ်းတွင် အများဆုံးနှင့်အဓိကပြောဆိုကြသည်။ ဂျိမ်းဖောစာပေကို ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားသည်။ ကချင်ဘာသာစကား ဟုပြောရာတွင် အခြား လူနည်းစု ဘာသာစကားများလဲ ရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရဝမ်, လီဆူ, ဂေါင်ရီ, လချိတ်, မရူ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကချင်ဘာသာစကားကဲ့သို့ပင် ထိုဘာသာစကားများကို ကချင် ပြည်နယ် နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တို့တွင် အသုံးများကြသည်။ {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 300px; height: 300px; font-size: 120%; " |- | colspan="6" style="text-align: center;" | '''Jinghpaw alphabet<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw |access-date=22 January 2024 |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165638/https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw }}</ref>''' |- | A</br>{{IPA|ʔà}} || Ă</br>{{IPA|ʔa̰}} || E</br>{{IPA|ʔɛ̰}} || Ē</br>{{IPA|ʔɛ̀}} || È</br>{{IPA|ʔɛ́}} |- | I</br>{{IPA|ʔì}} || O</br>{{IPA|ʔɔ̀}} || U</br>{{IPA|ʔù}} || AI</br>{{IPA|ʔàɪɴ}} || AU</br>{{IPA|ʔáʊɴ}} |- | AW</br>{{IPA|ʔɔ́}} || OI</br>{{IPA|ʔʊ̀ɛ́}} || B</br>{{IPA|ba̰}} || CHY</br>{{IPA|t͡ɕa̰}} || D</br>{{IPA|da̰}} |- | G</br>{{IPA|ɡa̰}} || GY</br>{{IPA|ɡa̰ja̰}} || H</br>{{IPA|ha̰}} || J</br>{{IPA|d͡ʑa̰}} || K</br>{{IPA|ka̰}} |- | KY</br>{{IPA|ka̰ja̰}} || HK</br>{{IPA|kʰa̰}} || HKY</br>{{IPA|kʰa̰ja̰}} || L</br>{{IPA|la̰}} || M</br>{{IPA|ma̰}} |- | N</br>{{IPA|na̰}} || NG</br>{{IPA|ŋa̰}}|| NY</br>{{IPA|ɲa̰}} || P</br>{{IPA|pa̰}} || HP</br>{{IPA|pʰa̰}} |- | HPY</br>{{IPA|pʰa̰ja̰}} || R</br>{{IPA|ja̰}} || S</br>{{IPA|sʰa̰}} || SH</br>{{IPA|ʃa̰}} || T</br>{{IPA|ta̰}} |- | TS</br>{{IPA|sa̰}} || HT</br>{{IPA|tʰa̰}} || W</br>{{IPA|wa̰}} || Y</br>{{IPA|ja̰}} || Z</br>{{IPA|za̰}} |} == ကိုးကား == {{reflist}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကချင်လူမျိုးများ]] {{lang-stub}} 3claocd0hau01joqlt5rrono7yfncq4 0 19061 1029619 634675 2026-05-05T03:58:42Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029619 wikitext text/x-wiki '''ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်''' ({{lang-shn|ၵဵင်းႁုင်ႉ}}) သည် ရှေးယခင်ကပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရှမ်းပြည်ထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Xishuangbanna) အဖြစ် တည်ရှိသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ {{Infobox settlement | name = ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် | native_name = ၵဵင်းႁုင်ႉ | other_name = စစ်ဆောင်ပန္နား (Xishuangbanna) | settlement_type = ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင် | image_skyline = Jinghong_Skyline.jpg | image_caption = ကျိုင်းရုံး (ချင်းဟုန်) မြို့၏ လက်ရှိမြင်ကွင်း | subdivision_type = လက်ရှိနိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | subdivision_name2 = စစ်ဆောင်ပန္နား ရှမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | nickname = မဟာနဂရတိုင်း | population_demonym = ရှမ်း၊ လူး | language = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[လူးဘာသာစကား|လူး]]၊ တရုတ် }} == သမိုင်းကြောင်း == === ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးခေတ် === [[တပင်ရွှေထီး]]မင်းလွန်ပြီးနောက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးသည် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို ဆက်ခံကာ အင်ဝကို တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များကို သိမ်းသွင်းရာတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်သည်လည်း ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="history">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref> ထိုစဉ်က တရုတ်အစိုးရက ကျိုင်းရုံးနှင့် အင်းဝကို ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆခဲ့သဖြင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ === ကုန်းဘောင်ခေတ် === [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးသည် အပြိုပြိုအကွဲကွဲဖြစ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်စုစည်းရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာ၌ လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း (၁၆) တိုင်း ခွဲခြားပြသရာတွင် ကျိုင်းရုံးနယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်- <blockquote>"မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း။"</blockquote> === နယ်မြေလက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရခြင်း === [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက်တွင် ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံနှင့် ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့သည် မြန်မာဘုရင်ထံ အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲရှိခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် အခွန်ပဏ္ဏာဆက်သခြင်း မရှိတော့ဘဲ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားနှင့် နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေးကော်မရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ရာတွင်လည်းကောင်း မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက် ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သော ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အပါအဝင် နယ်မြေအချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name="history" /> == လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် [[လူးလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်က တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများမှာ ထိုနယ်များတွင် အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကျိုင်းရုံးနယ်သည် ရှမ်းတရုတ်နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုင်းမော စသည့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ===== သမိုင်း ===== တပင်ရွှေထီးလွန်သောအခါ ဘုရင့်နောင်သည် ဟံသာဝတီ ထီးနန်းကို ဆက်ခံ၍ အင်းဝကို တိုက်ခိုက် အောင်နိုင်ပြီးသည့် နောက်တွင် မြောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည်ထောင်တို့ကို သိမ်းသွင်း ခဲ့ရာ မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားတို့သည် မြန်မာမင်း၏ သစ္စာကို ခံယူကြရသည်။ ထိုနယ်တို့နှင့် အင်းဝကို တရုတ် အစိုးရက မိမိတို့လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆဆက်ဆံခဲ့ သဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ဘုရင့်နောင်က တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းသော အခါ တရုတ်အစိုးရနှင့် အရေးပေါ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ် တောင်ပိုင်းသို့ တိုင်အောင် ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး၏လက်နက်နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်ထောင်များမှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါ တရုတ်နယ်စပ်ဘက်သို့ ကျရောက်၍ ရှမ်း တရုတ် နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်ဟူသော မြောက်ရှမ်းရှစ် ပြည်ထောင်။ ထိုနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ မြန်မာရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြသည်။ ယင်းတို့အပြင် မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများ ရှင်မင်း၏ လက်နက်နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော ပြည်များအဖြစ် အောက်ပါ ရှမ်းနယ်နှင့် ရှမ်းအနွယ် နယ်များကိုလည်း ဖော်ပြ သည်။ (၁) ဗန်းမော်၊ (၂) မိုင်းလျဉ်း၊ (၃) မိုင်းကိုင်၊ (၄) မိုင်း ပတ်၊ (၅) ရပ်စောက်၊ (၆) နောင်မွန်၊ (၇) ကျိုင်းတုံ၊ (၈) '''ကျိုင်းရုံး၊''' (၉) ကျိုင်းသေဉ်၊ (၁ဝ) မိုင်းလုံခပင်း၊ (၁၁) ဇင်း မယ်၊ (၁၂) လင်းဇင်း၊ (၁၃) မိုင်းစံ၊ (၁၄) အကျော်၊ သို့မဟုတ် ကျော်ပုဂံ၊ (၁၅) လဝိုက်၊ (၁၆) မျက်နှာမည်း၊ (၁၇) သောက္ကတဲ၊ (၁၈) ပိဿလောက်တို့အပြင် ကလေးနှင့်ကသည်း ဟုန်း ရှမ်းစော်ဘွားတို့၏ မဏိပူရကသည်းပြည်လည်း ပါဝင် လေသည်။ အပြိုပြိုအကွဲကွဲ ဖြစ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အလောင်းမင်းတရားကြီးအမည်ခံ ဦးအောင်ဇေယျသည် ပြန်လည်စုစည်းခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြန်လည် တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်အတွင်းမြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်က အင်းဝ ဆင်ဖြူရှင် ထိုးမှတ်သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာတွင် လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း ၁၆ တိုင်း ခွဲ၍ ပြထားရာ၌ ရှမ်းနယ်နှင့်ရှမ်းအနွယ်နယ်များကို ဤသို့ ပိုင်းခြား ဖော်ပြထားလေသည်။ ၁။ တနင်္သာရီ၊ ပိဿလောက်၊ ကမန်ပိုက်၊ သောက္ကတဲ စသော ၇၉ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂျွမ်း ယိုးဒယား တို့နေရာ ဒွာရဝတီဟူသော အရုဇ္ဈပုရတိုင်း၊ (ယိုးဒယား) ၂။ ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော ၅၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ယွန်း လူမျိုးတို့နေရာ ဇင်းမယ်ဟူသော ဟရီဘုဉ္စတိုင်း၊ (ဇင်းမယ်) ၃။ မိုင်းမည်း၊ မိုင်းသတ်၊ မိုင်းချိုင်၊ မိုင်းပိုင်စသော ၃၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂုံလူမျိုးတို့ နေရာ ကျိုင်းတုံ ဟူသော ခေမာဝရတိုင်း၊ ၄။ မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း၊ မင်းတုန်းမင်းတရား နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် ယခု တရုတ် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ချေလီခေါ် '''ကျိုင်းရုံးကြီး''' နယ်၏ စော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားသည် စိတ်ဝမ်း ကွဲပြားကာ မြန်မာဘုရင် သီပေါမင်းအား ထောင်ထားခြားနားသည်။ ထိုအရေးတွင် မိုးနဲ၊ မိုင်းနောင်နှင့် ရပ်စောက်စော်ဘွား တို့သည် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်းပြု၍ ပါဝင်ကူညီကြသည်။ ထိုစော်ဘွားစုတို့သည် မင်းတုန်းမင်း၏ တူတော်တစ်ပါးဖြစ်သော လင်းပင်းမင်းသားအား နန်းတင်ရန် ရည်မှန်းခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါ မြေလတ် နယ်အချို့ကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်သည်။ လင်းပင်အဖွဲ့သည် မိမိတို့နှင့် စိတ်ဝမ်း မညီသော ညောင်ရွှေကျေးသီး မန်စံ၊ မိုင်းလွန်းနှင့် လဲချားနယ် များကို တိုက်ကြသည်။ မြန်မာတပ်များကလည်း ထောင်ထား ခြားနားမှုကို လိုက်လံနှိပ်ကွပ်သော်လည်း များစွာ အရေးမလှခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှအစိုးရက သိမ်းပိုက်လိုက်လေသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ်များအတွက် တပ်ရုံး သုံးရုံးထား၍ ခွဲခြားသတ်မှတ် အုပ်ချုပ်ရာ ထိုတပ်ရုံးများမှာ သိန္နီတပ်ရုံး၊ မိုးနဲတပ်ရုံး၊ မိုးဗြဲတပ်ရုံးဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုတပ်ရုံး သုံးရုံးပိုင်နယ်များတွင် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ မြို့ဝန်၊ မြို့အုပ်တို့ အပေါ် မြန်မာအရာရှိကြီး သုံးဦးထား၍ အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထိုအရာရှိကြီးများသည် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်စေ၊ ဝန်ကြီး၊ ဝန်မှူး၊ ဝန်ထောက်ဖြစ်စေ၊ ယင်းတို့နှင့် အဆင့်အတန်းတူ အရာရှိများ ဖြစ်စေ ခန့်ထား၍ ခန့်ထားခံရသူသည် ဆိုင်ရာတပ်ရုံးသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရသည်။ မြန်မာလက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်များ အတော်ကလေးကျယ်သေးစဉ်က '''ကျိုင်းရုံး'''၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်း သည်ကြီး၊ မိုင်းလျဉ်းကြီးများတွင် တပ်ရုံး၊ တပ်ဦးချုပ် သီးခြား ထား၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကို လက်လွတ်ရုံမက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက် ရှမ်းနယ်များတွင် တပ်ရုံးများ မထားတော့ချေ။ မန္တလေးမြို့တည် မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်တိုင်အောင် '''ကျိုင်းရုံး'''၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့က သုံးနှစ် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲ ဆက်သခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်း လက်ထက်တွင်မူ ဆက်သမြဲ မဆက်သတော့ချေ။ ၁၈၉၄-၄၅ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်နှင့် နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ကျိုင်းချိုင်းနယ်အား မဲခေါင်မြစ်ကို နယ်ခြားအဖြစ် ထားပြီးလျှင် မဲခေါင်မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်း၍ အရှေ့ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်များကို ၁၈၈၉-၉ဝ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေး ကော်မီရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့်မြန်မာတို့အစဉ်အဆက်ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သောနယ်မြေများကိုလက်လွတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ([[ စစ်ဆောင်ပန္နား ]] လည်းရှု) ယခုအခါတွင်တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ {{ရှမ်းပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] op0yilca6lh0t0qpzwavn2q1wbh3e8d 1029621 1029619 2026-05-05T04:01:44Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029621 wikitext text/x-wiki '''ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်''' ({{lang-shn|ၵဵင်းႁုင်ႉ}}) သည် ရှေးယခင်ကပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရှမ်းပြည်ထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Xishuangbanna) အဖြစ် တည်ရှိသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ {{Infobox settlement | name = ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် | native_name = ၵဵင်းႁုင်ႉ | other_name = စစ်ဆောင်ပန္နား (Xishuangbanna) | settlement_type = ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင် | image_skyline = Jinghong Xishuangbanna Daizu Yuan 20250809 140925.jpg | image_caption = ကျိုင်းရုံး (ကျင်းဟုန်) မြို့၏ မြန်မာ့ရိုးရာရေသဘင်ပွဲ | subdivision_type = လက်ရှိနိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | subdivision_name2 = စစ်ဆောင်ပန္နား ရှမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | nickname = မဟာနဂရတိုင်း | population_demonym = ရှမ်း၊ လူး | language = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[လူးဘာသာစကား|လူး]]၊ တရုတ် }} == သမိုင်းကြောင်း == === ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးခေတ် === [[တပင်ရွှေထီး]]မင်းလွန်ပြီးနောက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးသည် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို ဆက်ခံကာ အင်ဝကို တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များကို သိမ်းသွင်းရာတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်သည်လည်း ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="history">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref> ထိုစဉ်က တရုတ်အစိုးရက ကျိုင်းရုံးနှင့် အင်းဝကို ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆခဲ့သဖြင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ === ကုန်းဘောင်ခေတ် === [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးသည် အပြိုပြိုအကွဲကွဲဖြစ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်စုစည်းရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာ၌ လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း (၁၆) တိုင်း ခွဲခြားပြသရာတွင် ကျိုင်းရုံးနယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်- <blockquote>"မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း။"</blockquote> === နယ်မြေလက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရခြင်း === [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက်တွင် ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံနှင့် ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့သည် မြန်မာဘုရင်ထံ အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲရှိခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် အခွန်ပဏ္ဏာဆက်သခြင်း မရှိတော့ဘဲ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားနှင့် နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေးကော်မရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ရာတွင်လည်းကောင်း မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက် ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သော ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အပါအဝင် နယ်မြေအချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name="history" /> == လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် [[လူးလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်က တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများမှာ ထိုနယ်များတွင် အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကျိုင်းရုံးနယ်သည် ရှမ်းတရုတ်နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုင်းမော စသည့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ ===== သမိုင်း ===== တပင်ရွှေထီးလွန်သောအခါ ဘုရင့်နောင်သည် ဟံသာဝတီ ထီးနန်းကို ဆက်ခံ၍ အင်းဝကို တိုက်ခိုက် အောင်နိုင်ပြီးသည့် နောက်တွင် မြောက်ပိုင်း ရှမ်းပြည်ထောင်တို့ကို သိမ်းသွင်း ခဲ့ရာ မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ၊ သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားတို့သည် မြန်မာမင်း၏ သစ္စာကို ခံယူကြရသည်။ ထိုနယ်တို့နှင့် အင်းဝကို တရုတ် အစိုးရက မိမိတို့လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆဆက်ဆံခဲ့ သဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ဘုရင့်နောင်က တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းသော အခါ တရုတ်အစိုးရနှင့် အရေးပေါ်ခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ် တောင်ပိုင်းသို့ တိုင်အောင် ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အောင်မြင်ခဲ့လေသည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် မင်းတရားကြီး၏လက်နက်နိုင်ငံတော်တွင် ပါဝင်သော ရှမ်းပြည်ထောင်များမှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်လေသည်။ ယခုအခါ တရုတ်နယ်စပ်ဘက်သို့ ကျရောက်၍ ရှမ်း တရုတ် နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော၊ စည်ခွင်ဟူသော မြောက်ရှမ်းရှစ် ပြည်ထောင်။ ထိုနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ မြန်မာရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့သည်ဟု ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြသည်။ ယင်းတို့အပြင် မှန်နန်းရာဇဝင်၌ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများ ရှင်မင်း၏ လက်နက်နိုင်ငံတွင် ပါဝင်သော ပြည်များအဖြစ် အောက်ပါ ရှမ်းနယ်နှင့် ရှမ်းအနွယ် နယ်များကိုလည်း ဖော်ပြ သည်။ (၁) ဗန်းမော်၊ (၂) မိုင်းလျဉ်း၊ (၃) မိုင်းကိုင်၊ (၄) မိုင်း ပတ်၊ (၅) ရပ်စောက်၊ (၆) နောင်မွန်၊ (၇) ကျိုင်းတုံ၊ (၈) '''ကျိုင်းရုံး၊''' (၉) ကျိုင်းသေဉ်၊ (၁ဝ) မိုင်းလုံခပင်း၊ (၁၁) ဇင်း မယ်၊ (၁၂) လင်းဇင်း၊ (၁၃) မိုင်းစံ၊ (၁၄) အကျော်၊ သို့မဟုတ် ကျော်ပုဂံ၊ (၁၅) လဝိုက်၊ (၁၆) မျက်နှာမည်း၊ (၁၇) သောက္ကတဲ၊ (၁၈) ပိဿလောက်တို့အပြင် ကလေးနှင့်ကသည်း ဟုန်း ရှမ်းစော်ဘွားတို့၏ မဏိပူရကသည်းပြည်လည်း ပါဝင် လေသည်။ အပြိုပြိုအကွဲကွဲ ဖြစ်နေသည့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို အလောင်းမင်းတရားကြီးအမည်ခံ ဦးအောင်ဇေယျသည် ပြန်လည်စုစည်းခဲ့ရာ ရှမ်းပြည်နယ်ကို ပြန်လည် တိုက်ခိုက် သိမ်းသွင်းခဲ့လေသည်။ ကုန်းဘောင်ခေတ်အတွင်းမြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်က အင်းဝ ဆင်ဖြူရှင် ထိုးမှတ်သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာတွင် လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း ၁၆ တိုင်း ခွဲ၍ ပြထားရာ၌ ရှမ်းနယ်နှင့်ရှမ်းအနွယ်နယ်များကို ဤသို့ ပိုင်းခြား ဖော်ပြထားလေသည်။ ၁။ တနင်္သာရီ၊ ပိဿလောက်၊ ကမန်ပိုက်၊ သောက္ကတဲ စသော ၇၉ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂျွမ်း ယိုးဒယား တို့နေရာ ဒွာရဝတီဟူသော အရုဇ္ဈပုရတိုင်း၊ (ယိုးဒယား) ၂။ ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော ၅၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ယွန်း လူမျိုးတို့နေရာ ဇင်းမယ်ဟူသော ဟရီဘုဉ္စတိုင်း၊ (ဇင်းမယ်) ၃။ မိုင်းမည်း၊ မိုင်းသတ်၊ မိုင်းချိုင်၊ မိုင်းပိုင်စသော ၃၇ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော ဂုံလူမျိုးတို့ နေရာ ကျိုင်းတုံ ဟူသော ခေမာဝရတိုင်း၊ ၄။ မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း၊ မင်းတုန်းမင်းတရား နတ်ရွာစံပြီးနောက်တွင် ယခု တရုတ် နိုင်ငံအတွင်းရှိ ချေလီခေါ် '''ကျိုင်းရုံးကြီး''' နယ်၏ စော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားသည် စိတ်ဝမ်း ကွဲပြားကာ မြန်မာဘုရင် သီပေါမင်းအား ထောင်ထားခြားနားသည်။ ထိုအရေးတွင် မိုးနဲ၊ မိုင်းနောင်နှင့် ရပ်စောက်စော်ဘွား တို့သည် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်းပြု၍ ပါဝင်ကူညီကြသည်။ ထိုစော်ဘွားစုတို့သည် မင်းတုန်းမင်း၏ တူတော်တစ်ပါးဖြစ်သော လင်းပင်းမင်းသားအား နန်းတင်ရန် ရည်မှန်းခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါ မြေလတ် နယ်အချို့ကလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်သည်။ လင်းပင်အဖွဲ့သည် မိမိတို့နှင့် စိတ်ဝမ်း မညီသော ညောင်ရွှေကျေးသီး မန်စံ၊ မိုင်းလွန်းနှင့် လဲချားနယ် များကို တိုက်ကြသည်။ မြန်မာတပ်များကလည်း ထောင်ထား ခြားနားမှုကို လိုက်လံနှိပ်ကွပ်သော်လည်း များစွာ အရေးမလှခဲ့ပေ။ ထိုအချိန်တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှအစိုးရက သိမ်းပိုက်လိုက်လေသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် ရှမ်းနယ်များအတွက် တပ်ရုံး သုံးရုံးထား၍ ခွဲခြားသတ်မှတ် အုပ်ချုပ်ရာ ထိုတပ်ရုံးများမှာ သိန္နီတပ်ရုံး၊ မိုးနဲတပ်ရုံး၊ မိုးဗြဲတပ်ရုံးဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထိုတပ်ရုံး သုံးရုံးပိုင်နယ်များတွင် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ မြို့ဝန်၊ မြို့အုပ်တို့ အပေါ် မြန်မာအရာရှိကြီး သုံးဦးထား၍ အုပ်ချုပ်စေသည်။ ထိုအရာရှိကြီးများသည် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်စေ၊ ဝန်ကြီး၊ ဝန်မှူး၊ ဝန်ထောက်ဖြစ်စေ၊ ယင်းတို့နှင့် အဆင့်အတန်းတူ အရာရှိများ ဖြစ်စေ ခန့်ထား၍ ခန့်ထားခံရသူသည် ဆိုင်ရာတပ်ရုံးသို့ သွားရောက်နေထိုင်ရသည်။ မြန်မာလက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်များ အတော်ကလေးကျယ်သေးစဉ်က '''ကျိုင်းရုံး'''၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်း သည်ကြီး၊ မိုင်းလျဉ်းကြီးများတွင် တပ်ရုံး၊ တပ်ဦးချုပ် သီးခြား ထား၍ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကို လက်လွတ်ရုံမက သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက် ရှမ်းနယ်များတွင် တပ်ရုံးများ မထားတော့ချေ။ မန္တလေးမြို့တည် မင်းတုန်းမင်းတရားလက်ထက်တိုင်အောင် '''ကျိုင်းရုံး'''၊ ကျိုင်းတုံ၊ ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့က သုံးနှစ် တစ်ကြိမ်၊ နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ်၊ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲ ဆက်သခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်း လက်ထက်တွင်မူ ဆက်သမြဲ မဆက်သတော့ချေ။ ၁၈၉၄-၄၅ ခုနှစ်တွင်လည်း ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားပြည်နှင့် နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ကာ ကျိုင်းချိုင်းနယ်အား မဲခေါင်မြစ်ကို နယ်ခြားအဖြစ် ထားပြီးလျှင် မဲခေါင်မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို ကျိုင်းတုံနယ်အတွင်းသို့ သွတ်သွင်း၍ အရှေ့ဘက်ကမ်း အပိုင်းကို အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းသည်။ ကျိုင်းတုံနယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ်များကို ၁၈၈၉-၉ဝ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေး ကော်မီရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့်မြန်မာတို့အစဉ်အဆက်ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သောနယ်မြေများကိုလက်လွတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ([[ စစ်ဆောင်ပန္နား ]] လည်းရှု) ယခုအခါတွင်တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်တွင်ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ {{ရှမ်းပြည်နယ်}} {{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] tk0eirnijaqop2khosm3gp623ywxuih 1029622 1029621 2026-05-05T04:03:19Z Chenzeyan29 141880 /* လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု */ 1029622 wikitext text/x-wiki '''ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်''' ({{lang-shn|ၵဵင်းႁုင်ႉ}}) သည် ရှေးယခင်ကပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရှမ်းပြည်ထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Xishuangbanna) အဖြစ် တည်ရှိသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ {{Infobox settlement | name = ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် | native_name = ၵဵင်းႁုင်ႉ | other_name = စစ်ဆောင်ပန္နား (Xishuangbanna) | settlement_type = ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင် | image_skyline = Jinghong Xishuangbanna Daizu Yuan 20250809 140925.jpg | image_caption = ကျိုင်းရုံး (ကျင်းဟုန်) မြို့၏ မြန်မာ့ရိုးရာရေသဘင်ပွဲ | subdivision_type = လက်ရှိနိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | subdivision_type1 = ပြည်နယ် | subdivision_name1 = [[ယူနန်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | subdivision_name2 = စစ်ဆောင်ပန္နား ရှမ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | nickname = မဟာနဂရတိုင်း | population_demonym = ရှမ်း၊ လူး | language = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[လူးဘာသာစကား|လူး]]၊ တရုတ် }} == သမိုင်းကြောင်း == === ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးခေတ် === [[တပင်ရွှေထီး]]မင်းလွန်ပြီးနောက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးသည် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို ဆက်ခံကာ အင်ဝကို တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များကို သိမ်းသွင်းရာတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်သည်လည်း ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="history">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref> ထိုစဉ်က တရုတ်အစိုးရက ကျိုင်းရုံးနှင့် အင်းဝကို ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆခဲ့သဖြင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ === ကုန်းဘောင်ခေတ် === [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးသည် အပြိုပြိုအကွဲကွဲဖြစ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်စုစည်းရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာ၌ လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း (၁၆) တိုင်း ခွဲခြားပြသရာတွင် ကျိုင်းရုံးနယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်- <blockquote>"မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း။"</blockquote> === နယ်မြေလက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရခြင်း === [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက်တွင် ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံနှင့် ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့သည် မြန်မာဘုရင်ထံ အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲရှိခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် အခွန်ပဏ္ဏာဆက်သခြင်း မရှိတော့ဘဲ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားနှင့် နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေးကော်မရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ရာတွင်လည်းကောင်း မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက် ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သော ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အပါအဝင် နယ်မြေအချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name="history" /> == လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် [[လူးလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်က တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများမှာ ထိုနယ်များတွင် အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကျိုင်းရုံးနယ်သည် ရှမ်းတရုတ်နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုင်းမော စသည့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] * [[ဘုရင့်နောင်]] * [[ရှမ်းပြည်နယ်]] == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] [[ကဏ္ဍ:သမိုင်းဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] js0snii02irxx1iqwgwevvnrnkeb6zn 1029623 1029622 2026-05-05T04:06:45Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029623 wikitext text/x-wiki '''ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်''' ({{lang-shn|ၵဵင်းႁုင်ႉ}}) သည် ရှေးယခင်ကပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိခဲ့သော ထင်ရှားသည့် ရှမ်းပြည်ထောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] (Xishuangbanna) အဖြစ် တည်ရှိသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်သမုတ်ခဲ့ကြသည်။ {{Infobox settlement | name = ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် | native_name = {{lang|shn|ၵဵင်းႁုင်ႉ}} | other_name = မဟာနဂရတိုင်း | settlement_type = [[မြန်မာ့အင်ပါယာ]]၏ သမိုင်းဝင် [[ရှမ်းပြည်ထောင်]] | image_skyline = Jinghong Xishuangbanna Daizu Yuan 20250809 140925.jpg | image_caption = ကျိုင်းရုံး (ကျင်းဟုန်) မြို့၏ မြန်မာ့ရိုးရာရေသဘင်ပွဲ | pushpin_map = Southeast Asia | pushpin_label_position = | pushpin_map_caption = အရှေ့တောင်အာရှမြေပုံအတွင်း ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်၏ တည်နေရာ | subdivision_type = အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ခဲ့သောနိုင်ငံ | subdivision_name = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] (ကုန်းဘောင်ခေတ်နှင့် ဟံသာဝတီခေတ်) | subdivision_type1 = သမိုင်းဝင်တိုင်းဒေသ | subdivision_name1 = မဟာနဂရတိုင်း (တရုတ်စာမျက်နှာ ၁၂ မြို့) | subdivision_type2 = လက်ရှိတည်ရှိရာ | subdivision_name2 = [[စစ်ဆောင်ပန္နား]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] | seat_type = ရုံးစိုက်ရာမြို့ | seat = ကျိုင်းရုံးမြို့ (ချင်းဟုန်မြို့) | leader_title = အုပ်ချုပ်သူအဆင့်အတန်း | leader_name = [[စော်ဘွား]] | established_title = မြန်မာ့လက်အောက်ခံဖြစ်ခြင်း | established_date = အေဒီ ၁၅၅၀ ကျော် ([[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်) | unit_pref = Metric | population_demonym = လူး၊ ရှမ်း | language = [[လူးဘာသာစကား|လူး]]၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ မြန်မာ | note = မြန်မာဘုရင်ထံ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် အခွန်ပဏ္ဏာ ဆက်သခဲ့ရသော နယ်မြေဖြစ်သည်။ }} == သမိုင်းကြောင်း == === ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးခေတ် === [[တပင်ရွှေထီး]]မင်းလွန်ပြီးနောက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးသည် ဟံသာဝတီထီးနန်းကို ဆက်ခံကာ အင်ဝကို တိုက်ခိုက်အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များကို သိမ်းသွင်းရာတွင် ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်သည်လည်း ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="history">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref> ထိုစဉ်က တရုတ်အစိုးရက ကျိုင်းရုံးနှင့် အင်းဝကို ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံနယ်များကဲ့သို့ ယူဆခဲ့သဖြင့် ဘုရင့်နောင်၏တပ်များသည် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ ချဉ်းနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ === ကုန်းဘောင်ခေတ် === [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးသည် အပြိုပြိုအကွဲကွဲဖြစ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်စုစည်းရာတွင် ရှမ်းပြည်နယ်များကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၁၂၇ ခုနှစ်တွင် ရေးထိုးခဲ့သော ရွှေဘိုဘုံစံတုလွတ်ကျောင်း ကျောက်စာ၌ လက်နက်နိုင်ငံတော်ကို တိုင်း (၁၆) တိုင်း ခွဲခြားပြသရာတွင် ကျိုင်းရုံးနယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်- <blockquote>"မိုင်းစဲ့ (မိုင်းစံ)၊ ကျိုင်းဟွန်၊ မိုင်းယတ် စသော ၁၂ မြို့တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော လူးလူမျိုးတို့နေရာ '''ကျိုင်းရုံး''' ဟူသော မဟာနဂရတိုင်း။"</blockquote> === နယ်မြေလက်လွှတ်ဆုံးရှုံးရခြင်း === [[မင်းတုန်းမင်း]]တရားကြီး နတ်ရွာစံပြီးနောက် [[သီပေါမင်း]]လက်ထက်တွင် ကျိုင်းရုံးစော်ဘွားခန့်အပ်သည့်အရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားနှင့် စိတ်ဝမ်းကွဲပြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်တိုင်အောင် ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံနှင့် ကျိုင်းချိုင်းနယ်တို့သည် မြန်မာဘုရင်ထံ အခွန်ပဏ္ဏာများ ဆက်သမြဲရှိခဲ့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် မငြိမ်မသက်မှုများကြောင့် အခွန်ပဏ္ဏာဆက်သခြင်း မရှိတော့ဘဲ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ လျော့ပါးလာခဲ့သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားနှင့် နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြားရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၈၈၉-၉၀ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်-တရုတ် နယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ရေးကော်မရှင်က ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ရာတွင်လည်းကောင်း မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက် ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သော ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အပါအဝင် နယ်မြေအချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name="history" /> == လူမျိုးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု == ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် [[လူးလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်က တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများမှာ ထိုနယ်များတွင် အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း ရာဇဝင်များ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ကျိုင်းရုံးနယ်သည် ရှမ်းတရုတ်နယ်များဖြစ်သော ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုင်းမော စသည့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်နှင့်လည်း နီးကပ်စွာ တည်ရှိသည်။ == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[စစ်ဆောင်ပန္နား]] * [[ဘုရင့်နောင်]] * [[ရှမ်းပြည်နယ်]] == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ် သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] [[ကဏ္ဍ:သမိုင်းဝင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်မြေများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] h28d6gibg22be1dn6yojpljd4tfdiq5 0 21148 1029599 882756 2026-05-05T02:53:49Z Salai Rungtoi 22844 /* ဖြစ်စဉ်များ */ 1029599 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" | align=right |- | {{မေလ}} |} [[မေ]]လ၊ (၅)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၂၅)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၂၆)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၄၀) ရက် ကျန်သေးသည်။ == ဖြစ်စဉ်များ == *[[၁၉၄၆]] - ရန်ကုန်မြို့၊ ကန်တော်လေး၊ ဇိနတ်အစ္စလာမ်မိန်ခလေးကျောင်းခန်းမတွင် ပထမအကြိမ် ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း မီးသတ်အစည်းအရုံးကြီး ညီလာခံကိုကျင်းပခဲ့ရာ တစ်ပြည်လုံးရှိ (၁၉) ခရိုင်မှ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း (၁၉၇) ဦး စုံညီစွာ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ *[[၂၀၂၁]] - [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]သည် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>[https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်ဖွဲ့စည်းကြောင်းကြေညာ။] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506062554/https://burmese.voanews.com/a/nug-people-defence-force/5879011.html|date=6 May 2021}} ၅ မေ ၂၀၂၁</ref> *[[၂၀၂၃]] - ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (Shianghai Cooperation Organisation, SCO) သည် မြန်မာနိုင်ငံအား ဆွေးနွေးဖက်နိုင်ငံအဖြစ် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ နားလည်မှု စာချွန်လွှာကို အိန္ဒိယနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးမိုးကျော်အောင်နှင့် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ (SCO) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် Mr. Zhang Ming တို့မှ ၅-၅-၂၀၂၃ ရက်တွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%91%e1%80%af%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%80%e1%80%ba%e1%81%85-%e1%81%85-%e1%81%82%e1%81%80/|title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်(၅-၅-၂၀၂၃ ရက်)|accessdate=2025-7-5|publisher=MOFA}}</ref> * * == မွေးဖွားသူများ == * [[၁၉၅၈]] &ndash; [[ချိုထွန်းအောင်]]၊ အငြိမ်းစားဗိုလ်မှူးချုပ် နှင့် သံအမတ်ကြီး ([[၂၀၂၅]] ကွယ်လွန်) * [[၁၉၉၄]] &ndash; [[သိန်းဇော် (ဘောလုံးသမား)|သိန်းဇော်]]၊ မြန်မာလူမျိုး ဘောလုံးသမား == ကွယ်လွန်သူများ == *[[၁၈၂၁]] &ndash; [[နပိုလီယန်]]၊ ပြင်သစ်လူမျိုး ဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် ဧကရာဇ် (၁၇၆၉ မွေး) == ပွဲတော်ရက်များ == * [[မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့]] - ပြည်ထောင်စုသမ္မတ[[မြန်မာနိုင်ငံ]]တော်၏ [[မီးသတ်တပ်ဖွဲ့နေ့]] ဖြစ်သည်။ * * == ပြင်ပလင့်ခ်များ == <references /> {{လများ}} [[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]] eeavofwu1nab74rfdce6xw10mhnlcku 0 21399 1029684 957086 2026-05-05T08:54:46Z Salai Rungtoi 22844 /* ကွယ်လွန်သူများ */ 1029684 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" | align=right |- | {{မေလ}} |} [[မေ]]လ၊ (၁၄)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၃၄)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၃၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၃၁) ရက် ကျန်သေးသည်။ == ဖြစ်စဉ်များ == *[[၁၉၅၇]] - မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအကြိမ် လေထီးသင်တန်းဆင်းပွဲ အခမ်းအနားကို မှော်ဘီတပ်နယ်ရှိ မြန်မာ့တပ်မတော် ၁၀၆ လေထီးတပ်ရင်း၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း နောက်တစ်နေ့ထုတ် သတင်းစာများ၌ သတင်းဖော်ပြပါရှိသည်။ * * == မွေးဖွားသူများ == * [[၁၉၃၅]] &ndash; [[မောင်ပေါ်ထွန်း]]၊ အမျိုးသားစာပေဆုရ မြန်မာ စာရေးဆရာ ([[၂၀၂၂]] ကွယ်လွန်) * [[၁၉၅၃]] - [[နရောတ္တမ သီဟမုနီ|နရောတ္တမ သီဟမုနီ၊]] ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင်မင်းမြတ် *[[၁၉၅၈]] - [[ဝင်းမော်ထွန်း]]၊ မြန်မာလူမျိုး အင်ဂျင်နီယာကျောင်းဆရာ နှင့် [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ဒုတိယဝန်ကြီး * == ကွယ်လွန်သူများ == * * * == ပွဲတော်ရက်များ == * * * == ပြင်ပလင့်ခ်များ == {{လများ}} [[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]] dh6eon5exafd5cmm4qsk15r7bnllajv 0 41164 1029683 1028814 2026-05-05T08:54:38Z U Naing Htet Lin 142180 /* ကိုးကား */ 1029683 wikitext text/x-wiki '''ကကရန်ရွာ၊ ကကရန်''' {{Infobox settlement | official_name = ကကရန် | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = ကကရန် တည်နေရာ၊ မြန်မာ။ | pushpin_mapsize = 300 | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_name1 = [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[လပွတ္တာခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[လပွတ္တာမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 =ကကရန်<ref>GAD, Feb 2011</ref> | latNS = N | latd = 16.24641 | longEW = E | longd = 95.00271 | P-code = 153216 }} == ကိုးကား == <references/> [[Category:ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] ကကရံရွာသည် လယ်ယာ စိုက်ပျိုး ရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ထင်ရှားသည့်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရဟန္တာဖြစ်ချင်တယ်သီချင်း ကို ရေးစပ် သီဆိုခဲ့သည့် အဆိုတော် idea၏ မွေးရာဇာတိလည်းဖြစ်သည်။ ကကရံရွာသည်အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ၁၀၀% နေထိုင်ကြသည်။ခရီးသွား အပန်းဖြေ လည်ပတ်ရန် သင့်လျော်သည်။ lba17xcvddcn146twex1g1j93pzozwv 0 51510 1029607 1028403 2026-05-05T03:26:57Z Saw Aarr Ae 137778 1029607 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံ့ကော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ကို |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 0v43kmifm9szqaxp66ode8ryt7hhd1o 1029609 1029607 2026-05-05T03:40:15Z Saw Aarr Ae 137778 1029609 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံ့ကော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ကို |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 5zm2trtd986civk2h5t8r7a3xkmt3hl 1029612 1029609 2026-05-05T03:45:53Z Ulaygyi86 142311 1029612 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံဇော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 5czr2ne3cizg78p3b2uoqdjxngu3dtn 1029613 1029612 2026-05-05T03:50:24Z Chanpyaelinn 44152 ဒုတိယသမ္မတ (၁) ဦးညိုစော (၅-၅-၂၀၂၆) 1029613 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံဇော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးနှင့် MEC ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ခြေလျင် ခြေမြန်တပ်ရင်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် လေထီးစစ်သားနှင့် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ သူသည် အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ် (တပ်မှူး)၊ စစ်ဦးစီးမှူး (ပထမတန်း)၊ စစ်ဗျူဟာမှူး၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး တပ်မနော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်နှင့် စစ်တက္ကသိုလ်တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တို့တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလအထိ [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ === အခြားတာဝန်များ === * ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း|မြန်မာစီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ * ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံခြားငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ * ၂၄-၁၀-၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုနှင့်တိုင်းဒေသကြီး (သို့) ပြည်နယ်များ၏ အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ * ၁၆-၈-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ စစ်ဘက်အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ * ၁၈-၁၂-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်မွေးမြူရေးဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == * ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ပေးခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ * ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၏ စစ်ဘက်အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ [[ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}}၊ {{အလံ|တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ}}နိုင်ငံ |အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့ |၁၀-၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ် နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |[https://www.moi.gov.mm/news/78001] |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေး နှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အဖြစ် ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် အခြားပါတီမှ ပြိုင်ဘက်အားအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ [https://www.moi.gov.mm/news/79639] === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကျမ်းကျိန်ဂတိသစ္စာပြု ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဦးညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> ဦးညိုစောသည် ဇနီးဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် သားသမီး (၃) ဦး ထွန်းကားခဲ့ပါသည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် တစ်ချိန်က နိုင်ငံ့လက်ရွေးစင် ပြေးခုန်ပစ် အားကစားသမား တစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg |title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး |work=Mizzima Burmese |access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ |date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal |author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး |url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁) |pages=၂၅၉ |language=မြန်မာဘာသာ |accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉ |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် |date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် |format=PDF |journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင် |volume=အတွဲ(၇၄) |issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရပါသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 9a3br73re65r9w2ot6o58mmytyihpbz 1029614 1029613 2026-05-05T03:51:19Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029613|1029613]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029614 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံဇော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ဟိုး |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 5czr2ne3cizg78p3b2uoqdjxngu3dtn 1029615 1029614 2026-05-05T03:52:05Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Ulaygyi86|Ulaygyi86]] ([[User talk:Ulaygyi86|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029612|1029612]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029615 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံ့ကော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ကို |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 5zm2trtd986civk2h5t8r7a3xkmt3hl 1029616 1029615 2026-05-05T03:52:23Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Saw Aarr Ae|Saw Aarr Ae]] ([[User talk:Saw Aarr Ae|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029609|1029609]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029616 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |president1 = ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= ဦးသူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4= [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ဦးကံ့ကော် |successor4 = ဦးအောင်ကျော်ကို |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ​၂၀၂၆ |successor8= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင် |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = ဒေါ်စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇| <br> |party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 0v43kmifm9szqaxp66ode8ryt7hhd1o 1029617 1029616 2026-05-05T03:53:27Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Saw Aarr Ae|Saw Aarr Ae]] ([[User talk:Saw Aarr Ae|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029607|1029607]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029617 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၂၀၁၄ |term_end8 = ၁၀ ဧပြီ​၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၂၀၁၄ |term_end9 = ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၈၂ - ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 7wwq9ow4cd4hz0isn661n7pvjsa8fll 1029618 1029617 2026-05-05T03:55:48Z Zawzawaungthwin 100038 | serviceyears = 1029618 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 27k4b9amrmqz2gxxhyfacvcq7o5tdnm 1029620 1029618 2026-05-05T04:00:13Z Chanpyaelinn 44152 1029620 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] la7x0zgz4ahdxpsbinqmfu5gew2hd64 1029633 1029620 2026-05-05T04:36:05Z Saw Aarr Ae 137778 1029633 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] tqffbzjzl2e21rkxnl7tbyhmxkx8rge 1029642 1029633 2026-05-05T05:27:20Z Saw Aarr Ae 137778 1029642 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် ပြည်သူလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့ တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးနှင့် MEC ဥက္ကဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ခြေလျင် ခြေမြန်တပ်ရင်းများတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် လေထီးစစ်သားနှင့် အထူးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ အကြမ်းဖက်နှိမ်နှင်းရေးတပ်(တပ်မှူး)၊ စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)၊ စစ်ဗျူဟာမှူး၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူးတာဝန်များ ထပ်းဆောင်ခဲ့ပြီး [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] နှင့် [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တို့တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလအထိ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့် [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ === အခြားတာဝန်များ === * ၆-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၅-၁-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း ဥက္ကဌအဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ * ၂၇-၅-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ ဥက္ကဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ * ၂၄-၁၀-၂၀၂၃ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုနှင့်တိုင်းဒေသကြီး(သို့)ပြည်နယ်များ၏ အရအသုံးခန့်မှန်းခြေငွေစာရင်းများ ကြိုတင်စိစစ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ * ၁၆-၈-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ စစ်ဘက်အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ * ၁၈-၁၂-၂၀၂၄ ရက်နေ့တွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်မွေးမြူရေးဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မရှင် ဥက္ကဌတာဝန်ကို ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ စစ်ဘက်အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}}ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Turkmenistan}}နိုင်ငံ {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !သွားရောက်ခဲ့သည့်နိုင်ငံ !မြို့ !သွားရောက်ခဲ့သည့်ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !မှတ်ချက် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 September 2025}}</ref> |- |၂။ |{{အလံ|Turkmenistan}}နိုင်ငံ |အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့ |၁၀-၁၂-၂၀၂၅ မှ ၁၄-၁၂-၂၀၂၅ ထိ |တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုအထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပါသည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78001|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ရှ်ဂါဘတ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်းပြောကြား|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=28 April 2026}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံဖြိုးရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် အခြားပါတီမှ ပြိုင်ဘက်အား အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၀) ရက်နေ့တွင် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကျမ်းကျိန်ကတိသစ္စာပြုဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဦးညိုစောသည် ဇနီးဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် သားသမီး(၃) ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် တစ်ချိန်က နိုင်ငံလက်ရွေးစင် ပြေးခုန်ပစ် အားကစားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ချီးမြင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ပါသည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ချီးမြင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ဂုဏ်ပြု ချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 2ixnxd2q225skbdg7gcbljryke00g3c 1029643 1029642 2026-05-05T05:44:02Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Saw Aarr Ae|Saw Aarr Ae]] ([[User talk:Saw Aarr Ae|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029642|1029642]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029643 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = Vice President Nyo Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] tqffbzjzl2e21rkxnl7tbyhmxkx8rge 1029644 1029643 2026-05-05T05:44:20Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Saw Aarr Ae|Saw Aarr Ae]] ([[User talk:Saw Aarr Ae|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029633|1029633]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029644 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] la7x0zgz4ahdxpsbinqmfu5gew2hd64 1029645 1029644 2026-05-05T05:44:39Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/Chanpyaelinn|Chanpyaelinn]] ([[User talk:Chanpyaelinn|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029620|1029620]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029645 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific_prefix = |image = VP_U_Nyo_Saw.jpg |caption = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော |office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယ သမ္မတ (၁)]] |alongside1 = [[နန်းနီနီအေး]] နှင့်အတူ |president1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start1 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |term_end1 = |predecessor1 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] |successor1 = |office2= [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ကိုယ်စားလှယ် |constituency2= [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] |termstart2= ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ |termend2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor2= သူရ သက်ဆွေ <small>(၂၀၁၅-၂၀၂၁)</small> |successor2 = ''လစ်လပ်'' |office3=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]] | 1blankname3 = ယာယီသမ္မတ | 1namedata3 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |termstart3= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end3= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer3= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor3=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor3 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office4=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]] <br> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး |termstart4=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |term_end4=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |appointer4= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] |predecessor4= ''ဝန်ကြီးဌာနစတင်'' |successor4 = ''ဌာနဖျက်သိမ်း'' |office5 =[[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] အဖွဲ့ဝင် | 1blankname5 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata5 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | term_end5 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ |predecessor5= ''ကော်မရှင်စတင်'' |office6 =[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင် | 1blankname6 = ဥက္ကဋ္ဌ | 1namedata6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |term_start6 = ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | term_end6 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ |predecessor6= ''ကောင်စီစတင်'' |successor6 = ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' |office7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ <br> အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] |term_start7 = ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |term_end7 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | 1blankname7 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] | 1namedata7= [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[မင်းအောင်လှိုင်]] |successor7 = ''ရာထူးစတင်'' |predecessor7 = ''ရာထူးဖျက်သိမ်း'' |office8 = [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] ဥက္ကဋ္ဌ |term_start8 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end8 = ၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |office9 = [[စစ်ထောက်ချုပ်]] |term_start9 = ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄ |term_end9 = ၅ မေ ၂၀၂၀ |predessor9= [[ဝေလွင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဝေလွင်]] |successor9= [[ကျော်စွာလင်း]] | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = [[ဗမာ]] | ethnicity = | known_for = | occupation = | spouse = စမ်းစမ်းအေး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=mizzima|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> | children = | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ်(၂၃) | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{army|Myanmar}} | serviceyears = ၃၀ ဇွန် ၁၉၈၂ - ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ | rank = {{flagicon image| 16. Myanmar Army GEN.svg}}ဗိုလ်ချုပ်ကြီး | unit = | commands = | battles = | awards = *[[ဇေယျကျော်ထင်ဘွဲ့]] *[[စည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၁) *[[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] (၂၀၂၃) * [[မဟာသရေစည်သူ]] (၂၀၂၆) |successor5=[[ကျော်စွာလင်း]]|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၆၇၆၇|cabinet=[[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁) |မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅) <br> [[ဦးညိုစောအစိုးရ]] (၂၀၂၅-လက်ရှိ)|party=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|honorific prefix=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) <Br> မဟာသရေစည်သူ၊ ဦး}} '''ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) ညိုစော''' သည် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ (၁)]] အဖြစ် တင်မြှောက်ခံရသူဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုရာထူးကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၁၃ဦးမြောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] နှင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်]] အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယင်းမတိုင်မီက ၎င်းသည် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> စစ်ထောက်ချုပ် ရာထူးအပြင် တပ်မတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နိုင်ငံရေးရာထူးများတွင်ပါ တာဝန်ယူခဲ့ပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/41024|title=အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်း|work=Ministry of Information(Myanmar)|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6pnp719nx5o|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင်၂၀၂၃}}</ref> == စစ်မှုထမ်းဘဝနှင့် အဓိကရာထူးများ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၂၃ မှ ဆင်းသက်ခဲ့ပြီး နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|သန်းရွှေ]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မောင်အေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|မောင်အေး]]တို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူရသည့် အမှတ် ၃၀၃ ခြေမြန်တပ်ရင်း၏ တပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref name=":0" />ထိုတပ်ကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းရေးတပ်ဖွဲ့ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ သူသည် အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]] နှင့် တစ်ပတ်စဥ်ထဲ ဖြစ်သည်။၁၉၈၂ ခုနှစ် မှစ၍ စစ်မှုထမ်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ထိ [[တပ်မတော်နည်းပညာတက္ကသိုလ်]] နှင့် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] တို့တွင် ကျောင်းအုပ်ကြီးများ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ထိ [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထိ [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တွင် တိုင်းမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလအထိ [[စစ်ထောက်ချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ စစ်ထောက်ချုပ်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက် တိုက်လေယာဉ်နှင့် စစ်လက်နက်များ ဝယ်ယူရေးကအစ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရေးအထိ အဆုံးအဖြတ်ပေးရသည့် အဆင့်မြင့်ရာထူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ === အခြားတာဝန်များ === ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် စစ်ထောက်ချုပ် ဖြစ်လာခဲ့ချိန်တွင် စစ်ထောက်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၌ ပါဝင်သည့် စစ်တပ်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီးများကို တာဝန်ယူကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ဤတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်မိသားစု၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်း စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/39069/|title=ငွေရှာကောင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကို မင်းအောင်လှိုင် အကြံပေးခန့်|work=Myanmar Now|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> * [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC): သူသည် စစ်ထောက်ချုပ်အဖြစ်မှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအခြားတာဝန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ ခဲ့ရချိန် စစ်ထောက်ချုပ်များသာ ဦးဆောင်ရသည့် မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း (MEC)ကို လက်မလွှတ်ခဲ့ရဘဲ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ယူခဲ့ရသည်။ လက်ရှိတွင်မူ MD ဦးကျော်လင်းထံသို့ တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/HRBodies/HRCouncil/FFM-Myanmar/EconomicInterestsMyanmarMilitary/Infographic1_Governance_Structure_of_MEHL_and_MEC.pdf|title=Governance Structure of MEHL and MEC|work=OHCHR|access-date=5 July 2023|date=August 2019}}</ref> * ကန်သာယာဆေးရုံ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မိသားစု၏ အရင်းအနှီးများစွာ ပါဝင်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကန်သာယာဆေးရုံကို တည်ဆောက်ပေးခဲ့သူမှာ ၎င်းဖြစ်ပြီး ယင်းဆေးရုံကို MEC က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2022/08/16/253903.html|title=စစ်တပ်စီးပွားရေး ခေါင်းကိုင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}</ref> * [[အင်းဝဘဏ်လီမိတက်|အင်းဝဘဏ်]]: စစ်တပ်ပိုင် အင်းဝဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ-တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး-2|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် မြန်မာနိုင်ငံဘဏ်များအသင်း နာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များမှ ဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ တာဝန်ရှိသူများနှင့်တွေ့ဆုံ|work=MWD Webportal|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> * ရုရှားမှ ဆီဝယ်ယူရေး: ရုရှားနိုင်ငံမှ စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/|title=The junta chief appoints MEHL boss Lieutenant General Nyo Saw to spearhead Organizing Committee for Russian Oil Purchase and Distribution|work=thechindwin|access-date=5 July 2023|date=16 August 2022|archive-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926224331/https://www.thechindwin.com/the-junta-chief-appoints-mehl-boss-lieutenant-general-nyo-saw-to-spearhead-organizing-committee-for-russian-oil-purchase-and-distribution/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06|title=ရုရှားမှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရန် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော ဦးဆောင်သည့် ဆီဝယ်ယူရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဖွဲ့စည်း|work=Yangon Media Group|access-date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၂|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705092431/https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/6918-2022-08-16-09-40-06}}</ref> * ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေ ၂၇ ရက် တွင် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-09/Order%2037-2024.pdf|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၇ မေ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံရေးရာထူးများနှင့် တာဝန်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် အောက်ပါနိုင်ငံရေးရာထူးများဖြင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်- ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသည့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] ရာထူးဖြင့် ခန့်အပ်ခံရသည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃|date=၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ: စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အယုံကြည်ရဆုံးသူဖြစ်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတော်၏ ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲရေးတွင် အရေးပါသော ဘတ်ဂျက်စိစစ်ဖြတ်တောက်ရေးကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ယင်းရာထူးသည် ယခင်အစိုးရများလက်ထက်တွင် ဒုတိယသမ္မတများကသာ လုပ်ဆောင်ရသည့် တာဝန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|accessdate=1 August 2025|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်လင်းဒွေး]]နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]တို့နှင့်အတူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးသို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တပ်လက်ကိုင်မရှိဘဲ တပ်မတော်အရန်အင်အားထဲမှနေ၍ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်တိုးခဲ့သူအဖြစ် စာရင်းဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg5qnq7pq4t|title=စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း သုံးဦး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၄|date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၄}}</ref> == နိုင်ငံရေးဘဝ == === နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် === ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပခဲ့ပြီး အမိန့်အမှတ် ၂/၂၀၂၅ အားဖြင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤအစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် ၎င်းအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ကြေညာချက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာထူးအဆင့်အတန်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ "ဦးညိုစော" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ဖော်ပြပါရှိသည်။ ဦးညိုစောသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးအပြင် ဝန်ကြီးဌာနအသစ် ဖြစ်သော [[အမျိုးသားစီမံကိန်းဝန်ကြီးဌာန]]၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ပူးတွဲတာဝန်ယူသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/717272|title=ကာလုံအစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ကြားကာလပြည်ထောင်စုအစိုးရ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB Burmese|accessdate=2025-7-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73050|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=MOI|accessdate=2 August 2025}}</ref>ထို့အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အစား အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်၏]] အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၆ ရက်တွင် ဆက်လက်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီ]] ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကိုပါ ရယူထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mtnewstoday.com/?p=109315|title=နိုင်ငံခြားသုံးငွေကြီးကြပ်မှုကော်မတီအား နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း|work=Myanmar Transparency News|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ }}</ref> === ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တရားဝင် နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် === * တစ်ကြိမ် - {{အလံ|China}} {| class="wikitable" !ခရီးစဉ် !ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ !မြို့များ !ရက်စွဲ !အကြောင်းအရာ !ရင်းမြစ် |- |၁။ |{{အလံ|China}}နိုင်ငံ |နန်နင်းမြို့ |၁၄ - ၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ |(၂၂) ကြိမ်မြောက် တရုတ်-အာဆီယံ ကုန်စည်ပြပွဲနှင့် တရုတ်-အာဆီယံစီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထိပ်သီးဖိုရမ်တက်ရောက်ခဲ့သည်။ |<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74916|title=နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=17 Septemberf 2025}}</ref> |} === ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု === [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် [[ကိုကိုးကျွန်းမြို့နယ်]] ပြည်သူ့လွှတ်တော် မဲဆန္ဒနယ်မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံသောမဲ အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၁,၄၈၇ မဲ (စုစုပေါင်းမဲ၏ ၉၇.၅၇ ရာခိုင်နှုန်း) ဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏ မဲဆန္ဒနယ်တွင် ပြိုင်ဘက်အဖြစ် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီမှ ဦးဝင်းကျော်သူ တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်း ဆန္ဒမဲရရှိမှုအခြေအနေ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2581%2582%25E1%2581%2580%25E1%2581%2582%25E1%2581%2585-%25E1%2580%2581%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25BA-%25E1%2580%2595%25E1%2580%25AB%25E1%2580%2590%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25-48 |access-date=2026-03-16 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref> === ဒုတိယသမ္မတ === ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့က ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81286 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ရွေးကောက်ခံအမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့မှ နိုင်ငံတော်သမ္မတလောင်း ဦးညိုစောက ထောက်ခံမဲ ၁၂၆ မဲ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ-၁ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81369|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81373|access-date=2026-04-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ == ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောသည် ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်စမ်းစမ်းအေးသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် [[မေသဉ္ဇာဦး]] ၏ အစ်မဖြစ်ပြီး ပြေးခုန်ပစ် အားကစားမယ်ဟောင်း တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/04/17/53462?fbclid=IwY2xjawMNKtpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuMHQxdkJMRFNhQlE4U29MAR4wRr-V9nWkrDOQRUg4z7tp2s9ULgDG28UDYcP57h76IIWR9kVeCxpyds9snA_aem_z5aNnYtQ-g1xI4fK2zvYUg|title=စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ ဇနီးများကို စစ်ခေါင်းဆောင်က သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2025-05/59-2025.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၅၉/၂၀၂၅|work=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီရုံး|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ }}</ref>ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ ဖခင်မှာ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်]] အစိုးရလက်ထက် ကရင်ပြည်နယ်တွင် သစ်တောအရာရှိ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2024/01/05/378068.html|title=သရေစည်သူဘွဲ့ ရ စစ်ခေါင်းဆောင် လူယုံ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစော|work=The Irrawaddy|access-date=၁၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ }}</ref> == နိုင်ငံတကာပိတ်ဆို့မှုများ == ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော၏ အမည်သည် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂ]] (EU) ၏ ထပ်တိုးအရေးယူပိတ်ဆို့သည့် စာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ယင်းပိတ်ဆို့မှုတွင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးအရင်းအမြစ်များအား ပိတ်ပင်ခြင်းနှင့် ဥရောပဒေသအတွင်း ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-12 |title=EU Adds Myanmar Junta Chief’s Business Supremo to Sanctions List |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/eu-adds-myanmar-junta-chiefs-business-supremo-to-sanctions-list.html |access-date=2026-03-16 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ထောက်ချုပ်ရုံး၊ အရန်အင်အား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ|ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့]] ဖြစ်သော “စည်သူဘွဲ့” ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref name=":02">{{Cite journal|author=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-02/Vol-74,No-5.pdf|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၂/၂၀၂၁)|pages=၂၅၉|language=မြန်မာဘာသာ|accessdate=၂၀၂၁-၀၉-၂၉|publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|date=၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်|format=PDF|journal=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြန်တမ်းစာစောင်|volume=အတွဲ(၇၄)|issue=အမှတ်(၅၁)}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|မာရဝိဇယဗုဒ္ဓ ရုပ်ပွားတော်]] တည်ထားကိုးကွယ်သည့်ကိစ္စတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က ၎င်းအားနိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ /၂၀၂၃ အားဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[သရေစည်သူ|သရေစည်သူဘွဲ့]] ပေးအပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/23011|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁၂၅ / ၂၀၂၃|work=cincdsmyanmar|access-date=၂၄ ဇူလိုင်၂၀၂၃|date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် သုဓမ္မသင်္ဂဟဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့ကိုလည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ချီးမြှင့်အပ်နှင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81785|access-date=2026-04-17|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}}{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}{{မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ}} [[Category:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ]] [[Category:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ]] 27k4b9amrmqz2gxxhyfacvcq7o5tdnm 8 62558 1029685 680429 2026-05-05T10:43:24Z Ninjastrikers 22896 1029685 wikitext text/x-wiki *အထွေထွေ ** အခြားအကြောင်းပြချက် ** [[WP:CSD#G1|G1]]: ယုတ္တိတန်မဲ့၊ အဓိပ္ပာယ်မဲ့ သို့မဟုတ် နားလည်နိုင်မှု မရှိ ** [[WP:CSD#G2|G2]]: စမ်းသပ် စာမျက်နှာ ** [[WP:CSD#G3|G3]]: ဖျက်လိုဖျက်ဆီး လုပ်ဆောင်ခြင်း ** [[WP:CSD#G3|G3]]: ကောလာဟလ ** [[WP:CSD#G4|G4]]: ဖျက်ဆီးရန်ဆွေးနွေးပြီး ဖျက်ခဲ့ပြီးသော စာမျက်နှာအား ပြန်လည်ဖန်တီးခြင်း ** [[WP:CSD#G5|G5]]: ပိတ်ပင်တားဆီးခြင်းခံရသည့် အသုံးပြုသူမှ ဖန်တီးချက် ** [[WP:CSD#G6|G6]]: လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် ရှင်းလင်းရေး (အငြင်းပွားဖွယ် မဟုတ်) ** [[WP:CSD#G7|G7]]: တည်းဖြတ်သူမှ ဖျက်ပစ်ရန် တောင်းဆိုထား၊ သို့မဟုတ် ဗလာချန်ထားခဲ့ ** [[WP:CSD#G8|G8]]: ဖျက်ထားသော သို့မဟုတ် မရှိသောစာမျက်နှာပေါ်တွင် မှီခိုထားသောစာမျက်နှာ ** [[WP:CSD#G10|G10]]: ပုတ်ခတ်စာမျက်နှာ သို့မဟုတ် အနုတ်လက္ခဏာဆန်သော ကိုးကားချက်မဲ့ သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ စာမျက်နှာ ** [[WP:CSD#G11|G11]]: ရှင်းလင်းသော ကြော်ငြာမှု သို့မဟုတ် အရောင်းမြှင့်တင်မှု ** [[WP:CSD#G12|G12]]: ရှင်းလင်းသော မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအား ချိုးဖောက်မှု ** [[WP:CSD#G13|G13]]: ဖန်တီးရန် စွန့်လွှတ်ထားသော ဆောင်းပါး ** [[WP:CSD#G14|G14]]: မလိုအပ်သော သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ ** [[WP:CSD#G15|G15]]: လုံလောက်စွာ ပြန်လည်မသုံးသပ်ထားသော LLM-generated အကြောင်းအရာများ {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:0}}= *ဆောင်းပါးများ ** [[WP:CSD#A1|A1]]: အကြောင်းအရာ ဆိုလိုရင်းကို ဖော်ထုတ်ရန် လုံလောက်မှုမရှိသော ဆောင်းပါးတို ** [[WP:CSD#A2|A2]]: အခြားပရောဂျက်တွင် ရှိနှင့်ပြီးသော နိုင်ငံခြားဘာသာစကားဖြင့် ဆောင်းပါး ** [[WP:CSD#A3|A3]]: အဓိပ္ပာယ်မရှိသော၊ အကြောင်းအရာ တကယ်မုချမရှိသော ဆောင်းပါး ** [[WP:CSD#A5|A5]]: Article that has been transwikied to another project ** [[WP:CSD#A7|A7]]: အရေးပါခြင်းကို မဖော်ပြနိုင်ခြင်း (တစ်ဦးချင်း၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဝက်ဘ်အကြောင်းအရာ၊ ဖြစ်ရပ်များ) ** [[WP:CSD#A9|A9]]: Music recording by redlinked artist and no indication of importance or significance ** [[WP:CSD#A10|A10]]: ရှိနှင့်ပြီးသားဆောင်းပါးနှင့် တူညီနေသည့် မကြာသေးမီက ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးများ ** [[WP:CSD#A11|A11]]: ဆောင်းပါးဖန်တီးသူ သို့မဟုတ် ပတ်သက်သူတို့မှ ရေးထားသည်၊ အရေးပါထင်ရှားမှုလက္ခဏာ မတွေ့ရပေ ** အကြောင်းအရာ ထပ်နေသော ဆောင်းပါးများ |File|ဖိုင်= *ဖိုင်များ ** [[WP:CSD#F2|F2]]: ပျက်စီးနေသော သို့မဟုတ် ဗလာဖြစ်နေသောဖိုင် ** [[WP:CSD#F2|F2]]: Commons မှ ဖိုင်အတွက် မလိုအပ်သော ဖိုင်အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ |Category|ကဏ္ဍ= *ကဏ္ဍများ ** [[WP:CSD#C1|C1]]: ဗလာဖြစ်နေသော ကဏ္ဍ ** [[WP:CSD#C2|C2]]: မဆိုင်းမတွ အမည်ပြောင်းခြင်း ** [[WP:CSD#G8|G8]]: ဖျက်ထားသော သို့ ပြောင်းလဲထားသော တမ်းပလိတ်မှ ကဏ္ဍ |User|User talk|အသုံးပြုသူ|အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်= *အသုံးပြုသူ စာမျက်နှာများ ** [[WP:CSD#U1|U1]]: အသုံးပြုသူကိုယ်တိုင် ဖျက်ရန်တောင်းဆိုထားသော အသုံးပြုသူစာမျက်နှာ ** [[WP:CSD#U2|U2]]: မရှိသော အသုံးပြုသူစာမျက်နှာ သို့မဟုတ် စာမျက်နှာအခွဲ ** [[WP:CSD#U3|U3]]: အခမဲ့လွတ်လပ်မဟုတ်သော ဓာတ်ပုံများ ** [[WP:CSD#U5|U5]]: ဝီကီပီးဒီးယားအား web host အဖြစ် တလွဲအသုံးချမှု |Talk|{{TALKSPACE}}= *ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာများ ** [[WP:CSD#G8|G8]]: မရှိသော သို့မဟုတ် ဖျက်ထားသောစာမျက်နှာ၏ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာ |Template|တမ်းပလိတ်= *တမ်းပလိတ်များ ** [[WP:CSD#T2|T2]]: ချမှတ်ထားသော ပေါ်လစီကို မှားယွင်းစွာဖော်ပြသည့် တမ်းပလိတ် ** [[WP:CSD#T3|T3]]: အသုံးမပြုသော တမ်းပလိတ် ** [[WP:CSD#G8|G8]]: ဖျက်ထားသော တမ်းပလိတ်မှ မှတ်တမ်းလက်စွဲ }} *ပြန်ညွှန်းများ ** [[WP:CSD#R2|R2]]: Cross-namespace redirect from mainspace ** [[WP:CSD#R3|R3]]: မကြာသေးခင်က ဖန်တီးခဲ့သည် ယုံကြည်ရန်ခက်ခဲသော ပြန်ညွန်း ** [[WP:CSD#G8|G8]]: ဖျက်ထားသော သို့မဟုတ် မရှိသောစာမျက်နှာသို့ ပြန်ညွန်းထားသည် 5d2326br3jyospd2obpf4kadl3b3jd8 0 100923 1029555 878098 2026-05-04T12:23:24Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာ */ 1029555 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရရှိယာမဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|嵐山駅|あらしやま}} | native_name_lang = ja | image = Arashiyama Station.JPG | alt = Station entrance and surrounding shops 2011 | caption = Station entrance and surrounding shops 2011 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.015214|N|135.677694|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 7.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 4 | tracks = 3 | train_operators = | connections = [[Hankyu Arashiyama Line]]<br />(HK-98: {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) JR West Sagano Sanin Main Line (Saga Arashiyama E07) Sagano Scenic Railway (Torokko Saga) | structure = At-grade | parking = | bicycle = | code = A13 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 1.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = | mapframe = }} '''အရရှိယာမဘူတာ''' (嵐山駅, Arashiyama-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် [[ရှိဂျော - အိုးမိယဘူတာ|ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် သေးငယ်သည့်ဆိုင်ဆန်းနေရာငယ်များပါဝင်သည့်နေရာ၊ အပြင်ဘက်တွင် စားသောက်နိုင်သည့်နေရာများနှင့် လျှောက်လမ်းများ၊ မေပယ်ပင်များနှင့် ချယ်ရီပန်းပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည် ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုမျှသာမက အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ယဆုမိချိမိုရိတာက ဖန်တီးထားသည့် LED မီးများအတွင်းတွင် ထည့်သွင်းပါရှိသည့် အပြင်တွင် ကီမိုနိုများဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည့် မီးတိုင်ပေါင်း ၆၀၀ ပါရှိသည့် "ကီမိုနိုသစ်တော" လည်း ဤဘူတာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=京福電鉄 「嵐山駅」│京都に住もう|url=https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html|access-date=2019-02-05|website=www.elitz.co.jp|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716023657/https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html}}</ref><ref name="discover-kyoto" /> ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Kimono Forest at night, Arashiyama Station, Arashiyama, Kyoto, Japan.jpg|left|thumb|The "Kimono Forest" lit at night]] ဘူတာကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရရှိယာမနှင့် ရှိဂျောအိုးမိယကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အတဂိုဆန်ရထားလိုင်းကိုပါ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて">{{Cite web|url=http://www.geocities.jp/sawa_history/|title=幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて|website=www.geocities.jp|access-date=2019-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227141342/http://www.geocities.jp/sawa_history/|archive-date=2018-12-27|url-status=dead}}</ref> ထိုရထားလိုင်းသည် အရရှိယာမတွင် ခရီးစတင်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ ခိယာတခိ သို့ ခိယောတခိလိုဏ်ခေါင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးသည်များသည် အတဂေါ့တောင်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျဉ်းမြောင်းသည့်ရထားလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ရထားကို ပြောင်းစီးရမည် ဖြစ်ည်။ ခဲအိုဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းစတင်ပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အတဂေါ့ဆန်ရထားလိုင်းကို ရပ်နားခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて" /> ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အရရှိယာမဟန်းနရိဟော့ခိုရိရင်ပြင်ပလာဇာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် စံပြလျှောက်လမ်းတစ်ခုကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်များတွင် လုံးဝပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[File:Kyoto-Arashiyama-Station-Keifuku.jpg|thumb|Arashiyama station (Keifuku), with train, Kimono forest around, and Arashiyama mountain on the background]] ==ဘူတာပုံစံ== ဤဘူတာတွင် စင်္ကြံသုံးခုပါဝင်သည်။ လက်တွန်းလှည်းများဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး လက်မှတ်စစ်ဆေးသည့်ဂိတ်လည်း ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအားလုံးသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ ထွက်ခွာလာသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။<ref name="planner" /> အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်အမှတ် ၁ နှင့် ၂ ကို အသုံးပြုသည်။ {| class="wikitable" |+ !လိုင်းအမှတ် !ရထားလိုင်း !ဆိုက်ရောက်ရာနေရာ |- |1 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |2 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |3 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji Special services to [[Kitano-Hakubaichō Station|Kitano-Hakubaicho]] |} ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာယရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A11)|next=''ခရီးဆုံး''}} {{S-end}} ==ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ== * Tenryū-ji Temple * Nonomiya Shrine * Arashiyama Bamboo Grove * Kogenji Temple * Kyoto Arashiyama Orgel Museum * Hogonin Temple * [[အိဝတယာမမျောက်ပန်းခြံ]] * Okochi Sanzo Villa * Saga-Torimoto * [[ဟိုဇုမြစ်]] * [[တိုဂဲဆွတ်ခယောတံတား]] * [[ဟန်းခယူး]] [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမဘူတာ]] * [[West Japan Railway Company|JR West]] [[Saga-Arashiyama Station]] * [[Sagano Scenic Railway]] [[Torokko Saga Station]] ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arashiyama Station (Randen)}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php | script-title=ja:嵐山 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/way/279279195 | title = Way: Arashiyama (279279195) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=%E5%B5%90%E5%B1%B1(%E4%BA%AC%E7%A6%8F%E9%9B%BB%E6%B0%97%E9%89%84%E9%81%93)&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] kh0ko7b1w286rft6a45gndqtl7z3p5n 1029556 1029555 2026-05-04T12:23:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029556 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရရှိယာမဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|嵐山駅|あらしやま}} | native_name_lang = ja | image = Arashiyama Station.JPG | alt = Station entrance and surrounding shops 2011 | caption = Station entrance and surrounding shops 2011 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.015214|N|135.677694|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 7.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 4 | tracks = 3 | train_operators = | connections = [[Hankyu Arashiyama Line]]<br />(HK-98: {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) JR West Sagano Sanin Main Line (Saga Arashiyama E07) Sagano Scenic Railway (Torokko Saga) | structure = At-grade | parking = | bicycle = | code = A13 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 1.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = | mapframe = }} '''အရရှိယာမဘူတာ''' (嵐山駅, Arashiyama-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် [[ရှိဂျော - အိုးမိယဘူတာ|ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် သေးငယ်သည့်ဆိုင်ဆန်းနေရာငယ်များပါဝင်သည့်နေရာ၊ အပြင်ဘက်တွင် စားသောက်နိုင်သည့်နေရာများနှင့် လျှောက်လမ်းများ၊ မေပယ်ပင်များနှင့် ချယ်ရီပန်းပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည် ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုမျှသာမက အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ယဆုမိချိမိုရိတာက ဖန်တီးထားသည့် LED မီးများအတွင်းတွင် ထည့်သွင်းပါရှိသည့် အပြင်တွင် ကီမိုနိုများဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည့် မီးတိုင်ပေါင်း ၆၀၀ ပါရှိသည့် "ကီမိုနိုသစ်တော" လည်း ဤဘူတာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=京福電鉄 「嵐山駅」│京都に住もう|url=https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html|access-date=2019-02-05|website=www.elitz.co.jp|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716023657/https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html}}</ref><ref name="discover-kyoto" /> ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Kimono Forest at night, Arashiyama Station, Arashiyama, Kyoto, Japan.jpg|left|thumb|The "Kimono Forest" lit at night]] ဘူတာကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရရှိယာမနှင့် ရှိဂျောအိုးမိယကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အတဂိုဆန်ရထားလိုင်းကိုပါ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて">{{Cite web|url=http://www.geocities.jp/sawa_history/|title=幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて|website=www.geocities.jp|access-date=2019-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227141342/http://www.geocities.jp/sawa_history/|archive-date=2018-12-27|url-status=dead}}</ref> ထိုရထားလိုင်းသည် အရရှိယာမတွင် ခရီးစတင်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ ခိယာတခိ သို့ ခိယောတခိလိုဏ်ခေါင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးသည်များသည် အတဂေါ့တောင်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျဉ်းမြောင်းသည့်ရထားလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ရထားကို ပြောင်းစီးရမည် ဖြစ်ည်။ ခဲအိုဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းစတင်ပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အတဂေါ့ဆန်ရထားလိုင်းကို ရပ်နားခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて" /> ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အရရှိယာမဟန်းနရိဟော့ခိုရိရင်ပြင်ပလာဇာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် စံပြလျှောက်လမ်းတစ်ခုကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်များတွင် လုံးဝပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[File:Kyoto-Arashiyama-Station-Keifuku.jpg|thumb|Arashiyama station (Keifuku), with train, Kimono forest around, and Arashiyama mountain on the background]] ==ဘူတာပုံစံ== ဤဘူတာတွင် စင်္ကြံသုံးခုပါဝင်သည်။ လက်တွန်းလှည်းများဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး လက်မှတ်စစ်ဆေးသည့်ဂိတ်လည်း ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအားလုံးသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ ထွက်ခွာလာသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။<ref name="planner" /> အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်အမှတ် ၁ နှင့် ၂ ကို အသုံးပြုသည်။ {| class="wikitable" |+ !လိုင်းအမှတ် !ရထားလိုင်း !ဆိုက်ရောက်ရာနေရာ |- |1 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |2 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |3 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji Special services to [[Kitano-Hakubaichō Station|Kitano-Hakubaicho]] |} ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာယရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A11)|next=''ခရီးဆုံး''}} {{S-end}} ==ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ== * Tenryū-ji Temple * Nonomiya Shrine * Arashiyama Bamboo Grove * Kogenji Temple * Kyoto Arashiyama Orgel Museum * Hogonin Temple * [[အိဝတယာမမျောက်ပန်းခြံ]] * Okochi Sanzo Villa * Saga-Torimoto * [[ဟိုဇုမြစ်]] * [[တိုဂဲဆွတ်ခယောတံတား]] * [[ဟန်းခယူး]] [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမဘူတာ]] * [[West Japan Railway Company|JR West]] [[Saga-Arashiyama Station]] * [[Sagano Scenic Railway]] [[Torokko Saga Station]] ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arashiyama Station (Randen)}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php | script-title=ja:嵐山 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/way/279279195 | title = Way: Arashiyama (279279195) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=%E5%B5%90%E5%B1%B1(%E4%BA%AC%E7%A6%8F%E9%9B%BB%E6%B0%97%E9%89%84%E9%81%93)&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] 547eccfxieltu9xs528cfnwemau02wt 1029557 1029556 2026-05-04T12:24:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029557 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရရှိယာမဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|嵐山駅|あらしやま}} | native_name_lang = ja | image = Arashiyama Station.JPG | alt = Station entrance and surrounding shops 2011 | caption = Station entrance and surrounding shops 2011 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.015214|N|135.677694|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 7.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 4 | tracks = 3 | train_operators = | connections = [[Hankyu Arashiyama Line]]<br />(HK-98: {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) JR West Sagano Sanin Main Line (Saga Arashiyama E07) Sagano Scenic Railway (Torokko Saga) | structure = At-grade | parking = | bicycle = | code = A13 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 1.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = | mapframe = }} '''အရရှိယာမဘူတာ''' (嵐山駅, Arashiyama-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် [[ရှိဂျော - အိုးမိယဘူတာ|ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် သေးငယ်သည့်ဆိုင်ဆန်းနေရာငယ်များပါဝင်သည့်နေရာ၊ အပြင်ဘက်တွင် စားသောက်နိုင်သည့်နေရာများနှင့် လျှောက်လမ်းများ၊ မေပယ်ပင်များနှင့် ချယ်ရီပန်းပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည် ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုမျှသာမက အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ယဆုမိချိမိုရိတာက ဖန်တီးထားသည့် LED မီးများအတွင်းတွင် ထည့်သွင်းပါရှိသည့် အပြင်တွင် ကီမိုနိုများဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည့် မီးတိုင်ပေါင်း ၆၀၀ ပါရှိသည့် "ကီမိုနိုသစ်တော" လည်း ဤဘူတာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=京福電鉄 「嵐山駅」│京都に住もう|url=https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html|access-date=2019-02-05|website=www.elitz.co.jp|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716023657/https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html}}</ref><ref name="discover-kyoto" /> ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Kimono Forest at night, Arashiyama Station, Arashiyama, Kyoto, Japan.jpg|left|thumb|The "Kimono Forest" lit at night]] ဘူတာကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရရှိယာမနှင့် ရှိဂျောအိုးမိယကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အတဂိုဆန်ရထားလိုင်းကိုပါ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて">{{Cite web|url=http://www.geocities.jp/sawa_history/|title=幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて|website=www.geocities.jp|access-date=2019-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227141342/http://www.geocities.jp/sawa_history/|archive-date=2018-12-27|url-status=dead}}</ref> ထိုရထားလိုင်းသည် အရရှိယာမတွင် ခရီးစတင်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ ခိယာတခိ သို့ ခိယောတခိလိုဏ်ခေါင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးသည်များသည် အတဂေါ့တောင်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျဉ်းမြောင်းသည့်ရထားလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ရထားကို ပြောင်းစီးရမည် ဖြစ်ည်။ ခဲအိုဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းစတင်ပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အတဂေါ့ဆန်ရထားလိုင်းကို ရပ်နားခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて" /> ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အရရှိယာမဟန်းနရိဟော့ခိုရိရင်ပြင်ပလာဇာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် စံပြလျှောက်လမ်းတစ်ခုကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်များတွင် လုံးဝပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[File:Kyoto-Arashiyama-Station-Keifuku.jpg|thumb|Arashiyama station (Keifuku), with train, Kimono forest around, and Arashiyama mountain on the background]] ==ဘူတာပုံစံ== ဤဘူတာတွင် စင်္ကြံသုံးခုပါဝင်သည်။ လက်တွန်းလှည်းများဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး လက်မှတ်စစ်ဆေးသည့်ဂိတ်လည်း ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအားလုံးသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ ထွက်ခွာလာသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။<ref name="planner" /> အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်အမှတ် ၁ နှင့် ၂ ကို အသုံးပြုသည်။ {| class="wikitable" |+ !လိုင်းအမှတ် !ရထားလိုင်း !ဆိုက်ရောက်ရာနေရာ |- |1 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |2 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |3 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji Special services to [[Kitano-Hakubaichō Station|Kitano-Hakubaicho]] |} ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာယရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A11)|next=''ခရီးဆုံး''}} {{S-end}} ==ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ== * Tenryū-ji Temple * Nonomiya Shrine * Arashiyama Bamboo Grove * Kogenji Temple * Kyoto Arashiyama Orgel Museum * Hogonin Temple * [[အိဝတယာမမျောက်ပန်းခြံ]] * Okochi Sanzo Villa * Saga-Torimoto * [[ဟိုဇုမြစ်]] * [[တိုဂဲဆွတ်ခယောတံတား]] * [[ဟန်းခယူး]] [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမဘူတာ]] * [[West Japan Railway Company|JR West]] [[Saga-Arashiyama Station]] * [[Sagano Scenic Railway]] [[Torokko Saga Station]] ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arashiyama Station (Randen)}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php | script-title=ja:嵐山 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/way/279279195 | title = Way: Arashiyama (279279195) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=%E5%B5%90%E5%B1%B1(%E4%BA%AC%E7%A6%8F%E9%9B%BB%E6%B0%97%E9%89%84%E9%81%93)&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] qf7w20sp3xcl5cn0xp5dg6p0wb3nahl 1029558 1029557 2026-05-04T12:24:42Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029558 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရရှိယာမဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|嵐山駅|あらしやま}} | native_name_lang = ja | image = Arashiyama Station.JPG | alt = Station entrance and surrounding shops 2011 | caption = Station entrance and surrounding shops 2011 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.015214|N|135.677694|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 7.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 4 | tracks = 3 | train_operators = | connections = [[Hankyu Arashiyama Line]]<br />(HK-98: {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) JR West Sagano Sanin Main Line (Saga Arashiyama E07) Sagano Scenic Railway (Torokko Saga) | structure = At-grade | parking = | bicycle = | code = A13 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 1.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = | mapframe = }} '''အရရှိယာမဘူတာ''' (嵐山駅, Arashiyama-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် [[ရှိဂျော - အိုးမိယဘူတာ|ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် သေးငယ်သည့်ဆိုင်ဆန်းနေရာငယ်များပါဝင်သည့်နေရာ၊ အပြင်ဘက်တွင် စားသောက်နိုင်သည့်နေရာများနှင့် လျှောက်လမ်းများ၊ မေပယ်ပင်များနှင့် ချယ်ရီပန်းပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည် ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုမျှသာမက အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ယဆုမိချိမိုရိတာက ဖန်တီးထားသည့် LED မီးများအတွင်းတွင် ထည့်သွင်းပါရှိသည့် အပြင်တွင် ကီမိုနိုများဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည့် မီးတိုင်ပေါင်း ၆၀၀ ပါရှိသည့် "ကီမိုနိုသစ်တော" လည်း ဤဘူတာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=京福電鉄 「嵐山駅」│京都に住もう|url=https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html|access-date=2019-02-05|website=www.elitz.co.jp|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716023657/https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html}}</ref><ref name="discover-kyoto" /> ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Kimono Forest at night, Arashiyama Station, Arashiyama, Kyoto, Japan.jpg|left|thumb|The "Kimono Forest" lit at night]] ဘူတာကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရရှိယာမနှင့် ရှိဂျောအိုးမိယကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အတဂိုဆန်ရထားလိုင်းကိုပါ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて">{{Cite web|url=http://www.geocities.jp/sawa_history/|title=幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて|website=www.geocities.jp|access-date=2019-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227141342/http://www.geocities.jp/sawa_history/|archive-date=2018-12-27|url-status=dead}}</ref> ထိုရထားလိုင်းသည် အရရှိယာမတွင် ခရီးစတင်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ ခိယာတခိ သို့ ခိယောတခိလိုဏ်ခေါင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးသည်များသည် အတဂေါ့တောင်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျဉ်းမြောင်းသည့်ရထားလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ရထားကို ပြောင်းစီးရမည် ဖြစ်ည်။ ခဲအိုဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းစတင်ပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အတဂေါ့ဆန်ရထားလိုင်းကို ရပ်နားခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて" /> ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အရရှိယာမဟန်းနရိဟော့ခိုရိရင်ပြင်ပလာဇာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် စံပြလျှောက်လမ်းတစ်ခုကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်များတွင် လုံးဝပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[File:Kyoto-Arashiyama-Station-Keifuku.jpg|thumb|Arashiyama station (Keifuku), with train, Kimono forest around, and Arashiyama mountain on the background]] ==ဘူတာပုံစံ== ဤဘူတာတွင် စင်္ကြံသုံးခုပါဝင်သည်။ လက်တွန်းလှည်းများဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး လက်မှတ်စစ်ဆေးသည့်ဂိတ်လည်း ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအားလုံးသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ ထွက်ခွာလာသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။<ref name="planner" /> အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်အမှတ် ၁ နှင့် ၂ ကို အသုံးပြုသည်။ {| class="wikitable" |+ !လိုင်းအမှတ် !ရထားလိုင်း !ဆိုက်ရောက်ရာနေရာ |- |1 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |2 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |3 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji Special services to [[Kitano-Hakubaichō Station|Kitano-Hakubaicho]] |} ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာယရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A11)|next=''ခရီးဆုံး''}} {{S-end}} ==ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ== * Tenryū-ji Temple * Nonomiya Shrine * Arashiyama Bamboo Grove * Kogenji Temple * Kyoto Arashiyama Orgel Museum * Hogonin Temple * [[အိဝတယာမမျောက်ပန်းခြံ]] * Okochi Sanzo Villa * Saga-Torimoto * [[ဟိုဇုမြစ်]] * [[တိုဂဲဆွတ်ခယောတံတား]] * [[ဟန်းခယူး]] [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမဘူတာ]] * [[West Japan Railway Company|JR West]] [[Saga-Arashiyama Station]] * [[Sagano Scenic Railway]] [[Torokko Saga Station]] ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arashiyama Station (Randen)}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php | script-title=ja:嵐山 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/way/279279195 | title = Way: Arashiyama (279279195) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=%E5%B5%90%E5%B1%B1(%E4%BA%AC%E7%A6%8F%E9%9B%BB%E6%B0%97%E9%89%84%E9%81%93)&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] 65gxiwzrjbeb2sbzyiw9ujjwdaik4zt 1029559 1029558 2026-05-04T12:26:06Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ */ 1029559 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရရှိယာမဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|嵐山駅|あらしやま}} | native_name_lang = ja | image = Arashiyama Station.JPG | alt = Station entrance and surrounding shops 2011 | caption = Station entrance and surrounding shops 2011 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.015214|N|135.677694|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 7.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 4 | tracks = 3 | train_operators = | connections = [[Hankyu Arashiyama Line]]<br />(HK-98: {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) JR West Sagano Sanin Main Line (Saga Arashiyama E07) Sagano Scenic Railway (Torokko Saga) | structure = At-grade | parking = | bicycle = | code = A13 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 1.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = | mapframe = }} '''အရရှိယာမဘူတာ''' (嵐山駅, Arashiyama-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် [[ရှိဂျော - အိုးမိယဘူတာ|ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာ]]တွင် ခရီးစတင်ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ ခရီးဆုံးဘူတာ ဖြစ်သည်။ ဘူတာတွင် သေးငယ်သည့်ဆိုင်ဆန်းနေရာငယ်များပါဝင်သည့်နေရာ၊ အပြင်ဘက်တွင် စားသောက်နိုင်သည့်နေရာများနှင့် လျှောက်လမ်းများ၊ မေပယ်ပင်များနှင့် ချယ်ရီပန်းပင်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည် ဥယျာဉ်တစ်ခုရှိသည်။ ထိုမျှသာမက အတွင်းပိုင်းပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဒီဇိုင်နာဖြစ်သူ ယဆုမိချိမိုရိတာက ဖန်တီးထားသည့် LED မီးများအတွင်းတွင် ထည့်သွင်းပါရှိသည့် အပြင်တွင် ကီမိုနိုများဖြင့် ရစ်ပတ်ထားသည့် မီးတိုင်ပေါင်း ၆၀၀ ပါရှိသည့် "ကီမိုနိုသစ်တော" လည်း ဤဘူတာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|title=京福電鉄 「嵐山駅」│京都に住もう|url=https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html|access-date=2019-02-05|website=www.elitz.co.jp|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716023657/https://www.elitz.co.jp/kyoto/taste/taste_detail_03_01.html}}</ref><ref name="discover-kyoto" /> ==သမိုင်းကြောင်း== [[File:Kimono Forest at night, Arashiyama Station, Arashiyama, Kyoto, Japan.jpg|left|thumb|The "Kimono Forest" lit at night]] ဘူတာကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် အရရှိယာမနှင့် ရှိဂျောအိုးမိယကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အရရှိယာမရထားလိုင်း၏ ခရီးဆုံးဘူတာအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အတဂိုဆန်ရထားလိုင်းကိုပါ ဝန်ဆောင်မှုပေးနိုင်ရန်အတွက် ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ဘူတာကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて">{{Cite web|url=http://www.geocities.jp/sawa_history/|title=幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて|website=www.geocities.jp|access-date=2019-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181227141342/http://www.geocities.jp/sawa_history/|archive-date=2018-12-27|url-status=dead}}</ref> ထိုရထားလိုင်းသည် အရရှိယာမတွင် ခရီးစတင်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ ခိယာတခိ သို့ ခိယောတခိလိုဏ်ခေါင်းမှတဆင့် ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခရီးသည်များသည် အတဂေါ့တောင်သို့ ရောက်ရှိရန်အတွက် ကျဉ်းမြောင်းသည့်ရထားလမ်းကို အသုံးပြုသည့် ရထားကို ပြောင်းစီးရမည် ဖြစ်ည်။ ခဲအိုဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းစတင်ပြီးနောက် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အတဂေါ့ဆန်ရထားလိုင်းကို ရပ်နားခဲ့သည်။<ref name="幻の鉄道「愛宕山鉄道」を訪ねて" /> ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် အရရှိယာမဟန်းနရိဟော့ခိုရိရင်ပြင်ပလာဇာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် စံပြလျှောက်လမ်းတစ်ခုကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘူတာကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ်များတွင် လုံးဝပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[File:Kyoto-Arashiyama-Station-Keifuku.jpg|thumb|Arashiyama station (Keifuku), with train, Kimono forest around, and Arashiyama mountain on the background]] ==ဘူတာပုံစံ== ဤဘူတာတွင် စင်္ကြံသုံးခုပါဝင်သည်။ လက်တွန်းလှည်းများဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး လက်မှတ်စစ်ဆေးသည့်ဂိတ်လည်း ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအားလုံးသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ ထွက်ခွာလာသည့် ရထားဝန်ဆောင်မှုများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသည်။<ref name="planner" /> အဓိကအားဖြင့် ဂိတ်အမှတ် ၁ နှင့် ၂ ကို အသုံးပြုသည်။ {| class="wikitable" |+ !လိုင်းအမှတ် !ရထားလိုင်း !ဆိုက်ရောက်ရာနေရာ |- |1 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |2 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji |- |3 |Arashiyama Line |Shijo-Omiya via Katabiranotsuji Special services to [[Kitano-Hakubaichō Station|Kitano-Hakubaicho]] |} ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာယရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A11)|next=''ခရီးဆုံး''}} {{S-end}} ==ပတ်ဝန်းကျင်နေရာများ== * Tenryū-ji Temple * Nonomiya Shrine * Arashiyama Bamboo Grove * Kogenji Temple * Kyoto Arashiyama Orgel Museum * Hogonin Temple * [[အိဝတယာမမျောက်ပန်းခြံ]] * Okochi Sanzo Villa * Saga-Torimoto * [[ဟိုဇုမြစ်]] * [[တိုဂဲဆွတ်ခယောတံတား]] * [[ဟန်းခယူး]] [[အရရှိယာမဘူတာ (ဟန်းခယူး)|အရရှိယာမဘူတာ]] * [[West Japan Railway Company|JR West]] [[ဆဂအရရှိယာမဘူတာ]] * [[ခဂနိုခရီးသွားရထားလိုင်း]] [[တိုရော့ခိုဆဂဘူတာ]] ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arashiyama Station (Randen)}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arashiyama.php | script-title=ja:嵐山 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/way/279279195 | title = Way: Arashiyama (279279195) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=%E5%B5%90%E5%B1%B1(%E4%BA%AC%E7%A6%8F%E9%9B%BB%E6%B0%97%E9%89%84%E9%81%93)&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] qkk35f96gztfjhzznk5u6pmma4r4r1n 0 134564 1029691 876832 2026-05-05T11:12:14Z Chenzeyan29 141880 1029691 wikitext text/x-wiki '''စီချွမ်''' ({{lang-zh|四川}}၊ ပင်ယင်: ''Sìchuān'') သို့မဟုတ် '''စစ်ချွမ်း''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ [[ချန်ဒူမြို့|ချန်ဒူးမြို့]] ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name =စီချွမ်ပြည်နယ် | native_name = {{lang|zh|四川省}} | settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = 九寨溝-五花海.jpg | image2 = Leshan Buddha Statue View.JPG | image3 = 黃龍爭艷池(Huanglong Park).jpg | image4 = Mount Emei - Sunrise above the clouds.jpg | image5 = Chengdu Chengdu Panda Reserve Base Große Pandas 24.jpg}} | image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[ကျိုကျိုက်ကူး]]ရှိ ပန်းငါးကန်၊ [[ဟွမ်လုံ]] ရှုခင်းသာနယ်မြေ၊ ပန်ဒါကြီးများ၊ အယ်မေးတောင်နှင့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] | image_map = Sichuan in China (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း စစ်ချွမ်းပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ချန်ဒူးမြို့]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ဝန်ရှောင်ဟွီ (Wang Xiaohui) | leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး | leader_name1 = ရှီကျွင်း (Shi Jun) | area_total_km2 = 485000 | population_total = 83674866 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_rank = ၄ | website = {{URL|http://www.sc.gov.cn}} }} စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ပန်ဒါကြီး]]များ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ကန်းစုပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှန်ရှီးပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ချုံကင်းမြို့]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကွေကျိုးပြည်နယ်]]နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မုန်းဟိုင်းပြည်နယ်|ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ချင်းမင်းဆက်]] လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:စစ်ချွမ်း]] === တန်မင်းဆက် === [[ဖိုင်:樂山大佛_Leshan_Giant_Buddha_-_panoramio.jpg|right|thumb| [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|လုအိုရှန်ဘုရားကြီး]]ကို [[ထန်မင်းဆက်|တန်မင်းဆက်]] (၆၁၈-၉၀၇) အတွင်း တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ]] {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto; width:90%; font-size:smaller; text-align:center" ! colspan="9" |စီချွမ်ဒေသ |- | colspan="9" style="font-size:larger" |<div class="center" style="position: relative"></div> |- ! rowspan="2" scope="col" |ဒေသဆိုင်ရာ ကုဒ်နံပါတ် ! rowspan="2" scope="col" |ဒေသ ! rowspan="2" scope="col" |ဧရိယာ km² ! rowspan="2" scope="col" |လူဦးရေ 2010 ! rowspan="2" scope="col" |တံဆိပ် ! colspan="4" scope="col" |ဒေသများ |- ! scope="col" style="width:45px;" |ခရိုင် ! scope="col" style="width:45px;" |မြို့နယ် ! scope="col" style="width:45px;" |Aut. counties ! scope="col" style="width:45px;" |CL cities |- style="font-weight: bold" !510000 !စီချွမ်ပြည်နယ် |485,000.00 |80,418,200 |[[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ |54 |107 |4 |18 |- style="background:#98fb98;" !510100 ![[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ |12,163.16 |14,047,625 |ဝူဟုံ ခရိုင် |11 |4 | style="background:gray;" | |5 |- !510300 !ဇီကုင်မြို့ |4,373.13 |2,678,898 |ဇိလျူကျင် ခရိုင် |4 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510400 !ဖန်ကျိဟွာမြို့ |7,423.42 |1,214,121 |သုင်း ခရိုင် |3 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510500 !လူကျုင်မြို့ |12,233.58 |4,218,426 |ကျန်းယန် ခရိုင် |3 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510600 !ဒေအ်ယန်မြို့ |5,951.55 |3,615,759 |ကျန်းယန်ခရိုင် |2 |1 | style="background:gray;" | |3 |- !510700 !မြန်ယန်မြို့ |20,267.46 |4,613,862 |ဖှူချန် ခရိုင် |3 |4 |1 |1 |- !510800 !ကွမ်ယွင့်မြို့ |16,313.70 |2,484,125 |လီကျိုဝ် ခရိုင် |3 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510900 !စွေ့နင် မြို့ |5,323.85 |3,252,551 |ချွမ်ရှန် ခရိုင် |2 |2 | style="background:gray;" | |1 |- !511000 !နေ့ကျန်မြို့ |5,385.33 |3,702,847 |ရှီကျုင် ခရိုင် |2 |2 | style="background:gray;" | |1 |- !511100 !လေအ်ရှန်မြို့ |12,827.49 |3,235,756 |ရှီကျုင် ခရိုင် |4 |4 |2 |1 |- !511300 !နန်ချုင်မြို့ |12,479.96 |6,278,622 |ရွှင့်ချင် ခရိုင် |3 |5 | style="background:gray;" | |1 |- !511400 !မေ့ရှန်မြို့ |7,173.82 |2,950,548 |ဒုင်ဖော် ခရိုင် |2 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511500 !ယီပင်မြို့ |13,293.89 |4,472,001 |စွေ့ဖင် ခရိုင် |3 |7 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511600 !ကွမ်အန်မြို့ |6,301.41 |3,205,476 |ကွမ်အန် ခရိုင် |2 |3 | style="background:gray;" | |1 |- !511700 !သာကျုင်မြို့ |16,591.00 |5,468,092 |ထုင်ချွမ် ခရိုင် |2 |4 | style="background:gray;" | |1 |- !511800 !ယာအန်မြို့ |15,213.28 |1,507,264 |ယုချဲန် ခရိုင် |2 |6 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511900 !ပါးကျုင်မြို့ |12,301.26 |3,283,771 |ပါးကျုင် ခရိုင် |2 |3 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !512000 !ဇီုယန်မြို့ |7,962.56 |3,665,064 |ယန်ကျန် ခရိုင် |1 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !513200 !ငါဝတိဘတ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |82,383.32 |898,713 |Barkam city | style="background:gray;" | |12 | style="background:gray;" | |1 |- !513300 !ဂါဇိအ် တိဘတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |147,681.37 |1,091,872 |Kangding city | style="background:gray;" | |17 | style="background:gray;" | |1 |- !513400 !လျန်ရှန် ယီ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |60,422.67 |4,532,809 |Xichang city | style="background:gray;" | |15 |1 |1 |- | colspan="12" |{{Legend|#98FB98|[[Sub-provincial divisions in the People's Republic of China|Sub-provincial cities]]}} |} {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" style="text-font:90%; width:auto; text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto;" ! colspan="5" | တရုတ်အုပ်ချုပ်ရေးကွဲပြားမှုနှင့် romanizations ၏မျိုးကွဲ |- ! အင်္ဂလိပ် ! တရုတ် ! Pinyin ! စီခြှမျး Romanzation |- | '''စီချွမ်ပြည်နယ်''' | {{Template:Lang|zh|四川省}} | '''SìchuānShěng''' | '''si4 cuan1 sen3''' |- | [[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ | {{Template:Lang|zh|成都市}} | ChéngdūShì | cen2 du1 si4 |- | ဇီကုင်မြို့ | {{Template:Lang|zh|自贡市}} | ZìgòngShì | |- | ဖန်ကျိဟွာ မြို့ | {{Template:Lang|zh|攀枝花市}} | PānzhīhuāShì | |- | လူကျုင် မြို့ | {{Template:Lang|zh|泸州市}} | LúzhōuShì | nu2 zou1 si4 |- | ဒေး မြို့ | {{Template:Lang|zh|德阳市}} | DéyángShì | |- | Mianyang city | {{Template:Lang|zh|绵阳市}} | MiányángShì | |- | Guangyuan မြို့ | {{Template:Lang|zh|广元市}} | GuǎngyuánShì | |- | Suining city | {{Template:Lang|zh|遂宁市}} | SùiníngShì | xu4 nin2 si4 |- | Neijiang မြို့ | {{Template:Lang|zh|内江市}} | NèijiāngShì | nui4 jiang1 si4 |- | လီရှန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|乐山市}} | LèshānShì | |- | နန်ချောင်း မြို့ | {{Template:Lang|zh|南充市}} | NánchōngShì | si2 cong1 lan2 |- | မိုင်ရှန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|眉山市}} | MéishānShì | mi2 san1 si4 |- | Yibin မြို့ | {{Template:Lang|zh|宜宾市}} | YíbīnShì | ni2 bin1 si4 |- | Guang'an မြို့ | {{Template:Lang|zh|广安市}} | Guǎng'ānShì | |- | Dazhou မြို့ | {{Template:Lang|zh|达州市}} | DázhōuShì | |- | Ya'an မြို့ | {{Template:Lang|zh|雅安市}} | Yì'ānShì | |- | Bazhong မြို့ | {{Template:Lang|zh|巴中市}} | BāzhōngShì | |- | ဇီယန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|资阳市}} | ZīyángShì | |- | Ngawa တိဘက်နှင့် Qiang ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|阿坝藏族羌族自治州}} | အာဘZangzúQiāngzúZìzhìzhōu | |- | Garzêတိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|甘孜藏族自治州}} | GānzīZangzúZìzhìzhōu | |- | Liangshan ရီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|凉山彝族自治州}} | LiángshānYízúZìzhìzhōu | |} === ဘာသာတရား === {{Pie chart|caption=Religion in Sichuan<ref name="Wang2015">China General Social Survey (CGSS) 2009, Chinese Spiritual Life Survey (CSLS) 2007. Report by: [https://baylor-ir.tdl.org/baylor-ir/bitstream/handle/2104/9326/WANG-THESIS-2015.pdf?sequence=1 Xiuhua Wang (2015, p. 15)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925123928/https://baylor-ir.tdl.org/baylor-ir/bitstream/handle/2104/9326/WANG-THESIS-2015.pdf?sequence=1 |date=25 September 2015 }}</ref>{{refn|group=note|Some of the data collected by the Chinese General Social Survey (CGSS) of 2009 and by the Chinese Spiritual Life Survey (CSLS) of 2007 have been reported and assembled by Xiuhua Wang (2015)<ref name="Wang2015"/> in order to confront the proportion of people identifying with two similar social structures: ① Christian churches, and ② the traditional Chinese religion of the lineage (i. e. people believing and worshipping ancestral deities often organised into [[Chinese lineage associations|lineage "churches"]] and [[ancestral shrine]]s). Data for other religions with a significant presence in China (deity cults, Buddhism, Taoism, folk religious sects, Islam, et. al.) were not reported by Wang and come from different sources.}}|label4=[[Yiguandao]]<ref name=YiguandaoSichuan>''Tokyo Sentaku'' [in Japanese]. 1 June 1999. "Cult Groups Seen Shaking Party Leadership" (FBIS-CHI-1999-0614 1 June 1999/WNC). Cited in: ecoi.net, ''[https://www.ecoi.net/local_link/171890/288221_de.html The Tian Dao (Yi Guan Dao, Yiguandao, Yi Guandao) sect and treatment of believers by the authorities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009213708/https://www.ecoi.net/local_link/171890/288221_de.html |date=9 October 2016 }}''. [CHN32887.E] [ID 171890].</ref>|value6=0.1|label6=[[Islam]]{{refn|group=note|As of 2010 there are 11,200 Muslims in Sichuan.<ref name="2010-Islam">Min Junqing. ''The Present Situation and Characteristics of Contemporary Islam in China''. JISMOR, 8. [https://doors.doshisha.ac.jp/duar/repository/ir/18185/r002000080004.pdf 2010 Islam by province, page 29] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170427140204/https://doors.doshisha.ac.jp/duar/repository/ir/18185/r002000080004.pdf |date=27 April 2017 }}. Data from: Yang Zongde, ''Study on Current Muslim Population in China'', Jinan Muslim, 2, 2010.</ref>}}|color5=DodgerBlue|value5=0.68|label5=[[Christianity]]|color4=Chartreuse|value4=2.4|color3=DarkSlateBlue|label1=[[Chinese folk religion|Chinese religion]] (also including [[Confucianism|Confucians]], [[Taoism|Taoists]] and [[Chinese salvationist religions|sects]] other than Yiguandao), or [[irreligion|not religious]] people|value3=10.6|label3=[[Chinese ancestral religion]]|color2=အဝါ|value2=15|label2=[[Buddhism]]{{refn|group=note|Based on a 2006 survey of the distribution of Buddhist institutions in China,<ref>{{cite web |last1=Ji |first1=Zhe |url=http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 |trans-title=Three Decades of Revival: Basic Data on Contemporary Chinese Buddhism |script-title=zh:复兴三十年：当代中国佛教的基本数据 |website=fjzd.org [China Buddhism System Research Center] |language=zh-hans |date=2011 |access-date=18 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427135345/http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 |archive-date=27 April 2017 |url-status=dead |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=25 May 2020 |archivedate=27 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427135345/http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 }}</ref> assuming that the percentage of institutions per capita is consistent with the percentage of Buddhists (which has been proved so by data on other regions), the Buddhist religion would account for between 10% and 20% (≈15%) of the population of Sichuan.}}|color1=#C00000|value1=71.31|color6=အစိမ်း}}<gallery mode="packed" caption="Religious sites in Sichuan"> ဖိုင်:Huanglong Sichuan China Multicolored-ponds-04.jpg|[[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong]]ရှိနဂါး [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|ဝါဝါ]] ဘုရားကျောင်း (တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ) [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|၏အမြင်]] ဖိုင်:Litang8.jpg|တိဘက်အစဉ်အလာ၏ လိထန်ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်။ ဖိုင်:Main altar before Shangqing Temple on Qingchengshan, in Chengdu, Sichuan.jpg|[[Chengdu]], ချင်ချန်ရှန်ရှိ ရှန်ကျင်ဘုရားကျောင်း (Taoist) ၏ပြခန်းတစ်ခု။ ဖိုင်:China - Mount Emei - EmeiShan - Sichuan 11.jpg|[[Mount Emei|Emei တောင်တန်း]] ၏ဘုရားကျောင်း (တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ) ။ </gallery>ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု စုံလင်ပြီး ရိုးရာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ === ဘာသာစကားများ === [[ဖိုင်:Sichuanese_in_China.png|right|thumb| ယနေ့စီချွမ်ဘာသာစကား၏အတိုင်းအတာ ]] စီချွမ်ပြည်နယ်ရှိ ဘာသာစကားများသည်အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကား]]သုံးမျိုး၏မိသားစုဝင်များဖြစ်သည်။ စီချွမ်အတွက်ပြောပြီတရုတ်အရှိဆုံးအသုံးများအမျိုးမျိုးဖြစ်ပါတယ် Sichuanese အဘိဓာန် Mandarin- အဆိုပါတည်းဟူသော Lingua Franca စီချွမ်အတွက် [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] နှင့်အစိတ်အပိုင်းများ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဒေသကြီး ။ စီချွမ်လူမျိုးကိုအများအားဖြင့် တရုတ် ဘာသာစကားပြောအဖြစ်သတ်မှတ်သော်လည်း၎င်းသည် စံတရုတ်ဘာသာ မှအသံထွက်၊ ဝေါဟာရနှင့်သဒ္ဒါတို့တွင်များစွာကွဲပြားသည်။ Minjiang စကား သည်အခြား Mandarin ဘာသာစကားပြောသူများ၏နားလည်ရန်ခက်ခဲသည်။ စီချွမ်သည်၎င်း၏စပ်သောအစားအစာနှင့်ပိုစိုစွတ်သောရာသီဥတုကြောင့် စီချွမ်ငရုတ်သီး ကိုအသုံးပြုခြင်းကြောင့်လူသိများသည်။ စီချွမ်လူမျိုးတို့သည် [[တရုတ်ဟင်းလျာ|တရုတ်အစားအစာ]] များ၏ကြီးကျယ်ခမ်းနားသောအစဉ်အလာလေးပါးတွင်တစ်ခုအပါအဝင်လူသိများသည့်သူတို့၏အစားအစာကိုဂုဏ်ယူကြသည်။ ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားသောအတိုင်းအစားအစာတစ်ခုမှာပန်းကန်တစ်ခု၊ ပုံစံတစ်ရာ၊ ရာပေါင်းများစွာသောအရသာများနှင့်အရသာရာပေါင်းများစွာပါဝင်သည်။ စီချွမ်အစားအစာ၏အထင်ရှားဆုံးစရိုက်များကိုစပ်လေး၊ ပူ၊ လတ်ဆတ်ပြီးမွှေးသောစကားလုံးလေးလုံးဖြင့်ဖော်ပြထားသည်။ စီချွမ်အစားအစာသည်တရုတ်ပြည်တစ်ပြည်လုံးတွင်ရေပန်းစားသည်။ လူသိများသောစီချွမ်စားဖိုမှူးနှစ် ဦး မှာ Chen Kenmin နှင့်ဂျပန်သားရုပ်သံစီးရီး " Iron Chef " တွင်စားဖိုမှူးဖြစ်သူ Chen Kenichi ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်နာမည်ကျော်စီချွမ်အစားအစာသည် Hotpot ဖြစ်သည်။ ဟော့ပေါ့သည်အရှေ့အာရှအစားအစာများနှင့်ပါဝင်ပစ္စည်းများပါ ၀ င်သည့်တရုတ်ဟင်းချိုဖြစ်သည်။ ဟော့တ်ကိုမီးမွှေးနေစဉ်စားစရာများကိုအိုးထဲသို့ထည့်ပြီးစားပွဲတွင်ချက်ပြုတ်ကြသည်။ ပုံမှန်ဟော့ပေါ့ဟင်းလျာများသည်ပါးလွှာသောအသား၊ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ မှိုများ၊ wontons များ၊ ကြက်ဥဖက်ထုပ်များ၊ tofu နှင့်ပင်လယ်စာများပါဝင်သည်။ အဆိုပါချက်ပြုတ်ထားသောအစားအစာများကိုများသောအားဖြင့်ငံပြာရည်ဖြင့်စားသည်။ <gallery widths="140" heights="140" perrow="4" mode="packed"> ဖိုင်:Kung-pao-shanghai.jpg|[[Kung Pao chicken|စီပေါင်]] အစားအစာ၏အကျော်ကြားဆုံးသောဟင်းချက်ချက်တစ်ခုဖြစ်သော [[Kung Pao chicken|ကုန်းဘောင်ကြီးကျော်]] ဖိုင်:Mabodoufu with rice.jpg|[[Mapo doufu]] ဖိုင်:Stinky tofu with goose blood.JPG|Mala စတိုင် [[Hot pot|Hot Pot]] ဖိုင်:Dan-dan noodles, Shanghai.jpg|[[Dandan noodles|Dandan ခေါက်ဆွဲ]] ဖိုင်:Mixed sauce noodles.JPG|ရောနှောထားသောငံပြာရည်ခေါက်ဆွဲ ( {{lang|zh-hans|杂酱面}} ) </gallery> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <gallery mode="packed" heights="150"> ဖိုင်:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|[[Jiuzhaigou]] ဖိုင်:Yading - panoramio (1).jpg|[[Yading]] ဖိုင်:1 huanglong pools aerial 2011.jpg| [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ]] ဖိုင်:QinChengHouShan WuLongGou.jpg|[[Mount Qincheng|Qincheng တောင်ရှိ]] ရေတံခွန်များ </gallery> စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင်]] - * Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] စည်ပင်သာယာ ) * Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|Leshan Giant Buddha]] ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ * Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် * စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] ho69n633g5yj1oxfwube0krr44mfvc8 1029693 1029691 2026-05-05T11:13:35Z Chenzeyan29 141880 /* ခရီးသွား */ 1029693 wikitext text/x-wiki '''စီချွမ်''' ({{lang-zh|四川}}၊ ပင်ယင်: ''Sìchuān'') သို့မဟုတ် '''စစ်ချွမ်း''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ [[ချန်ဒူမြို့|ချန်ဒူးမြို့]] ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name =စီချွမ်ပြည်နယ် | native_name = {{lang|zh|四川省}} | settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = 九寨溝-五花海.jpg | image2 = Leshan Buddha Statue View.JPG | image3 = 黃龍爭艷池(Huanglong Park).jpg | image4 = Mount Emei - Sunrise above the clouds.jpg | image5 = Chengdu Chengdu Panda Reserve Base Große Pandas 24.jpg}} | image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[ကျိုကျိုက်ကူး]]ရှိ ပန်းငါးကန်၊ [[ဟွမ်လုံ]] ရှုခင်းသာနယ်မြေ၊ ပန်ဒါကြီးများ၊ အယ်မေးတောင်နှင့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] | image_map = Sichuan in China (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း စစ်ချွမ်းပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ချန်ဒူးမြို့]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ဝန်ရှောင်ဟွီ (Wang Xiaohui) | leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး | leader_name1 = ရှီကျွင်း (Shi Jun) | area_total_km2 = 485000 | population_total = 83674866 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_rank = ၄ | website = {{URL|http://www.sc.gov.cn}} }} စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ပန်ဒါကြီး]]များ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ကန်းစုပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှန်ရှီးပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ချုံကင်းမြို့]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကွေကျိုးပြည်နယ်]]နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မုန်းဟိုင်းပြည်နယ်|ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ချင်းမင်းဆက်]] လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ == ခရီးသွား == [[ဖိုင်:樂山大佛_Leshan_Giant_Buddha_-_panoramio.jpg|right|thumb| [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|လုအိုရှန်ဘုရားကြီး]]ကို [[ထန်မင်းဆက်|တန်မင်းဆက်]] (၆၁၈-၉၀၇) အတွင်း တွင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ]] {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto; width:90%; font-size:smaller; text-align:center" ! colspan="9" |စီချွမ်ဒေသ |- | colspan="9" style="font-size:larger" |<div class="center" style="position: relative"></div> |- ! rowspan="2" scope="col" |ဒေသဆိုင်ရာ ကုဒ်နံပါတ် ! rowspan="2" scope="col" |ဒေသ ! rowspan="2" scope="col" |ဧရိယာ km² ! rowspan="2" scope="col" |လူဦးရေ 2010 ! rowspan="2" scope="col" |တံဆိပ် ! colspan="4" scope="col" |ဒေသများ |- ! scope="col" style="width:45px;" |ခရိုင် ! scope="col" style="width:45px;" |မြို့နယ် ! scope="col" style="width:45px;" |Aut. counties ! scope="col" style="width:45px;" |CL cities |- style="font-weight: bold" !510000 !စီချွမ်ပြည်နယ် |485,000.00 |80,418,200 |[[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ |54 |107 |4 |18 |- style="background:#98fb98;" !510100 ![[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ |12,163.16 |14,047,625 |ဝူဟုံ ခရိုင် |11 |4 | style="background:gray;" | |5 |- !510300 !ဇီကုင်မြို့ |4,373.13 |2,678,898 |ဇိလျူကျင် ခရိုင် |4 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510400 !ဖန်ကျိဟွာမြို့ |7,423.42 |1,214,121 |သုင်း ခရိုင် |3 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510500 !လူကျုင်မြို့ |12,233.58 |4,218,426 |ကျန်းယန် ခရိုင် |3 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510600 !ဒေအ်ယန်မြို့ |5,951.55 |3,615,759 |ကျန်းယန်ခရိုင် |2 |1 | style="background:gray;" | |3 |- !510700 !မြန်ယန်မြို့ |20,267.46 |4,613,862 |ဖှူချန် ခရိုင် |3 |4 |1 |1 |- !510800 !ကွမ်ယွင့်မြို့ |16,313.70 |2,484,125 |လီကျိုဝ် ခရိုင် |3 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !510900 !စွေ့နင် မြို့ |5,323.85 |3,252,551 |ချွမ်ရှန် ခရိုင် |2 |2 | style="background:gray;" | |1 |- !511000 !နေ့ကျန်မြို့ |5,385.33 |3,702,847 |ရှီကျုင် ခရိုင် |2 |2 | style="background:gray;" | |1 |- !511100 !လေအ်ရှန်မြို့ |12,827.49 |3,235,756 |ရှီကျုင် ခရိုင် |4 |4 |2 |1 |- !511300 !နန်ချုင်မြို့ |12,479.96 |6,278,622 |ရွှင့်ချင် ခရိုင် |3 |5 | style="background:gray;" | |1 |- !511400 !မေ့ရှန်မြို့ |7,173.82 |2,950,548 |ဒုင်ဖော် ခရိုင် |2 |4 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511500 !ယီပင်မြို့ |13,293.89 |4,472,001 |စွေ့ဖင် ခရိုင် |3 |7 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511600 !ကွမ်အန်မြို့ |6,301.41 |3,205,476 |ကွမ်အန် ခရိုင် |2 |3 | style="background:gray;" | |1 |- !511700 !သာကျုင်မြို့ |16,591.00 |5,468,092 |ထုင်ချွမ် ခရိုင် |2 |4 | style="background:gray;" | |1 |- !511800 !ယာအန်မြို့ |15,213.28 |1,507,264 |ယုချဲန် ခရိုင် |2 |6 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !511900 !ပါးကျုင်မြို့ |12,301.26 |3,283,771 |ပါးကျုင် ခရိုင် |2 |3 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !512000 !ဇီုယန်မြို့ |7,962.56 |3,665,064 |ယန်ကျန် ခရိုင် |1 |2 | style="background:gray;" | | style="background:gray;" | |- !513200 !ငါဝတိဘတ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |82,383.32 |898,713 |Barkam city | style="background:gray;" | |12 | style="background:gray;" | |1 |- !513300 !ဂါဇိအ် တိဘတ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |147,681.37 |1,091,872 |Kangding city | style="background:gray;" | |17 | style="background:gray;" | |1 |- !513400 !လျန်ရှန် ယီ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု |60,422.67 |4,532,809 |Xichang city | style="background:gray;" | |15 |1 |1 |- | colspan="12" |{{Legend|#98FB98|[[Sub-provincial divisions in the People's Republic of China|Sub-provincial cities]]}} |} {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" style="text-font:90%; width:auto; text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto;" ! colspan="5" | တရုတ်အုပ်ချုပ်ရေးကွဲပြားမှုနှင့် romanizations ၏မျိုးကွဲ |- ! အင်္ဂလိပ် ! တရုတ် ! Pinyin ! စီခြှမျး Romanzation |- | '''စီချွမ်ပြည်နယ်''' | {{Template:Lang|zh|四川省}} | '''SìchuānShěng''' | '''si4 cuan1 sen3''' |- | [[ချင်းဒူမြို့|ချင်းဒူ]] မြို့ | {{Template:Lang|zh|成都市}} | ChéngdūShì | cen2 du1 si4 |- | ဇီကုင်မြို့ | {{Template:Lang|zh|自贡市}} | ZìgòngShì | |- | ဖန်ကျိဟွာ မြို့ | {{Template:Lang|zh|攀枝花市}} | PānzhīhuāShì | |- | လူကျုင် မြို့ | {{Template:Lang|zh|泸州市}} | LúzhōuShì | nu2 zou1 si4 |- | ဒေး မြို့ | {{Template:Lang|zh|德阳市}} | DéyángShì | |- | Mianyang city | {{Template:Lang|zh|绵阳市}} | MiányángShì | |- | Guangyuan မြို့ | {{Template:Lang|zh|广元市}} | GuǎngyuánShì | |- | Suining city | {{Template:Lang|zh|遂宁市}} | SùiníngShì | xu4 nin2 si4 |- | Neijiang မြို့ | {{Template:Lang|zh|内江市}} | NèijiāngShì | nui4 jiang1 si4 |- | လီရှန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|乐山市}} | LèshānShì | |- | နန်ချောင်း မြို့ | {{Template:Lang|zh|南充市}} | NánchōngShì | si2 cong1 lan2 |- | မိုင်ရှန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|眉山市}} | MéishānShì | mi2 san1 si4 |- | Yibin မြို့ | {{Template:Lang|zh|宜宾市}} | YíbīnShì | ni2 bin1 si4 |- | Guang'an မြို့ | {{Template:Lang|zh|广安市}} | Guǎng'ānShì | |- | Dazhou မြို့ | {{Template:Lang|zh|达州市}} | DázhōuShì | |- | Ya'an မြို့ | {{Template:Lang|zh|雅安市}} | Yì'ānShì | |- | Bazhong မြို့ | {{Template:Lang|zh|巴中市}} | BāzhōngShì | |- | ဇီယန် မြို့ | {{Template:Lang|zh|资阳市}} | ZīyángShì | |- | Ngawa တိဘက်နှင့် Qiang ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|阿坝藏族羌族自治州}} | အာဘZangzúQiāngzúZìzhìzhōu | |- | Garzêတိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|甘孜藏族自治州}} | GānzīZangzúZìzhìzhōu | |- | Liangshan ရီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု | {{Template:Lang|zh|凉山彝族自治州}} | LiángshānYízúZìzhìzhōu | |} === ဘာသာတရား === {{Pie chart|caption=Religion in Sichuan<ref name="Wang2015">China General Social Survey (CGSS) 2009, Chinese Spiritual Life Survey (CSLS) 2007. Report by: [https://baylor-ir.tdl.org/baylor-ir/bitstream/handle/2104/9326/WANG-THESIS-2015.pdf?sequence=1 Xiuhua Wang (2015, p. 15)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925123928/https://baylor-ir.tdl.org/baylor-ir/bitstream/handle/2104/9326/WANG-THESIS-2015.pdf?sequence=1 |date=25 September 2015 }}</ref>{{refn|group=note|Some of the data collected by the Chinese General Social Survey (CGSS) of 2009 and by the Chinese Spiritual Life Survey (CSLS) of 2007 have been reported and assembled by Xiuhua Wang (2015)<ref name="Wang2015"/> in order to confront the proportion of people identifying with two similar social structures: ① Christian churches, and ② the traditional Chinese religion of the lineage (i. e. people believing and worshipping ancestral deities often organised into [[Chinese lineage associations|lineage "churches"]] and [[ancestral shrine]]s). Data for other religions with a significant presence in China (deity cults, Buddhism, Taoism, folk religious sects, Islam, et. al.) were not reported by Wang and come from different sources.}}|label4=[[Yiguandao]]<ref name=YiguandaoSichuan>''Tokyo Sentaku'' [in Japanese]. 1 June 1999. "Cult Groups Seen Shaking Party Leadership" (FBIS-CHI-1999-0614 1 June 1999/WNC). Cited in: ecoi.net, ''[https://www.ecoi.net/local_link/171890/288221_de.html The Tian Dao (Yi Guan Dao, Yiguandao, Yi Guandao) sect and treatment of believers by the authorities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009213708/https://www.ecoi.net/local_link/171890/288221_de.html |date=9 October 2016 }}''. [CHN32887.E] [ID 171890].</ref>|value6=0.1|label6=[[Islam]]{{refn|group=note|As of 2010 there are 11,200 Muslims in Sichuan.<ref name="2010-Islam">Min Junqing. ''The Present Situation and Characteristics of Contemporary Islam in China''. JISMOR, 8. [https://doors.doshisha.ac.jp/duar/repository/ir/18185/r002000080004.pdf 2010 Islam by province, page 29] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170427140204/https://doors.doshisha.ac.jp/duar/repository/ir/18185/r002000080004.pdf |date=27 April 2017 }}. Data from: Yang Zongde, ''Study on Current Muslim Population in China'', Jinan Muslim, 2, 2010.</ref>}}|color5=DodgerBlue|value5=0.68|label5=[[Christianity]]|color4=Chartreuse|value4=2.4|color3=DarkSlateBlue|label1=[[Chinese folk religion|Chinese religion]] (also including [[Confucianism|Confucians]], [[Taoism|Taoists]] and [[Chinese salvationist religions|sects]] other than Yiguandao), or [[irreligion|not religious]] people|value3=10.6|label3=[[Chinese ancestral religion]]|color2=အဝါ|value2=15|label2=[[Buddhism]]{{refn|group=note|Based on a 2006 survey of the distribution of Buddhist institutions in China,<ref>{{cite web |last1=Ji |first1=Zhe |url=http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 |trans-title=Three Decades of Revival: Basic Data on Contemporary Chinese Buddhism |script-title=zh:复兴三十年：当代中国佛教的基本数据 |website=fjzd.org [China Buddhism System Research Center] |language=zh-hans |date=2011 |access-date=18 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427135345/http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 |archive-date=27 April 2017 |url-status=dead |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=25 May 2020 |archivedate=27 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427135345/http://www.fjzd.org/news/ShowArticle.asp?ArticleID=2268 }}</ref> assuming that the percentage of institutions per capita is consistent with the percentage of Buddhists (which has been proved so by data on other regions), the Buddhist religion would account for between 10% and 20% (≈15%) of the population of Sichuan.}}|color1=#C00000|value1=71.31|color6=အစိမ်း}}<gallery mode="packed" caption="Religious sites in Sichuan"> ဖိုင်:Huanglong Sichuan China Multicolored-ponds-04.jpg|[[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong]]ရှိနဂါး [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|ဝါဝါ]] ဘုရားကျောင်း (တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ) [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|၏အမြင်]] ဖိုင်:Litang8.jpg|တိဘက်အစဉ်အလာ၏ လိထန်ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်။ ဖိုင်:Main altar before Shangqing Temple on Qingchengshan, in Chengdu, Sichuan.jpg|[[Chengdu]], ချင်ချန်ရှန်ရှိ ရှန်ကျင်ဘုရားကျောင်း (Taoist) ၏ပြခန်းတစ်ခု။ ဖိုင်:China - Mount Emei - EmeiShan - Sichuan 11.jpg|[[Mount Emei|Emei တောင်တန်း]] ၏ဘုရားကျောင်း (တရုတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ) ။ </gallery>ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု စုံလင်ပြီး ရိုးရာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ === ဘာသာစကားများ === [[ဖိုင်:Sichuanese_in_China.png|right|thumb| ယနေ့စီချွမ်ဘာသာစကား၏အတိုင်းအတာ ]] စီချွမ်ပြည်နယ်ရှိ ဘာသာစကားများသည်အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကား]]သုံးမျိုး၏မိသားစုဝင်များဖြစ်သည်။ စီချွမ်အတွက်ပြောပြီတရုတ်အရှိဆုံးအသုံးများအမျိုးမျိုးဖြစ်ပါတယ် Sichuanese အဘိဓာန် Mandarin- အဆိုပါတည်းဟူသော Lingua Franca စီချွမ်အတွက် [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] နှင့်အစိတ်အပိုင်းများ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဒေသကြီး ။ စီချွမ်လူမျိုးကိုအများအားဖြင့် တရုတ် ဘာသာစကားပြောအဖြစ်သတ်မှတ်သော်လည်း၎င်းသည် စံတရုတ်ဘာသာ မှအသံထွက်၊ ဝေါဟာရနှင့်သဒ္ဒါတို့တွင်များစွာကွဲပြားသည်။ Minjiang စကား သည်အခြား Mandarin ဘာသာစကားပြောသူများ၏နားလည်ရန်ခက်ခဲသည်။ စီချွမ်သည်၎င်း၏စပ်သောအစားအစာနှင့်ပိုစိုစွတ်သောရာသီဥတုကြောင့် စီချွမ်ငရုတ်သီး ကိုအသုံးပြုခြင်းကြောင့်လူသိများသည်။ စီချွမ်လူမျိုးတို့သည် [[တရုတ်ဟင်းလျာ|တရုတ်အစားအစာ]] များ၏ကြီးကျယ်ခမ်းနားသောအစဉ်အလာလေးပါးတွင်တစ်ခုအပါအဝင်လူသိများသည့်သူတို့၏အစားအစာကိုဂုဏ်ယူကြသည်။ ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားသောအတိုင်းအစားအစာတစ်ခုမှာပန်းကန်တစ်ခု၊ ပုံစံတစ်ရာ၊ ရာပေါင်းများစွာသောအရသာများနှင့်အရသာရာပေါင်းများစွာပါဝင်သည်။ စီချွမ်အစားအစာ၏အထင်ရှားဆုံးစရိုက်များကိုစပ်လေး၊ ပူ၊ လတ်ဆတ်ပြီးမွှေးသောစကားလုံးလေးလုံးဖြင့်ဖော်ပြထားသည်။ စီချွမ်အစားအစာသည်တရုတ်ပြည်တစ်ပြည်လုံးတွင်ရေပန်းစားသည်။ လူသိများသောစီချွမ်စားဖိုမှူးနှစ် ဦး မှာ Chen Kenmin နှင့်ဂျပန်သားရုပ်သံစီးရီး " Iron Chef " တွင်စားဖိုမှူးဖြစ်သူ Chen Kenichi ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ်နာမည်ကျော်စီချွမ်အစားအစာသည် Hotpot ဖြစ်သည်။ ဟော့ပေါ့သည်အရှေ့အာရှအစားအစာများနှင့်ပါဝင်ပစ္စည်းများပါ ၀ င်သည့်တရုတ်ဟင်းချိုဖြစ်သည်။ ဟော့တ်ကိုမီးမွှေးနေစဉ်စားစရာများကိုအိုးထဲသို့ထည့်ပြီးစားပွဲတွင်ချက်ပြုတ်ကြသည်။ ပုံမှန်ဟော့ပေါ့ဟင်းလျာများသည်ပါးလွှာသောအသား၊ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ မှိုများ၊ wontons များ၊ ကြက်ဥဖက်ထုပ်များ၊ tofu နှင့်ပင်လယ်စာများပါဝင်သည်။ အဆိုပါချက်ပြုတ်ထားသောအစားအစာများကိုများသောအားဖြင့်ငံပြာရည်ဖြင့်စားသည်။ <gallery widths="140" heights="140" perrow="4" mode="packed"> ဖိုင်:Kung-pao-shanghai.jpg|[[Kung Pao chicken|စီပေါင်]] အစားအစာ၏အကျော်ကြားဆုံးသောဟင်းချက်ချက်တစ်ခုဖြစ်သော [[Kung Pao chicken|ကုန်းဘောင်ကြီးကျော်]] ဖိုင်:Mabodoufu with rice.jpg|[[Mapo doufu]] ဖိုင်:Stinky tofu with goose blood.JPG|Mala စတိုင် [[Hot pot|Hot Pot]] ဖိုင်:Dan-dan noodles, Shanghai.jpg|[[Dandan noodles|Dandan ခေါက်ဆွဲ]] ဖိုင်:Mixed sauce noodles.JPG|ရောနှောထားသောငံပြာရည်ခေါက်ဆွဲ ( {{lang|zh-hans|杂酱面}} ) </gallery> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <gallery mode="packed" heights="150"> ဖိုင်:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|[[Jiuzhaigou]] ဖိုင်:Yading - panoramio (1).jpg|[[Yading]] ဖိုင်:1 huanglong pools aerial 2011.jpg| [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ]] ဖိုင်:QinChengHouShan WuLongGou.jpg|[[Mount Qincheng|Qincheng တောင်ရှိ]] ရေတံခွန်များ </gallery> စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင်]] - * Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] စည်ပင်သာယာ ) * Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|Leshan Giant Buddha]] ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ * Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် * စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] 7xrdln5p6c4lb5mpt8vdwxfsm3dw4od 1029694 1029693 2026-05-05T11:19:17Z Chenzeyan29 141880 /* အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ */ 1029694 wikitext text/x-wiki '''စီချွမ်''' ({{lang-zh|四川}}၊ ပင်ယင်: ''Sìchuān'') သို့မဟုတ် '''စစ်ချွမ်း''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ [[ချန်ဒူမြို့|ချန်ဒူးမြို့]] ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name =စီချွမ်ပြည်နယ် | native_name = {{lang|zh|四川省}} | settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = 九寨溝-五花海.jpg | image2 = Leshan Buddha Statue View.JPG | image3 = 黃龍爭艷池(Huanglong Park).jpg | image4 = Mount Emei - Sunrise above the clouds.jpg | image5 = Chengdu Chengdu Panda Reserve Base Große Pandas 24.jpg}} | image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[ကျိုကျိုက်ကူး]]ရှိ ပန်းငါးကန်၊ [[ဟွမ်လုံ]] ရှုခင်းသာနယ်မြေ၊ ပန်ဒါကြီးများ၊ အယ်မေးတောင်နှင့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] | image_map = Sichuan in China (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း စစ်ချွမ်းပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ချန်ဒူးမြို့]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ဝန်ရှောင်ဟွီ (Wang Xiaohui) | leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး | leader_name1 = ရှီကျွင်း (Shi Jun) | area_total_km2 = 485000 | population_total = 83674866 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_rank = ၄ | website = {{URL|http://www.sc.gov.cn}} }} စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ပန်ဒါကြီး]]များ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ကန်းစုပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှန်ရှီးပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ချုံကင်းမြို့]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကွေကျိုးပြည်နယ်]]နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မုန်းဟိုင်းပြည်နယ်|ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ချင်းမင်းဆက်]] လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်ခွဲ မြို့ကြီး (၁) မြို့၊ ခရိုင်အဆင့်ရှိ မြို့ကြီး (၁၇) မြို့နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စီရင်စု (၃) ခု၊ စုစုပေါင်း အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ (၂၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; text-align:center" |- ! ဒေသဆိုင်ရာကုဒ် !! အုပ်ချုပ်ရေးဒေသအမည် !! ဧရိယာ (km^2) !! လူဦးရေ (၂၀၁၀) !! ရုံးစိုက်ရာမြို့ |- ! 510100 | [[ချန်ဒူးမြို့]] (Sub-provincial city) || ၁၂,၁၆၃ || ၁၄,၀၄၇,၆၂၅ || ဝူဟုံခရိုင် |- ! 510300 | ဇီကုန်းမြို့ (Zigong) || ၄,၃၇၃ || ၂,၆၇၈,၈၉၈ || ဇိလျူကျင်ခရိုင် |- ! 510400 | ဖန်ကျိဟွာမြို့ (Panzhihua) || ၇,၄၂၃ || ၁,၂၁၄,၁၂၁ || တုန့်ခရိုင် |- ! 510500 | လူကျိုးမြို့ (Luzhou) || ၁၂,၂၃၃ || ၄,၂၁၈,၄၂၆ || ကျန်းယန်ခရိုင် |- ! 510700 | မြန်ယန်မြို့ (Mianyang) || ၂၀,၂၆၇ || ၄,၆၁၃,၈၆၂ || ဖှူချန်ခရိုင် |- ! 511100 | လဲ့ရှန်းမြို့ (Leshan) || ၁၂,၈၂၇ || ၃,၂၃၅,၇၅၆ || ရှီကျုန်းခရိုင် |- ! 513200 | အာဘ (ငါဝ) တိဘက်နှင့် ချန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၈၂,၃၈၃ || ၈၉၈,၇၁၃ || မာအယ်ခမ်းမြို့ |- ! 513300 | ကန်ကျီ (ဂါဇိ) တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၁၄၇,၆၈၁ || ၁,၀၉၁,၈၇၂ || ကန်တန့်မြို့ |} == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံရှိပြီး တရုတ်ရိုးရာဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တာအိုဘာသာတို့မှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]]သည် ဤပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ <gallery mode="packed" caption="စစ်ချွမ်းရှိ ဘာသာရေးဆိုင်ရာနေရာများ"> File:Huanglong Sichuan China Multicolored-ponds-04.jpg|ဟွမ်လုံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် File:Litang8.jpg|လိထန်ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ တိဘက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် File:Main altar before Shangqing Temple on Qingchengshan, in Chengdu, Sichuan.jpg|ချန်ဒူး၊ ချင်ချန်ရှန်ရှိ တာအိုဘုရားကျောင်း File:China - Mount Emei - EmeiShan - Sichuan 11.jpg|အယ်မေးတောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် </gallery> == ဘာသာစကား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် **စစ်ချွမ်းစကား (Sichuanese)** ကို ပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် မန်ဒရင်တရုတ်စကား (Mandarin) မျိုးကွဲတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရပိုင်းတွင် စံတရုတ်စကားနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင် တိဘက်ဘာသာစကားကို အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ == အစားအစာ (Sichuan Cuisine) == စစ်ချွမ်းဟင်းလျာသည် တရုတ်ဟင်းလျာ အစဉ်အလာကြီး ၄ ရပ်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းငရုတ်ကောင်း (Sichuan Peppercorn) ကို အသုံးပြု၍ စပ်ရှားရှားနှင့် ထုံအီသောအရသာ (**Mala**) ရှိခြင်းကြောင့် လူသိများသည်။ ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao Chicken):ကြက်သား၊ မြေပဲနှင့် ငရုတ်သီးခြောက်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော ကမ္ဘာကျော်ဟင်းလျာဖြစ်သည်။ မာပိုတိုဖူး (Mapo Doufu): ပဲပြားနှင့် အသားစင်းကောကို စစ်ချွမ်းငရုတ်ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသည်။ ဟော့ပေါ့ (Sichuan Hotpot): စပ်ပြီး ထုံသော ဟင်းရည်အိုးထဲတွင် အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ကိုယ်တိုင်ချက်စားရသော အစားအစာဖြစ်သည်။ <gallery widths="140" heights="140" perrow="4" mode="packed"> File:Kung-pao-shanghai.jpg|ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao chicken) File:Mabodoufu with rice.jpg|မာပိုတိုဖူး (Mapo doufu) File:Stinky tofu with goose blood.JPG|စစ်ချွမ်းစတိုင် ဟော့ပေါ့ (Hot Pot) File:Dan-dan noodles, Shanghai.jpg|ဒန်ဒန်ခေါက်ဆွဲ (Dandan noodles) </gallery> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <gallery mode="packed" heights="150"> ဖိုင်:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|[[Jiuzhaigou]] ဖိုင်:Yading - panoramio (1).jpg|[[Yading]] ဖိုင်:1 huanglong pools aerial 2011.jpg| [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ]] ဖိုင်:QinChengHouShan WuLongGou.jpg|[[Mount Qincheng|Qincheng တောင်ရှိ]] ရေတံခွန်များ </gallery> စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင်]] - * Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] စည်ပင်သာယာ ) * Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|Leshan Giant Buddha]] ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ * Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် * စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] ne8cdahbcje9fnbv54dv5dtnmsusk3o 1029695 1029694 2026-05-05T11:19:32Z Chenzeyan29 141880 /* အစားအစာ */ 1029695 wikitext text/x-wiki '''စီချွမ်''' ({{lang-zh|四川}}၊ ပင်ယင်: ''Sìchuān'') သို့မဟုတ် '''စစ်ချွမ်း''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ [[ချန်ဒူမြို့|ချန်ဒူးမြို့]] ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name =စီချွမ်ပြည်နယ် | native_name = {{lang|zh|四川省}} | settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = 九寨溝-五花海.jpg | image2 = Leshan Buddha Statue View.JPG | image3 = 黃龍爭艷池(Huanglong Park).jpg | image4 = Mount Emei - Sunrise above the clouds.jpg | image5 = Chengdu Chengdu Panda Reserve Base Große Pandas 24.jpg}} | image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[ကျိုကျိုက်ကူး]]ရှိ ပန်းငါးကန်၊ [[ဟွမ်လုံ]] ရှုခင်းသာနယ်မြေ၊ ပန်ဒါကြီးများ၊ အယ်မေးတောင်နှင့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] | image_map = Sichuan in China (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း စစ်ချွမ်းပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ချန်ဒူးမြို့]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ဝန်ရှောင်ဟွီ (Wang Xiaohui) | leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး | leader_name1 = ရှီကျွင်း (Shi Jun) | area_total_km2 = 485000 | population_total = 83674866 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_rank = ၄ | website = {{URL|http://www.sc.gov.cn}} }} စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ပန်ဒါကြီး]]များ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ကန်းစုပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှန်ရှီးပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ချုံကင်းမြို့]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကွေကျိုးပြည်နယ်]]နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မုန်းဟိုင်းပြည်နယ်|ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ချင်းမင်းဆက်]] လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်ခွဲ မြို့ကြီး (၁) မြို့၊ ခရိုင်အဆင့်ရှိ မြို့ကြီး (၁၇) မြို့နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စီရင်စု (၃) ခု၊ စုစုပေါင်း အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ (၂၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; text-align:center" |- ! ဒေသဆိုင်ရာကုဒ် !! အုပ်ချုပ်ရေးဒေသအမည် !! ဧရိယာ (km^2) !! လူဦးရေ (၂၀၁၀) !! ရုံးစိုက်ရာမြို့ |- ! 510100 | [[ချန်ဒူးမြို့]] (Sub-provincial city) || ၁၂,၁၆၃ || ၁၄,၀၄၇,၆၂၅ || ဝူဟုံခရိုင် |- ! 510300 | ဇီကုန်းမြို့ (Zigong) || ၄,၃၇၃ || ၂,၆၇၈,၈၉၈ || ဇိလျူကျင်ခရိုင် |- ! 510400 | ဖန်ကျိဟွာမြို့ (Panzhihua) || ၇,၄၂၃ || ၁,၂၁၄,၁၂၁ || တုန့်ခရိုင် |- ! 510500 | လူကျိုးမြို့ (Luzhou) || ၁၂,၂၃၃ || ၄,၂၁၈,၄၂၆ || ကျန်းယန်ခရိုင် |- ! 510700 | မြန်ယန်မြို့ (Mianyang) || ၂၀,၂၆၇ || ၄,၆၁၃,၈၆၂ || ဖှူချန်ခရိုင် |- ! 511100 | လဲ့ရှန်းမြို့ (Leshan) || ၁၂,၈၂၇ || ၃,၂၃၅,၇၅၆ || ရှီကျုန်းခရိုင် |- ! 513200 | အာဘ (ငါဝ) တိဘက်နှင့် ချန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၈၂,၃၈၃ || ၈၉၈,၇၁၃ || မာအယ်ခမ်းမြို့ |- ! 513300 | ကန်ကျီ (ဂါဇိ) တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၁၄၇,၆၈၁ || ၁,၀၉၁,၈၇၂ || ကန်တန့်မြို့ |} == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံရှိပြီး တရုတ်ရိုးရာဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တာအိုဘာသာတို့မှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]]သည် ဤပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ <gallery mode="packed" caption="စစ်ချွမ်းရှိ ဘာသာရေးဆိုင်ရာနေရာများ"> File:Huanglong Sichuan China Multicolored-ponds-04.jpg|ဟွမ်လုံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် File:Litang8.jpg|လိထန်ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ တိဘက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် File:Main altar before Shangqing Temple on Qingchengshan, in Chengdu, Sichuan.jpg|ချန်ဒူး၊ ချင်ချန်ရှန်ရှိ တာအိုဘုရားကျောင်း File:China - Mount Emei - EmeiShan - Sichuan 11.jpg|အယ်မေးတောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် </gallery> == ဘာသာစကား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် **စစ်ချွမ်းစကား (Sichuanese)** ကို ပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် မန်ဒရင်တရုတ်စကား (Mandarin) မျိုးကွဲတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရပိုင်းတွင် စံတရုတ်စကားနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင် တိဘက်ဘာသာစကားကို အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ == အစားအစာ== စစ်ချွမ်းဟင်းလျာသည် တရုတ်ဟင်းလျာ အစဉ်အလာကြီး ၄ ရပ်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းငရုတ်ကောင်း (Sichuan Peppercorn) ကို အသုံးပြု၍ စပ်ရှားရှားနှင့် ထုံအီသောအရသာ (**Mala**) ရှိခြင်းကြောင့် လူသိများသည်။ ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao Chicken):ကြက်သား၊ မြေပဲနှင့် ငရုတ်သီးခြောက်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော ကမ္ဘာကျော်ဟင်းလျာဖြစ်သည်။ မာပိုတိုဖူး (Mapo Doufu): ပဲပြားနှင့် အသားစင်းကောကို စစ်ချွမ်းငရုတ်ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသည်။ ဟော့ပေါ့ (Sichuan Hotpot): စပ်ပြီး ထုံသော ဟင်းရည်အိုးထဲတွင် အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ကိုယ်တိုင်ချက်စားရသော အစားအစာဖြစ်သည်။ <gallery widths="140" heights="140" perrow="4" mode="packed"> File:Kung-pao-shanghai.jpg|ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao chicken) File:Mabodoufu with rice.jpg|မာပိုတိုဖူး (Mapo doufu) File:Stinky tofu with goose blood.JPG|စစ်ချွမ်းစတိုင် ဟော့ပေါ့ (Hot Pot) File:Dan-dan noodles, Shanghai.jpg|ဒန်ဒန်ခေါက်ဆွဲ (Dandan noodles) </gallery> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <gallery mode="packed" heights="150"> ဖိုင်:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|[[Jiuzhaigou]] ဖိုင်:Yading - panoramio (1).jpg|[[Yading]] ဖိုင်:1 huanglong pools aerial 2011.jpg| [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ]] ဖိုင်:QinChengHouShan WuLongGou.jpg|[[Mount Qincheng|Qincheng တောင်ရှိ]] ရေတံခွန်များ </gallery> စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင်]] - * Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] စည်ပင်သာယာ ) * Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|Leshan Giant Buddha]] ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ * Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် * စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] cv3zasclycexpzxmjdv1p6bkd36vw0h 1029696 1029695 2026-05-05T11:21:28Z Chenzeyan29 141880 1029696 wikitext text/x-wiki '''စီချွမ်''' ({{lang-zh|四川}}၊ ပင်ယင်: ''Sìchuān'') သို့မဟုတ် '''စစ်ချွမ်း''' သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ကုန်းတွင်းပိတ် ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှာ [[ချန်ဒူမြို့|ချန်ဒူးမြို့]] ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် လူဦးရေ ၈၃ သန်းကျော်ရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံတွင် စတုတ္ထမြောက် လူဦးရေအများဆုံး ပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name =စီချွမ်ပြည်နယ် | native_name = {{lang|zh|四川省}} | settlement_type = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2 | image1 = 九寨溝-五花海.jpg | image2 = Leshan Buddha Statue View.JPG | image3 = 黃龍爭艷池(Huanglong Park).jpg | image4 = Mount Emei - Sunrise above the clouds.jpg | image5 = Chengdu Chengdu Panda Reserve Base Große Pandas 24.jpg}} | image_caption = အပေါ်မှ လက်ယာရစ်အတိုင်း - [[ကျိုကျိုက်ကူး]]ရှိ ပန်းငါးကန်၊ [[ဟွမ်လုံ]] ရှုခင်းသာနယ်မြေ၊ ပန်ဒါကြီးများ၊ အယ်မေးတောင်နှင့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] | image_map = Sichuan in China (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်နိုင်ငံအတွင်း စစ်ချွမ်းပြည်နယ် တည်နေရာပြမြေပုံ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = မြို့တော် | seat = [[ချန်ဒူးမြို့]] | leader_title = ပါတီအတွင်းရေးမှူး | leader_name = ဝန်ရှောင်ဟွီ (Wang Xiaohui) | leader_title1 = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး | leader_name1 = ရှီကျွင်း (Shi Jun) | area_total_km2 = 485000 | population_total = 83674866 | population_as_of = ၂၀၂၀ | population_rank = ၄ | website = {{URL|http://www.sc.gov.cn}} }} စစ်ချွမ်းသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အချက်အခြာကျသော ဒေသဖြစ်သလို ကမ္ဘာကျော် [[ပန်ဒါဝက်ဝံကြီး|ပန်ဒါကြီး]]များ သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ရာ အဓိကဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းဟင်းလျာ (Sichuan Cuisine) သည် ၎င်း၏ စပ်ရှားရှား အရသာကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင်ပါ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။ == ပထဝီဝင်အနေအထား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်သည် မြောက်ဘက်တွင် [[ကန်းစုပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှန်ရှီးပြည်နယ်]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[ချုံကင်းမြို့]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ကွေကျိုးပြည်နယ်]]နှင့် [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် [[မုန်းဟိုင်းပြည်နယ်|ချင်းဟိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ အနောက်ဘက်ပိုင်းတွင် တိဘက်ကုန်းပြင်မြင့်ရှိပြီး အရှေ့ဘက်တွင် စစ်ချွမ်းမြစ်ဝှမ်း တည်ရှိသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ရှေးခေတ်က စစ်ချွမ်းဒေသသည် ဗာ (Ba) နှင့် ရှူး (Shu) ဟုခေါ်သော သီးခြားနိုင်ငံများ တည်ရှိရာနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ [[ချင်းမင်းဆက်]] လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ပိုင်နက်အတွင်းသို့ စတင်သိမ်းသွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ [[သုံးပြည်ထောင်ခေတ်]] (Three Kingdoms) ကာလအတွင်း လျူပေ့ (Liu Bei) တည်ထောင်သော ရှူးဟန့် (Shu Han) နိုင်ငံသည် စစ်ချွမ်းတွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။ [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းက ချုံကင်းမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ယာယီမြို့တော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ == အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ပြည်နယ်အဆင့်ခွဲ မြို့ကြီး (၁) မြို့၊ ခရိုင်အဆင့်ရှိ မြို့ကြီး (၁၇) မြို့နှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စီရင်စု (၃) ခု၊ စုစုပေါင်း အဆင့်မြင့်အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ (၂၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%; text-align:center" |- ! ဒေသဆိုင်ရာကုဒ် !! အုပ်ချုပ်ရေးဒေသအမည် !! ဧရိယာ (km^2) !! လူဦးရေ (၂၀၁၀) !! ရုံးစိုက်ရာမြို့ |- ! 510100 | [[ချန်ဒူးမြို့]] (Sub-provincial city) || ၁၂,၁၆၃ || ၁၄,၀၄၇,၆၂၅ || ဝူဟုံခရိုင် |- ! 510300 | ဇီကုန်းမြို့ (Zigong) || ၄,၃၇၃ || ၂,၆၇၈,၈၉၈ || ဇိလျူကျင်ခရိုင် |- ! 510400 | ဖန်ကျိဟွာမြို့ (Panzhihua) || ၇,၄၂၃ || ၁,၂၁၄,၁၂၁ || တုန့်ခရိုင် |- ! 510500 | လူကျိုးမြို့ (Luzhou) || ၁၂,၂၃၃ || ၄,၂၁၈,၄၂၆ || ကျန်းယန်ခရိုင် |- ! 510700 | မြန်ယန်မြို့ (Mianyang) || ၂၀,၂၆၇ || ၄,၆၁၃,၈၆၂ || ဖှူချန်ခရိုင် |- ! 511100 | လဲ့ရှန်းမြို့ (Leshan) || ၁၂,၈၂၇ || ၃,၂၃၅,၇၅၆ || ရှီကျုန်းခရိုင် |- ! 513200 | အာဘ (ငါဝ) တိဘက်နှင့် ချန်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၈၂,၃၈၃ || ၈၉၈,၇၁၃ || မာအယ်ခမ်းမြို့ |- ! 513300 | ကန်ကျီ (ဂါဇိ) တိဘက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု || ၁၄၇,၆၈၁ || ၁,၀၉၁,၈၇၂ || ကန်တန့်မြို့ |} == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုမျိုးစုံရှိပြီး တရုတ်ရိုးရာဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် တာအိုဘာသာတို့မှာ အဓိကဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ထိုင်တော်မူဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ဖြစ်သည့် [[လဲ့ရှန်း မဟာဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]]သည် ဤပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ <gallery mode="packed" caption="စစ်ချွမ်းရှိ ဘာသာရေးဆိုင်ရာနေရာများ"> File:Huanglong Sichuan China Multicolored-ponds-04.jpg|ဟွမ်လုံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် File:Litang8.jpg|လိထန်ဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ တိဘက်ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် File:Main altar before Shangqing Temple on Qingchengshan, in Chengdu, Sichuan.jpg|ချန်ဒူး၊ ချင်ချန်ရှန်ရှိ တာအိုဘုရားကျောင်း File:China - Mount Emei - EmeiShan - Sichuan 11.jpg|အယ်မေးတောင်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းဆောင် </gallery> == ဘာသာစကား == စစ်ချွမ်းပြည်နယ်တွင် အဓိကအားဖြင့် စစ်ချွမ်းစကား (Sichuanese) ကို ပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် [[မန်ဒရင်း(ဘာသာစကား)|မန်ဒရင်တရုတ်စကား]] (Mandarin) မျိုးကွဲတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရပိုင်းတွင် စံတရုတ်စကားနှင့် သိသိသာသာ ကွဲပြားသည်။ ပြည်နယ်၏ အနောက်ဘက်ပိုင်းရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင် တိဘက်ဘာသာစကားကို အများဆုံး ပြောဆိုကြသည်။ == အစားအစာ== စစ်ချွမ်းဟင်းလျာသည် တရုတ်ဟင်းလျာ အစဉ်အလာကြီး ၄ ရပ်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စစ်ချွမ်းငရုတ်ကောင်း (Sichuan Peppercorn) ကို အသုံးပြု၍ စပ်ရှားရှားနှင့် ထုံအီသောအရသာ (**Mala**) ရှိခြင်းကြောင့် လူသိများသည်။ ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao Chicken):ကြက်သား၊ မြေပဲနှင့် ငရုတ်သီးခြောက်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော ကမ္ဘာကျော်ဟင်းလျာဖြစ်သည်။ မာပိုတိုဖူး (Mapo Doufu): ပဲပြားနှင့် အသားစင်းကောကို စစ်ချွမ်းငရုတ်ဆီဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသည်။ ဟော့ပေါ့ (Sichuan Hotpot): စပ်ပြီး ထုံသော ဟင်းရည်အိုးထဲတွင် အသားနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ကိုယ်တိုင်ချက်စားရသော အစားအစာဖြစ်သည်။ <gallery widths="140" heights="140" perrow="4" mode="packed"> File:Kung-pao-shanghai.jpg|ကုန်းဘောင်ကြီးကျော် (Kung Pao chicken) File:Mabodoufu with rice.jpg|မာပိုတိုဖူး (Mapo doufu) File:Stinky tofu with goose blood.JPG|စစ်ချွမ်းစတိုင် ဟော့ပေါ့ (Hot Pot) File:Dan-dan noodles, Shanghai.jpg|ဒန်ဒန်ခေါက်ဆွဲ (Dandan noodles) </gallery> == ခရီးသွားလုပ်ငန်း == <gallery mode="packed" heights="150"> ဖိုင်:1 jiuzhaigou valley wu hua hai 2011b.jpg|[[Jiuzhaigou]] ဖိုင်:Yading - panoramio (1).jpg|[[Yading]] ဖိုင်:1 huanglong pools aerial 2011.jpg| [[Huanglong Scenic and Historic Interest Area|Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ]] ဖိုင်:QinChengHouShan WuLongGou.jpg|[[Mount Qincheng|Qincheng တောင်ရှိ]] ရေတံခွန်များ </gallery> စီချွမ်ပြည်နယ်နှင့်ချုံကင်းမြူနီစီပယ်ရှိ [[ယူနက်စကို]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများတွင်]] - * Dazu Rock Carvings နှင့် Wulong Karst ( [[ချုံချင့်မြို့|ချုံကင်း]] စည်ပင်သာယာ ) * Huanglong ရှုခင်းနှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * Jiuzhaigou ချိုင့်ဝှမ်း နှင့်သမိုင်းဝင်စိတ်ဝင်စားမှုAreaရိယာ * [[လဲ့ရှန်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်|Leshan Giant Buddha]] ရှုခင်းincludingရိယာအပါအဝင် Emei ရှုခင်းသာMountရိယာ * Qincheng တောင်တန်း နှင့် Dujiangyan ဆည်မြောင်းစနစ် * စီချွမ်ကုမ္ပဏီကြီး Panda Sanctuaries ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] a64nbz37hhxrupl3mn73u1z83e87wmo 0 148625 1029624 766811 2026-05-05T04:11:21Z Chenzeyan29 141880 [[ရှမ်းပြည်]] စာမျက်နှာကို [[ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာအင်ပါယာလက်အောက်ခံပြည်နယ်များ 766811 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} {{Infobox country | native_name = ​ရှမ်းပြည် | conventional_long_name = Shan States | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | capital = [[မိုးကောင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်သူ]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] | currency = | legislature = }}'''ရှမ်းပြည်''' (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှဘားမားရှိ ရှမ်းစော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စုကိုရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် မိူင်းဟုခေါ်ဆိုပြီး ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်များဖြင့် အလားသဏ္ဌာန်တူညီသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်စုဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ် တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် ပထမဆုံး စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စုဟုခေါ်ဆိုပြီး ထိုပြည်နယ်စုတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကယားပြည်နယ်တို့၏ နယ်မြေများပါဝင်သည်။ အချို့အကြောင်းအရာတို့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ‌ဇင်းမယ်အား သယာမ် ရှမ်းပြည် ဟုလည်းကောင်း၊ တရုတ်ပြည်ရှိ စစ်ဆောင်းပန္နားဒေသအား တရုတ် ရှမ်းပြည်ဟုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ယနေ့ခေတ်မြန်မာပြည်နယ်နမိတ်အတွင်း ရှမ်းဒေသသည် ပုဂံခေတ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံ ရှမ်းနယ်အား မိုးကောင်းနယ်တွင် လည်းကောင်း ၁၂၂၃ တွင် မိုးနဲနယ်တွင် လည်းကောင်းအခြေချခဲ့သည်။ [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] 3mdt1nw5jej79rxuivq868419i0b8tf 1029628 1029624 2026-05-05T04:15:18Z Chenzeyan29 141880 1029628 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာဘုရင်များ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှမ်းဒေသများကို ခွဲခြားရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။မြန်မာရှမ်းပြည်တွင် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် နယ်မြေများ။တရုတ်ရှမ်းပြည် ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်း ကျရောက်နေသော '''[[ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်]]''' (စစ်ဆောင်ပန္နား) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် (ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း စသည်) တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] ဘုရင်များလက်ထက်တွင် မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ သစ္စာခံပြည်နယ်များအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref>သယာမ်ရှမ်းပြည်မှာ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ [[ဇင်းမယ်]] (Chiang Mai) အပါအဝင် ယွန်းရှမ်းပြည်နယ်များ။ == သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့ အခြေချမှုသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ရှမ်းစော်ဘွားနယ်အဖြစ် [[မိုးကောင်း]]နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုးနဲ]]နယ်တွင် လည်းကောင်း အခြေချ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် အရှေ့ဘက် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အထိ အင်အားတောင့်တင်းသော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများအဖြစ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] oiyiavcayo7czvmll0q9pyrza9riftc 1029629 1029628 2026-05-05T04:16:06Z Chenzeyan29 141880 1029629 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာဘုရင်များ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ရှမ်းဒေသများကို ခွဲခြားရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။မြန်မာရှမ်းပြည်တွင် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် နယ်မြေများ။တရုတ်ရှမ်းပြည် ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်း ကျရောက်နေသော ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် (စစ်ဆောင်ပန္နား) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် (ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း စသည်) တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] ဘုရင်များလက်ထက်တွင် မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ သစ္စာခံပြည်နယ်များအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)</ref>သယာမ်ရှမ်းပြည်မှာ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ [[ဇင်းမယ်]] (Chiang Mai) အပါအဝင် ယွန်းရှမ်းပြည်နယ်များ။ == သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့ အခြေချမှုသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ရှမ်းစော်ဘွားနယ်အဖြစ် [[မိုးကောင်း]]နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုးနဲ]]နယ်တွင် လည်းကောင်း အခြေချ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် အရှေ့ဘက် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အထိ အင်အားတောင့်တင်းသော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများအဖြစ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] 7xv5n3ryfwmg5u2ctw5hip0j5qdj6by 1029630 1029629 2026-05-05T04:22:37Z Chenzeyan29 141880 /* နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား */ 1029630 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref>မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} == သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့ အခြေချမှုသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ရှမ်းစော်ဘွားနယ်အဖြစ် [[မိုးကောင်း]]နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုးနဲ]]နယ်တွင် လည်းကောင်း အခြေချ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် အရှေ့ဘက် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အထိ အင်အားတောင့်တင်းသော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများအဖြစ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] 7wl9t3uk3mp2w3zc6zlo35xyhlrsv4m 1029631 1029630 2026-05-05T04:29:51Z Chenzeyan29 141880 /* လူမှုရေးအဆင့်အတန်း */ 1029631 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref>မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့ အခြေချမှုသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ရှမ်းစော်ဘွားနယ်အဖြစ် [[မိုးကောင်း]]နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုးနဲ]]နယ်တွင် လည်းကောင်း အခြေချ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် အရှေ့ဘက် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အထိ အင်အားတောင့်တင်းသော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများအဖြစ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] huxff5x6dhl8i1t01u0vu47408zmg4w 1029632 1029631 2026-05-05T04:35:29Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029632 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref>မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == သမိုင်းကြောင်း == သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှမ်းလူမျိုးတို့ အခြေချမှုသည် ပုဂံခေတ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် ပထမဦးဆုံး ရှမ်းစော်ဘွားနယ်အဖြစ် [[မိုးကောင်း]]နယ်တွင် လည်းကောင်း၊ ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် [[မိုးနဲ]]နယ်တွင် လည်းကောင်း အခြေချ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်ထောင်များသည် အရှေ့ဘက် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်အထိ အင်အားတောင့်တင်းသော ပဒေသရာဇ်နိုင်ငံများအဖြစ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] oagnkxq09d4dyv2ttcgbelfv6znszbj 1029634 1029632 2026-05-05T04:43:26Z Chenzeyan29 141880 /* မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး */ 1029634 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref>မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး == မြန်မာ့နေပြည်တော် (ဗဟိုအစိုးရ) နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) အပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားနယ်များကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်းထက် သွယ်ဝိုက်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် (Indirect Rule) ဖြင့် ဩဇာအာဏာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အဓိကအရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ဆက်သရုံမျှမက၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း မိမိတို့ရဲမက်များကို ဦးဆောင်၍ ဗဟိုတပ်မတော်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ပေးရသည့် တာဝန်ရှိသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းတွင်လည်း အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ "ဓားစာခံစနစ်" (Hostage System) အရ စော်ဘွားများ၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော် နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို မြန်မာ့နန်းတွင်း ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အနုပညာနှင့် စာပေများအောက်တွင် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စော်ဘွားနွယ်ဝင်များအကြား မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်မြတ်နိုးလာစေပြီး မိမိတို့ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်လည်း နေပြည်တော်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် နန်းတွင်းဂီတများကို မိမိတို့၏ ဟော်နန်းများ၌ ပြန်လည်ကျင့်သုံးစေခဲ့သဖြင့် ရှမ်းပြည်တခွင်တွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအား ခန့်အပ်ရာတွင် မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ စော်ဘွားများ၏ အဆင့်အတန်းကို နေပြည်တော်မှ ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ထီးဖြူအရေအတွက်နှင့် ရွှေစလွယ်များဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် စော်ဘွားများသည် နေပြည်တော်၏ မျက်နှာသာရရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် ကျိုင်းတုံ စသည့်နေရာများတွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ စော်ဘွားများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia" /> သာသနာရေးပိုင်းတွင်လည်း နေပြည်တော်မှ စေလွှတ်သော သံဃာတော်များနှင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးကဲ့သို့သော မင်းမြတ်တို့ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းနှင့် မြန်မာကို တစ်သားတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ရှမ်းစော်ဘွားနယ်များကို ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် အစဉ်တစိုက် ရှိနေစေရန်အတွက် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများသာမက "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" (Intermarriage) နှင့် "အဆောင်အယောင် ချီးမြှင့်ခြင်း" (Royal Regalia) ဟူသော လူမှုရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များကို အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း ကဏ္ဍတွင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များကို မိဖုရား သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် ကောက်ယူကာ နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် စော်ဘွားများနှင့် "ခမည်းခမက်" တော်စပ်ကာ ဆွေမျိုးရင်းချာများအဖြစ် နှောင်ကြိုးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤသို့ဖြင့် စော်ဘွားများသည် မိမိတို့၏ သွေးသားတော်စပ်သူ ရှိရာ နေပြည်တော်ကို သစ္စာဖောက်ရန် ခဲယဉ်းသွားစေရုံမျှမက၊ မြန်မာမင်းသမီးများကိုလည်း သစ္စာရှိသော စော်ဘွားများထံ လက်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် နေပြည်တော်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ရှမ်းဟော်နန်းများ၏ အတွင်းစည်းအထိ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရန် မလိုဘဲ သွေးသားရင်းချာ ဆက်ဆံရေးဖြင့် နယ်မြေဒေသများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံရေးဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၏ အာဏာစက် ယိုင်နဲ့လာမှု၊ နန်းတွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုများနှင့်အတူ ကျိုင်းရုံးကြီးကဲ့သို့သော ဝေးလံသည့်နယ်များတွင် စော်ဘွားခန့်အပ်မှု အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရအကြား ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်မှုများအောက်၌ မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်းရှိ သမိုင်းဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ တတိယတွဲ။</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] abbn35q1caeptphtj4qbtjwsqi5dvlh 1029635 1029634 2026-05-05T04:46:59Z Chenzeyan29 141880 /* မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး */ 1029635 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref>မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး == မြန်မာ့နေပြည်တော် (ဗဟိုအစိုးရ) နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) အပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားနယ်များကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်းထက် သွယ်ဝိုက်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် (Indirect Rule) ဖြင့် ဩဇာအာဏာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အဓိကအရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ဆက်သရုံမျှမက၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း မိမိတို့ရဲမက်များကို ဦးဆောင်၍ ဗဟိုတပ်မတော်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ပေးရသည့် တာဝန်ရှိသည်။<ref name="encyclopedia" /> မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းတွင်လည်း အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ "ဓားစာခံစနစ်" (Hostage System) အရ စော်ဘွားများ၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော် နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို မြန်မာ့နန်းတွင်း ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အနုပညာနှင့် စာပေများအောက်တွင် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စော်ဘွားနွယ်ဝင်များအကြား မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်မြတ်နိုးလာစေပြီး မိမိတို့ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်လည်း နေပြည်တော်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် နန်းတွင်းဂီတများကို မိမိတို့၏ ဟော်နန်းများ၌ ပြန်လည်ကျင့်သုံးစေခဲ့သဖြင့် ရှမ်းပြည်တခွင်တွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအား ခန့်အပ်ရာတွင် မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ စော်ဘွားများ၏ အဆင့်အတန်းကို နေပြည်တော်မှ ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ထီးဖြူအရေအတွက်နှင့် ရွှေစလွယ်များဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် စော်ဘွားများသည် နေပြည်တော်၏ မျက်နှာသာရရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် ကျိုင်းတုံ စသည့်နေရာများတွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ စော်ဘွားများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia" /> သာသနာရေးပိုင်းတွင်လည်း နေပြည်တော်မှ စေလွှတ်သော သံဃာတော်များနှင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးကဲ့သို့သော မင်းမြတ်တို့ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းနှင့် မြန်မာကို တစ်သားတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ရှမ်းစော်ဘွားနယ်များကို ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် အစဉ်တစိုက် ရှိနေစေရန်အတွက် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများသာမက "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" (Intermarriage) နှင့် "အဆောင်အယောင် ချီးမြှင့်ခြင်း" (Royal Regalia) ဟူသော လူမှုရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များကို အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း ကဏ္ဍတွင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များကို မိဖုရား သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် ကောက်ယူကာ နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် စော်ဘွားများနှင့် "ခမည်းခမက်" တော်စပ်ကာ ဆွေမျိုးရင်းချာများအဖြစ် နှောင်ကြိုးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤသို့ဖြင့် စော်ဘွားများသည် မိမိတို့၏ သွေးသားတော်စပ်သူ ရှိရာ နေပြည်တော်ကို သစ္စာဖောက်ရန် ခဲယဉ်းသွားစေရုံမျှမက၊ မြန်မာမင်းသမီးများကိုလည်း သစ္စာရှိသော စော်ဘွားများထံ လက်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် နေပြည်တော်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ရှမ်းဟော်နန်းများ၏ အတွင်းစည်းအထိ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရန် မလိုဘဲ သွေးသားရင်းချာ ဆက်ဆံရေးဖြင့် နယ်မြေဒေသများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံရေးဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၏ အာဏာစက် ယိုင်နဲ့လာမှု၊ နန်းတွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုများနှင့်အတူ ကျိုင်းရုံးကြီးကဲ့သို့သော ဝေးလံသည့်နယ်များတွင် စော်ဘွားခန့်အပ်မှု အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရအကြား ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်မှုများအောက်၌ မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်းရှိ သမိုင်းဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ တတိယတွဲ။</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] 7lys8tzeza8y8cytiyizfyo11tngj2n 1029636 1029635 2026-05-05T04:47:36Z Chenzeyan29 141880 /* နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား */ 1029636 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia" />မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး == မြန်မာ့နေပြည်တော် (ဗဟိုအစိုးရ) နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) အပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားနယ်များကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်းထက် သွယ်ဝိုက်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် (Indirect Rule) ဖြင့် ဩဇာအာဏာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အဓိကအရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ဆက်သရုံမျှမက၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း မိမိတို့ရဲမက်များကို ဦးဆောင်၍ ဗဟိုတပ်မတော်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ပေးရသည့် တာဝန်ရှိသည်။<ref name="encyclopedia" /> မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းတွင်လည်း အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ "ဓားစာခံစနစ်" (Hostage System) အရ စော်ဘွားများ၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော် နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို မြန်မာ့နန်းတွင်း ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အနုပညာနှင့် စာပေများအောက်တွင် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စော်ဘွားနွယ်ဝင်များအကြား မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်မြတ်နိုးလာစေပြီး မိမိတို့ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်လည်း နေပြည်တော်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် နန်းတွင်းဂီတများကို မိမိတို့၏ ဟော်နန်းများ၌ ပြန်လည်ကျင့်သုံးစေခဲ့သဖြင့် ရှမ်းပြည်တခွင်တွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအား ခန့်အပ်ရာတွင် မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ စော်ဘွားများ၏ အဆင့်အတန်းကို နေပြည်တော်မှ ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ထီးဖြူအရေအတွက်နှင့် ရွှေစလွယ်များဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် စော်ဘွားများသည် နေပြည်တော်၏ မျက်နှာသာရရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် ကျိုင်းတုံ စသည့်နေရာများတွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ စော်ဘွားများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia" /> သာသနာရေးပိုင်းတွင်လည်း နေပြည်တော်မှ စေလွှတ်သော သံဃာတော်များနှင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးကဲ့သို့သော မင်းမြတ်တို့ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းနှင့် မြန်မာကို တစ်သားတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ရှမ်းစော်ဘွားနယ်များကို ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် အစဉ်တစိုက် ရှိနေစေရန်အတွက် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများသာမက "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" (Intermarriage) နှင့် "အဆောင်အယောင် ချီးမြှင့်ခြင်း" (Royal Regalia) ဟူသော လူမှုရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များကို အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း ကဏ္ဍတွင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များကို မိဖုရား သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် ကောက်ယူကာ နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် စော်ဘွားများနှင့် "ခမည်းခမက်" တော်စပ်ကာ ဆွေမျိုးရင်းချာများအဖြစ် နှောင်ကြိုးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤသို့ဖြင့် စော်ဘွားများသည် မိမိတို့၏ သွေးသားတော်စပ်သူ ရှိရာ နေပြည်တော်ကို သစ္စာဖောက်ရန် ခဲယဉ်းသွားစေရုံမျှမက၊ မြန်မာမင်းသမီးများကိုလည်း သစ္စာရှိသော စော်ဘွားများထံ လက်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် နေပြည်တော်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ရှမ်းဟော်နန်းများ၏ အတွင်းစည်းအထိ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရန် မလိုဘဲ သွေးသားရင်းချာ ဆက်ဆံရေးဖြင့် နယ်မြေဒေသများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံရေးဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၏ အာဏာစက် ယိုင်နဲ့လာမှု၊ နန်းတွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုများနှင့်အတူ ကျိုင်းရုံးကြီးကဲ့သို့သော ဝေးလံသည့်နယ်များတွင် စော်ဘွားခန့်အပ်မှု အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရအကြား ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်မှုများအောက်၌ မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်းရှိ သမိုင်းဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ တတိယတွဲ။</ref> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] ayyuaauw8ynk27g9ebyallqn37lcaz1 1029638 1029636 2026-05-05T04:56:44Z Chenzeyan29 141880 /* မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး */ 1029638 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia" />မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး == မြန်မာ့နေပြည်တော် (ဗဟိုအစိုးရ) နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) အပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားနယ်များကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်းထက် သွယ်ဝိုက်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် (Indirect Rule) ဖြင့် ဩဇာအာဏာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အဓိကအရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ဆက်သရုံမျှမက၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း မိမိတို့ရဲမက်များကို ဦးဆောင်၍ ဗဟိုတပ်မတော်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ပေးရသည့် တာဝန်ရှိသည်။<ref name="encyclopedia" /> မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းတွင်လည်း အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ "ဓားစာခံစနစ်" (Hostage System) အရ စော်ဘွားများ၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော် နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို မြန်မာ့နန်းတွင်း ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အနုပညာနှင့် စာပေများအောက်တွင် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စော်ဘွားနွယ်ဝင်များအကြား မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်မြတ်နိုးလာစေပြီး မိမိတို့ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်လည်း နေပြည်တော်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် နန်းတွင်းဂီတများကို မိမိတို့၏ ဟော်နန်းများ၌ ပြန်လည်ကျင့်သုံးစေခဲ့သဖြင့် ရှမ်းပြည်တခွင်တွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအား ခန့်အပ်ရာတွင် မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ စော်ဘွားများ၏ အဆင့်အတန်းကို နေပြည်တော်မှ ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ထီးဖြူအရေအတွက်နှင့် ရွှေစလွယ်များဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် စော်ဘွားများသည် နေပြည်တော်၏ မျက်နှာသာရရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် ကျိုင်းတုံ စသည့်နေရာများတွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ စော်ဘွားများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia" /> သာသနာရေးပိုင်းတွင်လည်း နေပြည်တော်မှ စေလွှတ်သော သံဃာတော်များနှင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးကဲ့သို့သော မင်းမြတ်တို့ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းနှင့် မြန်မာကို တစ်သားတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ရှမ်းစော်ဘွားနယ်များကို ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် အစဉ်တစိုက် ရှိနေစေရန်အတွက် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများသာမက "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" (Intermarriage) နှင့် "အဆောင်အယောင် ချီးမြှင့်ခြင်း" (Royal Regalia) ဟူသော လူမှုရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များကို အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း ကဏ္ဍတွင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များကို မိဖုရား သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် ကောက်ယူကာ နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် စော်ဘွားများနှင့် "ခမည်းခမက်" တော်စပ်ကာ ဆွေမျိုးရင်းချာများအဖြစ် နှောင်ကြိုးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤသို့ဖြင့် စော်ဘွားများသည် မိမိတို့၏ သွေးသားတော်စပ်သူ ရှိရာ နေပြည်တော်ကို သစ္စာဖောက်ရန် ခဲယဉ်းသွားစေရုံမျှမက၊ မြန်မာမင်းသမီးများကိုလည်း သစ္စာရှိသော စော်ဘွားများထံ လက်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် နေပြည်တော်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ရှမ်းဟော်နန်းများ၏ အတွင်းစည်းအထိ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရန် မလိုဘဲ သွေးသားရင်းချာ ဆက်ဆံရေးဖြင့် နယ်မြေဒေသများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံရေးဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၏ အာဏာစက် ယိုင်နဲ့လာမှု၊ နန်းတွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုများနှင့်အတူ ကျိုင်းရုံးကြီးကဲ့သို့သော ဝေးလံသည့်နယ်များတွင် စော်ဘွားခန့်အပ်မှု အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရအကြား ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်မှုများအောက်၌ မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်းရှိ သမိုင်းဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ တတိယတွဲ။</ref> ==ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များအတွင်းရှိ မျိုးနွယ်စုများ ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံ== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြန်မာ့လက်နက်နိုင်ငံတော်၏ အရှေ့ဘက်နယ်ခြားဒေသများသည် ရှမ်းမျိုးနွယ်စုများသာမက အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်ရာ ထူးခြားသည့် နယ်မြေများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် (မဟာနဂရတိုင်း) ကဲ့သို့သော အရှေ့ဘက်အစွန်ဆုံးဒေသများတွင် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားရှိသည့် "လူးလူမျိုး" များ အဓိကအခြေချနေထိုင်ကြပြီး၊ ကျိုင်းတုံ (ခေမာဝရတိုင်း) တွင်မူ "ဂုံလူမျိုး" များက လူဦးရေအများဆုံးအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။ ဤမျိုးနွယ်စုများသည် ရှမ်းနွယ်ဖွားများဖြစ်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ သီးခြားဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ထိန်းသိမ်းထားကြကာ မြန်မာဘုရင်များ၏ သစ္စာတော်ခံ စော်ဘွားများအဖြစ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အတူ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်တစ်ခွင်၌ "ရှမ်းလူမျိုးကြီး" များက အင်အားအကောင်းဆုံး လူမျိုးစုအဖြစ် မိုးကောင်း၊ မိုးနဲ၊ သိန္နီနှင့် သီပေါစသည့် နယ်ကြီးများတွင် အခြေချနေထိုင်ကြကာ၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိစပ်နေသော နယ်မြေများတွင် "ယွန်းလူမျိုး" (Thai Yuan) များ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဆက်တည်းမှာပင် ရှမ်းပြည်ထောင်စုအတွင်း၌ ရှမ်းမဟုတ်သော လူမျိုးစုများကလည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ ဒူဝါများနှင့် သီးခြားအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများ ထူထောင်ထားရှိခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ "မိုင်းလွန်းနယ်" သည် ဝလူမျိုးများ၏ အကြီးဆုံး ပဒေသရာဇ်နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ ဝစော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံကာ အရှေ့ဘက်တံခါးကို ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။ တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ကရင်နီ (ကယား) နယ်မြေများဖြစ်သော ကန္တာရဝတီ၊ ဘော်လခဲနှင့် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်များတွင်လည်း ကယားစော်ဘွားများက ကိုယ်ပိုင်အာဏာစက်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ "မိုးဗြဲတပ်ရုံး" လက်အောက်တွင် သစ္စာခံ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းဒေသများတွင် ကချင် (ဂျိန်းဖော) ခေါင်းဆောင်များက "ဒူဝါ" အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်နယ်တွင် ပလောင်စော်ဘွားများကလည်းကောင်း အခြေချနေထိုင်ကြကာ၊ ပအိုဝ်းနှင့် ဓနုလူမျိုးများသည်လည်း နယ်မြေအလိုက် မြို့စား၊ သူကြီးများဖြင့် စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် လူမျိုးစုံ၊ ဘာသာစကားစုံလင်သည့် နယ်မြေဒေသတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ မျိုးနွယ်စုအားလုံးသည် မိမိတို့၏ အဆင့်အတန်းအလိုက် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ နှင့် ဒူဝါဟူသော ပဒေသရာဇ်အထက်တန်းလွှာများ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်း ဟန်ချက်ညီညီ စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] jfgr4rnl1e260eu3dvcptp5fcvagxoo 1029639 1029638 2026-05-05T04:58:43Z Chenzeyan29 141880 /* ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များအတွင်းရှိ မျိုးနွယ်စုများ ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံ */ 1029639 wikitext text/x-wiki '''ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ''' ({{lang-en|Shan States}}) သို့မဟုတ် '''ရှမ်းပြည်''' ဆိုသည်မှာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် (၁၈၈၅ - ၁၉၄၈) အတွင်း ရှမ်းစော်ဘွားများ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သော ပြည်နယ်စုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုပြည်နယ်များကို ရှမ်းဘာသာဖြင့် "မိူင်း" (Muang) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရှိ မဟာရာဇာများ အုပ်ချုပ်သော ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များနှင့် အလားသဏ္ဌာန် တူညီသည်။ {{Infobox country | native_name = ​မိူင်းတႆး | conventional_long_name = ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်များ | common_name = ရှမ်းပြည် | image_map = Map of Shan States1917.png | image_caption = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဝန်းကျင်က ရှမ်းပြည်နယ်များ မြေပုံ | capital = [[တောင်ကြီးမြို့|တောင်ကြီး]] (ဗြိတိသျှခေတ် ရုံးစိုက်ရာ) | religion = [[ထေရဝါဒ]] ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] | government_type = [[ပဒေသရာဇ်]] (စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရေး) | leader_title1 = အကြီးအကဲ | leader_name1 = [[စော်ဘွား]]များ | history = | established_event1 = ပထမဆုံး ရှမ်းနယ် (မိုးကောင်း) | established_date1 = ၁၂၁၅ | established_event2 = ဗြိတိသျှအောက် ရောက်ရှိခြင်း | established_date2 = ၁၈၈၅ }} "ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဟူသော ဝေါဟာရကို ကိုလိုနီခေတ်တွင် မြန်မာပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အပိုင်းအခြားတစ်ခုအဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့သည်။ တရားဝင်အားဖြင့် "ပဒေသရာဇ် ရှမ်းပြည်နယ်စု" (Federated Shan States) ဟု ခေါ်ဆိုကာ ယနေ့ခေတ် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ကယားပြည်နယ်]]တို့၏ နယ်မြေများ ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ (သို့မဟုတ်) ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းမှစ၍ ၁၂၁၅ ခုနှစ်တွင် မိုးကောင်းနယ်နှင့် ၁၂၂၃ ခုနှစ်တွင် မိုးနဲနယ်တို့၌ ပထမဆုံး စော်ဘွားနယ်မြေများ စတင်အခြေချခဲ့ရာမှ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးလက်ထက်တွင် မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်ထောင်များဖြစ်သော မိုးညှင်း၊ မိုးကောင်း၊ ကသာ၊ ဗန်းမော်၊ ကလေး၊ မိုးမိတ်၊ သီပေါ နှင့် သုံးဆယ် စသော စော်ဘွားများကို မိမိ၏သစ္စာခံအဖြစ် သိမ်းသွင်းနိုင်ခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာသည် အရှေ့မြောက်ဘက် ယူနန်နယ်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်နိမိတ် ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> ထိုစဉ်က ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်အလိုက် (၃) ပိုင်းခွဲခြားထားရာတွင် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ "မြန်မာရှမ်းပြည်"၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း) နှင့် လင်းဇင်း (လာအို) ဒေသများပါဝင်သော "ယွန်းရှမ်းပြည်" (သို့မဟုတ်) "သယာမ်ရှမ်းပြည်" နှင့် ယနေ့ခေတ် တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီး (မဟာနဂရတိုင်း) နှင့် မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်တို့ ပါဝင်သော "တရုတ်ရှမ်းပြည်" ဟူ၍ ကျယ်ပြန့်စွာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤရှမ်းပြည်ထောင်များသည် မြန်မာ့ဗဟိုအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံမှ ခန့်အပ်လွှာ၊ ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ် စသည့် အဆောင်အယောင်များကို လက်ခံရယူကာ မိမိတို့နယ်မြေကို ကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် စီမံအုပ်ချုပ်ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> သို့သော် စော်ဘွားများသည် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် အခွန်ပဏ္ဏာများကို နေပြည်တော်သို့ ဆက်သရုံမျှမက၊ မိမိတို့၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော်နန်းတွင်း၌ ဓားစာခံ (Hostage) အဖြစ် ထားရှိကာ သစ္စာစောင့်သိမှုကို ပြသရပြီး စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ရဲမက်အင်အားဖြင့် ကူညီတိုက်ခိုက်ပေးရသည်။<ref name="making">Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် မိုးဗြဲ စသည့်ဒေသများတွင် တပ်ရုံးများထားရှိကာ ဗိုလ်မှူး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> လူမှုအဆင့်အတန်းအားဖြင့် အုပ်ချုပ်သူ "စော်ဘွား" နှင့် "စဝ်" နွယ်ဖွားများသည် အထက်တန်းလွှာ (Elite) အဖြစ် ဟော်နန်းများတွင် နေထိုင်ကာ အထူးအခွင့်အရေးများ ခံစားကြရပြီး၊ အောက်ခြေတွင် လူး၊ ဂုံ၊ ယွန်း နှင့် ရှမ်းလူမျိုးစုပေါင်းစုံတို့သည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကာ လယ်သမား၊ ကုန်သည်များအဖြစ် စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။<ref>Quian, Jack (2006). ''Chengdu: A City of Paradise'' (References on historical trade routes with Shan States).</ref> သို့သော် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်းရေးမငြိမ်မသက်မှုနှင့် ဗဟိုအာဏာစက် အားနည်းလာမှုတို့ကြောင့် ကျိုင်းရုံးနှင့် ကျိုင်းတုံစော်ဘွားများ အပါအဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့သည် ထောင်ထားခြားနားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၌ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်၊ နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ကျိုင်းရုံးကြီးနှင့် ယွန်းရှမ်းနယ်အချို့သည် တရုတ်နှင့် ပြင်သစ်ပိုင် အင်ဒိုချိုင်းနားအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခဲ့ကာ မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ရှေးဟောင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များအဖြစ် သမိုင်းတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ရလေသည်။<ref name="making" /><ref name="encyclopedia" /> == နယ်နိမိတ်နှင့် အပိုင်းအခြား == သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာမင်းများ၏ လက်နက်နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည်ထောင်များ၏ နယ်နိမိတ်သည် ယနေ့ခေတ် ရှမ်းပြည်နယ်ထက် များစွာကျယ်ပြန့်ခဲ့သည်။ ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးနှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့၏ လက်ထက်တွင် ရှမ်းပြည်ထောင်များကို ပထဝီဝင်နှင့် လူမျိုးစုအလိုက် အဓိက အပိုင်းအခြား (၃) ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> #မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရှေ့မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံးနယ်နိမိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ မြန်မာရာဇဝင်များတွင် ဤဒေသရှိ နယ်များကို "မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင်" နှင့် "ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်" ဟု လူသိများသည်။ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်ကို မြန်မာတို့က "မဟာနဂရတိုင်း" ဟု ခေါ်ဝေါ်ပြီး တရုတ်စာမျက်နှာ (၁၂) မြို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်း၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းအထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး လူးလူမျိုးစော်ဘွားများက မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံခဲ့ကြသည်။<ref name="encyclopedia" />မြောက်ရှမ်းရှစ်ပြည်ထောင် သည် ကိုင်းမား၊ စန္ဒား၊ မိုးဝန်း၊ မိုးနား၊ ဟိုသာ၊ လာသာ၊ မိုင်းမော နှင့် စည်ခွင် တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤနယ်များတွင် ဘုရင့်နောင်၏ ရဲမက်များ တည်ထားခဲ့သော မြန်မာ့စေတီပုထိုးများ အထင်အရှားရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ #ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းဒေသများဖြစ်ပြီး မြန်မာတို့က "ယွန်းရှမ်း" သို့မဟုတ် "ယွန်းပြည်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဇင်းမယ် (ဟရီဘုဉ္စတိုင်း)သည် ဗြဲ၊ အနန်း၊ ပရော၊ ကျိုင်းသေည်၊ လပုန်း စသော (၅၇) မြို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်အပ်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။လင်းဇင်း (လန်ဆန်း) ယနေ့ခေတ် လာအိုနိုင်ငံ နယ်မြေများဖြစ်ပြီး မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ ဩဇာခံ နယ်မြေများအဖြစ် ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> #ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နမိတ်အတွင်းရှိ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးလွယ်ကူစေရန် တပ်ရုံး (၃) ရုံးဖြင့် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်-သိန္နီတပ်ရုံးနယ် မြောက်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးနဲတပ်ရုံးနယ် တောင်ပိုင်းရှမ်းနယ်များကို အုပ်ချုပ်သည်။မိုးဗြဲတပ်ရုံးနယ် ကရင်နီ (ကယား) နယ်များနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ကို အုပ်ချုပ်သည်။ ၁၈၉၄-၉၅ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှ၊ ပြင်သစ် နှင့် တရုတ်တို့အကြား နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ရေး ကော်မရှင်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ မဲခေါင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ်နှင့် အခြားယွန်းရှမ်းနယ်မြေများကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="encyclopedia" /> == လူမှုရေးအဆင့်အတန်း == ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များတွင် လူမှုအဆင့်အတန်းကို အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် သွေးနှောမှုအပေါ် မူတည်၍ အလွှာလိုက် ပိုင်းခြားထားသည်။ === အထက်တန်းလွှာ (အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစား) === # '''စော်ဘွား'''သည် နယ်တစ်နယ်၏ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာဘုရင်က အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘွဲ့တံဆိပ်နှင့် ထီးဖြူ၊ ရွှေစလွယ်များကို ဆောင်နှင်းခွင့်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ကျိုင်းရုံး၊ ကျိုင်းတုံ နှင့် မိုးနဲစသည့် နယ်ကြီးစော်ဘွားများသည် အထူးဩဇာကြီးမားကြသည်။ # '''မျိုးနွယ်စုဝင်များ'''၊ စော်ဘွား၏ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို "စဝ်" (Sao) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြပြီး အထူးအခွင့်အရေးများ ရရှိကြသည်။ # '''မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ''' စော်ဘွား၏ လက်အောက်တွင် မြို့ငယ် သို့မဟုတ် ကျေးရွာစုများကို အုပ်ချုပ်ရသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသတွင်း အခွန်ကောက်ခံခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရသည့် အထက်တန်းလွှာများ ဖြစ်သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> === အလယ်အလတ်လွှာနှင့် ဝန်ထမ်းများ === * '''မြန်မာအရာရှိကြီးများ'''၊ သီပေါမင်းလက်ထက်ကဲ့သို့သော ကာလများတွင် တပ်ရုံးများ၌ အခြေစိုက်သည့် မြန်မာဝန်ကြီး၊ ဝန်ထောက်များနှင့် စစ်ဗိုလ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားများနှင့် တန်းတူနီးပါး ဩဇာရှိပြီး မြန်မာဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြသည်။ * '''ဗေဒင်၊ ဆေးဆရာနှင့် စာဆိုတော်များ''' ၊နန်းတွင်း၌ အမှုထမ်းရသော ပညာတတ် လူတန်းစားများ ဖြစ်ကြသည်။ === အောက်ခြေလွှာ (အုပ်ချုပ်ခံလူတန်းစား) === # '''လယ်သမားနှင့် ကုန်သည်များ''' အခြေခံ ပြည်သူလူထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စော်ဘွားအား အခွန်ဆက်သရသလို၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ရဲမက်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသည်။ # '''ကျွန်လူတန်းစား''' ထိုခေတ်က စစ်သုံ့ပန်းများ သို့မဟုတ် ကြွေးမြီကြောင့် ကျွန်ဖြစ်လာသူများ ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာမင်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်စနစ်မှာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ === အထူးအခွင့်အရေးနှင့် အဆောင်အယောင် === အထက်တန်းလွှာများသည် သာမန်လူများနှင့် မတူသော အဆောင်အယောင်များကို အသုံးပြုခွင့်ရှိသည်။ ဥပမာ-ဟော်နန်းမှာ စော်ဘွားများသာ နေထိုင်ခွင့်ရှိသော နန်းတော်ဖြစ်သည်။ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင် ရွှေချည်ထိုး အဝတ်အထည်များ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာများနှင့် ရွှေကွမ်းအစ်၊ ရွှေဓားများ ဆောင်ခွင့်မှာ အဆင့်အတန်းအလိုက် ကန့်သတ်ထားသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)။</ref> == မြန်မာ့နေပြည်တော်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများ ဆက်ဆံရေး == မြန်မာ့နေပြည်တော် (ဗဟိုအစိုးရ) နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားဒေသများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် သစ္စာခံပဒေသရာဇ်စနစ် (Vassalage) အပေါ် အခြေခံခဲ့ပြီး မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားနယ်များကို တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခြင်းထက် သွယ်ဝိုက်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ် (Indirect Rule) ဖြင့် ဩဇာအာဏာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အဓိကအရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ရွှေပန်းငွေပန်းနှင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများကို နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ဆက်သရုံမျှမက၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း မိမိတို့ရဲမက်များကို ဦးဆောင်၍ ဗဟိုတပ်မတော်နှင့်အတူ တိုက်ပွဲဝင်ပေးရသည့် တာဝန်ရှိသည်။<ref name="encyclopedia" /> မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုမှာ စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတွင်သာမက ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းတွင်လည်း အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ "ဓားစာခံစနစ်" (Hostage System) အရ စော်ဘွားများ၏ သားတော်သမီးတော်များကို နေပြည်တော် နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ကို မြန်မာ့နန်းတွင်း ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ အနုပညာနှင့် စာပေများအောက်တွင် ကြီးပြင်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စော်ဘွားနွယ်ဝင်များအကြား မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုကို နှစ်သက်မြတ်နိုးလာစေပြီး မိမိတို့ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်တွင်လည်း နေပြည်တော်၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် နန်းတွင်းဂီတများကို မိမိတို့၏ ဟော်နန်းများ၌ ပြန်လည်ကျင့်သုံးစေခဲ့သဖြင့် ရှမ်းပြည်တခွင်တွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများအား ခန့်အပ်ရာတွင် မိမိတို့စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ စော်ဘွားများ၏ အဆင့်အတန်းကို နေပြည်တော်မှ ချီးမြှင့်သော ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ထီးဖြူအရေအတွက်နှင့် ရွှေစလွယ်များဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကြောင့် စော်ဘွားများသည် နေပြည်တော်၏ မျက်နှာသာရရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် အချက်အချာကျသော မိုးနဲ၊ သိန္နီ နှင့် ကျိုင်းတုံ စသည့်နေရာများတွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ စော်ဘွားများ၏ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia" /> သာသနာရေးပိုင်းတွင်လည်း နေပြည်တော်မှ စေလွှတ်သော သံဃာတော်များနှင့် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးကဲ့သို့သော မင်းမြတ်တို့ တည်ထားခဲ့သော စေတီပုထိုးများကြောင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှမ်းနှင့် မြန်မာကို တစ်သားတည်း ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ရှမ်းစော်ဘွားနယ်များကို ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်အောက်တွင် အစဉ်တစိုက် ရှိနေစေရန်အတွက် စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနည်းလမ်းများသာမက "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" (Intermarriage) နှင့် "အဆောင်အယောင် ချီးမြှင့်ခြင်း" (Royal Regalia) ဟူသော လူမှုရေးနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များကို အလွန်ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း ကဏ္ဍတွင် မြန်မာဘုရင်များသည် စော်ဘွားများ၏ သမီးတော်များကို မိဖုရား သို့မဟုတ် ကိုယ်လုပ်တော်များအဖြစ် ကောက်ယူကာ နန်းတွင်း၌ ထားရှိခြင်းဖြင့် စော်ဘွားများနှင့် "ခမည်းခမက်" တော်စပ်ကာ ဆွေမျိုးရင်းချာများအဖြစ် နှောင်ကြိုးဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co.</ref> ဤသို့ဖြင့် စော်ဘွားများသည် မိမိတို့၏ သွေးသားတော်စပ်သူ ရှိရာ နေပြည်တော်ကို သစ္စာဖောက်ရန် ခဲယဉ်းသွားစေရုံမျှမက၊ မြန်မာမင်းသမီးများကိုလည်း သစ္စာရှိသော စော်ဘွားများထံ လက်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် နေပြည်တော်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ရှမ်းဟော်နန်းများ၏ အတွင်းစည်းအထိ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် စစ်မက်ဖြစ်ပွားရန် မလိုဘဲ သွေးသားရင်းချာ ဆက်ဆံရေးဖြင့် နယ်မြေဒေသများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည့် အဆင့်မြင့် နိုင်ငံရေးဗျူဟာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သီပေါမင်းလက်ထက်တွင် နေပြည်တော်၏ အာဏာစက် ယိုင်နဲ့လာမှု၊ နန်းတွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုများနှင့်အတူ ကျိုင်းရုံးကြီးကဲ့သို့သော ဝေးလံသည့်နယ်များတွင် စော်ဘွားခန့်အပ်မှု အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းက ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရအကြား ဟန်ချက်ကို ပျက်ပြားစေခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့တို့၏ သွေးထိုးမြှောက်ပင့်မှုများအောက်၌ မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်းရှိ သမိုင်းဝင် ရှမ်းပြည်ထောင်အချို့ကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ တတိယတွဲ။</ref> ==ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များအတွင်းရှိ မျိုးနွယ်စုများ ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံ== ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ သို့မဟုတ် မြန်မာ့လက်နက်နိုင်ငံတော်၏ အရှေ့ဘက်နယ်ခြားဒေသများသည် ရှမ်းမျိုးနွယ်စုများသာမက အခြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးပေါင်းစုံ စုပေါင်းနေထိုင်ရာ ထူးခြားသည့် နယ်မြေများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျိုင်းရုံးကြီးနယ် (မဟာနဂရတိုင်း) ကဲ့သို့သော အရှေ့ဘက်အစွန်ဆုံးဒေသများတွင် ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားရှိသည့် "လူးလူမျိုး" (Tai Lue) များ အဓိကအခြေချနေထိုင်ကြပြီး၊ ကျိုင်းတုံ (ခေမာဝရတိုင်း) တွင်မူ "ဂုံလူမျိုး" (Tai Khun) များက လူဦးရေအများဆုံးအဖြစ် တည်ရှိနေကြသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၁၁)၊ ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်း။</ref> ဤမျိုးနွယ်စုများသည် ရှမ်းနွယ်ဖွားများဖြစ်ကြသော်လည်း မိမိတို့၏ သီးခြားဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ထိန်းသိမ်းထားကြကာ မြန်မာဘုရင်များ၏ သစ္စာတော်ခံ စော်ဘွားများအဖြစ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အတူ ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်တစ်ခွင်၌ "ရှမ်းလူမျိုးကြီး" (Tai Long) များက အင်အားအကောင်းဆုံး လူမျိုးစုအဖြစ် မိုးကောင်း၊ မိုးနဲ၊ သိန္နီနှင့် သီပေါစသည့် နယ်ကြီးများတွင် အခြေချနေထိုင်ကြကာ၊ ယနေ့ခေတ် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ထိစပ်နေသော နယ်မြေများတွင် "ယွန်းလူမျိုး" (Thai Yuan) များ ပျန့်နှံ့နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>မှန်နန်း ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ဒုတိယတွဲ။</ref> တစ်ဆက်တည်းမှာပင် ရှမ်းပြည်ထောင်စုအတွင်း၌ ရှမ်းမဟုတ်သော လူမျိုးစုများကလည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ ဒူဝါများနှင့် သီးခြားအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေများ ထူထောင်ထားရှိခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ "မိုင်းလွန်းနယ်" သည် ဝလူမျိုးများ၏ အကြီးဆုံး ပဒေသရာဇ်နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ ဝစော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်ထံ သစ္စာခံကာ အရှေ့ဘက်တံခါးကို ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။<ref>Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.</ref> တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ကရင်နီ (ကယား) နယ်မြေများဖြစ်သော ကန္တာရဝတီ၊ ဘော်လခဲနှင့် ကြယ်ဖိုးကြီးနယ်များတွင်လည်း ကယားစော်ဘွားများက ကိုယ်ပိုင်အာဏာစက်ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြပြီး မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ "မိုးဗြဲတပ်ရုံး" လက်အောက်တွင် သစ္စာခံ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းဒေသများတွင် ကချင် (ဂျိန်းဖော) ခေါင်းဆောင်များက "ဒူဝါ" အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တောင်ပိုင်နယ်တွင် ပလောင်စော်ဘွားများကလည်းကောင်း အခြေချနေထိုင်ကြကာ၊ ပအိုဝ်းနှင့် ဓနုလူမျိုးများသည်လည်း နယ်မြေအလိုက် မြို့စား၊ သူကြီးများဖြင့် စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thant Myint-U (2001). ''The Making of Modern Burma''. Cambridge University Press.</ref> ဤသို့ဖြင့် ရှမ်းပြည်ထောင်စုသည် လူမျိုးစုံ၊ ဘာသာစကားစုံလင်သည့် နယ်မြေဒေသတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ မျိုးနွယ်စုအားလုံးသည် မိမိတို့၏ အဆင့်အတန်းအလိုက် စော်ဘွား၊ မြို့စား၊ ဟိန်၊ ထမုံ နှင့် ဒူဝါဟူသော ပဒေသရာဇ်အထက်တန်းလွှာများ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် မြန်မာ့အင်ပါယာအတွင်း ဟန်ချက်ညီညီ စုပေါင်းနေထိုင်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်လေသည်။<ref name="encyclopedia" /> == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]] [[ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ သမိုင်း]] hnxlcpd9crawc4mtz3iqjfyybuib9y2 1 148631 1029626 677968 2026-05-05T04:11:21Z Chenzeyan29 141880 [[ဆွေးနွေးချက်:ရှမ်းပြည်]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာအင်ပါယာလက်အောက်ခံပြည်နယ်များ 677968 wikitext text/x-wiki == အမည် == ရှမ်းပြည်ဆိုတာ လက်ရှိ ခေါ်နေကြတဲ့အသုံးအနှုန်းနဲ့ တူနေပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးက နယ်အစုလေးတွေ စုထားတဲ့ ယခင်ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ အရင်အခေါ်အရဆို "ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စု" ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ပဲ သင့်တော်မယ်ထင်ပါတယ်။ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] ဆောင်းပါးရဲ့ ပထမစာပိုဒ်မှာလဲ ဖော်ပြထားပါတယ်။ (ရင်းမြစ် - [https://www.shanstate.gov.mm/index.php?option=com_content&view=article&id=336:2013-03-04-10-36-37&catid=20:frontpage&Itemid=381 ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]၊ [https://www.bbc.com/burmese/in-depth-47158927 ဘီဘီစီ]၊ [https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=534B9099BFFF4CFD9B3108111FAACD52?lawordSn=2923 ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ၏ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ (၁၉၄၇)]) [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၇:၅၉၊ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :အမည်ပြောင်းသင့်ပါသည်။ စကားမစပ် [[:en:Federated Shan States]]ကျမှ အဲဒီတုံးက တရားဝင်သတ်မှတ် အမည်ပေးခဲ့တဲ့ "ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စု" လို့ခေါ်ရမလား။ ယခု [[:en:Shan States]] က ပုဂံခေတ်လောက်ကနေစပြီး ကိုလိုနီ၊ လွတ်လပ်ရေးကာလအထိ chronological ပုံစံလိုလိုရေးထားတော့ 'ရှမ်းပြည်နယ်စု', 'ရှမ်းပြည်ထောင်များ', 'ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်များ' .... စသဖြင့် သင့်တော်ရာပေးရင် ကောင်းမလားလို့။ [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၁၁၊ ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :: Federated Shan States ဆောင်းပါးရှိသေးတာ သတိမထားမိဘူး။ ဟီး။ "ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်များ" နဲ့ "ရှမ်းပြည်ထောင်များ" တစ်ခုခုနဲ့တော့ အဆင်ပြေမယ်ထင်တယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၆:၄၁၊ ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :::လမ်းကြုံလို့ ထပ်ဆွေးနွေးတာပါ။ Federated Shan States က ၁၉၂၂-၁၉၄၈ မှာ ဗြိတိသျှပေးတဲ့ တရားဝင်အမည်ဆိုတော့ "ပဒေသရာဇ်ရှမ်းပြည်နယ်စု" အမည်၊ လက်ရှိဆောင်းပါးက ရှမ်းတွေနေတဲ့ နယ်မြေကို ယေဘုယျရေးထားတော့ "ရှမ်းနယ်များ" ဆိုရင်လည်း အဆင်ပြေမယ်ထင်တယ်။ eng word "state" ကို တိုက်ရိုက်မပြန်ဘဲနဲ့ "ရှမ်းနယ်များ" က ပိုအဆင်ပြေလောက်မယ်။ ([[ရှမ်းလူမျိုး#ရှေးရှမ်းနယ်များ]] ဆိုပြီး သုံးထားတာရှိလို့ အဲဒီစကားလုံးက အဆင်ပြေမလားမသိဘူး။) ဒုတိယရွေးချယ်စရာရှိရင် "ရှမ်းပြည်ထောင်များ" (သိပ်တော့မကြိုက်, မြို့ပြနိုင်ငံအဆင့်လောက်လို့ထင်ပါတယ်)။ လက်ရှိဆောင်းပါးကို ပဒေသရာဇ်တို့ ပြည်ထောင်တို့ ပြည်နယ်စုတို့ မထည့်တာပိုကောင်းမည်။ ဒီဆောင်းပါးထဲမှာပဲ Federated Shan States, Siamese Shan States, Chinese Shan States, Burmese Shan States တို့က အကျုံးဝင်တော့ ယေဘုယျအမည်ထားရင် ကောင်းလောက်မယ်။ နောက်တစ်ခု eng အသုံးမှာ [[:en:Shan States#Confederation of Shan States]] က confederation စာလုံးပါလာမှ "စု" ထည့်ရင် ပိုကိုက်မယ်လို့ယူဆ။ [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၉၊ ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) ::::{{Ping|Saimawnkham}} အစ်ကိုရေ [[en:Federated Shan States]], [[en:Shan States]], [[en:Shan States#Confederation of Shan States]] ဝေါဟာရတွေအတွက် မြန်မာလို ဘယ်လိုရေးသလဲဆိုတာ အကြံပေးပါဦးဗျ။ {{smiley|5}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၁၈၊ ၃၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) jdot34ho9gvh75awwemd7urgenc9m88 0 148642 1029667 925410 2026-05-05T08:03:43Z Salai Rungtoi 22844 /* ပြည်တွင်းစစ်ကာလ */ 1029667 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မော်လူးမြို့ |native_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map =မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မော်လူးမြို့ တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]] |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်|ကသာ]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank2_title = Religions |population_density_km2 = auto |coordinates = {{coord|24.4649|96.1796|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''မော်လူးမြို့''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]တွင် ပါဝင်သော မြို့ငယ်တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားကားလမ်း နံဘေးတွင် တည်ရှိသည်။ ကသာခရိုင် အင်းတော်မြို့နယ် မော်လူးကျေးရွာအုပ်စုကို မြို့အဖြစ် တိုး ချဲ့ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းကြောင်း ပြည်ထဲ ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၁၈ခုနှစ် မေ လ ၁၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://7day.news/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8-----127242|title=စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ မော်လူးနှင့် စိုင်ပြင်ကို မြို့အဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်း|date=၂၃ မေ ၂၀၁၈|accessdate=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀|author=မျိုးမင်းဦး|publisher=7Day News|archivedate=13 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713030111/https://7day.news/%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%85%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8-----127242}}</ref> [[အင်းတော်မြို့နယ်]] မော်လူး ကျေးရွာအုပ်စုမှ မော်လူး၊ ဟဲနု၊ ကရင်၊ အုန်းဒုတ်၊ မင်းသာကျေး ရွာငါးရွာကို စုစည်း၍ မင်းရာဇာ၊ မင်းဇေယျာ၊ မင်းချမ်းသာ၊ မင်း သုခ၊ မင်းသစ္စာ၊ မင်းသီရိဟူ၍ ရပ်ကွက်ခြောက်ခု ပါဝင်သော မော်လူးမြို့အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း သဖြင့် ကျေးရွာငါးရွာကို ပယ် ဖျက်ခဲ့သည်။ မော်လူးကျေးရွာ အုပ်စုတွင် ကျန်ရှိသော ပဲခူး၊ ရွာ ရှည်၊ သက်ရင်းတာ ဟူသည့်ကျေး ရွာ သုံးရွာစုစည်း၍ ပဲခူးကျေးရွာ အုပ်စု၊ နားခွင်းကျင် ကျေးရွာနှင့် လွင်ဦးကျေးရွာနှစ်ရွာ စုစည်း၍ နားခွင်းကျင်ကျေး ရွာအုပ်စုအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ==စေတီပုထိုးများ== ဒီပင်္ကရာမဟောစေတီတော်သည် မော်လူးမြို့ နှင် ၁ မိုင် အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ်ပွဲတော်ကျင်းပခွင့် ဘုရားပွဲတော်များထဲမှာ ဒီပင်္ကရာဘုရားပွဲတော်သည်လည်း တစ်ပွဲ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တတိယ သင်္ဂါယနာတင် သီရိဓမ္မာသောကမင်း ကြီး လှူဒါန်းကောင်းမှုဖြစ်သော တန် ခိုးကြီး သမိုင်းဝင် စေတီ တစ်ဆူဖြစ်သည်။<ref>https://www.myanmarevent.net/event_detail.php?id=796{{Dead link|date=January 2021 }}</ref><ref>https://www.mdn.gov.mm/my/meaaluudes9ttiukny-diipngkraa-bhuraapaitteaa-cnnykaasiukmiukcaa-kngpniungreattk-paitteaalunkhunre {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201116230907/https://www.mdn.gov.mm/my/meaaluudes9ttiukny-diipngkraa-bhuraapaitteaa-cnnykaasiukmiukcaa-kngpniungreattk-paitteaalunkhunre |date=16 November 2020 }}</ref> ==ကျောက်စိမ်းထွက်ရာ‌‌‌ဒေသများ== အုတ်ရှစ်ကုန်းမှော် သူရောင်းမှော် ထုံးတောင်မှော် တို့ ရှိကြသည်။ ကွေ့ကြီး -လုံးတော်ကျောက်စိမ်းမှော်သည် မော်လူးဘူတာမှ အနောက်မြောက်ဘက်( ၄) မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။ သူရောင်းမှော်သည် မှော်လူးမှ အနောက်ဘက် (၃) မိုင်ခန့်အကွာတွင်လည်းကောင်း၊ အုတ်ရှစ်ကုန်းမှော်သည် မော်လူးမှ အနောက်တောင်ဘက် (၈) မိုင်ခန့်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.weddingguide.com.mm/gold-jewellery/tips/item/2103-green-jewellery.html |access-date=20 December 2020 |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316173019/https://www.weddingguide.com.mm/gold-jewellery/tips/item/2103-green-jewellery.html }}</ref> ==ပြည်တွင်းစစ်ကာလ== [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]ကာလတွင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အချိန်အတွင်း မော်လူးမြို့အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=capture>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023}}</ref> ဒေသခံအများစုသည် မြို့အား စွန့်ခွာထွက်ပြေးသွားသော်လည်း ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့က ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးကို ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=People’s Administration Started in Captured Town in Indaw Township |work=Kachin News Group |language=en |url=https://kachinnews.com/2023/12/19/peoples-administration-started-in-captured-town-in-indaw-township |date=19 December 2023}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ကောင်စီက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က ၂၀၂၆ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref> == ကိုးကား == <references/> {{စစ်ကိုင်းတိုင်း}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]] 3i6ylwvf57qnjeg72nzyenyff1b1fbz 0 210028 1029686 672837 2026-05-05T11:00:09Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029686 wikitext text/x-wiki '''ရှင်းကျန်း-ဝီဂါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ''' ({{lang-zh|新疆维吾尔自治区}}၊ {{lang-ug| شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်အဆင့် နယ်မြေများအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁.၆ သန်းကျော် ကျယ်ဝန်းကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် (၈) ခုမြောက် အကြီးဆုံးသော ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = ရှင်းကျန်း-ဝီဂါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | official_name = 新疆维吾尔自治区 شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى | settlement_type = [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] | image_map = Xinjiang in China (de-facto) (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအတွင်း ရှင်းကျန်း၏ တည်နေရာ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = ရုံးစိုက်ရာမြို့ | seat = [[အူရူမ်ချီမြို့]] | area_total_km2 = 1664897 | population_as_of = 2020 | population_total = 25852345 | population_density_km2 = auto | timezone = [[တရုတ်စံတော်ချိန်]] (UTC+8) / [[ရှင်းကျန်းစံတော်ချိန်]] (UTC+6) }} == ပထဝီဝင်အနေအထား == ရှင်းကျန်းသည် ဗဟိုအာရှဒေသနှင့် ထိစပ်နေပြီး [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]၊ [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ္စတန်]]၊ [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျစ်ကစ္စတန်]]၊ [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန္နစ္စတန်]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] စသည့် နိုင်ငံ (၈) နိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ကာရာကိုရမ်၊ ကွန်လွန်နှင့် တီအန်ရှန်း တောင်တန်းကြီးများက အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် နယ်စပ်များကို ဝန်းရံထားသည်။ သမိုင်းဝင် [[ပိုးလမ်းမ]]သည် ဤဒေသကို ဖြတ်သန်းသွားသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အချက်အခြာကျခဲ့သည်။ == လူဦးရေနှင့် လူမျိုးများ == ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၅.၈ သန်းကျော် နေထိုင်သည်။ ရှင်းကျန်းသည် လူမျိုးပေါင်းစုံ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်ပြီး ဝီဂါ၊ ဟန်၊ ကာဇက်၊ ဟွေ၊ ကာဂျစ်၊ မွန်ဂို၊ တာဂျစ် စသည့် လူမျိုးများ ပါဝင်သည်။ ဒေသတွင်း၌ လူမျိုးစုအလိုက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်မြေခွဲများကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားသော သမိုင်းမှတ်တမ်းဟောင်းများတွင် ဤဒေသကို "တရုတ်တာကစ္စတန်" သို့မဟုတ် "အရှေ့တာကစ္စတန်" ဟူ၍လည်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ == နိုင်ငံရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေး == ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်၍ ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် မငြိမ်မသက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် တရုတ်အစိုးရသည် ဒေသတွင်း၌ လုံခြုံရေး တင်းကျပ်မှုများနှင့် "ပညာပေးစခန်း" ဟု ခေါ်ဆိုသော ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များက ဝီဂါ မူဆလင်များအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ရှိနေကြောင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသော်လည်း တရုတ်အစိုးရကမူ ယင်းတို့မှာ အစွန်းရောက်ဝါဒကို တိုက်ဖျက်ရန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းပေးရန်သာ ဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-22272330 |title=Xinjiang territory profile |work=BBC News |date=1 July 2021}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:ရှင်းကျန်း]] == ကိုးကား == {{Reflist}} {{တရုတ်နိုင်ငံပြည်နယ်များ}} [[ကဏ္ဍ:ရှင်းကျန်း]] [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ]] nnlk6tc2s0hsnqw75va7hbf9p969uzw 1029687 1029686 2026-05-05T11:00:40Z Chenzeyan29 141880 1029687 wikitext text/x-wiki '''ရှင်းကျန်း-ဝီဂါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ''' ({{lang-zh|新疆维吾尔自治区}}၊ {{lang-ug| شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى}}) သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ အနောက်မြောက်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသော [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်အဆင့် နယ်မြေများအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး စတုရန်းကီလိုမီတာ ၁.၆ သန်းကျော် ကျယ်ဝန်းကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် (၈) ခုမြောက် အကြီးဆုံးသော ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = ရှင်းကျန်း-ဝီဂါ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ | official_name = 新疆维吾尔自治区 شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى | settlement_type = [[ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] | image_map = Xinjiang in China (de-facto) (+all claims hatched).svg | map_caption = တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအတွင်း ရှင်းကျန်း၏ တည်နေရာ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | seat_type = ရုံးစိုက်ရာမြို့ | seat = [[အူရူမ်ချီမြို့]] | area_total_km2 = 1664897 | population_as_of = 2020 | population_total = 25852345 | population_density_km2 = auto | timezone = [[တရုတ်စံတော်ချိန်]] (UTC+8) / [[ရှင်းကျန်းစံတော်ချိန်]] (UTC+6) }} == ပထဝီဝင်အနေအထား == ရှင်းကျန်းသည် ဗဟိုအာရှဒေသနှင့် ထိစပ်နေပြီး [[မွန်ဂိုးလီးယားနိုင်ငံ|မွန်ဂိုလီးယား]]၊ [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ္စတန်]]၊ [[တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|တာဂျစ်ကစ္စတန်]]၊ [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန္နစ္စတန်]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ|ပါကစ္စတန်]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] စသည့် နိုင်ငံ (၈) နိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ကာရာကိုရမ်၊ ကွန်လွန်နှင့် တီအန်ရှန်း တောင်တန်းကြီးများက အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် နယ်စပ်များကို ဝန်းရံထားသည်။ သမိုင်းဝင် [[ပိုးလမ်းမ]]သည် ဤဒေသကို ဖြတ်သန်းသွားသဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အချက်အခြာကျခဲ့သည်။ == လူဦးရေနှင့် လူမျိုးများ == ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၅.၈ သန်းကျော် နေထိုင်သည်။ ရှင်းကျန်းသည် လူမျိုးပေါင်းစုံ နေထိုင်ရာဒေသဖြစ်ပြီး ဝီဂါ၊ ဟန်၊ ကာဇက်၊ ဟွေ၊ ကာဂျစ်၊ မွန်ဂို၊ တာဂျစ် စသည့် လူမျိုးများ ပါဝင်သည်။ ဒေသတွင်း၌ လူမျိုးစုအလိုက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ နယ်မြေခွဲများကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားသော သမိုင်းမှတ်တမ်းဟောင်းများတွင် ဤဒေသကို "တရုတ်တာကစ္စတန်" သို့မဟုတ် "အရှေ့တာကစ္စတန်" ဟူ၍လည်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ == နိုင်ငံရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေး == ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်၍ ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများနှင့် မငြိမ်မသက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် တရုတ်အစိုးရသည် ဒေသတွင်း၌ လုံခြုံရေး တင်းကျပ်မှုများနှင့် "ပညာပေးစခန်း" ဟု ခေါ်ဆိုသော ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များက ဝီဂါ မူဆလင်များအပေါ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ရှိနေကြောင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသော်လည်း တရုတ်အစိုးရကမူ ယင်းတို့မှာ အစွန်းရောက်ဝါဒကို တိုက်ဖျက်ရန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းပေးရန်သာ ဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-22272330 |title=Xinjiang territory profile |work=BBC News |date=1 July 2021}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:ရှင်းကျန်း]] {{Reflist}} {{တရုတ်နိုင်ငံပြည်နယ်များ}} [[ကဏ္ဍ:ရှင်းကျန်း]] [[ကဏ္ဍ:အနောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများ]] as2os0kzsd5rmn54uncgz5rna713y0m 3 223880 1029656 1028991 2026-05-05T07:24:47Z Zawzawaungthwin 100038 /* နယူးကလီးယား (သို့) နျူကလီးယား */ အပိုင်းသစ် 1029656 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zawzawaungthwin ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၆၊ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC) == ဧပြီ ၂၀၂၂ == [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ဖုန်ကြားရှင်]]&nbsp;မှ&nbsp; အကြောင်းအရာများကို လုံလောက်စွာ ရှင်းပြခြင်း မရှိဘဲ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]ကို ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ စမ်းသပ်မှုတွေ ပြုလုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:Sandbox|sandbox]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် [[User_talk:Ninjastrikers|ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]]မှာ စာတိုချန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:uw-delete1 --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC) :ကျနော့်ကို တည်းဖြတ်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားတာတွေ့လို့ ဘယ်လိုပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရမလဲ သိချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၃၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] Do you use any VPN while editing Wikipedia? [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) :::ကိုနင်ဂျာရေ “[[သန်းသန်းဆွေ]]” ကိစ္စ ဆွေးနွေးကြရအောင်။သူက ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ပါ။သူ့ကို အမျိုးသမီးဝန်ကြီး ကဏ္ဍထဲ ထည့်သွင်းသင့်တယ်လို့မြင်တယ်။နိုင်ငံဝန်ထမ်းက ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ပြဌာန်းထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ်ဥပဒေအရ ဆို သူက ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါ။ဝန်ကြီး လို့ မသုံးစေချင်ရင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ် များ ဆိုတာက ပိုသင့်တော် မလား။နိုင်ငံ ဝန်ထမ်းက မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC) ::::ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]မှာ ၂၀ ဦးမြောက်မှာတော့ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့နေရာကို ဝန်ကြီးဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲတာမျိုး မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီး ကဏ္ဍကနေ ဖယ်လိုက်တာပါ။ ဘယ်ကဏ္ဍနဲ့ သင့်လျော်မလဲ ကြည့်တော့ အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါးမှာ ထည့်ထားတဲ့ civil servants ကိုပဲ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ ထည့်လိုက်တာပါ။ သီးခြားကဏ္ဍအနေနဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆိုပြီး လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ရပါတယ်။ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆောင်းပါးရယ်၊ တခြားသော ဥက္ကဋ္ဌအကြောင်း ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပြီး ထည့်ထားသင့်တဲ့ ကဏ္ဍပါ။ ဒါကလည်း [[:en:Category:Governors_of_the_Central_Bank_of_Malaysia]] ကို နမူနာကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။ ဝန်ကြီးလို့ ဘယ်နေရာမှာမှ ရည်ညွှန်းထားတာ (ကျွန်တော့အနေနဲ့) မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီးကဏ္ဍထဲမှာတော့ မထည့်သင့်ဘူးလားလို့ပါဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၀၉၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC) :::::ဟုတ်ကဲ့။ဝန်ကြီးကဏ္ဍ ကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တာ သဘောတူလက်ခံပါတယ်။ဖြစ်လည်းဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ် အပါအဝင် ရုံးနဲ့ကောင်စီ၊ကော်မရှင် ၉ ခုကို   “ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ” များလို့ ရည်ညွှန်းသတ်မှတ်ဖော်ပြထားတာရှိတော့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ဆိုရင်ရော။သင့်တော်မလား။နိုင်ငံဝန်ထမ်း နဲ့ စာရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC) ::::::Agree and please proceed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၂၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC) :::::::အောင်ကို နှင့် ပတ်သတ်ပြီး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ ဖန်တီးမှု အဆင်မပြေ၍ ပြုလုပ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းမျှဝေပေးစေလိုပါတယ်. ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၈၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::အဆင်ပြေသလို လုပ်ကြည့်ထားပါတယ်။အမှားအယွင်းလုပ်ဆောင်မိတယ်ဆိုရင် ပြင်ဆင် ပေးပါခင်ဗျာ @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၂၉၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :::::::::အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ စကားမစပ် [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(အဆိုပြုချက်များ)#Portal_နှင့်_Draft_အမည်ညွှန်း_ထည့်သွင်းရန်|ဒီနေရာက Portal နဲ့ Draft အမည်ညွှန်းအတွက်]] အဆိုပြုထားတာကို ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးပါဦးဗျ။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၄၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::::ကိုနင်ဂျာရေ ကျနော်  [[ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့]] စာမျက်နှာ မှာ ဇယားဆွဲတာ လိုအပ်ချက်ရှိနေလို့ အဆင်ပြေရင် ကျေးဇူးပြု၍ ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) :::::::::::နည်းနည်းပြင်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၁၆၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...[[မြန်မာ့ အစားအစာ]]  ဆောင်းပါး ရဲ့ အမျိုးအမည်များ အက္ခရာစဉ် က သွင်ပြင်ပိုင်းမှာ မညီမညာဖြစ်နေပုံပဲ။အဆင်ပြေရင် ညှိပေးစေချင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။နောက်ပြီး ဆောင်းပါးအပေါ် ကျနော့်ရဲ့ နောက်ပြန်ပြင်မှုမှာ လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင်လည်း ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၂၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC) :::::::::::::အင်္ဂလိပ်ဝီကီဖက်က [[:en:Burmese cuisine]] ကို ပြန်ပြီး ရေးနိုင်ရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်။ ခုတော့ columns-list ပုံစံပဲ ပြင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၃၀၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thanks..I will try. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၉၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC) == Autopatrolled granted == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]] Hi Zawzawaungthwin, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers. Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them. Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC) :ကိုနင်ဂျာရေ...ဝီကီရဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ အတိုချုပ်ဖော်ပြလို့ရတဲ့ ဥပမာသူက ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းရတာလဲဗျာ။ကျနော် မသိလို့ လမ်းညွှန့်ပေးပါအုံး။ဥပမာ ဦးထွန်းထွန်းဦး ဆို သူက ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် အဲ့လိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) ::[[En:Wikipedia:Short description|short description]] လိုမျိုးကို ပြောတာထင်တယ်။ <nowiki>{{short description}}</nowiki> သုံးပြီး ရေးတာကတော့ enwiki တစ်ခုတည်းမှာပဲ ရသေးတာလို့ ကျနော်သိထားတယ်။ ပုံမှန်အနေနဲ့ မိုဘိုင်းလ်မှာ မြင်ရတဲ့ အတိုချုပ်ကိုတော့ wikidata ရဲ့ description အောက်က သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားနေရာမှာ ထည့်ထားလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ [[အောင်ဆန်း]]ရဲ့ [https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 မိုဘိုင်းဗားရှင်း]မှာ မြင်ရတဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်" ဆိုတာကို သူ့ရဲ့ [[D:Q194161|ဝီကီဒေတာ]]က Description > Burmese မှာ ရေးထားပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၂၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) :::ဟုတ်ကဲ့ အောင်ဆန်း “ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်” အဲ့လိုမျိုးပါခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၉၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC) :ကိုနင်ဂျာ ရေ အဆင်ပြေရင်  မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ကို လိုအပ်တာတွေ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ပေးပါအုံး။နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအကြောင်း ရေးသားနေတာတွေ့လို့ တတ်သလောက်မှတ်သလောက်လေး ကူညီပေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၉၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၄ (UTC) ::ကူညီဖြည့်စွက်ရေးသားပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၉:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC) :::ချက်-မြန်မာ Map မှာ နည်းနည်းလိုအပ်ချက်ရှိနေသေးတယ် ထင်တယ်။ကူညီပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC) ::::မြေပုံက ဆွဲထားပြီးသား မရှိလို့ မပေါ်တာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC) :::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန က ဝန်ကြီးအပြောင်းအလဲတွေကို ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ထားထာမှာ လိုအပ်ချက်တွေရှိလို့ ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးဗျာ.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၀၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC) ::::::Done and thanks for updating. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၄၁၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၄ (UTC) :::::::မေလ ၂၄ရက်နေ့က ဘဏ်ပုံတစ်ပုံကို ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုမဟုတ် ဖေ့ဘုတ်က ဖြစ်ဖွယ်ရှိတယ်ဆိုပြီး မှတ်ချက်ပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ဒီပုံက ကျနော် ဖုန်းနဲ့ လျှပ်တပြတ် ရိုက်ထားတဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။စံနှုန်းအရ ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာမှမပြောလိုပေမယ့် နောက်ပိုင်းတွေကျရင် ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုတွေကို စိစစ်ပြီးမှ ပယ်ဖျက်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၄၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] စိစစ်ပေးဖို့ပဲ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၂၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :::::::::ဟုတ်ကဲ့။ အကြံပြုတာကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံအများစုရဲ့ metadata မှာ ရိုက်ကူးမှု အချက်အလက်တွေ (ကင်မရာအမျိုးအစား၊ ရိုက်ကူးရက်စွဲ၊ အချိန်) စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ metadata ကို အတုလုပ်လို့ရတယ်ဆိုပေမယ့် အဲလိုမျိုး အချက်အလက်စုံလင်တာရယ်၊ ပုံအချိုးအစား မြင့်မားမှု၊ ဖိုင်အရွယ်အစား ကြီးမှုစတာတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ရိုက်တဲ့ ဓာတ်ပုံဟုတ်မဟုတ် ယေဘုယျ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။ အစ်ကို့တင်လိုက်တဲ့ပုံရဲ့ metadata မှာ ကင်မရာအချက်အလက်တွေ မပါဝင်ဘဲ FBMD နဲ့ စတဲ့ စာသားပဲပါနေတာရယ် ဖိုင်အရွယ်အစားငယ်တာကြောင့်ရယ်မို့ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ယူဆလိုက်တာပါ။ (FB ရဲ့ ကင်မရာနဲ့ ရိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် FB ကနေ ဒေါင်းလုပ် လုပ်ထားတဲ့ပုံတွေမှာ ကင်မရာအချက်လက်မပါဘဲ FBMD ကုဒ်တွေသာ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်)။ Commons မှာလည်း အဲဒီလို FBMD ပုံမျိုးတွေဟာ ဖျက်ချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၁၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thank you for this explanation, I will definitely keep it in mind [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဆရာ ကျနော် ပုံတွေ တင်မရတာ လနဲ့ချီကြာနေပါပြီ တင်မယ်ဆိုတိုင်းဝင်မရပါဘူး ခင်ဗျာ။ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရမလဲ လမ်းညွန်ပေးပါအုံး ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၂၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::မြန်မာဝီကီမှာလား။ Commons မှာလားဗျ။ မြန်မာဝီကီမှာဆိုရင် တင်လို့ရတဲ့နေရာနှစ်ခု ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဖိုင်တင်ကူညီကိရိယာ]] ကနေ non-free ပုံတွေတင်လို့ရသလို [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်]] ကနေလည်း manual တင်လို့ရပါတယ်။ ဝင်လို့မရတာဆိုတာ ဘယ်လို အမှားပြနေသလဲဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၁၆၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) == Discussion of current problem with VPN. == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Due to the current situation in our country, We are facing very complicated problems with VPN. I'm fine with using VPN. If I don't use it, there is a problem of not being able to new post also new editorials .Please suggest me the best. How should I do it? [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၁၊ ၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :Please wait, I will create the information pages about how to. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၂၉၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::Please see [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၄၅၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) :::IPBE သက်တမ်းမကုန်ခင် နိုဝင်ဘာလကုန်လောက်ကျ တစ်ခေါက်ပြောပေးပါ။ အဲကျရင် IPBE သက်တမ်းထပ်တိုးပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၃၈၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) == မျောက်ကျောက်ရောဂါ စာမျက်နှာအသစ် == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ မျောက်ကျောက်စာမျက်နှာမှာ မြေပုံညွှန်းကို မြန်မာမှု ပြုလိုက်မိတာရှိပါတယ်။မှားတာရှိသွားရင် ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ။စာမျက်နှာရဲ့ လိုအပ်ချက်များကို လည်း ထောက်ပြပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၁၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC) == Join the Myanmar Wikimedia Community User Group (MWCUG)! == We are a community of passionate volunteers working to promote free knowledge in Myanmar through Wikimedia projects like Wikipedia, Wiktionary, and more. Our goal is to support minority language projects and increase Burmese-language contributions. Whether you're an experienced editor or just starting out, we'd love for you to join us and make an impact! Visit us here: [[metawiki:Myanmar_Wikimedia_Community_User_Group|Myanmar Wikimedia Community User Group]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၀၃၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC) == မြေပုံအညွှန်းထည့်ခြင်း == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.. ကျနော် မြေပုံအညွှန်းမထည့်တတ်လို့ပါ။ဥပမာဗျာ မြို့တစ်ခု၊ကျေးရွာတစ်ခု အဲ့နေရာကို ဖော်ပြချင်ရင် ဘယ်လိုပြရသလဲ..လမ်းညွန်ပေးစေလိုပါတယ်... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) :[[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ကို သုံးပါတယ်။ Lat:Long သိဖို့တော့လိုပါတယ်။ Infobox မှာ ထည့်သုံးမယ်ဆိုရင် <code> |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ </code> နဲ့ <code> |coordinates = '''&#123;{coord|'''''latitude'''''|'''''longitude'''''|'''''coordinate parameters'''''|'''''template parameters'''''}&#125;''' </code> လိုပါတယ်။ ဥပမာ <code> &#123;{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}} </code> infobox မှာ မဟုတ်ဘဲ [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ချည်းသပ်သပ်လည်း သုံးလို့ရပါတယ်။ အသေးစိတ်ကို [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ရဲ့ documentation မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၅၃၊ ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) VPN သုံးပြီး ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်နေတာကြာပြီ ခုတစ်လောလက်တော့ နဲ့ဆို VPN ဖွင့်ပြင်လည်းမရ ပိတ်ပြင်လည်းမရ ဖြစ်နေပါတယ်။တည်းဖြတ်မှုမလုပ်ရတာ ရက်အတော်ကြာပြီ။ဖုန်းနဲ့ဆိုရပြီး ဖုန်းနဲ့ပြင်ဆင်ရတာ လက်တော့လောက်မလွယ်တော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ကိုနင်ဂျာ Please @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) :ဗီပီအန်သုံးပြီး ပြင်နိုင်ဖို့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ|အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်]] တစ်နှစ်သက်တမ်း သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သက်တမ်းပြည့်ခါနီး ဆက်လက်အသုံးပြုဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုရင် ပြန်ပြောပေးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၁:၅၆၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) ::Thanks [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၉၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) ::ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ..@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း မှာ ပြင်ဆင်မှုအချို့ ဆောင်ရွက်လိုက်တာရှိပါတယ်ခင်ဗျာ. အဆင်မပြေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၅၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.နိုင်မြန်မာ စာမျက်နှာမှာ ကျနော် ဘောက်ထည့်လိုက်တာ..လိုအပ်ချက်ရှိသွားလို့ ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၇၊ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျော်စိုးဦး ကျော်မျိုးမင်း တို့ကို မြန်မာဂျာနယ်လစ် များ လို့ သုံးနှုန်းရန် သင့်၊မသင့်။ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ရဲ့ ဆွေးနွေးချက်ကို ဖျက်ပစ်မှု မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းတွေ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) ::::ငါးမင်းဆွေ တို့ ဇော်မိုးဟိန်း တို့ အောင်မင်း တို့ကို ရေးတင်ရင်လဲ လက်ခံဖို့ ရှိ၊မရှိ သိလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၄၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) :::::(တရားဝင်)သတင်းမီဒီယာဌာနရဲ့ သတင်းသမားတွေဖြစ်တာကြောင့် နှစ်ယောက်စလုံးက Notable ဖြစ်တယ်လို့တော့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘက်မလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဖြစ်ဖို့တော့ လိုပြီး third party sources တွေ လိုပါတယ်။ enwiki ကဆောင်းပါးလို NPNew ကိုပဲ ပြန်ကိုးကားထားတာတွေဖြစ်နေတာကတော့ အဆင်မပြေဘူးပေါ့။ ပထမတစ်ကြိမ်ရေးလာတုန်းက အမွှမ်းတင်ပြီး ကြေညာတစ်ခုလို ရေးထားတာကြောင့် ဖျက်လိုက်ပါသေးတယ်။ ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ကတော့ လောလောဆယ် ရေးထားတဲ့အတိုင်းဆိုရင်တော့ ဖျက်လိုက်ရမယ့် သဘောမှာရှိတယ်။ အကုန်လုံးက Propaganda/Advert ပုံစံဖြစ်နေတယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေထဲမှာ ငါးမင်းဆွေ အကြောင်းကတော့ third party ကိုးကားတွေရှိတာမို့ ရေးလို့ရနိုင်မယ်။ ကျန်နှစ်ယောက်ကတော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၇:၁၁၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] အခုလို ရှုပ်ထွေးပွေလီနေတဲ့ ကာလကြီးထဲမှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေ၊လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းအရာတွေကို စနစ်တကျနဲ့ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မေးမြန်းရတာမို့လို့ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် စိတ်မရှိကြပါနဲ့ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...ကျော်စိုးဦး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) :::::::အဆင်ပြေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၂၉၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ ကျနော် [[အယ်လ်ဘာစင်မြို့]] စာမျက်နှာကို စာလုံးပေါင်းလွဲမှားပြီး Done လုပ်လိုက်မိတဲ့အတွက် ပြန်ညွန်းမထားဘဲ အမည်မှန် အယ်လ်ဘာဆန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::ဆောင်းပါးနာမည်ပြောင်းတာက confirmed user တွေလုပ်လို့ရပါတယ်။ စာမျက်နှာညာဖက်အပေါ်က Move (ရွှေ့ရန်) ကို နှိပ်ပြီး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ရေးထားကြရင် ကောင်းမလား ။စကစက အခု ၂၆၇ မြို့နယ်မှာရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့ ပြောနေပါတယ်။လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တည်ဆဲလို့ ကြေညာထားတာက ၅၆ပါတီ ရှိနေပါတယ်။ဒါကို ဥပမာ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တည်ဆဲနိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း၊၂၀၂၁ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရင်ကောင်းမလား ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::good idea. Love it. How about we start with a sandbox and edit from there and discuss accordingly?? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] Welcome [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::အစ်ကိုပဲ sandbox ကနေ စလိုက်ပါနော်။ ကျနော် ပါဝင်လိုက်ပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ကို ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲ ထဲ ထည့်လို့မရပါဘူး.သူက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်မို့လို့ပါ ။လက်ရှိမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်း (၉) ခုပဲရှိပြီး အဲ့ဒီ့ထဲ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် နဲ့ ရုံးမပါပါဘူးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၈၊ ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::ဟုတ်၊​ကောင်းပါပြီ. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲစာမျက်နှာတွေကို အပိုင်းလိုက် ဖြတ်လိုက်ကြရအောင်။ဥပမာ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ပေါ့ဗျာ.အဲ့စာ မျက်နှာဆိုရင် အဲ့ကာလက တည်ဆဲပါတီ စာရင်း၊ပြီးတော့ အဲ့ရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ထင်ရှားဖြစ်ရပ် စသည်တို့ပေါ့ဗျာ.တစ်နေရာထဲမှာ အပြီးအပြတ်ဖတ်လို့ရတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့.ဝိုင်းကူညီပေးပါအုံး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀]] မှာ ကျန်တာတွေရှိရင်လဲ ဖြည့်စွက်ပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::အိုကေနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]] မှာ နည်းနည်းတော့ ဝင်ဖြည့်ထားပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::အစ်ကိုက ရွေးကောက်ပွဲဆောင်းပါးများကို တစ်သမတ်တည်း ခေါင်းစဉ် ရှိစေချင်တယ်၊ ဟုတ်? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၁၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဟုတ်တယ်ဗျ။ဆက်စပ်ကြည့်လို့ရတဲ့ ဟာတွေလည်း ပါစေချင်တယ်။မှတ်တမ်းယူချင်ရင်လည်း တစ်နေရာထဲမှာ အကုန်ရသွားစေချင်တာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၃၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::ကောင်းပါပြီ။ အစ်ကိုရဲ့ flow ကို​ ယူလိုက်ပါတယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်နေရာထဲမှာ အကြောင်းအရာစုံစုံလင်လင် ကို တစ်ခါတည်း ကြည့်ရှုနိုင်အောင် ဖြည့်စွက်ပေးနေတဲ့အပေါ် အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::Pleasure <3 [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၃၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် စာမျက်နှာ အသစ်တွေ ရေးနေပါတယ်။ဝင်ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::okay naw [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၁၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဒီမှာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::အစ်ကို စလိုက်ပါတယ်။​ ကျနော် လိုက်လာခဲ့မယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၅၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ဇယားဆွဲတာ တစ်ချက်ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::::ok [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကာလုံစာမျက်နှာထဲမှာ အကြံပေးအဖွဲ့ကို မထည့်ဘဲ အကြံပေးအဖွဲ့ကို သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ခေါင်းစဥ်သစ် နဲ့ ရေးလိုက်ဖို့ကို အကြံပြုလိုပါတယ်။အကြံပေးအဖွဲ့ဟာ အစဥ်အမြဲမဟုတ်ဘဲ အခုလက်ထက် ကာလတစ်ခုအထိဘဲ ရှိမှာဆိုတော့ မူရင်း ကာလုံကောင်စီမှာထားရှိခြင်းက စာဖတ်သူတွေကို နောက်ပိုင်းမှာ တွေဝေ ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်စေမှာစိုးလို့ပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၅၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::::::ဒီဇင်ဘာကျရင် ကာလုံသက်တမ်းက အပြောင်းအလဲရှိမှာဆိုရင် လက်ရှိက ကာလုံသမိုင်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အခါတော့ ဒီလိုပဲ အရင်ထားရအောင်လေနော်။ မရုတ်ထွေးအောင် ယာယီသမ္မတအောက်မှာ ခေါင်းစဉ်အသေးနဲ့ ရေးလိုက်ပါတယ်။​ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::::Yes,I agree. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဦးညိုစောက ၅ဆက်မြောက် အစိုးရအဖွဲ့ လို့ သတ်မှတ်ရပါလိမ့်မယ် ။သူ့ရှေ့မှာ ဦးသိန်းစိန်၊ဦးထင်ကျော်၊ဦးဝင်းမြင့်၊အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁-၂၀၂၅)တို့ ရှိနေလို့ပါ။ ဆွေးနွေးပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::::::::agree, ako. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ok ပါဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] သမ္မတရုံးမှာ အရင်လက်ထက်က ဒုဝန်ကြီးတွေပါ ထည့်လိုက်ရင် ကောင်းမလားဗျ။ပြန်ရှာပြီး.ပိုပြည့်စုံသွားအောင် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၆၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::::::::::ဟုတ်၊ အစ်ကို။ ရှာရသမျှ ထည့်လိုက်ပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် အကြည့်မှားသွားတာ။ကျော်ထင်က ၂ခု ဖြစ်နေတယ်။ဒီတော့ ကျနော့်ရဲ့ စာမျက်နှာကို ပယ်လိုက်ဖို့ လုပ်ရတော့မှာပဲ.@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၉၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::::::::::::::::::::သံတူကြောင်းကွဲစာမျက်နှာဆီကိုပဲ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ် [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၆:၁၁၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) == ဆွေးနွေးချက်များ == @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ခင်ဗျာ [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး မွမ်းမံပြင်ဆင်ပေးတာ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။အင်တာနက် ရှာဖွေမှုမှာ ကျနော်ဘက်က လိုအပ်ချက်တွေရှိသွားတာမို့ ရှာမရတဲ့အဆုံး အဟောင်းတန်းကနေ စာအုပ်အတွဲလိုက်ရှာပြီး သေသေချာချာဖတ်ပြီး ကောက်နုတ် ရေးလိုက်ရပါတယ်။ကိုးကားမှာလည်း ဖတ်ရှုလိုက်တဲ့ အခန်းခေါင်းစဥ်ပိုင်းလောက်ကိုပဲ ခြုံငုံ တတ်လိုက်ပါတယ်။အပိုဒ်တိုင်းကိုတော့ မတတ်ဖြစ်လိုက်ပါဘူး.လိုအပ်ချက်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၀၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], my pleasure ပါ bro..!🙂 [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၁၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] [[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း]] ရဲ့ အောက်ပိုင်းမှာ ပေါင်းစပ်ဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ဟာရှိပါတယ်။အဆင်ပြေရင် ပေါင်းပေးစေချင်ပါတယ်။နောက်ပြီး ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက် နောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးများစာရင်းမှာ ၁ဦးထဲနဲ့ ဝန်ကြီးဌာန၂နေရာ ကိုင်ထားတဲ့ သူတွေရှိပါတယ်။အဲ့ဒါ ကျနော်မခွဲတတ်လို့ ကူညီပေးပါအုံး။ကျနော် အခု ဒုဝန်ကြီးစာရင်း ဖြည့်နေပါတယ်။လိုအပ်တာများရှိရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၄၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] စစ်ထောက်ချုပ်ရုံးက ကျနော် ရေးလက်စကြီး ခင်ဗျားတို့ ရေးနေတယ်ဆိုရင် ကျနော် ရပ်လိုက်ပြီး အခြားဟာပဲ လုပ်လိုက်ပါ့မယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၆၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::အစ်ကို ရေးလက်စဆိုရင် ပိုတောင်းကောင်းတာပေါ့။ စစ်ရေး ရာထူး ဆောင်းပါးတွေ ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရေးတာ တွေ့တတ်လို့ တောင်းဆိုလိုက်တာပါ။ အစ်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] စတင်ရေးလိုက်ပါနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::ဒီဟာကို ရေးနေတာ ၂ ရက်လောက်တော့ရှိပြီး မပြီးသေးတာ စစ်ဆောင်းပါးတွေကို ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရဲ့မူနဲ့ဟန်အတိုင်း အတုခိုးရေးရတာပေါ့ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၁၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ဘရားသား ရေးလက်စဆို ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ လိုတဲ့ အကိုးအကားတွေ၊ ရည်ညွှန်းတွေ၊ ဖြည့်စွက်ချက်တွေ လုပ်ပေးပါ့မယ်။ အသစ် စ ရေးဖို့က data မစုရေးသေးလို့ပါ။ ဆောင်းပါး frame ကို ဘရားသားပဲ စ တည်လိုက်ပါလား။ [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၃၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::ပြီးခါနီးနေပြီဗျ။စစ်ထောက်ချုပ်ကနေ အငြိမ်းစားယူပြီး ထင်ရှားသူများအထိ ရောက်နေပြီ သူက စာအုပ်တွေထဲက လိုက်ရှာမှ နည်းနည်းစုံလို့ မကျန်အောင် ထပ်ရှာနေလို့ ကြာနေတာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွ ကွယ်လွန် ဆိုပြီး သတင်းဌာန အချို့ တက်လာတာတွေ့လို့ ဝင်ဖြည့်လိုက်ပြီးကာမှ မကွယ်လွန်ဆိုပြီး ပြန်တက်လာလို့ ကျနော်ပြန်ဖျက်လိုက်ရတယ်။ဒီနေ့ကတော့ ကံဆိုးတဲ့နေ့ပါပဲ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၅၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], သတင်းဌာနတွေက ခုနောက်ပိုင်း Reliable source ဖြစ်/မဖြစ် တော်တော် စဉ်းစားရတယ်။ ဒါတောင် Reliable ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ တချို့သတင်းဌာနကြီးတွေတောင် controversial ဖြစ်တဲ့ သတင်းမျိုးဆို တစ်ဌာနနဲ့ တစ်ဌာန အာဘော်မတူကြတော့ နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အာဘော်ကို citation လုပ်ပြီး ထည့်ရေးရတဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေရှိတယ်။ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဘရို။ 😅 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၄၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဟုတ်တယ် ဘရို လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာတွေဆို အတော့်ကိုသတိထားရတယ်။အချို့သော သတင်းဌာနကြီးတွေတောင်မှ အခုကာလမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာတိုက်ခိုက်မှုတွေကိုပါ မသိမသာလုပ်လာကြတယ်။အဲ့ဒီ့ထဲ မျှောပါမသွားဖို့ အတော်လေးကို သတိထားနေရတယ်။ဝီကီဟာ ဝီကီပဲ ဖြစ်ရမယ်။သတင်းဌာန ဆန်ဆန်၊ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတိုက်ခိုက်မှု ဆန်ဆန် မဖြစ်ရဘူးဆိုတဲ့ မူကို သတိထားပြီး အတင်းဖက်တွယ်ထားနေရတယ်။ခုဟာကလဲ နာရေးအကြောင်းအရာလည်း ဖြစ်နေပြန်၊နောက်ပြီး အထူးစိုးရိမ်ရဆိုတဲ့အခြေအနေဖြစ်နေပြန်တော့ မလွဲလောက်ဘူးဆိုပြီး ဖြည့်စွက်လိုက်တာ။နောက်ဆို ဒါကိုလည်း အထူးသတိထားရတော့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၀၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဦးမြင့်ဆွေ ရဲ့ ကိုယ်ရေးအကျဥ်းထွက်လာပြီ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) == ဆွေးနွေးမှုများ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ဆောင်းပါး ၂ခု ပေါင်းစပ်ရန် လမ်းညွန်ထားတဲ့ [[ဘဖေ|ဘဖေ၊ဦး]] စာမျက်နှာ နဲ့ [[ဦးဘဘေ]] စာမျက်နှာ တို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခြင်း၊ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်းခြင်း ပေါင်းစပ်ခြင်းတွေ လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။လိုအပ်ချက်များရှိရင် ကူညီပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၉၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]] စာမျက်နှာကို ပြင်ဆင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ကာကွယ်မှု အတားအဆီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်ပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။အခုအချိန်မှာ အပြန်အလှန်စွပ်စွဲမှုတွေ၊ ဝန်မခံမှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေချိန် မို့လို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၂၃၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::{{done|semi-protection for one month}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၂၇၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ...အခုတလော စာမျက်နှာတွေရဲ့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်မှုတွေကို အထူးသတိပြုစောင့်ကြည့်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။လတ်တလောသတိထားမိရသလောက် ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံချိန်စံနှုန်းတွေနဲ့ သွေဖယ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ကို ဆောင်ရွက်နေကြတာတွေ့နေမြင်နေရပါတယ်။ဘက်မမျှတဲ့ ရေးသားချက်တွေ၊တစ်ဖက်တတ်ဆန်တဲ့ပြင်ဆင်မှုတွေက ဝီကီရဲ့ ထင်ရှားအရေးပါမှုအပေါ် ယိမ်းယိုင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။အခုအချိန် အခုကာလက ပိုမိုပြီး အရေးပါအရာရောက်နေတာမို့လို့ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၅၅၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::အသိပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ သတိထားပြီး စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၀၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ [[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးချင်လို့ပါခင်ဗျာ.စာမျက်နှာထဲ အကြောင်းအရာအသစ်တွေ ထပ်ဖြည့်သွင်းထားရာမှာ ဧရာဝတီရဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်လုံးကို ပုံစံမပြတ်ထည့်သွင်းထားတာ၊၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ရက်နေ့မှာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည် ကိုယ်တိုင်က စီမံကိန်းနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးကျော်ဝင်းကို တိုင်ကြားထားတဲ့ကိစ္စတွေဟာ အဂတိလိုက်စားမှု ဥပဒေ နဲ့ အရေးယူနိုင်ခြင်း မရှိတဲ့အကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားခဲ့တာရှိပါလျှက် ဦးကျော်ဝင်း ဟာ သူနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖယ်ရှားခံရတယ်လို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အသရေဖျက်မှုမြောက်တဲ့ စာတွေရေးထည့်ထားတာ စတာတွေဟာ ဝီကီရဲ့ '''[[ဝီကီပီးဒီးယား:Biographies of living persons|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]''' မူဝါဒနဲ့ သွေဖယ်နေပါတယ်။အစီအစဥ်တကျတည်းဖြတ်ခွင့် ပြုပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၈၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :::::::You don't need to inform me. Please [[ဝီကီပီးဒီးယား:သတ္တိရှိပါ|be bold]] in editing. Thanks. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၄၆၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ကိုကိုဦး နှစ်ယောက်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် [[ကိုကိုဦး]] သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ နဲ့ [[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)]] ဆိုပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်.အဆင်မပြေတာများရှိရင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၉၊ ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::{{like|username=Ninjastrikers}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၁:၅၂၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ဟင်္သာတဦးမြ == @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် ဝန်ကြီး [[ဟင်္သာတဦးမြ]] ကို ဖြည့်စွက်ရေးသားတာတွေ စလုပ်နေပါတယ်။နက်ဖြန်လောက်ဆို အပြီးသတ်နိုင်လောက်ပါပြီ။ ပြီးသွားတဲ့အခါကျရင် ဝိုင်းကူပေးပါအုံး။ခုကတော့ ရေးနေဆဲပါ။တစ်လက်စထဲ နိုင်ငံရေးပါတီတွေထဲက ထင်ရှားသူတွေတွေ့ခဲ့ရင်လည်း [[ဘရှိန်|ဦးဘရှိန်]] လိုမျိုး တစ်ခါတည်းရေးလို့အဆင်ပြေအောင် ကူပေးခဲ့ပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) :okay naw, ako. Thanks prr [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အသစ် စာမျက်နှာတော့ ဖန်တီးထားပါတယ် ခင်ဗျာ ။လိုတာပိုတာ စိစစ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ နာမည်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] တစ်ချက် ကြည့်ပေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၂၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ == @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အချိန်ရရင် [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] နဲ့ [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ]] စာမျက်နှာတွေမှာ ဝင်ကူပေးပါအုံးဗျာ။ နီပေါ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ ဘုရင်အမည်တွေကို။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၉၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးကို နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်(ယာယီ) ဆိုပြီး တစ်ဦးက စာမျက်နှာရွှေ့သွားပါတယ်။ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်...အစရှိတဲ့ ဆောင်းပါးလိုမျိုးဖြစ်တဲ့အရာကို ယာယီ ဆိုပြီး လာထည့်ပြောင်းသွားပါတယ်။နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဆောင်းပါးဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ဆောင်းပါးသာဖြစ်ပါတယ်။လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ဆောင်းပါးမဟုတ်ပါဘူး.ကျနော်ပြန်ရွှေ့တာ ရွှေ့မရဖြစ်နေပါတယ် အကူအညီတောင်းခံပါတယ် ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၀၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::revert ပြန်လုပ်ထားပါတယ်ဗျ။ @[[အသုံးပြုသူ:Mayor mt|Mayor mt]] ကိုမေယာရေ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးက [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးလိုမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်တွေ စာရင်း၊ တာဝန်၊ ခန့်အပ်ပုံ စတာတွေကို ဖော်ပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးပါ။ ယာယီ ဆိုတာမျိုး ပါစရာမလိုပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၄၈၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ.. ဆောင်းပါးက မပြီးသေးဘူး။ရေးလက်စကြီးမလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၄၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :အခုလို ဝင်ကူခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်ခမျာ၊ ဟုတ်၊ ကျနော် အတတ်နိုင်ဆုံးအဲ့မှာ နာမည်လေးတွေကြည့်လုပ်ထားတယ်ဗျ၊ နီပေါ သမ္မတ နာမည်ကိုတော့ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ ဆိုပြီး နာမည်ဖလှယ်ရင် အဆင်ပြေလောက်လားဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အဆင်ပြေပါတယ် ခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၈၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == နိုင်ငံအမည်ကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. အရှေ့တီမောဆိုတဲ့ အမည်ထက်ကို တီမောလက်စ်တေဆိုတဲ့ အမည် နဲ့ နိုင်ငံအဆင့် သံအမတ်ကြီးတွေ ခန့်အပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေတာကြာပါပြီ.ဒီတော့ ကျနော်က [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] ဖန်တီးထားပါတယ်။ခက်တာက ကဏ္ဍ တွေ ဖန်တီးတဲ့အခါမှာ မူလ လုပ်ထားတဲ့ အရှေ့တီမော နဲ့လား တီမောလက်စ်တေ နဲ့ လုပ်မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေရှိလာပါတယ်။အဲ့ကိစ္စကို ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၀၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ နာမည်နဲ့ ဆက်လုပ်တာ ပိုသင့်လျော်မယ်ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၀:၅၆၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၈၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == အကြောင်းမဲ့ ပြန်ဖျက်နေခြင်းများ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.လက်ရှိမှာ နိုဘယ်ဆုအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ပြန်ဖျက်ခြင်းများအပါအဝင် စာမျက်နှာအချို့ကို အကြောင်းမဲ့ခေါင်းစဥ်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းများ၊ဆောင်းပါးအချို့ရဲ့ အချက်အလက်အချို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အကြောင်းအရာတွေ အစားထိုးခြင်းနဲ့ အကြောင်းမဲ့ပယ်ဖျက်ခြင်းတွေ ဆက်တိုက် တွေ့ရှိနေလို့ စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၄၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] တစ်လက်စထဲ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> နဲ့ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> ဆိုပြီး ဝီကီမှာ ၂ခု လုပ်ထားတာ တွေ့ပါတယ်။သေချာကြည့်လိုက်ရင် တူတယ်ဆိုပေမယ့် ကွဲပြားမှုတော့ဖြစ်နေပါတယ်။ဘာဆက်လုပ်သင့်ပါသလဲ.ကိုနင်ဂျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၇၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] က နိုဘယ်ဆု ရတဲ့သူ အားလုံးအတွက် ကဏ္ဍဖြစ်ပြီး [[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]] ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု ရသူတွေအတွက် ဆိုတော့ သည်အတိုင်းဆက်ထားလို့ရပါတယ်။ တစ်ခုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာထက် ဆုရှင်များဆိုရင်တော့ ပိုသင့်လျော်မလားပဲ။ ပုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့ရတာရှိသလို အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ရတာတွေလဲ ရှိတာမို့လို့ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[:ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ အဖွဲ့အစည်းများ]] ဆိုပြီး နောက်ထပ်တစ်ခု ထပ်လုပ်ထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == Freedom of Panorama == မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရ Freedom of Panorama မရှိတော့တဲ့အတွက် [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] ရဲ့ Commons ပေါ်က ပုံကို [[Commons:COM:FOP Myanmar|COM:FOP Myanmar]] အရ deletion request လုပ်ထားပါတယ်။ အဲပုံကို မြန်မာဝီကီမှာပဲ local upload အနေနဲ့ ပြန်တင်ပြီး သုံးနိုင်ပါတယ်။ သုံးရမယ့် လိုင်စင်နမူနာကို [[:en:w:File:Gautama Buddha statue at Kyaikto, Myanmar.jpg]] မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၅:၅၈၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ပုံတွေတင်ရတာ အားတောင်မရှိတော့ပါဘူးဗျာ။လူပုံပါသွားလို့များလား မသိ။နောက်ကို သတိထားဆင်ခြင်ပါ့မယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၁၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::လူပုံပါတာကြောင့် မဟုတ်ပါဘူးဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၁၉ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေမှာ FOP ခွင့်ပြုချက်မရှိတော့တာကြောင့် Commons မှာ တင်လို့မရတော့တာပါ။ အသေးစိတ်ကို [https://www.facebook.com/WikipediaMyanmar/posts/pfbid02z7E3N5FEzsNaCiqBibsTNDecXfH726p81JWPF5SPsE7a7LWdo1jHUcHWzucYiQJjl ဒီနေရာ] နဲ့ [[:c:COM:FOP|COM:FOP]] မှာ ဖတ်ကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၀၉၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နားလည်သဘောပေါက်ပါပြီ ကိုနင်ဂျာ။ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၇၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == Help me to Complete this Article == hi, sorry for distributing you Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]] by adding info(with reference or image), actually I do not understand Burmese script but wanted create this article. It will be helpful. [[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ကင်မရွန်း သမ္မတများ၏ အမည် ကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] များရဲ့ အမည် [[အမာဒူ အဟစ်ဂျို]] ၊ [[ပေါလ် ဘီယာ]] တွေကို မြန်မာမှုပြုထားတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အသံထွက် မှန်၊မမှန် စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၁၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :{{like|အဆင်ပြေပါတယ်}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၃:၁၃၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == မျိုးဇော်သိမ်း အမည်ကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. မျိုးဇော်သိမ်း စာမျက်နှာမှာ. မှတ်စု ဆိုပြီး ထည့်ချင်တာ ထည့်မရလို့ပါ.ရေးချင်တာက ၎င်း၏ နာမည်ကို မျိုးဇော်သိန်း ဟုဆိုပြီး မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိပြီး အမည်မှန်မှာ မျိုးဇော်သိမ်း ဖြစ်သည်..... လို့ ထည့်ချင်တာပါဗျာ..ထည့်မရဖြစ်နေလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၃၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == Notice of expiration of your ipblock-exempt right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "ipblock-exempt" (အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ) will expire on 2025-12-02 11:55:29. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[အသုံးပြုသူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Leaderbot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၂၊ ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)</div> :@Ninjastrikers ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ သက်တမ်းကုန်သွားလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::{{Done|၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တစ်နှစ်သက်တမ်း တိုးပေးလိုက်ပါတယ်။}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၄:၀၀၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :::ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ အကောင့်က ဝင်လို့ကိုမရတာ။ခုရသွားပါပြီခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၁၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ရွာအမည်များကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ဒီရွာတွေကို တစ်ချက်လောက် ပြန်စစ်ပေးစေချင်ပါတယ်။၃ ခုတောင် ဖြစ်နေလို့ပါ။ရွာဟောင်းရွာသစ် ဖြစ်နေမလားလို့ပါခင်ဗျာ. [[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊ [[ထွန်းရဝေရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊[[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၀၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဒီမှာလဲနောက် တစ်ရွာပါ.[[ထွန်းရဝေရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) ::ဟုတ်တယ်ဗျ။ အရင်က ဘော့နဲ့ တင်ခဲ့တုန်းက ထပ်ကုန်တာပါ။ [[ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ#duplications|စာမျက်နှာ ၂၀၀၀ နီးပါး]] ထပ်နေပါလိမ့်မယ်။ သတိရရင် ရသလိုတော့ ဝင်ဖျက်တာ/ပေါင်းတာတွေတော့ လုပ်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၅:၀၄၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC) == ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]</nowiki> ဆိုပြီး ကျနော် ပြန်ပြုစုတာတွေ လုပ်နေပါတယ်။[[:en:Category:Lists_of_prime_ministers_by_country|Lists of prime ministers by country]] လိုမျိုးပေါ့ဗျာ. မှားယွင်းတာမျိုးရှိရင်လဲ အချိန်မရွေး ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၁၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) :အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၈:၄၈၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) == တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်များ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅–၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများစာရင်း]] ဆောင်းပါးမှာ တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလွှတ်တော်တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။ Wikipedia ရဲ့ election result presentation စံနှုန်းအရ constitutional maximum seat count အစား တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံတဲ့ actual result composition ကို အသုံးပြုထားပါတယ်။အဲ့လိုက historical record distortion ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး voting outcome ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မယ်လို့ ယူဆလို့ပါ။ ယခင် ပထမအကြိမ် နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွေမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ maximum seat framework (၄၄၀ ခုံ)၊(၂၂၄ ခုံ) အစား ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံသော ဖွဲ့စည်းပုံကိုသာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အမှားအယွင်းရှိပါက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၇၊ ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) == Translation request == Hello, Zawzawaungthwin. Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Burmese Wikipedia? Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Kurcke|Kurcke]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kurcke|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၂၊ ၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နှင့် တက္ကသိုလ် == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[:ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] ထဲက [[အင်ဖိုမြန်မာယူနီဗာစတီ]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါတယ်ခင်ဗျာ.ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လက ရန်ကုန် ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ် ၆၄ ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက ကောလိပ်အဆင့်သို့ [https://bur.mizzima.com/2024/08/03/28996 လျှော့ချမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်]။အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်က ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ် အများစုပါခဲ့ပါတယ်။အချို့က တက္ကသိုလ်အစား ကောလိပ်ဆိုပြီး ပြန်ပြောင်းကြတာတွေတွေ့ရပါတယ်.အဲ့ထဲ အင်ဖိုမြန်မာက တက္ကသိုလ် website မတွေ့တော့ဘဲ ကောလိပ်ဆိုပြီး လိပ်စာပြောင်းထားတဲ့ website ကိုပဲ တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာဝီကီမှာ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နဲ့ တက္ကသိုလ် ဆိုပြီး ကဏ္ဍ: တစ်ခု ဖွင့်ကြမလား ဒါမှမဟုတ် ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ထဲ တစ်ခုထဲပါဝင်နေတဲ့ ဟာကို ဖယ်ရှားကြမလား၊ကြော်ငြာဆန်တဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတွေကို ဖယ်ရှားသင့်သလား စသည်ဖြင့် အကြံပြု ဆွေးနွေးပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၅၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍကို ထပ်လုပ်ပြီး သပ်သပ်ခွဲထည့်တာကောင်းမယ်ဗျ။ (ရန်ကုန်)တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ဆိုတာကိုလည်း အချိန်ရရင်တော့ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ဆိုပြီးလည်း အသုံးအနှုန်းထပ်ဖြည့်ပါဦးမယ်။ ကြော်ငြာဆန်တာတွေကိုတော့ ဖျက်သင့်တာနဲ့ ရှင်းလင်းသင့်တာနဲ့ ပြန်ခွဲပြီး စိစစ်ပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၁၆၊ ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == Help == I need help to improving [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. My Burmese language is bad. You can look at the English version and improve the article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ရေတွင်းကုန်းကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကိုရေ... ကျွန်တော် တစ်ချက်လောက် ပြောစရာရှိလို့ပါခင်ဗျာ။ဒီ [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ၊ အစက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက 'ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ' လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားမိတာကို အခု ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ထဲက '''<nowiki/>'[[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာမ]]'''' ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်ဗျ။ အစတုန်းကတော့ ဘီဘီစီ သတင်းဌာနရော၊ KNU ဗဟိုကပါ 'ကျောက်ကြီး ရေတွင်းကုန်း' လို့ပဲ ဖော်ပြခဲ့ကြတာမို့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီး [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]] ဖြစ်ရပ်ထဲ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မြင်မိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ သတင်းတွေအရ ဘီဘီစီ ကိုယ်တိုင်ကရော၊ တခြား သတင်းဌာနတွေကပါ '[https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex4pvd5vo ညောင်လေးပင် ရေတွင်းကုန်း]' ဆိုပြီးတော့ပဲ ပြင်ဆင်ဖော်ပြလာကြပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အရင်က မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့တဲ့ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ ဖြစ်စဉ်နေရာကို အချက်အလက် မှားယွင်းနေတဲ့အတွက် ပယ်နုတ်ခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။" [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်၊ ပြောပြလို့ ကျေးဇူးပါ။ ပြင်ဆင်လို့ ရပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၄၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ == @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကို... ခင်ဗျာ။[[၂၀၂၆ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]] စာမျက်နှာအသစ်ကို အကို့ရဲ့ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲရေးသားချက်များကို အများစု အခြေပြု ပံ့ပိုးရေးသားပြီး စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ပါ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲစာသားများကို ဖယ်ရှားပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးအနေနဲ့ ပြောင်းလဲခွင့်ပြုပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၅၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ် အဆင်ပြေ သဘောတူပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ကိုတော့ ချန်ခဲ့ပေါ့နော်။ ကွတ်ခိုင်က "က" သတ်မဟုတ်ပဲ၊ "တ" သတ် ဖြစ်သင့်သလာလို့ပါ။ သတ်ပုံ ကြည့်ဖို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၁၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) ::တ ကျနော် ရိုက်တာ မှားသွားတာပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၄၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ လွှတ်တော် စာမျက်နှာတွေကို သန့်စင်လိုက်ကြရင်ကောင်းမလား ။ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊အမျိုးသားလွှတ်တော် နဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် တို့ကို အဓိကစာမျက်နှာကြီးများအဖြစ် ထားကြမယ်။ ပထမအကြိမ်၊ဒုတိယအကြိမ်၊တတိယအကြိမ် ဆိုင်ရာ စာမျက်နှာတွေကို စာမျက်နှာခွဲတွေ အနေနဲ့ ထားသင့်ပြီး အဲ့စာမျက်နှာတွေမှာ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ တင်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ရှေးက ရေးခဲ့ကြသူတွေက စာမျက်နှာကြီးတွေမှာ အစုံထည့်လိုက်ကြတော့ ဒါကို ပြန်ချုံပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးများဆိုပြီး ပြန်ပြပေးကြမလား၊အကြံပြုပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၂၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဒီမှာ [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကျနော်ဝင်ဖြည့်ထားသလိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၆၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) ::::okay, will contribute along naw. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ကျနော် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] နဲ့ [[ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဆိုပြီး ခွဲလိုက်ပါတယ်။နဂိုမူလရေးသားသူရဲ့ စာတွေကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ စာမျက်နှာများခွဲလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။[[ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ထဲလဲ ထည့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့တည်းမဟုတ် အခြားသင့်လျော်သလို စီမံခြကင်းမျိုးဆောင်ရွက်ပေးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :Edits history of "ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ" were merged to " ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်" [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၄:၅၁၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ဦးညိုစော နောက်ဆုံးဓာတ်ပုံ ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုရန် == ညီ/အကိုခင်ဗျာ၊ ဦး[[ညိုစော]] ရဲ့ ပုံအဟောင်းကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းဓာတ်ပုံ တစ်ပုံပုံ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်ချင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Luandhiya|Luandhiya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Luandhiya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ကိစ္စ == [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အကိုခင်ဗျာ. ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ စာမျက်နှာနှင့် ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတို့တွင် ပြုလုပ်သွားသော တည်းဖြတ်မှုအချို့အပေါ် အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ကန့်ကွက်အပ်ပါသည်။ ၁။ '''စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော Box (Infobox) များအား ဖယ်ရှားခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်း:''' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီသည် လွှတ်တော်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အချက်အလက်များကို Infobox ဖြင့် စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်းသည် Wikipedia ၏ စံနှုန်း (Standard) ဖြစ်ပါသည်။ ဤ Box ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် မှတ်တမ်းရှာဖွေလိုသူများအတွက် အချက်အလက် အနှစ်ချုပ်ကို ကြည့်ရှုရန် အခက်အခဲဖြစ်စေပြီး ဆောင်းပါး၏ လေးနက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ၂။ '''သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပယ်ဖျက်ခြင်း (History Erasure):''' ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတွင် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း အချက်အလက်များကို ပယ်ဖျက်ခြင်းသည် သမိုင်းကြောင်းကို ဖျောက်ဖျက်ရာ ရောက်ပါသည်။ Wikipedia သည် အစဉ်အဆက် မှတ်တမ်းတင်ရမည့် နေရာဖြစ်သဖြင့် ရှိပြီးသား အချက်အလက်များကို အစားထိုးပယ်ဖျက်ခြင်းထက် အပိုင်းလိုက် (Reorganization) စနစ်တကျ ထည့်သွင်းပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၃။ '''တည်းဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်း တသမတ်တည်းမရှိခြင်း (Inconsistency):''' ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် တစ်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုတွင် တစ်မျိုးနှင့် စံနှုန်းမငြိမ်ဘဲ တည်းဖြတ်နေခြင်းသည် Wikipedia ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပါသည်။ တည်းဖြတ်သူများအနေဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အမြင်မတူညီမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရန်နှင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို အခြေအမြစ်မရှိ ပယ်ဖျက်ခြင်းမျိုး ရှောင်ကြဉ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ အားလုံးသည် အချိန်ပေးပြီး ပူးပေါင်းရေးသားနေကြသူများဖြစ်သဖြင့် ခိုင်မာသော စံနှုန်းတစ်ခုဖြင့်သာ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်သွားရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၈၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) :Hi, I noticed you reverted my edits. I didn’t make a fuss since it’s not the first time, and I figured you thought it was best. Just to explain though, I edited for relevance and accuracy, trimming out redundant info. That’s the approach you and I have been following here: keeping pages consistent, concise, and factual. :I’m definitely not for erasing history, but as one of the main contributors, I believe in adding solid, factual content, like keeping a living person’s bio focused on their own information. We don’t need details about an entire committee on someone’s page just because they happen to be Chair, respective articles can have those information :Anyway, I’ll try to step back more, but it would help if you could check in with me first before questioning my edits. Honestly, there aren’t many people editing current Myanmar politics besides you and me. So, like before, let’s consult each other first, I’ll do the same on my end. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၉၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) ::ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက်စလုံးက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းတွေကို အချိန်ပေး ပြုစုနေကြတာမို့ အချက်အလက် တိကျဖို့နဲ့ စံနှုန်း (Standard) တစ်ခုတည်းရှိဖို့က အဓိကကျတယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ တည်းဖြတ်မှုမှာ အချက်အလက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုနဲ့ စံနှုန်းလွဲချော်မှု တချို့ကို အခုလို ထောက်ပြလိုပါတယ် - ::၁။ '''ဖွဲ့စည်းသည့်ရက်စွဲ (Accuracy):''' ဥပဒေကြမ်းကော်မတီကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်လို့ ပြောင်းလဲလိုက်တာဟာ မှားယွင်းနေပါတယ်။ အမှန်က ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ (ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ဒုတိယနေ့) ကတည်းက ပုဒ်မ ၂၁ နဲ့ နည်းဥပဒေ ၃၃၊ ၄၀ အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။ ဒါကို ၂၀၁၃ လို့ ပြောင်းလိုက်ရင် ကော်မတီရဲ့ အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း ၂ နှစ်စာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ Accuracy နဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။ ::၂။ '''Infobox Standard:''' လွှတ်တော်ကော်မတီတွေအတွက် <code><nowiki>{{Infobox organization}}</nowiki></code> သုံးတာဟာ Wikipedia ရဲ့ စံနှုန်းမဟုတ်ပါဘူး။ လွှတ်တော်ကော်မတီတွေမှာ သီးခြားရှိတဲ့ Parliamentary terms တွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံမှုတွေကို ဖော်ပြဖို့ <code><nowiki>{{Infobox legislative committee}}</nowiki></code> ကိုပဲ သုံးသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ တခြားနိုင်ငံတကာ လွှတ်တော်စာမျက်နှာတွေနဲ့ စံနှုန်းတူညီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ::၃။ '''သမိုင်းမှတ်တမ်း (Historical Data):''' အချက်အလက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်း (Concise) ဖြစ်အောင် လုပ်တာကို လက်ခံပေမယ့် သမိုင်းအချက်အလက်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့အထိ ချုံ့ပစ်တာမျိုးတော့ မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှတ်တမ်းတွေဟာ သမိုင်းစဉ်ဆက် လေ့လာသူတွေအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။ ::ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ '''၂၀၁၁ ဖွဲ့စည်းပုံအမှန်ကို ပြန်ထားဖို့''' နဲ့ '''မှန်ကန်တဲ့ Legislative Infobox Standard''' ကို သုံးဖို့ သဘောတူညီချက် ရယူချင်ပါတယ်။ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းပြီး ခိုင်မာတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ အတူတူ တည်ဆောက်သွားကြဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော် ဆိုရင်လည်း ရှေးရှေးက ရေးသားသူတွေရဲ့ စံချိန်စံညွန်းတွေကို လေ့လာသင်ယူပြီး အတတ်နိုင်ဆုံး စံနှုန်းတွေထဲကနေ ချော်မထွက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။အမှားအယွင်းဖြစ်ခဲ့လို့ ရှိရင်လည်း တည့်မတ်ပေးမှုကို အချိန်မရွေး အစဥ်အမြဲ လေးစားလက်ခံပြီး ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၃၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) ::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ. [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊အမျိုးသားလွှတ်တော်]] မှာ ဝိုင်းကူပါအုံး။နောက်ရက်တွေက အလုပ်တွေ ပြုံတော့မှာဆိုတော့ ခုထဲက လုပ်ထားရအောင်လို့။[[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ သမ္မတရွေးချယ်ရေး]] ကိုလည်း ကြိုပြင် ပေးထားပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးအား မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် အဆိုပြုချက်အပေါ် ကန့်ကွက်ခြင်း == မင်္ဂလာပါ အက်ဒမင် Zawzawaungthwin ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် MM TechEditor ပါ။ ကျွန်တော် ဖန်တီးထားသည့် 'အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးကို မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် (Speedy Deletion) အဆိုပြုထားခြင်းအပေါ် အောက်ပါအချက်များဖြင့် ကန့်ကွက်လိုပါသည်။ Test Page မဟုတ်ခြင်း: ဤစာမျက်နှာသည် စမ်းသပ်စာမျက်နှာ မဟုတ်ပါ။ Sandbox မှတစ်ဆင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှ ပင်မနယ်ပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အရေးပါမှု (Notability): ဆောင်းပါးရှင် အောင်မြင့်မြတ်သည် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော APCICT/ESCAP မှ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် Digital Transformation Consultant တစ်ဦး ဖြစ်သလို၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက်အဖွဲ့အစည်း ICANN (NCUC) ၏ အာရှပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။ ခိုင်မာသော ကိုးကားချက်များ: ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို PRLog နှင့် The Org ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ သတင်းရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ဤဆောင်းပါးသည် CSD A7 နှင့် ငြိစွန်းခြင်း မရှိဘဲ အချက်အလက် ခိုင်မာမှု ရှိသောကြောင့် မဖျက်သိမ်းမီ အသေးစိတ် ထပ်မံစစ်ဆေးပေးပါရန် ယဉ်ကျေးပျူငှာစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ လိုအပ်သည်များကိုလည်း ဆက်လက် ပြင်ဆင်သွားပါမည်။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC) == ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးကိစ္စ == [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ လက်ရှိ '''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ'''အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲနှင့် သမ္မတသစ် တင်မြှောက်မှုဖြစ်စဉ်များတွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ သမိုင်းမှတ်တမ်း တိကျခိုင်မာစေရန်အတွက် အောက်ပါအချက်ကို တင်ပြလိုပါသည်။ ၁။ လက်ရှိ '''၄ ဧပြီ ၂၀၂၆''' ရက်စွဲပါ နေ့စဉ်သတင်းစာများ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရုံးနှင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် "ဦး" ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား '''"ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး"''' ဟူသော ရာထူးအမည်ကိုသာ တရားဝင် ဆက်လက်သုံးနှုန်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ၂။ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့အထိ '''"ယာယီသမ္မတ"''' အနေဖြင့် ဥပဒေများ ဆက်တိုက်ပြဋ္ဌာန်းနေခြင်းနှင့် တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်အတွင်းမှာပင် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ၎င်းကိုယ်တိုင် ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေသည့် အခြေအနေမှာ ထူးခြားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းဖြစ်ပါသည်။ယနေ့သတင်းစာပါ ဖော်ပြချက်ကို ကိုးကားပြုပါသည်။[https://www.moi.gov.mm/mal/4-apr-26] တစ်ဖက်တွင် ပုဒ်မ ''၆၃။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ သည့်နေ့မှစ၍ နုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။''ဆိုသည့်ပြဌာန်းချက် ရှိသည်ဆိုသော်ငြား ''[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/81370]'' ထုတ်ပြန်ချက်သည် ဦး..အစား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အသုံးအနှုန်းကိုသာ ဆက်လက်သုံးနှုန်းခြင်းမျိုး တွေ့နေရပါသည်။သို့ဖြစ်ပါ၍ လက်ရှိ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသေးသည့် "ဦး" တပ်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး၊ မူရင်းအထောက်အထားများအတိုင်းသာ တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်သင့်ထားသည်ဟု ယူဆပါသည်။ဦးဟု ပြောင်းလဲချိန်တွင်မှ လိုက်ပါပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ရာနေရာဖြစ်သဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်စေရန်အတွက် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်ပါ အသုံးအနှုန်းများအတိုင်းသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဟု ယူဆပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :Hi, Ko @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], :I only put that comment for U Nyo Saw and Nan Ni Ni Aye's role as members of Hluttaw, which ended constitutionally. For MAH, I don't know anymore, even he is not USDP party and ppl are putting USDP as his party. God knows what at this stage. Good luck! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::ဟုတ်ကဲ့ဗျာ၊ ညိုစောနဲ့ နန်းနီနီအေးတို့ရဲ့ လွှတ်တော်သက်တမ်း ကိစ္စတွေကို သေချာပြင်ဆင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ::ကျွန်တော် အဓိက ပြောချင်တာက '''<nowiki/>'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး'<nowiki/>''' နဲ့ '''<nowiki/>'ဦး'''' အသုံးအနှုန်း ကိစ္စပါ။ အခုလောလောဆယ် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ 'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး' လို့ပဲ သုံးနှုန်းနေသေးသရွေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က 'ဦး' ဆိုတာကို လာပြင်ရင် လက်မခံဘဲ ဒီအတိုင်းပဲ ထားရှိသင့်လား ပြောင်းနေတာကို လက်ခံပေးလိုက်ကြမလား။ သူတို့ဘက်က တရားဝင် ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းလာတဲ့ အခါကျမှပဲ ကျွန်တော်တို့ ဝီကီမှာ လိုက်ပြင်ကြတာက ပိုပြီးကောင်းမလား။ အခုအချိန်က ဘယ်သူက တပ်ကို ကိုယ်စားပြုသလဲ၊ ဘယ်သူက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုတာတွေကလည်း တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေလို့၊ ဝီကီအယ်ဒီတာတွေအနေနဲ့ အသုံးအနှုန်းပိုင်းမှာ ပိုပြီး သတိထားကြမလားဆိုတာ တိုင်ပင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :::I have no idea, but follow the usage by state media at this stage as they are official and final. Even now, MAH is just a president-elect and he has sworn into office, thus this term of office hasn't started yet. For now, let's just keep it that way until they all are sworn in into offices. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::I just have ONE idea. ကျနော်က အမြဲလိုလို officeholder infobox မှာ နာမည်တွေ ထည့်ရင် ဦး/ဒေါ်/မစ္စတာ/မောင် တို့ကို မထည့်တော့ဘူး။ redundant လေးဖြစ်လို့။ ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် ဖြစ်တာ ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် infobox လိုမျိုးမှာဆိုရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၁၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :::::Infobox မှာ ဦး/ဒေါ် ထည့်မထည့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(ဝေါဟာရ)/မော်ကွန်း_၁#မြန်မာအမည်_နှင့်_လင့်ခ်များ|အရင်တုန်းက ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးတာ]] ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၄၇၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::::Thanks for sharing the previous discussion pr. လေ့လာမှတ်သားရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ် သတ်မှတ်ချက်တွေပေါ့။ ကိုနင်ဂျာက အနှစ်ချုပ်ရေးတဲ့ထဲမှာ infobox ဦး/ဒေါ်/ဗိုလ် အကြောင်း မပါဘူးနော်။ ကိုနင်ဂျာက အပေါ်မှာ ဆွေးနွေးတာတော့ တွေ့လိုက်တယ်ဗျာ။ As for me, I am okay with the group consensus. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::::အတော်လေးကို ကောင်းပါတယ်။ဆွေးနွေးကြတာတွေက။ကျေးဇူးပါ ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == မြတ်ကို == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[မြတ်ကို]] စာမျက်နှာမှာ ဆက်ခံသူထည့်တာ မပေါ်ဘူး ဖြစ်နေလို့ပါ။ကူညီပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၉၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :office2 ပါရာမီတာမှာ ပြဿနာရှိနေပုံရတယ်။ လောလောဆယ် 2 ကို ကျော်ပြီးပြင်ထားတယ်။ အားတဲ့အချိန် တမ်းပလိတ် ပြန်ပြင်ပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၁၄၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::ဟုတ်ကဲ့..ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၁၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == သောင်းအေး စာမျက်နှာကိစ္စ == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]စာမျက်နှာကို တစ်ချက်စစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး]] နဲ့ အတူတူပဲလားမသိ။ယခုအခါ [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ဆိုတာက သောင်းအေးမှာ မပါတော့ စစ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၉၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :အတူတူပဲ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ "သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)" စာမျက်နှာမှာက ကိုးကားတွေ မပါတော့ redirect ပဲ လုပ်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၁:၄၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::တစ်လက်စထဲ လွှတ်တော်တွေရဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပနေပုံတွေ၊အမတ်နေရာခွဲဝေမှု ပုံစံချပ်တွေကို ဘယ် [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Categories|ကဏ္ဍ]] တွေထဲ ထည့်ရမလဲဆိုတာပါ လမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၃၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သန်းမောင်]] စာမျက်နှာဖန်တီးနေရင်း အလိုအလျောက် အကောင့်က ထွက်သွားပြီး အခြားအကောင့်နဲ့ စာမျက်နှာတက်သွားပါတယ်။စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၆၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :::IP-user account နဲ့ create သလိုဖြစ်သွားတာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၃:၀၄၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == တမ်းပလိတ်ကိစ္စ == [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ [[အောင်နိုင်သူ]] စာမျက်နှာအောက်က တမ်းပလိတ်: မင်းအောင်လှိုင် အစိုးရအဖွဲ့ က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသူတွေကို ဝင်ပြင်မရ ဖြစ်နေတယ်။ပျက်သွားတာလား ဒါမှမဟုတ် ဘာလို့လဲလို့မသိဘူး အဆင်ပြေရင်အဲ့ဒါလေးပါ ဝင်ကိုင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၁၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :okay, will take a look. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်ကိုဖျက်ခြင်း == မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်းကို ဖျက်ချ တာကို ဆွေးနွေးချင်တယ်။ အဲ့ဒီ စာရင်းက တိုက်ခိုက်ခြင်း ၊ ဘက်လိုက်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းမဟုတ်ဘူး။ လက်ရှိ အမှန်တရားစာရင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်တွင်း တရာဝင် သတင်းဌာန တွေ့ ကလဲ မြန်မာခရိုနီ စာရင်းကို ပြုစုထား တွေ့ရှိတယ်။ Attack ခေါင်စဉ်တပ်ပြီး ဖျက်ချတာတော့မကောင်းပါဘူး။ ဆောင်းပါးရေးတဲ့သူကို လေးစားမှု့ မရှိသလို့ ခံစားရပါတယ်။ ဖျက်သင့်တယ်လို့ ယူဆရင် ဆွေးနွေးချက် ဖွင့်ပြီး ဆွေးနွေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၀၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :ဝီကီပီးဒီးယားရှိ ''မည်သည့်'' စာမျက်နှာတွင်မဆို '''သက်ရှိထင်ရှား ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း ရေးသားထားသော အချက်အလက်များ'''တွင် တည်းဖြတ်သူများသည် ဂရုပြုဆင်ခြင်ရမည်။ ယင်းကဲ့သို့အကြောင်းအရာများသည် အင်မတန်တိကျမှန်ကန်ရန် လိုအပ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မ မူဝါဒသုံးခုနှင့် ကိုက်ညီရပါမည်။ :[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။ တည်းဖြတ်သူများသည် ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကြောင့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ထိခိုက်နစ်နာမှု ရှိ၊ မရှိကို အစဉ်အမြဲ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဤမူဝါဒသည် ဆောင်းပါး၏ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူသာမက ဆောင်းပါးအတွင်း ဖော်ပြခြင်းခံရသည့် မည်သည့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မဆို သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာများ အပါအဝင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သက်ရောက်မှုရှိသည်။ :အချက်အလက်တစ်ခု၏ ခိုင်လုံမှုကို သက်သေပြရန် တာဝန်မှာ ထိုအချက်အလက်ကို ထည့်သွင်းသူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပြသူ၏ တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။ ကိုးကားချက်မပါသော အချက်အလက်များကို ခိုင်လုံကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ပါက ဝီကီပီးဒီးယား၏ စည်းမျဉ်းအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း သတိပြုရမည် ဖြစ်ပေသည်။ :ဝီကီပီးဒီးယားသည် အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန်လေးစားမှုရှိသော အရည်အသွေးမြင့် စွယ်စုံကျမ်းကို တည်ထောင်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုရာတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိသည့် လူတစ်ဦးချင်းစီပါဝင်သော [[metawiki:The Wikipedia Community|အွန်လိုင်း အသိုင်းအဝိုင်း]]တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သင့်ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်များ၊ ဆန်းစစ်လေ့လာချက်များ သို့မဟုတ် သတင်းအချက်အလက်အသစ်များကို ဖြန့်ချိရန် နေရာမဟုတ်ပါ.အဆိုပါ စည်းမျဥ်းများအတိုင်း ပယ်နုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၁၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. စိစစ်ခံယူမှုပြုပါတယ်ခင်ဗျာ။[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။အဲ့ စည်းမျဥ်းအတိုင်း ဖျက်ချခဲ့ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၈၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်" (Businessperson) နဲ့ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတာ အဓိပ္ပာယ် အလွန်ကွာခြားပါတယ်။ ::* '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်:''' ဒါဟာ အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။ ::* '''ခရိုနီ:''' ဒါဟာ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် ဝေဖန်ချက် (Label) ဖြစ်ပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သက်သေမရှိဘဲ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ တံဆိပ်ကပ်တာဟာ အဲဒီလူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို တိုက်ခိုက်ခြင်း (Character Assassination) မြောက်ပါတယ်။ ::သက်သေမခိုင်လုံလျှင် မရေးသင့် (No Reliable Sources)ပါဘူး။ '''"သက်သေခိုင်မာမှရေး"''' ဆိုတာ ဝီကီရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး စည်းမျဉ်းပါ။တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ကောလာဟလတွေကို အခြေခံပြီး ရေးလို့မရပါဘူး။အကယ်၍ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းဌာနတွေကနေ (ဥပမာ - Sanctions စာရင်းဝင်ခြင်း စသဖြင့်) တရားဝင် ဖော်ပြထားတာမျိုးရှိမှသာ "ဝေဖန်ခံရမှု" အနေနဲ့ ကိုးကားပြီး ရေးသားသင့်ပါတယ်။သတင်းဌာနတိုင်းမှာ နောက်ကွယ်က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေးအမြင် (Editorial Line) ရှိတတ်ပါတယ်။အချို့သတင်းဌာနတွေဟာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဝါဒဖြန့်ဖို့ (Propaganda) အတွက်ပဲ ရေးသားလေ့ရှိပါတယ်။ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ဘက်လိုက်သော သတင်းရင်းမြစ်"''' တွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အမြဲတိုက်တွန်းထားပါတယ်။သတင်းဌာနအချို့ဟာ သတင်းဦးဖို့ကိုပဲ အဓိကထားပြီး သေချာစိစစ်ခြင်းမရှိဘဲ တင်ပြတတ်ပါတယ်။'''"ကြားရသည်"''' သို့မဟုတ် '''"သတင်းအရ သိရသည်"''' ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရေးသားတဲ့ သတင်းတွေကို ဝီကီမှာ သက်သေအဖြစ် သုံးလို့မရပါဘူး။ဝီကီပီးဒီးယားက လိုချင်တာဟာ '''Reputable''' (နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိပြီး)၊ '''Editorial Oversight''' (အယ်ဒီတာအဖွဲ့က အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးထားတဲ့) သတင်းဌာနမျိုးကိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သတင်းဌာနတစ်ခုမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် '''"သတင်း" (News Report)''' နဲ့ '''"အာဘော်/ဆောင်းပါး" (Opinion Piece/Editorial)''' ဆိုတာ ကွာခြားပါတယ်။ဆောင်းပါးရှင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အာဘော်ဟာ အဲဒီလူရဲ့ အမြင်သက်သက်သာ ဖြစ်လို့ "ခရိုနီ" လို့ သုံးနှုန်းထားရင်တောင် အဲဒါကို "အချက်အလက်" (Fact) အနေနဲ့ ဝီကီမှာ ယူသုံးလို့ မရပါဘူး။မြန်မာ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို '''နိုင်ငံရေးအရ တိုက်ခိုက်ဖို့ (Political Attack)''' သို့မဟုတ် '''ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ (Social Punishment)''' အတွက် လက်နက်တစ်ခုလို အသုံးများလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ဒီအသုံးအနှုန်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားလို စွယ်စုံကျမ်းမျိုးမှာ ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို အချက်အချို့နဲ့ ထပ်လောင်းတင်ပြချင်ပါတယ် -"ဘယ်လောက်အထိ ချမ်းသာရင် ခရိုနီလဲ" သို့မဟုတ် "ဘယ်လို လုပ်ငန်းမျိုး လုပ်ကိုင်ရင် ခရိုနီလဲ" ဆိုတာကို တိကျတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ သတ်မှတ်ချက် မရှိပါဘူး။ အဲဒီအစား လူထုရဲ့ အမြင် သို့မဟုတ် သတင်းဌာနတွေရဲ့ အာဘော်ပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားလို နေရာမျိုးမှာ ဒီစကားလုံးကို သုံးနှုန်းခြင်းဟာ '''အစွဲ (Subjectivity)''' ပါဝင်နေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ "ခရိုနီစာရင်း" လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်လိုက်တာနဲ့တင် အဲဒီစာရင်းမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေအားလုံးကို အထောက်အထားမရှိဘဲ "လူဆိုး" တွေအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားစေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားဟာ '''စစ်တလင်း မဟုတ်သလို၊ တရားရုံးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။''' အကယ်၍ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ လူသိများနေရင်တောင်မှ ဝီကီတည်းဖြတ်သူက "သူသည် ခရိုနီဖြစ်သည်" လို့ မရေးရပါဘူး။အဲဒီအစား "X သတင်းဌာန သို့မဟုတ် Y အဖွဲ့အစည်းက ၎င်းအား ခရိုနီအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်" လို့သာ ကိုးကားချက်နဲ့တကွ (Attribution) ရေးသားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ဘယ်လိုလူမျိုးကို ခရိုနီလို့ ခေါ်မလဲဆိုတဲ့ တိကျတဲ့ စံနှုန်းမရှိဘဲ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူဆိုရင် "ခရိုနီ" လို့ ပြောနေကြတာဟာ တိုက်ခိုက်မှုသက်သက် (Personal Attack) သာ ဖြစ်ပါတယ်။အခုလိုမျိုး ရမ်းပြောနေတဲ့ စာရင်းတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ လာတင်တာဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ ခိုင်လုံမှုကို အသုံးချပြီး လူတစ်ဖက်သားကို ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ ကြိုးစားတာပဲ ဖြစ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို အသုံးချခြင်းတာဖြစ်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :::@[[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]], @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ခရိုနီစာရင်းဆိုတာဟာ "[[:en:Wikipedia:Articles for deletion/List of dictators (2nd nomination)|အာဏာရှင်များ စာရင်း]] နဲ့ အလားတူပါပဲ။ [[WP:NPOV|ဘက်မလိုက်တဲ့အမြင်]] နဲ့ ရေးသားဖော်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ခရိုနီများ စာရင်း၊ အာဏာရှင်များ စာရင်းဆိုတာတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ရေးသားဖော်ပြခြင်း ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၁၅:၀၂၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] မှတ်သားထားပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ပါဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၅၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == အောင်နိုင်သူ(ဇွဲကပင်) == ငါ့ အကြောင်းတင်ထားတာ ဆွေးနွေးချင်လို့ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၆၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :@[[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြိုဆိုပါတယ်ဗျ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးကိစ္စဆိုရင်တော့ အောက်ပါ လမ်းညွန်ချက်များချမှတ်ထားတာရှိတော့ လေ့လာ ဆောင်ရွက်လို့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။ :* [[:en:Wikipedia:Conflict_of_interest|Wikipedia:Conflict of interest]] :* [[:en:Wikipedia:Autobiography|Wikipedia:Autobiography]] :[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၅၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::ငါ က စာရေးဆရာ ပါ ::မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းဝင်အမှတ် ၁၀၃၉ ပါ ::အဓိကတော့ ငါ့ကဗျာ ငါ့စာပေ တွေ နောက်လူတွေဖတ်နိုင်ဖို့နဲ့ ငါ့ အကြောင်းကို နောက်လူတွေ လေ့လာဖို့ ငါ့အကြောင်းကို မင်းတို့ဆီမှာ တင်ပေးစေချင်ပါတယ်။ ::ငါဘာသကါသေတေံ ပြဖို့ လိုပ်သလဲ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၂၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :::ငါ လက်ရှိ ဆိုရင် :::Bullet ဂျာနယ်နဲ့ Statesmans ဂျာနယ်မှာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရေးသလို မြဝတီသတင်းစာ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း ငွေတာရီ သုတအလင်းမဂ္ဂဇင်း ပြည်သူ့တပ်မတော်စာစဥ် နဲ့ အခြားသော မဂ္ဂဇင်း စာစောင်များစွာမှာလည်း ငါစာရေးလျက်ရှိပါတယ် :::အေပြီလ ၈ ရက်ကပဲ ငါကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး က စာပေ အနုပညာဆု ပေးခဲ့ပါသေးတယ် :::အဲဒီသတင်း က မြန်မာ့ရုပ်သံ မြဝတီရုပ်သံ နဲ့ ရတနာ ပုံသတင်းစာ တို့မှာ ပါလာပါသေးတယ် :::မင်းလိုချင် ရင် ငါ Link ပို့ထားလို့ရပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၇၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ရေးတာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ဥပမာ [[ရန်မျိုးသိန်း]] ကို ကြည့်ပါ ။အထင်အရှားတွေ့ရပါတယ်။ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်တိုင်ရေးတဲ့ ဆောင်းပါးအချို့ရှိနေတာ ရှိပေမယ့် ခွင့်မပြုထားတာကို ပြတာပါ။ တကယ်လို့ ရေးခဲ့ရင်တောင် အဲဒီလူဟာ ထင်ရှားအရေးပါမှု (Notability) ရှိကြောင်း ခိုင်လုံတဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ပါရပါမယ်။အခုကိစ္စမှာတော့ Admin က '''User space''' ထဲကို ရွှေ့လိုက်တာတွေ့ရပါတယ်။ "ဒါဟာ စွယ်စုံကျမ်းဝင် ဆောင်းပါးမဟုတ်သေးဘူး၊ Promotion ဆန်နေတယ်" လို့ မှတ်ချက်ပြုလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲဗျ။တကယ်ပဲ ထင်ရှားတယ်ဆိုရင်တောင် တခြားသူတစ်ယောက်က ရေးပေးတာက ပိုပြီး Standard ဖြစ်ပါတယ်ဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၄၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) ::::[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ]] ဒီမှာ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == Pages using bar box without float left or float right == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[သန့်ဇော်လွင်]] စာမျက်နှာမှာ [[:ကဏ္ဍ:Pages using bar box without float left or float right|Pages using bar box without float left or float right]] ဆိုပြီး ဖျောက်မရဖြစ်နေလို့ ဇယားမှာ ပြဿနာရှိနေတာလား ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတာ အချိန်ရရင် စစ်ဆေးပေးပါအုံးခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၄၊ ၁၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) :{{tl|bar box}} ထဲက tracking category ကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] ^{<span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span>} ၀၂:၄၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း) == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း)|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်​(ကြည်း)]] ဒီစာမျက်နှာတွေကို ပြန်လည်စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ အကုန်လျှောက်ပြင်နေကြတာတွေကို.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၂၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC) == The King's Warden == @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] The King's Warden က တောင်ကိုရီးယားအသုံးအနှုန်းတွေကို တစ်ချက်လောက် စစ်ပြီး ဝိုင်းကူပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) == နယူးကလီးယား (သို့) နျူကလီးယား == @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက် နဲ့ ထို [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ:]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက်တွင် ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။စက်ရုံကို [[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ|နျူကလီးယား]] လို့ သုံးပြီး [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ]] ကို နယူးကလီးယားလို့ သုံးနေတာက မတူညီမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ဘယ် စာလုံးရွေးသုံးကြမလဲ ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးစရာလဲ ဖြစ်လာပါတယ်။ကျနော်က [[ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ကို ရေးထားတော့ [[:ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] လို့ သုံးမလားလို့ စီစဥ်ထားပါတယ်။နျူကလီးယား နဲ့ နယူးကလိယား တစ်ခုခု ရွေးဖြစ်ရင် ဖျက်တာတွေ ပြင်တာတွေ လုပ်ကြရမှာပါ။ ကျနော်ကတော့ .... တည်ဆဲအဏုမြူစွမ်းအင်ဥပဒေ၏ အခန်း(၁၂)၊ “တားမြစ်ချက်များ” ပါ ပုဒ်မ၊ (၂၉)၊ ပုဒ်မ(၃၀)၊ ပုဒ်မ (၃၁) နှင့် ပုဒ်မ(၃၂) တို့တွင် “မည်သူမျှ နျူကလီးယားပစ္စည်း၊ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း သို့မဟုတ် ရောင်ခြည်ထုတ် ကိရိယာကို ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းရန်နှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ကြိုတင် ခွင့်ပြုချက်၊ မှတ်ပုံတင်‌ လက်မှတ် လျှောက်ထားခြင်း နှင့် လိုင်စင်မရှိဘဲ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်းနှင့် ဌာနမှဆက်လက် သုံးစွဲရန်မသင့်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်ကို ဆက်လက်၍ လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်း မပြုရ” ဟု တားမြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဆိုတဲ့ ပြဌာန်းချက်ကို ကိုးကားပြီး [https://www.daemyanmar.com] နျူကလီးယား လို့ သုံးချင်ပါတယ်။လမ်းညွန်မှုကို ခံယူပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၄၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) ocv5eokmezdwfwda44dr6ilcmxk15ky 0 224346 1029672 1029206 2026-05-05T08:06:30Z Salai Rungtoi 22844 /* လူသားချင်းစာနာမှု အခြေအနေများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ */ 1029672 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = မြန်မာပြည်တွင်းစစ် | width = | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | image = [[File:Mon State Kyomaro Township bombed 2024-03-28 (cropped).jpg|320px]]<br>[[File:Myanmar civil war.svg|320px]] | image_size = 300px | alt = |caption = '''အပေါ်ပုံ ''' ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း [[ကျိုက်မရောမြို့နယ်]]၊ [[ဓမ္မဿရွာ၊ ကျိုက်မရောမြို့နယ်|ဓမ္မဿကျေးရွာ]]တွင် နေအိမ်များ မီးလောင်ကျွမ်းနေစဉ်<br>'''အောက်ပုံ''' ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ အထိ စစ်ရေးအခြေအနေများ '''[[နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] နှင့် မဟာမိတ်များ''' {{legend|#ebc0b3|[[တပ်မတော်]] နှင့် မဟာမိတ်များ{{Efn|[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]၊ [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]၊ [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]၊ [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ|ဝူယန်းပြည်သူ့စစ်]]၊ [[ရိုဟင်ဂျာ]]ပြည်သူ့စစ်နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#cf959cff|[[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]]}} {{legend|#e899b7ff|[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]}} {{legend|#fade69ff|[[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]{{Efn|name=fn2|အိန္ဒိယနိုင်ငံ အခြေစိုက်}}}} '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] နှင့် မဟာမိတ်များ''' {{legend|#cae7c4|[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] နှင့် မဟာမိတ်များ {{Efn|[[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]၊ [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]၊ [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကလေး)]]၊ [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၊ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]၊ [[ကျောင်းသားလက်ရုံးတပ်တော်]]၊ [[အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၊ နှင့် ဒေသခံ အဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#c1c1c1ff|[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]}} {{legend|#f3eba5ff|[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]}} {{legend|#88c0f2ff|[[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] နှင့် မဟာမိတ်များ{{Efn|[[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]], [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်]], [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ)]], [[ရခိုင်ပြည်တပ်မတော်]]၊ ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#96efefff|[[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီ အိုင်အီးစီ]] ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များ{{Efn|[[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]], [[ကရင်နီ တပ်မတော်]], [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]], [[ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]၊ ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#cd7c7cff|[[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]}} {{legend|#a9e89bff|[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]နှင့် မဟာမိတ်များ{{Efn|[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]၊ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ဇိုမီး မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၊ ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#6bc681ff|[[ချင်းညီနောင်]]{{Efn|[[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]၊ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ဇိုမီး မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၊ ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#c190dfff|[[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]}} {{legend|#c1e745ff|[[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] နှင့် မဟာမိတ်များ{{Efn|ဓနုပြည်နယ်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်၊ ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ငယ်များ}}}} {{legend|#86deccff|ရာမညပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းနှင့် မဟာမိတ်များ<ref>{{cite news |title=Four Mon resistance forces to launch military operations under ‘Ramanya Joint Column’ |url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/four-mon-resistance-forces-to-launch-military-operations-under-ramanya-joint-column/ |work=Myanmar Peace Monitor |date=19 January 2025}}</ref>{{Efn|[[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)|မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]]၊ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်၊ မွန်ပြည်ဖဒရယ်ကောင်စီ၊ မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်၊ မွန်လွတ်မြောက်ရေးတပ်}}}} '''အခြား တိုက်ပွဲဝင်သူများ''' {{legend|#f7f0b0ff|အိန္ဒိယ သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ{{Efn|[[United National Liberation Front of Western South East Asia]] ([[National Socialist Council of Nagaland]], [[United Liberation Front of Asom]], [[Kamtapur Liberation Organisation]]), [[Coordination Committee]] ([[Kangleipak Communist Party]], [[Kanglei Yawol Kanna Lup]], [[People's Revolutionary Party of Kangleipak]], [[People's Liberation Army of Manipur]], [[United National Liberation Front]], [[United Peoples Party of Kangleipak]]), အဖွဲ့ငယ်များ}}}} '''တိုက်ပွဲမဝင်သော [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ]]''' {{legend|#ed9595ff|[[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်]]}} {{legend|#ff7f2aff|[[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]}} {{legend|#cceaddff|[[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]]}} {{legend|#e2e21dff|[[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း]]}} {{legend|#d8abe7ff|[[အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]}} {{legend|#f289e3ff|[[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]}} ပိုမိုတိကျသော အသေးစိတ်မြေပုံအတွက် [[တမ်းပလိတ်:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အသေးစိတ်မြေပုံ|ဤနေရာ]] တွင်ကြည့်ပါ။ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများစာရင်းအတွက် [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) အတွင်း ထိတွေ့ဖြစ်စဉ်များ|ဤနေရာ]] တွင်ကြည့်ပါ။ | date = ၅ မေ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ<br />({{age in years, months, weeks and days|month1=5|day1=5|year1=2021}}) | place = {{flagdeco|Myanmar}}[[မြန်မာနိုင်ငံ]]<ref>{{cite news |last1=Tharoor |first1=Ishaan |title=In the shadow of Ukraine, Myanmar's crisis gets worse |url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/02/03/myanmar-junta-coup-anniversary-ukraine/ |access-date=4 February 2023 |newspaper=[[Washington Post]] |date=3 February 2023 |accessdate=17 May 2023 |archive-date=3 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203201930/https://www.washingtonpost.com/world/2023/02/03/myanmar-junta-coup-anniversary-ukraine/ }}</ref> | territory = *[[တပ်မတော်]]၏ ထိန်းချုပ်နိုင်မှုမှာ မြို့နယ် ၃၃၀ တွင် ၇၂-၂၂၀ ခန့်ရှိပြီး အဓိကကျသည့် မြို့များကို စိုးမိုးထားနေဆဲ<ref>{{cite news |last1=Faulder |first1=Dominic |title=Myanmar's iron-fisted ruler Min Aung Hlaing fights to stay on his throne |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/The-Big-Story/Myanmar-s-iron-fisted-ruler-Min-Aung-Hlaing-fights-to-stay-on-his-throne |access-date=4 February 2023 |work=[[Nikkei Asia]] |date=1 February 2023 |location=[[Bangkok, Thailand]] |accessdate=17 May 2023 |archive-date=7 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207223635/https://asia.nikkei.com/Spotlight/The-Big-Story/Myanmar-s-iron-fisted-ruler-Min-Aung-Hlaing-fights-to-stay-on-his-throne }}</ref> *ခရိုင်အဆင့် မြို့ ၁၈ မြို့အပါအဝင် ၈၉ မြို့အား တော်လှန်ရေးတပ်များမှ သိမ်းပိုက်ထား (ဒီဇင်ဘာ ၂၅ အရ) * [[ချင်းပြည်]]နှင့် [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] အပါအဝင် ဒေသခံ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထား <ref>{{cite news |title=Resistance Sets up the Chin People's Administrative Committee to Govern Chinland |url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-sets-chin-peoples-administrative-committee-govern-chinland |access-date=8 February 2023 |work=Burma News International |date=29 January 2024 |archive-date=29 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129091956/https://www.bnionline.net/en/news/resistance-sets-chin-peoples-administrative-committee-govern-chinland |url-status=live |accessdate=26 January 2025 |archive-date=29 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129091956/https://www.bnionline.net/en/news/resistance-sets-chin-peoples-administrative-committee-govern-chinland }}</ref> | coordinates = <!--Use the {{coord}} template --> | map_type = | map_relief = | map_size = | map_marksize = | map_caption = | map_label = | result = | status = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | combatants_header = | combatant1 = [[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]] '''[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]''' * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<ref>{{cite web |url= https://www.rfa.org/english/news/myanmar/militia-05252021091305.html |title= Interview: 'Our Strength is in the People' |last= |first= |date= 25 May 2021 |website= Radio Free Asia (RFA) |publisher= |access-date= 25 May 2021 |quote= |archive-date= 28 June 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210628155121/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/militia-05252021091305.html/ampRFA |url-status= live }}</ref><ref name = "SGNMGW">{{cite news |title=Sagaing and Magway PDFs launch guerrilla attacks on military columns |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/sagaing-and-magway-pdfs-launch-guerrilla-attacks-on-military-columns |access-date=27 December 2021 |work=Myanmar Now |date=12 October 2021 |archive-date=28 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128160101/https://www.myanmar-now.org/en/news/sagaing-and-magway-pdfs-launch-guerrilla-attacks-on-military-columns |url-status=live |accessdate=12 November 2023 |archive-date=28 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128160101/https://www.myanmar-now.org/en/news/sagaing-and-magway-pdfs-launch-guerrilla-attacks-on-military-columns }}</ref><ref name = "YGN">{{cite news|title=Yangon PDF Central Command announces attacks after Kyimyindine crackdown|url=https://www.bnionline.net/en/news/yangon-pdf-central-command-announces-attacks-after-kyimyindine-crackdown|access-date=27 December 2021|work=Burma News International|date=7 December 2021|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227003332/https://www.bnionline.net/en/news/yangon-pdf-central-command-announces-attacks-after-kyimyindine-crackdown|url-status=live|accessdate=12 November 2023|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227003332/https://www.bnionline.net/en/news/yangon-pdf-central-command-announces-attacks-after-kyimyindine-crackdown}}</ref> *{{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] *{{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] '''[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|မဟာမိတ် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]]'''<br> * '''[[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]'''<ref>{{cite news|last1=Lynn|first1=Kyaw Ye|title=Curfew imposed after clashes near Myanmar-China border|url=http://aa.com.tr/en/asia-pacific/curfew-imposed-after-clashes-near-myanmar-china-border/689281|access-date=21 November 2016|agency=Anadolu Agency|archive-date=24 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200524111335/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/curfew-imposed-after-clashes-near-myanmar-china-border/689281|url-status=live|accessdate=7 May 2024|archive-date=24 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200524111335/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/curfew-imposed-after-clashes-near-myanmar-china-border/689281}}</ref> ** {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ** '''[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]''' *** {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] *** {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] *** {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]{{efn|ဧပြီ – နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂; အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ - လက်ရှိ}} * '''[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/archives/599992|title=Intense clash in Mese, Karenni State|date=20 June 2023|work=[[Democratic Voice of Burma]]|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992|url-status=live|accessdate=7 May 2024|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|title=The 4K, the clash in Mese, and the military movement of Karenni State|date=20 June 2023|work=People's Spring|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|url-status=live|accessdate=7 May 2024|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/}}</ref>''' ** {{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] ** {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]<br> ** {{flagicon image|KNDF_Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.svg}} [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] * {{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Liberation Army.svg}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ငယ်များ]] </br>'''အခြား အဖွဲ့အစည်းများ'''</br> * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ#၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] * {{flagicon image|Fighting peacock flag.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] * စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေး ပြောက်ကျားအဖွဲ့ငယ်များ | combatant2 = [[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]] '''[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]''' *{{armed forces|MYA}} **{{army|MYA}} **{{Navy|MYA}} **{{air force|MYA}} ** {{coast guard|MYA}} **{{flagicon image|Flag of Myanmar Border Guard Forces.png}} [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]] **{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] **{{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]] **{{flagicon image|Sasana Flag – Buddhist flag in Myanmar.png}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyu Saw Htee militia|website=Myanmar NOW|access-date=15 September 2022|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221709/https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558}}</ref> **{{flagicon image|Sasana Flag – Buddhist flag in Myanmar.png}} [[သွေးသောက်အဖွဲ့]]<ref>{{Cite news|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/murders-in-yangon-and-mandalay-linked-to-thwe-thout|work=Myanmar Now|title=Murders in Yangon and Mandalay linked to Thwe Thout|date=23 May 2022|access-date=22 June 2022|accessdate=15 September 2022|archive-date=23 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220523140737/https://www.myanmar-now.org/en/news/murders-in-yangon-and-mandalay-linked-to-thwe-thout}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://asiatimes.com/2022/06/myanmar-raising-bloodthirsty-death-squads/|work=Asia Times|first=David Scott|last=Mathieson|title=Myanmar raising bloodthirsty death squads|date=10 June 2022|access-date=22 June 2022|accessdate=15 September 2022|archive-date=13 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220613154553/https://asiatimes.com/2022/06/myanmar-raising-bloodthirsty-death-squads/}}</ref> {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<br> {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.png}} [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]<br> {{flagicon image|Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg}} [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<ref>{{Cite web |title=Paul Lu: ZRO/ZRA Has Abducted And Killed Our CJDC Members |url=https://www.bnionline.net/en/news/paul-lu-zrozra-has-abducted-and-killed-our-cjdc-members |access-date=2022-06-28 |website=Burma News International |language=en |archive-date=28 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628210211/https://www.bnionline.net/en/news/paul-lu-zrozra-has-abducted-and-killed-our-cjdc-members |url-status=live }}</ref>{{EngvarB|date=December 2021}} | combatant3 = | commander1 = {{plainlist| *[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]] '''[[ဒူဝါလရှီးလ]]''' *[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]] [[မန်းဝင်းခိုင်သန်း]] *{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ရည်မွန်]] *{{flagicon image|KNDF_Flag.jpg}} [[ခွန်ဘီထူး]] *{{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg|link=ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်}} [[ဂမ်ရှောင်]] *{{flagicon image|Flag of the KNLA.svg|link=ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်}} [[ပဒိုကွယ်ထူးဝင်း]] *{{flagicon image|Fighting Peacock Flag.png}} [[သံခဲ]] * {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ခူးဦးရယ်]] * {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ထွန်းကျော်]]<ref>{{cite news |title=KNPLF Says No Fake Peace |url=https://www.bnionline.net/en/news/knplf-says-no-fake-peace |access-date=29 June 2023 |work=BNI |date=6 March 2020 |language=en |accessdate=12 November 2023 |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629040134/https://www.bnionline.net/en/news/knplf-says-no-fake-peace }}</ref> *{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg|link=ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်}} [[ပူးဇင်ကျုံး]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|link=မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်}} [[ဖုန်တာရွှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|link=တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်}} [[တာဘုန်းကျော်]] * {{flagicon image|Infobox AA.png|link=ရက္ခိုင့်တပ်တော်}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[မောင်ဆောင်းခ]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဖိုးသံချောင်း]] }} | commander2 = {{plainlist| *[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]]{{flagdeco|MYA|army}} '''[[မင်းအောင်လှိုင်]]''' *[[File:Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|19px|link=]]{{flagdeco|MYA|army}} [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] *{{flagdeco|MYA|army}} [[မောင်မောင်အေး]] *{{flagdeco|MYA|army}} [[တင်အောင်စန်း]] *{{flagdeco|MYA|army}} [[ရာပြည့်]] *{{flagdeco|MYA|army}} [[နီလင်းအောင်]] *{{flagdeco|MYA|army}} [[အောင်လင်းဒွေး]] *{{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[အောင်ခမ်းထီ]] * {{flagicon image|Flag of DKBA.svg}} [[စောချစ်သူ]] * {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.png}} Sao Meim Liam }} | commander3 = | units1 = | units2 = | units3 = | strength1 = ၁၀၀,၀၀၀ (PDF, ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ ခန့်မှန်း)<ref>{{cite news |title=With Conscription Law, Myanmar's Generals Are Digging Their Own Graves |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/with-conscription-law-myanmars-generals-are-digging-their-own-graves.html |access-date=14 February 2024 |work=The irrawaddy |date=14 February 2024 |archive-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214003318/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/with-conscription-law-myanmars-generals-are-digging-their-own-graves.html |url-status=live |accessdate=2 May 2024 |archive-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214003318/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/with-conscription-law-myanmars-generals-are-digging-their-own-graves.html }}</ref> နှင့် ၁၃၅,၀၀၀ (ပကဖ နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ) | strength2 = {{plainlist| * ၃၅၀,၀၀၀–၄၀၀,၀၀၀ (၂၀၂၁ အစောပိုင်း ခန့်မှန်း)<ref name = "lowyinstitute">{{Cite web|url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/myanmar-s-military-numbers|title=Myanmar's military numbers|website=www.lowyinstitute.org|access-date=3 August 2022|archive-date=17 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220717075827/https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/myanmar-s-military-numbers}}</ref> * ၂၀၀,၀၀၀–၂၅၀,၀၀၀ (၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ခန့်မှန်း)<ref name = "lowyinstitute"></ref> * ၁၅၀,၀၀၀ ခန့် (၂၀၂၃ မေ ခန့်မှန်း)<ref name = "usip">{{Cite web|url=https://www.usip.org/publications/2023/05/myanmars-military-smaller-commonly-thought-and-shrinking-fast|title=Myanmar’s Military Is Smaller Than Commonly Thought — and Shrinking Fast|website=www.usip.org|access-date=17 May 2023|archive-date=16 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230516155020/https://www.usip.org/publications/2023/05/myanmars-military-smaller-commonly-thought-and-shrinking-fast}}</ref> }} | strength3 = | casualties1 = | casualties2 = | casualties3 = {{plainlist| * '''စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ''' ၇၃,၀၆၉+ ([[:en:Armed Conflict Location and Event Data Project|ACLED]]၊ ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ အရ)<ref>{{Cite news|url=https://acleddata.com/dashboard/#/dashboard|title=ACLED Dashboard|work=ACLED|date=22 April 2022|access-date=1 May 2022|archive-date=1 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101211737/https://acleddata.com/dashboard#/dashboard|url-status=live|accessdate=3 August 2022|archive-date=1 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101211737/https://acleddata.com/dashboard#/dashboard}}</ref> * ပြည်သူ ၆,၀၈၇ ဦး အသတ်ခံရ၊ ၂၈,၀၅၁ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]]၊ ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ အရ)<ref>{{Cite web|url=https://aappb.org/|title=AAPP &#124; Assistance Association for Political Prisoners|website=AAPP &#124; Assistance Association for Political Prisoners|access-date=14 February 2022|archive-date=6 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206105846/https://aappb.org/}}</ref> * စစ်ဘေးရှောင် ၃,၂၀၆,၈၀၀ – ၃,၄၈၄,၃၀၀ နှင့် ဒုက္ခသည် ၁၄၉,၀၀၀ (ကုလသမဂ္ဂ၊ ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ အရ)<ref>{{cite web |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-emergency-update-end-november-2024 |title=Myanmar Emergency Update (as of end of November 2024) |date=20 Dec 2024 |website=Reliefweb.com |access-date=22 Dec 2024 |archive-date=20 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220044825/https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-emergency-update-end-november-2024 }}</ref> *နေအိမ် ၈၃,၇၄၆ ဖျက်ဆီးခံရ (ISP–Myanmar and Data for Myanmar, ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၄ အရ)<ref name="thediplomat.com">{{cite web |url=https://thediplomat.com/2022/06/myanmars-total-displaced-population-tops-1-million-says-un/ |title=Myanmar's Total Displaced Population Tops 1 Million, Says UN |work=The Diplomat |first=Sebastian |last=Strangio |date=3 June 2022 |access-date=19 August 2022 |archive-date=14 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714151231/https://thediplomat.com/2022/06/myanmars-total-displaced-population-tops-1-million-says-un/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar junta has burnt down 83,746 houses since the coup |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/18/9096 |work=Mizzima |date=18 April 2024}}</ref> *နေအိမ်နှင့် အဆောက်အဦး ၄၄၀ ချိတ်ပိတ်ခံထားရ ([[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း|AAPP]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ အရ)<ref>{{Cite web|url = https://aappb.org/?p=20793|title = Daily Briefing in Relation to the Military Coup|date = 28 March 2022|access-date = 3 August 2022|archive-date = 28 March 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220328144739/https://aappb.org/?p=20793}}</ref>}} | notes = | campaignbox = }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ်''' သို့မဟုတ် '''ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်'''<ref>{{ကိုးကားခြင်း|title=ပြည်သူ့ခုခံ တော်လှန်စစ်သတင်းများ|url=https://www.youtube.com/watch?v=Px_ou2j5aGE|language=en|access-date=2022-02-03|archive-date=4 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204072038/https://www.youtube.com/watch?v=Px_ou2j5aGE|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် '''နွေဦးတော်လှန်ရေး''' သည် ၂၀၂၁ခုနှစ်မှစ၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]အပါအဝင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအား ဆန့်ကျင်သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်‌တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား ဖြစ်ပွားသော ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာပြည်တွင်းစစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ တစ်ဝှမ်းတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုများ]] ကို [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(နစက)]] က လိုက်လျောခြင်းမရှိပဲ လုံခြုံရေးအင်အားအလွန်အကျွံသုံးကာ အဓိကရုဏ်း ဖြိုခွင်းရေးလက်နက်များသာမက စစ်မြေပြင်လက်နက်များကို အသုံးပြုကာ နှိမ်နင်း ဖြိုခွင်းမှုအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနှံ့ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ၏ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says|url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html|date=June 27, 2021|accessdate=14 February 2022|archive-date=8 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Myanmar anti-coup insurgents destroy police post, kill security forces -media|url=https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics|date=May 23, 2021|accessdate=14 February 2022|archive-date=5 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105220135/https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics}}</ref> ဤပဋိပက္ခကို ထကြွခြင်းထက် ပြည်တွင်းစစ်ဟု ကုလလူ့အခွင့်အရေး အကြီးအကဲက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=The deadly battles that tipped Myanmar into civil war|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957/|date=2022-02-01|accessdate=14 February 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210065357/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957}}</ref> [[:en:Armed Conflict Location and Event Data Project|ACLED]] ၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး လူပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite web |last1=Bynum |first1=Elliott |title=10 Conflicts to Worry About in 2022: Myanmar |url=https://acleddata.com/10-conflicts-to-worry-about-in-2022/myanmar/ |website=ACLED |access-date=8 March 2022 |archive-date=1 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801085156/https://acleddata.com/10-conflicts-to-worry-about-in-2022/myanmar/ }}</ref><ref name=UCDP_candidates_2021>{{Cite web|title=UCDP Candidates data set January to December 2021: Version 21.01.21.12|url=https://ucdp.uu.se/downloads/index.html|date=31 January 2022|access-date=14 February 2022|archive-date=7 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207011757/https://ucdp.uu.se/downloads/index.html}}</ref> အာဏာသိမ်းပြီး လများအကြာတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အတိုက်အခံများက နယ်မြေဒေသအချို့ကို စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="CNN 7/9/21">{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |last2=Olarn |first2=Kocha |title=Myanmar's shadow government launches 'people's defensive war' against the military junta |url=https://www.cnn.com/2021/09/07/asia/myanmar-nug-peoples-war-intl-hnk/index.html |access-date=23 September 2022 |work=[[CNN]] |accessdate=24 May 2023 |archive-date=23 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220923230625/https://www.cnn.com/2021/09/07/asia/myanmar-nug-peoples-war-intl-hnk/index.html }}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s)/no by-line.--> |title=The deadly battles that tipped Myanmar into civil war |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957/ |work=The BBC |agency=The BBC |date=1 February 2022 |access-date=2 February 2022 |accessdate=14 February 2022 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210065357/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-60144957 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Hutt |first1=David |title=The World Must Respond to Myanmar's Civil War Rather Than Its Coup |url=https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ |access-date=21 September 2022 |work=[[The Diplomat]] |date=14 September 2022 |accessdate=24 May 2023 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921070825/https://thediplomat.com/2022/09/the-world-must-respond-to-myanmars-civil-war-rather-than-its-coup/ }}</ref><ref>{{cite news |last1=Tharoor |first1=Ishaan |title=Myanmar's junta can't win the civil war it started |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ |access-date=21 September 2022 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=21 July 2022 |accessdate=24 May 2023 |archive-date=16 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816114829/https://www.washingtonpost.com/world/2022/07/21/mynanmar-junta-military-civil-war-coup/ }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ebbighausen |first1=Rodion |title=Who is winning Myanmar's civil war? |url=https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 |access-date=21 September 2022 |work=[[Deutsche Welle]] |date=1 July 2022 |accessdate=24 May 2023 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190522/https://www.dw.com/en/who-is-winning-myanmars-civil-war/a-62326822 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Davis |first1=Anthony |title=Is Myanmar's military starting to lose the war? |url=https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ |access-date=21 September 2022 |work=[[Asia Times]] |date=30 May 2022 |accessdate=24 May 2023 |archive-date=21 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921190524/https://asiatimes.com/2022/05/is-myanmars-military-starting-to-lose-the-war/ }}</ref> ကျေးရွာများနှင့် မြို့ငယ်များတွင် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူပေါင်းများစွာ ထွက်ပြေးနေခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၃ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြို့နယ်များ၏ သုံးပုံတစ်ပုံထက်ပို၍ လက်လွှတ်နေရပြီဖြစ်ကြောင်း မင်းအောင်လှိုင်က ဝန်ခံခဲ့သည်။<ref name="AFP Feb 2023">{{cite news |title=Myanmar junta extends state of emergency, effectively delaying polls |url=https://www.france24.com/en/live-news/20230201-myanmar-marks-coup-anniversary-with-eyes-on-junta-election-plan |access-date=1 February 2023 |work=[[Agence France-Presse]] |publisher=[[France24]] |date=4 February 2023 |location=[[Yangon]] |accessdate=24 May 2023 |archive-date=2 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202232853/https://www.france24.com/en/live-news/20230201-myanmar-marks-coup-anniversary-with-eyes-on-junta-election-plan }}</ref><ref name="SCMP">{{cite news |last1=Jones |first1=Aidan |title=Myanmar junta 'losing control' as armed resistance digs in, rights experts say |url=https://www.scmp.com/week-asia/article/3191402/myanmar-junta-losing-control-armed-resistance-digs-rights-experts-say |access-date=4 February 2023 |work=[[South China Morning Post]] |date=5 September 2022 |accessdate=24 May 2023 |archive-date=4 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204042636/https://www.scmp.com/week-asia/article/3191402/myanmar-junta-losing-control-armed-resistance-digs-rights-experts-say }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအရ လူပေါင်း ၁.၃ သန်းသည် စစ်ဘေးရှောင်နေရပြီး ကလေးသူငယ် ၁၃,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ မတ်လအထိ မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူပေါင်း ၁၇.၆ သန်းသည် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ လိုအပ်လျက်ရှိကာ ၁.၆ သန်းမှာ စစ်ဘေးရှောင်လျက်ရှိပြီး အရပ်သားနေအိမ် ၅၅,၀၀၀ ဖျက်ဆီးခံထားရကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ခန့်မှန်းထားသည်။ လူပေါင်း ၄၀,၀၀၀ ကျော်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံလျက်ရှိသည်ဟု UNOCHA က ဆိုသည်။<ref name="Mike">{{Cite web |last=Mike |date=15 September 2022 |title=Mass Exodus: Successive Military Regimes in Myanmar Drive Out Millions of People |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |access-date=2022-09-22 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026014123/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html }}</ref> ၂၀၂၃ တွင် နိုင်ငံ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ တပ်မတော်က ထိန်းထားနိုင်ကြောင်း မီဒီယာများက ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite web |title=The civil war in Myanmar: No end in sight |url=https://www.brookings.edu/articles/the-civil-war-in-myanmar-no-end-in-sight/ |access-date=2023-10-10 |website=Brookings |language=en-US |archive-date=13 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013033325/https://www.brookings.edu/articles/the-civil-war-in-myanmar-no-end-in-sight/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar’s Junta Is Losing the Civil War |url=https://www.cfr.org/article/myanmars-junta-losing-civil-war |access-date=2023-10-10 |website=Council on Foreign Relations |language=en |archive-date=13 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013033325/https://www.cfr.org/article/myanmars-junta-losing-civil-war }}</ref> ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာလတွင် တပ်မတော်အနေဖြင့် အင်အားနည်းပါးမှုပြဿနာများ၊ တပ်ပြေးများနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။<ref>{{cite web |title=Myanmar Junta Troops Lost Will to Fight: Brotherhood Alliance |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html |access-date=2023-11-05 |website=The Irrawaddy |date=4 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107030942/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html |url-status=live }}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များ၏ အဓိကထိုးစစ်ဖြစ်သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]သည် နိုဝင်ဘာလကုန်အထိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက်စခန်း ၂၂၀ ကျော်၊ နှင့် မြို့အများအပြားကို သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည်။ ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာနှင့် နိုဝင်ဘာလတွင် [[လွိုင်ကော်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်သော [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]နှင့်အတူ ရခိုင်နှင့် ချင်းပြည်နယ်များတွင်လည်း ထိုးစစ်များ ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Fishbein |first1=Emily |last2=Hkawng |first2=Jaw Tu |last3=Awng |first3=Zau Myet |title=Northern offensive brings 'new energy' to Myanmar's anti-coup resistance |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance |access-date=6 November 2023 |agency=Reuters |date=3 November 2023 |archive-date=5 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105001619/https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance |url-status=live |accessdate=17 December 2023 |archive-date=5 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105001619/https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance }}</ref><ref name=irrloikaw>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-15 |title=Kayah Resistance Seizes Myanmar Junta Bases in State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |access-date=2023-11-15 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=16 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116062451/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |url-status=live }}</ref><ref name=rakceasefire2>{{cite news |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒုံးပိုက်စခန်းကိုသိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟုဆို |trans-title=Two Rathedaung Township Border Guard Military Posts attacked by Arakan Army with Dong Paik camp being captured |date=13 November 2023 |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |language=my |work=Narinjara News |access-date=13 November 2023 |archive-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |url-status=live |accessdate=19 November 2023 |archive-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 }}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတွင် MNDAA အဖွဲ့သည် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော် [[လောက်ကိုင်မြို့]]ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ အစောပိုင်းတွင်လည်းကောင်း သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် အပစ်ရပ်သည့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ မြောက်ဦးမြို့နှင့် အခြားနေရာများအား ထိုးစစ်ဆက်လက် ဆင်နွဲခဲ့သည်။<ref name=mrauku/> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ဗိုလ်ချုပ် ၆ ဦးအပါအဝင် တပ်သားထောင်နှင့်ချီ၍ လက်နက်ချမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="BBC-losing-24-1-2024"/> စစ်ကောင်စီက ပြည်သူလူထုအပေါ် မီးရှို့ခြင်း၊ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခြင်း၊ အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်းနှင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းများအပါအဝင် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ လူဦးရေ သုံးသန်းနီးပါး စစ်ဘေးရှောင်ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|author1=Helen Regan|author2=Angus Watson|author3=Anna Coren|author4=Su Chay|author5=Pallabi Munsi|url=https://edition.cnn.com/2024/03/27/asia/myanmar-military-junta-civilian-attacks-intl-hnk-dst/index.html|title=Burnings and beheadings: Myanmar junta escalates terror tactics against its people|date=2024-03-27|work=CNN|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402140504/https://edition.cnn.com/2024/03/27/asia/myanmar-military-junta-civilian-attacks-intl-hnk-dst/index.html|archive-date=April 2, 2024}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ အရှေ့တောင်ပိုင်းရှိ ဒီးမော့ဆိုနှင့် ဖာပွန်မြို့များကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ == နောက်ခံ == ===ရှိနှင့်ပြီးသော ပဋိပက္ခ=== {{main|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ}} {{see also|မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ}} ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစတင်ကာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများ ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဗဟိုအစိုးရကို ဆန့်ကျင်နေသူများတွင် ကွန်မြူနစ်သူပုန်များနှင့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးတို့သည် အဓိက အတိုက်အခံများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite journal|last=Hensengerth|first=Oliver|title=The Burmese Communist Party and the State-to-State Relations between China and Burma|url=http://www.smlc.leeds.ac.uk/eas/eas_content/resources/documents/67LEAP.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528034733/http://www.smlc.leeds.ac.uk/eas/eas_content/resources/documents/67LEAP.pdf|archive-date=28 May 2008|year=2005|journal=Leeds East Asia Papers|volume=67}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080528034733/http://www.smlc.leeds.ac.uk/eas/eas_content/resources/documents/67LEAP.pdf |date=28 May 2008 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.smlc.leeds.ac.uk/eas/eas_content/resources/documents/67LEAP.pdf |access-date=31 May 2023 |archive-date=28 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080528034733/http://www.smlc.leeds.ac.uk/eas/eas_content/resources/documents/67LEAP.pdf }}</ref><ref>{{cite book |last1=Callahan |first1=Mary Patricia |title=Making Enemies: War and State Building in Burma |date=2003 |publisher=Cornell University Press |location=Ithaca, NY |isbn=978-0-8014-7267-1 |url=https://books.google.com/books?id=NrCK8a6tcEgC |language=en}}</ref> ၂၀ ရာစုနှစ်တစ်ခုလုံးတွင် ထင်ရှားသော [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]]သည် လွှမ်းမိုးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးနေဝင်း]]၏ [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် အရှိန်မြင့်လာသော နိုင်ငံရေးအခြေအနေများကြောင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများ ပေါက်ပွားလာခဲ့သည်။<ref name="Pavković, 2011: 476">Pavković, 2011: 476</ref> [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း]]ပြီးနောက် ဆန္ဒပြသူများမှ ဗမာလက်နက်ကိုင်စစ်အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ ထိန်းချုပ်ရာ ဒေသများသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ရှစ်လေးလုံး လူထုအုံကြွမှုအပြီးတွင် [[နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့]] (နောက်ပိုင်းတွင် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ]]) သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ဆယ်စုနှစ်တလျောက် [[တပ်မတော်]]သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ စခန်းများ၊ အခြေစိုက်စခန်းများကို ဖျက်ဆီးကာ ယင်းတို့ကို အင်အားချိနဲ့စေခဲ့သည်။<ref>{{cite book |last1=Flint |first1=Colin |last2=Kirsch |first2=Scott |title=Reconstructing Conflict: Integrating War and Post-war Geographies |date=2011 |publisher=Ashgate Publishing |location=Farnham |isbn=978-1-4094-0470-5 |url=https://books.google.com/books?id=M__6c49rdz4C |language=en}}</ref> ၂၀၁၁-၂၀၁၅ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလတွင် စစ်အစိုးရသည် [[ကိုးကန့်]]နှင့် [[ကရင်ပြည်နယ်]]ကဲ့သို့သော နေရာဒေသများကို ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="CNN-2t">{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2015/02/12/asia/myanmar-violence/index.html|title=Myanmar says Kokang rebels killed 47 of its soldiers|first1=Jethro|last1=Mullen|first2=Mitra|last2=Mobasherat|date=13 February 2015|publisher=CNN|access-date=31 May 2023|archive-date=28 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928164322/https://www.cnn.com/2015/02/12/asia/myanmar-violence/index.html}}</ref><ref name="Ray Pagnucco and Jennifer Peters">{{cite news|title=Myanmar's National Ceasefire Agreement isn't all that national|url=https://news.vice.com/article/myanmars-national-ceasefire-agreement-to-end-68-year-civil-war-isnt-all-that-national|access-date=18 October 2015|newspaper=Vice News|date=15 October 2015|author=Ray Pagnucco and Jennifer Peters|accessdate=31 May 2023|archive-date=16 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016125220/https://news.vice.com/article/myanmars-national-ceasefire-agreement-to-end-68-year-civil-war-isnt-all-that-national}}</ref> နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီဖြစ်ထွန်းရေးတို့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ]]က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]] (NCA) ကို ဗဟိုအစိုးရနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ရှစ်ဖွဲ့တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="rfaNCA">{{cite news|title=Myanmar Signs Historic Cease-Fire Deal With Eight Ethnic Armies|url=http://www.rfa.org/english/news/myanmar/deal-10152015175051.html|access-date=15 October 2017|work=Radio Free Asia|language=en|accessdate=31 May 2023|archive-date=25 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325160018/http://www.rfa.org/english/news/myanmar/deal-10152015175051.html}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၁၈ တွင် တပ်မတော်စစ်သားများက လမ်းဖောက်လုပ်ရန်အတွက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တို့၏ နယ်မြေများသို့ ဝင်ရောက်သည်မှ အစပြု၍ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက်မှာ ပျက်ပြယ်ရန် လမ်းစဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Sandford |first1=Steve |title=Conflict Resumes in Karen State After Myanmar Army Returns |url=https://www.voanews.com/a/conflict-resumes-in-karen-state-after-myanmar-army-returns/4417421.html |access-date=3 June 2018 |publisher=Voice of America |date=31 May 2018 |language=en |accessdate=31 May 2023 |archive-date=3 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603065724/https://www.voanews.com/a/conflict-resumes-in-karen-state-after-myanmar-army-returns/4417421.html }}</ref> လက်မှတ်မရေးထိုးထားသော အဖွဲ့များသည် ပဋိပက္ခများကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာက အာရုံစိုက်မိစေခဲ့သည်မှာ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ တွင်ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခမှသည် ၂၀၁၇ တွင် ဗဟိုအစိုးရ၏ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု]]ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref name="BBC4">{{cite news|title=Myanmar tensions: Dozens dead in Rakhine militant attack|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-41046729|work=BBC News|access-date=25 August 2017|date=25 August 2017|accessdate=31 May 2023|archive-date=25 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170825223806/http://www.bbc.com/news/world-asia-41046729}}</ref> ၂၀၁၆ နှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]အပါအဝင် NCA မရေးထိုးထားသည့် အဖွဲ့များက [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကာ ဗဟိုအစိုးရနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ထိတွေ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref name="Nadi">{{cite news|last1=Nadi|first1=Nang Mya|title=8 killed as ethnic rebels hit Muse- DVB Multimedia Group|url=http://www.dvb.no/news/8-killed-ethnic-rebels-hit-muse/72729|access-date=3 May 2018|work=DVB Multimedia Group|date=22 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180504010454/http://www.dvb.no/news/8-killed-ethnic-rebels-hit-muse/72729|archive-date=4 May 2018|url-status=dead|accessdate=31 May 2023|archive-date=4 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180504010454/http://www.dvb.no/news/8-killed-ethnic-rebels-hit-muse/72729}}</ref> ၂၀၂၀ တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ တပ်မတော်သည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title= |script-title=my:မီးဝစခန်းအား ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာ ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ထားသည့် AA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်း သူများ အကျဆုံးများစွာဖြင့် ဆုတ်ခွာ ထွက်ပြေး၊ |url=http://www.cincds.gov.mm/node/6885 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716133529/http://www.cincds.gov.mm/node/6885 |archive-date=16 July 2020 |access-date=4 August 2020 |website=Office of the Commander-in-Chief of Defence Services |language=my}}</ref> ===၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းခြင်းနှင့် ဆန္ဒပြမှုများ === {{See also|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ပြည်သူလူထုမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော အစိုးရကို စစ်တပ် မှ ဖြုတ်ချပြီး [[စစ်တပ်အဖွဲ့အစည်းစနစ်|စစ်အာဏာရှင်အစိုးရ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] ကို [[ကိုဗစ် ၁၉|COVID-19]] ကန့်သတ်ချက် ဖောက်ဖျက်မှုကြောင့်ဟုစွပ်စွဲကာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့သလို နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂုလ် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]ကို ဝေါ်ကီတော်ကီပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့် စွပ်စွဲဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဒုတိယသမ္မတ(၁) ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှ အပ အခြားသော ဝန်ကြီးများနှင့် အစိုးရအကြီးအကဲများကိုလည်း ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]က မည်သူကမှ အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်းမရှိပဲ ယင်းက ယာယီသမ္မတဖြစ်ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်အရေးပေါ် အခြေအနေဟု ကြေညာကာ နိုင်ငံ့အာဏာ ၃ ရပ် အား [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို လွှဲအပ်ကြောင်း စစ်တပ်ပိုင် [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီ]]မှ ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2 February 2021|title=Myanmar military announces new State Administrative Council|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html|accessdate=14 February 2022|archive-date=3 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203131316/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-military-announces-new-state-administrative-council.html}}</ref>သို့သော်ငြားလည်း စစ်တပ်၏ အစိုးရအဖွဲ့ကို မည်သည့်နိုင်ငံကမှ အသိအမှတ် ပြုထားခြင်းမရှိပေ။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.youtube.com/watch?v=JLLYejOcv5U |accessdate=15 February 2022 |archive-date=15 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215080417/https://www.youtube.com/watch?v=JLLYejOcv5U }}</ref> အာဏာသိမ်းမှု၏ နောက်ကွယ်မှ ရည်ရွယ်ချက် အတိအကျကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးပေ။ [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် မဲပေါင်း ၈.၆သန်းကျော် ကွာဟကာ မဲမသမာမှုရှိသည် ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သော်လည်း သက်သေအထောက်အထားပြနိုင်ခြင်း မရှိပေ။ အများစုကမူ လွန်ခဲ့သည် ၁၀ နှစ်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သော [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]၏ [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|စစ်အာဏာရှင်]]စနစ်ကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုသောကြောင့်ဖြစ်သည် ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ <ref>{{Cite web|date=1 February 2021|title=Min Aung Hlaing: the heir to Myanmar's military junta|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta|language=en|accessdate=14 February 2022|archive-date=1 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201211206/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210201-min-aung-hlaing-the-heir-to-myanmar-s-military-junta}}</ref> အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများကို ရဲနှင့်စစ်တပ်အင်အားအလွန်အကျွံဖြင့် သွေးထွက်သံယို ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] နှင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|စစ်အစိုးရအဖွဲ့]]ကို တွန်းလှန်ရန် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ ထူထောင်ခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်]] အများစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]မှ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (PDF) အမည်ဖြင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် စစ်အစိုးရကို ခုခံဆန့်ကျင်သော "ခုခံစစ်" ကို တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar shadow government calls for uprising against military|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/9/7/myanmar-shadow-government-launches-peoples-defensive-war|publisher=aljazeera.com|date=7 Sep 2021|accessdate=14 February 2022|archive-date=8 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210908001916/https://www.aljazeera.com/news/2021/9/7/myanmar-shadow-government-launches-peoples-defensive-war}}</ref> ==ရှေးဦးဖြစ်စဉ်များ== {{main|မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} ===လက်နက်ကိုင် ဆန္ဒပြမှုများ=== မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် ဆန္ဒပြသူများစွာတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများသို့ သွားရောက်ကာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များထံ ခိုလှုံ၍ သင်တန်းတက်ရောက်ခဲ့ခြင်းမှစကာ<ref name=fishbeinetal2021>{{Cite web |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/ |title='The last fight': With growing support for federal army, Kachin prepares for war |date=3 April 2021 |access-date=4 April 2021 |archive-date=3 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210403142738/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/ |url-status=live }}</ref> တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ပြည်တွင်းစစ်အခြေအနေကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=UN envoy urges action to prevent Myanmar 'civil war' |url=https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war |access-date=1 April 2021 |work=The Straits Times via Eleven Myanmar |date=1 April 2021 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052132/https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=23 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523052132/https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war }}</ref> [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]ကလည်း စစ်အာဏာရှင်အား တိုက်ထုတ်ရန် "ဖက်ဒရယ်လက်နက်ကိုင်တပ်မတော်" ဖွဲ့စည်းရေးကို အဆိုပြုခဲ့သည်။<ref name="MMN30321">{{cite news |title=As slaughter of civilians continues, some decide it's time to take up arms |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms |access-date=1 April 2021 |work=Myanmar Now |date=30 March 2021 |language=en |archive-date=30 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210330105416/https://myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=30 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210330105416/https://myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms }}</ref> မတ်လမှာပင် "အရပ်သားများအား သတ်ဖြတ်နေခြင်း"ကြောင့် တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအား ပြီးဆုံးစေနိုင်သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref name=brotherhoodthreat2021>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire |title=Brotherhood Alliance tells military to stop killings, threatens to abandon ceasefire |access-date=4 April 2021 |archive-date=30 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210330145217/https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire |url-status=live }}</ref> မတ်လနှောင်းပိုင်းမှာပင် တပ်မတော်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအား ခုခံနိုင်ရန်အတွက် ဆန္ဒပြသူများသည် လက်လုပ်သေနတ်များကို သုံးစွဲမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ တဆက်တည်းမှာပင် အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးအဆောက်အဦများနှင့် ရဲစခန်းများအား လက်လုပ်မိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်ခြင်းများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=The Junta Is Dragging Myanmar Into Full-Blown Civil War|url=https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html|access-date=10 April 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=10 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410165357/https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html|url-status=live}}</ref> ===တကျော့ပြန် တိုင်းရင်းသား ပဋိပက္ခများ=== ယခင်က ငြိမ်းချမ်းပြီးသော မြို့ပြနေရာများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ လိုအပ်ချက်ရှိလာခြင်းက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအတွက် အင်အားဖြစ်စေခဲ့သည်။ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ)သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ စတင်ကာ စစ်ကောင်စီနှင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ရှိနေခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[လိုင်ဇာမြို့]]အနီးရှိ [[အလောဘွမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်|အလောဘွမ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=KIAbizasusual2021>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement |title=KIA says more clashes likely despite junta's ceasefire announcement |access-date=4 April 2021 |archive-date=2 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210402113940/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement |url-status=live }}</ref> နောက်တစ်ရက်မှာပင် ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအန်အယ်အေ)က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတစ်ခုအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ဆယ်ဦးသေဆုံးကာ ဖမ်းဆီးရမိသူများလည်း ရှိခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုစတင်ချိန်မှစ၍ ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |last1=Lynn |first1=Kyaw Ye |title=10 soldiers killed in Myanmar base attack: Rebel group |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195 |access-date=10 April 2021 |agency=[[Anadolu Agency]] |date=27 March 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410122729/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195 |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410122729/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195 }}</ref> နောက်ရက်တွင် ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားသော စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြသူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များအကြား ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ခဲ့ကာ [[၂၀၂၁ ကလေး ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ]] ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသပိတ်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်းသော စစ်ကောင်စီတပ်သားများနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့များအား ဆန္ဒပြသူများက လက်လုပ်လက်နက်များဖြင့် ခုခံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=Myanmar Villagers Take Up Homemade Weapons Against Regime's Security Forces|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|access-date=10 April 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US|archive-date=10 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410172353/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|url-status=live}}</ref> မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သော်လည်း တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ထိုးစစ်ဆင်နေမှုများကြောင့် ကေအိုင်အေအနေဖြင့် ဆက်လက်ခုခံနေခဲ့ရသည်။<ref name=KIAbizasusual2021/> ဧပြီလတလျောက် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဧပြီ ၈ ရက်နေ့တွင် ဆန္ဒပြသူများက အမဲလိုက်ရိုင်ဖယ်များနှင့် မီးလောင်ဗုံးများဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများအား ပြန်လည်ခုခံခဲ့ရာမှ ဆန္ဒပြသူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် ဆက်စပ်၍ သေဆုံးသူဦးရေမှာ တနိုင်ငံလုံးတွင် ၆၀၀ ကျော်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Eleven killed as Myanmar protesters fight troops with hunting rifles, firebombs – media |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH |access-date=8 April 2021 |work=Reuters |date=8 April 2021 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408082100/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=8 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210408082100/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH }}</ref> [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]အပါအဝင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်]]တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော အဖွဲ့ခုနစ်ဖွဲ့မှာ [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]နှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MYANMAR'S MEDIATION BLUES: Negotiation or zero-sum game? |url=https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game |work=BNI |date=3 June 2021 |access-date=3 June 2021 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603040243/https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603040243/https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game }}</ref> ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]တို့ပါဝင်သော [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]က ရှမ်းပြည်နယ် [[နောင်မွန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|နောင်မွန်]]ရဲကင်းစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ten Myanmar policemen killed in attack by ethnic armies opposed to junta-report |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056 |access-date=10 April 2021 |work=Reuters |date=10 April 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410075547/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056 |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410075547/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056 }}</ref> ထိုဖြစ်ရပ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုများနှင့် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များအသုံးပြုကာ အလော့ဘွမ်စခန်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အထိအခိုက်များစွာဖြင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia |title=Junta's armed forces launch attack to reclaim base seized by KIA |access-date=3 June 2021 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603024127/https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia |url-status=live }}</ref> ဧပြီ ၂၆ တွင် ဖြစ်ပွားသော [[မင်းတပ်တိုက်ပွဲ]]မှာ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံး ပြင်းထန်သည့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (CDF) သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]တွင် လက်နက်ကိုင်ခုခံမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]က ရိက္ခာနှင့် ရေ ဖြတ်တောက်ခဲ့ကာ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite ]]news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|title=Myanmar: The small embattled town that stood up to the army|access-date=3 June 2021|archive-date=2 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213654/https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|url-status=live}}</ref> မြို့ပြင်ရှိ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းရုပ်တုအနီးတွင် ဆန္ဒပြသူများက ဖမ်းဆီးခံထားရသော ဆန္ဒပြသူ ခြောက်ဦးအားလွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုနေကြစဉ် လက်နက်ကိုင်စစ်သားတစ်ဦးက စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ရာမှ တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-30-regime-soldiers-killed-by-mindat-locals-in-four-day-battle|title=At least 30 regime soldiers killed by Mindat locals in four-day battle|website=Myanmar NOW|access-date=31 May 2023|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324070731/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-30-regime-soldiers-killed-by-mindat-locals-in-four-day-battle}}</ref> အကူအညီပေးရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ဒေသခံ ၁၀,၀၀၀ ကျော်သည် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများကြောင့် မင်းတပ်မှ ထွက်ပြေးနေရသည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://militarycoupmyanmar.com/2021/06/03/junta-cuts-off-water-and-food-supplies-to-rebel-town-of-mindat-2/|title=Junta cuts off water and food supplies to rebel town of Mindat|date=3 June 2021|access-date=31 May 2023|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221724/https://militarycoupmyanmar.com/2021/06/03/junta-cuts-off-water-and-food-supplies-to-rebel-town-of-mindat-2/}}</ref> တိုက်ပွဲသည် လေးရက်ခန့်ကြာခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ သေဆုံးကာ CDF ဖက်မှ အကျအဆုံးမရှိခဲ့သော်လည်း မင်းတပ်မြို့သည် လူသူကင်းမဲ့ကာ ခြောက်ကပ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmarspeaks.com/posts/who-are-the-chin-defence-force-myanmar|title=Who are the Chinland Defense Force (CDF), Chin Myanmar|website=www.myanmarspeaks.com|access-date=24 March 2022|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221723/https://www.myanmarspeaks.com/posts/who-are-the-chin-defence-force-myanmar|url-status=dead}}</ref> == ခုခံမှု စတင်ခြင်း == {{see also|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} ဧပြီ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား မင်းကိုနိုင်က ထိန်းသိမ်းခံ [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]]တို့၏ မူလရာထူးများအတိုင်းပါဝင်ပြီး ကချင်နှင့် ကရင်တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များ ပါဝင်သော[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုကြေညာချက်မှာပင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် ထောက်ခံမှုပေးရန်လည်း တောင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite news |title=Aung San Suu Kyi supporters unveil Myanmar 'national unity government' |url=https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece |access-date=17 April 2021 |work=[[Financial Times]] |date=16 April 2021 |archive-date=16 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416161137/https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=16 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210416161137/https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece }}</ref><ref>{{cite news |title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government |access-date=17 April 2021 |work=[[France24]] |date=16 April 2021 |archive-date=9 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509175927/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=9 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509175927/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government }}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရက လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့ကာ ယင်းရက်အား မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် ၂၀၂၁ စတင်ရာ ရက်အဖြစ် ရည်ညွှန်းကြသည်။ စစ်အာဏာရှင်၏ တိုက်ခိုက်မှုမှ အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့် ဖက်ဒရယ်တပ်မတော် ပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် ပထမအဆင့်အနေဖြင့် ဖြစ်ရန်အတွက် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့အား [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (People's Defence Force, အတိုကောက် PDF) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Can Myanmar's New 'People's Defense Force' Succeed? |url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/ |agency=The Diplomat |date=26 April 2021 |access-date=3 June 2021 |archive-date=9 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509135933/https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/ |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=9 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509135933/https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/ }}</ref> မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[မူဆယ်မြို့]]၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်မတော်တို့အကြား ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကာ မြန်မာလုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင် အနည်းဆုံး ၁၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar rebels claim police killings as Aung San Suu Kyi appears in court |url=https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force |access-date=26 May 2021 |work=The Guardian |date=24 May 2021 |language=en |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525013456/https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525013456/https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar: 13 security forces members killed in clash with anti-coup bloc's defence force |url=https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029 |access-date=26 May 2021 |work=ANI News |date=24 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526074425/https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029/ |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526074425/https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029/ }}</ref> ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် [[မြဝတီခရိုင်]]အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]]တို့ကို ကရင်တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ တစ်ဒါဇင်ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="Irr6321">{{cite news |title=Karen Rebel Leader Warns Myanmar Regime of More Fighting |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html |date=3 June 2021 |access-date=5 June 2021 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605233950/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605233950/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html }}</ref> ကယားပြည်နယ်ရှိ ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPDF) က [[လွိုင်ကော်မြို့]]အနီးရှိ တပ်မတော် စစ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni resistance fighters open new front against junta |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta |access-date=26 May 2021 |work=Myanmar Now |date=26 May 2021 |language=en |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526202734/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526202734/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta }}</ref> မေလအကုန်တွင် လွိုင်ကော်နှင့် [[ဒီးမော့ဆိုမြို့]]များရှိ PDF နှင့် KPDF များကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် တပ်မတော်က လက်နက်ကြီးနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar carries out air strikes after militia attacks – witnesses |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31 |access-date=1 June 2021 |work=Reuters |date=31 May 2021 |archive-date=1 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601034353/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31/ |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=1 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601034353/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31/ }}</ref> မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ကေအိုင်အေက စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်နေသော ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းကာ [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ရှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ပူတာအို၊ ဖားကန့်နှင့် မိုးမောက်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html |title=Myanmar Junta Forces and KIA in Fresh Fighting in Northern Myanmar |date=31 May 2021 |access-date=3 June 2021 |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602234925/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက [[မန္တလေးမြို့]]ရှိ PDF များခိုလှုံရာနေအိမ်အား ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးသမား အများအပြားကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Troops Battle Civilian Resistance Fighters in Mandalay |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html |date=22 June 2021 |access-date=17 January 2022 |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214075443/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214075443/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html }}</ref> [[ဒီပဲယင်းမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့သော လူ ၂၅ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်များက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town |title=Myanmar military kills at least 25 people in raid on central town |access-date=16 July 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210705011706/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town |archive-date=5 July 2021 }}</ref> [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]အတွင်းတွင် တော်လှန်ရေးသမားများ၏ မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>50 Myanmar Junta Soldiers Killed in Landmine Attacks https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214061731/https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html |date=14 February 2022 }}</ref> ဤတိုက်ခိုက်မှုများသည် ယခင်က လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိသလောက်ဖြစ်ခဲ့သော မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အညာဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ===စစ်ကြေညာခြင်း=== စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက နိုင်ငံတော်၏ အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူလူထု၏ တော်လှန်ရေး စတင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=တော်လှန်ရေး စတင်ကြောင်း NUG ကြေညာ – ဘီဘီစီ မြန်မာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049/page/16 |work=BBC News မြန်မာ |language=my-MM |access-date=17 January 2022 |accessdate=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622043443/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049/page/16 }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta|title=Myanmar opposition announces 'defensive war' against junta|first=Rebecca|last=Ratcliffe|location=[[Yangon]]|work=[[The Guardian]]|date=7 September 2021|access-date=7 September 2021|archive-date=2 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202134355/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=2 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202134355/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta}}</ref> နိုင်ငံအဝှမ်း စစ်ကောင်စီတပ်များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။<ref name=iiss>{{cite web|url=https://myanmar.iiss.org/analysis|title=Post-coup Myanmar in six warscapes|website=International Institute for Strategic Studies|access-date=28 October 2022|archive-date=28 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221028203220/https://myanmar.iiss.org/analysis|url-status=live}}</ref> စက်တင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်သာရွာရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူအနည်းဆုံး ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Deadly unrest reported in Myanmar after opposition urges 'defensive war' |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10 |work=reuters |access-date=17 January 2022 |archive-date=18 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118194903/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10/ |url-status=live |accessdate=14 February 2022 |archive-date=18 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118194903/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10/ }}</ref> စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် လွန်ခဲ့သော သုံးလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၀၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ၆၃၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html|title=Over 1700 Junta Soldiers Killed in Past Three Months, Civilian Government Says|publisher=[[The Irrawaddy]]|date=14 September 2021|accessdate=16 September 2021|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213184102/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html|url-status=live}}</ref> စက်တင်ဘာလမှ အောက်တိုဘာလအကြား [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တို့တွင် တိုက်ပွဲများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html|title=Over 30 Junta Soldiers Killed In Fierce Weekend Fighting|publisher=The Irrawaddy|date=27 September 2021|accessdate=7 October 2021|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214005244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html|title=Over 40 Myanmar Soldiers Killed in Ambush|publisher=The Irrawaddy|date=6 October 2021|accessdate=7 October 2021|archive-date=6 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006085942/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ခုခံတော်လှန်ရေးသမားများကြောင့် စစ်ကောင်စီအမာခံသတင်းပေး အနည်းဆုံး ၄၀၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၈၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီနိုင်ငံပိုင် မီဒီယာက အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html|title=Hundreds Of Myanmar Junta Informants Killed Or Wounded|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007103445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html|url-status=live}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဖြိုးသန့်]]သည် [[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု|အာဏာ ဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှု]]ပြုလုပ်ရန် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html|title=Myanmar Military Detains North-Western Commander For Planning to Defect: Ethnic Insurgent Sources|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007102131/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html|url-status=live}}</ref> စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ထန်တလန်မြို့]]မှ မြို့ခံလူဦးရေ ၈,၀၀၀ ခန့်သည် စစ်ကောင်စီတပ်များ၏ နေအိမ်မီးရှို့မှုများကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]သို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|date=22 September 2021|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|url-status=live|website=[[BBC]]|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922140946/https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762 |archive-date=22 September 2021 }}</ref> စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း အငိုက်တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း တော်လှန်ရေးသမား အနည်းဆုံး ၄ ဦးနှင့် အသက် ၇၀ အရွယ် အရပ်သားတစ်ဦးတို့လဲ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html|title=Myanmar Junta Troops Ambushed in Shan State|publisher=The Irrawaddy|date=28 September 2021|accessdate=7 October 2021|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214005113/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html|url-status=live}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကလေးမြို့နယ်]]ရှိ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကလေး)|ကလေး PDF]] အခြေစိုက်စခန်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ကလေး PDF တပ်ရင်း ၃ မှ တော်လှန်ရေးသမား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဆေးတပ်သား ၉ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers capture PDF medics during a raid on resistance base camp in Kalay|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128121442/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128121442/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay}}</ref> == အစောပိုင်း ပဋိပက္ခများ == === ၂၀၂၁–၂၀၂၂ နွေရာသီ စစ်ရေးအခြေအနေများ === ====ရှမ်းနှင့် ကယားပြည်နယ်==== {{see also|မိုဆို လူသတ်ပွဲ}} နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ် [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[မိုးဗြဲ]] PDF စခန်းတစ်ခုကို [[တပ်မတော် (ကြည်း)|ခမရ ၄၄၂]]မှ တပ်သားများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ လူအင်အားမမျှသဖြင့် PDF တပ်သားများ စခန်းကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |last=Esther J. |date=18 November 2021 |title=Dozens of junta troops ambush Moebye PDF outpost |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost/ |access-date=13 April 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413061212/https://myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost/ |url-status=live |accessdate=22 June 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413061212/https://myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost/ }}</ref> နိုဝင်ဘာလ နှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပလ္လင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်|ပလ္လင်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ မုံရွာ PDF တပ်ခွဲ ၂၀၅ ၏ စခန်းတစ်ခုအား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း PDF များ၏ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာ အလုပ်ရုံတစ်ခုလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ် [[ဟိုဖိတ်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဟိုဖိတ်ရွာ]]အနီးရှိ [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNDF) ၏ ရှေ့ပြေးတပ်သား လေးဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်များက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Military kills four KNDF members in Demoso|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso|access-date=17 January 2022|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203102554/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203102554/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso}}</ref> ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် [[ဖရူဆိုမြို့နယ်]]တွင် KNDF နှင့် [[ကရင်နီ တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များအကြား လေးရက်ကြာဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲအတွင်း ခမရ ၄၂၈ မှ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Swe |first=Nyein |date=15 December 2021 |title=Clashes in Kayah State kill at least four regime soldiers: KNDF |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf/ |access-date=13 April 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413061211/https://myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf/ |url-status=live |accessdate=22 June 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413061211/https://myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf/ }}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] ထိန်းချုပ်နယ်မြေ [[လေးကေ့ကော်|လေးကေ့ကော်မြို့သစ်]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ခန့်က ဝင်ရောက်ရှာဖွေခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် PDF အဖွဲ့ဝင်များကို ရှာဖွေခဲ့ကြပြီး [[မြောင်းမြမြို့နယ်]] လွှတ်တော်အမတ် [[ဝေလင်းအောင်]] အပါအဝင် စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် ဆက်စပ်သော လူအများအပြားကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=14 December 2021 |title=Military arrests NLD lawmaker in KNU territory |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-arrests-nld-lawmaker-in-knu-territory/ |access-date=13 April 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062716/https://myanmar-now.org/en/news/military-arrests-nld-lawmaker-in-knu-territory/ |url-status=live |accessdate=22 June 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062716/https://myanmar-now.org/en/news/military-arrests-nld-lawmaker-in-knu-territory/ }}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လွိုင်ကော်မြို့နယ် [[ကွန်နားရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|ကွန်နားရွာ]]ရှိ နေအိမ်များအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Esther J |date=20 December 2021 |title=More houses torched as junta troops leave Loikaw village |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-houses-torched-as-junta-troops-leave-loikaw-village/ |access-date=13 April 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062712/https://myanmar-now.org/en/news/more-houses-torched-as-junta-troops-leave-loikaw-village/ |url-status=live |accessdate=22 June 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062712/https://myanmar-now.org/en/news/more-houses-torched-as-junta-troops-leave-loikaw-village/ }}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုကျေးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ဆုံတွေ့ခဲ့သော [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ|ဒေသခံ ၃၅ ဦးမှာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့]]ရသည်။<ref>{{Cite news |last=J. |first=Esther |date=24 January 2022 |title=As details of Christmas Eve massacre emerge, calls for justice grow |work=[[Myanmar Now]] |url=https://myanmar-now.org/en/news/as-details-of-christmas-eve-massacre-emerge-calls-for-justice-grow/ |access-date=7 June 2023 |accessdate=13 October 2023 |archive-date=7 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607003223/https://myanmar-now.org/en/news/as-details-of-christmas-eve-massacre-emerge-calls-for-justice-grow/ }}</ref> သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသူများတွင် Save the Children ၏ ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့ကာ အဖွဲ့အနေဖြင့် ကယားပြည်နယ်တွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုများအား ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news |date=28 December 2021 |title=Save the Children confirms staff killed in Myanmar massacre |work=[[Al Jazeera]] |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/28/save-the-children-confirms-staff-killed-in-myanmar-massacre |access-date=7 June 2023 |accessdate=13 October 2023 |archive-date=7 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607003216/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/28/save-the-children-confirms-staff-killed-in-myanmar-massacre }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ထိုဖြစ်ရပ်အပေါ် ဝမ်းနည်းရကြောင်းနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=26 December 2021 |title=UN 'horrified' by massacre of dozens of civilians in Myanmar |work=[[Al Jazeera]] |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians |access-date=7 June 2023 |accessdate=14 February 2022 |archive-date=26 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226231042/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians }}</ref><ref>{{Cite news |date=29 December 2021 |title=Myanmar: Security Council condemns attack killing dozens |work=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2021/12/1108842 |access-date=7 June 2023 |accessdate=13 October 2023 |archive-date=7 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607003216/https://news.un.org/en/story/2021/12/1108842 }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလတလျောက်တွင် စစ်ကောင်စီက ကရင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့ရှိ အရပ်သားကျေးရွာများအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျေးရွာခြောက်ရွာမှ မျက်မြင်သက်သေများအဆိုအရ စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ကျေးရွာအတွင်းဝင်ရောက်ကာ ရွှေ၊ ငွေကြေး၊ ယာဉ်နှင့် အခြားတန်ဖိုးရှိ ပစ္စည်းများ လုယက်ယူငင်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု]]အပေါ် ကျူးလွန်နေမှုများအတွက် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့]]က စစ်ကောင်စီအား စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=31 May 2022 |title=Myanmar: Military onslaught in eastern states amounts to collective punishment |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/05/myanmar-military-onslaught-in-eastern-states-amounts-to-collective-punishment/ |access-date=2022-10-22 |website=Amnesty International |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174506/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/05/myanmar-military-onslaught-in-eastern-states-amounts-to-collective-punishment/ |url-status=live }}</ref> ====ကချင်ပြည်နယ်==== နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် [[ရွှေကူမြို့]]၏ အရှေ့ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာ၌ [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (ကေအိုင်အေ) နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေက ပီဒီအက်ဖ်တို့နှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်နေသည်ဟူသော ကောလဟာလများကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်တပ်က စမ်းသပ်လျက်ရှိသော [[ဆူခွိုင်း ၃၀]] ဖိုက်တာဂျက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် လေကြောင်းဗုံးကျဲမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news|title=Military deploys Russian-made fighter jets against KIA targets|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets|access-date=17 January 2022|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206010220/https://myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206010220/https://myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets}}</ref> ထိုနေ့မှာပင် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-မတူပီ က [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]နှင့် ပူးတွဲကာ ပလက်ဝ-မတူပီ ကားလမ်းပေါ်ရှိ အမှတ် ၃၀၄ ခြေမြန်တပ်ရင်းစခန်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခို်က်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="auto">{{Cite news|title=Chinland Defence Force attacks junta soldiers in Matupi|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi|access-date=17 January 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201001003/https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201001003/https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi}}</ref> ဒီဇင်ဘာလတွင် သိမ်းမင်းပီဒီအက်ဖ် စခန်းတစ်ခုအား ညအချိန်တွင် စစ်ကောင်စီက ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ စခန်းအား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ခုခံရေးသမားများ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့ကာ သိမ်းမင်းပီဒီအက်ဖ်မှ ၂ ဦးသေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>Waiting for official news report to be used as citation</ref> မိုးညှင်းမြို့နယ်တွင် ကေအိုင်အေအား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်အပြီး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် တပ်မတော်၏ အမှတ် ၄၂ ခြေလျင်တပ်ရင်းမှ တပ်သား ၅၀ ခန့်သည် [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]ရှိ ညောင်ထောက်ရွာအနီး ကေအိုင်အေနယ်မြေကို ဝင်ရောက်တို်က်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှာပင် [[ဖားကန့်မြို့]]လည်မှ ၁၇ မိုင်ခန့်အကွာ မိုးညှင်း-ဖားကန့် လမ်းပေါ်ရှိ ဝယ်လုံရွာအနီးတွင်လည်း ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီမှ လက်နက်ကြီးဖြင့် အချက် ၃၀ ခန့် ပစ်ခတ်ခဲ့သေးသည်။ ကေအိုင်အေ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ထိခိုက်သေဆုံးမှုအသေးစိတ်ကို ပြောဆိုရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA clashes with junta soldiers in Hpakant and Mohnyin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin|access-date=17 January 2022|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206011605/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206011605/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော သုံးရက်တာတိုက်ပွဲအတွင်း တပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] က ဆိုသည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=Over 200 Myanmar Junta Troops Killed in Three Days: Kachin Independence Army |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193909/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html |url-status=live }}</ref> ====မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း==== [[File:PDF in Sagaing (2021).jpg|thumb|၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်]] ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ [[မြိုင်မြို့|မြိုင်]]ပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့က စစ်ကောင်စီယာဉ်နှစ်စီးအား လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး သုံးဦးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ပီဒီအက်ဖ်က ဆိုသည်။ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် မင်းသားကျရွာမှ ခြေလျင်ထွက်ခွာသွားသော စစ်ကောင်စီတပ်အား ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf}}</ref> စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းအား မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က ကျေးရွာတွင်းဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဆားလင်းကြီး G-Z ဒေသခံပီဒီအက်ဖ် တိုက်ခိုက်ရေးသမားများနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးမီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live|accessdate=13 October 2023|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ [[ကဲဘာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်|ကဲဘာရွာ]]ရှိ ပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များအား တပ်မတော်က လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုအပါအဝင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်နှင့် လက်နက်အင်အား မမျှတမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးသမားများ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village}}</ref> ဒီဇင်ဘာလအတွင်း စစ်ကောင်စီက ရဟတ်ယာဉ်ခြောက်စင်းဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]] အနောက်ပိုင်းသို့ တပ်သား ၁၅၀ ခန့်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး ပီဒီအက်ဖ်များ ရှိနိုင်သည့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ်အား ဝိုင်းရံထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin}}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]ရှိ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]အား လေကြောင်းမှ အလစ်ဝင်ရောက်တို်က်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့မှ တော်လှန်ရေးသမား ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကနီမြို့နယ်]]ရှိ ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့မှ အနည်းဆုံး ၃၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီ၏ ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တစ်စင်း မီးလောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ဒေသခံပီဒီအက်ဖ်များက စစ်ကောင်စီတပ်များကို အလစ်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုများသည် တော်လှန်ရေးသမားများက မောင်းသူမဲ့ဒရုန်းများ အသုံးပြုသော ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ သုံးမြို့နယ်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၏ တို်က်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီနှောင်းပိုင်းတွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[မိုးဗြဲ]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ခင်ဦးမြို့နယ်]]တို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၂ ဦးနှင့် တော်လှန်ရေးသမား ၂၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Both Sides Sustain Casualties as Fighting Rages Between PDFs and Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/both-sides-sustain-casualties-as-fighting-rages-between-pdfs-and-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012752/https://www.irrawaddy.com/news/burma/both-sides-sustain-casualties-as-fighting-rages-between-pdfs-and-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]ပေါ်တွင်လည်း မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့များက ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ [[မဟာအောင်မြေမြို့နယ်|မဟာအောင်မြေ]]နှင့် [[ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်]]များတွင် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်က တော်လှန်ရေးသမားများ ပုန်းခိုသော နေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပီဒီအက်ဖ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[နေပြည်တော်]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]ကာလအတွင်း မြို့အများအပြားတွင် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> ====ချင်းပြည်နယ်==== ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (စီဒီအက်ဖ်) နှင့် တပ်မတော်တို့သည် တပ်မတော်က တပ်စွဲထားသော [[ထန်တလန်မြို့]]တွင် မိနစ် ၉၀ ကြာ ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စီဒီအက်ဖ်မှ သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုရက်သတ္တပတ်တွင် ထန်တလန်မြို့အတွင်း နေအိမ်များ ထပ်မံမီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ပြီး မြို့၏ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Well over a quarter of Thantlang now destroyed by fire as rebel group vows to 'drive out' junta soldiers|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta|access-date=17 January 2022|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210154834/https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta|url-status=live|accessdate=14 February 2022|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210154834/https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta}}</ref> မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းအား အလစ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=30 March 2022 |title=Myanmar Junta Convoy Under Repeated Attack in Chin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-convoy-under-repeated-attack-in-chin-state.html |accessdate=30 April 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=30 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220430071122/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-convoy-under-repeated-attack-in-chin-state.html |url-status=live }}</ref> ====ရန်ကုန်==== ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ [[တာမွေမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကားတစ်စင်းပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်သားအများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://myanmar-now.org/en/news/army-truck-with-soldiers-inside-blown-up-in-yangon/ |access-date=13 October 2023 |archive-date=22 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822054540/https://myanmar-now.org/en/news/army-truck-with-soldiers-inside-blown-up-in-yangon/ }}</ref> [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]အတွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် သံသယရှိသူ ၁၂ ဦးအား တပ်မတော်က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သူနှစ်ဦးမှာလည်း နောက်ပိုင်းတွင် အရပ်ဝတ်များက ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် လက်လုပ်ဗုံး မတော်တဆမှုကြောင့် ပျောက်ကြားအဖွဲ့ဝင်အများအပြား သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Esther J |date=14 December 2021 |title=Three injured guerrilla fighters among 12 arrested after accidental explosion in Yangon |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon/ |access-date=13 April 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062719/https://myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon/ |url-status=live |accessdate=13 October 2023 |archive-date=13 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413062719/https://myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon/ }}</ref> ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလမှ စ၍ စစ်ကောင်စီအရာရှိ ၃၆၇ ဦးမှာ လုပ်ကြံခံရမှုများကြောင့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း စစ်ကောင်စီသတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။<ref>{{cite web |date=2 February 2022 |title=Almost 370 Junta Officials Assassinated Since Coup |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html |accessdate=3 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214194001/https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html |url-status=live }}</ref> အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများအား တုံ့ပြန်ရန်အတွက် တော်လှန်ရေးသမားများသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားလာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |date=9 February 2022 |title=Resistance Fighters Target Homes of Myanmar Junta Pilots After Airstrikes on Civilians |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-target-homes-of-myanmar-junta-pilots-after-airstrikes-on-civilians.html |accessdate=11 February 2022 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210114656/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-target-homes-of-myanmar-junta-pilots-after-airstrikes-on-civilians.html |url-status=live }}</ref> ==== ကရင်ပြည်နယ် ==== မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ညနေပိုင်းတွင် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (ကေအန်အယ်လ်အေ) တပ်မဟာ ၆ သည် ကရင်ပြည်နယ်၊ [[မြဝတီခရိုင်]]၊ ဝေါလေမြိုင်မြို့နယ်ခွဲ၊ [[မောခီးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|မောခီးရွာ]]ရှိ တပ်မတော်စခန်းတစ်ခုအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မောခီးစခန်းသည် မြဝတီမြို့မှ မိုင် ၅၀ အကွာနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်မှ သုံးမိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |author1=Maung Shwe Wah |date=22 March 2022 |title=KNU rebels kill soldier and seize 'great number of weapons' in attack on junta base near Thai border |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/knu-rebels-kill-soldier-and-seize-great-number-of-weapons-in-attack-on-junta-base-near-thai |access-date=29 March 2022 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=28 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328005236/https://myanmar-now.org/en/news/knu-rebels-kill-soldier-and-seize-great-number-of-weapons-in-attack-on-junta-base-near-thai |url-status=live }}</ref> ခေတ်သစ်မီဒီယာ၏ အဆိုအရ တပ်မတော်မှ ရှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=The Irrawaddy – Burmese Edition |url=https://www.facebook.com/theirrawaddyburmese/ |website=www.facebook.com |access-date=26 March 2022 |archive-date=26 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326043753/https://www.facebook.com/theirrawaddyburmese/ |url-status=live }}</ref>{{better source needed|reason=No specific article given.|date=March 2022}} ဧပြီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[လွိုင်ကော်မြို့]]အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar: Additional armed clashes between military and armed groups likely in Kayah State through mid-May /update 9 |url=https://crisis24.garda.com/alerts/2022/04/myanmar-additional-armed-clashes-between-military-and-armed-groups-likely-in-kayah-state-through-mid-may-update-9 |access-date=2022-04-19 |website=Myanmar: Additional armed clashes between military and armed groups likely in Kayah State through mid-May /update 9 {{!}} Crisis24 |language=en |archive-date=19 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419054427/https://crisis24.garda.com/alerts/2022/04/myanmar-additional-armed-clashes-between-military-and-armed-groups-likely-in-kayah-state-through-mid-may-update-9 |url-status=live }}</ref> ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများကြောင့် ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် စစ်ရှောင်ဦးရေများ များပြားလာနေသည်။<ref>{{Cite web |title=Fighting in Myanmar's Kayin state drives thousands to Thai border |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/border-03292022192931.html |access-date=2022-04-19 |website=Radio Free Asia |language=en |archive-date=19 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419155711/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/border-03292022192931.html |url-status=live }}</ref> ဧပြီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[လေးကေ့ကော်]]တွင် ကေအန်အယ်လ်အေနှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီမှ အနည်းဆုံး ၃၀ ခန့် ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Regime troops retreat with heavy causalities<!--sic--> in Lay Kay Kaw |url=https://www.bnionline.net/en/news/regime-troops-retreat-heavy-causalities-lay-kay-kaw |website=Burma News International |language=en |access-date=21 April 2022 |archive-date=22 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220422000430/https://www.bnionline.net/en/news/regime-troops-retreat-heavy-causalities-lay-kay-kaw |url-status=live }}</ref> ဧပြီလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီအရာရှိနှစ်ဦးနှင့် လျှပ်စစ်ဌာနမှ ဝန်ထမ်း ၂၄ ဦးအား ကေအန်ဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များက [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]တွင် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=27 April 2022 |title=Karenni Resistance Force Captures Junta Personnel in Roadside Ambush |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-force-captures-junta-personnel-in-roadside-ambush |accessdate=28 April 2022 |publisher=Myanmar Now |archive-date=27 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220427134136/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-force-captures-junta-personnel-in-roadside-ambush |url-status=live }}</ref> ==== အခြားဒေသများ ==== ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မကွေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် တနင်္သာရီ တိုင်းဒေသကြီးများ၊ ချင်း၊ ရှမ်းနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင် သုံးရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး သုံးဒါဇင်ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite web |date=31 January 2022 |title=Myanmar Resistance Kills Dozens of Junta Soldiers in Three Days of Clashes |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140918/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html |url-status=live }}</ref> မတ်လတွင် တနင်္သာရီတို်င်းဒေသကြီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က ကော့သောင်းခရိုင်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား သုံးဦးအား သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်နက်များ သိမ်းယူရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Resistance Force Claims Victory in Clashes With Military in Myanmar's Southernmost District |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/resistance-force-claims-victory-in-clashes-with-military-in-myanmars-southernmost-district |accessdate=28 April 2022 |publisher=Myanmar Now |archive-date=27 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220427140403/https://www.myanmar-now.org/en/news/resistance-force-claims-victory-in-clashes-with-military-in-myanmars-southernmost-district |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် တပ်မတော်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[မောင်တောမြို့နယ်]]အတွင်း နှစ်ကြိမ်ခန့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက [[မီးတိုက်ရွာ]]၏ အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီး အေအေ၏ စခန်းများအား အလစ်ဝင်ရောက်တိုက်ခို်က်ခဲ့ရာအေအေ၏ ရှေ့တန်းကင်းတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ခိုင်သုခ]]က ဆိုသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင်လည်း သုံးနာရီကြာ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလက အေအေနှင့် တပ်မတော်တို့အကြား သဘောတူခဲ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအား ပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=8 February 2022 |title=Junta Troops Clash With Arakan Army in Western Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140146/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ညက မောင်တောမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=8 February 2022 |title=Two Civilians Dead in Clash Between AA, Regime Troops in Myanmar's Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213142004/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html |url-status=live }}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား အများပြား သေဆုံးခဲ့သည်.<ref>{{cite web |date=11 February 2022 |title=Fighting With AA Claims Heavy Casualties Including Officers, Video Shows |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-with-aa-claims-heavy-regime-casualties-including-officers-video-shows.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=11 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220211123144/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-with-aa-claims-heavy-regime-casualties-including-officers-video-shows.html |url-status=live }}</ref> === ၂၀၂၂ မုတ်သုန်ရာသီ စစ်ရေးအခြေအနေများ === [[File:KNDF 2022-09.jpg|thumb|left|၂၀၂၂ စက်တင်ဘာလအတွင်း တွေ့ရသော KNDF တပ်သားများ]] မိုးရွာသွန်းမှုများနှင့် ရွှံ့နွံများကြောင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှာ မိုးရာသီတွင် နည်းပါးလေ့ရှိသည်။<ref name=iiss/> လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု ပထမနှစ်ပတ်လည်အချိန်တွင် စစ်ကောင်စီအနေဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို မိုးရာသီတွင် အလွယ်တကူ မပြုလုပ်နိုင်တော့ချေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Leader in Sagaing Says Monsoon Will Bring Victories |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/myanmar-resistance-leader-in-sagaing-says-monsoon-will-bring-victories.html |work=The Irrawaddy |date=13 June 2022 |access-date=28 October 2022 |archive-date=6 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220806025854/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/myanmar-resistance-leader-in-sagaing-says-monsoon-will-bring-victories.html |url-status=live |accessdate=14 October 2023 |archive-date=6 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220806025854/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/myanmar-resistance-leader-in-sagaing-says-monsoon-will-bring-victories.html }}</ref> မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ [[ဆူးလေစေတီတော်|ဆူးလေစေတီ]]အနီးတွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး တစ်ဦးသေဆုံးကာ ၉ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း ပီဒီအက်ဖ်များက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=1 June 2022 |title=Accusations fly after Myanmar bombing kills 1, injures 9 |url=https://apnews.com/article/education-myanmar-yangon-bombings-aung-san-suu-kyi-924a199c207a78d620b9fb7fa1ec1421 |access-date=2022-09-21 |website=AP NEWS |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922073551/https://apnews.com/article/education-myanmar-yangon-bombings-aung-san-suu-kyi-924a199c207a78d620b9fb7fa1ec1421 |url-status=live }}</ref> ဇွန်လတွင် နိုင်ငံ၏ ၄၀ မှ ၅၀ % အထိ တော်လှန်ရေးသမားများက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၏ နေရာအတော်များများအား လွတ်လပ်သော အစိုးရအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်ထားနိုင်ကြောင်း [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]က ဆိုသည်။ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]] နှင့် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] တို့ကလည်း အစိုးရသစ်အတွက် အစီအစဉ်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။ [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] နှင့် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်]]တို့ မဟာမိတ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite journal |title=Is Myanmar's Military on Its Last Legs? |last=Martin |first=Michael |url=https://www.csis.org/analysis/myanmars-military-its-last-legs |website=Center for Strategic and International Studies |access-date=2022-10-22 |date=21 June 2022 |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.csis.org/analysis/myanmars-military-its-last-legs |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.csis.org/analysis/myanmars-military-its-last-legs |date=22 October 2022 }}</ref> သို့သော်လည်း တပ်မတော်အနေဖြင့် နိုင်ငံ၏ မြို့ပေါ်နေရာအားလုံးနီးပါးကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ကျောက်စိမ်းလုပ်ကွက်များအပါအဝင် နိုင်ငံ၏ ရင်းမြစ်များကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's resistance is at risk of believing its own propaganda |access-date=2022-10-22 |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/asia/2022/05/19/myanmars-resistance-is-at-risk-of-believing-its-own-propaganda |date=19 May 2022 |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.economist.com/asia/2022/05/19/myanmars-resistance-is-at-risk-of-believing-its-own-propaganda |url-status=live |accessdate=14 October 2023 |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.economist.com/asia/2022/05/19/myanmars-resistance-is-at-risk-of-believing-its-own-propaganda }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှစတင်ကာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂,၂၀၀ ကျော်ကို သုတ်သင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] က ဇူလိုင်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/2200-myanmar-junta-soldiers-killed-since-january-knu.html|title=2,200 Myanmar Junta Soldiers Killed Since January: KNU|date=6 July 2022|publisher=The Irrawaddy|accessdate=6 July 2022|archive-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706125953/https://www.irrawaddy.com/news/burma/2200-myanmar-junta-soldiers-killed-since-january-knu.html|url-status=live}}</ref> [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]အတွင်း တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့်နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-myanmar-troops-11-pdf-fighters-killed-in-clash-in-shan-state.html|title=Dozens of Myanmar Troops, 11 PDF Fighters Killed in Clash in Shan State|publisher=The Irrawaddy|date=6 July 2022|accessdate=9 July 2022|archive-date=8 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220708162105/https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-myanmar-troops-11-pdf-fighters-killed-in-clash-in-shan-state.html|url-status=live}}</ref> နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]၏ ဆရာဖြစ်သူ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်[[အုန်းသွင်]]အား မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့က စက်တင်ဘာလတွင် လုပ်ကြံခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2022 |title=Retired Myanmar Brigadier General Shot Dead by Yangon Resistance Group |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html |work=The Irrawaddy |location=Yangon |access-date=19 October 2022 |archive-date=19 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019102837/https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html |url-status=live |accessdate=14 October 2023 |archive-date=19 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019102837/https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html }}</ref> ===ရခိုင်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ခြင်း=== ဇွန်လနှင့် ဩဂုတ်လများတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (အေအေ)နှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား ၂၀၂၀ နှောင်းပိုင်းတွင် ထားရှိခဲ့သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြယ်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်းတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ပြည်သူ့ရေးရာ ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများကို ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ အခြားနေရာများတွင် ခုခံတော်လှန်မှု များပြားလာခြင်းနှင့် NUG နှင့် ပူးပေါင်းရန် လူထုထောက်ခံမှု ပိုမိုလာခြင်းအပေါ် ရက္ခိုင့်တပ်တော်အား တပ်မတော်က ပိုမိုအာရုံစိုက်လာခဲ့သလို ရက္ခိုင့်တပ်တော်အနေဖြင့်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်းသို့ ၎င်း၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ချဲ့ထွင်ရန် စတင်ကြိုးပမ်းလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Avoiding a Return to War in Myanmar's Rakhine State |date=1 June 2022 |url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/avoiding-return-war-myanmars-rakhine-state |website=International Crisis Group |location=Brussels, Belgium |language=en |access-date=6 January 2023 |archive-date=6 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106140951/https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/avoiding-return-war-myanmars-rakhine-state |url-status=live }}</ref> ရက္ခိုင့်တပ်တော်ခေါင်းဆောင် [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]၏ ဇွန်လအတွင်း ပြောကြားချက်များအရ ရက္ခိုင့်တပ်တော်အနေဖြင့် ပဋိပက္ခတွင်းသို့ ပါဝင်စေလာနေကြောင်း ဆိုသည်။<ref>{{cite web |title=Arakan Army on Collision Course with the Military in Myanmar's Rakhine State |last=Kean |first=Thomas |url=https://thediplomat.com/2022/06/arakan-army-on-collision-course-with-the-military-in-myanmars-rakhine-state/ |date=7 June 2022 |access-date=6 January 2023 |website=The Diplomat |archive-date=6 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106140955/https://thediplomat.com/2022/06/arakan-army-on-collision-course-with-the-military-in-myanmars-rakhine-state/ |url-status=live }}</ref> ဇူလိုင်လနောက်ပိုင်းတွင် [[ကရင်ပြည်နယ်]]ရှိ ရက္ခိုင့်တပ်တော်စခန်းတစ်ခုအား တပ်မတော်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည် စတင်လာခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လနှောင်းပိုင်းနှင့် ဩဂုတ်လ အစောပိုင်းတို့တွင် [[မောင်တောမြို့နယ်]]နှင့် [[ချင်းပြည်နယ်]]အနောက်ပိုင်းတို့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းအတွင်း ခရီးသွားလာရာတွင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များစွာကို အကြောင်းကြားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရသလို မြစ်ကြောင်းပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် အများပြည်သူသုံး ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များ ရပ်နားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |title=Insurgents in Myanmar's Rakhine State Return to War on the Military |date=3 October 2022 |url=https://www.usip.org/publications/2022/10/insurgents-myanmars-rakhine-state-return-war-military |author=Kyaw Hsan Hlaing |website=US Institute of Peace |language=en |access-date=6 January 2023 |archive-date=6 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230106140953/https://www.usip.org/publications/2022/10/insurgents-myanmars-rakhine-state-return-war-military |url-status=live }}</ref> == ပြည်တွင်းစစ် အရှိန်တက်လာခြင်း == ===ခုခံတွန်းလှန်မှု အားကောင်းလာခြင်း=== တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ခုခံစစ်မှ ထိုးစစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ ၂၀၂၃ နှစ်အကုန်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နွေဦးတော်လှန်ရေး]] အောင်မြင်အဆုံးသတ်ရန် ရည်မှန်းကြောင်း အောက်တိုဘာလလယ်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထုတ်ပြန်မှုအပြီးတွင် မြို့ပြနေရာများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းတို့တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref name="at20221104">{{cite news |first=Anthony |last=Davis |title=Myanmar's NUG going for broke before its time |url=https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 |date=4 November 2022 |work=Asia Times |access-date=5 November 2022 |archive-date=5 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105215701/https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 |url-status=live |accessdate=16 October 2023 |archive-date=5 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105215701/https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 }}</ref> စစ်ကောင်စီကလည်း [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်း]]နှင့် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]များရှိ ကျေးရွာ ၂၀ ကျော်ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးကာ စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအားပျော့စေရန် "[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]"ဗျူဟာကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ အဆိုအရ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသူများသည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |author=Nay Thit |title=Why Myanmar Junta's 'Four Cuts' Arson Strategy is Failing to Quell Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html |work=The Irrawaddy |date=22 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html |url-status=live |accessdate=16 October 2023 |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html }}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်များတွင် တိုးတက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနေသည်။ [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးမြှင့်လာပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးသမားများက ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်နိုင်သောမြို့အဖြစ် [[ကော့ကရိတ်မြို့]]ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="at20221104"/> အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးတွင် အလစ်အငိုက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ မြို့နှင့် မြို့တွင်းရှိ အစိုးရရုံးများတွင်ပါ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Heavy Fighting Between Myanmar Junta, Resistance Reported in Karen's Kawkareik |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html |work=The Irrawaddy |date=21 October 2022 |access-date=5 November 2022 |archive-date=5 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105215659/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html |url-status=live |accessdate=18 October 2023 |archive-date=20 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240220212821/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar's KNU attacks key border town of Kawkareik |url=https://www.mizzima.com/article/myanmars-knu-attacks-key-border-town-kawkareik |author=AFP |work=Mizzima |date=22 October 2022 |access-date=5 November 2022 |archive-date=2 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221102082617/https://mizzima.com/article/myanmars-knu-attacks-key-border-town-kawkareik |url-status=live |accessdate=18 October 2023 |archive-date=2 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221102082617/https://mizzima.com/article/myanmars-knu-attacks-key-border-town-kawkareik }}</ref> လေးရက်အကြာတွင် [[ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ အမှတ် ၃၃၉ ခြေမြန်တပ်ရင်းစခန်းတစ်ခုကို ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်ဦးဆောင်သော အဖွဲ့မှ ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Resistance Forces Seize Myanmar Junta Base, Capture 17 Soldiers |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html |work=The Irrawaddy |date=27 October 2022 |access-date=27 October 2022 |archive-date=27 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027144636/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html |url-status=live |accessdate=18 October 2023 |archive-date=27 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027144636/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html }}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့က ကော့ကရိတ်မြို့အနီး ဆည်တစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆည်တွင် ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=21 October 2022 |title=Resistance Besieges Karen Town; Myanmar Junta Counters With Airstrikes |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-besieges-karen-town-myanmar-junta-counters-with-airstrikes.html |access-date=2022-10-28 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=28 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221028152540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-besieges-karen-town-myanmar-junta-counters-with-airstrikes.html |url-status=live }}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]ရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုအား ဒရုန်းများ အသုံးပြုကာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် စခန်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၇၄% ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ [[တပ်မတော် (လေ)|စစ်ကောင်စီလေတပ်]]၏ ဗုံးဆက်တိုက်ကြဲချမှုကြောင့် စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Chin resistance forces fail to take outpost after week-long siege |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege |date=22 November 2022 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133119/https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege |url-status=live |accessdate=18 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133119/https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege }}</ref> နိုဝင်ဘာလအတွင်း [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]တလျောက် ခုခံတော်လှန်မှုများ တိုးမြင့်လာသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ပိုင်း [[မိုးညိုမြို့နယ်]]တွင် ရဲစခန်းအဆောက်အဦးတစ်ခုအား ပီဒီအက်ဖ်များက ဆင့်ပွားဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Nearly 60 Myanmar Regime Forces Killed in Two Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=24 November 2022 |language=en |access-date=29 November 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html |url-status=live |accessdate=20 October 2023 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> ပဲခူးအရှေ့ပိုင်းတွင် [[ရေတာရှည်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ပဲခူးပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html |title=Over 70 Myanmar Junta Forces Killed in Three Days of Resistance Attacks |work=The Irrawaddy |language=en |date=28 November 2022 |access-date=29 November 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183850/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html |url-status=live |accessdate=20 October 2023 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183850/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> တော်လှန်ရေးသမားများက စစ်ကောင်စီ စစ်စခန်းသုံးခုအား ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သဖြင့် [[ရွှေကျင်မြို့နယ်]]အတွင်းမှ ဒေသခံအရပ်သာထောင်နှင့်ချီ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ ဤစီးနင်းမှုကို [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး|ကေအင်ယူ]]နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းကွပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တစ်ခုတို့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Thousands flee as resistance forces seize three Myanmar military bases in Bago Region |url=https://myanmar-now.net/en/news/thousands-flee-as-resistance-forces-seize-three-myanmar-military-bases-in-bago-region |work=Myanmar NOW |date=15 November 2022 |language=en |access-date=29 November 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183932/https://myanmar-now.net/en/news/thousands-flee-as-resistance-forces-seize-three-myanmar-military-bases-in-bago-region |url-status=dead |accessdate=20 October 2023 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183932/https://myanmar-now.net/en/news/thousands-flee-as-resistance-forces-seize-three-myanmar-military-bases-in-bago-region }}</ref> ဒီဇင်ဘာလအစောပိုင်းတွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပီဒီအက်ဖ်]]အဖွဲ့များက အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား ရိုက်နှက်၍ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သော ဗီဒီယိုတစ်ခုမှာ လူမှုကွန်ယက်တွင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပါဝင်သူများကို ဖမ်းဆီးကာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=NUG opens probe into brutal killing of woman by members of its resistance force |url=https://myanmar-now.org/en/news/nug-opens-probe-into-brutal-killing-of-woman-by-members-of-its-resistance-force |author=Khin Yi Yi Zaw |date=6 December 2022 |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140942/https://myanmar-now.org/en/news/nug-opens-probe-into-brutal-killing-of-woman-by-members-of-its-resistance-force |url-status=live |accessdate=20 October 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140942/https://myanmar-now.org/en/news/nug-opens-probe-into-brutal-killing-of-woman-by-members-of-its-resistance-force }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းစဉ်ကစ၍ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၆၉၂ ဦးနှင့် ခုခံတော်လှန်ရေးသမား ၂၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ကေအန်ဒီအက်ဖ်)က ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြောဆိုသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တို့တွင် အရပ်သား ၂၉၃ ဦးအား စစ်ကောင်စီက သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အရပ်သား ၁၂၆ ဦးမှာ နေအိမ်များမှ စစ်ဘေးရှောင်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kayah-resistance-797-myanmar-junta-troops-killed-last-year.html |access-date=20 October 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109144027/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kayah-resistance-797-myanmar-junta-troops-killed-last-year.html }}</ref> ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ကနီမြို့နယ်ရှိ ပီဒီအက်ဖ်အုပ်စုများက စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်ပို့ရေယာဉ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ခုခံရေးသမားများက ကုန်းလမ်းအများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသဖြင့် စစ်ကောင်စီက လက်နက်ပစ္စည်းများကို ရေကြောင်းသုံး၍ ပို့ဆောင်မှုများ များပြားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Sagaing Resistance Groups Hail River Attacks on Myanmar Junta |date=6 January 2023 |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/sagaing-resistance-groups-hail-river-attacks-on-myanmar-junta.html |access-date=9 January 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109144834/https://www.irrawaddy.com/news/burma/sagaing-resistance-groups-hail-river-attacks-on-myanmar-junta.html |url-status=live |accessdate=20 October 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109144834/https://www.irrawaddy.com/news/burma/sagaing-resistance-groups-hail-river-attacks-on-myanmar-junta.html }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် [[ယင်းမာပင်ခရိုင်]] ပီဒီအက်ဖ်တပ်ရင်း ၁ ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[ကနီမြို့နယ်]]ရှိ တာဝါတိုင်ကုန်း စစ်စခန်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ သေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြား သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ <ref>{{cite news |title=More Than a Dozen Myanmar Junta Troops Killed in Four Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/more-than-a-dozen-myanmar-junta-troops-killed-in-four-days-of-resistance-attacks.html |access-date=29 June 2023 |date=19 April 2023 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=20 October 2023 |archive-date=6 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606161625/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/more-than-a-dozen-myanmar-junta-troops-killed-in-four-days-of-resistance-attacks.html }}</ref><ref>{{cite news |title=ကနီ တာဝါတိုင်စခန်းကုန်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ဦး သေဆုံးပြီး ၃ ယောက် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက် |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/127193 |access-date=29 June 2023 |date=19 April 2023 |work=Mizzima |language=my |last1=Nway |first1=Maung Khet |accessdate=20 October 2023 |archive-date=6 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406152829/https://www.mizzimaburmese.com/article/127193 }}</ref> [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် [[အင်းလေးကန်]]အနီး ပီဒီအက်ဖ်များနှင့် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]တို့အကြား ထိတွေ့မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting Breaks Out Near Inle Lake in Southern Shan State |author=Hein Htoo Zan |date=5 January 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html |work=The Irrawady |access-date=9 January 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109200852/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html |url-status=live |accessdate=22 October 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109200852/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]က [[ထန်တလန်မြို့]]ရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ မြို့အား ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Chin Resistance: Myanmar Junta Trying to Retake Thantlang|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-resistance-myanmar-junta-trying-to-retake-thantlang.html|date=18 February 2023|work=The Irrawaddy|language=en|last1=Zan|first1=Hein Htoo|access-date=5 July 2023|accessdate=22 October 2023|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705123127/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-resistance-myanmar-junta-trying-to-retake-thantlang.html}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]၊ [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]နှင့် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ ပါဝင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးပေါင်းစုံအဖွဲ့က [[ကလေးမြို့]]မှ [[ဖလမ်းမြို့]]နှင့် [[ဟားခါးမြို့]]သို့ စစ်ကူ၊ စစ်လက်နက်နှင့် ရိက္ခာများ တင်ဆောင်လာသော အစီး ၃၀ ပါ စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Regime Convoy Stopped In Chin State|url=https://www.bnionline.net/en/news/regime-convoy-stopped-chin-state|date=20 March 2023|work=BNI|language=en|access-date=5 July 2023|accessdate=22 October 2023|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705123127/https://www.bnionline.net/en/news/regime-convoy-stopped-chin-state}}</ref> တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ယာဉ်တန်းအား နှောက်ယှက်တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သလို သံချပ်ကာ ကားနှစ်စင်းကိုလည်း ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="awardforconvoy">{{cite news|title=သံချပ်ကာယာဉ် (၂) စီး ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သော CNDF ပူးပေါင်းတပ်ကို NUG က ကျပ်သိန်း ၄၀၀၀ ချီးမြှင့်|url=https://www.bnionline.net/en/news/regime-convoy-stopped-chin-state|date=5 July 2023|work=BNI|language=my|access-date=5 July 2023|accessdate=22 October 2023|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705123127/https://www.bnionline.net/en/news/regime-convoy-stopped-chin-state}}</ref> သံချပ်ကာ ကားနှစ်စင်းကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့်အတွက် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား ငွေကျပ်သိန်း ၄၀၀၀ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။<ref name="awardforconvoy"/> ဖလမ်းမြို့နယ်၊ ကလေး-ဖလမ်းကားလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို ျင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၁၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၁၄ ဦး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကာ လက်နက်ခဲယမ်းများကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Two Dozen Myanmar Junta Troops Killed in Chin State Camp Raid|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-dozen-myanmar-junta-troops-killed-in-chin-state-camp-raid.html|date=11 April 2023|work=The Irrawaddy|language=en|access-date=5 July 2023|accessdate=22 October 2023|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705124631/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-dozen-myanmar-junta-troops-killed-in-chin-state-camp-raid.html}}</ref> အလားတူ စစ်သား ၈၀ ခန့်ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို မတူပီနှင့် ပလက်ဝမြို့အကြားတွင် ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် မတူပီ-ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော် တို့က အကြိမ်များစွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၅၀ ခန့်သာ ကျန်ရှိသည်။<ref>{{cite news|title=Convoy of Myanmar Junta Reinforcements Decimated Near Matupi: Chin Resistance|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/convoy-of-myanmar-junta-reinforcements-decimated-near-matupi-chin-resistance.html|date=27 March 2023|work=The Irrawaddy|language=en|access-date=5 July 2023|accessdate=22 October 2023|archive-date=5 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230705123126/https://www.irrawaddy.com/news/burma/convoy-of-myanmar-junta-reinforcements-decimated-near-matupi-chin-resistance.html}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်သည် မြို့ပြတိုက်ပွဲများ တိုးမြင့်လာသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် "Urban Owls" ဟု အမည်ပေးထားသော ပျောက်ကြားအဖွဲ့က စစ်ဗိုလ်ချုပ်များ၏ ဥပဒေအကြံပေးဆောင်ရွက်နေသူ မင်းတေဇာညွန့်တင်ကို ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခဲ့သည်။<ref name="UrbanOwls1">{{cite news|title=Yangon Guerrillas Kill Myanmar Junta Money Laundering Chief|url=https://www.irrawaddy.com/news/yangon-guerrillas-kill-myanmar-junta-money-laundering-chief.html|date=25 March 2023|access-date=28 June 2023|work=The Irrawaddy|language=en|accessdate=22 October 2023|archive-date=28 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628144316/https://www.irrawaddy.com/news/yangon-guerrillas-kill-myanmar-junta-money-laundering-chief.html}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင်လည်း [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]] ဒု-ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် အငြိမ်းစား ဒုဗိုလ်မှူး ကြး ဦးစိုင်းကျော်သူအား For the Yangon မြို့ပြတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BAP တစ်ပတ်အတွင်း သတင်း ကောက်နုတ်ချက် |url=https://www.bapnews.org/posts/9iMRWzVrSyzl2TzlGvAvB |access-date=၂၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=bapnews.org |language=en}}</ref> ===စစ်ကောင်စီ၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ=== {{See also|ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} အောက်တိုဘာလအတွင်းတွင် တိုက်ပွဲများနှင့် ထိတွေ့မှုများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခဲ့သလို စစ်ကောင်စီ၏ အရပ်သားများအပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကိုလည်း တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တောင်မြင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်|တောင်မြင့်ရွာ]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ကျေးရွာအား ဝင်ရောက်မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သလို အထက်တန်းကျောင်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သူ စောထွန်းမိုးအာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကာ ဦးခေါင်းအား [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ စာသင်ကျောင်းခြံစည်းရိုးတွင် ချိတ်ဆွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar villagers say army beheaded high school teacher |last=Peck |first=Grant |url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 |work=AP News |date=21 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174502/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174502/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 }}</ref> နှစ်ရက်အကြာ၊ အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]ရှိ အနန့်ပါဒေသတွင် ကေအိုင်အေ၏ ၆၂ နှစ်မြောက် အခမ်းအနားပြုလုပ်နေစဉ် စစ်ကောင်စီက [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှု]]ကြောင့် လူ ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂက ထိုဖြစ်ရပ်အပေါ် ရှုံ့ချခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီကမူ အရပ်သားများသေဆုံးခြင်းအပေါ် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 80 at celebration |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 |last=Peck |first=Grant |work=ABCNews |date=23 October 2022 |access-date=2022-10-24 |language=en |archive-date=24 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024125159/https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=24 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024125159/https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 }}</ref> နိုဝင်ဘာလတွင် စစ်ကောင်စီက [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများအား ဆက်လက်မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကာ မြန်မာနိုင်ငံ ကတ်သလစ်သာသနာပိုင် ချားလ်မောင်ဘို၏ ကျေးရွာလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html |title=Myanmar Junta Torches Home Village of Catholic Cardinal |language=en |work=The Irrawaddy |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126131302/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126131302/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html }}</ref> [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]အတွင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက အလုပ်သမားများအဖြစ် ဟန်ဆောင်ကာ အရပ်သားယာဉ်များပေါ်တွင် ပုန်းခို၍ ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Several people killed in Myanmar military ambush of Sagaing resistance checkpoint |url=https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint |author=Thura Maung |date=31 December 2022 |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140611/https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140611/https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint }}</ref> နိုဝင်ဘာလတွင် ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အချက်အခြာကျသည့် နေရာများနှင့် စခန်းများအား ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သလို စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းသုံးတိုက်ခိုက်မှုများလည်း များပြားလာခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့ရက်သတ္တပတ်တွင် [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]]နှင့် [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]]အနီး [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်း]]-[[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်]] နယ်နမိတ်တွင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဖြင့် မကြာခဏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ၈၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သလို ကုန်စည်စီးဆင်းမှုလည်း ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ လေ့လာသူများ၏အဆိုအရ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပိုမိုအသုံးပြုလာခြင်းသည် စစ်ကောင်စီ၏ ကုန်းကြောင်းတိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေသည်ကို ညွှန်ပြနေသည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html |title=Myanmar Junta Jets Target Kachin Resistance Forces |date=25 November 2022 |language=en |work=The Irrawaddy |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126125028/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126125028/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html }}</ref> မြေပြင်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဆက်လက်မြေလှန်ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး ယင်းတို့ မကာကွယ်နိုင်တော့သော စခန်းများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းများ ပြုလုပ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military torches own police station in Magway |author=Maung Shwe Wah |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133111/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133111/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway }}</ref> ယင်းထိုးစစ်များကြောင့် ဒေသခံအရပ်သားအများအပြား နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်မှုများ များပြားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=In Pictures: Sagaing locals flee Myanmar junta's arson campaign |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign }}</ref> စစ်ကောင်စီမြေပြင်တပ်များ ရှုံးနိမ့်ခြင်းနှင့် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းများရှိချိန်တွင် လက်နက်ကြီးများ ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်းများမှာ ပုံမှန်လို ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပိတ်မိနေသော စစ်ကောင်စီတပ်သားများ လေကြောင်းပစ်ကူရရှိပါက မြေလှန်ထိုးစစ်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။<ref>{{cite news |title=As Sagaing attacks continue, Myanmar junta's scorched earth tactics earn WWII comparison |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/as-sagaing-attacks-continue-myanmar-juntas-scorched-earth-tactics-earn-wwii-comparison |author=Thura Maung |author2=Nyein Swe |language=en |date=24 November 2022 |work=Myanmar Now |access-date=26 November 2022 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/as-sagaing-attacks-continue-myanmar-juntas-scorched-earth-tactics-earn-wwii-comparison |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=26 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/as-sagaing-attacks-continue-myanmar-juntas-scorched-earth-tactics-earn-wwii-comparison }}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးတွင် [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]]ရှိ [[လက်ပံတောင်းတောင် ကြေးနီသတ္တုတွင်း]]ကို လုံခြုံရေးပေးရန်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |author=Khin Yi Yi Zaw |url=https://myanmar-now.org/en/news/thousands-flee-as-myanmar-military-secures-letpadaung-area-for-chinese-workers |date=15 December 2022 |title=Thousands flee as Myanmar military secures Letpadaung area for Chinese workers |work=Myanmar NOW |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140940/https://myanmar-now.org/en/news/thousands-flee-as-myanmar-military-secures-letpadaung-area-for-chinese-workers |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140940/https://myanmar-now.org/en/news/thousands-flee-as-myanmar-military-secures-letpadaung-area-for-chinese-workers }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်မှုများရှိနေသည့် မြို့နယ် ၃၇ မြို့နယ်အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ|စစ်အုပ်ချုပ်ရေး]]ကြေညာခဲ့ရာ ဒေသခံသန်းပေါင်းများစွာအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author1=Khine Lin Kyaw |title=Myanmar Junta Imposes Martial Law in Resistance Strongholds |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-02/myanmar-junta-imposes-martial-law-in-resistance-strongholds#xj4y7vzkg |access-date=8 February 2023 |work=[[Bloomberg News]] |date=2 February 2023 |accessdate=24 October 2023 |archive-date=17 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217073518/https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-02-02/myanmar-junta-imposes-martial-law-in-resistance-strongholds#xj4y7vzkg }}</ref> စစ်ကောင်စီက အရပ်သားများအား လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့် ခွင့်ပြုမည်ဟူသော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပေါက်ကြားလာသည့် စာရွက်စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြထားကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta to let 'loyal' civilians carry licensed arms -media, document |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-let-loyal-civilians-carry-licensed-arms-media-document-2023-02-12/ |access-date=12 February 2023 |work=[[Reuters]] |date=12 February 2023 |archive-date=12 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212105737/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-let-loyal-civilians-carry-licensed-arms-media-document-2023-02-12/ |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=12 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212105737/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-let-loyal-civilians-carry-licensed-arms-media-document-2023-02-12/ }}</ref> မတ်လနှင့် ဧပြီလများတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရက်စက်မှုများစွာကို တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။ မတ်လတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ကျေးရွာသား ၁၇ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=11 March 2023 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311150651/https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |url-status=live }}</ref> ထို့အပြင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင်လည်း ရဟန်းသုံးပါးအပါအဝင် ရွာသား အနည်းဆုံး ၃၀ ကိုလည် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=16 March 2023 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar Now |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316175602/https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |url-status=live }}</ref> ဧပြီလလယ်တွင် စစ်ကောင်စီလေတပ်က [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးကျေးရွာ]]တွင် အခမ်းအနားပြုလုပ်နေသည့်အပေါ် [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၁၆၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |work=The New York Times |date=11 April 2023 |access-date=12 April 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html }}</ref> စစ်ကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပီဒီအက်ဖ်များ၏ ရုံးခန်းဖွင့်ပွဲပြုလုပ်နေခြင်းကြောင့် ကျေးရွာအား တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ [[ကုလသမဂ္ဂ]]က အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအား ရှုံ့ချခဲ့ပြီး အရပ်သားများအား ကာကွယ်မှုပေးရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military airstrike: More than 100 people feared dead |date=12 April 2023 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-65238250 |last1=Head |first1=Jonathan |last2=Yong |first2=Nicholas |work=BBC |access-date=12 April 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412175329/https://www.bbc.com/news/world-asia-65238250 |url-status=live |accessdate=24 October 2023 |archive-date=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412175329/https://www.bbc.com/news/world-asia-65238250 }}</ref> == မတိုးသာမဆုတ်သာ ယာယီ အခြေအနေများ == === ရခိုင်အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေးနှင့် ရှေ့တန်းမျက်နှာပြင်အသစ်များ === နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် နီပွန်ဖောင်ဒေးရှင်းဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ ဆာဆာကာဝါ က ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လူသားချင်းစာနာမှုအရ အပစ်အခတ်ရပ်စဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာဖိအားကြောင့်မဟုတ်ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောဆိုခဲ့သည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲလိုက်သော်လည်း တပ်စွဲထားသည်များကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ရုပ်သိမ်းခဲ့ခြင်းမရှိပေ။<ref>{{cite news |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/ceasefire-11282022182711.html |title=Myanmar military, Arakan Army halt hostilities on humanitarian grounds |last=Lipes |first=Joshua |language=en |access-date=29 November 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183932/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/ceasefire-11282022182711.html |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183932/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/ceasefire-11282022182711.html }}</ref> စစ်ကောင်စီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် အမြဲတမ်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် ပထမအဆင့် ဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military and Arakan Army Agree Temporary Truce in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html |date=28 November 2022 |work=The Irrawaddy |access-date=29 November 2022 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html }}</ref> ဒီဇင်ဘာလလယ်အထိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်းတွင် နှစ်ဖက်တပ်စွဲထားမှုများ ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပြီး တင်းမာမှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Tensions remain high in Rakhine State despite military, AA truce |author=Thein San |date=6 December 2022 |url=https://myanmar-now.org/en/news/tensions-remain-high-in-rakhine-state-despite-military-aa-truce |work=Myanmar NOW |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140941/https://myanmar-now.org/en/news/tensions-remain-high-in-rakhine-state-despite-military-aa-truce |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140941/https://myanmar-now.org/en/news/tensions-remain-high-in-rakhine-state-despite-military-aa-truce }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် [[တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်|တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်]]၊ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]အနီးရှိ ကိုးကန့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]၏ စခန်းတစ်ခုအား [[တပ်မတော်]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် ဒီဇင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀၀ ကိုလည်း ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military launches major assault on Kokang base on China-Myanmar border |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |work=Myanmar NOW |date=2 December 2022 |language=en |author=Nyein Swe |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border }}</ref> စစ်ကောင်စီက [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) နှင့်လည်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက [[နမ့်ဆန်မြို့]]တွင် TNLA ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army drops massive aerial bombs during northern Shan State clashes, TNLA says |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says |date=13 December 2022 |author=Nyein Swe |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140613/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140613/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says }}</ref> ခြောက်ရက်ကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၇၀ ခန့်ကျဆုံးခဲ့ကာ ၂၈ ဦးအား TNLA က ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီထိန်းချုပ်ထားသော ကျေးရွာ လေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက PDF ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး TNLA နှင့် မှားယွင်းတိုက်ခိုက်မိခြင်းဖြစ်ကြောင်းဆိုကာ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သော်လည်း TNLA ကမူ စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်ချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Calls Ta'ang Army Battle a 'Misunderstanding' |date=19 December 2022 |work=Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html |access-date=9 January 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109143629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109143629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html }}</ref> ဒီဇင်ဘာနှောင်းပိုင်းအထိ ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့ကာ အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာသည် [[မိုးကုတ်မြို့]]သို့ စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |title=Military Council suffered massive casualties Battle of Namhsan |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan |work=BNI |date=14 December 2022 |access-date=9 January 2023 |archive-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109143631/https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စစ်ကောင်စီက [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား ၇ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last= |date=19 January 2023 |title=Myanmar military bombs village, killing seven, sources say |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-bombs-village-killing-seven-sources-2023-01-19/ |access-date=2023-01-22 |archive-date=22 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122223148/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-bombs-village-killing-seven-sources-2023-01-19/ |url-status=live |accessdate=11 November 2023 |archive-date=22 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230122223148/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-bombs-village-killing-seven-sources-2023-01-19/ }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက [[ဧရာဝတီမြစ်|ဧရာဝတီ]]နှင့် [[မူးမြစ်]]တလျောက် ကျေးရွာများအား ဆက်တိုက် စီးနင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":1"/> ထိုကာလအတွင်း [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]မှ တပ်သားများက [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင် ရွာသား ၁၇ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှ မတ်လ ၅ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီတပ်များက စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ရွာသူရွာသား ၉၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးသမား ၂၀ ကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သလို အမျိုးသမီး အနည်းဆုံး သုံးဦးကိုလည်း အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{Cite web |last= |first= |date=11 March 2023 |title=Prominent Myanmar Monk Disappears After Being Detained by Regime Forces |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/prominent-myanmar-monk-disappears-after-being-detained-by-regime-forces.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311185343/https://www.irrawaddy.com/news/burma/prominent-myanmar-monk-disappears-after-being-detained-by-regime-forces.html |url-status=live }}</ref> အရပ်သားများ၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် စစ်မှုထမ်းများအပါအဝင် "နိုင်ငံအား သစ္စာစောင့်သိသူများ"နှင့် အဖွဲ့အစည်းများအား လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ပြုမည့် ကြေညာချက်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Aung Zay |date=17 February 2023 |title=Hundreds apply for firearms licenses days after introduction of new policy |url=https://myanmar-now.org/en/news/hundreds-apply-for-firearms-licenses-days-after-introduction-of-new-policy |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316200427/https://myanmar-now.org/en/news/hundreds-apply-for-firearms-licenses-days-after-introduction-of-new-policy |url-status=live }}</ref><ref name=":02">{{Cite web |last=Tin Htet Paing |date=13 February 2023 |title=Myanmar regime issues right to arms policy enabling easier weapons access for pro-junta individuals and militias |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316191848/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta |url-status=live }}</ref> ကြေညာချက်တွင် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်မြောက်ပြီး ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ လုံခြုံရေးအတွက် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ရန် လိုအပ်သူများအနေဖြင့် ကိုင်ဆောင်ခွင့် လျောက်ထားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |title=Leaked document confirms Myanmar junta is arming anti-resistance militias |url=https://myanmar-now.org/en/news/leaked-document-confirms-myanmar-junta-is-arming-anti-resistance-militias |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316200425/https://myanmar-now.org/en/news/leaked-document-confirms-myanmar-junta-is-arming-anti-resistance-militias |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Htoon |first=Kyaw Lin |date=2 August 2018 |title=Firearms and the law in Myanmar |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/firearms-and-the-law-in-myanmar/ |access-date=2023-03-16 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316204933/https://www.frontiermyanmar.net/en/firearms-and-the-law-in-myanmar/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar junta revives 1977 law allowing 'loyal' civilians to bear arms |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/guns-02132023190430.html |access-date=2023-03-16 |website=Radio Free Asia |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316200625/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/guns-02132023190430.html |url-status=live }}</ref> ===ပြောက်ကျားတိုက်ပွဲများ=== [[File:Burning Car in Lashio.jpg|thumb|၂၀၂၃ ဧပြီလက လားရှိုးမြို့အတွင်း မီးလောင်ကျွမ်းလျက်ရှိသော ကားများအား တွေ့ရစဉ်]] [[ရေးမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ရေးဘီလူးသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင် ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ချောင်းတောင်တံတားစစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရေးမြို့နယ်နှင့် လမိုင်းတွင် ရေးဘီလူးအဖွဲ့ ပစ်ခတ်မှုများပြုလုပ်ရာ စစ်သား ၄ ဦး သေဆုံး |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/129915 |last1=Chan |first1=Juu |access-date=29 June 2023 |work=Mizzima |date=22 June 2023 |language=my |accessdate=22 November 2023 |archive-date=6 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406154722/https://www.mizzimaburmese.com/article/129915 }}</ref> ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရေးမြို့နယ်၊ [[ဒူးယားရွာ၊ ရေးမြို့နယ်|ဒူးယားရွာ]]ရှိ [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]ခေါင်းဆောင်ကို ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရေးမြို့နယ်တွင် စစ်မှုထမ်းဟောင်း ပျူစောထီးခေါင်းဆောင်အား ရေးဘီလူးအဖွဲ့ပစ်ခတ်ရှင်းလင်း |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/130104 |last1=Chan |first1=Juu |access-date=29 June 2023 |work=Mizzima |date=27 June 2023 |language=my |accessdate=22 November 2023 |archive-date=6 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406160007/https://www.mizzimaburmese.com/article/130104 }}</ref> ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]မှ ယာဉ်တန်းကို အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ငါးဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရေးမြို့နယ်တွင် စကခ (၁၉) လှည့်ကင်းအား ရေးဘီလူးအဖွဲ့ ပစ်ခတ် |url=https://mizzimaburmese.com/article/130149 |last1=Chan |first1=Juu |access-date=29 June 2023 |work=Mizzima |date=28 June 2023 |language=my |accessdate=22 November 2023 |archive-date=6 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406160251/https://mizzimaburmese.com/article/130149 }}</ref> ထိုတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် [[လမိုင်းမြို့]]၊ [[ခေါဇာမြို့]]နှင့် [[ရေးမြို့]]ရှိ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို ပိတ်ထားခဲ့ရသည်။ [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ရေးဘီလူးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက မော်လမြိုင်-ရေး-ထားဝယ် အမှတ် ၈ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များဖွင့်လှစ်ကာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရေး၊ လမိုင်းနှင့် ခေါဇာမြို့က စစ်ကောင်စီ ဌာနဆိုင်ရာရုံးများ ပိတ်လိုက်ရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/06/27/261187.html |access-date=29 June 2023 |work=The Irrawaddy |date=27 June 2023 |language=my |accessdate=22 November 2023 |archive-date=28 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230628091316/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/06/27/261187.html }}</ref><ref>{{cite news |title=Four Military Council Soldiers Arrested During KNLA/ PDF Inspection of Vehicles on Ye-Thanbyuzayat Highway |url=https://www.bnionline.net/en/news/four-military-council-soldiers-arrested-during-knla-pdf-inspection-vehicles-ye-thanbyuzayat |access-date=29 June 2023 |work=BNI |date=22 June 2023 |language=en |accessdate=22 November 2023 |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629035217/https://www.bnionline.net/en/news/four-military-council-soldiers-arrested-during-knla-pdf-inspection-vehicles-ye-thanbyuzayat }}</ref> မြို့ပေါ်နေရာများတွင်လည်း ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]] လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ဦးရဲခိုင်ကို ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြို့ပြပြောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Urban Owls က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UrbanOwls2">{{cite news|title=Head of security for Yangon International Airport assassinated|url=https://myanmar-now.org/en/news/head-of-security-for-yangon-international-airport-assassinated/|date=21 June 2023|access-date=28 June 2023|work=The Irrawaddy|language=en|last1=Thit|first1=Han|accessdate=22 November 2023|archive-date=17 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240217073450/https://myanmar-now.org/en/news/head-of-security-for-yangon-international-airport-assassinated/}}</ref><ref name="UrbanOwls3">{{cite news |title=Yangon Airport security chief assassinated |url=https://www.mizzima.com/article/yangon-airport-security-chief-assassinated |date=22 June 2023 |access-date=28 June 2023 |work=Mizzima |accessdate=22 November 2023 |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703053839/https://www.mizzima.com/article/yangon-airport-security-chief-assassinated }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ ပထမဆုံးသော ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် တပ်ရင်း ၅၁၀၁ ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=NUG's first Yangon PDF battalion is preparatory measure: NUG PM Office spokesperson |url=https://mizzima.com/article/nugs-first-yangon-pdf-battalion-preparatory-measure-nug-pm-office-spokesperson |last=Pan |first=Pan |access-date=28 June 2023 |work=Myanmar Now |date=8 June 2023 |accessdate=22 November 2023 |archive-date=8 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608205910/https://www.mizzima.com/article/nugs-first-yangon-pdf-battalion-preparatory-measure-nug-pm-office-spokesperson }}</ref> === ၂၀၂၃ မုတ်သုန်ရာသီ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ === ဇန်နဝါရီလမှ ဇူလိုင်လအထိ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃,၀၁၂ ဦးအား သုတ်သင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ဩဂုတ်လတွင် ဆိုသည်။ ကယားပြည်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၆၆၇ ဦးနှင့် တော်လှန်ရေးသမား ၉၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-3000-myanmar-junta-troops-killed-in-first-half-of-2023-nug.html |access-date=11 November 2023 |archive-date=14 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230814062947/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-3000-myanmar-junta-troops-killed-in-first-half-of-2023-nug.html }}</ref> ကေအင်ယူ ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွင် တိုက်ပွဲပေါင်း ၂,၄၉၅ ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် သံတောင်မြောက်ပိုင်း ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]အနီးရှိ ဧလာစစ်စခန်းအား ဒရုန်းဖြင့် လက်လုပ်ဗုံးနှစ်လုံး ကြဲချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-09-18 |title=Naypyitaw Junta Airbase Hit by Myanmar Resistance Drone Strike |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/naypyitaw-junta-airbase-hit-by-myanmar-resistance-drone-strike.html |access-date=2023-09-18 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=20 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920120606/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/naypyitaw-junta-airbase-hit-by-myanmar-resistance-drone-strike.html }}</ref> စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏ ၆၀% အထိ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Star |first=The |date=2023-09-29 |title=Myanmar resistance leader claims majority control over territory in the country |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2023/09/29/myanmar-resistance-leader-claims-majority-control-over-territory-in-the-country |access-date=2023-10-06 |website=[[The Star (Malaysia)|The Star]] |language=en-US |archive-date=10 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010222154/https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2023/09/29/myanmar-resistance-leader-claims-majority-control-over-territory-in-the-country }}</ref> ====ကနောင်စစ်ဆင်ရေး==== {{main|ကနောင်စစ်ဆင်ရေး}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သော [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်မှ စက်တင်ဘာလအထိ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၇၆ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Irrawaddy |first1=The |title=Myanmar Junta Loses 76 Soldiers as PDF Kicks Off Special Operation in Mandalay, Shan |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-76-soldiers-as-pdf-kicks-off-special-operation-in-mandalay-shan.html |access-date=15 October 2023 |work=The Irrawaddy |date=12 September 2023 |accessdate=19 November 2023 |archive-date=17 October 2023 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20231017211041/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-76-soldiers-as-pdf-kicks-off-special-operation-in-mandalay-shan.html }}</ref> == ၂၀၂၃ နှောင်းပိုင်း အဓိက စစ်ရေးအခြေအနေများ == ပြည်တွင်းစစ်၏ သွေးစွန်းခဲ့သော မလူးသာမလှုပ်သာ နှစ်နှစ်တာကာလသည် တိုင်းရင်းသား ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ (တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်) ၏ အောင်မြင်သော ထိုးစစ်နှင့်အတူ ချိုးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ဘီဘီစီသတင်းက ဆိုသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စတင်ခဲ့သော ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် ကိုးကန့်ဒေသ၏ မြို့တော် လောက်ကိုင်မြို့ ကျဆုံးခြင်း၊ ထောင်ပေါင်းများစွာသော စစ်ကောင်စီတပ်သားများ လက်နက်ချခြင်းတို့နှင့်အတူ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name=laukkai/><ref name="BBC-losing-24-1-2024">{{cite news |last1=Head |first1=Jonathan |title=Myanmar's army is losing – and facing fire from a militant monk |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68038513 |access-date=24 January 2024 |agency=BBC |date=23 January 2024 |accessdate=6 February 2024 |archive-date=23 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240123224556/https://www.bbc.com/news/world-asia-68038513 }}</ref> ===၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး=== {{main|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} [[File:Kawlin 2023-11-06.jpg|thumb|၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလက ကောလင်းမြို့တွင် သိမ်းဆည်းရမိသော တပ်မတော် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ]] ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်းဒေသ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့များဖြစ်သော မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်(MNDAA)၊ တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA) နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA)တို့က ရှမ်းပြည်နယ်၊ မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများ၊ အခြေချစခန်းများ၊ ယာယီစခန်းများ၊ တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များကို တစ်ပြိုင်နက် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ကြောင်းပူးတွဲကြေညာခဲ့သည်။ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့များက စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရန်၊ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျယ်ပြန့်လာသော အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှု ပပျောက်ဖို့၊ Online Game (ကျဖျင်) ကုမ္ပဏီများနှင့် အဆိုပါ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်နေသည့် စစ်ကောင်စီနဲ့ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကို နှိမ်နင်းနိုင်ရန် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ပြီးနောက် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ကြိုဆိုကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ပြည်သူများက အသိပေးကြသည်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် စစ်ကောင်စီ၏ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေအတွင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် အထိနာခဲ့သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ပြည်သူ့စစ်အားကောင်းခြင်း၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲထားခြင်းနှင့် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များပြားခြင်းတို့ကြောင့် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်များမှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် အင်အားလုံလောက်စွာ မရှိကြခြင်း၊ ခံစစ်များပြင်ဆင်ထားမှုမရှိခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ပျက်ပြားနေခြင်းတို့ကြောင့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစပိုင်းမှာပင် စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ဖွဲ့ဝင် ရာနှင့်ချီသေဆုံးခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့များထိန်းချုပ်ထားသော ချင်းရွှေဟော်မြို့သို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် လေထီးတပ်သား ၈၀ ခန့်ကို စစ်ကူချပေးခဲ့ရာ မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်က လက်ဦးမှုရယူပြီး ပစ်ခတ်ချေမှုန်းခဲ့ရာ ၇၀ ကျော်သေဆုံးပြီး ၃ ဦးကို အရှင်ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့နေ့လယ်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီလေတပ်၏ ရုရှားနိုင်ငံထုတ် YAK-130 အမျိုးအစား အဆင့်မြင့်လေ့ကျင့်ရေးတိုက်လေယာဉ်တစ်စီးကို ပွိုင့်-၅ လေယာဉ်ပစ်လက်နက်ဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ပျက်ကျသွားပြီး လေယာဉ်မှူးနှစ်ဦးမှာ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ၏ ပိုမိုပြင်းထန်လာသော မြို့သိမ်းထိုးစစ်များကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်များမှာ ပို၍အထိနာလျက်ရှိရာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်) လက်အောက်ခံ အမှတ်(၁၂၉)ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူးဦးဆောင်၍ တပ်ဖွဲ့ဝင် (၁၂၆) ဦး နှင့် မိသားစုဝင် (၁၃၄) ဦး စုစုပေါင်း (၂၆၂) ဦးသည် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့များထံ ဆက်သွယ်လာကာ လက်နက်များနှင့်တကွ အညံ့ခံအလင်းဝင်လာခဲ့သည်။ အလင်းဝင်လာသူများအား စစ်သားတစ်ဦးလျှင် ၁၀ သိန်းနှင့် မိသားစုဝင်တစ်ဦးလျှင် ၁ သိန်းစီ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့များက ချီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းနှင့် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ မြို့တော် လောက်ကိုင်မြို့အထိ MNDAA က နီးကပ်လာခဲ့ပြီး [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]အတွင်း ဗျူဟာကျသော စစ်စခန်းပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Close In On Key Northeastern Town |url=https://thediplomat.com/2023/11/myanmar-resistance-forces-close-in-on-key-northeastern-town/ |last=Strangio |first=Sebastian |work=The Diplomat |date=16 November 2023 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=15 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231215051619/https://thediplomat.com/2023/11/myanmar-resistance-forces-close-in-on-key-northeastern-town/ }}</ref> MNDAA တပ်ဖွဲ့များက လောက်ကိုင်မြို့၏တောင်ဘက်အနီး ဘုရားကုန်းပေါ်ရှိ စစ်စခန်းအပါအဝင် မြို့ပတ်လည်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Ethnic Army Battles to Seize Another Base From Myanmar Junta Near Border With China |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |access-date=2023-12-07 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=6 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206134554/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |url-status=live }}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အမှတ် ၅၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၉၀ ကျော်သည် MNDAA ထံတွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=27 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html }}</ref> ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့အား MNDAA က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=11 January 2024 |archive-date=30 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့ရှိ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်အား MNDAA က သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက် လောက်ကိုင်မြို့သည် MNDAA လက်အောက်သို့ အလုံးစုံ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref name=laukkai>{{cite news |title=MNDAA captures military command centre outside Laukkai, taking full control of city |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |date=5 January 2024 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=11 January 2024 |archive-date=11 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111142130/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ }}</ref> ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် သိန္နီမြို့ရှိ အမှတ် ၁၆ စစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]]နှင့် [[သိန္နီမြို့]]များကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီဖြစ်ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Hein Htoo Zan |title=Myanmar’s Brotherhood Alliance Seizes Two More Towns in Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-brotherhood-alliance-seizes-two-more-towns-in-shan-state.html |access-date=8 January 2024 |work=The Irrawaddy |date=8 January 2024 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=8 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240108104603/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-brotherhood-alliance-seizes-two-more-towns-in-shan-state.html }}</ref> === တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး === {{main|တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး}} === ၁၁၀၇ နှင့် ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး === {{main|၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး}} ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးရိုက်ခတ်လာသည့် ကရင်နီပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့တွင် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ကရင်နီတပ်မတော်တို့က တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ လွိုင်ကော်မြို့တွင် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Tens of Thousands Trapped as Myanmar Resistance Strikes Kayah State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=2023-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114143014/https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |url-status=live}}</ref> စစ်ဆင်ရေးပထမရက်တွင် တပ်မတော် (လေ) တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းအား KNDF က ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီကမူ စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=A military jet crashes in eastern Myanmar. Ethnic resistance groups claim they shot it down |url=https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 |last=Peck |first=Grant |date=11 November 2023 |language=en |accessdate=19 November 2023 |archive-date=11 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111174038/https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တစ်နေ့လုံး ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့(KNDF)က လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်အခြေချထားသော အမှတ်(၄၂၅)ခြေမြန်တပ်ရင်းနှင့် အမှတ်(၆)ခြေမြန်တပ်ရင်းတို့ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခဲ့သည်။ အမှတ်(၄၂၅)ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူး၊ ဒုတိယတပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် တပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံးနီးပါးနှင့် အမှတ်(၆)ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းတစ်ဝက်နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် [[လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်]]အတွင်း ကျန်ရှိနေသည့် အမှတ်(၆)ခြေမြန်တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို အပြီးသတ်ချေမှုန်းရန် စစ်ဆင်ရေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ကျန်ရှိနေသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို လက်နက်ချအညံ့ခံရန် အခွင့်အရင်းပေးခဲ့သဖြင့် ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦး ဦးစီးသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၂ ဦးသည် လက်နက်ချအညံ့ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-15 |title=Kayah Resistance Seizes Myanmar Junta Bases in State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |access-date=2023-11-15 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=16 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116062451/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html }}</ref> ===တကျော့ပြန် ရခိုင်စစ်=== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် စတင်လာပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ အပေါက်ဝရဲစခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က လက်နက်မချလျှင် တိုက်ခိုက်မည်ဟု အကြောင်းကြားပြီးနောက် အပေါက်ဝရဲစခန်းမှ စခန်းမှူးအပါအဝင် စခန်းတစ်ခုလုံးသည် လက်နက်ချအလင်းဝင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ရသေ့တောင်မြို့နယ်ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ စစ်ကောင်စီနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားခဲ့သည်။ ဒုံးပိုက်စခန်းအား နံနက် ၆ နာရီခွဲတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒုံးပိုက်စခန်းကိုသိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟုဆို |trans-title=Two Rathedaung Township Border Guard Military Posts attacked by Arakan Army with Dong Paik camp being captured |date=13 November 2023 |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |language=my |work=Narinjara News |accessdate=19 November 2023 |archive-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၄၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီအဖွဲ့များ စွန့်ပစ်သွားကြသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော်လည်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်လက်အောက်သို့ ချက်ခြင်းကျရောက်ခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Almost 40 Myanmar Junta Positions Abandoned in Rakhine: Arakan Army |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-40-myanmar-junta-positions-abandoned-in-rakhine-arakan-army.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=14 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114141415/https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-40-myanmar-junta-positions-abandoned-in-rakhine-arakan-army.html }}</ref> နောက်ရက်တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်အများအပြား ရက္ခိုင့်တပ်တော်ထံ လက်နက်ချ ခဲ့သည်။<ref name="reuters15nov">{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-rebels-says-dozens-junta-forces-surrender-captured-2023-11-15/|title=Myanmar rebels says dozens of junta forces surrender, captured|journal=Reuters|date=2023-11-15}}</ref> ထိုညတွင် ပေါက်တောမြို့နယ် ရဲစခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့နံနက်တွင် မြို့အား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီက ရေကြောင်းနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |date=16 November 2023 |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=19 November 2023 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117203523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html }}</ref> === ချင်း ထိုးစစ်ဆင်မှု === [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]နှင့် ဒေသခံ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ]]က နှစ်ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနော် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Chin Resistance Seizes Indian Border Town From Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-resistance-seizes-indian-border-town-from-myanmar-junta.html |access-date=2023-12-01 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=30 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130192412/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-resistance-seizes-indian-border-town-from-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref> စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လက်နက်ကိုင်ခုခံတော်လှန်မှုဖြစ်ပွားချိန်မှစ၍ ချင်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်ရမိသော မြို့ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် ရဲတပ်သား အနည်းဆုံး ၄၀ ခန့်မှာ အိမ်နီးချင်းအိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့အား ဒေသခံရဲအဖွဲ့က အာသံရိုင်ဖယ်တပ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ပြန်ပို့ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=40 Myanmar army personnel who fled to Mizoram amid conflict sent back |url=https://indianexpress.com/article/india/40-myanmar-army-personnel-who-fled-to-mizoram-amid-conflict-sent-back-9026986/ |access-date=2023-12-01 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=2 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202043349/https://indianexpress.com/article/india/40-myanmar-army-personnel-who-fled-to-mizoram-amid-conflict-sent-back-9026986/ |url-status=live }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ချင်း-ရခိုင်နယ်စပ်ရှိ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါထိုးစစ်အတွင်း တပ်မတော်က ဓာတုလက်နက်များ အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စွပ်စွဲထားသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2023-12-05 |title=Myanmar Junta Uses Chemical Warfare: Arakan Army |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-uses-chemical-warfare-arakan-army.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207021538/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-uses-chemical-warfare-arakan-army.html }}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် မြို့နယ်တွင်းရှိ စစ်စခန်းကြီးတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-06 |title=Arakan Army Declares Seizure of Major Myanmar Junta Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=7 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207024830/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက [[ကနေဒီတောင်|ကနေဒီတောင်ထိပ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-22 |title=PDF Seizes Hilltop Base in Chin State, Captures 12 Myanmar Junta Soldiers |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-seizes-hilltop-base-in-chin-state-captures-12-myanmar-junta-soldiers.html |access-date=2023-12-01 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201042525/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-seizes-hilltop-base-in-chin-state-captures-12-myanmar-junta-soldiers.html |url-status=live }}</ref> [[မတူပီမြို့နယ်]]ရှိ [[လိုင်လင်းပီမြို့]]ကို သုံးရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-25 |title=Another town on the India-Myanmar border falls to the resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=27 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231127132400/https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ |url-status=live }}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့နယ်ရှိ [[ရေဇွာမြို့]]ကို ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chin allied resistance claims big junta losses in western Myanmar |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html |access-date=2023-12-01 |website=Radio Free Asia |language=en |archive-date=2 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202043350/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html |url-status=live }}</ref> ===တပ်မတော်အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု=== [[File:ATR-42 of Myanmar Air Force at Mawlamyine Airport.jpg|thumb|မော်လမြိုင်လေဆိပ်တွင် တွေ့ရသော တပ်မတော်(လေ)၏ ATR-42 လေယာဉ်နှစ်စင်း]] တပ်မတော်သည် [[နေပြည်တော်]]အား ကာကွယ်ရန် အခြားတိုင်းဒေသကြီးများမှ စစ်သည်များ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများအား လက်နက်တပ်ဆင်ခြင်းများအပါအဝင် တပ်သား ၁၄,၀၀၀ ဖြင့် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်ဟု နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ''ဧရာဝတီသတင်းဌာန''က ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး စတင်ပြီး မကြာမီ ယင်းသို့ ပြင်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မန္တလေး၊ ပဲခူးနှင့် ရန်ကုန်အား ကာကွယ်ရန် တပ်သား ၁၀,၀၀၀ ဖြင့်လည်း ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။ နေပြည်တော် ရဲစခန်းများတွင် ကွန်ကရစ်တုံးများ ချခြင်း၊ သဲအိတ်များကာရံခြင်းများအပါအဝင် အကာအရံအတားအဆီးများ ပြင်ဆင်ခြင်းများလည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-prepping-14000-troops-to-defend-naypyitaw-sources.html |title=Myanmar Regime Prepping 14,000 Troops to Defend Naypyitaw: Sources |author=Hein Htoo Zan |date=22 November 2023 |journal=The Irrawaddy |publisher= |access-date=1 December 2023 |quote= |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201093217/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-prepping-14000-troops-to-defend-naypyitaw-sources.html |url-status=live |accessdate=8 December 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201093217/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-prepping-14000-troops-to-defend-naypyitaw-sources.html }}</ref> ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဒရုန်းနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ ရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် တရားမဝင်ပျံသန်းခြင်းများကို တားမြစ်ကြောင်း အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနက နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Authorities issue local order to ban the sale of drones and drone accessories and unauthorized flights within Yangon Region |date=22 November 2023 |url=https://elevenmyanmar.com/news/authorities-issue-local-order-to-ban-the-sale-of-drones-and-drone-accessories-and-unauthorized |work=Eleven Myanmar |access-date=1 December 2023 |language=en |archive-date=22 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122134850/https://elevenmyanmar.com/news/authorities-issue-local-order-to-ban-the-sale-of-drones-and-drone-accessories-and-unauthorized |url-status=live |accessdate=8 December 2023 |archive-date=22 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122134850/https://elevenmyanmar.com/news/authorities-issue-local-order-to-ban-the-sale-of-drones-and-drone-accessories-and-unauthorized }}</ref> သာမန်ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည့် ခွင့်မဲ့ နှင့် စစ်ပြေးများအား နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းနိုင်ရန် လက်ခံမည်ဟု တပ်မတော်က ဒီဇင်ဘာလ အစောပိုင်းတွင် ကြေညာသည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html |title=Depleted Myanmar Military Urges Deserters to Return to Barracks |access-date=5 December 2023 |archive-date=5 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205084238/https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html |url-status=live |accessdate=8 December 2023 |archive-date=5 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205084238/https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html }}</ref> ==== ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များ ==== စစ်တပ်ထောက်ခံသော [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]သည် အရပ်သားများအပေါ် ကျူးလွန်သော စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ဒေသခံများအား ပါဝင်ရန်အင်အားသုံးခြင်းတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ဘီဘီစီသတင်းက ဆိုသည်။<ref name="BBC-losing-24-1-2024"/> == ၂၀၂၄ စစ်ရေးအခြေအနေများ == အသက် ၁၈ မှ ၃၅ ကြား အမျိုးသားများနှင့် အသက် ၁၈ မှ ၂၇ ကြား အမျိုးသမီးများ စစ်မှုထမ်းရမည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာဏာတည်ကြောင်း စစ်ကောင်စီက ကြေညာသည်။ စစ်မှုထမ်းရန်ပျက်ကွက်ပါက ထောင်ဒဏ် ၅ နှစ်အထိ ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-enforces-mandatory-military-service-young-people-2024-02-11/|title=Myanmar junta enforces mandatory military service for young people|date=February 11, 2024|website=Reuters|access-date=11 February 2024|archive-date=16 March 2024|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20240316030303/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-enforces-mandatory-military-service-young-people-2024-02-11/}}</ref> ===လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ=== {{main|လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ}} [[File:Myanmar-China Border Yanlonkyine Gate.jpg|thumb|လောက်ကိုင်မြို့အနီး တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ဝင်ပေါက်]] နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) သည် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော် [[လောက်ကိုင်မြို့]]တွင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]အတွင်း ဗျူဟာမြောက် နေရာအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Close In On Key Northeastern Town |url=https://thediplomat.com/2023/11/myanmar-resistance-forces-close-in-on-key-northeastern-town/ |last=Strangio |first=Sebastian |work=The Diplomat |date=16 November 2023 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=15 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231215051619/https://thediplomat.com/2023/11/myanmar-resistance-forces-close-in-on-key-northeastern-town/ }}</ref> MNDAA တပ်ဖွဲ့များသည် လောက်ကိုင်တောင်ဘက်ရှိ ဘုရားလေးဆူ ကင်းစခန်းအပါအဝင် မြို့တဝိုက်ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရ၏ အမှတ် ၅၅ ခြေလျင်တပ်မမှ တပ်သားပေါင်း ၉၀ ကျော် MNDAA သို့ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=27 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html }}</ref> လောက်ကိုင်မြို့တွင်း အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး မြို့ဧရိယာအများစုမှာ MNDAA ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်က ကျရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=11 January 2024 |archive-date=30 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် MNDAA မှ လောက်ကိုင်ရှိ [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] ဌာနချုပ်အား သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=laukkai/> ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]သည် သိန္နီမြို့ရှိ [[အမှတ်(၁၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁၆ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]အပါအဝင် မြို့ပေါ်ရှိ စစ်အစိုးရတပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်တွင် [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]]နှင့် [[သိန္နီမြို့]]များကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Hein Htoo Zan |title=Myanmar's Brotherhood Alliance Seizes Two More Towns in Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-brotherhood-alliance-seizes-two-more-towns-in-shan-state.html |access-date=8 January 2024 |work=The Irrawaddy |date=8 January 2024 |accessdate=11 January 2024 |archive-date=8 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240108104603/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-brotherhood-alliance-seizes-two-more-towns-in-shan-state.html }}</ref> လောက်ကိုင်တွင် လက်နက်ချခဲ့သော ဗိုလ်မှူးချုပ် ၃ ဦးကို ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သေဒဏ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး ကျန် ၃ ဦးကိုလည်း စစ်ဥပဒေဖြင့် ထောင်ဒဏ် တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/defeated-myanmar-junta-generals-given-death-sentences.html|website=The Irrawaddy|title=Defeated Myanmar Generals Given Death Sentences|date=January 23, 2024|access-date=January 26, 2024|archive-date=24 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240124033009/https://www.irrawaddy.com/news/burma/defeated-myanmar-junta-generals-given-death-sentences.html}}</ref> ===ပြင်းထန်သည့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး=== ဒီဇင်ဘာလအစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ရပ်တန့်ရန် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]အား ဖိအားပေးရန် တရုတ်နိုင်ငံထံ အကြောင်းကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Asks China to Pressure Brotherhood Alliance to End Offensive |url=https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-junta-asks-china-to-pressure-brotherhood-alliance-to-end-offensive.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209232206/https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-junta-asks-china-to-pressure-brotherhood-alliance-to-end-offensive.html |archive-date=9 December 2023 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=9 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209232206/https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-junta-asks-china-to-pressure-brotherhood-alliance-to-end-offensive.html }}</ref> ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် စစ်အစိုးရနှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ညှိနှိုင်းခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ နှစ်ဘက်စလုံး ပစ်ခတ်မှုများ ရပ်တန့်ထားရန် သဘောတူခဲ့ပြီး တရုတ်နယ်စပ်နေထိုင်သူများ၏ လုံခြုံရေးကို မထိခိုက်စေရန် ကတိပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar rebel alliance agrees to ceasefire with ruling military |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-rebel-alliance-agree-ceasefire-with-ruling-military-rebel-group-tnla-2024-01-12/ |work=Reuters |date=12 January 2024 |language=en |accessdate=11 March 2024 |archive-date=26 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240226150119/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-rebel-alliance-agree-ceasefire-with-ruling-military-rebel-group-tnla-2024-01-12/ }}</ref> ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ အဆိုအရ ၎င်းတို့သည် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့များကို ထပ်မံသိမ်းယူခြင်းမပြုရန် သဘောတူထားပြီး စစ်ကောင်စီက ထိုဒေသကို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုရန် သဘောတူထားသည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/brotherhood-alliance-myanmar-junta-agree-to-ceasefire-in-northern-shan.html |title=Brotherhood Alliance, Myanmar Junta Agree to Ceasefire in Northern Shan |language=en |work=The Irrawaddy |access-date=13 January 2024 |archive-date=13 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240113105403/https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/brotherhood-alliance-myanmar-junta-agree-to-ceasefire-in-northern-shan.html |url-status=live |accessdate=11 March 2024 |archive-date=13 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240113105403/https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/brotherhood-alliance-myanmar-junta-agree-to-ceasefire-in-northern-shan.html }}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် လားရှိုးမြို့နယ်နှင့် ကျောက်မဲမြို့နယ် အပါအဝင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့နယ်အသီးသီးတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်ရပ်စာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း TNLA က ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Breaks Chinese-Brokered Ceasefire: TNLA |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html |date=13 January 2024 |work=The Irrawaddy |language=en |access-date=13 January 2024 |archive-date=13 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240113144010/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html |url-status=live |accessdate=11 March 2024 |archive-date=13 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240113144010/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးစာချုပ်]]အရ TNLA ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသော မြို့နယ်သုံးမြို့နယ်အား တပ်မတော်ပ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Number of Townships Placed Under Martial Law by Myanmar Junta Rises to 61 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311051705/https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html }}</ref> === ၂၀၂၄ ရခိုင် ထိုးစစ် === {{Further|ရခိုင်ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)|ချင်း စစ်မြေပြင်}} [[File:Paletwa seen from the Kaladan River 2015.jpg|thumb|[[ကုလားတန်မြစ်]]နှင့် [[ပလက်ဝမြို့]] (၂၀၁၅)]] ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]ရှိ တောင်ရှည်အခြေစိုက်စခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ တို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် အင်ဒို-မြန်မာ ကုလားတန် ဘက်စုံ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စီမံကိန်းအတွက် အချက်အချာကျသော [[ပလက်ဝမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]သို့ ထိုးစစ်အရှိန်မြှင့်ခဲ့သည်။<ref name=aakt>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses Nearly 50 Troops, More Bases in Three Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html |date=10 January 2024 |language=en |work=The Irrawaddy |access-date=15 January 2024 |archive-date=15 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115022517/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=15 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115022517/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့၌ ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ပလက်ဝမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး “စစ်ကောင်စီကင်းမဲ့နယ်မြေ” ဟုကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army resistance force says it has taken control of a strategic township in western Myanmar |url=https://apnews.com/article/myanmar-arakan-army-paletwa-chin-rakhine-e124bb0ff3dbfef6c84b39f141e972ca |last=Peck |first=Grant |date=15 January 2024 |work=AP News |language=en |access-date=25 January 2024 |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125142403/https://apnews.com/article/myanmar-arakan-army-paletwa-chin-rakhine-e124bb0ff3dbfef6c84b39f141e972ca |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=25 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125142403/https://apnews.com/article/myanmar-arakan-army-paletwa-chin-rakhine-e124bb0ff3dbfef6c84b39f141e972ca }}</ref> တစ်ပတ်အကြာတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပေါက်တောမြို့]]ကိုလည်း သုံးလကြာ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=January 25, 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar's Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy |access-date=25 January 2024 |archive-date=26 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126031058/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနယ်စပ် ဖလမ်းလမ်းပေါ်ရှိ တိုင်ဂျင်စခန်းအား ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/around-30-myanmar-junta-personnel-killed-in-chin-state-resistance.html|title=Around 30 Myanmar Junta Personnel Killed in Chin State: Resistance|access-date=January 20, 2024|date=January 17, 2024|website=The Irrawaddy|archive-date=18 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240118135631/https://www.irrawaddy.com/news/burma/around-30-myanmar-junta-personnel-killed-in-chin-state-resistance.html|url-status=live}}</ref> စစ်ကောင်စိစစ်သားနှင့် ဒုက္ခသည် ၆၀၀ ကျော်တို့ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၁၆၄၃ ကီလိုမီတာ အရှည်ရှိသော နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးခတ်မည့် အစီအစဉ်ကို အိန္ဒိယအစိုးရက ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=India-Myanmar border to be fenced soon, says Home Minister Amit Shah |url=https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece |date=20 January 2024 |work=The Hindu |language=en |access-date=26 January 2024 |archive-date=26 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126182417/https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=26 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126182417/https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်မြေအတွင်းသို့ မော်တာကျည်ဆန်များနှင့် ကျည်ဆန်အများအပြား ကျရောက်လာခဲ့ကာ ဒေသခံအချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကော့ဘဇားမြို့ Ukhia မှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် သေနတ်သံများနှင့် ပေါက်ကွဲသံများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကြားနေခဲ့ရသည်။<ref name="DS">{{cite web|last=Alamgir|first=Nur Uddin|title=Tension mounts as war rages on BD-Myanmar frontier|url=https://www.daily-sun.com/post/733524|website=Daily Sun|date=February 2024|access-date=5 February 2024|archive-date=5 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240205133710/https://www.daily-sun.com/post/733524|url-status=live}}</ref> [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]] (BGP) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၂၉ ဦးထက်မနည်းသည် Tumbru နယ်စပ်ဂိတ်မှတဆင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့်တပ် က ၎င်းတို့အား လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းကာ ဘန်ဒါဘန်ခရိုင်တွင် ခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=95 Myanmar Border Guards take shelter in Bangladesh amid clashes with insurgents |url=https://bdnews24.com/bangladesh/5j9il1tdie |website=bdnews24.com |access-date=5 February 2024 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205061832/https://bdnews24.com/bangladesh/5j9il1tdie |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာဘက်မှ ပစ်ခတ်ခဲ့သော မော်တာကျည် ကျရောက်ခဲ့သောကြောင့် ဘန်ဒါဘန်နယ်စပ် Ghumdum တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="DT">{{cite web |last=Aziz |first=Abdul |title=Tension at border: Fear grips residents in Bandarban |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/338753/tension-at-border-fear-grips-residents-in |website=Dhaka Tribune |date=6 February 2024 |access-date=6 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206093034/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/338753/tension-at-border-fear-grips-residents-in |url-status=live }}</ref> ရက္ခိုင့်တပ်တော်သည် မင်းပြားမြို့နယ်အတွင်း ကျန်ရှိနေသည့် တပ်မတော်ခြေကုပ်စခန်းများကို ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး [[မင်းပြားမြို့နယ်]]ကို ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် AA သည် [[မောင်တောမြို့နယ်]] ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ရှိ တောင်ပြိုစစ်စခန်းအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html|title=Myanmar's Military Driven Out of Township in Northern Rakhine, Reports Say|access-date=7 February 2024|website=The Irrawaddy|archive-date=7 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207113816/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html|url-status=live}}</ref> ရက္ခိုင့်တပ်တော်သည် ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကျောက်တော်မြို့]]ကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]]နှင့် [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]]တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253|title=AA captures six towns so far, two more waits for coming under their control|access-date=8 February 2024|website=Narinjara News|archive-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240208171938/https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ကျောက်ဖြူသို့သွားရန်အတွက် [[မြေပုံမြို့နယ်]]ကို ဆုတ်ခွာ စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=12 February 2024 |url=https://www.narinjara.com/news/detail/65ca224a333fc8585bc935fc |title=Police and junta soldiers abandoned their Myebon stations |language=en |work=Narinjara News |access-date=15 February 2024 |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213214548/https://www.narinjara.com/news/detail/65ca224a333fc8585bc935fc |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213214548/https://www.narinjara.com/news/detail/65ca224a333fc8585bc935fc }}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် အေအေ သည် [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=mrauku>{{Cite web |date=February 9, 2024 |title=AA: Historic Mrauk U Seized From Myanmar's Junta |last=Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-historic-mrauk-u-seized-from-myanmars-junta.html |website=The Irrawaddy |access-date=11 February 2024 |archive-date=11 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211184344/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-historic-mrauk-u-seized-from-myanmars-junta.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |author1=Kyaw Hsan Hlaing |title=A New Era is Dawning For the People of Myanmar's Rakhine State |url=https://thediplomat.com/2024/02/a-new-era-is-dawning-for-the-people-of-myanmars-rakhine-state/ |access-date=14 February 2024 |work=[[The Diplomat]] |date=13 February 2024 |archive-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214025007/https://thediplomat.com/2024/02/a-new-era-is-dawning-for-the-people-of-myanmars-rakhine-state/ |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214025007/https://thediplomat.com/2024/02/a-new-era-is-dawning-for-the-people-of-myanmars-rakhine-state/ }}</ref> တိုက်ပွဲအတွင်း မြန်မာ့ရေတပ်၏ ကမ်းတက်ရေယာဉ် ၃ စီး နစ်မြုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military blows bridge to Rakhine State capital as AA advances |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 February 2024 |access-date=13 February 2024 |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213161248/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213161248/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html }}</ref> မြို့သုံးမြို့ သိမ်းယူမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကျောက်တော်မြို့နယ်နှင့် ပြည်နယ်၏မြို့တော် စစ်တွေရှိ တံတားများကို စစ်အစိုးရက ဖောက်ဖျက်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က [[မြေပုံမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |title=Arakan Army captures another Rakhine State town, warns locals clashes may continue |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ |work=Myannmar Now |language=en |date=16 February 2024 |access-date=17 February 2024 |archive-date=17 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217073534/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ |url-status=live |accessdate=22 February 2024 |archive-date=17 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217073534/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ }}</ref>ရမ်းဗြဲမြို့နယ်သို့ ထိုးစစ်ကို အရှိန်မြှင့်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ မှ ၂၆ အကြားတွင် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူတပ်သား ၈၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Suffers Disaster in Battle for Rakhine Township: AA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=27 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=24 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424115557/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[မင်းပြားမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန် စစ်စခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တစ်မြို့နယ်လုံးအား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA seizes last junta base in Minbya Township, Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=28 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=1 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301151655/https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ }}</ref> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=AA confirms capture of Ponnagyun township near Sittwe |url=https://www.narinjara.com/news/detail/65e6c10706ecccb92de35b51 |access-date=2024-03-05 |website=www.narinjara.com |language=en |archive-date=6 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306021739/https://www.narinjara.com/news/detail/65e6c10706ecccb92de35b51 }}</ref> တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ရေယာဉ်များနှင့် ဖိုက်တာဂျက်လေယာဉ်များက မြို့အား ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ပုဏ္ဏားကျွန်းနှင့် [[ရသေ့တောင်မြို့]]အား ဆက်သွယ်ထားသော စေတီပြင်တံတား ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Villages engulfed in flames, bridges damaged in Ponnagyun after junta’s airstrikes |url=https://www.narinjara.com/news/detail/65e6c1bc06ecccb92de35ce6 |work=Narinjara |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311092659/https://www.narinjara.com/news/detail/65e6c1bc06ecccb92de35ce6 }}</ref> ရသေ့တောင်နှင့် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်များအား ဆက်လက် ထိုးစစ်ဆင်သွားမည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့်အတွက် အရှေ့မြောက်ဘက် ၃၃ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ပြည်နယ်၏ မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]]ကို ခြိမ်းခြောက်ထားနိုင်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်စေသည်။<ref>{{cite news |title=AA Seizes Ponnagyun, Stepping Stone to Capital of Myanmar’s Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-ponnagyun-stepping-stone-to-capital-of-myanmars-rakhine-state.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311092657/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-ponnagyun-stepping-stone-to-capital-of-myanmars-rakhine-state.html }}</ref> စစ်ကောင်စီက ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ]]များအား တပ်သားသစ်အဖြစ် စုဆောင်းမှုများ ပြုလုပ်နေသဖြင့် ရိုဟင်ဂျာများအနေဖြင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိန်းချုပ်ရာဒေသများသို့ ထွက်ပြေးကြရန် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Offers Save Haven to Rohingya Targeted for Conscription by Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-offers-save-haven-to-rohingya-targeted-for-conscription-by-myanmar-junta.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=6 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=10 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310213037/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-offers-save-haven-to-rohingya-targeted-for-conscription-by-myanmar-junta.html }}</ref> ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် အရပ်သားအုပ်ချုပ်ရေး စတင်နိုင်ရန်အတွက် ဒေသခံချင်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေကြောင်း မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army to launch public administration in Paletwa Township, Chin State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=8 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308152007/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ }}</ref> မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[ရမ်းဗြဲမြို့]]အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ၈၅ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army captures Ramree after months of fighting |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-ramree-after-months-of-fighting/ |work=Myanmar Now |language=en |date=12 March 2024 }}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> [[မောင်တောမြို့နယ်]]တွင် နယ်စပ်စခန်းတစ်ခုအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၉ ဦးမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Claims Seizure of Myanmar Junta Border Outpost |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html |work=The Irrawaddy |language=en |date= 13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313152401/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html|archive-date=March 13, 2024}}</ref> === ကချင် ထိုးစစ်များ === {{main|၀၃၀၇ စစ်ဆင်ရေး}} ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်သည် [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့]]တွင် ပါဝင်ထားပြီး ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် စစ်ရေးနိုင်ငံရေး နီးကပ်မှုရှိသော်လည်း [[၁၀၂၇_စစ်ဆင်ရေး#ဇန်နဝါရီ_၁၂|တရုတ်နိုင်ငံက ကြားဝင်စေ့စပ်ထားသော အပစ်ရပ်စဲရေး]]တွင် မပါဝင်ပေ။ ကေအိုင်အေ၊ အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ်နှင့် ကချင်ပီဒီအက်ဖ်များ ပါဝင်သော ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[မိုးမိတ်မြို့]]နှင့် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[မဘိမ်းမြို့]]များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် နမ့်ခမ်း-[[ရွှေလီ]]လမ်းပေါ်ရှိ ဗျူဟာကျသော မန်ဝိန်းကြီးစခန်းကို ဆက်လက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Kachin Independence Army Seizes Myanmar Military Base Near Chinese Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kachin-independence-army-seizes-myanmar-military-base-near-chinese-border.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=20 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224184126/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kachin-independence-army-seizes-myanmar-military-base-near-chinese-border.html }}</ref> ၃ ရက်ကြာပြီးနောက် [[နမ့်ဖတ်ကာ (၂)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|နမ့်ဖတ်ကာရွာ]]ကို ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မိုးမိတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီနှောင်းပိုင်းမှ စတင်ကာ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများကို ကေအိုင်အေက တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA, PDF Seize Two Myanmar Junta Outposts in Kachin State Within a Week |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=6 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213160055/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html }}</ref> ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ဖားကန့်မြို့]] အနောက်တောင်ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Kachin forces capture military camp outside jade-rich town of Hpakant |url=https://myanmar-now.org/en/news/kachin-forces-capture-military-camp-outside-jade-rich-town-of-hpakant/ |work=Myanmar Now |language=en |date=22 January 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=19 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919004511/https://myanmar-now.org/en/news/kachin-forces-capture-military-camp-outside-jade-rich-town-of-hpakant/ }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ကေအို်င်အေနှင့် ကချင်ပီဒီအက်ဖ်များက [[နမ့်တိန်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်|နမ့်တိန်]]စစ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ဖားကန့်မှ မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Kachin Independence Army captures two junta camps in one day |url=https://myanmar-now.org/en/news/kachin-independence-army-captures-two-junta-camps-in-one-day/ |work=Myanmar Now |language=en |date=5 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=19 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919005322/https://myanmar-now.org/en/news/kachin-independence-army-captures-two-junta-camps-in-one-day/ }}</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် မံစီမြို့နယ်ရှိ [[ဘလောင်ဒိန်ဆာရွာ၊ မံစီမြို့နယ်|ဘလောင်ဒိန်ဆာကျေးရွာ]]အခြေစိုက် စစ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီမှ နှစ် ၃၀ ကြာစခန်းချထားသော [[စီခမ်းကြီးရွာ၊ မံစီမြို့နယ်|စီခမ်းကြီး]]အခြေစိုက်စခန်းကို ကေအိုင်အေက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ လေးရက်အကြာတွင် စီခမ်းကြီးစခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Kachin Independence Army Seizes Myanmar Military Base Near Chinese Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kachin-independence-army-seizes-myanmar-military-base-near-chinese-border.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=20 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224184126/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kachin-independence-army-seizes-myanmar-military-base-near-chinese-border.html }}</ref> သုံးရက်ကြာတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် မံစီမြို့နယ်ရှိ မဂျီဂုံကြီးဗျူဟာ တောင်ကုန်းသုံးခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA Seizes Three Hilltop Bases From Myanmar Junta in Kachin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-seizes-three-hilltop-bases-from-myanmar-junta-in-kachin-state.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=4 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=15 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030446/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-seizes-three-hilltop-bases-from-myanmar-junta-in-kachin-state.html }}</ref> မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ဆယ်ခုကျော်ကို ကေအိုင်အေက တပြိုင်နက် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကချင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် မြစ်ကြီးနားနှင့် [[ဗန်းမော်မြို့]] အဝေးပြေးလမ်းတလျောက်နှင့် [[လိုင်ဇာမြို့]]တဝိုက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=KIA mounts new offensive, targeting air base, outposts near Myitkyina and Laiza|url=https://myanmar-now.org/en/news/kia-mounts-new-offensive-targeting-air-base-outposts-near-myitkyina-and-laiza/|work=Myanmar Now|language=en|date=7 March 2024|accessdate=11 March 2024|archive-date=17 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317105454/https://myanmar-now.org/en/news/kia-mounts-new-offensive-targeting-air-base-outposts-near-myitkyina-and-laiza/}}</ref> မတ်လ ၈ ရက်အထိ ကေအိုင်အေက စစ်ကောင်စီ၏ အဓိက အခြေစိုက်စခန်း သုံးခုနှင့် ရှေ့တန်းစခန်းများစွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA and allies seize three large Myanmar army bases near Laiza |author1=Maung Shwe Wah |author2=Min Maung |url=https://myanmar-now.org/en/news/kia-and-allies-seize-three-large-myanmar-army-bases-near-laiza/ |work=Myanmar NOW |date=8 March 2024 |language=en |accessdate=11 March 2024 |archive-date=16 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416161619/https://myanmar-now.org/en/news/kia-and-allies-seize-three-large-myanmar-army-bases-near-laiza/ }}</ref> တိုက်ပွဲများအတွင်း လီဆူအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီမှ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် သည် [[အောင်မြေ (၂)ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|အောင်မြေ ၂]]ရွာတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Junta-allied Lisu militia leader killed in battle with Kachin forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=8 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308151624/https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/ }}</ref> === မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း === ==== ကရင်ပြည်နယ် ==== အောက်တိုဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနှင့် ကော့ကရိတ်တိုက်ပွဲပြီးနောက် KNLA သည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]များတွင် နယ်မြေစိုးမိုးနိုင်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းနေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Brigades Take More Territory From Myanmar Junta: KNU |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-brigades-take-more-territory-from-myanmar-junta-knu.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=23 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=10 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310052653/https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-brigades-take-more-territory-from-myanmar-junta-knu.html }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ Eurocopter AS365 ရဟတ်ယာဉ် ဆင်းသက်နေစဉ် KNLA နှင့် PDF တပ်ဖွဲ့များက ပစ်ချသဖြင့် အမှတ် (၄၄) ခြေမြန်တပ်ရင်းမှ ဗိုလ်မှူးချုပ် အေးမင်းနောင်နှင့် အခြားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146 Sniper Shoots Dead Myanmar Brigadier-general In Helicopter]. January 29, 2024. [[Agence France-Presse|AFP]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129194457/https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146|archive-date=January 29, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပီဒီအက်ဖ်များနှင့် KNLA တပ်များသည် [[ထားဝယ်မြို့]]၏ အရှေ့ဘက် မိုင် ၃၀ အကွာရှိ [[မေတ္တာမြို့]]၏ ဧရိယာအများစုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces close to capturing town between Dawei and Thai border |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-close-to-capturing-town-between-dawei-and-thai-border/ |work=Myanmar Now |language=en |date=27 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316233411/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-close-to-capturing-town-between-dawei-and-thai-border/ }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စစ်ကောင်စီ အထိနာဆုံးဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည့် ယာဉ်ငါးစီးပျက်စီးပြီး ၁၈ ဦးသေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် လေးရက်အကြာတွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture five army trucks in attack on junta convoy near Dawei |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-five-army-trucks-in-attack-on-junta-convoy-near-dawei/ |work=Myanmar Now |language=en |date=23 February 2024 }}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့အထိ KNLA နှင့် မဟာမိတ်ကရင်တပ်များသည် [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]၏ ထက်ဝက်ခန့်ကို စိုးမိုးထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar-Thai Border Trade Plummets Again as Fighting, Restrictions Take Toll |url=https://www.irrawaddy.com/business/myanmar-thai-border-trade-plummets-again-as-fighting-restrictions-take-toll.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=29 February 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=7 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240307074637/https://www.irrawaddy.com/business/myanmar-thai-border-trade-plummets-again-as-fighting-restrictions-take-toll.html }}</ref> မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အဝေးပြေးလမ်းပေါ်ရှိ [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]ကို KNLA တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Resistance Hails Victories Over Myanmar Junta Near Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-resistance-hails-victories-over-myanmar-junta-near-thai-border.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=9 March 2024 |accessdate=11 March 2024 |archive-date=11 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240311060016/https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-resistance-hails-victories-over-myanmar-junta-near-thai-border.html }}</ref> [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်]]သည် တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် စစ်အစိုးရ၏ အမိန့်ကို ငြင်းဆိုခြင်းကြောင့် အစိုးရတပ်နှင့် ကရင် နယ်ခြားစောင့်တပ် (BGF) အကြား တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဒု-စစ်ဦးစီးချုပ် စိုးဝင်းသည် ဘားအံသို့ သွားရောက်ကာ ကရင်ပြည်နယ် BGF ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မှူးကြီး [[စောချစ်သူ]]နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ရာ နေပြည်တော်သို့ လာရောက်ပြီး စစ်အစိုးရနှင့် တွေ့ဆုံရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း ကရင်ပြည်နယ်ကို နေ့ချင်းပြန်သွားရောက် |trans-title=Vice Senior General goes on day trip to Karen State |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy953kl3q95o |work=BBC Burmese |language=my |date=24 January 2024 |accessdate=11 February 2024 |archive-date=24 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240124221520/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy953kl3q95o }}</ref> ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်သည် စစ်ကောင်စီထံမှ လစာနှင့် စရိတ်များမယူတော့ဘဲ ကြားနေအဖြစ် ရပ်တည်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် "ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်" ဟု အမည်ပြောင်းလဲမည်ဖြစ်ကြောင်း နယ်ခြားစောင့်တပ်က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen BGF to rename itself ‘Karen National Army’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/karen-bgf-to-rename-itself-karen-national-army/ |work=Myanmar Now |language=en |date=6 March 2024}}</ref> ==== မွန်နှင့် ကရင်နီ ဒေသများ ==== === စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ တပ်မတော်၏ တန်ပြန်ထိုးစစ် === ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]အား တပ်မတော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက် ကောလင်းမြို့ပေါ်နှင့် အနီးနား ကျေးရွာများအား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖျက်ဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[မော်လူးမြို့]]အား ကေအိုင်အေနှင့် အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ် တို့ထံမှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် တပ်မတော်က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en |accessdate=16 March 2024 |archive-date=22 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222203614/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ }}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အရေးပါသောမြို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ကာ ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကလေးမြို့နယ်ရှိ ကမ်းပါးနီရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ကောင်စီ၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်နေစဉ်အတွင်း မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကနီမြို့]]အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါးကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ထိုးစစ်များကြောင့် ကနီမြို့မှ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archive-date=15 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref> == ၂၀၂၅ စစ်ရေးအခြေအနေများ == === နောင်ချိုမြို့ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ === တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နောင်ချိုမြို့]]ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေပါသည်။ ရှမ်းတောင်နှင့် ရှမ်းမြောက်အစပ် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ တောင်ခမ်း စစ်ရေးခွင်တွင် စစ်ကောင်စီက အသာစီးရပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":022">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archive-url=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archive-date=2025-6-10}}</ref> နောင်ချိုမြို့သည် ရှမ်းတောင်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း (ပြင်ဦးလွင်) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသလို လားရှိုးမြို့သို့ ပေါက်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ TNLA နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယအကျော့တွင် နောင်ချိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများ အခြေချရာ တောင်ခမ်းရွာကိုမူ မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။ တောင်ခမ်းရွာတွင်ရှိသော အမှတ် ၉၀၂ အ‌မြောက်စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၄၊ ၂၀၆၊ ၄၀၆ တို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမှစ၍ TNLA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref name=":023">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archive-url=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archive-date=2025-6-10}}</ref> နောင်ချိုမြို့နှင့် တောင်ခမ်းရွာသည် မိုင် ၂၀ ဝန်းကျင် ကွာဝေးပြီး တောင်ခမ်းကိုသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါက ရှမ်းမြောက်ဘက်ခြမ်းသာမက ပြင်ဦးလွင်နှင့် မန္တလေးဘက်ခြမ်းအထိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း မြေပြင်စစ်ရေးရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ သို့ရာတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တောင်ခမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များကို စစ်ကောင်စီက အလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ စစ်ရေးအသာစီးရခဲ့ပြီး တပ်နေရာအချို့ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေမှ အင်အားပြန်လည်စုဖွဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးက "အပစ်ခတ်ရပ်စဲတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ကြေညာထားပေမဲ့ အခု နောင်ချိုဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်အကူအညီဖြင့် စစ်ကောင်စီက လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် မြန်မာ-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက် အဓိကကျသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ပြန်လည်ပွင့်ရန်အတွက် နောင်ချိုမြို့သည် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးရင်းမြစ်များက သုံးသပ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီက ဤမြို့ကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":024">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archive-url=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archive-date=2025-6-10}}</ref> [[နောင်ချိုမြို့]] ဈေးရပ်ကွက်အပါအဝင် မြို့ပေါ်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးအများစုကို စစ်ကောင်စီတပ်က TNLA တပ်ဖွဲ့ထံမှ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၅ တွင် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65040/|title=နောင်ချိုတစ်မြို့လုံးနီးပါးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ|accessdate=2025-7-15|publisher=Myanmar Now}}</ref> === ဇွန် ၂၀၂၅ === ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) နှင့် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီအခြေချတပ်စွဲထားသော စခန်း ၉ ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ညောင်လေးပင်]]၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကျောက်တံခါး]]နှင့် [[ဖြူးမြို့နယ်]]များရှိ ကျေးရွာများတွင် ခိုင်မာစွာ တပ်စွဲထားသည့် အဆိုပါစခန်းများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် PDF တပ်ရင်းအချို့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web|title=ရန်ကုန် - မန္တလေးအမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်က စစ်ကောင်စီစခန်း ၉ ခု တပြိုင်နက်တိုက်ခိုက်ခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c4g80w2wvygt?post=asset%3A34151b82-b6f7-41d4-9dce-275a8ba202e8#asset:34151b82-b6f7-41d4-9dce-275a8ba202e8|accessdate=2025-6-26|publisher=BBC Burmese|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626042055/https://www.bbc.com/burmese/live/c4g80w2wvygt?post=asset%3A34151b82-b6f7-41d4-9dce-275a8ba202e8#asset:34151b82-b6f7-41d4-9dce-275a8ba202e8|archive-date=2025-6-26}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုသည် ဇွန်လ ၂၄ ရက် ညသန်းခေါင်ခန့်မှ စတင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၅ ရက် အရုဏ်မတက်မီအထိ ၄ နာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း PDF တပ်ရင်းတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းစခန်းများသည် ပင်မတပ်ရင်းကြီးများကို ကာကွယ်ထားသည့် စခန်းများဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=55877|title=ညောင်လေးပင်-ကျောက်တံခါးကြား တော်ဝိကျေးရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၃ ဦးသေဆုံးကာ ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ၊ ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး အဖြစ်သတ်မှတ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ayeyarwaddy Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626042401/https://ayartimes.com/?p=55877|archive-date=2025-6-26}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက မနေ့ညနေပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သည့် သတင်းအရ အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ တိုင်းစစ်ဌာန (ပဲခူး) အပါအဝင် တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့များ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပြီး ရဲအုပ်တစ်ဦးအပါအဝင် ၃ ဦးကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း ဓာတ်ပုံများနှင့်တကွ ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၉ ခု တပြိုင်တည်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး တပ်သား ၁၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|url=https://ayartimes.com/?p=55885|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20250626042754/https://ayartimes.com/?p=55885|archive-date=2025-6-26}}</ref> တိုက်ပွဲပြီးဆုံးပြီးနောက် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ရန်ကုန်-အမြန်လမ်းဟောင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ တပ်ရင်းများတွင် စစ်အင်အားဖြည့်တင်းနေကြောင်း အရင်းအမြစ်အချို့က ဆိုသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပဲခူးတိုင်းအတွင်း မြို့နယ်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး သေဆုံးသည့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် မင်းလှမြို့နယ်ထဲတွင် စစ်တပ်က အင်အားရာချီအသုံးပြု၍ စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိသည်။<ref name=":2" /> === သပိတ်ကျင်းမြို့အား စစ်ကောင်စီတပ်များ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း === စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူထားသည့် [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါမြို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ တပ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က [[မန္တလေးမြို့]]မှ မိုင် ၈၀ ကျော်ကွာဝေးပြီး ရွှေတွင်းများကြောင့် ထင်ရှားသော သပိတ်ကျင်းမြို့အပါအဝင် မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်စခန်းအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx2v94y7lxqo|title=သပိတ်ကျင်းကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ရ|accessdate=2025-7-25|publisher=BBC Burmese}}</ref> သို့ရာတွင် အမှတ် (၂) စစ်အခြေခံလေ့ကျင့်ရေးတပ်၊ ကျောက်ကြီးနည်းပညာတပ်နှင့် အမှတ် (၁၃) တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးကျောင်း (တကက ၁၃) တည်ရှိရာ ၇ မိုင်ကျေးရွာနှင့် တွင်းငယ်ကျေးရွာအနီးရှိ စစ်စခန်းအချို့မှာ ကျန်ရှိနေခဲ့ပါသည်။ စဉ့်ကူးနှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ထိုးစစ်ဆင်စဉ်အတွင်း အထက်ပါတပ်စခန်း (၃) ခုသို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြပြီး အင်အားပြန်လည်စုစည်းကာ သပိတ်ကျင်းနယ်အတွင်းသို့ ပြန်လည်ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65380/|title=သပိတ်ကျင်းမြို့ ကို စစ်ကောင်စီတပ် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်|accessdate=2025-7-24|publisher=Myanmar Now|archive-date=1 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250801210916/https://myanmar-now.org/mm/news/65380/}}</ref> ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ကတည်းက စစ်ကောင်စီဘက်မှ မန္တလေးမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ တော်လှန်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မတ္တရာနှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့များဆီသို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြေပြင်မှ စစ်ကြောင်းထိုးခြင်းအပြင် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်ရေးစစ်သင်္ဘော ၅ စင်းပါဝင်သည့် သင်္ဘောအုပ်စုကလည်း ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် တက်လာကာ စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိသောကြောင့် ဤရက်ပိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများနှင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/716012|title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်များ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် ပြန်ထိန်းချုပ်|accessdate=2025-7-24|publisher=DVB Burmese}}</ref> === ဒီးမော့ဆိုမြို့ === ကရင်နီတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် သိမ်းယူထားသော ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ၁၆ ရက်ကြာ ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက အပြည့်အဝပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီး လိုအပ်သော နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် ရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေ‌ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/20/404761.html|title=စစ်တပ်က ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> == ၂၀၂၆ စစ်ရေးအခြေအနေများ == === တကောင်းမြို့ တိုက်ပွဲများ === မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-10 |title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/ |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်သည် [[သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်]]ရှိ အမှတ် (၁၃) တပ်မတော်တန်းမြင့်လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်းမှတစ်ဆင့် မြောက်ဘက်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု၊ နည်းပညာမြင့်ဒရုန်းများနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အလွန်အကျွံအသုံးပြုကာ မတ်လဒုတိယပတ်တွင် ထိုးစစ်အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-03-11 |title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/ |access-date=2026-03-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=MLAT |date=2026-03-12 |title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ |url=https://myaelattathan.com/news/22992/ |access-date=2026-03-12 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ တကောင်းမြို့သည် မန္တလေး-ဗန်းမော် ကားလမ်းမပေါ်တွင်တည်ရှိပြီး ကချင်ပြည်နယ်သို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသောမြို့ဖြစ်ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်မှစတင်၍ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၇ လနီးပါးကြာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤမြို့ကျဆုံးမှုသည် စဉ့်ကူးနှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်များပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ နယ်မြေပြန်လည်စိုးမိုးရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံ ငါးသောင်းကျော်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဘက်သို့ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များအဖြစ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-09 |title=တကောင်းမြို့အနီးထိ စစ်တပ်ရောက်လာ၊ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73217/ |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |title=တကောင်းမြို့မှ တော်လှန်ရေးတပ်များ ဆုတ်ပေးရနိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/749770 |access-date=2026-03-12 |website=မန္တလေးတိုင်းထဲ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)ရဲ့ တပ်တွေထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး နောက်ဆုံး သတင်းတွေအရ တော်လှန်ရေးတပ်တွေဘက်က ဆုတ်ခွာပေးရမဲ့ အခြ… |language=en}}</ref> === ကွတ်ခိုင်မြို့ တိုက်ပွဲ === {{main|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှစတင်၍ ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်၌ စောင့်ကြည့်ကင်မရာများ တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ထပ်တူကျခြင်းတို့ကြောင့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) တို့အကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တင်းမာမှုများသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲအသွင်သို့ ကူးပြောင်းကာ အရှိန်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ MNDAA က စစ်ကြောင်း (၄) ကြောင်းဖြင့် မြို့တွင်းရှိ TNLA တပ်စခန်းများကို စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြို့တွင်းရှိ TNLA ရုံးများနှင့် စခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ရှိ TNLA စခန်းအချို့ကိုလည်း MNDAA က ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် TNLA တပ်ဖွဲ့များ မြို့အတွင်းမှ အားလုံးဆုတ်ခွာသွားခဲ့သဖြင့် MNDAA က ကွတ်ခိုင်တစ်မြို့နယ်လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-14 |title=ကွတ်ခိုင် - မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်မှ တိုက်ပွဲသို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5ykngzy4xzo |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> === ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ === {{Main|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ}} ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]] (SCEF) ကို တရားဝင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်/ဖက်ဒရယ်ယူနစ်များ၊ ပြည်သူ့ကိုယ်စားပြုများနှင့် အမျိုးသမီးကိုယ်စားလှယ်များဟူသော မဏ္ဍိုင် (၃) ရပ်ကို အခြေခံ၍ ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဤကောင်စီတွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ (EROs)၊ ဒီမိုကရေစီတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၊ အမျိုးသမီးအစုအဖွဲ့များနှင့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်သည်။ ကောင်စီသည် တော်လှန်ရေးအောင်ပွဲရရှိရေး၊ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလကို စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုသစ် တည်ဆောက်ရေးတို့အတွက် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းခြင်းဖြစ်သည်။ "စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု" စနစ်ဖြင့် "မူဝါဒတရပ်တည်း၊ မဟာဗျူဟာတရပ်တည်း" ဟူသော မူဝါဒကို ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအား ဖျက်သိမ်းရေး၊ စစ်တပ်၏ နိုင်ငံရေးပါဝင်မှုအဆုံးသတ်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုသစ် ထူထောင်ရေးတို့အပါအဝင် အဓိက နိုင်ငံရေးဦးတည်ချက် (၆) ရပ်ကို ချမှတ်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ (SCEF) ဖွဲ့စည်း |url=https://burmese.dvb.no/post/155153 |access-date=2026-03-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီကို မကြာမီ ဖွဲ့မည် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-113924 |access-date=2026-03-31 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> === တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှု === ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီပြည်၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ မိုးဗြဲဒေသ၌ အမှတ် (၁) အယ်လ်ဖာစစ်ဒေသ (မိုးဗြဲနယ်) တပ်နှင့် ရှမ်းတောင်-ကရင်နီတိုင်း စစ်ဌာန ဗျူဟာအမှတ် (၁၄) ကွက်ကဲမှုအောက်ရှိ အမှတ် (၁၀၀၁) မိုးဗြဲပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်တို့သည် တစ်ဖက်တွင် ရှိပြီး၊ အခြားတစ်ဖက်တွင် ယခင်က NUG လက်အောက်ခံတပ်ရင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကာ နောက်ပိုင်း၌ သီးခြားရပ်တည်သည့် "မိုးဗြဲ Local PDF" အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ဦးအောင်မင်း ခေါင်းဆောင်သည့် တပ်ဖွဲ့တို့အကြား အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဦးအောင်မင်း အပါအဝင် ၎င်း၏တပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး ကျဆုံးပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုဘက်မှ ရဲဘော် ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကာ ၁ ဦးမှာ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေတွင် ရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-03 |title=မေ ၃ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာ ဝါးတင်ကား ချောက်ထဲထိုးကျလို့ ဝါးခုတ်တောင်သူ ၁၆ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1j20r01d52o |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-28 |title=တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်းပစ်ခတ်မှုကို ကရင်နီပြည်တပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးရုံး စတင်ကိုင်တွယ်- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=wcLgnFTsO70 |access-date=2026-05-03}}</ref> ယင်းဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်ရေးနှင့် တရားမျှတမှု ဖော်ဆောင်ရေးတို့အတွက် [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီပြည်ကြားကာလ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (IEC) နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံ စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ (JSC) တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံမှ ကိုယ်စားလှယ် ၉ ဦးပါဝင်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ကို ဧပြီလ ၂၉ ရက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အသေးစိတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း IEC အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဗညားခွန်အောင်က [[ရန်ကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|ရန်ကုန်ခေတ်သစ်သတင်းဌာန]]သို့ မေလ ၃ ရက်တွင် ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2026-05-02 |title=မိုးဗြဲတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု အဖြစ်မှန်ပေါ်ပေါက်ရေးနှင့် တရားမျှတမှု ရရှိရေး IEC နှင့် ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုံစစ်ဦးစီးအဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမည် |url=https://yktnews.com/2026/05/248860/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-04-29 |title=ကရင်နီဒေသမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု စစ်ဆေးနေဟု IECပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/04/29/155574/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခြင်း == ၂၀၂၁ နှစ်နောက်ပိုင်းက စတင်သော လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံသို့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ သို့မဟုတ် တပ်သားများမှ လက်နက်ချမှုများ ရှိသည်။ * ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်နဂါးသည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title=ဗိုလ်နဂါးလက်နက်ချတဲ့နောက် အညာလုံခြုံရေးဘယ်လောက်သက်ရောက်မလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cp85vpvj88go |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့၌ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == လူသားချင်းစာနာမှု အခြေအနေများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ == {{Main|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) ကာလအတွင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ}} [[File:Southern Shan State hospital bombed.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဆေးရုံတစ်ရုံအား စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပြီး တွေ့မြင်ရစဉ် (မေ ၂၀၂၄)]] မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြည်တွင်းစစ် စတင်ဖြစ်ပွားစဉ်ကတည်းက လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေသည် သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်တပ်သည် လူသတ်မှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားမှုအပါအဝင် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref>{{cite web |date=12 September 2022 |title=Myanmar: Increasing evidence of crimes against humanity since coup |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1126451 |access-date=22 September 2022 |website=UN News |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030654/https://news.un.org/en/story/2022/09/1126451 |url-status=live}}</ref> စစ်အစိုးရသည် ရာနှင့်ချီသော မိသားစုများကို ခြိမ်းခြောက်သည့် နည်းဗျူဟာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံရေး ပြိုင်ဘက်များ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=13 September 2022 |title='This is robbery': junta's property seizure spree |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/this-is-robbery-juntas-property-seizure-spree/ |access-date=22 September 2022 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001020347/https://www.frontiermyanmar.net/en/this-is-robbery-juntas-property-seizure-spree/ |url-status=live}}</ref> ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခ စတင်ချိန်မှစ၍ မြန်မာစစ်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစု နှစ်ခုစလုံးသည် ပညာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name=":1b">{{cite web |title=Education in the Crossfire in Myanmar: Attacks on Schools, Use by Military and Armed Groups, Skyrocketed after 2021 Takeover |url=https://www.savethechildren.org/us/about-us/media-and-news/2022-press-releases/education-in-the-crossfire-in-myanmar |access-date=22 September 2022 |website=Save the Children |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030634/https://www.savethechildren.org/us/about-us/media-and-news/2022-press-releases/education-in-the-crossfire-in-myanmar |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၁၃ ခုတွင် စာသင်ကျောင်းများ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ခံရမှု ၁၉၀ ကျော်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။.<ref name=":1b" /> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ စာရင်းအရ ကလေး ၇.၈ သန်းမှာ ကျောင်းပြင်ပတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar: Crisis taking an enormous toll on children, UN committee warns |url=https://www.ohchr.org/en/statements/2022/06/myanmar-crisis-taking-enormous-toll-children-un-committee-warns |access-date=22 September 2022 |website=OHCHR |language=en |archive-date=8 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108131611/http://www.ohchr.org/en/statements/2022/06/myanmar-crisis-taking-enormous-toll-children-un-committee-warns |url-status=live }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစနစ်သည် သိသာစွာ ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီး<ref>{{cite web |date=25 March 2021 |title=Myanmar's post-coup healthcare collapse |url=https://www.thenewhumanitarian.org/news/2021/3/25/myanmars-post-coup-healthcare-breakdown |access-date=22 September 2022 |website=The New Humanitarian |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922032057/https://www.thenewhumanitarian.org/news/2021/3/25/myanmars-post-coup-healthcare-breakdown |url-status=live}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်သည် နိုင်ငံ၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး အကျပ်အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကာ လူလေးဦးတွင် တစ်ဦးသည် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှု ကြုံတွေ့နေရသည်။<ref>{{cite web |title=FAO Myanmar Response Overview – June 2022 {{!}} United Nations in Myanmar |url=https://myanmar.un.org/en/188281-fao-myanmar-response-overview-june-2022,%20https://myanmar.un.org/en/188281-fao-myanmar-response-overview-june-2022 |access-date=22 September 2022 |publisher=United Nations |archive-date=5 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605152435/https://myanmar.un.org/sites/default/files/2022-06/FAO_cc0700en.pdf }}</ref> ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာမလုံလောက်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးမြေဧရိယာ၏ ၈၀% ကျော်ရှိပြီး နိုင်ငံ၏လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံနေထိုင်သည့် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် အပူပိုင်းဇုန်တို့ကို အချိုးမညီမျှစွာ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=19 October 2021 |title=Myanmar's hidden hunger |url=https://www.thenewhumanitarian.org/news/2021/10/19/Myanmar-hidden-hunger-humanitarian-needs-rise-away-from-conflict-front-lines |access-date=22 September 2022 |website=The New Humanitarian |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922032107/https://www.thenewhumanitarian.org/news/2021/10/19/Myanmar-hidden-hunger-humanitarian-needs-rise-away-from-conflict-front-lines |url-status=live}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ လူပေါင်း ၁.၃ သန်းသည် ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး ကလေး ၁၃,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name=":0">{{cite web |date=21 September 2022 |title=Myanmar spiralling 'from bad to worse, to horrific', Human Rights Council hears |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1127361 |access-date=22 September 2022 |website=UN News |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030649/https://news.un.org/en/story/2022/09/1127361 |url-status=live}}</ref><ref name="Mike"/> အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ လိုအပ်နေပြီး လူပေါင်း ၁၇.၆ သန်းခန့် ပြည်တွင်း အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကာ အရပ်ဘက် အဆောက်အအုံ ၅၅,၀၀၀ ပျက်ဆီးသွားကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည်။<ref>{{cite web |date=16 March 2023 |title=More than two years on, impact of Myanmar military coup 'devastating' |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |access-date=21 March 2023 |website=UN News |archive-date=21 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321020930/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |url-status=live}}</ref> ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) ၏ စာရင်းများအရ ချင်းပြည်နယ်လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ခန့်နီးပါးသည် ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာတိမ်းရှောင်နေကြသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ချင်းပြည်နယ်တွင် လူဦးရေ ၅၀၀,၀၀၀ ခန့်ရှိရာ၊ စစ်ကောင်စီအာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၎င်းတို့အထဲမှ လူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ခန့်မှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်နေကြရကြောင်း သိရသည်။ ICA ကောက်ယူထားသည့် စာရင်းများနှင့် အကူအညီပေးသူများ၏ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်း လူဦးရေ ၁၃၀,၀၀၀ သည် ချင်းပြည်နယ်တွင်းမှာပင် နေရပ်ရွှေ့ပြောင်းတိမ်းရှောင်နေရသည်။ ကျန် ၇၀,၀၀၀ ခန့်သော မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မီဇိုရမ်၊ မဏိပူရပြည်နယ်နှင့် နယူးဒေလီမြို့များတွင် ဒုက္ခသည်အဖြစ် ခိုလှုံနေကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/18/62462|title=ချင်းပြည်နယ် လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်နီးပါး ပဋိပက္ခကြောင့် နေရပ်တိမ်းရှောင်|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-16}}</ref> ဉာဏ်လင်းသစ် သုတေသနအဖွဲ့က ဩဂုတ် ၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် "ဝေဟင်နှင့်မြေပြင်ကပ်ဘေးကြားမှ မြေစာပင်ဘဝများ" အစီရင်ခံစာအရ မတ်လ ၂၈ ရက်မှ ဇွန်လကုန်အထိ အင်အားပြင်းငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၇၅၁ ဦး သေဆုံးကာ ၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/06/64428|title=ငလျင်အပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၇၀၀ ကျော်သေဆုံးဟု ဉာဏ်လင်းသစ် အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြ|publisher=Mizzima|accessdate=5 August 2025}}</ref> == အခြားရှုထောင့်များ == ===နိုင်ငံရေးပြစ်ဒဏ်များနှင့် နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်မှု=== အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦး[[ရည်မွန်]]က နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ|ယူကရိန်း]]အား ထောက်ပံ့မှုပေးသကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား အကူအညီပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-resistance-urges-west-provide-arms-fight-against-junta-2022-05-17/ |title=Myanmar resistance urges West to provide arms for fight against junta |date=17 May 2022 |access-date=2022-10-22 |editor=Martin Petty |work=Reuters |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-resistance-urges-west-provide-arms-fight-against-junta-2022-05-17/ |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ဦး[[ဇေယျာသော်|ဖြိုးဇေယျာသော်]]နှင့် ဦး[[ကျော်မင်းယု]] ခေါ် ကိုဂျင်မီ အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားလေးဦးအား ကွပ်မျက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ပထမဆုံး ပြန်လည်ကျင့်သုံးသော သေဒဏ်စီချင်ရက် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=25 July 2022 |title=Myanmar: First executions in decades mark atrocious escalation in state repression |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/myanmar-first-executions-in-decades-mark-atrocious-escalation-in-state-repression/ |access-date=2022-09-22 |website=Amnesty International |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030634/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/07/myanmar-first-executions-in-decades-mark-atrocious-escalation-in-state-repression/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |author1=Helen Regan |author2=Rhea Mogul |title=Myanmar junta executes leading democracy activists |url=https://www.cnn.com/2022/07/24/asia/myanmar-executions-pro-democracy-figures-intl-hnk/index.html |access-date=25 July 2022 |website=Cnn.com |date=25 July 2022 |archive-date=25 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220725031728/https://www.cnn.com/2022/07/24/asia/myanmar-executions-pro-democracy-figures-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar: First executions in decades mark atrocious escalation in state repression – Myanmar {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-first-executions-decades-mark-atrocious-escalation-state-repression |access-date=2022-09-22 |website=reliefweb.int |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-first-executions-decades-mark-atrocious-escalation-state-repression |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=26 July 2022 |title=Myanmar executions: US presses China to rein in junta, saying it cannot be 'business as usual' |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/26/myanmar-executions-us-presses-china-to-rein-in-junta-saying-it-cannot-be-business-as-usual |access-date=2022-09-22 |website=the Guardian |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/26/myanmar-executions-us-presses-china-to-rein-in-junta-saying-it-cannot-be-business-as-usual |url-status=live }}</ref> ကွပ်မျက်မှုအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]၊ ဂျီ-၇ နိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊ [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်]]၊ [[ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမနီ]]၊ [[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီ]]၊ [[ဂျပန်နိုင်ငံ|ဂျပန်]]၊ [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း]]နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊ နှင့် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ]]တို့က အလွန်ဝမ်းနည်းရကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=G7 Foreign Ministers' Statement on the Myanmar Military Junta's Executions |url=https://www.state.gov/g7-foreign-ministers-statement-on-the-myanmar-military-juntas-executions/ |access-date=2022-08-05 |website=United States Department of State |language=en |archive-date=31 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831155515/https://www.state.gov/g7-foreign-ministers-statement-on-the-myanmar-military-juntas-executions/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=26 July 2022 |title=World condemns Myanmar junta for 'cruel' execution of activists |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-execute-four-democracy-activists-state-media-2022-07-25/ |access-date=2022-09-22 |archive-date=14 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214025934/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-execute-four-democracy-activists-state-media-2022-07-25/ |url-status=live }}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]၏ တရားရုံးက နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ခြောက်နှစ်ကို ဇူလိုင်လတွင် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=15 August 2022 |title=Myanmar junta court jails Suu Kyi for six years for corruption |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220815-myanmar-junta-court-jails-suu-kyi-for-six-years-for-corruption |access-date=2022-09-21 |website=France 24 |language=en |archive-date=4 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004090813/https://www.france24.com/en/live-news/20220815-myanmar-junta-court-jails-suu-kyi-for-six-years-for-corruption |url-status=live }}</ref> စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အား ရွေးကောက်ပွဲ မဲသမာမှုဖြင့် နောက်ထပ် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ကို ချမှတ်ခဲ့ရာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် ပုဒ်မအမျိုးမျိုးဖြင့် စုစုပေါင်းထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar's Aung San Suu Kyi gets 3 years' jail for election fraud |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud |access-date=2022-09-21 |website=www.aljazeera.com |language=en |archive-date=19 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019052656/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud |url-status=live }}</ref> ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ]]ဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုသို့ တပ်မတော်က ပစ်ခတ်လိုက်သော မော်တာကျည်နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ တစ်ဦးသေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ ရဟတ်ယာဉ်များသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လေပိုင်နက်သို့ ဝင်ရောက်ကာ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် မြန်မာသံအမတ် အောင်ကျော်စိုးအား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ဆင့်ခေါ်ကာ သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Chowdhury |first=Tanvir |date=23 September 2022 |title=Tensions as Bangladesh accuses Myanmar of firing in its territory |url=https://www.youtube.com/watch?v=-cuADbo6VyI |work=Al Jazeera |location=Tumbru, Bangladesh |access-date=19 October 2022 |archive-date=19 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019204856/https://www.youtube.com/watch?v=-cuADbo6VyI |url-status=live }}</ref><ref name="Daily Star">{{cite news |author=<!--not stated--> |date=19 September 2022 |title=Dhaka summons Myanmar ambassador again, protests land, airspace violation |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/diplomacy/news/bangladesh-summons-myanmar-ambassador-strongly-protests-land-airspace-violation-3122161 |work=The Daily Star |location=Dhaka |access-date=19 October 2022 |archive-date=19 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019204856/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/diplomacy/news/bangladesh-summons-myanmar-ambassador-strongly-protests-land-airspace-violation-3122161 |url-status=live }}</ref> အောက်တိုဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[:en:AK Abdul Momen|အေကေ အဘူမိုမန်]]က ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် နယ်စပ်ဒေသတွင် မြန်မာမှ ဗုံးကြဲနေမှုများ ရပ်တန့်ရန် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Bangladesh Credits Chinese Intervention With Stopping Myanmar Border Blasts |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/bangladesh-credits-chinese-intervention-with-stopping-myanmar-border-blasts.html |last=Rashid |first=Muktadir |work=The Irrawaddy |date=21 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022174504/https://www.irrawaddy.com/news/burma/bangladesh-credits-chinese-intervention-with-stopping-myanmar-border-blasts.html |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းတစ်ခုအား တပ်မတော်က [[လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကလေး ၁၁ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 6: reports |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports |access-date=2022-09-22 |website=Nikkei Asia |language=en-GB |archive-date=19 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220919182346/https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports |url-status=live }}</ref> တပ်မတော်ကမူ အဆိုပါရွာအတွင်း [[ကေအိုင်အေ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပီဒီအက်ဖ်]]များ ခိုအောင်းနေသဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |date=20 September 2022 |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 13, media and residents say |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ |access-date=2022-09-22 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ |url-status=live }}</ref> အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ]]နှင့် [[ဥရောပ သမဂ္ဂ]]အပါအဝင် နိုင်ငံတကာက ရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Myanmar: Guterres strongly condemns army attacks which left 11 children dead |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 |access-date=2022-09-22 |website=UN News |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030644/https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar: Statement by the spokesperson on the latest attack against a school in Tabayin {{!}} EEAS Website |url=https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en |access-date=2022-09-22 |website=www.eeas.europa.eu |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922030635/https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en |url-status=live }}</ref> ===ကြားကာလ ဗဟိုဘဏ် === စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးဝန်ကြီး ဦး[[တင်ထွန်းနိုင်]]ဦးဆောင်သော ကြားကာလဗဟိုဘဏ်ကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က ထိန်းချုပ်ထားသော နိုင်ငံခြား အရံငွေများများ ပြန်လည်ရယူရန် ရည်ရွယ်သည်။<ref>{{cite web|url= https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-central-bank-had-6-8-bn-in-reserves-at-14-intl-banks-in-march.html|title=Myanmar Junta's Central Bank Had $6.8 Bn in Reserves at 14 Int'l Banks in March}}</ref> အခြားဘဏ်များမှ ကျပ်ငွေ ၄၄ ဘီလီယံကို ကြားကာလဗဟိုဘဏ်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်ဟု သတင်းများက ဆိုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/business/economy/myanmars-civilian-government-takes-control-of-seized-funds.html|title=Myanmar's Civilian Government Takes Control of Seized Funds}}</ref> ကြားကာလဗဟိုဘဏ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နွေဦးဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်ကိုလည်း တည်ထောင်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://bnn.network/finance-nav/spring-development-bank-myanmars-first-crypto-and-blockchain-based-bank-set-for-soft-launch/|title=Spring Development Bank, Myanmar's First Crypto and Blockchain-Based Bank, Set for Soft Launch|date=21 July 2023|access-date=11 January 2024|archive-date=3 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203193210/https://bnn.network/finance-nav/spring-development-bank-myanmars-first-crypto-and-blockchain-based-bank-set-for-soft-launch/}}</ref> == ဒေသအလိုက် ထိတွေ့မှုများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ == {| class="wikitable" |+ ! !နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ(SAC) !အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) !အခြားအဖွဲ့အစည်း |- |'''ကချင်ပြည်နယ်''' |'''တပ်မတော်''' #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_Command_of_Myanmar_Army.svg}} မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_Command_of_Myanmar_Army.svg}} ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(တနိုင်း) #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_Command_of_Myanmar_Army.svg}} အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_Command_of_Myanmar_Army.svg}} အမှတ်(၂၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Myanmar_Artillery_Corps.svg}} အမှတ်(၉၀၄)အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_Command_of_Myanmar_Army.svg}} အမှတ်(၃)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ် #{{flagicon image|Emblem_of_the_Myanmar_Air_Force.svg}} မြစ်ကြီးနားလေတပ်စခန်းဌာနချုပ် '''နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့''' #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_the_Myanmar_Border_Guard_Forces.svg}} ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ်တပ်မတော် ##{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_the_Myanmar_Border_Guard_Forces.svg}} အမှတ်(၁၀၀၁)တပ်ရင်း ##{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_the_Myanmar_Border_Guard_Forces.svg}} အမှတ်(၁၀၀၂)တပ်ရင်း ##{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_the_Myanmar_Border_Guard_Forces.svg}} အမှတ်(၁၀၀၃)တပ်ရင်း '''ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်''' #{{flagicon image|Flag_of_the_Shanni_Nationalities_Army.svg}} အမှတ်(၆၁၄)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shanni_Nationalities_Army.svg}} အမှတ်(၇၅၃)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shanni_Nationalities_Army.svg}} အမှတ်(၈၉၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shanni_Nationalities_Army.svg}} အမှတ်(၉၇၂)တပ်မဟာ |'''ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် '''ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်''' #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၂)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၃)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၅)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၇)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၈)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၉)တပ်မဟာ | |- |'''မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး''' |တပ်မတော် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Central_Command.svg}} အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_No.(99)_Light_Infantry_Division_of_the_Myanmar_Army.svg}} အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် #{{flagicon image|Myanmar_Artillery_Corps.svg}} အမှတ်(၇၀၇)အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Emblem_of_the_Myanmar_Air_Force.svg}} မိတ္ထီလာလေတပ်စခန်းဌာနချုပ် #{{flagicon image|Emblem_of_the_Myanmar_Air_Force.svg}} လေကြောင်းအတတ်သင်လေတပ်စခန်းဌာနချုပ် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး #{{flagicon image|Shoulder_Insignia_of_Security_Police_Force_Myanmar.png}} အမှတ်(၃)လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့မှူးရုံး အမျိုးသား၊ ဘာသာ၊ သာသနာ စောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့ #{{flagicon image|Sasana_Flag_–_Buddhist_flag_in_Myanmar.png}} ပျူစောထီး |'''ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် '''ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ | |- |'''ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ''' |'''တပ်မတော်''' #{{flagicon image|Shoulder_Sleeve_of_Myanmar_Army.svg}} စစ်ရုံး(ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) #{{flagicon image|Shoulder_Sleeve_of_Myanmar_Army.svg}} အထူးချေမှုန်းရေးတပ်ဖွဲ့(SOTF) #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Nay_Pyi_Daw_Command.svg}} နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Nay_Pyi_Daw_Command.svg}} အမှတ်(၆)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Myanmar_Artillery_Corps.svg}} အမှတ်(၈)လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် '''မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့''' #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဌာနချုပ် #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} နေပြည်တော်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး #{{flagicon image|Shoulder_Insignia_of_Security_Police_Force_Myanmar.png}} အမှတ်(၁)လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့မှူးရုံး |'''ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် '''ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} ‌နေပြည်တော် ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ | |- |'''ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)''' |'''တပ်မတော်''' #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_East_Command_of_Myanmar_Army.svg}} အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Northern_East_Command_of_Myanmar_Army.svg}} ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်) #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Myanmar_Infantry_Corps_with_shape.svg}} အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_sleeve_insignia_of_Myanmar_Infantry_Corps_with_shape.svg}} အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာဌာနချုပ် #{{flagicon image|Shoulder_Sleeve_Insignia_of_Myanmar_Armour_Corps.svg}} အမှတ်(၇၃)သံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Myanmar_Artillery_Corps.svg}} အမှတ်(၉၀၂)အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Emblem_of_the_Myanmar_Air_Force.svg}} အရှေ့ပိုင်းလေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် '''ပြည်သူ့စစ်''' #ကိုးကန့်ပြည်သူ့စစ် '''မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့''' #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} ရှမ်းပြည်နယ် ဒုတိယပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး |'''ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ''' #{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} ‌ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဒေသဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ '''ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်''' #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၄)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၆)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Kachin_Independence_Army_flag.svg}} အမှတ်(၁၀)တပ်မဟာ '''မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်''' #{{flagicon image|Flag_of_the_Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army.svg}} အမှတ်(၂၁၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army.svg}} အမှတ်(၃၁၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army.svg}} အမှတ်(၅၁၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army.svg}} အမှတ်(၆၁၁)တပ်မဟာ '''တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်''' #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၂)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၃)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၄)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၅)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၆)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Ta'ang_National_Liberation_Army.svg}} အမှတ်(၇)တပ်မဟာ |'''ရှမ်းပြည်တပ်မတော်(မြောက်ပိုင်း)''' #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၁)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၂၇)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၃၆)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၇၂)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၇၄)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၁၅၃)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၆၁၂)တပ်မဟာ #{{flagicon image|Flag_of_the_Shan_State_Army-North.svg}} အမှတ်(၇၀၂)တပ်မဟာ |- |'''ရခိုင်ပြည်နယ်''' |'''တပ်မတော်''' #{{flagicon image|MM_Western_RMC_Badge.svg}} အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် #{{flagicon image|MM_Western_RMC_Badge.svg}} ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(စစ်တွေ) #{{flagicon image|MM_Western_RMC_Badge.svg}} အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|MM_Western_RMC_Badge.svg}} အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် #{{flagicon image|Arm_Badge_or_Shoulder_Sleeve_of_Myanmar_Navy.svg}} ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ် '''မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့''' #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} ရခိုင်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူးရုံး #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} အမှတ်(၁)နယ်ခြားစောင့်ရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့မှူးရုံး #{{flagicon image|Myanmar_Police_Emblem.png}} အမှတ်(၄)လုံခြုံရေးရဲကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့မှူးရုံး '''ရခိုင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် #{{flagicon image|Flag_of_the_Arakan_Liberation_Party.svg}} အမှတ်(၉)တပ်ရင်း #{{flagicon image|Flag_of_the_Arakan_Liberation_Party.svg}} ဓညဝတီတပ်ရင်း #{{flagicon image|Flag_of_the_Arakan_Liberation_Party.svg}} ရခိုင်ရိန်းဂျားတပ်ရင်း #{{flagicon image|Flag_of_the_Arakan_Liberation_Party.svg}} ရာမဝတီတပ်ရင်း |'''ရက္ခိုင့်တပ်တော်''' #{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} အာလဇာစစ်ဒေသ #{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} နိုဗာစစ်ဒေသ #{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} ဗီတာစစ်ဒေသ | |} ==နှစ်ဖက်အင်အား== ===နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ=== {{main|တပ်မတော်}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]တွင် တိုက်ခိုက်ရေးတပ်များဖြစ်သည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၊ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်၊ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ လက်အောက်ခံ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းပေါင်း ၅၂၂ ရင်းရှိပြီး ပျှမ်းမျှအင်အား ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းတစ်ရင်းလျှင် အင်အား ၁၄၀ ခန့်ဖြင့် စုစုပေါင်း အင်အား ၇၅,၀၀၀ အောက်သာရှိသည်။ လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း/အကူ တပ်ရင်း/တပ်ဖွဲ့များမှာ ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများထက် ခိုင်မာသဖြင့် တပ်ရင်းတစ်ရင်းလျှင် အင်အား ၂၀၀ မှ ၃၀၀ ကျော်အထိ ရှိပြီး တပ်ရင်းပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ဖြင့် လက်ရုံး/ဝန်ထမ်း/အကူတပ်ရင်းများ စုစုပေါင်း အင်အား ၆၀,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။ စစ်ရုံးအပါအဝင်၊ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်များ၊ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်များ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ်များ၊ အမြှောက်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ သံချပ်ကာစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်များ၊ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံများ၊ စစ်ကြောရေးစခန်းများ၊ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်/ကျောင်းများ၊ တပ်မတော်ဆေးရုံများ၊ အခြားဌာနများ အစရှိသည်တို့တွင် ဦးစီးတာဝန်(ရုံးလုပ်ငန်း) ထမ်းဆောင်သူများ၊ အခြားဝန်ထမ်းများ စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ အောက်တွင် ရှိသည်။ တပ်မတော်(ကြည်း)က ဖွဲ့စည်းထားသော အထူးတပ်ဖွဲ့မှာ အင်အား ၂,၀၀၀ အောက်တွင် ရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ တပ်မတော်(ကြည်း)၏ အင်အားမှာ ၁၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင် ရှိသည်။{{cn}} [[တပ်မတော် (ရေ)]]တွင် ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းများ၊ ရေယာဉ်စုများ၊ ရေတပ်တပ်ရင်းများရှိပြီး စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။{{cn}} [[တပ်မတော် (လေ)]]တွင် လေတပ်ကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်များ၊ လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်များ၊ လေတပ်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် ရုံး/စခန်း/ဌာန/တပ်များရှိပြီး စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသည်။{{cn}} ထို့ကြောင့် တပ်မတော်၏ စုစုပေါင်းအင်အားမှာ ၂၀၀,၀၀၀ အောက်တွင်ရှိသည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်တွင် တက္ကသိုလ်လေ့ကျင့်ရေးတပ်(UTC)များ ဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ရာ တပ်ဖွဲ့ဝင်သင်တန်းသားပေါင်း သောင်းဂဏန်းအထိ ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှာ အင်အား ၇၀,၀၀၀ အောက်ရှိသည်။ နယ်ခြားစောင့်တပ်များ၊ ပြည်သူ့စစ်များမှာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး၌ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရှိသည်။ အမျိုးသားရေးသမားများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများကို အခြေပြုထားသော ပျူစောထီးများမှာ နိုင်ငံအနှံ့တွင် အင်အား သောင်းကျော် ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံစစ်မှုထမ်းဟောင်းအဖွဲ့၊ အရန်မီးသတ်တပ်ဖွဲ့၊ မြန်မာနိုင်ငံကြက်ခြေနီအသင်း စသော အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း စစ်ကောင်စီက လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းထားရန် ညွှန်ကြားထားပြီး လက်နက်တပ်ဆင်ခြင်းမရှိသော်လည်း ရပ်ကွက်/ကျေးရွာ၊ မြို့နယ်လုံခြုံရေးများတွင် ဖွဲ့စည်းပေးထားရာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိသည်။ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ထပ်အင်အားအရင်းအမြစ်မှာ အစိုးရတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ပေါက်ကြားလာသော လျှို့ဝှက်အမိန့်စာများအရ အစိုးရဌာနဆိုင်ရာတိုင်းတွင် ဝန်ထမ်းများဖြင့် တပ်ခွဲ ၂ ခွဲစီ ဖွဲ့စည်းပြီး လုံခြုံရေးတာဝန်ပေးအပ်ရန်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော လက်နက်ခဲယမ်းကိုင်ဆောင်ခွင့်မူ အရ အစိုးရဝန်ထမ်းများသည် လိုင်စင်မလိုအပ်ဘဲ ပါမစ်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားရာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများအား စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးအင်အားအဖြစ် ပြောင်းလဲလာနိုင်ကြောင်း အများက ရှုမြင်သုံးသပ်ကြသည်။ သို့သော် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာန၊ အကျဉ်းဦးစီးဌာန၊ အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန အစရှိသော ဌာနများမှာ အစကပင် ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ရရှိထားပြီး တပ်မတော်နှင့် စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းများအပါအဝင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဦးရေ ၂ သန်းကျော်ရှိသည်။ တပ်မတော်က အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် တပ်ပြေးနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့်ပူးပေါင်းသွားသူ(CDM) ဦးရေမှာ ၁၅,၀၀၀ ကျော်အထိရှိပြီး တပ်တွင်း၌ပင် အခါအခွင့်သင့်လျှင် စွန့်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းနေသူများ ရှိကြသည်။ သို့ရာတွင် ရှေ့တန်းစစ်ဆင်ရေးမထွက်ရသော တပ်မတော်(ရေ)နှင့် တပ်မတော်(လေ)ကဲ့သို့ တပ်ဖွဲ့များမှာ တပ်မတော်(ကြည်း)နှင့်ယှဉ်လျှင် အင်အားပြုန်းတီးမှု နည်းပါးသည်။ ပြည်သူအများစုမှာ တပ်မတော်ကိုလက်မခံကြသဖြင့် တပ်မတော်၏ စစ်သားစုဆောင်းရေးအပြင် အရာရှိလောင်းများမှာလည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ အမျိုးသားရေးသမားများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၊ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဝင်များ၊ ၎င်းတို့နှင့်ပတ်သက်ဆက်နွယ်သူများပင် တပ်မတော်၏ ရင်ဆိုင်နေရသော အခြေအနေများကြောင့် တပ်မတော်ထဲဝင်ရန် ဆန္ဒမရှိကြပေ။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့အပါအဝင် အစိုးရဝန်ထမ်းများ၊ ရပ်ကျေးအဖွဲ့များမှာ မူဝါဒအရ တပ်မတော်ကို ထောက်ခံကြသူများလည်း ရှိကြသည်။။ ခရိုနီ (ခေါ်) နိုင်ငံထိပ်တန်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းယှဉ်များမှာလည်း တပ်မတော်ကို ငွေကြေး၊ နည်းပညာ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ကူညီထောက်ပံ့ကြသည်။ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အချို့မှာလည်း လက်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အကြီးအကဲများနှင့် ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးများ ရှိကြသည်။ ===အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ=== {{Main article|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်}} အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရတွင် အဓိက စစ်ရေးအင်အားမှာ သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (တစ်နည်းအားဖြင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကွပ်ကဲမှုကို ခံယူသော PDF များ) နှင့် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (Local PDF) ဟူ၍ ရှိသည်။ သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တပ်ရင်း ၃၀၀ ကျော်၊ မြို့နယ်များအလိုက် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ပကဖ)များဖွဲ့စည်းထားပြီး ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာမူ ကျေးလက်/မြို့ပြဒေသ နေရာအနှံ့အပြားတွင် ရှိသည်။ အင်အားအားဖြင့် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များမှာ ဒေသခံပြည်သူများပါဝင်ကြသဖြင့် သန္ဓေပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များထက် အင်အားများကြသည်။ သို့ရာတွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ အားနည်းချက်မှာ လက်နက်၊ ရိက္ခာလုံလောက်စွာ မရရှိကြပေ။ အချို့တပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ်မီလက်နက်များ ကိုင်ဆောင်နိုင်သော်လည်း အချို့တပ်ဖွဲ့များမှာ လက်လုပ်လက်နက်များကိုသာ အသုံးပြုကြရသည်။ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တပ်ဖွဲ့များမှာမူ လက်နက်၊ ရိက္ခာပိုမိုလုံလောက်ကြပြီး ဖွဲ့စည်းပုံလည်း ကျစ်လျစ်ကြသည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ မဟာမိတ် စစ်ရေးအင်အားမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် တအောင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ မြန်မအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်၊ ကယားပြည်နယ်တွင် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ကရင်နီတပ်မတော်၊ ကရင်ပြည်နယ်တွင် ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၊ ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ကော်သူးလေတပ်မတော် အစရှိသည်တို့ဖြင့် စစ်ရေးမဟာမိတ်အဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်း/ပြည်နယ်၏ အစိုးရနှင့် ဖက်ဒရယ်အစိုးရကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ်သော်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ်သော်လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီနှင့် ၎င်းအင်အားစုများကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိသည်။ == အခြားကြည့်ရန် == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံဆန္ဒပြမှုများ|၂၀၁၂-၂၀၂၂ မြန်မာဆန္ဒပြမှုများ]] * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|<br />]] ==မှတ်စုများ== {{notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ရှိ ပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] cx2d8lm7mv35fq0qzqhkurwjry3e2sf 0 228095 1029690 746199 2026-05-05T11:09:19Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029690 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[စီချွမ်]] 0pqi3lyllyz8pd94h6788rvuur4cifo 0 243995 1029674 1029428 2026-05-05T08:07:20Z Salai Rungtoi 22844 /* မေ */ 1029674 wikitext text/x-wiki {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} အောက်ပါသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြီးနောက် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ ထင်ရှားသော ဖြစ်ရပ်များ မှတ်တမ်း ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ရှိနှင့်ပြီးသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] ပြန်လည်အစပြုခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ == ၂၀၂၁ == === မတ်လ === * မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် လူငယ်ပေါင်းများစွာ သည် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအနက်မှ တစ်ခုအောက်တွင် စာရင်းသွင်းရန်နှင့် လေ့ကျင့်ရန် မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသများသို့ သွားရောက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် <ref name="fishbeinetal2021">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/|title='The last fight': With growing support for federal army, Kachin prepares for war|date=3 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210403142738/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-last-fight-with-growing-support-for-federal-army-kachin-prepares-for-war/}}</ref> နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပြည်တွင်းစစ်အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite news|title=UN envoy urges action to prevent Myanmar 'civil war'|url=https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war|date=1 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=23 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523052132/https://elevenmyanmar.com/news/un-envoy-urges-action-to-prevent-myanmar-civil-war}}</ref> CRPH သည် စစ်တပ်ကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် "ဖက်ဒရယ်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့" ဖွဲ့စည်းရန်လည်း အဆိုပြုခဲ့သည်။ <ref name="MMN30321">{{Cite news|title=As slaughter of civilians continues, some decide it's time to take up arms|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms|date=30 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330105416/https://myanmar-now.org/en/news/as-slaughter-of-civilians-continues-some-decide-its-time-to-take-up-arms}}</ref> [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) <ref name="KIAbizasusual2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement|title=KIA says more clashes likely despite junta's ceasefire announcement|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210402113940/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-says-more-clashes-likely-despite-juntas-ceasefire-announcement}}</ref> သည် ဖေဖော်ဝါရီလမှ စတင်ကာ စစ်တပ်ကို ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]မှ မှ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်နေခြင်းကို မရပ်တန့်ပါက စစ်ပွဲ ထပ်မံ ဖြစ်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ <ref name="brotherhoodthreat2021">{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire|title=Brotherhood Alliance tells military to stop killings, threatens to abandon ceasefire|accessdate=14 February 2022|archivedate=30 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210330145217/https://www.myanmar-now.org/en/news/brotherhood-alliance-tells-military-to-stop-killings-threatens-to-abandon-ceasefire}}</ref> * မတ်လနှောင်းပိုင်းမှစ၍ ပြည်သူများသည် စစ်တပ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် တူမီးကဲ့သို့သော လက်လုပ်လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်လာကြသည်။ ပြည်သူများနှင့် စစ်တပ် ကြား လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာနေသလို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] မှလည်း စစ်တပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေး အဆောက်အအုံများနှင့် ရဲစခန်းများကို တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခြင်းများလည်း ပိုမိုဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=The Junta Is Dragging Myanmar Into Full-Blown Civil War|url=https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410165357/https://www.irrawaddy.com/opinion/commentary/junta-dragging-myanmar-full-blown-civil-war.html}}</ref> * မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် လိုင်ဇာ အနီးရှိ အလောဘွမ် စစ်စခန်းအား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ (၁၁)ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် မြေပြင်တပ်များကို အသုံးပြုကာ အခြေစိုက်စခန်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက်အများအပြာနှင့်အတူ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia|title=Junta's armed forces launch attack to reclaim base seized by KIA|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603024127/https://www.myanmar-now.org/en/news/juntas-armed-forces-launch-attack-to-reclaim-base-seized-by-kia}}</ref> * [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]သည် မတ်လ ၂၆ ရက်က စစ်စခန်းတစ်ခုအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အခြားသူများကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=10 soldiers killed in Myanmar base attack: Rebel group|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195|date=27 March 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410122729/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195}}</ref> * အာဏာသိမ်းမှုအား ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းဆန့်ကျင်သော ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင်ပစ်ခတ်မှုမှာ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကလေး မြို့၌ ဆန္ဒပြသပိတ်စခန်းတစ်ခုအား စစ်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များတိုက်ခိုက်မှုကို ပြန်လည်ခုခံ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် ကလေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင်လည်း တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=Myanmar Villagers Take Up Homemade Weapons Against Regime's Security Forces|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|language=en-US|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410172353/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html}}</ref> === ဧပြီလ === * ဧပြီ ၈ ရက်က ပြည်သူများသည် အမဲလိုက်ရိုင်ဖယ်များနှင့် မီးလောင်ဗုံးများဖြင့် စစ်သားများကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ခုခံသူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်တပ်မှလည်း အများအပြား ဒါဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် တန့်ဆည်မြို့သည် မကြာခဏ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုများကြောင့် နိုင်ငံအတွင်း သေဆုံးသူ မှာ ဧပြီ ၈ ရက်နေ့အထိ ၆၀၀ ကျော်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Eleven killed as Myanmar protesters fight troops with hunting rifles, firebombs – media|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH|work=Reuters|date=8 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210408082100/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics/eleven-killed-as-myanmar-protesters-fight-troops-with-hunting-rifles-firebombs-media-idUSKBN2BV0EH}}</ref> * [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး]] စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသား ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] တို့ အပါအဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၇ ဖွဲ့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြု ကော်မတီနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=MYANMAR'S MEDIATION BLUES: Negotiation or zero-sum game?|url=https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game|work=BNI|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603040243/https://www.bnionline.net/en/news/myanmars-mediation-blues-negotiation-or-zero-sum-game}}</ref> * ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့က [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ၊ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] တို့ ပါဝင်သော [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့]] က ရှမ်းပြည်နယ် [[နောင်မွန်ရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|နောင်မွန်]]ရဲကင်းစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Ten Myanmar policemen killed in attack by ethnic armies opposed to junta-report|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056|work=Reuters|date=10 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410075547/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-armies/ten-myanmar-policemen-killed-in-attack-by-ethnic-armies-opposed-to-junta-report-idUSKBN2BX056}}</ref> * ဒီမိုကရေစီအရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ နိုင်ငံရေးသမား [[မင်းကိုနိုင်]]က ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရသော [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] နှင့် [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးဝင်းမြင့်]] တို့မှာ ၎င်းတို့၏ မူလရာထူးများအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ စင်ပြိုင်အစိုးရသစ်တွင် ကချင်နှင့် ကရင်လူနည်းစုများက ထိပ်တန်းဦးစားပေးနေရာများတွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါကြေညာချက်တွင် မင်းကိုနိုင်သည် စင်ပြိုင်အစိုးရကို အသိအမှတ်ပြုရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Aung San Suu Kyi supporters unveil Myanmar 'national unity government'|url=https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece|work=[[Financial Times]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=16 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416161137/https://www.ft.com/content/65d18000-f728-441e-8197-d637ac73cece}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Opponents of Myanmar's junta set up national unity government|url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government|work=[[France24]]|date=16 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509175927/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20210416-opponents-of-myanmar-s-junta-set-up-national-unity-government}}</ref> * ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့သည် [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] တွင် လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|title=Archived copy|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602213654/https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081}}</ref> မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်သည် ဆန့်ကျင်မှုကို နှိမ်နင်းရန် အင်အားသုံးပြီး မြို့တွင်သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ === မေလ === * မေလ ၁၆ ရက်နေ့က ချင်းပြည်နယ် ဟားခါးမြို့တွင် ချင်းပြည်နယ် ကာကွယ်ရေးတပ်က ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ရာ စစ်သား ၆ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref name="Jazeera42721">{{Cite news|title=Fighting erupts in eastern Myanmar near Thai border|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border|work=www.aljazeera.com|accessdate=14 February 2022|archivedate=12 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512120546/https://www.aljazeera.com/news/2021/4/27/fighting-erupts-in-eastern-myanmar-near-thai-border}}</ref>ထိုနေ့တွင်ပင် ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်မှ စစ်တပ် အခြေစိုက် စခန်းတခုအား သိမ်းယူခြင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်တပ်မှ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ * စစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တပ်မတော်ဆီသို့ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းအဖြစ် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရက မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ကို ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Can Myanmar's New 'People's Defense Force' Succeed?|url=https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/|date=26 April 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=9 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509135933/https://thediplomat.com/2021/05/can-myanmars-new-peoples-defense-force-succeed/}}</ref> * မူဆယ်မြို့တွင် မေလ ၂၃ ရက်က စစ်တပ်ာ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar rebels claim police killings as Aung San Suu Kyi appears in court|url=https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force|work=The Guardian|date=24 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525013456/https://www.theguardian.com/world/2021/may/24/myanmar-police-clashes-anti-coup-movement-deaths-peoples-defence-force}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Myanmar: 13 security forces members killed in clash with anti-coup bloc's defence force|url=https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029|work=ANI News|date=24 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526074425/https://www.aninews.in/news/world/asia/myanmar-13-security-forces-members-killed-in-clash-with-anti-coup-blocs-defence-force20210524083029/}}</ref> * ကယားပြည်နယ် ရှိ ကရင်နီပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KPDF) မှ အဖွဲ့ဝင်များသည် ပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော် အနီးရှိ စစ်တပ် စခန်းအချို့ကိုလည်း ဝင်ရောက် သိမ်းပိုက် ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Karenni resistance fighters open new front against junta|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta|work=Myanmar Now|date=26 May 2021|language=en|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526202734/https://www.myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-open-new-front-against-junta}}</ref> * ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နှင့် ၃၀ ရက်နေ့တို့တွင် စစ်တပ် သည် အမြောက်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်များကို အသုံးပြု၍ လွိုင်ကော်နှင့် ဒီမောဆိုးရှိ PDF နှင့် KPDF စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31 |accessdate=14 February 2022 |archivedate=1 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210601034353/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-carries-out-air-strikes-after-militia-attacks-witnesses-2021-05-31/ }}</ref> * မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) မှ အာဏာသိမ်းမှု ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ကသာမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ စစ်သား ၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ပူတာအို၊ ဖားကန့်နှင့် မိုးမောက်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html|title=Myanmar Junta Forces and KIA in Fresh Fighting in Northern Myanmar|date=31 May 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602234925/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-forces-and-kia-in-fresh-fighting-in-northern-myanmar.html}}</ref> === ဇွန်လ === * ဇွန် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်အထိ စစ်တပ်နှင့် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|ကရင်နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (BGF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကရင်တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ဖြင့် [[မြဝတီခရိုင်]] အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="Irr6321">{{Cite news|title=Karen Rebel Leader Warns Myanmar Regime of More Fighting|url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html|date=3 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=5 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605233950/https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/karen-rebel-leader-warns-myanmar-regime-of-more-fighting.html}}</ref> * ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့က မန္တလေးမြို့ရှိ ပီဒီအက်ဖ်၏ လုံခြုံစိတ်ချရသော အဆောက်အအုံကို စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များ အပါအဝင် အသုံးပြု၍ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်ရေးသမား အများအပြားကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Troops Battle Civilian Resistance Fighters in Mandalay|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html|date=22 June 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214075443/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-battle-civilian-resistance-fighters-in-mandalay.html}}</ref> === ဇူလိုင်လ === * ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ က [[ဒီပဲယင်းမြို့]]လယ်တွင် တော်လှန်ရေးတပ် များနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုအတွင်း လူ ၂၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town|title=Myanmar military kills at least 25 people in raid on central town|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203013141/https://www.aljazeera.com/news/2021/7/5/myanmar-military-kill-at-least-25-people-in-raid-on-central-town}}</ref> * === ဩဂုတ်လ === * ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]တွင် တော်လှန်ရေးသမားများက မြေမြှုပ်မိုင်းများဖြင့် ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>50 Myanmar Junta Soldiers Killed in Landmine Attacks https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214061731/https://www.irrawaddy.com/news/burma/50-myanmar-junta-soldiers-killed-in-landmine-attacks.html |date=14 February 2022 }}</ref> === စက်တင်ဘာလ === * စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် NUG သည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် [[နိုင်ငံတော် အရေးပေါ်အခြေအနေ|အရေးပေါ်အခြေအနေ]] အဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်အာဏာရှင်ကိုဆန့်ကျင်သည့် ပြည်သူ့ ခုခံတော်လှန်စစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်း - NUG က နိုင်ငံတော်ကို အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ - ဘီဘီစီ မြန်မာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02%3A34%3A28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share|accessdate=14 February 2022|archivedate=19 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119131047/https://www.bbc.com/burmese/live/burma-58396049?ns_mchannel=social&ns_source=twitter&ns_campaign=bbc_live&ns_linkname=6136cfb33fa7c437236bc4cf%26%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20NUG%20%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%8A%E1%80%AC%262021-09-07T02:34:28.599Z&ns_fee=0&pinned_post_locator=urn:asset:16c20cc4-1cd3-4a66-80fe-fa39eacd5f09&pinned_post_asset_id=6136cfb33fa7c437236bc4cf&pinned_post_type=share}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta|title=Myanmar opposition announces 'defensive war' against junta|date=7 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=2 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220202134355/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/07/myanmar-opposition-announces-defensive-war-against-junta}}</ref> * [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[မြင်သားရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|မြင်သားကျေးရွာ]]တွင် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်က စစ်တပ်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>Deadly unrest reported in Myanmar after opposition urges 'defensive war' https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220118194903/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/deadly-unrest-reported-myanmar-after-opposition-urges-defensive-war-2021-09-10/ |date=18 January 2022 }}</ref> * လွန်ခဲ့သည့် သုံးလတာကာလအတွင်း တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၀၀ ကျော် ကျဆုံးပြီး ၆၃၀ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html|title=Over 1700 Junta Soldiers Killed in Past Three Months, Civilian Government Says|date=14 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213184102/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-1700-myanmar-junta-soldiers-killed-in-past-three-months-civilian-govt-says.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်က ကယားပြည်နယ်နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း အရပ်သား တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၆ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html|title=Scores of Myanmar Regime Troops Killed in Clashes With Civilian/Ethnic Groups|date=21 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214055356/https://www.irrawaddy.com/news/burma/scores-of-myanmar-regime-troops-killed-in-clashes-with-civilian-ethnic-groups.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်က ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်မြို့မှ ဒေသခံ ၈,၀၀၀ နီးပါးသည် စစ်တပ်မှ နေအိမ်များ လက်နက်ကြီးများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း မီးရှို့ခြင်း တို့ကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်မြို့သို့ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ <ref>{{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|accessdate=14 February 2022|archivedate=26 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126130250/https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်အတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်အချို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်သား ၁၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html|title=Over 30 Junta Soldiers Killed In Fierce Weekend Fighting|date=27 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-30-myanmar-junta-troops-killed-in-fierce-weekend-fighting.html}}</ref> * စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်မှ စစ်သား ၂၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သလို လက်နက်မဲ့ အသက် ၇၀ အရွယ် အရပ်သားတစ်ဦးလည်း စစ်တပ်၏ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html|title=Myanmar Junta Troops Ambushed in Shan State|date=28 September 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214005113/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-ambushed-in-shan-state.html}}</ref> === အောက်တိုဘာလ === * အောက်တိုဘာလ အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နေ့က မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တွင် ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html|title=Over 40 Myanmar Soldiers Killed in Ambush|publisher=The Irrawaddy|date=6 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=6 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211006085942/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-40-myanmar-junta-soldiers-killed-in-ambush.html}}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှစပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး စစ်တပ်သတင်းပေးသူ/ဒလန် ၄၀၆ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၈၅ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရထိန်းချုပ်ထားသော မီဒီယာများက အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html|title=Hundreds Of Myanmar Junta Informants Killed Or Wounded|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007103445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/hundreds-of-myanmar-junta-informants-killed-or-wounded.html}}</ref> ထိုနေ့တွင်ပင် [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဖြိုးသန့်အား ဘက်ပြောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရကာ ယခုအချိန်အထိ ရာထူးမှ လွတ်မြောက်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် အဆင့်အမြင့်ဆုံး အရာရှိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html|title=Myanmar Military Detains North Western Commander For Planning to Defect: Ethnic Insurgent Sources|publisher=The Irrawaddy|date=7 October 2021|accessdate=7 October 2021|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007102131/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-detains-north-western-commander-for-planning-to-defect-ethnic-insurgent-sources.html}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်က စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်အစိုးရ စစ်သည် ၉၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html|title=Some 90 Junta Soldiers Killed During Intense Weekend Fighting|date=11 October 2021|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214003054/https://www.irrawaddy.com/news/burma/some-90-myanmar-junta-soldiers-killed-during-intense-weekend-fighting.html}}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === * နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး [[ကလေးမြို့]] ပီဒီအက်ဖ် အခြေစိုက် စခန်းအား စစ်အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကလေးပီဒီအက်ဖ်မှ ဆေးတပ်သား ၉ ဦး ဖမ်းမိခဲ့ကာ ကလေး PDF တပ်ရင်း ၃ မှ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers capture PDF medics during raid on resistance base camp in Kalay|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay|accessdate=14 February 2022|archivedate=28 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220128121442/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-capture-pdf-medics-during-raid-on-resistance-base-camp-in-kalay}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်ကလည်း ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]ရှိ မိုးဗြဲပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ၏ ကင်းစခန်းအား ဒါဇင်နှင့်ချီသော အစိုးရ တပ်ဖွဲ့များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကင်းစခန်းအား စောင့်ကြပ်နေသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ အိပ်ပျော်နေစဉ် ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ) ၄၂၂ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရတပ်များက ဝိုင်းရံထားသောကြောင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ကင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Dozens of junta troops ambush Moebye PDF outpost|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost|accessdate=14 February 2022|archivedate=20 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220120192337/https://www.myanmar-now.org/en/news/dozens-of-junta-troops-ambush-moebye-pdf-outpost}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၃ ရက်ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်း မုံရွာခရိုင် [[ပလ္လင်ရွာ၊ ကနီမြို့နယ်|ပလ္လင်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ ပီဒီအက်ဖ် နယ်မြေခံတပ်ရင်း ၂၀၅ အား ဘူဒိုဇာမြေထိုးစက်များအပါအဝင် စစ်ကား ၁၀ စီး၊ စစ်သား ၃၀ ခန့်က ချောင်းမြောင်းဖျက်ဆီးခဲ့သဖြင့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ အခြေစိုက်စခန်းသည် PDF မှ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံနေရာလည်းဖြစ်သည်။ စီးနင်းမှုအတွင်း စစ်အစိုးရတပ်များက လက်နက်များ သိုလှောင်ထားသည့် အဆောက်အအုံနှစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says}}</ref> * နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် [[ဟိုဖိတ်ရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဟိုဖိတ်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၄ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ၄ ဦးမှာ နံနက် ၅ နာရီ ၃၀ ခန့်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၄၂၇ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရသော ကင်းထောက်အဖွဲ့မှ တပ်သား ၆ ဦးဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military kills four KNDF members in Demoso|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102554/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-kills-four-kndf-members-in-demoso}}</ref> * ထို့အပြင်[[ရွှေကူမြို့]]အရှေ့ဘက် ၁၆ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ကချင်အေးကျေးရွာအနီးတွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် နှင့် စစ်တပ်မှ စစ်သား ၁၀၀ ခန့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေက ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည်ဟူသော ကောလာဟလများကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် KIA ၏ ကျဆုံးသူစာရင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိပေ။ မကြာသေးမီက ရရှိထားသော [[ဆူခွိုင်း ၃၀|Su-30]] ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းက စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်ခဲ့သည့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite news|title=Military deploys Russian-made fighter jets against KIA targets|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206010220/https://myanmar-now.org/en/news/military-deploys-russian-made-fighter-jets-against-kia-targets}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် မတူပီ CDF သည် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]နှင့် ပူးပေါင်းကာ [[မတူပီမြို့]]နှင့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် လမ်းပေါ်တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၀၄ ကင်းစခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆုတ်ခွာသွားခြင်းမပြုမီတွင် ခုခံရေးတပ်ဖွဲ့များက အစောင့်တပ်သား ၂ ဦးကိုသာ သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="auto" /> * နိုဝင်ဘာ ၂၆ ရက်က ချင်းပြည်နယ် [[မတူပီမြို့]]အနီးတွင် တပ်စွဲထားသည့် ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref name="auto">{{Cite news|title=Chinland Defence Force attacks junta soldiers in Matupi|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi|accessdate=14 February 2022|archivedate=1 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220201001003/https://www.myanmar-now.org/en/news/chinland-defence-force-attacks-junta-soldiers-in-matupi}}</ref> * [[မတ္တရာမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် တောတောင်ကုန်းများတွင် ယခင်က ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်က တွေ့ရှိခဲ့သည်။ PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ရဲသူနိုင်အား နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းမိခဲ့ပြီး စစ်သားများက စခန်းအား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် PDF အခြေစိုက်စခန်းသို့ အတင်းအဓမ္မ ပို့ဆောင်ခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=PDF member in Mandalay Region killed in junta custody|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody|accessdate=14 February 2022|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203102555/https://www.myanmar-now.org/en/news/pdf-member-in-mandalay-region-killed-in-junta-custody}}</ref> === ဒီဇင်ဘာလ === * မိုးညှင်းတွင် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ပြီး တစ်ပတ်ခန့်အကြာ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂) မှ စစ်သား ၅၀ ခန့်က [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]] ညောင်ထောက်ရွာအနီး KIA နယ်မြေကို နံနက် ၈ နာရီ ဝန်းကျင်တွင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ညနေ ၆ နာရီခန့်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ KIA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက ၎င်းတို့ဘက်မှ ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အသေးစိတ်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိပေ။ ဖားကန့်မြို့လယ် ၁၇ မိုင်ခန့်အကွာ၊ [[ဖားကန့်မြို့]]နှင့် [[မိုးညှင်းမြို့]]ကို ဆက်သွယ်သည့် ကားလမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဝေလုံကျေးရွာအနီး၌လည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ခြေလျင်တပ်ရှေ့တိုးနိုင်ရေးအတွက် ညနေ ၃ နာရီမှ ၈ နာရီအထိ လက်နက်ကြီး အမြောက်အချက်ရေ ၃၀ ခန့်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA clashes with junta soldiers in Hpakant and Mohnyin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin|accessdate=14 February 2022|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206011605/https://www.myanmar-now.org/en/news/kia-clashes-with-junta-soldiers-in-hpakant-and-mohnyin}}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း ညလုံးပေါက် စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် သိန်းမင်း PDF (TM-PDF) စခန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး TM-PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦး သေဆုံးကာ အခြားအများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>Awaiting for official news report to be used as citation</ref> * ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်က [[ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်]] [[ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ဒုံးတောရွာ]]အတွင်း၌ စစ်တပ်မှ အရပ်သား ၁၁ ဦးအား ဖမ်းဆီး၍ မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မီးလောင်ကျွမ်းဆဲဖြစ်သော အလောင်းများကို ဒေသခံများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အနီးနားတွင် သွားလာနေသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းအား PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပြီးတွင် စစ်အစိုးရစစ်သား ၁၀၀ ခန့်က ရွာကို ဝင်ရောက်မွှေနှောက်သွားခဲ့သည်။ မီးလောင်မှုတွင် နောက်ထပ်လူတစ်ဦးမှာ အရပ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး မည်သူမည်ဝါဖြစ်သည်ကို မသိရပေ။<ref>{{Cite news|title=လူအစုလိုက် မီးရှို့သတ်ခံရသည့် ဆားလင်းကြီးတွင် ရုပ်အလောင်းထပ်တွေ့|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596|author=မောင်ရွှေဝါ|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214152914/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9596}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က သိမ်းပိုက်ထားသော ထန်တလန်မြို့တွင် စစ်တပ် နှင့် CDF တပ်ဖွဲ့တို့ မိနစ် ၉၀ ကြာ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်က CDF မှ မြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်စေရန် ဦးတည်သည့် ကြီးမားသော ထိုးစစ်ကို ထပ်မံထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက်၊ တိုက်ပွဲအတွင်း CDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါသီတင်းပတ်အတွင်း စစ်တပ်သိမ်းပိုက်ထားသည့် ထန်တလန်မြို့တွင် နေအိမ် ၁၂ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ် မြို့တွင်း အဆောက်အအုံ လေးပုံတစ်ပုံကျော် ပျက်စီးခဲ့ကာ ၂ဘက်လုံးမှ အကာအကွယ်ယူ ပစ်ခတ်ရန် ခက်ခဲသွားသည်။ <ref>{{Cite news|title=Well over a quarter of Thantlang now destroyed by fire as rebel group vows to 'drive out' junta soldiers|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211210154834/https://www.myanmar-now.org/en/news/well-over-a-quarter-of-thantlang-now-destroyed-by-fire-as-rebel-group-vows-to-drive-out-junta}}</ref> * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မြိုင်ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက် နံနက်အစောပိုင်းက လက်လုပ်ဗုံး ၃ လုံးဖြင့် စစ်ကားနှစ်စီးအား ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် အနည်းဆုံး စစ်သား ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း PDF တွင်က ဆိုသည်။ မွန်းတည့်အချိန်၌ PDF သည် [[မင်းသားကျ (တောင်)ရွာ၊ မြိုင်မြို့နယ်|မင်းသားကျကျေးရွာ]]သို့ ခြေလျင်ထွက်ခွာလာသော စစ်သားများအား ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုတိုက်ပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ အသေအပျောက် သတင်းများ မရှိခဲ့ပေ။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=17 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf}}</ref> * KNDF နှင့် ကရင်နီတပ်မတော် (ကေအေ) တပ်ဖွဲ့များနှင့် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၄၂၈) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲများ ၄ ရက်ကြာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား (၄)ဦး ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း KNDF ကဆိုသည်။ "သေသွားတာလားတော့ မသိဘူး။ အနည်းဆုံးခန့်မှန်းခြေကတော့ သုံးယောက်နဲ့ လေးယောက်ကြားမှာ စစ်တပ်ဘက်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရထားတယ်လို့ ယူဆထားတယ်" ဟု KNDF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |title=ကယားပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 |website=Myanmar NOW |language=my |accessdate=14 February 2022 |archivedate=14 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214144642/https://www.myanmar-now.org/mm/news/9658 }}</ref> <ref>{{Cite news|title=Clashes in Kayah State kill at least four regime soldiers: KNDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf|accessdate=14 February 2022|archivedate=25 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211225174335/https://www.myanmar-now.org/en/news/clashes-in-kayah-state-kill-at-least-four-regime-soldiers-kndf}}</ref> နှစ်ရက်ကြာဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး [[ခေါင်းကွဲရွာ၊ မြောင်မြို့နယ်|ခေါင်းကွဲကျေးရွာ]]၌ တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့နောက် တပ်မတော်မှ လက်နက်ကြီးများနှင့် စနိုက်ပါများဖြင့် အင်အားအလွန်အကျွံ အသုံးပြုပြီးနောက် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ရွာမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Soldiers kill and burn five people in Sagaing Region village after clashes with PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf|accessdate=14 February 2022|archivedate=8 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220208210310/https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-kill-and-burn-five-people-in-sagaing-region-village-after-clashes-with-pdf}}</ref> * ထိုနေ့တွင်ပင် ခုခံ ခိုအောင်းရာ နေရာ နှစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းမှု ကြောင့် မန္တလေး အရပ်ဘက် ပြောက်ကျားတပ်သား ၈ ဦးကို သေဆုံးခဲ့သည်။ စစ်တပ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များရှိ ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ တပ်မတော်တပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူဟု သံသယရှိသူတစ်ဦးမှ ဝန်ခံပြီးနောက် အဆိုပါစီးနင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မဟာအောင်မြေစခန်း၌ ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် PDF အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး ကျဆုံးကာ စစ်ကောင်စီတပ်သားတစ်ဦး ဝမ်းဗိုက်တွင် ကျည်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ပြည်ကြီးတံခွန်စခန်း၌ စစ်အစိုးရတပ်များအား လက်လုပ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ပေါက်ကာ ထွက်ပြေးကြစဉ် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|accessdate=14 February 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html}}</ref> * ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်ကူညီနေသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရာတော်မြို့နယ် [[ကဲဘာရွာ၊ အရာတော်မြို့နယ်|ကဲဘာကျေးရွာ]]တွင် ဇေယျာ ၇ ဟု ခေါ်သည့် အခြား ဒေသခံ တော်လှန်ရေးသမားများအား ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် စစ်တပ်၏ လက်နက်အင်အား သာလွန်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village}}</ref> * ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]တွင် ဗုံးအများအပြား ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၃ ဦး အပါအဝင် သံသယရှိသူ ၁၂ ဦးကို တပ်မတော်မှ PDF ဟုစွပ်စွဲပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသည့် နောက်ထပ် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂ ဦးကိုလည်း ကျည်ကာအင်္ကျီများ ဝတ်ဆင်ထားသည့် အရပ်ဝတ် လက်နက်ကိုင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ လက်လုပ်ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် အခြားပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ သေဆုံးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Three injured guerrilla fighters among 12 arrested after accidental explosion in Yangon|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon|accessdate=14 February 2022|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215064635/https://www.myanmar-now.org/en/news/three-injured-guerrilla-fighters-among-12-arrested-after-accidental-explosion-in-yangon}}</ref>ဒီပဲယင်း PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ နေရာယူထားသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ကို တပ်မတော်မှ ဝိုင်းရံထားသည်ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ “တော်တော်အခြေအနေဆိုးနေပြီ။ မနားတော့ဘူးဗျ။ စစ်ကြောင်းက တစ်ကြောင်းပြီးတစ်ကြောင်း လာနေတာ။ တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဖြတ်သွားရင် နောက်ထပ်တစ်ကြောင်းက ဒီရွာကို ဦးတည်နေပြီ။ အဲဒီလိုမျိုးဖြစ်နေတာ” ဟု ဒီပဲယင်း PDF ခေါင်းဆောင်မှ Myanmar NOW သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်လမှစတင်၍ တပ်မတော်သည် လေကြောင်း ချေမှုန်းရေး မစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ဒီပဲယင်းမြို့ အနောက်ဘက်သို့ ရဟတ်ယာဉ် ခြောက်စီးဖြင့် လေကြောင်းချီတပ်မှ စစ်သား ၁၅၀ ခန့် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|accessdate=14 February 2022|archivedate=10 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin}}</ref> * ကေအဲန်ယူ တပ်မဟာ ၆ လက်အောက်ရှိ ထိုင်းနယ်စပ်အနီး [[လေးကေ့ကော်|လေးကကော်မြို့သစ်]]တွင် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်က တပ်မတော်မှ စစ်သား ၂၀၀ ခန့်ဖြင့် ရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ NLD အမတ် ဝေလင်းအောင် အပါအဝင် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ယူဆရသော လူအများအပြားကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၆၀ မှ ယာဉ်တန်းလေးစီးဖြင့် ရောက်ရှိလာသည့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လေးကေကော်မြို့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရပ်ကွက်တွင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ပြည်သူ့ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ အဆိုပါ စီးနင်းမှုကို ခွင့်ပြုထားခြင်း ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းရန် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများကို KNU တပ်မဟာ (၆) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဖြေကြားခြင်း မရှိပေ။ * ယောဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (YDF) အစည်းဝေးကျင်းပနေသည့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ဂန့်ဂေါမြို့နယ် [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးကျေးရွာ]]ကို တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ရက်က ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ကျဆုံးခဲ့သည်။ ရွာကို လေကြောင်းထိုးစစ်ဆင်ရာတွင် ရဟတ်ယာဉ်သုံးစင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ နှမ်းခါးရွာကို စစ်အစိုးရ ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်က သိမ်းပိုက်ထားသည်ဟု ရွာခံတစ်ဦးက ပြောသည်။ <ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|accessdate=14 February 2022|archivedate=27 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village}}</ref> ထို့အပြင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး [[သန်လျင်မြို့နယ်]]တွင် တပ်မတော်က ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုအတွင်း ဒေသခံ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့ ဝင်တစ်ဦး ပစ်သတ်ခံရပြီး အခြား သုံးဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် [[လဟာယက်|လဟာရပ်ကျေးရွာ]]အနီးရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့မှ အသက် ၃၀ အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး ရင်ဘတ်နှင့် ပေါင်တို့တွင် သေနတ်ဒဏ်ရာဖြင့် သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသားနှစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးနေသည့် ခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား၏ ရုပ်အလောင်းကို စစ်သားများက သိမ်းယူသွားကာ သေဆုံးသူမှာ ဖြိုးမောင်မောင်ဦးဖြစ်ကြောင်း သန်လျင်အခြေစိုက် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတစ်ခုက ဆိုသည်။ <ref>{{Cite news|title=One resistance fighter killed, three arrested in Thanlyin raid|work=Myanmar NOW|url=https://myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid|accessdate=14 February 2022|archivedate=21 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211221031550/https://www.myanmar-now.org/en/news/one-resistance-fighter-killed-three-arrested-in-thanlyin-raid}}</ref> * ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကရင်နီအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) မှ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့နယ် [[ကွန်နားရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|ကွန်နားကျေးရွာ]]မှ တပ်မတော် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ KNDF အဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြောကြားချက်အရ သီတင်းပတ်ကုန်တွင် ခွန်းနား တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃၀ ခန့် တပ်စွဲထားကြောင်း သိရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က တနင်္လာနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့များတွင် တိုက်ပွဲ နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မရှိဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။<ref>{{cite web |author1=အက်စတာဂျေ |title=လွိုင်ကော်မြို့နယ် ကွန်နားရွာတွင် နေအိမ်အများအပြား မီးထပ်ရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/9737 |website=Myanmar NOW |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081334/https://myanmar-now.org/mm/news/9737 }}</ref> ==== ခရစ္စမတ်အကြို လူသတ်ပွဲ ==== {{main|မိုဆို လူသတ်ပွဲ}} * ကယားပြည်နယ် ဖရူဆိုမြို့နယ် [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်|မိုဆိုရွာ]]အနီးတွင် စစ်ဘေးရှောင်ယာဉ်တန်းကို [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]]က ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူ ၃၅ ဦးထက်မနည်း သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ အဆိုပါသေဆုံးမှုများတွင် အကျိုးအမြတ်မယူသော Save the Children အဖွဲ့မှ ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=UN 'horrified' by massacre of dozens of civilians in Myanmar|work=Myanmar NOW|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians|date=December 26, 2021|accessdate=February 1, 2022|archivedate=26 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226231042/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians}}</ref> အဆိုပါဖြစ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ 'စေ့စေ့စပ်စပ် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု' ပြုလုပ်ရန် ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုထားသည်။ == ၂၀၂၂ == === ဇန်နဝါရီလ === * ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်က မကွေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ရှမ်းနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင် သုံးရက်ကြာ ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၃ ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html|title=Myanmar Resistance Kills Dozens of Junta Soldiers in Three Days of Clashes|publisher=The Irrawaddy|date=January 31, 2022|accessdate=February 1, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140918/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-kills-dozens-of-junta-soldiers-in-three-days-of-clashes.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနီမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မဟာမိတ်ပျူစောထီးပြည်သူ့တပ်ဖွဲ့ဝင် အယောက် ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရက ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သည်များ သယ်ဆောင်သည့် သင်္ဘောများကို ခြုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အနည်းဆုံး သင်္ဘောတစ်စီး မီးလောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html|title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> * ၂ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်အစိုးရလိုလားသော လူထုစုဝေးပွဲတွင် ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် လူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html|title=Two Killed, 38 Injured at Rally Attack on Myanmar Coup Anniversary|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 2, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140526/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-killed-38-injured-at-rally-attack-on-myanmar-coup-anniversary.html}}</ref> * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုမှ စတင်ကာ ပစ်မှတ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများတွင် စစ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော အရာရှိ ၃၆၇ ဦး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html|title=Almost 370 Junta Officials Assassinated Since Coup|publisher=The Irrawaddy|date=February 2, 2022|accessdate=February 3, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214194001/https://www.irrawaddy.com/news/burma/almost-370-myanmar-junta-officials-assassinated-since-coup.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအတွင်း နယ်မြေခံ PDF များ၏ လျပ်တပြတ် တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၈ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ဒရုန်းများ အသုံးပြုမှုလည်း ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html|title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html}}</ref> ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများအတွင်း တပ်ရင်းမှူး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီ စစ်သည် ၂၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]က ပြောဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html|title=Over 200 Myanmar Junta Troops Killed in Three Days: Kachin Independence Army|publisher=The Irrawaddy|date=February 7, 2022|accessdate=February 7, 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214193909/https://www.irrawaddy.com/news/burma/over-200-myanmar-junta-troops-killed-in-three-days-kachin-independence-army.html}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[မောင်တောမြို့နယ်]]တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တို့ တိုက်ပွဲ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ [[မီးတိုက်ရွာ|မီးတိုက်ကျေးရွာ]] အရှေ့မြောက်ဘက် လက်ပံတောင်အနီးရှိ AA ကင်းစခန်းအား ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်က ခိုးဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ AA ကင်းသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့အထိ ၃ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် AA နှင့်စစ်တပ်တို့ကြား ၂၀၂၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှ စတင်၍ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားမည့်အရေးကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html|title=Junta Troops Clash With Arakan Army in Western Myanmar|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140146/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-troops-clash-with-arakan-army-in-western-myanmar.html}}</ref> မောင်တောမြို့နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက် ညက ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် အရပ်သား နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=စစ်တပ်နှင့် AA တို့ တိုက်ပွဲကြား အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215124905/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/08/249707.html }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html|title=Two Civilians Dead in Clash Between AA, Regime Troops in Myanmar's Rakhine State|publisher=The Irrawaddy|date=February 8, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213142004/https://www.irrawaddy.com/news/burma/two-civilians-dead-in-clash-between-aa-regime-troops-in-myanmars-rakhine-state.html}}</ref> *၉ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းနှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် နယ်မြေခံ PDF များ ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သား ၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html|title=Resistance Groups Claim to Kill 35 Myanmar Junta Troops|publisher=The Irrawaddy|date=February 9, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213140059/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-claim-to-kill-35-myanmar-junta-troops.html}}</ref> အရပ်သားများကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[တပ်မတော် (လေ)|လေတပ်]] လေယာဉ်မှူးများ၏ နေအိမ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လေတပ်အရာရှိ နေအိမ်များကို တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ် ဟု PDF ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081530/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/09/249720.html }}</ref> * ၁၀ ဖေဖေော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး မြို့နယ် ၃ ခုတွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက် စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html|title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel|publisher=The Irrawaddy|date=February 10, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html}}</ref> *၁၁ ဖေဖော်ဝါရီလ - ရခိုင်ပြည်နယ် မောင်တောမြို့နယ်ရှိ AA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗိုလ်မှူးတစ်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အများအပြား ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တကျော့ပြန် ရခိုင်တိုက်ပွဲ ဗိုလ်မှူးအဆင့် အပါအဝင် စစ်တပ်အကျအဆုံးများ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=15 February 2022 |archivedate=15 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215081245/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/10/249756.html }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက်နှင့် ၁၁ ရက်တို့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် ကယားပြည်နယ်တို့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃၈ ဦးနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html|title=Dozens of Junta Soldiers Killed in Sagaing, Kayah, Myanmar Resistance Groups Say|publisher=The Irrawaddy|date=February 11, 2022|accessdate=February 11, 2022|archivedate=13 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213122752/https://www.irrawaddy.com/news/burma/dozens-of-junta-soldiers-killed-in-sagaing-kayah-myanmar-resistance-groups-say.html}}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - နေပြည်တော်၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် PDF တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ နှင့် ၁၃ ရက်များတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html|title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader’s Parade|publisher=The Irrawaddy|date=14 February 2022|accessdate=14 February 2022|archivedate=14 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html}}</ref> *၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခင်ဦးမြို့နယ်၊ [[မြို့သစ်ရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မြို့သစ်ရွာ]]အနီး၌ စစ်သားနှင့် ပျူစောထီးအင်အား ၈၀ ခန့်နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ခင်ဦးမြို့ တိုက်ပွဲတွင် လူငယ် ၁၄ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093932/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10499 }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်၊ မိုးဗြဲ ဝါရီဆူးပလိုင်ရွာအနီးတွင် ထိုးစစ်ဆင်လာသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်များ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဝန်းကျင်ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့သည့် မိုးဗြဲနှင့် ခင်ဦးတွင် PDF ၃၀ ဝန်းကျင် ကျဆုံး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |accessdate=20 February 2022 |archivedate=20 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220093950/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/02/18/250030.html }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပေါက်မြို့နယ် ရေပြာရွာ ရဲစခန်းကို ပေါက်၊ မြိုင်၊ ရေစကြိုမြို့နယ်တို့မှ PDF အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စခန်းမှူးအပါဝင် ရဲ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မောင်ရွှေဝါ |title=ပေါက်မြို့ ရေပြာရဲစခန်းကို PDF ၃ ဖွဲ့ ဝင်တိုက်၊ စခန်းမှူးအပါအဝင် ၅ ဦး သေ |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |archivedate=25 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220225041955/https://www.myanmar-now.org/mm/news/10567 }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကာမိုင်းမြို့အနီးရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုကို KIA တပ်မဟာ ၉ လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း ၄၄ နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကချင် ကာမိုင်းစစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို KIA နှင့် PDF ဝင်တိုက် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10569 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> * ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]၊ [[ငါးပိအိုးရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ငါးပိအိုးကျေးရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် လူတစ်ဦးသေဆုံးကာ အိမ်ခြေ ၄၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=ရွှေဘိုမြို့ ငပိအိုးရွာကို စစ်တပ်ဝင်၊ အိမ် ၄၀ မီးလောင်ပြီး လူငယ် ၁ ဦး သေဆုံး |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10575 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[နှမစားရစ်ရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|နှမစားရစ်ရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ပျူစောထီးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဒေသခံ ၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အိမ်ခြေ ၄၀၀ ကျော် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=ကိုချို |title=စစ်တပ်ဝင်သည့် ရွှေဘိုမြို့ နှမစားရစ်ရွာတွင် ၃ ဦးသေ၊ အိမ် ၄၀၀ မီးလောင် |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/10585 |website=Myanmar NOW |access-date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ===မတ်=== လွန်ခဲ့သော ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်တွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၅ ဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html|title=Myanmar Junta Suffers Heavy Losses in Kayah State: Resistance|publisher=The Irrawaddy|date=March 7, 2022|accessdate=March 7, 2022|archivedate=18 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-suffers-heavy-losses-in-kayah-state-resistance.html}}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၂ စက်တင်ဘာ - ** ရွေးကောက်ပွဲ မဲသမာမှုတွင် အပြစ်ရှိသည်ဟုဆိုကာ ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် သူမသည် အမှုမျိုးစုံမှ ပြစ်ဒဏ်စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ် ကျခံနေရသည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar's Aung San Suu Kyi gets 3 years' jail for election fraud |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud |access-date=2022-09-21 |website=www.aljazeera.com |language=en |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019052656/https://www.aljazeera.com/news/2022/9/2/myanmars-aung-san-suu-kyi-gets-3-years-prison-for-election-fraud }}</ref> ** [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]]နှင့် [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်]]စခန်းများအား ကေအိုင်အေနှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta ally attacked in northern Sagaing |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing |date=2 September 2022 |author=Nyein Swe |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=10 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810051933/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-ally-attacked-in-northern-sagaing/ }}</ref> * ၁၆ စက်တင်ဘာလ ၁၆ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]မှ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 6: reports |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports |access-date=2022-09-22 |website=Nikkei Asia |language=en-GB |archivedate=19 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919182346/https://asia.nikkei.com/Politics/Myanmar-army-helicopters-fire-on-school-killing-6-reports }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာတွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ရှိနေသည့်အတွက် တိုက်ခိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု မြန်မာစစ်တပ်က ဆိုသည်။<ref>{{Cite news |last=Reuters |date=2022-09-20 |title=Myanmar army helicopters fire on school, killing 13, media and residents say |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ |access-date=2022-09-22 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030633/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-army-helicopters-fire-school-killing-six-media-residents-2022-09-19/ }}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂနှင့်]] [[ဥရောပ သမဂ္ဂ|ဥရောပသမဂ္ဂတို့အပါအဝင်]] နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများက တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှုများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-20 |title=Myanmar: Guterres strongly condemns army attacks which left 11 children dead |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 |access-date=2022-09-22 |website=UN News |language=en |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030644/https://news.un.org/en/story/2022/09/1127201 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Myanmar: Statement by the spokesperson on the latest attack against a school in Tabayin {{!}} EEAS Website |url=https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en |access-date=2022-09-22 |website=www.eeas.europa.eu |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922030635/https://www.eeas.europa.eu/eeas/myanmar-statement-spokesperson-latest-attack-against-school-tabayin_en }}</ref> * ၂၃ စက်တင်ဘာ - [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] ဒုဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]၏ ဆရာဖြစ်သူ အငြိမ်းစား ဗိုလ်ချုပ်[[အုန်းသွင်]] အား ရန်ကုန်မြို့ပြပျောက်ကြားအဖွဲ့တစ်ခုက လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤလုပ်ကြံမှုသည် သတ်ဖြတ်ခံရသော တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးရာထူးဖြစ်သောကြောင့် ရာထူးကြီးစစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် လုံခြုံရေးအား တိုးမြှင့်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2022 |title=Retired Myanmar Brigadier General Shot Dead by Yangon Resistance Group |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html |work=The Irrawaddy |location=Yangon |access-date=19 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=19 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019102837/https://www.irrawaddy.com/news/burma/retired-myanmar-brigadier-general-shot-dead-by-yangon-resistance-group.html }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{See also|ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၈ အောက်တိုဘာ - စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ အားနည်းစေရန်ရည်ရွယ်သော "[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]"ဗျူဟာအား အကောင်အထည်ဖော်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အနည်းဆုံး ရွာ ၂၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း စစ်ကိုင်းအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ အဆိုအရ ယင်းသို့ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသဖြင့် အားလုံးဆုံးရှုံးသွားခဲ့သူများမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |author=Nay Thit |title=Why Myanmar Junta's 'Four Cuts' Arson Strategy is Failing to Quell Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html |work=The Irrawaddy |date=22 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174503/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/why-myanmar-juntas-four-cuts-arson-strategy-is-failing-to-quell-resistance.html }}</ref> * အောက်တိုဘာလ အလယ်ပိုင်း - ၂၀၂၃ ခုနှစ် အကုန်တွင် နွေဦးတော်လှန်ရေး အောင်ပွဲရမည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းအတွက် မြို့ပြနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်လာခဲ့သည်။<ref name="at20221104">{{cite news |first=Anthony |last=Davis |title=Myanmar's NUG going for broke before its time |url=https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 |date=4 November 2022 |work=Asia Times |accessdate=23 May 2023 |archivedate=5 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105215701/https://asiatimes.com/2022/11/myanmars-nug-going-for-broke-before-its-time/?fbclid=IwAR05DLA_u3Wj36rVzbn0sqQrLuZX2J6KXdBE1DPQcLh8JL-I-tS68MC2Vu0 }}</ref> * ၁၆ အောက်တိုဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[တောင်မြင့်ရွာ၊ ပေါက်မြို့နယ်|တောင်မြင့်ရွာ]]အား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝင်ရောက်စီနင်းခဲ့ကာ ကျောင်းဆရာ ဦးစောထွန်းမိုးအား ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ကာ ဦးခေါင်းအား [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]]၏ စာသင်ကျောင်းဝင်ပေါက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar villagers say army beheaded high school teacher |last=Peck |first=Grant |url=https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 |work=AP News |date=21 October 2022 |access-date=2022-10-22 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=22 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022174502/https://apnews.com/article/aung-san-suu-kyi-myanmar-813a18fd0ab77cd6ccdaaa36a0bf8965 }}</ref> * ၂၁ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များက ကော့ကရိတ်မြို့ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ မြို့အနီး အာရှလမ်းမကြီးနှင့် မြို့တွင်းရှိ အစိုးရအဆောက်အဦများတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Heavy Fighting Between Myanmar Junta, Resistance Reported in Karen's Kawkareik |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html |work=The Irrawaddy |date=21 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=20 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240220212821/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/heavy-fighting-between-myanmar-junta-resistance-reported-in-karens-kawkareik.html }}</ref> * ၂၂ အောက်တိုဘာ - ညနေပိုင်းတွင် ကော့ကရိတ်မြို့မှ [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ အနီးတဝိုက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="at20221104"/> * ၂၃ အောက်တိုဘာ - ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၏ ၆၂ နှစ်မြောက်အခမ်းအနားကျင်းပနေစဉ် [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် လူအနည်းဆုံး ၈၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဤပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားအများဆုံး သေဆုံးခဲ့သော ပထမဆုံး တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂက တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သားသေဆုံးမှုအား ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 80 at celebration |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 |last=Peck |first=Grant |work=ABCNews |date=23 October 2022 |access-date=2022-10-24 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=24 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024125159/https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775 }}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ - [[ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] ဦးဆောင်သော တပ်ဖွဲ့များက ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်ရှိ အမှတ် ၃၃၉ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Resistance Forces Seize Myanmar Junta Base, Capture 17 Soldiers |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html |work=The Irrawaddy |date=27 October 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=27 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221027144636/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-resistance-forces-seize-myanmar-junta-base-capture-17-soldiers.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === * ၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ [[Mil Mi-24|Mi-34]] ရဟတ်ယာဉ်က စစ်ကောင်စီတပ်အပေါ် မှားယွင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် တပ်သား ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Regime Helicopter Kills At Least 60 Junta Troops in Sagaing Region: Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html |work=The Irrawaddy |author=Hein Htoo Zan |date=14 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022742/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-helicopter-kills-at-least-60-junta-troops-in-sagaing-region-resistance.html }}</ref> * ၁၄ နိုဝင်ဘာ - [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]အဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်ရမည်စိုးသဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့သော မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပေါက်မြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအား စစ်ကောင်စီက ဒဏ်ငွေတပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military punishes families of administrators who fled militia training |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training |author=Maung Shwe Wah |date=15 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=14 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230114112736/https://myanmar-now.org/en/news/myanmars-military-punishes-families-of-administrators-who-fled-militia-training }}</ref> * ၁၅ နိုဝင်ဘာ - စစ်ကောင်စီကားတစ်စီးသည် ရက္ခိုင့်တပ်တော်မှ ထောင်ထားသော မြေမြှပ်မိုင်းထိခဲ့သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ် ရန်ကုန်-စစ်တွေကားလမ်းပေါ်ရှိ ကျေးရွာများအား စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဒေသခံများမှာ ပုဏ္ဏားကျွန်း သို့မဟုတ် စစ်တွေမြို့ပေါ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{cite news |title=Thousands of Rakhine Villagers Flee Myanmar Junta's Deadly Wrath |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html |date=15 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=4 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204230917/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-of-rakhine-villagers-flee-myanmar-juntas-deadly-wrath.html }}</ref> * ၁၆–၂၂ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ဒရုန်းများ အသုံးပြုကာ ဖလမ်းမြို့နယ်ရှိ ရှေ့တန်းစစ်စခန်းအား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အခြေစိုက်စစ်ကောင်စီတပ်သား ၇၄ % ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] အနေဖြင့် စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Chin resistance forces fail to take outpost after week-long siege |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege |date=22 November 2022 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133119/https://www.myanmar-now.org/en/news/chin-resistance-forces-fail-to-take-outpost-after-week-long-siege }}</ref> * ၁၉ နိုဝင်ဘာ - [[ခင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းအား ဝင်ရောက်စီးနင်းရာတွင် နေအိမ်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=IN PICTURES : Sagaing locals flee Myanmar junta's arson campaign |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133109/https://www.myanmar-now.org/en/news/in-pictures-sagaing-locals-flee-myanmar-juntas-arson-campaign }}</ref> * ၂၁–၂၅ နိုဝင်ဘာ - [[မိုးညှင်းမြို့နယ်|မိုးညှင်း]]၊ [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်|ဗန်းမောက်]]နှင့် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ [[ကေအိုင်အေ]]စခန်းများအား [[တပ်မတော် (လေ)]]က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။.<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html |title=Myanmar Junta Jets Target Kachin Resistance Forces |date=25 November 2022 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126125028/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-jets-target-kachin-resistance-forces.html }}</ref> * ၂၂ နိုဝင်ဘာ ** [[မြိုင်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့သောကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military torches own police station in Magway |author=Maung Shwe Wah |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway |work=Myanmar Now |date=22 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126133111/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-own-police-station-in-magway }}</ref> ** [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မိုးညိုမြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်း အဆောက်အဦတစ်ခုအား ပီဒီအက်ဖ်က ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Nearly 60 Myanmar Regime Forces Killed in Two Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=24 November 2022 |language=en |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/nearly-60-myanmar-regime-forces-killed-in-two-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၄ နိုဝင်ဘာ - ကာဒီနယ် [[ချားလ်မောင်ဘို]]၏ နေအိမ်အပါအဝင် [[မုံလှရွာ၊ ခင်ဦးမြို့နယ်|မုံလှရွာ]]ရှိ နေအိမ်များအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html |title=Myanmar Junta Torches Home Village of Catholic Cardinal |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126131302/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-torches-home-village-of-catholic-cardinal.html }}</ref> * ၂၆ နိုဝင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေတာရှည်မြို့နယ်]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ပဲခူးပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html |title=Over 70 Myanmar Junta Forces Killed in Three Days of Resistance Attacks |work=The Irrawaddy |language=en |date=28 November 2022 |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183850/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/over-70-myanmar-junta-forces-killed-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၂၇ နိုဝင်ဘာ - [ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်များ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military and Arakan Army Agree Temporary Truce in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html |date=28 November 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=23 May 2023 |archivedate=29 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129183848/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-and-arakan-army-agree-temporary-truce-in-rakhine-state.html }}</ref> * ၃၀ နိုဝင်ဘာ - [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]အနီးရှိ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]၏ စခန်းတစ်ခုအား စစ်ကောင်စီတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military launches major assault on Kokang base on China-Myanmar border |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |work=Myanmar NOW |date=2 December 2022 |language=en |author=Nyein Swe |accessdate=23 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === * ၆ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]အတွက် တာဝန်ရှိသူ စစ်ကောင်စီအရာရှိ သုံးဦးနှင့် တပ်သားတစ်ဦးကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni forces capture soldiers linked to last year's Christmas Eve massacre |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre |author=Esther J |date=6 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=4 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104141538/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-forces-capture-soldiers-linked-to-last-years-christmas-eve-massacre }}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်မြို့နယ်ရှိ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]နှင့် တပ်မတော် (ကြည်း)တို့ မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Military Council suffered massive casualties Battle of Namhsan |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan |work=BNI |date=14 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143631/https://www.bnionline.net/en/news/military-council-suffered-massive-casualties-battle-namhsan }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ဗုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army drops massive aerial bombs during northern Shan State clashes, TNLA says |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says |date=13 December 2022 |author=Nyein Swe |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140613/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-drops-massive-aerial-bombs-during-northern-shan-state-clashes-tnla-says }}</ref> * ၁၆ ဒီဇင်ဘာ - [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]တွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ပိတ်ဆို့အရေးယူမည့် BURMA Act အား ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act |title=Meeks Issues Statement on House Passage of BURMA Act |date=6 April 2022 |website=House Foreign Affairs Committee |access-date=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231150112/https://foreignaffairs.house.gov/2022/4/meeks-issues-statement-on-house-passage-of-burma-act }}</ref><ref>{{cite web |title=U.S. Senate Passes Burma Act Bill |url=https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ |website=American Baptist Churches USA |date=16 December 2022 |access-date=24 May 2023 |archivedate=2 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230202184408/https://www.abc-usa.org/2022/12/u-s-senate-passes-burma-act-bill/ }}</ref> * ၁၇ ဒီဇင်ဘာ - တပ်သား ၉၈ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များက နန့်ဆန်တိုက်ပွဲမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ကာ TNLA နှင့် နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ TNLA က ယင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Calls Ta'ang Army Battle a 'Misunderstanding' |date=19 December 2022 |work=Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109143629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-calls-taang-army-battle-a-misunderstanding.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]ရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက အလစ်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက အရပ်သုံးထရပ်ကားတွင် အလုပ်သမားများအဖြစ် ပုန်းခိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Several people killed in Myanmar military ambush of Sagaing resistance checkpoint |url=https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint |author=Thura Maung |date=31 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=31 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221231140611/https://myanmar-now.org/en/news/several-people-killed-in-myanmar-military-ambush-of-sagaing-resistance-checkpoint }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[လှမိုးအောင်]]အပါအဝင် [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]] အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများအား နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html |title=Ayeyarwady Region's NLD Ministers Released |date=30 December 2022 |work=The Irrawaddy |accessdate=24 May 2023 |archivedate=22 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230922151244/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ayeyarwady-regions-nld-ministers-released.html }}</ref> * ၃၀ ဒီဇင်ဘာ - ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ထောင်ဒဏ် ၃၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar court extends Aung San Suu Kyi's prison sentence to 33 years |url=https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html |last=Mogul |first=Rhea |work=CNN |date=30 December 2022 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=19 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230519081122/https://www.cnn.com/2022/12/30/asia/myanmar-aung-san-suu-kyi-court-verdict-intl-hnk/index.html }}</ref> ==၂၀၂၃== === ဇန်နဝါရီ === * ၅ ဇန်နဝါရီ - [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]က ကျေးရွာများအား စပိဘုတ်ထောက်ပံ့ပေးရန်နှင့် ပျူစောထီးအဖွဲ့သို့ ဝင်ရန် ဖိအားပေးမှုများကြောင့် [[အင်းလေး]]ဒေသ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting Breaks Out Near Inle Lake in Southern Shan State |author=Hein Htoo Zan |date=5 January 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html |work=The Irrawady |accessdate=24 May 2023 |archivedate=9 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109200852/https://www.irrawaddy.com/news/burma/fighting-breaks-out-near-inle-lake-in-southern-shan-state.html }}</ref> * ၃၁ ဇန်နဝါရီ - "နိုင်ငံတော်အား သစ္စာစောင့်သိသော" နိုင်ငံသားများအား လိုင်စင်ဖြင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]]က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Tin Htet Paing |date=2023-02-13 |title=Myanmar regime issues right to arms policy enabling easier weapons access for pro-junta individuals and militias |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316191848/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-issues-right-to-arms-policy-enabling-easier-weapons-access-for-pro-junta }}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က နိုင်ငံတော်၏ အရေးပေါ်အခြေအနေအား နောက်ထပ် ခြောက်လ သက်တမ်းထပ်တိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar regime extends military rule for another six months |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months |access-date=2023-03-12 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811023532/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-extends-military-rule-for-another-six-months/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ နောက်ထပ် မြို့နယ် ၃ မြို့နယ်အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-23 |title=Myanmar Junta Extends Martial Law in Resistance Stronghold Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111742/https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html }}</ref> တပ်မတော် (ကြည်း)၏ [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ ကျေးရွာများအား စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913161001/https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကန်တော်ကျေးရွာတွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူငယ် နှစ်ဦးအပါအဝင် ခုခံရေးသမား လေးဦး ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Child fighters beheaded as Myanmar killings rise after martial law |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html |access-date=2023-03-11 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=3 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240203184532/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html }}</ref> === မတ် === {{See also|တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၂ မတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် ၉၉ ခြေမြန်တပ်မ]]တပ်သားများက [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]အတွင်း ရွာသူရွာသား ၁၇ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးမှာ ခေါင်းဖြတ်သတ်ခံခဲ့ရပြီး အမျိုးသမီးသုံးဦးမှာ အသတ်မခံရမီ မုဒိမ်းကျင့်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2023-03-11 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=11 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311150651/https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control }}</ref> * ၁၁ မတ် - [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီး သုံးပါးအပါအဝင် ရွာသူရွာသား အနည်းဆုံး ၃၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=2023-03-16 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en |archivedate=16 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316175602/https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture }}</ref> === ဧပြီ === {{see also | ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} * ၁၁ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးဖွင့်ပွဲ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[တပ်မတော် (လေ)]]က လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၁၂၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |work=The New York Times |date=11 April 2023 |accessdate=24 May 2023 |archivedate=12 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html }}</ref> === မေ === * ၇ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မုံရွာမြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက် [[ရေကန်စုရွာ၊ မုံရွာမြို့နယ်|ရေကန်စုရွာ]]အနီးရှိ မုံရွာခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ရင်း အမှတ် (၂၇) လက်အောက်ခံတပ်ခွဲ (၂) စခန်းကို စစ်ကောင်စီတပ် အင်အား ၈၀ ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ကို ပစ်သတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာ PDF စခန်း စစ်တပ်ဝင်စီး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦးကို သတ်ဖြတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142156/https://myanmar-now.org/mm/news/37726/ }}</ref> * ၂၅ မေ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့မှ ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦးသည် လက်နက်၊ ငွေကြေးတွေများ ယူဆောင်ကာ စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်ချအညံ့ခံ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ပခုက္ကူ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့က ခေါင်းဆောင်နဲ့ အဖွဲ့ဝင်ရှစ်ဦး စစ်ကောင်စီထံထွက်ပြေး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080519/https://www.rfa.org/burmese/news/pakokku-pdf-05282023052944.html }}</ref> * ၂၆ မေ ** [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေစကြိုမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံရာ ရေလယ်ကျွန်းဒေသအား စစ်တပ်က သုံးရက်ကြာ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ဒေသခံ ၅ ဦးသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ကျေးရွာ ၂၇ ရွာ မီးရှို့ခံခဲ့ရကာ နေအိမ် ၆၀၀ ကျော်မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=သူရမောင် |title=ဧရာဝတီနှင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဆုံ၌ လူ ၅ ဦး အသတ်ခံရကာ ရွာ ၃၀ နီးပါး မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=1 ဇွန် 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074311/https://myanmar-now.org/mm/news/37413/ }}</ref> ** အမျိုးသားရေးအမည်ခံသည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ စစ်တပ်ထောက်ခံပွဲများကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်လေ့ရှိသည့် မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ အမျိုးသားရေးအစည်းအရုံး (MNO) ဥက္ကဋ္ဌ<ref>{{cite news |first1=RFA Burmese |title=စစ်တပ်ထောက်ခံသူ သေနတ်ပစ်ခတ်ခံရပြီး အရေးပေါ်ဆေးကုသနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporter-shoot-05312023164924.html |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |agency=RFA Burmese |language=my}}</ref> ဦးတင့်လွင်အား သေနတ်သမားတစ်ဦးမှ ပစ်ခတ်လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=ဟန်သစ် |first2=မြတ်သွယ် |title=ရန်ကုန်တွင် နာမည်ကြီးစစ်တပ်ထောက်ခံသူနှစ်ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ပစ်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601074320/https://myanmar-now.org/mm/news/37395/ }}</ref> * ၂၇ မေ ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ [[မိုးဗြဲရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|မိုးဗြဲမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေး တပ်မတော်တို့အကြား သုံးရက်ဆက်တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကလေးငယ်နှစ်ဦး အပါအဝင် လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည့် မိုးဗြဲတွင် ကလေး ၂ ဦးအပါအဝင် ၄ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37317/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 }}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> ** ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) မှ ဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လူငယ်လေးဦးသည် ကယားပြည်နယ် ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်တွင် ဒဏ်ရာရသူများအား ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ဆောင်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=တိုက်ပွဲကြား ကရင်နီဆေးမှူးတပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080532/https://www.rfa.org/burmese/news/youth-died-in-karenni-battle-05282023170555.html }}</ref> * ၂၉ မေ - ချင်းပြည်နယ် [[ဟားခါးမြို့]]နှင့် [[ထန်တလန်မြို့]]ကြား သီးမစ်လွင်ပြင်တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) နှင့် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားနေရာ တော်လှန်ရေးသမား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် ဟားခါး၊ ထန်တလန်ကြားတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075523/https://myanmar-now.org/mm/news/37330/ }}</ref> * ၃၀ မေ ** [[ဝက်လက်မြို့]]အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ [[စခမ်းသာရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|စခန်းသာ (ရှပ်ပြဲ) ရွာ]]အနီး ရောက်လာသော စစ်ကြောင်းကို [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]]အခြေစိုက် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များဖြစ်သည့် Black Wolf Army နှင့် WHO AM I – ARMY တို့က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးသီး ၇ ခုချ၍ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီးနောက် ဝက်လက်မြို့ဘက်သို့ ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=ဝက်လက်တွင် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းနှစ်ခု ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=31 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075511/https://myanmar-now.org/mm/news/37375/ }}</ref> ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]၊ [[အဝန်းကြီးရွာ၊ ဘီးလင်းမြို့နယ်|အဝန်းကြီးကျေးရွာ]]ကို တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ဘီးလင်းမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် (၃၁၄) အမြောက်တပ်ရင်းက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ သံဃာတော် ၃ ပါးနှင့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |first2=ငြိမ်းဆွေ |title=ဘီးလင်းတွင် စစ်တပ်လက်နက်ကြီးကြောင့် သံဃာနှင့် သာမဏေများ ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ |website=Myanmar Now |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=30 မေ 2023 |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601075522/https://myanmar-now.org/mm/news/37322/ }}</ref> ** တပ်မတော် ထောက်ခံသူနှင့် အမျိုးသားရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ၊ အဆိုတော် လီလီနိုင်ကျော်အား သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရသဖြင့် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှုခံယူနေရသည်။<ref>{{cite web |title=အဆိုတော် ဒေါ်လီလီနိုင်ကျော် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်လုပ်ကြံခံရ |url=https://news-eleven.com/article/248964 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့နယ် ၂၈ မြို့နယ်မှ စစ်အာဏာရှင် ဆန့်ကျင်ရေးတွင် ပါဝင်နေသော နိုင်ငံရေး၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းပေါင်း ၁၇၃ ဖွဲ့နှင့် လေ့လာသူ ၃၁ ဦးတို့ပါဝင်သော ပထမအကြိမ် စစ်ကိုင်းဖိုရမ်ကို နှစ်ရက်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ ဖွဲ့စည်းမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-counsalor-council-05312023171137.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** ကရင်ပြည်နယ်၊ [[ကျုံဒိုးမြို့|ကျုံဒိုးရဲစခန်း]]ကို [[KNLA]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဒရုန်းနှင့် ဗုံးချတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ခလရ (၅၄၆) စစ်တပ်က လက်နက်ကြီး ပြန်လည်ပစ်ခတ်ရာတွင် ဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်တပ် လက်နက်ကြီးကြောင့် ကျုံဒိုးဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံး၊ တစ်ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html |website=Radio Free Asia |access-date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |archivedate=1 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601080531/https://www.rfa.org/burmese/news/karen-military-battle-05312023115429.html }}</ref> * ၃၁ မေ ** ကန့်ဘလူမြို့နယ် [[ဖုတ်ကုန်းရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ဖုတ်ကုန်းရွာ]] ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့စခန်းကို စစ်သား ၆၀ ဝန်းကျင်က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တော်လှန်ရေးသမားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8"/> ** ချောင်းဦးမြို့မြောက်ဘက် သုံးမိုင်အကွာ ခင်မွန်ရွာအနီးရှိ Area 71 People Defense Force Monywa စခန်းကို စစ်ကောင်စီ အင်အား ၁၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ဝင်ရောက်စီးနင်းရာ တော်လှန်ရေးသမားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mmnow8">{{cite web |first1=မောင်ရွှေဝါ |first2=သူရမောင် |title=စစ်ကိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ စခန်းနှစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ငါးဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618025229/https://myanmar-now.org/mm/news/37442/ }}</ref> === ဇွန် === * ၂ ဇွန် - ကရင်ပြည်နယ်၊ ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီးကို KNU ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181743/https://myanmar-now.org/mm/news/37481/ }}</ref> * ၃ ဇွန် - ဖယ်ခုံမြို့နယ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော တပ်မ (၆၆) လက်အောက်ခံတပ်ကို မြို့အနောက်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာရှိ [[ခေါင်းအီရွာမရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|ခေါင်းအိရွာ]]နှင့် [[စက်တော်ရွာ၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်|စက်တော်ရွာ]]အကြားတွင် ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ဖယ်ခုံအခြေစိုက် အမှတ်(၁၀၀၂) တပ်ရင်း၊ ဒီးမော့ဆိုအခြေစိုက် အမှတ် (၁၁၀၁)၊ (၁၁၀၂)၊ (၁၁၀၇) တပ်ရင်းများ၊ မိုးမြို့ဗြဲအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၀၅)၊ (၁၀၀၇)၊ (၁၀၀၈)၊ (၁၀၀၉)၊ လွိုင်ကော်အခြေစိုက် PDF တပ်ရင်း (LKPDF) များနှင့် ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF)၊ ကယား(ကရင်နီ)တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (KRU) တို့ ပူးပေါင်း ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ရာမှ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့အထိတိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=ဖယ်ခုံမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲ ဆက်တိုက်ဖြစ်နေပြီး နှစ်ဖက် အထိအခိုက်ရှိ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617150534/https://myanmar-now.org/mm/news/37998/ }}</ref> * ၅ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးမြို့၊ အမှတ် (၁၂) ရပ်ကွက် ရဲစခန်း၊ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ (၅၀၇) စစ်တပ်စခန်း၊ [[ပန်ဟုန်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|ပန်ဟုန်းရွာ]]ရှိ စစ်တပ်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်ပန်း |title=လားရှိုးမြို့ပေါ် ရဲစခန်းနှင့် စစ်တပ်စခန်းများ တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617233654/https://myanmar-now.org/mm/news/37605/ }}</ref> ** ကလေးမြို့နယ်၊ လက်ပံချောင်း-ရာဇဂြိုဟ်လမ်းမကြီးဘေးရှိ [[ရှုခင်းသာရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|ရှုခင်းသာကျေးရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းကို စစ်တပ်က MI 35 အမျိုးအစား တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ လူ ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=မြတ်သွယ် |title=ကလေးမြို့နယ်တွင် စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၅ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=18 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618002204/https://myanmar-now.org/mm/news/37534/ }}</ref> * ၆ ဇွန် ** ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မိုးဗြဲမြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ် ပစ်ခတ်သဖြင့် အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မိုးဗြဲမြို့တွင် တစ်ရက်အတွင်း အရပ်သား သုံးဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145205/https://myanmar-now.org/mm/news/37673/ }}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ [[နတ်သံကွင်းမြို့]] ရဲစခန်း၊ တံတားရဲကင်း နှစ်ခု၊ ရေတွင်းကုန်းရွာနှင့် ဘုံသတောရွာအနီးရှိ အခြားစစ်ရေးပစ်မှတ် နှစ်ခုတို့ကို KNU တပ်မဟာ ၃ လက်အောက်ခံတပ်များ၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့များက ဝင်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး နတ်သံကွင်းတံတားကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၃၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ KNU,PDF ပူးပေါင်းတပ်ဘက်မှ ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=လင်းထင် |title=စစ်တောင်းမြစ်ကူး နတ်သံကွင်းတံတား ဖျက်ဆီးခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=19 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230619182335/https://myanmar-now.org/mm/news/37664/ }}</ref> * ၇ ဇွန် ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်]] စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးနေလင်းဦးနှင့် [[ဗောဓိကွင်းရွာ၊ ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ဗောဓိကွင်းရွာ]]အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးသူရတို့ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အောင်နိုင် |title=ကျောက်တံခါးတွင် ဗိုလ်မှူးနှင့် ရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=17 June 2023 |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617115133/https://myanmar-now.org/mm/news/37721/ }}</ref> ** ပဇီကြီးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|လေကြာင်း တိုက်ခိုက်မှု]]ကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း လူမှုကွန်ရက်ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာမှာ ရေးသားခဲ့ခြင်းကြောင့် သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင်း စစ်ခုံရုံးက ပုဒ်မ ၅၀၅ (က) ဖြင့် ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သရုပ်ဆောင် မေပန်းချီကို စစ်ခုံရုံးက ထောင်သုံးနှစ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620153215/https://www.rfa.org/burmese/news/may-panche-three-years-in-prison-06122023030210.html }}</ref> * ၉ ဇွန် - ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်၊ [[ညောင်ပင်ကြီးရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကြီးရွာ]] ရဲစခန်းကို ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="mmnow9">{{cite web |title=ဆားလင်းကြီးတွင် စစ်တပ်က နေ့စဉ် ရွာမီးရှို့၊ ရွာသား ၁ ဦးကို ပစ်သတ် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ |publisher=Myanmar Now |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617142159/https://myanmar-now.org/mm/news/37959/ }}</ref> * ၁၂ ဇွန် - ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ် မိုးဗြဲမြို့ ရပ်ကွက်များအတွင်း စစ်တပ် ဝင်ရောက်တပ်စွဲထားစဉ် မေ ၂၇ မှ ဇွန် ၉ အတွင်း အရပ်သား ၁၃ ဦးထက်မနည်း ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=စစ်တပ် တပ်စွဲထားသည့် မိုးဗြဲတွင် ပစ်သတ်ခံရသူ ၁၃ ဦးထက်မနည်း ရှိလာ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617182106/https://myanmar-now.org/mm/news/37834/ }}</ref> * ၁၃ ဇွန် ** ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း [[တောင်လှရွာ၊ မယ်စဲမြို့နယ်|တောင်လှကျေးရွာ]]အနီးရှိ တောင်လှစခန်း၊ မယ်လနွယ်စခန်းနှင့် မြန်မာ-ထိုင်း နှစ်နိုင်ငံနယ်ခြားမှတ်တိုင်အမှတ် ၁၄ ရှိ BP 14 စခန်းကုန်းနှင့် မြို့မရဲစခန်းတို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက တစ်ပြိုင်တည်း ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မြို့နယ်ရဲမှူး သေဆုံးပြီး၊ စခန်း ၃ ခုမှ မောင်းပြန်သေနတ် ၄၀ ခန့် ရရှိခဲ့ကြောင်း KMIC ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ခူးညေးရယ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ စခန်းလေးခု တစ်ပြိုင်တည်း တိုက်ခိုက်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617152040/https://myanmar-now.org/mm/news/37939/ }}</ref> ** ဇာမဏီအမည်ရှိ မြင်းမူနှင့် မြောင်မြို့နယ် အခြေစိုက် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ကိုဇော်မိုးနှင့် အခြား ၃ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ လက်အောက်ခံ မြောင်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့က လူသတ်မှုသံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးနေစဉ် သေဆုံးသွားကြောင်း မြန်မာနောင်း မီဒီယာ က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author1=မိုးဦး |author2=သူရမောင် |title=မြောင်ပလဖ ဖမ်းဆီးထားသော တော်လှန်ရေးသမား ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ |access-date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |archivedate=17 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230617145032/https://myanmar-now.org/mm/news/37899/ }}</ref> * ၁၅ ဇွန် - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးခရိုင်၊ [[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]၊ [[တပွင်ရွာ၊ စေတုတ္ထရာမြို့နယ်|တပွင်ရွာ]]ရဲစခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် မင်းဘူးခရိုင် တပ်ရင်း-၃ က တိုက်ခိုက် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]] ၂ ယောက်ကို စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စေတုတ္တရာ တပွင်ရွာရဲစခန်းကို PDF မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး ပျူစောထီး ၂ ဦး ဖမ်းမိ (ရုပ်သံ) |url=https://burmese.dvb.no/archives/600035 |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=DVB |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃}}</ref> * ၁၇ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်၊ [[ကင်းပြားရွာ၊ ရွှေဘိုမြို့နယ်|ကင်းဗျားကျေးရွာ]]တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးသွားသည့် အမျိုးသားများအနက် ၅ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဒေသခံများက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဖမ်းသွားသော ရွာသား ၅ ဦး အသတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |date=၁၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620154719/https://myanmar-now.org/mm/news/38221/ }}</ref> * ၁၉ ဇွန် ** ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ဦးရဲခိုင်ကို ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြို့ပြပြောက်ကျားအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည့် Urban Owls က ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ဟန်သစ် |title=ရန်ကုန်လေဆိပ် လုံခြုံရေးအကြီးအကဲ ဗိုလ်မှူးဟောင်း ပစ်သတ်ခံရ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=20 June 2023 |archivedate=20 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230620181745/https://myanmar-now.org/mm/news/38244/ }}</ref> ** ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးများတွင် [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]၏ မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ပန်းကိုင်ဆောင် သွားလာခြင်း၊ ပန်းပန်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သူများကို စစ်ကောင်စီ တပ်သားများက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မွေးနေ့ ပန်းသပိတ်လှုပ်ရှားမှု လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်ဖမ်းဆီးခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/dassk-birthday-activists-arrested-06202023070640.html |access-date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၀ ဇွန် - မြင်းခြံမြို့နယ်၊ [[ယုန်ထိုးရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ယုန်ထိုးရွာ]]အနီးတွင် စစ်ကောင်စီ ကင်းပုန်းအဖွဲ့၏ ကြားဖြတ်ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် PDF တပ်ရင်း (၁) နှင့် (၈) ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁၀ ဦး တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |first2=သူရမောင် |title=မြင်းခြံတွင် PDF များ ချုံခိုတိုက်ခံရ၊ ၅ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040849/https://myanmar-now.org/mm/news/38408/ }}</ref> * ၂၁ ဇွန် - [[မြောင်မြို့]]ပေါ်ရှိ မြို့မရဲစခန်း၊ မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရုံးနှင့် ရဲဝန်ထမ်းအိမ်ရာတို့ကို PDF မြင်းခြံခရိုင် အမှတ် (၈) တပ်ရင်းအပါအဝင် မြောင်မြို့နယ်အတွင်း အခြေစိုက်သည့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ ၉ ဖွဲ့က တစ်နာရီနီးပါး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မြောင်မြို့ စစ်ကောင်စီပစ်မှတ် ၃ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ဝင်တိုက် – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၂ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040848/https://myanmar-now.org/mm/news/38403/ }}</ref> * ၂၄ ဇွန် - မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်း ၆ ခုကို ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုက ဇွန် ၁၃ မှ ၂၄ အတွင်း သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=အက်စတာဂျေ |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ }}</ref> * ၂၅ ဇွန် - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကင်းတော်ရွာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးစခန်း စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ၁ ဒါဇင်ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/about-1-dozen-pdfs-were-killed-in-the-attack-on-kintaw-village/7153236.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၆ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> * ၂၇ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်းရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ညောင်ကုန်းရွာ]]နှင့် [[ချင်ပြစ်ရွာ၊ ပုလဲမြို့နယ်|ချင်ပြစ်ရွာ]]ကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သံဃာတော်တစ်ပါးအပါအဝင် အရပ်သား ၁၀ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၈ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://burmese.voanews.com/a/sagaing-pearl-airstrikes-civillian-deaths/7155156.html }}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြောင်မြို့နယ်အနောက်ခြမ်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ဖမ်းဆီးသွားသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ခရိုင်တပ်ရင်းခေါင်းဆောင် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး လိုက်လံကယ်တင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=သူရမောင် |title=မြောင်တွင် PDF ခေါင်းဆောင် အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံး – Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |date=၂၇ ဇွန် ၂၀၂၃ |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703040901/https://myanmar-now.org/mm/news/38623/ }}</ref> * ၂၈ ဇွန် ** မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့]]နှင့် [[သထုံမြို့]]အကြားက ရွှေရောင်ပြတံတားကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ် KNLA/PDF ပူးပေါင်းတပ်များက မိုင်းခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ အိမ်စီးကား ၃ စီး တံတားအောက် ထိုးကျကာ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=သထုံ၊ ဘီးလင်းလမ်း KNU တိုက်ခိုက်မှု ထိခိုက်သေဆုံးသူတချို့ရှိ |url=https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032053/https://burmese.voanews.com/a/ethnic-armed-knu-launches-an-roadsite-attack-on-a-highway-in-karen-state/7159908.html }}</ref> တံတားပေါက်ကွဲမှုအပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုသွားရောက်လုပ်ကိုင်နေစဉ်အတွင်း ထပ်မံပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့် လူ၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ခရိုင်အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဇွန် ၂၉ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ဘီးလင်းကျုံအိတ်တံတား ဖောက်ခွဲခံရမှု အနည်းဆုံး နှစ်ဦး သေ၊ ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032047/https://www.bbc.com/burmese/articles/cq5g1p7wnqzo }}</ref> ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[စဉ့်ကိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စဉ့်ကိုင်ရွာ]]အနီးရှိ ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းတစ်ခုကို စစ်တပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်း စဉ့်ကိုင်ရွာအနီးတိုက်ပွဲ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၄ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၉ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032051/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-raid-saging-pda-camp/7158813.html }}</ref> * ၂၉ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းမြို့နယ် [[စမွန်းရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|စမွန်းရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ အရပ်သားလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် စမွန်းရွာ စီးနင်းခံရပြီး အရပ်သားလေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032046/https://www.rfa.org/burmese/news/death-samun-village-07012023070514.html }}</ref> ** ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[မူဆယ်မြို့နယ်]] ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) အနီး မုံးပေါ်ရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် MNDAA ကိုးကန့်တပ်အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=စစ်ကောင်စီ နဲ့ ကိုးကန့်တပ် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=3 July 2023 |archivedate=3 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703032049/https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-council-and-the-kokant-army-fought-fiercely-in-northern-shan-state/7161806.html }}</ref> * ၃၀ ဇွန် ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မော်လိုက်မြို့နယ်]]၊ [[တောင်းအင်ရွာ၊ မော်လိုက်မြို့နယ်|တောင်းအင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ အမှတ် ၁ စစ်ဒေသ၊ မော်လိုက်ခရိုင် တပ်ရင်း ၂ က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်ဟု NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မော်လိုက်မြို့နယ် တောင်းအင်ရွာ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း စီးနင်းခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/occupied-military-camp-07022023043408.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့]]ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အသက် ရှစ်နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် မြို့ခံလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကောလင်းမြို့ပေါ်လက်နက်ကြီးကျပြီး ကလေးအပါ လေးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kawlin-weapon-died-07012023074419.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ** [[ရန်ကုန် စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်]] ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကိုထက်ပိုင်စိုးကို စစ်ကောင်စီက အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀ (ည)ဖြင့် ထောင်ဒဏ် ဆယ်နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဖမ်းဆီးခံ ကျောင်းသားသမဂ္ဂ ဒုဥက္ကဋ္ဌ ထောင် ဆယ်နှစ်ချမှတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/student-prison-06302023123037.html |access-date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၃၀ ဇွန် ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၁၅ ဇူလိုင် - မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာမြို့နယ်အရှေ့ခြမ်း အမှတ် (၁၀၁၄) လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ် အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ကင်းစခန်းတို့ကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=မတ္တရာမြို့နယ်ရှိ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစခန်းကို PDF တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145935/https://myanmar-now.org/mm/news/39642/ }}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းတစ်ခုသည် ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးခရိုင်၊ ထန်တလန်မြို့အနီး တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (CDF) စခန်းငယ်တစ်ခုကို လေတပ်အကူအညီဖြင့် စီးနင်းသိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် CDF စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145933/https://myanmar-now.org/mm/news/39859/ }}</ref> * ၂၁ ဇူလိုင် ** ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီမြို့အနီးရှိ လက်ခတ်တောင်ကြောပေါ်တွင် အခြေစိုက်ထားသည့် စစ်ကောင်စီ စခန်းကုန်းကို ဇူလိုင် ၂၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် KNU လက်အောက်ရှိ ကော်ဘရာစစ်ကြောင်း၊ ကျားသစ်နက်စစ်ကြောင်း၊ Federal Wings စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=မြဝတီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လက်ခတ်တောင်စခန်းကုန်း အသိမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145938/https://myanmar-now.org/mm/news/39883/ }}</ref> ** စစ်ကောင်စီတပ်မှ အင်အား ၈၀ ခန့်ပါသည့် စစ်ကြောင်းသည် ယင်းမာပင်မြို့နယ်၊ စုန်းချောင်းရွာအား နံနက် ၂ နာရီခန့်တွင် ရုတ်တရက် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရခဲ့ကာ ရွာခံ ၁၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့ပြီး ရွာမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာစဉ် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ယင်းမာပင်၊ စုန်းချောင်းရွာ စစ်တပ်ဝင်စီးပြီး အသက်မပြည့်သေးသူ ၃ ဦးအပါအဝင် အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ |access-date=၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ |accessdate=23 July 2023 |archivedate=23 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230723145936/https://myanmar-now.org/mm/news/39903/ }}</ref> === ဩဂုတ် === * ၄ ဩဂုတ် - [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး]]အရ နောင်ချိုမြို့အနီးတွင် အရာရှိတစ်ဦးအပါအဝင် အင်အား ၁၅ ဦးပါ စစ်ကားတစ်စီးကို PDF က ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ကားပေါ်ပါ အားလုံး သေဆုံးခဲ့ကာ လက်နက်ခဲယမ်းများ ရခဲ့သည်။<ref name="kanaung">{{cite news |last1=သူရမောင် |first1=မိုးဦး, မြတ်ပန်း |title=တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီတပ် အထိနာဟု မန္တလေး PDF ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=29 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929234718/https://myanmar-now.org/mm/news/41819/ }}</ref> * ၇ ဩဂုတ် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဘုတလင်မြို့]]လယ်ရှိ မီးသတ်စခန်းကို ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး မြို့နယ်မီးသတ်ဦးစီးမှူးအပါအဝင် စခန်းအတွင်းနေထိုင်သူ ၂၁ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ဘုတလင်မြို့ မီးသတ်စခန်းကို PDF စီးနင်းပြီး မီးသတ်သမားများကို ဖမ်းဆီး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165302/https://myanmar-now.org/mm/news/40502/ }}</ref> * ၁၁ ဩဂုတ် - အင်အား ၅၀ ပါ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့တစ်ခုကို နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းတွင် မိုင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ရာ စစ်ကြောင်းမှူး အပါအဝင် ၁၀ ဦး သေဆုံးပြီး ၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၂ ဩဂုတ် - ဘုတလင်မြို့နယ် [[သခွတ္တနယ်ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|သခွတ္တနယ်ကျေးရွာ]] ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း ဖွင့်လှစ်ထားသည့် အခမဲ့ဆေးခန်းနှင့် ထိုရွာရှိ နေအိမ် ၄၀ ဝန်းကျင်ကို အင်အား ၇၀ နီးပါးပါသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့က မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ဘုတလင်တွင် ပရဟိတဆေးခန်းနှင့် အိမ်များ မီးရှို့ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165300/https://myanmar-now.org/mm/news/40691/ }}</ref> * ၁၄ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်၊ ထန်တလန်မြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီ တပ်စွဲထားသည့် တောင်ကုန်းကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များ]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လက်နက် ၆ လက် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကာ ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ထန်တလန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်များ ဝင်ရောက်စီးနင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ |access-date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ |accessdate=14 August 2023 |archivedate=14 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814165252/https://myanmar-now.org/mm/news/40730/ }}</ref> * ၃၁ ဩဂုတ် - ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[တွန်းဇံမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] ယာယီစခန်းတစ်ခု အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားသည့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) က စီးနင်းခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး သေဆုံးပြီး ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref name="cdf">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=ချင်းပြည်နယ် တော်လှန်ရေးစခန်းနှစ်ခုကို ဇိုမီးနယ်ခြားစောင့်တပ် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011071230/https://myanmar-now.org/mm/news/41872/ }}</ref> === စက်တင်ဘာ === * ၃ စက်တင်ဘာ - [[မြဝတီမြို့]]ရှိ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကို ဗုံးတပ်ဒရုန်းလေယာဉ်ငယ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယာယီတပ်ရင်းမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦး အပါအဝင် ၅ ဦး သေဆုံးပြီး၊ ဒဏ်ရာပြင်းထန်သူ ၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=ကိုချို |title=မြဝတီခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီးနောက် လုံခြုံရေးတင်းကျပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=6 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230906152506/https://myanmar-now.org/mm/news/41640/ }}</ref> * ၆ စက်တင်ဘာ - မုံရွာမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ စခန်းတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မောင်ရွှေဝါ |title=မုံရွာတောင်ပိုင်း ကာကွယ်ရေးစခန်းတစ်ခု စီးနင်းခံရ၊ ၄ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=8 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230908100342/https://myanmar-now.org/mm/news/41719/ }}</ref> * ၈ စက်တင်ဘာ - ပြင်ဦးလွင်-မိုးကုတ်ကားလမ်းဘေး၊ တောင်နီကျေးရွာအနီးရှိ တာဝါတိုင်ကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များအား ကနောင်စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဘက်မှ ၁၃ ဦး နှင့် PDF တစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="kanaung"/> * ၁၀ စက်တင်ဘာ ** တွန်းဇံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ CDF တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး သေဆုံးပြီး မောင်းပြန်သေနတ် ၁ လက် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟု CDF (တွန်းဇံ) က ဆိုသည်။<ref name="cdf"/> ** မကွေးတိုင်း ရေစကြိုမြို့ဘက်မှ လာသည့် စစ်သင်္ဘောတစ်စီးသည် ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်းကျေးရွာများကို ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ဖောင်းကတာကျေးရွာရှိ နေအိမ်နှစ်လုံးပေါ် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး တစ်ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=စစ်သင်္ဘောပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဆားလင်းကြီးဒေသခံ တစ်ဦးသေ၊ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=12 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230912053546/https://myanmar-now.org/mm/news/41786/ }}</ref> * ၁၁ စက်တင်ဘာ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်]]ရှိ [[ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာန|ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန]]ရုံးကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခံရသော်လည်း အထိအခိုက်မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |first1=နေမင်းနီ |title=မန္တလေးတွင် အခွန်ဦးစီးဌာနရုံး ဗုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=13 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230913090008/https://myanmar-now.org/mm/news/41892/ }}</ref> * ၁၄ စက်တင်ဘာ **စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ [[ကင်းတော်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကင်းတော်ကျေးရွာ]]၊ [[တံတားဦးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တံတားဦးကျေးရွာ]]တို့အနီးတွင် ရှိသည့် ကျေးရွာပကဖအဖွဲ့တို့၏ စခန်းများကို အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကာ [[မြင်းဆည်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|မြင်းဆည်ရွာ]]မှ အရပ်သား ၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=မိုးဦး |title=စစ်ကိုင်းတွင် အမျိုးသား ၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီတပ် သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=11 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011065251/https://myanmar-now.org/mm/news/42050/ }}</ref> ** [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]] အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ ကျော်ခန့်အကွာ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်းအနီးတွင် တည်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ရေတံလျှောက်စခန်းကုန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |first1=လင်းထင် |title=ထိုင်းနယ်စပ် စခန်းကုန်းတစ်ခုကို KNU တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ |access-date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=17 September 2023 |archivedate=15 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230915104351/https://myanmar-now.org/mm/news/42027/ }}</ref> === အောက်တိုဘာ === {{main article |လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု}} *၉ အောက်တိုဘာ - စစ်ကောင်စီ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]]က [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]၏ မြို့ဖြစ်သော [[လိုင်ဇာမြို့]]ပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် မုန်လိုင်ခတ်စစ်ဘေးရှောင်စခန်းအား ထိမှန်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ် ၁၃ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၂၉ ဦး သေဆုံးကာ အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Dozens killed and injured in military attack on Myanmar refugee camp |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp |agency=Al Jazeera |date=October 10, 2023 |accessdate=22 October 2023 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207001508/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/10/dozens-killed-and-injured-in-military-attack-on-myanmar-refugee-camp }}</ref> {{main article|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး}} *၂၇ အောက်တိုဘာ **[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့ပါဝင်သော [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့သည်။ မဟာမိတ်အဖွဲ့များက ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များတွင် စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite news |title=Alliance of 3 ethnic rebel groups carries out coordinated attacks in northeastern Myanmar |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 |access-date=October 27, 2023 |agency=ABC News |accessdate=22 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104221713/https://abcnews.go.com/International/wireStory/alliance-3-ethnic-rebel-groups-carries-coordinated-attacks-104431614 }}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Myanmar: Escalation of clashes in northern Shan and the Southeast Flash Update #1 (As of 30 October 2023) |url=https://www.unocha.org/publications/report/myanmar/myanmar-escalation-clashes-northern-shan-and-southeast-flash-update-1-30-october-2023 |website=UNOCHA |access-date=October 30, 2023}}</ref> ** KNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ကော့ကရိတ်မြို့တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-29 |title=ကော့ကရိတ်တိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ကြီးကျလို့ ဒေသခံ ၆ ဦးသေဆုံး |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=30 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231030042923/https://www.bbc.com/burmese/articles/czd08g301xvo }}</ref> *၃၀ အောက်တိုဘာ ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နောင်ချိုမြို့]]နှင့် ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်များ စီးနင်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့]]တွင် စစ်ကောင်စီမှ ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းက လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-01 |title=ခလရ ၁၄၃ တပ်ရင်းတရင်းလုံး လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ထုတ်ပြန် |language=Burmese |work=VOA |url=https://burmese.voanews.com/a/7336659.html |access-date=2023-11-01 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=1 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101103323/https://burmese.voanews.com/a/7336659.html }}</ref> === နိုဝင်ဘာ === [[File:Operation 1027.svg|thumb|၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေ (၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၉ အထိ)]] *၁ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကောင်စ်ီက နောင်ချိုမြို့သို့ စစ်ကူယာဉ်တန်းပို့ဆောင်ခဲ့ရာ မဟာမိတ်အဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြာ သံချပ်ကာကားတစ်စင်း ပေါက်ကွဲပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=နောင်ချိုမြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းကို TNLAနှင့် MDY PDFတို့စစ်ဆင် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=2 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102152449/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376015.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ချင်းရွှေဟော်မြို့]]၊ [[ပန်ဆန်းမြို့]] နှင့် [[သိန္နီမြို့]]များကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=မြို့သုံးမြို့ကျသွားပြီဟု စစ်ကောင်စီဝန်ခံ |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623052 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107103759/https://burmese.dvb.no/post/623052 }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-02 |title=ညီနောင်မဟာမိတ်များ၏ စစ်ဆင်ရေး၇ရက်မြောက်နေ့တွင် မြို့လေးမြို့ကို အပြီးတိုင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ |language=Burmese |work=Ayeyarwaddy Times |url=https://ayartimes.com/?p=27362 |access-date=2023-11-02 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103150134/https://ayartimes.com/?p=27362 }}</ref> *၃ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ရွှေလီကြိုးတံတားကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=နမ့်ခမ်းမြို့မှာ TNLA နဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၊စစ်တပ်ကလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုလုပ် |language=Burmese |work=BBC Burmese |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo |access-date=2023-11-03 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=3 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103102012/https://www.bbc.com/burmese/articles/ck5xg61z3ppo }}</ref> *၆ နိုဝင်ဘာ - ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ခရိုင်မြို့ဖြစ်သော [[ကောလင်းမြို့]]ကို အေအေ၊ ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ခမ်းမြို့]]တစ်မြို့လုံးနီးပါးကို တီအန်လယ်အေက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/ }}</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး}} ** [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] ကို ကရင်နီပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စတင်ခဲ့ကာ [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-09 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=2023-11-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-08 |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး စတင် |url=https://burmese.voanews.com/a/7346374.html |access-date=2023-11-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110130401/https://burmese.voanews.com/a/7346374.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်း [[တမူးမြို့နယ်]]ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို ပီဒီအက်ဖ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=7 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်]] မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ ၉၉ ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကျော်လွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131804/https://burmese.dvb.no/post/623785 }}</ref> ** ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: MNDAA က ကွမ်းလုံနှင့် [[မုံးကိုးမြို့]]များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=မုံးကိုးမြို့ကို အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း MNDAAပြော |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131848/https://myanmar-now.org/mm/news/44791/ }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကွမ်းလုံနဲ့ နမ့်ခမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်ထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html |access-date=2023-11-07 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108135526/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376163.html }}</ref> *၈ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA နှင့် MDY-PDF တို့ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး စစ်တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-08 |title=ဂုတ်ထိပ်တံတားအနီးရှိ စစ်တပ်စခန်းကို TNLA/PDFပူးပေါင်းအဖွဲ့တိုက်ခိုက်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ |access-date=2023-11-08 |accessdate=23 November 2023 |archivedate=8 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108131918/https://myanmar-now.org/mm/news/44780/ }}</ref> *၁၁ နိုဝင်ဘာ - {{main article |၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး}} ** ကယားပြည်နယ်မြို့တော် လွိုင်ကော်မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] ကို KNDF, KA နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-14 |title=Tens of Thousands Trapped as Myanmar Resistance Strikes Kayah State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=2023-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114143014/https://www.irrawaddy.com/news/burma/tens-of-thousands-trapped-as-myanmar-resistance-strikes-kayah-state-capital.html |url-status=live}}</ref> ** ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး - [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်တစ်စင်း ကယားပြည်နယ်တွင် ပျက်ကျခဲ့သည်။ KNDF က ပစ်ချခဲ့သည်ဟုဆိုသော်လည်း စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျသည်ဟု တပ်မတော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=A military jet crashes in eastern Myanmar. Ethnic resistance groups claim they shot it down |url=https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 |last=Peck |first=Grant |date=11 November 2023 |language=en |accessdate=23 November 2023 |archivedate=11 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111174038/https://apnews.com/article/myanmar-kayah-karenni-resistance-jet-fighter-crash-57bea1e41f43313abe5095f9c9c3a9c6 }}</ref> *၁၂ နိုဝင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: TNLA က [[သီပေါမြို့]]အနီးရှိ ကျင်သီတံတားဂိတ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-12 |title=သီပေါ ကျင်တီတံတားတပ်စခန်းကို TNLAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |access-date=2023-11-12 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html |url-status=live |accessdate=23 November 2023 |archivedate=12 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112050203/https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2023/11/12/376307.html }}</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ရသေ့တောင်မြို့နယ် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းနှစ်ခုကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒုံးပိုက်စခန်းကိုသိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟုဆို |trans-title=Two Rathedaung Township Border Guard Military Posts attacked by Arakan Army with Dong Paik camp being captured |date=13 November 2023 |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 |language=my |work=Narinjara News |accessdate=23 November 2023 |archivedate=13 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231113013729/https://burmese.narinjara.com/news/detail/65516f28a30cc94f1526a1e6 }}</ref> *၁၅ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မိသားစုဝင်များအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး အလင်းဝင်လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en |archivedate=30 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130093234/https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 }}</ref> **၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး: KNDF က [[လွိုင်ကော်တက္ကသိုလ်]]ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၁၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-15 |title=Kayah Resistance Seizes Myanmar Junta Bases in State Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html |access-date=2023-11-15 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=16 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231116062451/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kayah-resistance-seizes-myanmar-junta-bases-in-state-capital.html }}</ref> *၁၆ နိုဝင်ဘာ - **စစ်တွေမြို့နှင့် မဝေးသော [[ပေါက်တောမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ စစ်ကောင်စီက ရေတပ်နှင့် လေတပ်အသုံးပြု၍ ပစ်ခတ်မှုမျာ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သားနေအိမ်များ ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Captures Town in Rakhine, Prompting Bombardment by Myanmar Military |date=16 November 2023 |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html |work=The Irrawaddy |accessdate=23 November 2023 |archivedate=17 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231117203523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-captures-town-in-rakhine-prompting-bombardment-by-myanmar-military.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုခေါင်းဆောင် မြီရှောက်ချန်းနှင့် မိသားစုအာ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးကာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html|title=最新消息！缅北电诈头目明学昌，已自杀身亡|work=National Business Daily|date=2023-11-17|language=zh-cn|access-date=23 November 2023|archivedate=4 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231204173627/https://www.nbd.com.cn/articles/2023-11-17/3118050.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=Former lawmaker dies in police custody after arrest for Myanmar scams |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html |access-date=2023-11-17 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118082258/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/lawmaker-11162023165911.html }}</ref> * ၂၁ နိုဝင်ဘာ - ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့၊ [[ကနေဒီတောင်]]ပေါ်တွင် တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ PDF – Zoland က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကနေဒီတောင် စစ်ကောင်စီစခန်း ချင်းကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html |access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ |language=my |accessdate=23 November 2023 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228064921/https://burmese.voanews.com/a/the-chin-defense-forces-occupied-the-kennedy-peak-myanmar-military-base/7364067.html }}</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ရန်ကုန်မြို့တွင် ညအချိန် သံချပ်ကာကားများ လှည့်လည်နေခြင်းကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ညဉ့်မနက်မီ စောစီးစွာပိတ်သိမ်းကြသည်။<ref>{{cite news |title=Reports of Forced Conscription by Myanmar's Military Spark Panic in Yangon |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html |date=24 November 2023 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133020/https://www.irrawaddy.com/news/burma/reports-of-forced-conscription-by-myanmars-military-spark-panic-in-yangon.html }}</ref><ref>{{cite news |date=24 November 2023 |title=Parents Pull Children From Schools in Yangon as Myanmar Junta Troops Move In |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html |work=The Irrawaddy |access-date=25 November 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=9 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240409133018/https://www.irrawaddy.com/news/burma/parents-pull-children-from-schools-in-yangon-as-myanmar-junta-troops-move-in.html }}</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က မတူပီမြို့နယ်ရှိ လိုင်လင်းပီမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-25 |title=Another town on the India-Myanmar border falls to the resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127132400/https://myanmar-now.org/en/news/another-town-on-the-india-myanmar-border-falls-to-the-resistance/ }}</ref> *၂၈ နိုဝင်ဘာ - **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: စစ်သည် ၁၈၆ ဦးပါဝင်သော အမှတ် ၁၂၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းသည် MNDAA ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်အား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-29 |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=29 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref><ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-30 |title=After Over 30 Years of Control, Myanmar Junta Loses Grip on Township Near China Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201023257/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/after-over-30-years-of-control-myanmar-junta-loses-grip-on-township-near-china-border.html }}</ref> **၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် မူဆယ်မြို့သို့ ဦးတည်သော ကုန်းလမ်းများအား ထိန်းချုပ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |title=Opponents vow 'beginning of the end' for Myanmar's junta as resistance launches nationwide offensive |url=https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |access-date=28 November 2023 |agency=CNN |date=28 November 2023 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=28 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231128025624/https://www.cnn.com/2023/11/28/asia/myanmar-nationwide-offensive-junta-intl-hnk/index.html }}</ref> *၂၉ နိုဝင်ဘာ - ** CDF နှင့် CNA တို့က မတူပီမြို့နယ်ရှိ ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Chin allied resistance claims big junta losses in western Myanmar |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html |access-date=2023-12-01 |website=Radio Free Asia |language=en |archivedate=2 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231202043350/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-fighting-11302023071854.html }}</ref> ** [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ]]တို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Cho |first=Ko |date=2023-11-30 |title=Rival Shan armies declare truce as other ethnic armed groups gain ground |url=https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ |access-date=2023-12-01 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240327180609/https://myanmar-now.org/en/news/rival-shan-armies-declare-truce-as-other-ethnic-armed-groups-gain-ground/ }}</ref> === ဒီဇင်ဘာ === {{see also|လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ}} * ၁ ဒီဇင်ဘာ - [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့အရှေ့တောင်ပိုင်းကို MNDAA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ အရပ်သားများစွာ မြို့အတွင်း ပိတ်မိနေကာ ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်သံရုံးက တရုတ်နိုင်ငံသားများ မြို့အတွင်းမှ ထွက်ခွာကြရန် ဆော်ဩသည်။<ref>{{cite news |title=After weeks of preparation, MNDAA says it has entered Laukkai |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |date=1 December 2023 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=6 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ }}</ref> * ၃ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့တောင်ဘက်ရှိ ဘုရားလေးဆူကုန်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို MNDAA က တိုက်ခိုက်သည်။ တိုက်ပွဲမှာ ရှစ်နာရီခန့် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Ethnic Army Battles to Seize Another Base From Myanmar Junta Near Border With China |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |access-date=2023-12-07 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=6 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231206134554/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-army-battles-to-seize-another-base-from-myanmar-junta-near-border-with-china.html |url-status=live}}</ref> * ၄ ဒီဇင်ဘာ - ** ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး: KNLA နှင့် ဒေသခံ PDF များက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ရှိ မုန်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်သော မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-05 |title=Myanmar Resistance Seizes First Town in Bago Region: KNU |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=15 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240415180748/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-seizes-first-town-in-bago-region-knu.html }}</ref> ** လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=4bsh/> * ၅ ဒီဇင်ဘာ - ပလက်ဝမြို့နယ်ရှိ တရွန်အိုင် ဗျူဟာစခန်းကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-12-06 |title=Arakan Army Declares Seizure of Major Myanmar Junta Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html |access-date=2023-12-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=7 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207024830/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-seizure-of-major-myanmar-junta-base.html }}</ref> * ၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: ဘုရားလေးဆူကုန်းအား MNDAA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ လောက်ကိုင်မြို့ တောင်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |title=MNDAA seizes key outpost south of Laukkai |date=6 December 2023 |access-date=6 December 2023 |archivedate=8 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231208173510/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-seizes-key-outpost-south-of-laukkai/ |url-status=live}}</ref> * ၇ ဒီဇင်ဘာ - [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] ဌာနချုပ်မှူးဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်းကို အသေရမိခဲ့သည်ဟု ကိုးကန့်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း သေဆုံးမှုအား အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |title=敏昂萊武裝第12野戰旅旅長在果敢戰場被擊斃 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html |access-date=2023-12-08 |website=果敢资讯网 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231209231216/https://kokang123.blogspot.com/2023/12/12.html|archivedate=December 9, 2023|trans-title=Tatmadaw's 12th Military Operations Brigadier General Shot Dead in Kokang Battlefield|lang=zh}}</ref>{{Better source needed|date=December 2023}} * ၁၁ ဒီဇင်ဘာ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်တို့အကြား ဆွေးနွေးပွဲကို တရုတ်နိုင်ငံက လက်ခံကျင်းပခဲ့ရာ 'အပြုသဘောဆောင်သော ရလဒ်များ' ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=China brokers talks in Myanmar between military junta and rebel groups that yield 'positive results' |url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results |access-date=11 December 2023 |date=December 11, 2023 |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211145421/https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3244699/china-brokers-talks-myanmar-between-military-junta-and-rebel-groups-yield-positive-results }}</ref> * ၁၃ ဒီဇင်ဘာ - တရုတ်ဦးဆောင်သော ဆွေးနွေးပွဲမှာ "၁၀ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်ခဲ့သည်" ဟု ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က ဆိုခဲ့ကာ ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Brotherhood Alliance Denies Myanmar Junta Peace Deal Rumors |work=The Irrawaddy |date=13 December 2023 |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=1 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240101211111/https://www.irrawaddy.com/news/politics/brotherhood-alliance-denies-myanmar-junta-peace-deal-rumors.html }}</ref> * ၁၅ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-18 |website=France 24 |language=en |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223164727/https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire }}</ref> * ၁၈ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်မြို့ မြောက်ဘက်ဝင်ပေါက်အနီးရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထန်ပါကျိုင်းရွာ]]ရှိ MNDAA အပေါ် တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ သုံးကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 November 2023 |author=Kyaw Oo |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |title=Fighting restarts near Laukkai as MNDAA seizes border gate and trade zone |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=26 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226191555/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-restarts-near-laukkai-as-mndaa-seizes-border-gate-and-trade-zone/ }}</ref> * ၁၉ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဝင်ပေါက် ရန်လုံးကြိုင်နယ်စပ်ဂိတ်ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Myanmar ethnic armed group seizes another crossing point along the Chinese border, reports say |url=https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ |access-date=2024-01-05 |website=ABC News |date=20 December 2023 |language=en |archivedate=31 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240131114238/https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ }}</ref> * ၂၂ ဒီဇင်ဘာ - ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး: မန်တုံမြို့ကို TNLA က သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]သည် TNLA ၏ အလုံးစုံထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Hein Htoo Zan |date=23 December 2023 |title=Brotherhood Alliance Seizes Another Ethnic Zone in Myanmar's northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html |access-date=25 December 2023 |website=The Irrawaddy |archivedate=23 December 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231223205345/https://www.irrawaddy.com/news/burma/brotherhood-alliance-seizes-another-ethnic-zone-in-myanmars-northern-shan-state.html }}</ref> * ၂၅ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ပေါ်သို့ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၈ ဦးသေဆုံးကာ ၂၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref name=most>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref> * ၂၆ ဒီဇင်ဘာ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၉၀ ပါဝင်သော တပ်မတော်၏ အမှတ် ၅၅ ခြေမြန်တပ်ရင်းနှင့် ဒေသခံ နယ်ခြားစောင့်တပ်မှူး ပယ်ဆောက်ချိန်တို့အပါဝင် နယ်ခြားစောင့်တပ် MNDAA ထံတွင် လက်နက်ချသည်။ လက်နက်ချပြီးနောက် MNDAA က မြို့အား ကင်းလှည့်လည်သည်။<ref name=cas>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |access-date=6 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |url-status=live |accessdate=12 January 2024 |archivedate=27 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html }}</ref> * ၂၇ ဒီဇင်ဘာ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ နတ်သံကွင်းမြို့အား KNLA ဦးဆောင်သောအဖွဲ့မှ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html |access-date=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118022540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-loses-another-town-in-bago-region-kills-four-children-in-airstrike.html }}</ref> * ၂၉ ဒီဇင်ဘာ - စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၅၁ ဦး အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇီုရမ်ပြည်နယ်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ |access-date=12 January 2024 |archivedate=14 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240114105949/https://theprint.in/india/151-myanmar-soldiers-flee-to-mizoram-border-village-after-rebel-forces-capture-military-base/1905269/ }}</ref> == ၂၀၂၄ == === ဇန်နဝါရီ === * ၄ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ: လောက်ကိုင်မြို့ရှိ ဒေသကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်သည် လက်နက်ချခဲ့ရာ လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် မိသားစုဝင်များ လားရှိုးမြို့သို့ ထွက်ခွာသည်။<ref name=end>{{cite news |title=Myanmar Regime Raises the White Flag in Kokang Zone on China Border in Shan State |date=5 January 2024 |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=12 January 2024 |archivedate=18 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118021858/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-regime-raises-the-white-flag-in-kokang-zone-on-china-border-in-shan-state.html }}</ref> * ၅ ဇန်နဝါရီ - လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲပြီးဆုံးကာ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA captures military command centre outside Laukkai, taking full control of city |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |date=5 January 2024 |language=en |work=Myanmar Now |accessdate=12 January 2024 |archivedate=11 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240111142130/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၃၈၉ ဦးနှင့် မိသားစုဝင် ၁၆၀၀ ဦး လက်နက်ချသည်ဟု MNDAA က ထုတ်ပြန်သည်။ မိသားစုဝင်များ၏ အသက်အန္တရာယ်လုံခြုံရေးအတွက် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။<ref name=surr2>{{cite news |title=Myanmar ethnic minority armed groups: Over 2,300 military personnel surrendered |date=6 January 2024 |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ |work=NHK World- Japan |language=en |accessdate=12 January 2024 |archivedate=7 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240107114044/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ }}</ref> * ၈ ဇန်နဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တောင်ရှည်တောင်စစ်စခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းယူသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ခန့် လက်နက်ချသည်။<ref name=aakt>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses Nearly 50 Troops, More Bases in Three Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html |date=10 January 2024 |language=en |work=The Irrawaddy |accessdate=20 January 2024 |archivedate=15 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115022517/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-nearly-50-troops-more-bases-in-three-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၉ ဇန်နဝါရီ - အင်ဒို-မြန်မာ [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း]]တွင် ဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည့် [[ပလက်ဝမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင်း တိုက်ပွဲများတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=aakt/> * ၁၂ ဇန်နဝါရီ - ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ကြားဝင်စေ့စပ်ခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံက ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire |access-date=20 January 2024 |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228144830/https://www.theguardian.com/world/2024/jan/12/myanmar-junta-and-armed-rebels-agree-ceasefire }}</ref> * ၁၃ ဇန်နဝါရီ - [[လားရှိုးမြို့နယ်]]နှင့် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]များအပါအဝင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ကာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု TNLA က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Breaks Chinese-Brokered Ceasefire: TNLA |author=Yuzana |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html |date=13 January 2024 |work=The Irrawaddy |language=en |accessdate=20 January 2024 |archivedate=13 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113144010/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-breaks-chinese-brokered-ceasefire-tnla.html }}</ref> * ၁၅ ဇန်နဝါရီ - ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html |access-date=20 January 2024 |archivedate=27 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227180712/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-declares-victory-in-paletwa-myanmars-chin-state.html }}</ref> * ၁၈ ဇန်နဝါရီ - ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၇၆ ဦးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ ထွက်ပြေးကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 |access-date=20 January 2024 |archivedate=19 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240119102953/https://www.ndtv.com/india-news/more-myanmar-soldiers-enter-mizoram-amid-conflict-with-armed-ethnic-group-4888638 }}</ref> * ၂၀ ဇန်နဝါရီ - ** စစ်ကောင်စီတပ်သား ၆၀၀ ကျော်သည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်က အိန္ဒိယစစ်တပ်ထံ ခိုလှုံမှုများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် မြန်မာနှင့် အိန္ဒိယနယ်စပ် ၁,၆၄၃ ကီလိုမီတာအား ခြံစည်းရိုးကာရန် အိန္ဒိယအစိုးရက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=India-Myanmar border to be fenced soon, says Home Minister Amit Shah |url=https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece |date=20 January 2024 |work=The Hindu |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126182417/https://www.thehindu.com/news/national/will-protect-myanmar-border-like-that-of-bangladesh-amit-shah/article67759383.ece }}</ref> ** တပ်မတော်နှင့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]တို့သည် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်]]တွင် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html Firefight Erupts as Myanmar Junta Troops Halt PNLO Arms Convoy in Shan State]. Brian Wei. January 23, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124045933/https://www.irrawaddy.com/news/burma/firefight-erupts-as-myanmar-junta-troops-halt-pnlo-arms-convoy-in-shan-state.html|date=January 24, 2024}}</ref> * ၂၄ ဇန်နဝါရီ - ** [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့သည် ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် တပ်မတော်တို့ ထိန်းချုပ်ထားသော ဆီဆိုင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> ** ရေးမြို့နယ်တွင် စစ်ကောင်စီနှင့် နီးစပ်သော မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ပိုင် ကားတစ်စီးကို ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်သုံးဦးသေဆုံးပြီး လက်နက်နှင့် ဗုံးပစ်လောင်ချာတို့ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=မွန်ငြိမ်းချမ်းရေးကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၃ ဦး ပစ်သတ်ခံရ|trans-title=Three members of the Mon Peace Defense Force were shot dead|lang=my|url=https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|date=January 24, 2024|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20240126160153/https://burmese.monnews.org/2024/01/24/%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BD/|archivedate=|access-date=6 February 2024|archivedate=26 January 2024}}</ref> * ၂၅ ဇန်နဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ပေါက်တောမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ မြို့ပေါ်ရှိ အဆောက်အုံအများအပြား ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=January 25, 2024 |title=Arakan Army Captures Key Town From Junta in Myanmar's Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html |website=The Irrawaddy |access-date=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126031058/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-captures-key-town-from-junta-in-myanmars-rakhine-state.html }}</ref> * ၂၆ ဇန်နဝါရီ - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ဆီဆိုင်မြို့]]အား ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Pa-O, Karenni forces seize control of town in southern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ |author=Aung Naing |date=26 January 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=6 February 2024 |archivedate=26 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240126121405/https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-karenni-forces-seize-control-of-town-in-southern-shan-state/ }}</ref> * ၂၉ ဇန်နဝါရီ - ** KNLA နှင့် PDF တပ်ဖွဲ့များက တပ်မတော်၏ [[:en:Eurocopter AS365|ရဟတ်ယာဉ်]]တစ်စင်းအား စက်သေနတ်များ၊ စနိုက်ပါနှင့် ဒုံးပစ်လက်နက်တို့ဖြင့် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ်အေးမင်းနောင်၊ ဗိုလ်မှူးစိုးလွင်ထွန်း၊ ဗိုလ်မှူး တိုးဦးနှင့် အခြားနှစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html In Karen State, Another Myanmar Junta Chopper Shot Down]. January 29, 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129142812/https://www.irrawaddy.com/news/burma/in-karen-state-another-myanmar-junta-chopper-shot-down.html|date=January 29, 2024}}</ref><ref> [https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146 Sniper Shoots Dead Myanmar Brigadier-general In Helicopter]. January 29, 2024. [[Agence France-Presse|AFP]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240129194457/https://www.barrons.com/news/sniper-shoots-dead-myanmar-brigadier-general-in-helicopter-6e829146|archivedate=January 29, 2024}}</ref> ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အမှတ် ၃၈၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta's infantry base seized by Arakan Army|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html|access-date=2024-01-29|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204054158/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-infantry-base-seized.html}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၁ ဖေဖော်ဝါရီ - [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ အမှတ် ၅၄၀ ခြေမြန်တပ်ရင်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Another myanmar battalion base captured|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html|access-date=2024-02-01|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=4 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240504195023/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-myanmar-battalion-routed-in-rakhine-as-aa-eyes-state-capital.html}}</ref> * ၅ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ [[ဒေါဆီအီရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဒေါဆီအီရွာ]]ရှိ စာသင်ကျောင်းအား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အတွက် ကလေးငယ် အနည်းဆုံး လေးဦး သေဆုံးကာ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Warplanes Bomb School in Karenni State, Killing 4 Children|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawady|accessdate=6 February 2024|archivedate=8 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240508031855/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-warplanes-bomb-school-in-karenni-state-killing-4-children.html}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်]]နှင့် [[မံစီမြို့နယ်]]များရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်စခန်းနှစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=KIA, PDF Seize Two Myanmar Junta Outposts in Kachin State Within a Week|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html|access-date=2024-02-06|website=Irrawaddy|accessdate=11 February 2024|archivedate=13 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213160055/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-pdf-seize-two-myanmar-junta-outposts-in-kachin-state-within-a-week.html}}</ref> * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - ** မင်းပြားမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်ရင်းဌာနချုပ် လက်ကျန်နှစ်ခုအား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html |access-date=11 February 2024 |archivedate=7 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240207113816/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-military-driven-out-of-township-in-northern-rakhine-reports-say.html }}</ref> ** မြောက်ဦးနှင့် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]များတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကာ ကျောက်တော်မြို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253|title=AA captures six towns so far, two more waits for coming under their control|access-date=8 February 2024|website=Narinjara News|archivedate=8 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208171938/https://www.narinjara.com/news/detail/65c4752be20c36ccd92cf253}}</ref> * ၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အကြား အမျိုးသားနှင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၇ နှစ်ကြား အမျိုးသမီး အရွယ်ရောက်သူတိုင်း စစ်မှုထမ်းရမည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကို ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အာဏာတည်ကြောင်း စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar junta enforces compulsory military service law: Report|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html|access-date=2024-02-10|website=[[Hindustan Times]]|accessdate=11 February 2024|archivedate=11 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240211051317/https://www.hindustantimes.com/world-news/myanmar-junta-enforces-compulsory-military-service-law-report-101707581223173-amp.html}}</ref> ** ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မြောက်ဦးမြို့အား သိမ်းပိုက်လို်က်ကာ တပ်မတော်၏ ကမ်းတက်ရေယာဉ်သုံးစင်းကို နှစ်မြှုပ်ခဲ့သည်။ * ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ - ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မြို့သုံးမြို့ သိမ်းပိုက်ခံရခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] [[ကုလားတန်မြစ်]]ကူးတံတားဖြစ်သော ကစ္ဆပနဒီတံတားကို စစ်ကောင်စီက ဖောက်ခွဲမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းနေ့အစောပိုင်းတွင်လည်း စစ်တွေမြို့အဝင်ရှိ မီးချောင်းတံတားကိုလည်း ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar military blows bridge to Rakhine State capital as AA advances |author=Hein Htoo Zan |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=13 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240213161248/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-blows-bridges-to-rakhine-state-capital-as-aa-advances.html }}</ref> * ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသော [[ကောလင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> * ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ထိုးထားသော [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် ယင်း၏ နိုင်ငံရေးပါတီ [[မွန်ပြည်သစ်ပါတီ]] မှ "မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)" အမည်ဖြင့် ခွဲထွက်ကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု မွန်ပြည်သစ်ပါတီ နိုင်ငံရေးစစ်ရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://burmese.dvb.no/post/638482 |work=Democratic Voice of Burma |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=29 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240229120629/https://burmese.dvb.no/post/638482 }}</ref><ref>{{cite news |title=မွန်ပြည်သစ်ပါတီမှအတွင်းရေးမှူး၊ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်တို့မှ ပါတီတွင်းမှ ယုံကြည်ချက်တူသူများနှင့် လက်တွဲ၍ စစ်ကောင်စီကို တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ကြေညာချက်ထုတ် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 |work=Narinjara |language=my |access-date=14 February 2024 |date=14 February 2024 |accessdate=15 February 2024 |archivedate=22 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240322032425/https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/65cc4d61a17cfc013770fe67 }}</ref> ** [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]သည် [[ရှားတောမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ကယားပြည်နယ်အတွင်း ကရင်နီအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်နိုင်သော ဒုတိယမြောက်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html Karenni Resistance Forces Capture Shadaw as Hilltop Junta Base Falls]. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 14, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240214152425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-forces-capture-shadaw-as-hilltop-junta-base-falls.html|date=February 14, 2024}}</ref> * ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ - စစ်ကောင်စီတပ်များ စွန့်ခွာသွားပြီးနောက် [[မြေပုံမြို့]]အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army captures another Rakhine State town, warns locals clashes may continue |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ |work=Myannmar Now |language=en |date=16 February 2024 |accessdate=17 February 2024 |archivedate=17 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240217073534/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-captures-another-rakhine-state-town-warns-locals-clashes-may-continue/ }}</ref> * ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈-၁၉ : ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ ရွာလေးရွာမှ [[ရိုဟင်ဂျာ]] ၁၀၀ ခန့်ကို နိုင်ငံသားအဖြစ် လျှောက်ထားသော်လည်း စစ်အစိုးရက စစ်မှုထမ်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အား မှတ်ပုံတင်ကတ်များ၊ ဆန်တစ်အိတ်နှင့် လစဉ် လစာ ၄၁ ဒေါ်လာ ပေးမည်ဟု စစ်အစိုးရက ကတိပြုထားသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ၁၄ ရက်ကြာ အခြေခံသင်တန်းကို တက်ရောက်ခဲ့ရသည်။ ရှောင်တိမ်းနေသော ရိုဟင်ဂျာ အများအပြားသည် [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ARSA]] သို့မဟုတ် RSO ကို ကျော်ပြီး ရက္ခိုင့်တပ်မတော်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html Rohingya Men in Myanmar Are Being Forcibly Recruited by The Junta’s Military] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240507140422/https://www.irrawaddy.com/news/burma/rohingya-men-in-myanmar-are-being-forcibly-recruited-by-the-juntas-military.html |date=7 May 2024 }}. [[The Irrawaddy]]. Hein Htoo Zan. February 23, 2024.</ref> <ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 Junta forces abduct 100 young Muslims from Buthidaung to enroll in conscription] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240404225520/https://www.narinjara.com/news/detail/65d7032ace78abb409ae8bc8 |date=4 April 2024 }}. Narinjara News. February 22, 2024.</ref> တချိန်တည်းတွင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၅၅ နှစ်ကြား အမျိုးသားများကို ပြည်သူ့စစ်များအဖြစ် မဝင်ရောက်ပါက နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ကို ရုပ်သိမ်းမည်ဟု စစ်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများက ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ [[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]စစ်ဘေးရှောင်များကို ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/|title=Kaman IDPs in Rakhine State told to form pro-junta militia|date=February 21, 2024|publisher=[[Myanmar Now]]|url-access=subscription|author=Jessy Wolf|access-date=29 February 2024|archivedate=24 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224175618/https://myanmar-now.org/en/news/kaman-idps-in-rakhine-state-told-to-form-pro-junta-militia/}}</ref> * ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ: ** KIA တပ်ဖွဲ့များသည် ၄ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် Jehkam စစ်အခြေစိုက်စခန်းအား သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ** [[ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ|ရှမ်းပြည် တိုးတက်ရေးပါတီ]] (SSPP) နှင့် ၎င်း၏ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များသည် စစ်အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး အင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်း လာရေး တိုက်ပွဲဝင်နေဟု SSPP/SSA ကြေညာ၊ တော်လှန်လိုသော ပြည်သူများကို ကြိုဆိုလက်ခံမည်ဟု ဖိတ်ခေါ် |url=https://yktnews.com/2024/02/147102/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160442/https://yktnews.com/2024/02/147102/ }}</ref> * ၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ: ** ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် KIA နှင့် ABSDF မှ သိမ်းပိုက်ခံထားရသော မော်လူးမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် စစ်အစိုးရတပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222203614/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ }}</ref> ** အစိုးရ/PNA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|PNLA]] တပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဟိုပန်မြို့အရှေ့ဘက်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ နာရီများစွာကြာပြီးနောက် စစ်အစိုးရတပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army soldiers killed as fighting continues near Shan State capital |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ |date=22 February 2024 |work=Myanmar Now |language=en |accessdate=29 February 2024 |archivedate=22 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222145811/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-soldiers-killed-as-fighting-continues-near-shan-state-capital/ }}</ref> * ၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ: SSPP နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် ဟိုပန်နှင့် မိုင်းပွန်ကြားရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-02-23 |title=ဟိုပုံးမြိုနှင့် မိုင်းပွန်မြို အကြားရှိ စစ်ကောင်စီ၏ လွယ်ဝိုးတုတ်စခန်းကို SSPP နှင့်မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2024/02/147203/ |access-date=2024-02-24 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archivedate=24 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224160513/https://yktnews.com/2024/02/147203/ }}</ref> * ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ: ရမ်းဗြဲမြို့နယ်တွင် AA နှင့် တပ်မတော်တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး သုံးရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Suffers Disaster in Battle for Rakhine Township: AA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=27 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=24 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424115557/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-suffers-disaster-in-battle-for-rakhine-township-aa.html }}</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ: ကောလင်းမြို့၏ နေရာအတော်များများကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en |accessdate=6 March 2024 |archivedate=7 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html }}</ref> * ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ: မင်းပြားမြို့နယ်တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းကို အေအေက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် မင်းပြားမြို့နယ်အား ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA seizes last junta base in Minbya Township, Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=28 February 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=1 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301151655/https://myanmar-now.org/en/news/aa-seizes-last-junta-base-in-minbya-township-rakhine-state/ }}</ref> * ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ: [[ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း|ကုလားတန်လမ်းဖောက်လုပ်ရေး]]အတွက် အေအေ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[:en:K. Vanlalvena|K. Vanlalvena]] တို့ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army meets with Indian officials to discuss resumption of Kaladan road |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ |work=Myanmar Now |language=en |date=4 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=4 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240304171458/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-meets-with-indian-officials-to-discuss-resumption-of-kaladan-road/ }}</ref> === မတ် === * ၂ မတ်: မုဒုံမြို့နယ်ရှိ [[ကမာဝက်မြို့|ကမာဝက်]]နှင့် [[ကော့ပီထော်ရွာ၊ မုဒုံမြို့နယ်|ကော့ပိထော]]ရှိ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်သုံးဦးအား မွန်ပြည်သစ်ပါတီ-စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (NMSP-AMD) မှ ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military Junta Forces Extends Presence Across Mudon Township |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township |work=Independent Mon News Agency |language=en |date=7 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509114158/https://www.bnionline.net/en/news/military-junta-forces-extends-presence-across-mudon-township }}</ref> * ၄-၅ မတ်: NMSP-AMD ၏ လုပ်ဆောင်မှုများအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် မုဒုံနှင့် ကမာဝက်မြို့များတွင် စစ်အင်အား ၁၆၀ ကို တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။ * ၅ မတ်: TNLA သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့နယ်များဖြစ်သည့် [[မန်တုံမြို့နယ်]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]]နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]]များကို တပ်မတော်က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Number of Townships Placed Under Martial Law by Myanmar Junta Rises to 61 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=5 March 2024 |accessdate=6 March 2024 |archivedate=11 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311051705/https://www.irrawaddy.com/news/burma/number-of-townships-placed-under-martial-law-by-myanmar-junta-rises-to-61.html }}</ref> * ၇ မတ်: [[လီဆူအမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ]]၏ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးရွှေမင်းသည် အောင်မြေသစ်ရွာအနီးတွင် KIA ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/ Junta-allied Lisu militia leader killed in battle with Kachin forces]. [[Myanmar Now]]. March 8, 2024. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240308151624/https://myanmar-now.org/en/news/junta-allied-lisu-militia-leader-killed-in-battle-with-kachin-forces/|date=March 8, 2024}}</ref> * ၈ မတ်: [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]တွင် အရပ်သားအစိုးရဖွဲ့စည်းနိုင်ရေးအတွက် ဒေသခံချင်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army to launch public administration in Paletwa Township, Chin State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=8 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=8 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308152007/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-to-launch-public-administration-in-paletwa-township-chin-state/ }}</ref> * ၁၁ မတ်: ယခင်အပတ်မှ စတင်သော စစ်ဆင်ရေးတွင် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက်စခန်းနှင့် ရှေ့တန်းစခန်း ၂၀ ကျော်ကို သိမ်းပို်က်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Loses Major Bases as KIA Continues Offensive in Kachin State |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=11 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=21 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240321012725/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-loses-major-bases-as-kia-continues-offensive-in-kachin-state.html }}</ref> * ၁၂ မတ်: ** ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့]]ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Seizes Rakhine Town Near Key Chinese Port Project |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=12 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406123333/https://www.irrawaddy.com/news/burma/aa-seizes-rakhine-town-near-key-chinese-port-project.html }}</ref> ** [[မောင်တောမြို့နယ်]]ရှိ အောင်သပြေနယ်စပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်းသို့ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၇၉ ဦး ထွက်ပြေးခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Claims Seizure of Myanmar Junta Border Outpost |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=13 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=13 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240313152401/https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-claims-seizure-of-myanmar-junta-border-outpost.html }}</ref> * ၁၄ မတ်: ** ချင်းရွှေဟော်နှင့် ကြူကုတ်နယ်စပ်စခန်းများကို MNDAAA က ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA reopens two Myanmar-China border trading points |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234633/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-reopens-two-myanmar-china-border-trading-points/ }}</ref> ** ကရင်နီတပ်များက [[ဖားဆောင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karenni resistance fighters occupy Thailand-Myanmar border town of Hpasawng |url=https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=16 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240316234603/https://myanmar-now.org/en/news/karenni-resistance-fighters-occupy-thailand-myanmar-border-town-of-hpasawng/ }}</ref> **ကလေးမြို့ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအား ထိုးစစ်ဆင်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက စခန်းနှင့် ကမ်းပါးနီရွာများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ကမ်းပါးနီရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance’s ‘Final Warning’ to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html }}</ref> * ၁၅ မတ်: [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]ရှိ အမှတ် ၂၃၇ ခြေလျင်တပ်ရင်း ဌာနချုပ်ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Myanmar Junta Battalion Headquarters Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=16 March 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509072930/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-myanmar-junta-battalion-headquarters-seized.html }}</ref> * ၁၇ မတ်: ရသေ့တောင်မြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ စစ်တွေမြို့အား ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ဖြတ်တောက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army takes Rathedaung, its eighth town seizure in Rakhine State |url=https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ |work=Myanmar Now |language=en |date=18 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=22 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240422062735/https://myanmar-now.org/en/news/arakan-army-takes-rathedaung-its-eighth-town-seizure-in-rakhine-state/ }}</ref> * ၁၉ မတ်: ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် လူစုဆောင်းရခြင်းအတွက် သံတွဲမြို့နယ်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ၂၁ ဦး နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html|title=Village heads quit in anger over military recruitment in Myanmar's Rakhine state|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=7 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240407002128/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/resignations-03192024163107.html}}</ref> * ၂၂ မတ် ** လိုင်ဇာမြို့ဝန်းကျင်ရှိ ရှေ့တန်းစခန်းများအားလုံး၊ မြို့နယ် ၅ မြို့နယ်ရှိ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များနှင့် [[ပါဂျောင်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|ပါဂျောင်]]အနီးရှိ စခန်းများအပါအဝင် မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်စခန်း ၅၀ ကျော်နှင့် ဗျူဟာကုန်း ၁၃ ခုအား ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA: Nine Myanmar Junta Strongholds Seized in Two Days |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html |work=The Irrawaddy |date=23 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-nine-myanmar-junta-strongholds-seized-in-two-days.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> ** မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်သည် အခြားသော မွန်ပြည်နယ်အခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းကာ မလွှဲတောင်နှင့် [[ကလိန်အောင်မြို့|ကလိန်အောင်]]အကြား လမ်းတလျောက်တွင် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MSRF Vows to Cut Off Junta's Logistic Routes |url=https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes |work=Karen Information Center |date=22 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406070646/https://www.bnionline.net/en/news/msrf-vows-cut-juntas-logistic-routes|archivedate=April 6, 2024}}</ref> * ၂၄ မတ်: [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]တည်ရှိရာ [[အမ်းမြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။ တဆက်တည်းမှာပင် မကွေးတိုင်း၊ [[ငဖဲမြို့နယ်]]တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacks Myanmar Junta's Rakhine Power Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111814/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacks-myanmar-juntas-rakhine-power-base.html }}</ref> * ၂၅ မတ် : မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) သည် မွန်အမျိုးသားတပ်မတော်အပါအဝင် မဟာမိတ်များဖြင့် [[ကော့ကရိတ်မြို့နယ်]]ရှိ [[ကော့ဘိန်းရွာ၊ ကော့ကရိတ်မြို့နယ်|ကော့ဘိန်း]]ရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Revolutionary Group Captures Kawt Bein Police Station, Seizes Weapons and Ammunition |url=https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition |work=Independent Mon News Agency |date=27 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=9 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240509094009/https://www.bnionline.net/en/news/revolutionary-group-captures-kawt-bein-police-station-seizes-weapons-and-ammunition }}</ref> စစ်ကောင်စီက ကော့ဘိန်းနှင့် အနီးတဝိုက်အား လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Warships Unleash Firestorm on Mon Village After Police Station Seized |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html |work=The Irrawaddy |date=29 March 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=29 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240429155525/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-warships-unleash-firestorm-on-mon-village-after-police-station-seized.html }}</ref> * ၂၇ မတ်: အမ်းမြို့နယ်ရှိ ဂဲလောင်နှင့် လုံးကောက်ရွာအနီးရှိ စစ်စခန်းများကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-03-28|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html|title=Myanmar ethnic army sets eyes on ninth township in Rakhine state|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=3 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240403204637/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/arakan-army-ninth-township-03282024045722.html}}</ref> * ၂၈ မတ်: ** မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့မှ စတင်ခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြင့် [[ဖာပွန်မြို့]]အား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html|title=knla claims seizure of karen town while myanmar junta celebrates|date=2024-03-19|work=RFA|access-date=2 May 2024|archivedate=2 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240402112349/https://www.irrawaddy.com/news/burma/knla-claims-seizure-of-karen-town-while-myanmar-junta-celebrates.html}}</ref> ** [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]ရှိ တရုတ်နယ်စပ်ပေါ်ရှိ [[လွယ်ဂျယ်မြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း နှစ်ခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329">{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Another Town, More Bases in Four Days of Resistance Attacks|date=2024-03-29|work=The Irrawaddy|access-date=2 May 2024|archivedate=24 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240424112802/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-another-town-more-bases-in-four-days-of-resistance-attacks.html}}</ref> ** နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း၍ နွားထိုးကြီးမြို့ အရှေ့ဘက်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၂၉ မတ် : [[နွားထိုးကြီးမြို့]] ရဲစခန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးရုံးတွင် အခြေချထားသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား နွားထိုးကြီး ပီဒီအက်ဖ်နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့တို့ပူးပေါင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir329" /> * ၃၁ မတ် : [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူများအား KNLA နှင့် ဘထူးတပ်ဖွဲ့တို့က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html|archivedate=April 6, 2024}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ဗန်းမော်-လွယ်ဂျယ်လမ်းအား ကေအိုင်အေက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Loses More Bases, Scores of Troops in Five Days of Resistance Attacks |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html |work=The Irrawaddy |date=1 April 2024 |accessdate=2 May 2024 |archivedate=6 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406111832/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-more-bases-scores-of-troops-in-five-days-of-resistance-attacks.html }}</ref> * ၄ ဧပြီ - [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]] အေလာလေတပ်စခန်း၊ တပ်မတော်စစ်ရုံးနှင့် မင်းအောင်လှိုင်၏နေအိမ်များသို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က အသေခံဒရုံးများဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုံး ၃၀ ခန့်အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီက ၇ စင်းအား ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024}}</ref> * ၅ ဧပြီ - မြဝတီရှိ စစ်ကောင်စီမြို့စောင့်တပ်သည် KNLA ထံတွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528 Myanmar military loses border town in another big defeat]. April 6, 2024. [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. Jonathan Head. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240406171044/https://www.bbc.com/news/world-asia-68750528|date=April 6, 2024}}</ref> * ၇ ဧပြီ - မြဝတီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း မြို့ပေါ်ရှိအစိုးရဝန်ထမ်းအချို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ထမ်းများနှင့် အခြားစစ်ပွဲရှောင်များအား သယ်ဆောင်ရန် [[မဲဆောက်မြို့]]သို့ လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန် စစ်ကောင်စီက ထိုင်းအစိုးရအား တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.khaosodenglish.com/news/2024/04/08/myanmar-army-in-myawaddy-asks-thailand-to-shelter-its-officials/ |title=Myanmar Army in Myawaddy Asks Thailand to Shelter its Officials |date=8 April 2024 |work=[[Khaosod]] |language=en}}</ref> * ၈ ဧပြီ - [[မော်လမြိုင်မြို့]]ရှိ [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]သို့ ဒုတိယတပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]] ရောက်ရှိနေစဉ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ဒရုံးဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |date=10 April 2024 |author=Ei Thinzar Myint |work=The Irrawaddy|title= Resistance Drones Strike Myanmar Military’s SE Command During Junta No. 2’s Visit|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240413025342/https://www.irrawaddy.com/news/resistance-drones-strike-myanmar-militarys-se-command-during-junta-no-2s-visit.html |archivedate=April 13, 2024|language=en}}</ref> * ၉ ဧပြီ - ** နံနက်ပိုင်းတွင် မြဝတီမြို့ အရှေ့မြောက်ဘက်ရှိ ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတားအား KNLA တပ်များက ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Karen Ethnic Army Launches Final Push to Capture Myawaddy on Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-ethnic-army-launches-final-push-to-capture-myawaddy-on-thai-border.html |date=9 April 2024 |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ယင်းနောက် ခလရ ၂၇၅ ခြေလျင်တပ်အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ [[ကရင်အမျိုးသားတပ်မတော်]] (ယခင် ကရင်ပြည်နယ် [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]])က မြို့တွင်းတွင် လှည့်လည်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Military Battling to Prevent Complete Defeat in Town Near Thai Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-battling-to-prevent-complete-defeat-in-town-near-thai-border.html |work=The Irrawaddy |date=10 April 2024}}</ref> ** [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ပြည်သူ့ညီလာခံက ၁၉၈၂ ခုနှစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားဥပဒေ|မြန်မာနိုင်ငံသား ဥပဒေ]]ကို ရုပ်သိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=BHRN welcomes pledge by People’s Assembly to revoke 1982 Myanmar Citizenship Law |url=https://eng.mizzima.com/2024/04/18/9102 |work=Mizzima |date=18 April 2024}}</ref> * ၁၀ ဧပြီ - ည ၁၀ နာရီခန့်တွင် ခလရ ၂၇၅ အား KNLA တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀၀ ကျော်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ မဲဆောက်မြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံက နယ်စပ်တွင် လုံခြုံရေးများ တိုးမြှင့်ချထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Troops Withdraw From Myawaddy Following Clashes |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-withdraw-from-myawaddy-following-clashes.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref> မြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြဝတီအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ကောင်စီက အောင်ဇေယျစစ်ဆင်ရေးဖြင့် စစ်ကူများ ပို့ဆောင်ခဲ့သော်လည်း ကျုံဒိုးမြို့အနီးတွင် ရပ်တန့်နေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Spotlight on Thailand as Cornered Myanmar Junta Threatens Disaster on Border |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/spotlight-on-thailand-as-cornered-myanmar-junta-threatens-disaster-on-border.html |work=The Irrawaddy |date=11 April 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=KNLA and Allied Forces Complete Epic Victory over all Junta |url=https://www.bnionline.net/en/news/knla-and-allied-forces-complete-epic-victory-over-all-junta |work=Than Lwin Times |date=11 April 2024}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - **မန္တလေးမြို့ သင်္ကြန်ပွဲကျင်းပနေစဉ် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref> [https://news-eleven.com/article/290879 မန္တလေးမြို့ လမ်းလျှောက်သင်္ကြန် ပွဲတော် ဆိုင်ကယ်အပ်နှံရာ နေရာများတွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု၌ ကလေးငါးဦး အပါအဝင် ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာ ရရှိပြီး ၂၇ လမ်းနှင့် ၇၁ လမ်းထောင့်အား ယာဉ်ဝင်ခွင့် မပြုဘဲ လုံခြုံရေးတင်းကျပ်]. April 14, 2024. Eleven News {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240414153706/https://news-eleven.com/article/290879|date=April 14, 2024}}</ref> ** တချိန်တည်းမှာပင် ၁၀၇ မီလီမီတာ ရှော့တိုက်ဒုံးများကို [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]အတွင်းသို့ ပီဒီအက်ဖ်များက မင်းအောင်လှိုင်အား ထိခိုက်စေရန် ပစ်လွှတ်ခဲ့သည်။ ဒုံးအချို့မှာ ပြင်ဦးလွင်ပြည်သူ့ဆေးရုံအား ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.bbc.com/burmese/articles/cn03r8kg7p0o How did the missile attack on Pyin Oo Lwin's DSA happen?] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. April 15, 2024. {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/3Ezkg|date=April 16, 2024}}</ref> *၁၅ ဧပြီ - ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်ရှိ [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]]တို့ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html ဘူးသီးတောင်တိုက်ပွဲ ရိုဟင်ဂျာ ၂၅ ဦးသေဆုံး၊ ၃၀၀၀ နီးပါး ထွက်ပြေးနေရ]. April 15, 2024. [[Radio Free Asia]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240415131654/https://www.rfa.org/burmese/program_2/rohingya-killed-buthidaung-04152024043904.html|date=April 15, 2024}}</ref> *၂၄ ဧပြီ - KNLA တပ်များ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် မြဝတီမြို့အား စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar’s Junta Recaptures Town That Was a Significant Gain for Rebels|url=https://www.nytimes.com/2024/04/24/world/asia/myanmar-junta-rebels-myawaddy.html|access-date=2024-04-26|website=[[NY Times]]}}</ref> *၂၇ ဧပြီ - ဖာပွန်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ထောက်ပို့စခန်းအား KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Karen Troops Capture Another Myanmar Junta Base Near Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/karen-troops-capture-another-myanmar-junta-base-near-thai-border.html|access-date=2024-04-28|website=[[Irrawaddy]]}}</ref> === မေ === * ၂ မေ – စစ်မှုထမ်းသက်အတွင်းရှိသော အမျိုးသားများကို နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ အလုပ်လုပ်ခွင့်ကို စစ်ကောင်စီက ကန့်သတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-03 |title=Myanmar bans citizens leaving for work amid conscription drive |url=https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o |access-date=2024-05-13 |website=BBC News |language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510063056/https://www.bbc.com/news/articles/cw8q9vx93q6o|archivedate=May 10, 2024}}</ref> * ၇ မေ – ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင်သည် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ခေါင်းဆောင်းများ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း ခေါင်းဆောင်များနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=Former Thai PM Thaksin seeks mediation role in Myanmar conflict |url=https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html |access-date=2024-05-13 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240513103532/https://www.voanews.com/a/former-thai-pm-thaksin-seeks-mediation-role-in-myanmar-conflict/7601736.html|archivedate=May 13, 2024}}</ref> * ၉ မေ – မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်ရှိ [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ]]အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၃၀ ခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=At least 15 killed in junta airstrike on Magway Region monastery |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-15-killed-in-junta-airstrike-magway-region-monastery/ |access-date=11 May 2024 |work=Myanmar Now |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=ဆောမြို့နယ် အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူထပ်တိုးနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240510105003/https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html|archivedate=May 10, 2024|access-date=11 May 2024 |agency=Radio Free Asia |date=10 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=မကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမှာ စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၅ ဦးထက်အနည်း သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html |access-date=11 May 2024 |work=VOA Burmese |date=10 May 2024 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240511033822/https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html|archivedate=May 11, 2024}}</ref> * ၁၁ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]တွင် ရွာသား ၃၂ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်သားများက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Zan |first1=Hein Htoo |title=Myanmar NUG Condemns Junta Forces’ Massacre of 32 Civilians in Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |access-date=14 May 2024 |publisher=The Irrawaddy|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240515185531/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-nug-condemns-junta-forces-massacre-of-32-civilians-in-sagaing.html |date=13 May 2024|archivedate=May 15, 2024}}</ref><ref name="dvb">{{cite news |title=Jailed anti-coup protest leader given another 20 years; Military kills 30 in raid against People's Defense Force |url=https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/ |access-date=14 May 2024|archiveurl= https://web.archive.org/web/20240514212416/https://english.dvb.no/jailed-anti-coup-protest-leader-given-another-20-years-military-kills-30-in-raid-against-peoples-defense-force/|archivedate=May 14, 2024 |work=DVB |date=13 May 2024}}</ref><ref>{{cite news |last1=Blazevic |first1=Igor |title=Who carries responsibility for the atrocities in Myanmar? |url=https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844 |access-date=14 May 2024 |publisher=Mizzima |date=13 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240526144626/https://eng.mizzima.com/2024/05/13/9844|archivedate=May 26, 2024}}</ref> * ၁၈ မေ - [[ဘူးသီးတောင်မြို့]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=18 May 2024 |title=AA Claims Seizure of Buthidaung Near Bangladesh Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518132145/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-claims-seizure-of-buthidaung-near-bangladesh-border.html |archivedate=18 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၂၀ မေ - ** [[ကျီခါးမြို့]]နှင့် [[တွန်းဇံမြို့]]များကို ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=20 May 2024 |title=Two towns Near India Border in Myanmar Captured by Chin Resistance Groups |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240520104736/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/two-towns-near-india-border-in-myanmar-captured-by-chin-resistance-groups.html |archivedate=20 May 2024 |access-date=20 May 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ်တို့ စစ်ရေးအရ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 May 2024 |title=Two Mon Armies Unite to Defeat Anti Junta Forces in Mon State |url=https://www.bnionline.net/en/news/two-mon-armies-unite-defeat-anti-junta-forces-mon-state |work=Than Lwin Times}}</ref> ===ဇွန်=== * ၂ ဇွန် - [[သံတွဲမြို့နယ်]]၊ [[ငပလီကမ်းခြေ]]အနီး သံတွဲ-တောင်ကုတ်လမ်းတလျောက် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အေအေ က [[ဂေါ့ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army 'Less Than 2 KM' From Myanmar's Thandwe Airport |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-less-than-2-km-from-myanmars-thandwe-airport.html |date=4 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇွန် – ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[သံတွဲမြို့နယ်]] [[ဆင်ခေါင်းရွာ၊ ဆင်ခေါင်း|ဆင်ခေါင်းရွာ]]တွင် အာရက္ခတပ်တော်နှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိသည်ဟုဆိုကာ ရွာသား ၆၀ ကျော်အား စစ်ကောင်စီက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Attacks Kill Over 60 Rakhine Villagers|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-attacks-kill-over-60-rakhine-villagers.html|access-date=2024-06-11|website=[[The Irrawaddy|Irrawady]]}}</ref> * ၈ ဇွန် - မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအား ဆက်သွယ်ပေးထားသည့် အမှတ် ၈ ပြည်ထောင်စု အဝေးပြေးလမ်းအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် တပ်မတော်က ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-launches-fierce-offensive-to-retake-only-highway-in-southern-myanmar.html Junta Launches Fierce Offensive to Retake Only Highway in Southern Myanmar]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၉ ဇွန် - ပြည်နယ်တွင်းမှ စစ်ကောင်စီအား တွန်းထုတ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သော ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး အား စတင်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနောက် [[မတူပီမြို့]]ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=15 June 2024 |title=Operation Chin Brotherhood Sees Swift Success Against Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/operation-chin-brotherhood-sees-swift-success-against-myanmar-junta-troops.html |access-date=16 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - [[ဆဒုံးမြို့]]အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ကချင်ပြည်နယ်တွင်းရှိ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများအားလုံးအား စစ်ကောင်စီက လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-myanmar-juntas-last-remaining-china-trade-route-in-kachin-state.html KIA Seizes Myanmar Junta’s Last Remaining China Trade Route in Kachin State]. June 14, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]မှ တစ်မိုင်အကွာတွင်ရှိသော စစ်စခန်းအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army’s northwestern regional headquarters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=19 September 2024 }}. [[Myanmar Now]]. June 14, 2024</ref> * ၁၅ ဇွန် - အာရက္ခတပ်တော်သည် [[တောင်ကုတ်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Launches Offensive to Capture Tanungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-launches-offensive-capture-tanungup |date=17 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> *၁၇ ဇွန် - [[သိုင်းချောင်းရွာ]]အနီးရှိ ဒွါရဝတီရေတပ်စခန်းကို စစ်ကောင်စီက စွန့်ခွာခဲ့ရာ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]ပြင်ပတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fierce fighting breaks out near Myanmar naval base in Rakhine |url=https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ |date=18 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=7 September 2024 |archivedate=18 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240618194426/https://myanmar-now.org/en/news/fierce-fighting-breaks-out-near-myanmar-naval-base-in-rakhine/ }}</ref> * ၂၀ ဇွန် - တောင်ကုတ်-ပန်းတောင်းလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းအား အေအေတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်မှ ၆၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA Ambushes Junta Troops en route to Taungup |url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-ambushes-junta-troops-en-route-taungup |date=22 June 2024 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၃ ဇွန် - [[သံတွဲလေဆိပ်]]အား [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-thandwe-airport-near-rakhines-ngapali-beach-local-sources-say.html AA Seizes Thandwe Airport Near Rakhine’s Ngapali Beach, Local Sources Say] [[The Irrawaddy]]. Roe Kyaw. June 24, 2024</ref> * ၂၄ ဇွန် - [[အမ်းမြို့နယ်]]ရှိ တောဟိန်းတောင် စခန်းအား အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/66797e0c452b71b584792349 AA fully captures Taw Hein Taung tactical operation command in Ann]. Thinzar New. June 24, 2024. Narinjara News.</ref> * ၂၆ ဇွန် ** အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအား ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်ရေးအတွက် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]က ကြေညာပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် [[နောင်ချိုမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=26 June 2024 |title=TNLA Seizes Town and Myanmar Regime Positions in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-seizes-town-and-myanmar-regime-positions-in-northern-shan-state.html |url-status=live |access-date=27 June 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ** သံတွဲမြို့ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုနှင့် ငပလီကမ်းခြေတို့အား အေအေက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting on Famous Ngapali Beach -AA Army tries to Knock Out 2 last Junta bases in Thandwe |url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-famous-ngapali-beach-aa-army-tries-knock-out-2-last-junta-bases-thandwe |date=27 June 2024 |work=Development Media Group}}</ref> === ဇူလိုင် === * ၃ ဇူလိုင် - [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က [[ကျောက်မဲမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=3 July 2024 |title=Myanmar's MNDAA Launches Offensive to Seize Northern Shan Capital |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmars-mndaa-launches-offensive-to-seize-northern-shan-capital.html |access-date=15 July 2024 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၇ ဇူလိုင် - [[အာရက္ခတပ်တော်]]က သံတွဲလေဆိပ်အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄၀၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=AA captures Thandao Airport; More than 400 members of the military council were killed and the remaining battalion continued to attack |url=https://bur.mizzima.com/2024/07/07/26608 |date=7 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> * ၉ ဇူလိုင် - ငပလီကမ်းခြေအား အာရက္ခတပ်တော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army: Final Myanmar Junta Base Seized in Ngapali |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-final-myanmar-junta-base-seized-in-ngapali.html |date=13 July 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၁၁ ဇူလိုင် - စစ်ကောင်စီနှင့် သဘောတူညီမှုရယူပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|ဝပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးတပ်မတော်]]သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တန့်ယန်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Maung |first=Myat Pan, Min |date=2024-07-12 |title=Wa army takes control of town in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ |access-date=2024-07-15 |website=Myanmar Now |language=en-US |archivedate=27 July 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240727145339/https://myanmar-now.org/en/news/wa-army-takes-control-of-town-in-northern-shan-state/ }}</ref> * ၁၃ ဇူလိုင် - ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[မိုင်းရယ်မြို့]]အား [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wansai |first=Sai |date=2024-07-15 |title=CHANGING CONFLICT PATTERN IN NORTHERN SHAN STATE: Tangyan, Mongyai and ethnic rivalry |url=https://english.shannews.org/archives/27234 |access-date=2024-07-15 |website=Shan Herald Agency for News |language=en-US}}</ref> * ၁၅ ဇူလိုင် - သံတွဲထောင်ကို ၂၀၂၄ ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် မြို့ပေါ်ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ မြို့အား အလုံးစုံထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=AA Seizes Thandwe Prison, Consolidates Control Over Town|url=https://www.bnionline.net/en/news/aa-seizes-thandwe-prison-consolidates-control-over-town|access-date=2024-07-17|website=Burma News International|language=en}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - **[[နေပြည်တော်လေဆိပ်]]အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်က ရှော့တိုက်ဒုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း အသေအပျောက် မရှိခဲ့ပေ။<ref>[https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport]. [[Agence-France Presse]]. July 17, 2024.</ref> ** [[စဉ့်ကူးမြို့]]အား မန္တလေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Mandalay PDF Seizes Singu Township From Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/mandalay-pdf-seizes-singu-township-from-myanmar-junta.html|work=The Irrawaddy |date=20 July 2024}}</ref> * ၂၀ ဇူလိုင် - ** "Operation Rung" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် CDF-ဟားခါး သည် ဟားခါးမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးခံ ၆၂ ဦးအား ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Forces Raid Police Station in Hakha, Chin State, Freeing Over 60 Detainees |url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-raid-police-station-hakha-chin-state-freeing-over-60-detainees |date=22 July 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> ** ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဇူလိုင် ၃၁ အထိ သက်တမ်းတိုးခဲ့ရာ တရုတ်၏ ဖိအားများကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Alliance Agrees to Extend Ceasefire With Junta in Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/politics/myanmar-alliance-agrees-to-extend-ceasefire-with-junta-in-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=22 July 2024}}</ref> On the same day, despite the ceasefire, junta reinforcements launched renewed attacks on Kyaukme.<ref>{{cite news |title=At least eight civilians killed in Myanmar junta attacks near Shan State town |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ |work=Myanmar Now |date=22 July 2024 |accessdate=7 October 2024 |archivedate=7 October 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007104228/https://myanmar-now.org/en/news/at-least-eight-civilians-killed-in-myanmar-junta-attacks-near-shan-state-town/ }}</ref> * ၂၂ ဇူလိုင် - ထန်တလန်မြို့ရှိ လက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးနှင့် မဟာမိတ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ထန်တလန်-ဟားခါးလမ်းပေါ်ရှိ စခန်းအများအပြားကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=thantlang2024>{{cite news |title=CNA Warns Myanmar Junta Troops to Surrender in Thantlang After Last Base Falls |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/cna-warns-myanmar-junta-troops-to-surrender-in-thantlang-after-last-base-falls.html |work=The Irrawaddy |date=7 August 2024}}</ref> * ၂၅ ဇူလိုင် - [[မိုးကုတ်မြို့]]အား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=TNLA, PDF Seize Myanmar's Ruby Hub Mogoke From Junta |url= https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-pdf-seize-myanmars-ruby-hub-mogoke-from-junta.html |work=The Irrawaddy |date=25 July 2024}}</ref> * ၂၇ ဇူလိုင် - ** ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး နှင့် ဇိုမီးတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တို့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် [[အိုက်ဇောမြို့]]တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title= Chin National Front and Zomi Revolutionary Group meeting agreed on 3 points |url= https://bur.mizzima.com/2024/07/28/28515 |date=28 July 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> ** ပြင်ပဆက်ဆံရေးရုံးများအား ကာကွယ်ရန်အတွက် ဝ တပ်ဖွဲ့များသည် MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= Myanmar's Wa Army Moves Forces Into Lashio |url= https://www.irrawaddy.com/news/ethnic-issues/myanmars-wa-army-moves-forces-into-lashio.html |work=The Irrawaddy |date=29 July 2024}}</ref> * ၃၀ ဇူလိုင် - လားရှိုးမြို့သို့ စစ်ကူလာရောက်သော စစ်ကောင်စီတပ်အား MNDAA တပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အများအပြားထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=MNDAA Ambushes Junta Reinforcement Convoy Heading to Lashio, Inflicts Heavy Casualties |url= https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-ambushes-junta-reinforcement-convoy-heading-lashio-inflicts-heavy-casualties |work=Shan Herald Agency for News |date=31 July 2024}}</ref> * ၃၁ ဇူလိုင် - **[[အင်းလေးကန်]]အနီး စစ်ကောင်စီစခန်းအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]နှင့် မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** မြို့တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီလက်ကျန်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် TNLA တပ်ဖွဲ့များသည် [[မိုးမိတ်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Surrenders Third Town to TNLA in Northern Shan State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-surrenders-third-town-to-tnla-in-northern-shan-state.html |work=The Irrawaddy |date=1 August 2024}}</ref> === ဩဂုတ် === === စက်တင်ဘာ === * ၄ စက်တင်ဘာ - [[လွိုင်ကော်မြို့]]သို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]ရောက်ရှိနေစဉ်အတွင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က လက်နက်ကြီးများဖြင့် လုပ်ကြံရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-05 |title=Myanmar Junta Boss Targeted in Artillery Attack While Visiting Karenni Capital|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-boss-targeted-in-artillery-attack-while-visiting-karenni-capital.html|access-date=2024-09-06 |website=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ နှင့် ၉ စက်တင်ဘာ - ပေါက်တောမြို့နှင့် မောင်တောမြို့ရှိ ဆေးခန်းတစ်လုံး၊ ကုလသမဂ္ဂ အဆောက်အဦးတစ်ခုနှင့် အကျဉ်းစခန်းနှစ်ခုတို့အား စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု အာရက္ခတပ်တော်က ဆိုသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-airstrikes-kill-regime-detainees-arakan-army.html Myanmar Junta Airstrikes Kill Regime Detainees: Arakan Army]. [[The Irrawaddy]]. September 10, 2024</ref> * ၁၀ စက်တင်ဘာ - ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန် ရည်ရွယ်သူ ၂၇ ဦးအပါအဝင် စစ်မှုထမ်းရန် ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရသူ ၂၉ ဦးသည် စစ်ကောင်စီတပ်သားနှစ်ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အများစုသည် ကေအန်ယူထိန်းချုပ်နယ်မြေသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ပြီး ၂၂ ဦးမှာ ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/knu-myanmar-junta-conscripts-kill-guards-and-escape.html KNU: Myanmar Junta Conscripts Kill Guards and Escape]. Brian Wei. September 12, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၂ စက်တင်ဘာ- [[ဖားကန့်မြို့]]ပြင် [[ဆိုင်းတောင် (ရွာဟောင်း)ရွာ၊ ဖားကန့်မြို့နယ်|ဆိုင်းတောင်]]ရှိ ရဲစခန်းအား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-seize-police-station-near-myanmars-ruby-hub-hpakant.html KIA Seize Police Station Near Myanmar’s Ruby Hub Hpakant] Brian Wei. September 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ စက်တင်ဘာ - သင်တန်းလေ့ကျင့်ခန်းဆင်းနေစဉ်အတွင်း ယာဂီမုန်တိုင်းကြောင့် ရေကြီးမှုအတွင်း ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/18-myanmar-resistance-medics-die-in-karenni-floods.html 18 Myanmar Resistance Medics Die in Karenni Floods] September 14, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၈ စက်တင်ဘာ- [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] သို့မဟုတ် တရုတ်နှင့် မြန်မာအစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းမည်မဟုတ်ကြောင်း MNDAA က ကြေညာခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန်မှလွဲ၍ စစ်ကောင်စီအစိုးရအား တိုက်ခိုက်မည့် စစ်ရေးများအားလုံးကိုလည်း ရပ်တန့်ကြောင်း ထပ်မံကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/mndaa-declares-no-military-or-political-alliance-nug-will-not-launch-offensives-mandalay-and MNDAA Declares No Military or Political Alliance with NUG, Will Not Launch Offensives in Mandalay and Taunggyi Cities] September 19, 2024. [[Mizzima]]</ref> *၂၀ စက်တင်ဘာ - [[မိုင်းပြင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ]]အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုအား လားဟူပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/junta-and-militia-launch-joint-attack-rcss-base-mongping-shan-state Junta and militia launch joint attack on RCSS base in Mongping, Shan State] [[Burma News International|Shan State Herald for News]]. September 20, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c78dw7v9jjeo September 21st Nationwide News Summary: What RCSS Says About the Military Council Resuming Battle] [[British Broadcasting Corporation]]. September 21, 2024</ref> *၂၆ စက်တင်ဘာ- တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် PDF များအား လက်နက်စွန့်ကာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ကြရန် စစ်ကောင်စီက ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.france24.com/en/live-news/20240926-myanmar-junta-invites-armed-groups-to-stop-fighting-start-talks Myanmar junta invites armed groups to stop fighting, start talks]. September 26, 2024. [[Agence-France Presse]]</ref><ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-urges-armed-opposition-join-political-fold-elections-2024-09-26/ Myanmar junta urges armed opposition to join political fold in elections] September 26, 2024. [[Reuters]].</ref> *၂၉ စက်တင်ဘာ - [[ချီဖွေမြို့]]အား ကေအိုင်အေ က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kia-says-it-controls-rare-earth-mining-hub-chipwi-in-myanmars-kachin.html KIA Says It Controls Rare-Earth Mining Hub Chipwi in Myanmar’s Kachin] Brian Wei. October 1, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> === အောက်တိုဘာ === *၁ အောက်တိုဘာ – MNDAA ထိန်းချုပ်ထားသော [[လားရှိုးမြို့]]ကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဗုံးကြဲခဲ့သဖြင့် ၈၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/residents-flee-lashio-amid-indiscriminate-air-raids-by-myanmar-junta.html Residents Flee Lashio Amid Indiscriminate Air Raids by Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. October 4, 2024</ref> * ၃ အောက်တိုဘာ - အာဆီယံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ ကုလသမဂ္ဂနှင့် NUG တို့သည် ဂျကာတာတွင်ပြုလုပ်မည့် ဒေသတွင်းဆွေးနွေးပွဲတွင် တွေ့ဆုံကြလိမ့်မည်ဟု အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ကြေညာခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီအစိုးရသည် ယင်းဆွေးနွေးပွဲအား တက်ရောက်မည်မဟုတ်ပေ။<ref> [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-hosts-international-meeting-myanmar-with-un-junta-rivals-sources-say-2024-10-04/ Indonesia hosts international meeting on Myanmar with UN, junta rivals, sources say] Shoon Naing and Poppy Mcpherson. October 4, 2024. [[Reuters]]</ref> <ref>[https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/ Indonesia to host discussions on Myanmar conflict: diplomat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241007092040/https://myanmar-now.org/en/news/indonesia-to-host-discussions-on-myanmar-conflict-diplomat/|date=7 October 2024}}. October 4, 2024. [[Agence France-Presse]]</ref> *၈ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ကချင်ပြည်နယ် နယ်စပ်ရှိ ပင်လည်ဘူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ် ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပင်လည်ဘူးကို စစ်ဆင်ရေးစတင်ခဲ့ပြီး ရက် ၅၀ ကျော်အကြာတွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu]</ref> *၉ အောက်တိုဘာ – သီပေါမြို့နယ်ရှိ လက်ကျန်စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/tnla-targets-final-myanmar-junta-stronghold-in-hsipaw-township.html TNLA Targets Final Myanmar Junta Stronghold in Hsipaw Township] [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၀ အောက်တိုဘာ – စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုတလင်မြို့နယ်တွင်းရှိ [[ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ၊ ဘုတလင်မြို့နယ်|ကျောက်အိုး (မြောက်)ရွာ]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၁၅ အောက်တိုဘာ – ** သီပေါမြို့နယ်ရှိ ခမရ ၅၀၃ နှင့် ၅၀၄ တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့စဉ်က ဖမ်းဆီးရမိသော စစ်ကောင်စီမိသားစုဝင် ၁၉၁ ဦးအား လွှတ်ပေးခဲ့သည်ဟု တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် က ဆိုသည်။ ** [[ပန်ဝါမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ[[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]] (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ <ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-allied-border-battalion-falls-in-kachin-rare-earth-hub.html Myanmar Junta-Allied Border Battalion Falls in Kachin Rare Earth Hub]</ref> *၁၆ အောက်တိုဘာ – သုံးလအကြာတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် သီပေါမြို့ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် စစ်ကောင်စီစခန်း အမှတ် ၂၃ ခြေမြန်တပ်ရင်းကို တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ** ချင်းပြည်နယ်တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များအား သင်တန်းပေးမည့် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/11/13/why-i-left-us-deep-south-to-fight-in-myanmar-civil-war/ Why I left the US Deep South to fight in Myanmar’s brutal civil war]. [[The Daily Telegraph|The Telegraph]]. Sarah Newey. November 13, 2024</ref><ref>[https://illwill.com/the-revolution-in-myanmar The Revolution in Myanmar]. Ill Will. September 13, 2024</ref><ref>[https://libcom.org/article/statement-anti-fascist-internationalist-front-myanmar-15th-october-2024 Statement from "Anti-Fascist Internationalist Front" Myanmar]. [[Libcom.org]]. October 15, 2024</ref> * ၁၇ အောက်တိုဘာ – မူဆယ်မြို့မှ မိနစ်သုံးဆယ်အကွာရှိ ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် MNDAA တို့ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ * ၂၁ အောက်တိုဘာ – တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် [[ကန်ပိုက်တီမြို့]]ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ (ယခင် [[ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်]]) တပ်ရင်း ၁၀၀၃ ကို ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကချင်ဒီမိုကရေစီသစ် တပ်မတော်အောက်တွင် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ သာ ကျန်ရှိတော့သည်။ * ၂၅ အောက်တိုဘာ – ** တပ်မတော် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ အမ်းမြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Encircle Myanmar Junta Western Command in Rakhine State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-encircle-myanmar-junta-western-command-in-rakhine-state.html |work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> ** ဖလမ်းမြို့အနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ထိတွေ့တို်က်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=About 90 Per Cent of Falam Town Residents Flee Fighting |url= https://www.bnionline.net/en/news/about-90-cent-falam-town-residents-flee-fighting |work=Khonumthung News |date=8 November 2024}}</ref> * ၂၇ အောက်တိုဘာ – ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်နှစ်ပြည့်ကာလတွင် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က [[အညာ]]ဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ BPLA troops to relocate to Myanmar’s dry zone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201101652/https://myanmar-now.org/en/news/bpla-troops-to-relocate-to-myanmars-dry-zone/ |date=1 December 2024 }} Maung Shwe Wah. [[Myanmar Now]]. October 28, 2024</ref><ref>[https://www.bbc.com/burmese/articles/c7896ej9qv5o အညာဒေသမှာ စစ်ဆင်ရေးတွေ လုပ်မယ်လို့ BPLA ပြော] [[British Broadcasting Corporation|BBC]]. October 28, 2024</ref> * ၂၈ အောက်တိုဘာ - လားရှိုးမြို့ရှိ အကျဉ်းထောင်မှ ဖမ်းဆီးခံ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀ ကျော် ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=80 Junta Soldiers Break Out of Jail in Lashio|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/80-junta-soldiers-break-out-of-jail-in-lashio.html|date=November 11, 2024|work=The Irrawaddy |language=en}}</ref> * ၂၉ အောက်တိုဘာ – ကရင်နီလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ငယ်များ စုပေါင်းကာ [[ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.rfa.org/burmese/news/kayan-national-army-10292024140039.html ကယန်းအမျိုးသားတပ်မတော် ဖွဲ့စည်း]. [[Radio Free Asia]]. October 29, 2024</ref><ref>[https://moemaka.net/eng/2024/10/formation-of-the-kayan-national-army-kna/ Formation of the Kayan National Army (KNA)]. MoemaKa: Burmese Community News. October 31, 2024</ref><ref>[https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/new-ethnic-army-hopes-to-represent-all-kayan-people.html/ New Ethnic Army Hopes to Represent All Kayan People]. Saw Lwin. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> * ၃၁ အောက်တိုဘာ- ကေအိုင်အေနှင့် ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့များသည် မြစ်ကြီးနားခရိုင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ် တပ်ရင်း ၁၀၀၁ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ တရုတ်နယ်စပ်ဖက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-final-border-force-hq-despite-chinese-pressure.html KIA Seizes Final Border Force HQ Despite Chinese Pressure] [[The Irrawaddy]]. November 1, 2024</ref> === နိုဝင်ဘာ === *၁ နိုဝင်ဘာ - မန္တလေးလားရှိုးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ရှမ်းမြောက်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] နှင့် အခြားအဖွဲ့များက ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/tnla-fights-myanmar-junta-for-key-road-junction.html TNLA Fights Myanmar Junta for Key Road Junction] [[The Irrawaddy]]</ref> *၂ နိုဝင်ဘာ - ချီဖွေမြို့နယ်ရှိ ဖီမောမြို့ကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-town-on-chinese-border.html "KIA Seizes Town on Chinese Border" by The Irrawaddy, November 4, 2024]</ref> * ၅ နိုဝင်ဘာ - နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်အား လုပ်ကြံရန် ရည်ရွယ်ပျံသန်းလာသည့် ဒရုန်းသုံးစင်းကို တပ်မတော်က လယ်ဝေးမြို့နယ်တွင် ပစ်ချနိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-foils-drone-attack-on-min-aung-hlaing.html Myanmar Junta Foils Drone Attack on Min Aung Hlaing]. November 6, 2024. [[The Irrawaddy]].</ref> *၇ နိုဝင်ဘာ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိုင်မြို့ရှိ ရဲစခန်းကို ဂျိုကာပြောက်ကျားတပ်ဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ရဲအရာရှိနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://eng.mizzima.com/2024/11/10/16085 Two police officers killed in resistance attack in Myanmar’s Myaing township] [[Mizzima]]. November 10, 2024</ref> *၉ နိုဝင်ဘာ - တပ်မတော်၏ ကျူဆိပ် အခြေစိုက်စခန်းကို KNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဖာပွန်မြို့သို့ ရိက္ခာလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-rebels-seize-key-junta-base-near-papun.html Karen Rebels Seize Key Junta Base Near Papun] November 13, 2024. [[The Irrawaddy]]</ref> *၁၃ နိုဝင်ဘာ - တောင်သာမြို့နယ်ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုအား ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ရုပ်သံမှတ်တမ်းကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ပီဒီအက်ဖ်တပ်ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web | url=https://www.instagram.com/reel/DCTKGPvsMxB/?igsh=MWxoeXg0bGxoZG00eQ== | title=Instagram }}</ref> *၁၄ နိုဝင်ဘာ - သရုပ်ဆောင် ရန်အောင်၏ နေအိမ်အား မိုင်းဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ရာ အနည်းငယ် ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီနှင့် ပူးပေါင်းနေသည့် ဖျော်ဖြေရေးသမားများအား သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု Dark Shadow အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>[https://www.narinjara.com/news/detail/67376cd58ba19a5164db656e Residence of Renowned Actor Yan Aung, Host to Junta Leader Min Aung Hlaing at Airport, Targeted with Minor Explosive Incident]. Narinjara News. November 14, 2024. Lu Htet Naing</ref> *၂၁ နိုဝင်ဘာ - တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ ကန်ပိုက်တီမြို့ကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် မိသားစုများ တရုတ်နိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-seizes-chinese-border-town-from-myanmar-junta.html KIA Seizes Chinese Border Town From Myanmar Junta]</ref> *၂၄ နိုဝင်ဘာ - ၁၇ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်း တောင်ကုတ်မြို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-seizes-rakhines-taungup-but-battle-continues.html AA Seizes Rakhine’s Taungup, but Battle Continues]</ref> *၂၅ နိုဝင်ဘာ - နိုဝင်ဘာ ၂၅ နှင့် ၂၆ ရက်များအတွင်း လွိုင်ကော်မြို့၏ ကျေးရွာဒေသများတွင် ကရင်နီတပ်မတော်နှင့် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/karenni-resistance-prevents-myanmar-junta-army-unit-from-reaching-loikaw.html Karenni Resistance Prevents Myanmar Junta Army Unit from Reaching Loikaw]</ref> *၂၆ နိုဝင်ဘာ - [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက် နေ့လယ်ပိုင်းက ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]ရှိ လုမ်သဲ (Lumte) ရွာကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ခြောက်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိ လုံသဲမ်ရွာ ကျေးရွာဆေးပေးခန်း၊ ဘုရားကျောင်း အပါအဝင် နေအိမ်ခြောက်လုံးခန့် ပျက်စီးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|title=ဖလမ်းမြို့၊လုံသဲမ်ကျေးရွာကျန်းမာရေးဆေးပေးခန်းကိုစစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ၆ ဦးသေဆုံး|accessdate=2025-6-22|publisher=Myanmar Now|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622135026/https://myanmar-now.org/mm/news/59487/|archivedate=2025-6-22}}</ref> ===ဒီဇင်ဘာ=== *၄ ဒီဇင်ဘာ - ဗန်းမော်နှင့် မန်စီမြို့များရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များကို ကေအိုင်အေနှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗန်းမော်မြို့အနီးရှိ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၄၇ ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Hein Htoo Zan |date=4 December 2024 |title=KIA Advances in Kachin State, Captures Junta outposts |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/kia-advances-in-kachin-state-captures-junta-outposts.html |language=en}}</ref> * ၈ ဒီဇင်ဘာ - **မောင်တောမြို့ပြင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်ရင်း ၅ ၏ စခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မောင်တောမြို့နယ်ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/aa-takes-complete-control-of-myanmar-bangladesh-border-after-seizing-maungdaw.html AA Takes Complete Control of Myanmar-Bangladesh Border After Seizing Maungdaw]</ref> **ချင်းပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဟားခါးနှင့် ထန်တလန်မြို့အကြား သီးမစ်လွင်ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/chin-forces-capture-strategic-myanmar-plain-between-hakha-and-thantlang.html Chin Forces Capture Strategic Myanmar Plain Between Hakha and Thantlang]</ref> **တပ်မတော်၏ လက်နက်ကြီးကြောင့် [[မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]မှ နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/two-nmsp-soldiers-injured-explosion-caused-military-junta-shelling Two NMSP Soldiers Injured in Explosion Caused by Military Junta Shelling] [[Burma News International|Independent Mon News Agency]]. December 23, 2024</ref> *၁၀ ဒီဇင်ဘာ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါး၏ မြောက်ဘက် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် [[ချွန်ကျုံးရွာ၊ ဟားခါးမြို့နယ်|ချွန်ကျုံးရွာ]]ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ မိသားစုဝင်လေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|title=ဟားခါး ချွန်ကျုံးကျေးရွာ စစ်ကောင်စီ ဗုံး ၂ ကြိမ်ကြဲ ၄ ဦး သေဆုံး၊ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|publisher=VOA Burmese|accessdate=2025-6-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622133332/https://burmese.voanews.com/a/sac-airstrike-on-chin-village/7895668.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> *၂၁ ဒီဇင်ဘာ - [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့သည် [[ကန်ပက်လက်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/chin-resistance-forces-take-kanpetlet-town Chin Resistance Forces Take Kanpetlet Town] [[Burma News International|Khonumthung News]] December 23, 2024</ref> *၂၉ ဒီဇင်ဘာ - [[ဂွမြို့]]ကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Myanmar's Army takes a major town, says ready for talks|url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2024/12/30/rakhine-arakan-army-gwa/|website=Radio Free Asia|access-date=2 Jan 2025|date=30 December 2024}}</ref> == ၂၀၂၅ == ===ဇန်နဝါရီ=== === ဖေဖော်ဝါရီ === * ၃ ဖေဖော်ဝါရီ - မွန်ပြည်နယ်၊ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]ရှိ မယ်ပလဲ့ စစ်ကောင်စီစခန်းကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကေအန်အယ်လ်အေ]]ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Irrawady |first=The |date=3 February 2025 |title=Karen-Led Rebels Seize Myanmar Junta Base in Mon State |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karen-led-rebels-seize-myanmar-junta-base-in-mon-state.html |work=The Irrawady}}</ref> * ၄ ဖေဖော်ဝါရီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ [[ဗန်းမော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawady |title=Myanmar Junta Headquarters Falls in Key Kachin Town |url=https://www.irrawaddy.com/category/news/war-against-the-junta |work=The Irrwaddy}}</ref> * ၆ ဖေဖော်ဝါရီ - ကယားပြည်နယ်၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး အချို့ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |author=War Noir |date=6 February 2025 |title=#Myanmar (#Burma): Karenni Forces (#KNDF) raided Military Junta Base in #Loikaw, #Kayah State. Several soldiers were killed and captured.|url=https://x.com/war_noir/status/1887461602376487327|website=Twitter}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] အစပ်ရှိ [[မိုးဗြဲမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းသော စစ်ကောင်စီတပ်အား ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Htoo Zan |first=Hein |date=7 February 2025 |title=Karenni Rebels Advance on Key Shan Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/karenni-rebels-advance-on-key-shan-town.html |work=The Irrawaddy}}</ref> * ၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[စလင်းမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရေယာဉ်ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title= #Myanmar (#Burma) 🇲🇲: People's Defense Forces (#PDF) conducted an ambush on a Military Council Boat in Salin Township, #Magway Region. Fighters were armed with 7.62mm K-09 assault rifle (Kachin-made Type 81 clone) and 5.56mm MA-3 MK 2 assault rifle.|url=https://x.com/war_noir/status/1888232506526249306}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ညောင်ဦးမြို့နယ်]]ရှိ [[ပုဂံ]] [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ|ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]]ရှိ [[အလိုတော်ပြည့်ဂူဘုရား]]အနီးတွင် ဆိုင်ကယ်စီးလာသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦး ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ ကျန်တစ်ဦးမှာ လွတ်မြောက်သွားခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=The Irrawaddy |date=18 February 2025 |title=Junta police killed in ambush at Myanmar's Bagan world heritage site |url=https://www.instagram.com/p/DGNjYXLt0cU/?igsh=MWN2cmVmaThoaWpkcA==}}</ref>{{Better source needed|date=February 2025}} * ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ - [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]နှင့် [[ချင်းညီနောင်|ကြားကာလချင်းအမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် တွေ့ဆုံကာ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီအဖြစ် ပူးပေါင်းရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။<ref>[https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/02/26/113134/ ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုနှစ်ခုကို ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ အဖြစ် ပေါင်းစည်းရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ နှင့် ICNCC /ချင်းညီနောင် သဘောတူ] People's Spring. February 26, 2025</ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ Rival Chin Groups agree to form unified ‘Chin National Council’ after years of tension] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250619101121/https://myanmar-now.org/mm/news/61392/ |date=19 June 2025 }} February 27, 2025. [[Myanmar Now]].</ref> * ၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ - [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]] ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီရှေ့တန်းစခန်းတစ်ခုကို ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.instagram.com/p/DGw2pooTdHV/?igsh=MXU2aGxzMHVyYW82OA== KNLA seizes regime outpost near Thai border] </ref> === မတ် === * ၁ မတ် - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ ဓညဝတီရေတပ်စခန်းတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော်တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီသတင်းဌာနက ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2025-03-01 |title=Arakan Army Renews Attacks on Kyaukphyu Naval Base |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-renews-attacks-on-kyaukphyu-naval-base.html |access-date=2025-03-01 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၉ မတ် - နွားထိုးကြီးမြို့နယ်တွင် နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က စစ်ကောင်စီတပ်သား ၅၀ နီးပါးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးသမား သုံးဦး သေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-11 |title=PDF: Almost 50 Myanmar Junta Troops Killed in Mandalay |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-almost-50-myanmar-junta-troops-killed-in-mandalay.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> * ၁၁ မတ် - TNLA, PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်ခဲ့ပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]]ကို တပ်မတော်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Y0uPemDAN1Y တောင်ခမ်းဒေသက စစ်ကြောင်းတွေ နောက်တန်းပြန်ပို့၊ အောင်ပွဲရပုံစံ ကြိုဆို]. [[Democratic Voice of Burma]]. March 12, 2025</ref> *၁၇ မတ် - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး [[ညောင်ကျိုးရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ညောင်ကျိုး]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်နှင့် မဟာမိတ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-17 |title=Rakhine Rebels Attack Myanmar Junta Base in Bago |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/rakhine-rebels-attack-myanmar-junta-base-in-bago.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> *၂၆ မတ် - လေးမျက်နှာမြို့နယ်သို့ အေအေက ဝင်ရောက်ကာ ပုသိမ်-မုံရွာလမ်းပိုင်းအဝေးပြေးလမ်းအနီး ကျေးရွာများတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ရွာအချို့ကို အေအေက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=လေးမျက်နှာမြို့နယ်မှ ရွာတချို့ AA တို့ ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/26/399012.html |work=The Irrawaddy |date=26 March 2025}}</ref> * ၂၈ မတ် - ** ပြင်းအား ၇.၇ ရှိ [[၂၀၂၅ မြန်မာ ငလျင်]] လှုပ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် မန္တလေးမြို့အပါအဝင် နေရာများတွင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးကာ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Thailand, Myanmar Earthquake highlights: 144 dead in Myanmar, 732 injured; Trump says US to offer help |url=https://www.firstpost.com/world/bangkok-thailand-earthquake-live-updates-7-7-magnitude-earthquake-hits-myanmar-tremors-rescue-operation-liveblog-13875286.html |access-date=March 28, 2025 |publisher=[[Firstpost]] |language=en}}</ref> ** ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်လျက်ရှိပြီး ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံ၏ အဆောင်အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပုဏ္ဏားကျွန်းဆေးရုံကို စစ်ကောင်စီက အတွဲလိုက်ဒုံးဖြင့် ပစ်ခတ်၍ အဆောင်အချို့ ပျက်စီး |trans-title=Ponnakyun Hospital bombed by cluster missiles, destroyed |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67e64193b2eb6403451ac0a3 |work=Narinjara}}</ref> * ၂၉ မတ် - ** ငလျင်လှုပ်အပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် KNU ဌာနချုပ်အနီးအပါအဝင် ရှမ်းမြောက်၊ ပဲခူးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများတွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=မြန်မာပြည်သူများအားလုံး အတိဒုက္ခရောက်နေသည့် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီက KNU ဌာနချုပ်အနီး ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရှမ်းမြောက်နှင့်ပဲခူးတိုင်းတို့ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင် |url=https://yktnews.com/2025/03/209348/ |trans-title=During troubling times for all Myanmar people, junta conducts aerial attacks on KNU HQ, Sagaing Region, North Shan and Bago Regions |date=29 March 2025}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန်အတွက် ထိုးစစ်များ နှစ်ပတ်ကြာ ရပ်နားထားမည်ဟု အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=quakecf>{{cite news |title=Myanmar resistance movement announces partial ceasefire to aid quake relief as death toll tops 1,600 |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2025-03-29/myanmars-earthquake-death-toll-jumps-to-1-644-as-more-bodies-are-recovered-from-the-rubble |last1=Rising |first1=David |last2=Saksornchai |first2=Jintamas |work=LA Times |date=29 March 2025}}</ref> * ၃၀ မတ် - ** စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပေါက်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://yktnews.com/2025/03/209498/ |title=NUG က ငလျင်ဒဏ်ကယ်ဆယ်ရေးအတွက် နှစ်ပတ် အပစ်ရပ်ထားသော်လည်း ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းတွင် စစ်တပ်က စစ်ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲပစ်ခတ်တိုက်ခိုက် |trans-title=Despite NUG 2-week ceasefire to aid with earthquake relief, military uses helicopters to continue bombings in Pauk Township |date=30 March 2025}}</ref> ** ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုအား အေအေ က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အရပ်သားကျေးရွာများကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေ၍ ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို AA ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက် |trans-title=Local villages continue being bombed by SAC, AA sieges SAC military outpost |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67eb6cb2b2eb64034577f9d6 |work=Narinjara}}</ref> === ဧပြီ === * ၁ ဧပြီ - ** [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က တစ်လကြာ တဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့တစ်လတဖက်သတ်အပစ်အခတ်ရပ်စဲကြောင်းကြေညာ |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67ebec29b2eb64034584742b?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR0LLfZRyD2kTOfBcDtyoFhelNoJ14e1BTb4ZCWszYcsKyA8TNx-U1ZnFHI_aem_B-yhV4Muw6ws6yjynRRhpg |access-date=2025-04-01 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကောင်စီအား ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေကြသည့် ပီဒီအက်ဖ်များနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကို စစ်ရေးအရ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]က [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]မှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အပစ်ရပ် ထားသည့်အဖွဲ့များကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မည်ဟု စစ် ခေါင်း ဆောင် တုံ့ပြန် |trans-title=Junta leader announces he will continue to attack groups that paused operations |url=https://bur.mizzima.com/2025/04/01/51842 |work=[[Mizzima]]|lang=my}}</ref> * ၂ ဧပြီ - ** တရုတ်နိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအဖွဲ့၏ အကူအညီယာဉ်တန်းကို စစ်ကောင်စီက သတိပေးသည့်အနေဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta admits to firing on Chinese Red Cross aid convoy |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ |access-date=2 April 2025 |work=Myanmar Now |date=2 April 2025 |accessdate=6 April 2025 |archivedate=3 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250403132652/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-admits-to-firing-on-chinese-red-cross-aid-convoy/ }}</ref> ** ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့အထိ ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်နားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဆိုသည်။<ref>{{cite news|title=‌Myanmar holds minute's silence for more than 2,700 dead in devastating earthquake |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250402-myanmar-quake-victim-rescued-after-5-days-as-aid-calls-grow |publisher=France 24 |date=2 April 2025}}</ref> ** မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်သည်မှလွဲ၍ အပစ်အခတ် ရပ်တန့်သည်ဟု ကေအိုင်အေ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Myanmar earthquake death toll rises to 3,085 as more bodies found |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-earthquake-71d51dfc7339e017b1d116c105effab4 |access-date=3 April 2025|work=AP News |date=3 April 2025|language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစပ်ရှိ တောင်ငူ-ပန်းတနော်ကားလမ်းပေါ်ရှိ ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပဲခူးတိုင်း ညောင်ကျိုးဗျူဟာစခန်းကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း AA သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/67f1683797881a25824d6467 |access-date=2025-04-06 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၃ ဧပြီ - ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့တွင် စစ်ကောင်စီက လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သလို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ အင်းတော်မြို့နယ်တွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title= စစ်ကောင်စီက ရက် ၂၀ ကြာ အပစ်ရပ်မည်ဟု ကြေညာပြီး နောက် ဝိုင်းမော်တွင်စ စ်ရေးလှုပ်ရှားသဖြင့်တို က်ပွဲဖြစ်ပွား၊ အင်းတော်မြို့ကိုလည်း စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့်ဗုံး ကျဲ |trans-title=Military junta announces 20 day ceasefire and then takes military action in Bhamo battle, military also aerial bombs Intaw |date=3 April 2025 |url=https://yktnews.com/2025/04/210005/ |work=Khit Thit Media}}</ref> * ၄ ဧပြီ - **တရုတ်နိုင်ငံ၏ စေ့စပ်မှုဖြင့် လားရှိုးခရိုင်အား MNDAA နှင့် စစ်ကောင်စီတို့ ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။<ref> [https://burma.irrawaddy.com/news/2025/04/04/399520.html တရုတ်ဖိအားကြောင့် လားရှိုးမှ ကိုးကန့်တို့ ဆုတ်ခွာတော့မည်]. [[The Irrawaddy]]. April 4, 2025.</ref> ** ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်အနီး မောင်တောမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်]] အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအား အေအေက သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး သေနတ်နှစ်လက်နှင့် ကျည်အချို့ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ARSA စစ်သွေးကြွများ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှတဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ARSA member killed, AA seizes 2 guns, some ammunition during an operation in Maungdaw North|url=https://www.narinjara.com/news/detail/67f170ca97881a25824e16e6|date= April 5, 2025|work= Narinjara News |language=english}}</ref> * ၇ ဧပြီ - ** နောက်ဆုံးလက်ကျန်စစ်စခန်းဖြစ်သော [[ခလရ(၂၆၈)|ခလရ ၂၆၈]]ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့အား ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]] အပါအဝင်အဖွဲ့များစွာက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2025-04-08 |title=Chin Rebels Rout Myanmar Junta From Falam After Five-Month Battle |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-rebels-rout-myanmar-junta-from-falam-after-five-month-battle.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR5FR4WRjQmAXmht0CIaEt6X1PAZxdbxkWo5iutGTT_XXOqT-qY-haSch3XmFA_aem_f9_lgAOpeKrp0MmLORXH4w |access-date=2025-04-09 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အင်းတော်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref> [https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/67f4239a97881a25827b5623 အင်းတော်မြို့ကိုတော်လှန်ရေးတပ်များသိမ်းပိုက်]. Narinjara News (in Burmese). Khiang Lu Hla.</ref> [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]ကို ကျူးလွန်ခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref> [https://yktnews.com/2025/04/210781/ ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ၄ နှစ်ပြည့်နေ့တွင် ဦးဆောင်နှိမ်နင်းခဲ့သော တပ်မ ၇၇ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်သက်ဦးနှင့် စစ်သား ၁၅၀ ကျော်ကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး တပ်မ ၇၇ တစ်တပ်လုံးကို PDF က ချေမှုန်း] (in Burmese). April 10, 2025. [[Khit Thit Media]].</ref> * ၁၀ ဧပြီ - အမှတ် ၂၄ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ မှ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦး လိုက်ပါလာသော ကားအား ပခုက္ကူမြို့တွင် Earthquake People’s Defense Force က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗိုလ်မှူး သော်ဇင်ဦးနှင့် ယာဉ်ပေါ်ပါ နောက်ထပ် အမျိုးသား တစ်ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta vehicle attacked in Magway’s Pakokku, killing two individuals, including a major|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/13/21317 |date= April 13, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၄ ဧပြီ - ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်နှင့် ပီဒီအက်ဖ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ကျုံဒုံးမြို့နှင့် ကော့ကရိတ်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Headquarters and Bases in Kyone Doe, Kawkareik Township, Targeted in Recent Coordinated Attacks|url=https://www.bnionline.net/en/news/military-headquarters-and-bases-kyone-doe-kawkareik-township-targeted-recent-coordinated|date= April 24, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ၂၀၂၅ ဖေဖော်ဝါရီတွင် စတင်ခဲ့သော CDF-KKG စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ကလေးနှင့် ဂန့်ဂေါမြို့အကြားရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့-ကလေး၊ ကဘော်၊ ဂန့်ဂေါ က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=CDF-KKG claims control of 4 junta bases between Kale and Ganga in 2 months|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/cdf-kkg-claims-control-of-4-junta-bases-between-kale-and-ganga-in-2-months/|date= April 17, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၁၈ ဧပြီ - အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့စာတန်းနှင့် တရုတ်အလံပါ ကားတန်းသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ လားရှိုးမြို့တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။<ref name=lashio/> * ၂၀ ဧပြီ - နောင်ချိုမြို့နယ်၊ တောင်ခမ်းရွာဒေသရှိ တိုက်ပွဲများတွင် စစ်ကောင်စီက ဓာတုလက်နက်များ သုံးစွဲခဲ့သည်ဟု [[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]က စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Junta Uses Chemical Weapons in Southern Shan State|url=https://www.bnionline.net/en/news/junta-uses-chemical-weapons-southern-shan-state|date= April 22, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> * ၂၁ ဧပြီ - လားရှိုးမြို့ပေါ်ရှိ MNDAA အလံများအား ရုပ်သိမ်းပြီး မြို့၏ မြောက်ဘက် ငါးမိုင်အကွာနှင့် တောင်ဘက် သုံးမိုင်အကွာရှိ စစ်ဆေးရေးစခန်းများသို့ MNDAA က ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref name=lashio>{{cite news |author=Nora Pyae |title=Chinese monitors deployed to strategic Lashio as junta slowly retakes town |url=https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ |date=21 April 2025 |work=Myanmar Now |accessdate=30 April 2025 |archivedate=30 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250430112505/https://myanmar-now.org/en/news/chinese-monitors-deployed-to-strategic-lashio-as-junta-slowly-retakes-town/ }}</ref> * ၂၂ ဧပြီ - ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုမှ ရှမ်းပြည်‌ (တောင်ပိုင်း) ဒေသခံတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစု (SSLRU)၊ Special Operation Drone Force (SODF) တို့သည် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]လက်အောက်တွင် ဗျူဟာအမှတ် (၉) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNDF TOC-9 focuses on military operations in southern Shan State|url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/kndf-toc-9-focuses-on-military-operations-in-southern-shan-state/|date= April 22, 2025|work= Myanamr Peace Monitor|language=english}}</ref> * ၂၆ ဧပြီ - တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ထားဝယ်မြို့နယ်၊ [[မောင်မယ်ရှောင်ရွာ၊ ထားဝယ်မြို့နယ်|မောင်မယ်ရှောင်ရွာ]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအား ထားဝယ်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Dawei’s Hali Gui camp falls: captain commits suicide, 16 troops surrender|url=https://eng.mizzima.com/2025/04/29/21806|date= April 28, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၂၈ ဧပြီ - ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ လိပ်ခမော်ရွာအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီအလောင်းအချို့နှင့် လက်နက်များကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်ဖြူ လိပ်ခမော်ကျေးရွာအနီးတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအလောင်းတချို့နှင့် လက်နက်တချို့ကို အာရက္ခတပ်တော် သိမ်းဆည်းရမိ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6810c834d08f26ee8369b7ea?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR6mr8mo4BlHNn92aV9JljpWvKZAzfS86gsv8rWorjSJ1yIFx8W1FAacyljHsA_aem_T4d7dLCKF7cn0rWxlePD6Q |access-date=2025-04-29 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> * ၂၉ ဧပြီ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကလေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာများအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ရန် ပျံသန်းလာသော စစ်ကောင်စီ၏ [[Mi-35]] တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်အား ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်က ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အရေးပေါ် ဆင်းသက်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Resistance Forces Down Junta Helicopter|url=https://www.bnionline.net/en/news/resistance-forces-down-junta-helicopter|date= April 29, 2025|work= Burma News Agency|language=english}}</ref> === မေ === * ၁ မေ - ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ တိုက်တာအဆောက်အအုံများရှင်းလင်းရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးတို့အတွက် အပစ်ရပ်ကာလအား မေလ ၁ ရက်နေ့မှ မေလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ သက်တမ်းထပ်တိုးကြောင်း မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မေလ ၁ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/05/02/54864|title=မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ အပစ်ရပ်ကာလ မေလကုန်ထိ ထပ်တိုး|author=Mizzima|publisher=Mizzima Media|access-date=3 may 2025}}</ref> * ၂ မေ - ပဲခူးတိုင်း [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားသော နေရာ ၆ ခုနှင့် နတ်တလင်းမြို့နယ်ရှိ ရဲကင်းစခန်းတစ်ခုကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်ဟု တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသ အမှတ် -၂ စစ်ဒေသခွဲက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g214jzypqo|title=ပဲခူးတိုင်း ကျောက်ကြီးနဲ့ နတ်တလင်းက တပ်စခန်း ၇ ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|date=3|year=2025|month=May|author=BBC Burmese|publisher=BBC}}</ref> * ၈ မေ - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]နှင့် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်မြို့နယ်၊ ညောင်ခြေထောက်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၅၉၈ ဌာနချုပ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Resistance Briefly Captures Junta Battalion HQ in Bago|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-briefly-captures-junta-battalion-hq-in-bago.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၆ မေ - တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး က  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite news|title=တပ်မတော်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၆ ရက်မှ ၃၁ ရက် အထိကာလကို ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလအဖြစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်|url=https://www.mmnationalpost.com/2025/05/blog-post_138.html|author=Myanmar National Post}}</ref> * ၉ မေ - ** ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]ရှိ ထိုင်းမြန်မာ နယ်စပ် [[ထီးခီး]] အခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2025-04-09 |title=KNU Hails Seizure of Myanmar Junta Base on Thai Border|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/knu-hails-seizure-of-myanmar-junta-base-on-thai-border.html |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ** နောင်ချိုမြို့နယ်၊ [[သရက်ချိုရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|သရက်ချိုရွာ]]အနီးရှိ TNLA ၏ ရှေ့တန်းစခန်းရှစ်ခုကို စစ်ကောင်စီတပ်များက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-09 |title=Myanmar Junta 'Seizes Eight TNLA Positions'|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-seizes-eight-tnla-positions.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၁ မေ - ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်ရှိ လိပ်ခမော်နှင့် မလိကျွန်းရွာများသို့ ချီတက်လာသည့် စစ်ကြောင်းအား အာရက္ခတပ်တော်က ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Kyaukphyu Conflict Escalates Daily|url=https://www.bnionline.net/en/news/kyaukphyu-conflict-escalates-daily|website=Burma News International|language=en-US}}</ref> * ၁၂ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ [[အိုးထိမ်းကွင်း (တောင်)ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အိုးထိန်းတွင်းကျေးရွာ]]မှ စာသင်ကျောင်းကို ဗုံးကျဲသဖြင့် မေလ ၁၃ ရက် မနက်ပိုင်းအထိ သေဆုံးသူဦးရေ ၂၂ ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ အထဲမှ ၂၀ ဦးမှာ ကျောင်းသားကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။ ကျန်သော ၂ ဦးမှာ ဆရာမများဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု - သေဆုံးခဲ့တဲ့ကျောင်းသူတွေက ဘယ်အတန်းတွေမှာ ပညာသင်‌နေကြတာလဲ|author=BBC Burmese|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cy8n7lljdngt|accessdate=13 May 2025}}</ref> စစ်ကောင်စီကမူ သတင်းမှားဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite web |title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးထိမ်းကွင်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်းအား လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း တရားမဝင်ပြည်ဖျက်မီဒီယာများက မဟုတ်မမှန် ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/69761 |website=www.moi.gov.mm |access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၅ |language=en |date=၁၂ မေ ၂၀၂၅}}</ref> * ၁၄ မေ- တမူး ပကဖ အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အာသံရိုင်ဖယ်တပ်ရင်းက ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref> [https://www.reuters.com/world/india/indian-army-operation-myanmar-border-kills-10-insurgents-2025-05-15/ Indian army operation on Myanmar border kills 10 insurgents] [[Reuters]]. May 14, 2025. </ref><ref>[https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ အိန္ဒိယတွင် ရဲဘော် ၁၀ ဦး အသတ်ခံရကြောင်း တမူးခရိုင်ပအဖ အတည်ပြု] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250520034805/https://myanmar-now.org/mm/news/63778/ |date=20 May 2025 }}. [[Myanmar Now]]. May 20, 2025.</ref> * ၁၅ မေ - ** စစ်ကောင်စီ၏ ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်ရှိ မယ်လစခန်းကို [[KNLA]] က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=KNLA seizes junta's Mae La camp near Myanmar-Thai border in day-long assault|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/17/22443|date= May 17, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> ** စစ်ကောင်စီက ၃၉ နှစ်ကြာ တပ်စွဲခဲ့သည့် [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ တညာကျိုး ဗျူဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၃၉ နှစ်ကြာ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲခဲ့သည့် ဖားအံခရိုင် တညာကျိုး(ခ)တာလယ် ဗျုဟာစခန်းကို ကရင်တပ်များသိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/68258f02c8875ede024c0db5 |access-date=2025-05-15 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> ** စစ်ကူများနှင့် စစ်ပစ္စည်းများတင်ဆောင်လာသော တပ်မတော် (ရေ)၏ ရေယာဉ်တစ်စီး ကျောက်ဖြူဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar junta reinforces Kyaukphyu to protect Chinese-backed deep-sea port amid AA offensive|url=https://eng.mizzima.com/2025/05/16/22419|date= May 16, 2025|work= Mizzima |language=english}}</ref> * ၁၆ မေ - နွားထိုးကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[နွားထိုးကြီးမြို့]]၏ အရှေ့ဖက်ရှိ တရုတ်ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစခန်းမှ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Myanmar Junta Abandons Chinese Pipeline Amid Resistance Attacks|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-abandons-chinese-pipeline-amid-resistance-attacks.html|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> * ၁၈ မေ - ချင်းပြည်မြောက်ပိုင်း တီးတိန်မြို့နယ်သို့တက်လာသည့် စစ်ကောင်စိစစ်ကြောင်းကို ကလေး- သိုင်းငင်းလမ်းမပေါ် တီးတိန်မြို့အဝင် မွှာလ်ပီးကျေးရွာနှင့် ‌ဟဲန်ဇိန်ရွာကြားတွင် ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် မေ ၂၁ ရက်မှ ယနေ့အထိ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည်။<ref>{{Cite news|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/05/27/401392.html|publisher=The Irrawaddy|accessdate=28 May 2025|title=ချင်းပြည်တက်သည့်စစ်ကြောင်း တီးတိန်အဝင်၌ ပိတ်ဆို့ ခံထားရ|author=မေရီခိုင်း}}</ref> * ၁၉ မေ ** - [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှစ်ခုကို အာရက္ခတပ်တော်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title="AA ကျရှုံးပါစေ"ဟု စစ်ကောင်စီက ယတြာချေပြီးနောက် ကျောက်ဖြူရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/682c39d9c8875ede02ad3dd5|access-date=2025-05-20 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref> **မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်၊ တမူးမြို့နယ်တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် (PDF) ၁၀ ဦးကို အိန္ဒိယအာသံရိုင်ဖယ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ရက်ပိုင်းအတွင်း သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း တမူး PDF အဖွဲ့နှင့် နီးစပ်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|title=အိန္ဒိယ မြန်မာ နယ်စပ်မှာ တမူး PDF ၁၀ ယောက် သတ်ဖြတ်ခံရ|accessdate=20 May 2025|publisher=BBC Burmese|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250521130503/https://www.bbc.com/burmese/articles/cy90v2x0nz0o|archivedate=21 May 2025}}</ref> * ၂၀ မေ - [[ရွှေကူမြို့နယ်]]တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို ကေအိုင်အေက ပစ်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=KIA က ပစ်ချလိုက်သည့် ရဟတ်ယာဉ် ၁ စီးကို ရွှေကူမြို့နယ်၊ စည်ငန်းရွာ အနောက်ဘက်ရှိ တောထဲတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူး မိုးထက်အောင်၏ ရုပ်အ‌လောင်းကို ရှာတွေ့ |url=https://yktnews.com/2025/05/215192/ |trans-title=KIA shoots down 1 helicopter, finds body of pilot Moe Htet Aung on west side of Shwegu Township Sinngan village |language=my |work=Khit Thit Media}}</ref> *၃၁ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၃၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးက ငလျင်ဒဏ်သင့်ဒေသများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် လွတ်လပ်၍ တရားမျှတသော ပါတီစုံဒီမိုကရေစီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၃၀ ရက်နေ့အထိ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ထပ်မံတိုးမြှင့်လိုက်ကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Citenews|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250602074400/https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2553019/|archivedate=2025-6-2|title=မြန်မာနိုင်ငံ၌ ယာယီပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးကာလကို ဇွန် ၃၀ ရက်ထိ ထပ်မံတိုးမြှင့်|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-6-2|date=2025-6-1|url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/politics-law-military/mm-256104/}}</ref> === ဇွန် === * ၃ ဇွန် - ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၊ ကရင်ပြည်နယ်က သေ့ဘောဘိုး မဆုတ်တမ်းခံစစ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇၂ ဦး ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်‌ရေးတပ်(KNLA) နဲ့ PDF ပူးပေါင်းတပ်ဆီ လက်နက်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url=https://www.dvb.no/post/708417|title=သေ့ဘောဘိုးစခန်းကို KNLA နှင့် တပ်ပေါင်းစုများ သိမ်းပိုက်|date=2025-6-3|accessdate=2025-6-6|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၉ ဇွန်]] - တအာင်းပြည်၏ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း အမြင့်ဆုံး နိုင်ငံရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန်အတွက် [[တအာင်းပြည်ကောင်စီ]] (Ta'ang Land Council – TLC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/709273|title=ပြည်သူ့အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်ရန် တအာင်းပြည်ကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=DVB}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်၊ ထားဝယ်မြို့နယ်ထဲက အမိုနယ်စပ် (ခေါ်) ပွိုင့် ၂၆၅၅ စစ်ကောင်စီစခန်းကို ကရင်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေက ဇွန် ၁၀ ရက်မှာ သိမ်းပိုက်နိုင်တယ်လို့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) ဘက်က ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=စစ်တပ်လက်ထဲ နှစ် ၃၀ နီးပါးရောက်ခဲ့တဲ့ ထိုင်း -မြန်မာနယ်စပ်က အမိုစခန်းကို သိမ်း - KNU|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၀ ဇွန် - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းကို ယနေ့ (ဇွန်လ ၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ် (PLA) က ဘီဘီစီကို ပြောကြားခဲ့သည်။ PLA က တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီကမူ ပုလဲမြို့နယ်အတွင်း ပျက်ကျခဲ့သည့် တိုက်လေယာဉ်သည် လေ့ကျင့်ရေးပြုလုပ်နေစဉ် စက်ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပျက်ကျခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ကန်ထောင့်နယ်မြေရဲစခန်း သိမ်းပိုက်ရေးတိုက်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c753071rnpvt|title=ပုလဲတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်တိုက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ PLA ပြော|publisher=BBC Burmese|accessdate=2025-6-10|date=2025-6-10}}</ref> * ၁၁ ဇွန် - ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ရေကြည်မြို့နယ်]]၊ [[ငသိုင်းချောင်းမြို့]]နှင့် ၁၀ မိုင်ခန့်အကွာရှိ အမြောက်တပ်ရင်း (၃၄၄) ကို ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ ညပိုင်းမှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်နေပြီး တပ်ရင်းအတွင်းအထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ငသိုင်းချောင်းမြို့ခံများနှင့် ရခိုင်စစ်ရှောင်အများစုမှာ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်နေကြရကာ အဆိုပါတပ်ရင်းအနီးတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည်မှာ တစ်ပတ်ခန့်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် AA က [[ကျားကိုက်ရွာ၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်|ကျားကိုက်ရွာ]]ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ လက်ရှိတွင် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၄၄ နှင့် ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်နေပြီး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|title=ဧရာဝတီ ငသိုင်းချောင်းအမြောက်တပ် (၃၄၄)ကို AA ဦးဆောင်သည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နေပြီဟုဆို|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250613141829/https://burmese.narinjara.com/news/detail/684b7a6f3f3269dd224a26db|archivedate=2025-6-13|publisher=နိရဉ္စရာ|accessdate=2025-6-13}}</ref> * [[၂၀ ဇွန်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းသို့ စစ်တပ်က သံချပ်ကာယာဉ်များဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးလျက်ရှိရာ ဇွန် ၂၀ ရက်၊ နံနက်ပိုင်းတွင် [[ကျော်ဇေယျာရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ကျော်ဇေယျာရွာ]]အနီး၌ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည်။ ယင်းကြောင့် မန္တလေးနှင့် ရွှေဘိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲနေသော ခရီးသည်တင်ယာဉ်များကို [[ဆားတောင်မြို့]]အဝင်နှင့် [[ရုံးပင်ကန်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|ရုံးပင်ကန်ရွာ]]တို့မှ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ ထိန်းချုပ်ထားသော [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျက်ရှိသည့် စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းကို စစ်တပ်က ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင်မူ အင်အားထပ်မံဖြည့်တင်း၍ [[အုန်းတော (မြောက်)ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|အုန်းတောရွာမြောက်]]ဘက် ရုံးပင်ကန်ရွာမှစတင်ကာ လက်နက်ကြီးပစ်ကူဖြင့် စစ်ကြောင်းထပ်မံထိုးစစ်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|title=စစ်ကိုင်း- ရွှေဘိုလမ်း တိုက်ပွဲ သံချပ်ကာကားများပါ သုံးလာ|accessdate=2025-6-22|publisher=The Irrawaddy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622130614/https://burma.irrawaddy.com/news/2025/06/20/402514.html|archivedate=2025-6-22}}</ref> * ၂၂ ဇွန် - တနင်္သာရီတိုင်းရှိ [[ထားဝယ်မြို့နယ်]]နှင့် [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]တို့ကို စစ်ကောင်စီက စစ်ကြောင်းထိုး၍ ထိုးစစ်ဆင်နေကြောင်း ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တပ်မဟာ (၄) ၏ ခရိုင်အတွင်းရေးမှူး ပဒိုစောအယ်နာက စစ်ကောင်စီသည် ထီးခီးနယ်စပ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် တပ်စခန်းများကို ပြန်လည်ရယူရန်နှင့် ထားဝယ်-ထီးခီး ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်ရန်အတွက် စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းဖြစ်သည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|title=တနင်္သာရီနှင့် ထားဝယ်မြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ဆင်|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250622114830/https://bur.mizzima.com/2025/06/22/59800|archivedate=2025-6-22|publisher=Mizzima|accessdate=2025-6-22}}</ref> * ၂၅ ဇွန် - [[ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်း|ရန်ကုန် – မန္တလေး အမြန်လမ်း]]ဟောင်းပေါ်ရှိ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ညောင်လေးပင်]]၊ [[ကျောက်တံခါးမြို့နယ်|ကျောက်တံခါး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]များမှ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ တပ်စခန်း ကိုး ခု ကိုဇွန် ၂၅ ရက်နေ့၊ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တပြိုင်နက် ဝင်ရောက်တိုခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးသေဆုံးကာ ရဲအုပ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း သုံး ဦးအရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများကို အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊ တိုင်းစစ်ဌာန(ပဲခူး)၊ ဗျူဟာ-၂၄ အာဠာဝကတပ်ရင်း၊ အမှတ်-၃၅၀၃ တပ်ရင်း၊ ဖြူး(ပကဖ)၊ ဗျူဟာ-၂၅ အမှတ်-၃၇၀၂ တပ်ရင်း၊ Spring Warriors Column၊ KNLA တပ်ရင်း-၉၊ ဗျူဟာ-၂၆ တော်ဝင်ဒေါင်းတပ်ရင်း၊ တောကျီးကန်းတပ်ရင်း တို့မှ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းဟောင်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၉ ခု တပြိုင်တည်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး တပ်သား ၁၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|url=https://ayartimes.com/?p=55885|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042754/https://ayartimes.com/?p=55885|archivedate=2025-6-26}}</ref> စစ်ဆင်ရေးကို ဗျူဟာ (၂၆) ၏ ကွပ်ကဲမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကျော်စွာအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် “ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး” အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=55877|title=ညောင်လေးပင်-ကျောက်တံခါးကြား တော်ဝိကျေးရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၃ ဦးသေဆုံးကာ ၃ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ၊ ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်ကို ဂုဏ်ပြု၍ ကျော်စွာစစ်ဆင်ရေး အဖြစ်သတ်မှတ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ayeyarwaddy Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626042401/https://ayartimes.com/?p=55877|archivedate=2025-6-26}}</ref> ** [[၂၅ ဇွန်]] - [[စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်]] ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖက်ဒရယ်ယူနစ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား၂၀၂၅ ဇွန် ၂၅ ရက်၊ မနက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ် ပဉ္စမပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/25/60125|title=စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အတည်ပြု|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၂၉ ဇွန်]] - [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း(ပလောင်)အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (PSLF/TNLA) ထိန်းချုပ်ရာ [[ကျောက်မဲမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီက ယနေ့ (ဇွန်လ ၂၉ ရက်) နေ့လယ်ပိုင်းက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး နှင့် အမျိုးသား‌ လေးဦး၊ စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး ထိမှန်ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း TNLA က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/29/60568|title=ကျောက်မဲကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းဗုံးကြဲ၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ|accessdate=2025-6-29|publisher=Mizzima}}</ref> === ဇူလိုင် === * [[၂ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ဟွာလ်ငိုရမ်ဒေသတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့က ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် ဟွာလ်ငိုရမ် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က CNDF အား ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း CNDF ကမူ ဟွာလ်ငိုရမ် CDF က ၎င်းတို့အဖွဲ့ဝင်များကို စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=Fighting Between Chin Resistance Forces in Falam Township|url=https://www.bnionline.net/en/news/fighting-between-chin-resistance-forces-falam-township|access-date=2025-07-05|website=Burma News International|language=en}}</ref> ဟွာလ်ငိုရမ် CDF နှင့် ဆက်နွှယ်နေသော [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က နှစ်ဖက်အဖွဲအစည်းမှ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ပြန်လည်ချေဖျက်မရသည့် ချင်းလူမျိုးအချင်းချင်းကြား ကြီးမားသော စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို မဖန်တီးရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် CNDF နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]ကလည်း တင်းမာမှုလျှော့ချလိုကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သော်လည်း ပြင်ပတောင်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက စစ်ရေးအကူအညီများဖြင့် ပါဝင်လာပါက CNDF ဘက်က မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်မည်ဟု ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/05/126319/|title=ချင်းလူမျိုး အချင်းချင်းအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခမဖန်တီးဘဲ စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများ ချက်ချင်းရပ်ရန် ချင်းပြည်ကောင်စီ တိုက်တွန်း|publisher=Ludu Nway Oo|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ၂ ဇူလိုင် - ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ်တွင် နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကြောင့် ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNDF) နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် (Hualngoram) တပ်ဖွဲ့များအကြား ဇူလိုင် ၂ ရက်နေ့မှ ၃ ရက်နေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ CNDF က CDF ဟွာလ်ငိုးရမ် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦးကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇူလိုင် ၆ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့်အတွက် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများသည် အိန္ဒိယ- မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထွက်ပြေးနေကြသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/686b58f4aec603c0e6214d02|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ၍ ချင်းဒေသခံ ထောင်နှင့်ချီ အိန္ဒိယဘက်သို့ ထွက်ပြေး|publisher=Narinjara|accessdate=2025-7-5}}</ref> * ဇူလိုင် ၂ ရက်နှင့် ၃ ရက်တို့ကလည်း ဖလမ်းမြို့နယ်၊ စတွာမ်၊ လျန်နှာ၊ သီးကျီရ် ကျေးရွာများတွင် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့အကြား ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ (CB) ဝင် CNDF နှင့် ချင်းလဲန်းကောင်စီ (CC) ဝင် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက နိုင်ငံရေးအရ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး အဖြေရှာရန် လိုအပ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ပေါ်၌ နံနက် ၈ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် CNDF နှင့် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်တို့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် စီစဉ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ CNO/CNDF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ CNDF အဖွဲ့ဝင်များ တီးအိုချောင်းရွာတွင် တွေ့ဆုံရန် သွားရောက်စဉ် CDF ဟွာလ်ငိုးရမ်မှ အလစ်အငိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ကျည်များ ကျရောက်ခဲ့သဖြင့် အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များက ပစ်ခတ်မှု ရပ်တန့်ရန် သတိပေးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် CNDF ကလည်း ဒေသခံများကို မိနစ် ၃၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ထွက်ခွာရန် သတိပေးခဲ့သည်။ * ဇူလိုင် ၆ ရက်တွင် CNDF ဌာနချုပ်အနီးတွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီတပ်များပါဝင်သည့် CDF-ဟွာလ်ငိုးရမ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် CNDF တို့အကြား ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ရိခေါ်ဒါရ်မြို့ခံ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ ဇိုခေါ်ထာရ်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။ အိန္ဒိယအာဏာပိုင်များကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် နယ်စပ်ဂိတ်တံတားကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။ * ထို့အပြင် ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ချင်းလဲန်းကောင်စီဝင် CDF မာရာ (CDF Mara) က ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မာရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (MDF) နှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့သည် မတူပီမြို့နယ်၊ လိုင်လင်းပီမြို့ရှိ ၎င်းတို့၏ ဌာနချုပ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်လာကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် MDF နှင့် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လာအိုကျေးရွာမှ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး CDF မာရာဌာနချုပ်နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာအထိ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/06/403115.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ချင်းလက်နက်ကိုင် ၂ ဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၅|publisher=The Irrawaddy}}</ref> * [[၃ ဇူလိုင်]] - CDF-Hakha Central Council က [[ဟားခါးမြို့နယ်]]အတွင်း နေထိုင်သူ လူငယ်အမျိုးသားများ မြို့နယ်ပြင်ပသို့ မထွက်ခွာရန်နှင့် အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းများ မဖြစ်မနေတက်ရောက်ရန် ဇူလိုင် ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://khonumthung.org/%e1%80%9f%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%ab%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%80-%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%84%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bb/|title=ဟားခါးမြို့နယ်က လူငယ်များအားလုံး အရံတပ်ဖွဲ့သင်တန်းတက်ရောက်ရန် CDF-Hakha ထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-6|publisher=Khonuthung News}}</ref> * [[၇ ဇူလိုင်]] -၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၇ ရက်တွင် “မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေးသပိတ်ခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ[[တေဇာဆန်း]]က “ပြည်သူ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကို ခရီးဆုံးပန်းတိုင်အထိ ရောက်ရှိအောင် ဦးဆောင်နိုင်ရန် လက်ရှိ NUG အစိုးရသည် ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည် လုံလောက်မှုမရှိသေးသောကြောင့် အချိန်မီ မဖြစ်မနေ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။” ဟု ရေးသားထောက်ပြသည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/713557|title=NUG မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ဟု ဒေါက်တာတေဇာဆန်း ထောက်ပြ|accessdate=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|publisher=DVB Burmese}}</ref> * [[၈ ဇူလိုင်]] - ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်နှင့် ကျင်ဒွေး မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင်သည့် အသက် ၁၈ နှစ် ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အခြေခံစစ်သင်တန်း တက်ရောက်ကြရန် Chin Defense Force – Kanpetlet က ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://khumimediagroup.com/2025/07/09/%e1%80%a1%e1%80%9e%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%81%81%e1%81%88-%e1%80%94%e1%80%be%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%ad/|title=အသက် ၁၈ နှစ်ပြည်ပြီးသူတိုင်း စစ်သင်တန်းတက်ကြရန် CDF-Kanpetlet ထုတ်ပြန်|accessdate=8 July 2025|publisher=Khumi Media Group}}</ref> * [[၁၀ ဇူလိုင်]] - ဇူလိုင် ၅ ရက်နေ့တွင် CNDF မှ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့]]ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]အတွင်း၌ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်(CNA) ၊ CDF – Hualngoram နှင့် CNDF တပ်ဖွဲ့ များ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက် ညပိုင်းတွင် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61775|title=ရိခေါ်ဒါရ်မြို့မှ CNDF တပ်များဆုတ်ခွာ ၊ ချင်းတပ်ဖွဲ့များအကြား ဆက်လက်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး|publisher=Mizzima|accessdate=2025-7-13}}</ref> * [[၁၁ ဇူလိုင်]] - စစ်ကိုင်းမြို့နယ် ၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref> * [[၁၂ ဇူလိုင်]] - [[ဥကရစ်ထတိုက်ပွဲ]]: ကရင်ပြည်နယ် [[မြဝတီမြို့]]တောင်ဘက် ထိုင်းနယ်စပ်အနီးရှိ စစ်ကောင်စီ အခြေစိုက် ဥကရစ်ထစခန်းကို ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းတပ်တွေက ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/714256|title=ဥကရစ်ထစခန်းကို KNLA ပူးပေါင်းတပ် သိမ်းပိုက်|publisher=DVB|accessdate=2025-7-12}}</ref> * [[၁၄ ဇူလိုင်]] - [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]]ဒေသ ခဲလုပ်သားတွေ နေထိုင်ရာရပ်ကွက်ထဲကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လို့ ခဲလုပ်သားမိသားစု ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/07/14/403373.html|title=မော်ချီး ခဲလုပ်ငန်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးထပ်ကြဲ ၆ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ)|accessdate=2025-7-12|publisher=The Irrawaddy}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကောလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒိုးပင်ရွာ၊ ကောလင်းမြို့နယ်|ဒိုးပင်ရွာ]]ကို ဇူလိုင် ၁၄ ရက် ညနေက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရပြီး စစ်ရှောင်များဖွင့်ထားသည့် ထမင်းဆိုင်အနီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲရာ ကလေးငယ် အပါအဝင် ၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး ဆီဘောက်ဆာကား ၂ စီး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65003/|title=ကောလင်းမြို့နယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးအပါအဝင် ၄ ဦးဒဏ်ရာရ|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၂|publisher=Myanmar Now|archivedate=16 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250716081232/https://myanmar-now.org/mm/news/65003/}}</ref> * [[၁၅ ဇူလိုင်]] - ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နောင်ချိုမြို့]] ဈေးရပ်ကွက်အပါအဝင် မြို့ပေါ်ဌာနဆိုင်ရာ ရုံးအများစုကို စစ်ကောင်စီတပ်က TNLA တပ်ဖွဲ့ထံမှ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၅ တွင် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65040/|title=နောင်ချိုတစ်မြို့လုံးနီးပါးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ|accessdate=2025-7-15|publisher=Myanmar Now}}</ref> * [[၁၆ ဇူလိုင်]] - ကက်သလစ် ဘာသာဝင် ဖာသာဒေါ်နယ်မာတင်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ စစ်ခုံရုံးက အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ ချမှတ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65045/|title=ကက်သလစ်ဘုန်းတော်ကြီးကို သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်သူ ၈ ဦးကို NUG စစ်ခုံရုံး ထောင်ဒဏ် နှစ် ၂၀ စီချ|accessdate=2025-7-12|publisher=Myanmar Now|archivedate=17 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250717054816/https://myanmar-now.org/mm/news/65045/}}</ref> * ၁၇ ဇူလိုင် - [[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်]]ဖြစ်သော မရာလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (Maraland Defense Force – MDF) က ၎င်းတို့အဖွဲ့မှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ အပါအဝင် ၃ ဦးကို စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၌ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ကျည်ကာဦးထုပ်နှင့် ကျည်ကာပြားများ တင်ဆောင်လာသော ကားသည် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဆိုင်ဟား (Saiha) ခရိုင်၊ တီပါ့ (Tipa) ရွာရှိ မီဇိုရမ်ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အာသံရိုင်ဖယ်တပ်တို့ ပူးပေါင်းထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွင် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့၊ အိန္ဒိယစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီ ၄၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း MDF မှ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65347/|title=ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ MDFထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် အိန္ဒိယတွင်ဖမ်းခံရ|accessdate=2025-7-23|publisher=Myanmar Now|date=22 July 2025}}{{Dead link|date=September 2025 }}</ref> * ၁၈ ဇူလိုင် - DPLA (ဓနုအဖွဲ့)မှ အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အဖွဲ့မှ အမျိုးသား ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၅ ဦးတို့သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆီသို့ အလင်းဝင်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်ကလည်း တောင်ခမ်းဒေသတစ်ဝိုက်နှင့် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းမှ TNLA အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား လေးဦး၊ DPLA အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင် အမျိုးသား ငါးဦးနှင့် MDY-PDF အမျိုးသား သုံးဦး၊ အမျိုးသမီး နှစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးတို့ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304536|title=ဥပဒေဘောင်အတွင်း ထပ်မံဝင်ရောက်လာသည့် DPLA အဖွဲ့နှင့် MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးအား မိဘ အုပ်ထိန်းသူများထံ ပြန်လည်အပ်နှံ|accessdate=2025-7-23|publisher=Eleven Media}}</ref>ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်မှ ယနေ့အထိ TNLA အဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး ၊ MDY-PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးနှင့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၄၁ ဦးဖြစ်ပြီး လက်နက်မျိုးစုံ ၁၃ လက်နှင့် ကျည်မျိုးစုံ ၁၅၁၅ တောင့်၊ ကျည်အိမ် ၁၂ ခုနှင့်အတူ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/72651|title=နိုင်ငံတော်နှင့် တပ်မတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို လက်ခံယုံကြည်သည့် DPLA အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦး ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်|accessdate=2025-7-20|publisher=Ministry of Information}}</ref> * [[၂၂ ဇူလိုင်]] - စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ သိမ်းယူထားသည့် [[သပိတ်ကျင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro|title=သပိတ်ကျင်းမြို့ ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်သုံးတဲ့ဗျူဟာ|accessdate=2025-7-25|publisher=BBC Burmese}}</ref> * [[၂၅ ဇူလိုင်|၂၄ ဇူလိုင်]] - [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက Suntac Technologies နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် [[စစ်တိုင်းအောင်]] အပြင် KT Services & Logistics နှင့် ၎င်း၏ တည်ထောင်သူ မျိုးကျော်သန်း (ဂျွန်သန်း)၊ MCM Group နှင့် ၎င်း၏ပိုင်ရှင် အောင်လှိုင်ဦး အပြင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တင်လတ်မင်း တို့ကို အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုစာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့သည်။ * ၂၉ ဇူလိုင် - တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ရှိ ကွတ်ခိုင်နှင့် မိုင်းလုံတို့အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ရှိ လက်ပံလှရဲစခန်းနေရာများကို စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၁၆ ဦးထက်မနည်းရှိကြောင်း ဘီဘီစီ၏ စုံစမ်းထားသည့် အချက်အလက်များအရ သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c14glg187mnt?post=asset%3Af91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52#asset:f91815b7-a826-4a92-8460-db308ea5ef52|title=ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ စဉ့်ကူးတို့ကို စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်လို့ ဒါဇင်ကျော်သေဆုံး|accessdate=2025-7-30|publisher=BBC Burmese}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]အရှေ့ပိုင်းရှိ ဆေးရုံတစ်ခု ယမန်နေ့ (ဇူလိုင် ၂၉) ညက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရပြီး ၁၅ ဦးဝန်းကျင် ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65573/|title=ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရပြီး လူတစ်ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံး|accessdate=5 August 2025|publisher=Myanmar Now|archivedate=31 July 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250731122458/https://myanmar-now.org/mm/news/65573/}}</ref> === ဩဂုတ် === * [[၅ ဩဂုတ်]] - ဉာဏ်လင်းသစ် သုတေသနအဖွဲ့က ဩဂုတ် ၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် "ဝေဟင်နှင့်မြေပြင်ကပ်ဘေးကြားမှ မြေစာပင်ဘဝများ" အစီရင်ခံစာအရ မတ်လ ၂၈ ရက်မှ ဇွန်လကုန်အထိ အင်အားပြင်းငလျင်လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၇၅၁ ဦး သေဆုံးကာ ၁,၄၀၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/08/06/64428|title=ငလျင်အပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ၇၀၀ ကျော်သေဆုံးဟု ဉာဏ်လင်းသစ် အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြ|publisher=Mizzima|accessdate=5 August 2025}}</ref> * [[၁၇ ဩဂုတ်]] - ကယားပြည်နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးဒေသမှာ တရက်တည်း လေကြောင်းနှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး လူ ၁၇ ယောက် သေဆုံးကာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ကနဦးသတင်းများက ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2025/08/17/%e1%80%99%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%81%e1%80%bb%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad/|title=မော်ချီးမှာ လေကြောင်းတိုက်ခံရလို့ ၁၇ ယောက်သေဆုံးပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူတွေရှိနေ|publisher=Voice of Myanmar|accessdate=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> နောက်တွင် သေဆုံးသူမှာ လူ (၂၇)​ထိ မြင့်လာသည်။​ ဗုံးကြဲမှုမှာ ရွာက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဆေးရုံကို ဗုံးကျခဲ့ပြီး လူ ၂ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဆောက်အဦတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c07pxm4gymzt?fbclid=IwY2xjawMPqs9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFlbnprSkh1RHpmcmxuWVp2AR5Wjdss1hfBdUayV8scGE1Hiv01Wr8jtSyB6aa_T287zM5PQmGMqJ3QsZLshg_aem_BJ8VmkEd1Lg-dTclX3dIHg&post=asset%3Ae48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf#asset:e48ec2d0-67a7-4e97-acf5-84ab1d54fbcf|title=မော်ချီးဒေသကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးအထိ မြင့်တက်|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး (၂) ဖြစ်သူ ကိုဗညားက ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်၊ မော်ချီးမြို့ရှိ လူနေထူထပ်သော ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၂ ဦးအထိ တိုးလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c0l6jpgj93yt|title=မော်ချီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူ ၃၀ ကျော်အထိမြင့်တက်လာ,|publisher=BBC Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref>ဩဂုတ် ၁၉ ရက်မှာ ဗုံးထပ်ကြဲတာကြောင့် ပြည်သူ ၄ ယောက် ထိခိုက်မိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720258|title=မော်ချီးကို စစ်တပ်က ဗုံးထပ်ကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး ထိခိုက်|publisher=DVB Burmese|accessdate=17 August 2025}}</ref> * [[၁၉ ဩဂုတ်]] - ကရင်နီပြည်တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလမှာသိမ်းယူထားတဲ့ [[ဒီးမော့ဆိုမြို့]]ကို ၁၆ ရက်ကြာထိုးစစ်ဆင်ပြီးတဲ့နောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၉ ရက် နေ့မှာ စစ်တပ်က အပြည့်အဝပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးလို့ ထုတ်ပြန်သည်။​<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/08/20/404761.html|title=စစ်တပ်က ဒီးမော့ဆိုမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ ကြေညာ (ရုပ်/သံ)|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၀ ဩဂုတ်]] - ဩဂုတ် ၂၀ ရက်တွင် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ပလောင်(တအာင်း) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA)နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP/SSA)တို့အား ပန်ဆန်းမြို့သို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ UWSA အစိုးရအဖွဲ့ ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေးဝန်ကြီး ကျောက်ကော်အန်းက တရုတ်ဖိအားပေးမှုများအကြောင်း ပြောပြခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်နောင် မည်သည့် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး အကူအညီများပေးတော့မည်မဟုတ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/08/22/404830.html|title=“ဝ” ထုတ်ပြောရတဲ့အထိ တရုတ်ဖိအား ဘယ်လောက်ကြီးနေလဲ|publisher=The Irrawaddy|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၂ ဩဂုတ်]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် (၂၂) ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အာဏာရှင်စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေး နှင့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ၏ နိုင်ငံရေး ရပ်တည်ချက် (၁၀) ချက်နှင့် အခြေခံမူ (၈) ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/720834|title=ဘုံနိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု NUCC ထုတ်ပြန်|publisher=DVB|accessdate=22 August 2025}}</ref> * [[၂၇ ဩဂုတ်]] - [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)  အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ နည်းဗျူဟာ ၃၃ နဲ့ မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF) တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ဩဂုတ် ၂၇ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721410|title=PDF နည်းဗျူဟာ ၃၃ နှင့် မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF တို့ ညီနောင်တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်း|publisher=DVB|accessdate=27 August 2025}}</ref> * [[၂၈ ဩဂုတ်]] - ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊​ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၉၂၂/၂၀၂၅ ဖြင့် မတရားအသင်းအဖြစ်လည်းကောင်း<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74232|title=မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခြင်း|publisher=MOI|accessdate=28 August 2025}}</ref>၊ အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဗဟိုအဖွဲ့ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၁/၂၀၂၅ ဖြင့်<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74230|title=အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာခြင်း|accessdate=28 August 2025|publisher=Ministry of Information}}</ref> အကြမ်းဖက်အုပ်စု အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/721677|title=ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)ကို အကြမ်းဖက်အုပ်စုအဖြစ် ကြေညာ|publisher=DVB|accessdate=28 August 2025}}</ref><br /> == ၂၀၂၆ == === မတ် === * မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲခဲ့တာကြောင့် သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/|website=Myanmar Now|date=2026-03-02|access-date=2026-03-02|language=en-US|last=ခင်ရီရီဇော်}}</ref><ref>{{Cite web|title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန…|access-date=2026-03-02|language=en}}</ref> * [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ|url=https://news-eleven.com/article/310463|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ|url=https://burmese.dvb.no/post/749879|website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/|website=Myanmar Now|date=2026-03-11|access-date=2026-03-13|language=en-US|first=ဖဒူ|last=ထွန်းအောင်}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း -|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|date=2026-03-09|access-date=2026-03-10|language=en-US|first=လွတ်လပ်သော|last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/749677 |access-date=2026-03-10 |website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-10 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/ |date=2026-03-10 |language=en-US |last=Now |first=Myanmar |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now }}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> * ၁၁ မတ် - တနင်္သာရီတိုင်း၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်၊ မင်းဒပ်ကျေးရွာရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် တပ်မတော်၏၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt |access-date=2026-03-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရအောင် |date=2026-03-12 |title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/ |access-date=2026-03-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * ၁၆ မတ် - [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ ဖလံပင်ကျေးရွာမှ စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ|url=https://myaelattathan.com/news/23027/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=ကျော်ကြီး}}</ref><ref>{{Cite web|title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့|url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/|website=Maun|date=2026-03-17|access-date=2026-03-19|language=en-US|last=mmblogmaster}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနဲ့ ရှားစေးဖိုရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-19|access-date=2026-03-19|language=my}}</ref> * ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> === ဧပြီ === * ၁၀ - တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News|date=2026-04-11|title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News|url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI|access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း|url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297|url-status=live|access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆|website=Mizzima}}</ref> * ၁၁ - ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းရှိ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့များ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော မင်းတပ်မြို့အား စစ်တပ်က ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့၊ ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် အလုံး ၂၀ နှင့် မော်တော်ယာဉ် ၄ စီးတို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref name=":2" /> * ၁၂ - ကရင်ပြည်နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ်အစပ်ရှိ [[ဘီးလင်းမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်တပ်၏ လေးကေစခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ဘီဘီစီသို့ အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |date=2026-04-12 |title=ဧပြီ ၁၂ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ်- ပြင်ဦးလွင်မှာ ရည်းစားဟောင်းက ဓားနဲ့ထိုးလို့ လက်ထပ်ခါနီး အမျိုးသမီးသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x79k47rvvo |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-19|access-date=2026-04-19|language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref><br /> * ၂၉ ဧပြီ - [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU)၊ တပ်မဟာ (၆) နယ်မြေအတွင်းရှိ မက္ကသာသတ္တုတွင်းအား တပ်မတော်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၁၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-30 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃၀ -ကဆုန်လပြည့်အထိမ်းအမှတ် အကျဉ်းသား ၁၅၀၀ ကျော်လွှတ်ပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx21kj6xje2t |access-date=2026-04-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> === မေ === * ၁ - ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တိုက်ပွဲများကြောင့် မတ်လနှင့် ဧပြီလများတွင် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၃၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၄၂ ဦး ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရကြောင်း ကချင်လူ့အခွင့်အရေး စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (KHRW) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-02 |title=မေ ၂ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လွှတ်ပေးဖို့ ကုလ၊ အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်ထပ်တိုက်တွန်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g4mkjxgy2o |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၄ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt|access-date=2026-05-04|website=BBC News မြန်မာ|language=my}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|access-date=2026-05-05|website=BBC News မြန်မာ|language=my}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist|3}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] 3i0rsx8yhsjmzs0160f6upcuk4qi7u3 0 261820 1029697 951309 2026-05-05T11:28:02Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029697 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၆ ရာစုတွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံ ([[တောင်ငူမင်းဆက်]]) ၏ ကျူးကျော်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးက ချင်းမိုင်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လန်နာသည် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ မြန်မာ့ဩဇာခံပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်း (၁၇၇၅ ခုနှစ်) တွင် စစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများကြောင့် လန်နာဒေသသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) နိုင်ငံ၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite book|last=Roy|first=Edward Van|title=Siamese Melting Pot: Ethnic Minorities in the Making of Bangkok|date=2017-06-29|publisher=ISEAS-Yusof Ishak Institute|isbn=978-981-4762-83-0|language=en}}</ref> == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] == ဗမာတို့၏ လွှမ်းမိုးမှု == ၁၅ရာစုနှောင်းပိုင်းမှစ၍ လန်နာနိုင်ငံသည် မြန်မာဘုရင်လက်အောက်ခံ ရှမ်းနယ်များနှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသည်။ မန္တလေးမြို့ကို ဗဟိုထားသော ဗမာအင်ပါယာအဖွဲ့အစည်းများ၏ သက်ရောက်မှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းဝင်လာခဲ့သည်။ ပုဂံခေတ်မှစ၍ ဗမာနှင့် လန်နာတို့သည် ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် နယ်စပ်ရောင်းဝယ်မှုတို့ဖြင့် ဆက်သွယ်နေကြပြီး ထိုသက်ဆိုင်မှုသည် ခေတ်အဆက်ဆက် တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Frank Cass & Co. Ltd.</ref> ၁၆ရာစုအတွင်းတွင် ဗမာအင်ပါယာကို တိုးချဲ့သည့်အခါ လန်နာသည် ဗမာ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ဝင်သွားခဲ့ပြီး ချင်းမိုင်မြို့ကို ဗမာဘုရင့်တပ်ဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း လန်နာသည် ဗမာအာဏာအောက်ရှိ နယ်မြေတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>Wyatt, David K. (2003). ''Thailand: A Short History''. Yale University Press.</ref> အလောင်းဘုရားလက်ထက် (၁၈ရာစု) အထိ လန်နာသည် တခါတရံ သီးခြားလွတ်လပ်ခဲ့သော်လည်း ဗမာအင်ပါယာ၏ သက်ရောက်မှုနှင့် စစ်ရေးထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာနိုင်ငံအတွင်းတွင် ဗမာဘာသာ၊ ဗမာအုပ်ချုပ်မှုစနစ်များနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အစဉ်အလာများ ဝင်ရောက်သက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသက်ရောက်မှုများသည် ယနေ့ထိ မြန်မာ-လန်နာယဉ်ကျေးမှုဆက်နွယ်မှုအဖြစ် ထင်ရှားနေဆဲဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုများ လွှမ်းမိုးနေစဲဖြစ်သည်။<ref>Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, Volume 1: Integration on the Mainland''. Cambridge University Press.</ref> == အကိုးအကား == [[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] heh7fdle8y73afrv8n8i63y9heph9j5 1029698 1029697 2026-05-05T11:28:23Z Chenzeyan29 141880 1029698 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၆ ရာစုတွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်း မြန်မာနိုင်ငံ ([[တောင်ငူမင်းဆက်]]) ၏ ကျူးကျော်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးက ချင်းမိုင်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လန်နာသည် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ မြန်မာ့ဩဇာခံပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်း (၁၇၇၅ ခုနှစ်) တွင် စစ်ပွဲများနှင့် နိုင်ငံရေး အပြောင်းအလဲများကြောင့် လန်နာဒေသသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) နိုင်ငံ၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite book|last=Roy|first=Edward Van|title=Siamese Melting Pot: Ethnic Minorities in the Making of Bangkok|date=2017-06-29|publisher=ISEAS-Yusof Ishak Institute|isbn=978-981-4762-83-0|language=en}}</ref> == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] == အကိုးအကား == [[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] t43rujmdrrwjrzss1gja2nm91z4s663 1029700 1029698 2026-05-05T11:34:28Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029700 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == လန်နာနိုင်ငံကို ၁၂၉၂ ခုနှစ်တွင် '''မင်းကြီးမန်ရိုင်''' (King Mangrai) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မန်ရိုင်သည် Ngoenyang ၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးတို့၏ ဟရိပုဉ္စယ (Hariphunchai) နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၂၉၆ ခုနှစ်တွင် [[ဇင်းမယ်မြို့]] ကို တည်ထောင်ကာ လန်နာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Wyatt">{{cite book |last=Wyatt |first=David K. |title=Thailand: A Short History |publisher=Yale University Press |year=2003 |isbn=978-0300084757}}</ref> ၁၅ ရာစုအတွင်း မင်းကြီးတီလောကရတ် (King Tilokaraj) လက်ထက်တွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အလွန်ထွန်းကားခဲ့ပြီး ဇင်းမယ်မြို့၌ သတ္တမအကြိမ်မြောက် သံဂါယနာတင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ လန်နာသည် အနီးနားရှိ [[ဆူခိုထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[အယုဓျာနိုင်ငံ]] တို့နှင့် အပြိုင်အဆိုင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။<ref name="Sarassawadee">{{cite book |last=Ongsakul |first=Sarassawadee |title=History of Lan Na |publisher=Silkworm Books |year=2005 |isbn=978-9749575840}}</ref> ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် [[ဘုရင့်နောင်]] သည် ဇင်းမယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ လန်နာ (ဇင်းမယ်) သည် မြန်မာအင်ပါယာ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာတို့သည် ဇင်းမယ်ကို အခြေစိုက်စခန်းပြု၍ အယုဓျာနှင့် လာအိုဒေသများကို စစ်ချီခဲ့ကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |title=မှန်နန်း ရာဇဝင် |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၀၃}}</ref> ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းပါးလာချိန်၌ ဇင်းမယ်မြို့စား ဖယားကျဗီလာ (Phraya Chaba) သည် [[ဘန်ကောက်]]ရှိ သွန်ဘူရီမင်းဆက် ဘုရင်တက်ဆင် (King Taksin) နှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာတို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့ ဇင်းမယ်မှ လုံးဝဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် လန်နာသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (Vassal State) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များအဖြစ် လုံးဝပူးပေါင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] == အကိုးအကား == [[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] tbj1en9oz8gq27d9ew5u22wt8f41l1d 1029703 1029700 2026-05-05T11:41:34Z Chenzeyan29 141880 /* ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် */ 1029703 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == လန်နာနိုင်ငံကို ၁၂၉၂ ခုနှစ်တွင် '''မင်းကြီးမန်ရိုင်''' (King Mangrai) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မန်ရိုင်သည် Ngoenyang ၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးတို့၏ ဟရိပုဉ္စယ (Hariphunchai) နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၂၉၆ ခုနှစ်တွင် [[ဇင်းမယ်မြို့]] ကို တည်ထောင်ကာ လန်နာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Wyatt">{{cite book |last=Wyatt |first=David K. |title=Thailand: A Short History |publisher=Yale University Press |year=2003 |isbn=978-0300084757}}</ref> ၁၅ ရာစုအတွင်း မင်းကြီးတီလောကရတ် (King Tilokaraj) လက်ထက်တွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အလွန်ထွန်းကားခဲ့ပြီး ဇင်းမယ်မြို့၌ သတ္တမအကြိမ်မြောက် သံဂါယနာတင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ လန်နာသည် အနီးနားရှိ [[ဆူခိုထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[အယုဓျာနိုင်ငံ]] တို့နှင့် အပြိုင်အဆိုင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။<ref name="Sarassawadee">{{cite book |last=Ongsakul |first=Sarassawadee |title=History of Lan Na |publisher=Silkworm Books |year=2005 |isbn=978-9749575840}}</ref> ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် [[ဘုရင့်နောင်]] သည် ဇင်းမယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ လန်နာ (ဇင်းမယ်) သည် မြန်မာအင်ပါယာ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာတို့သည် ဇင်းမယ်ကို အခြေစိုက်စခန်းပြု၍ အယုဓျာနှင့် လာအိုဒေသများကို စစ်ချီခဲ့ကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |title=မှန်နန်း ရာဇဝင် |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၀၃}}</ref> ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းပါးလာချိန်၌ ဇင်းမယ်မြို့စား ဖယားကျဗီလာ (Phraya Chaba) သည် [[ဘန်ကောက်]]ရှိ သွန်ဘူရီမင်းဆက် ဘုရင်တက်ဆင် (King Taksin) နှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာတို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့ ဇင်းမယ်မှ လုံးဝဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် လန်နာသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (Vassal State) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များအဖြစ် လုံးဝပူးပေါင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ လန်နာနိုင်ငံတော် (ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဇင်းမယ်ဒေသ) သို့ ယနေ့ထက်တိုင်တည်ရှိနေစဲဖြစ်သည်။ လန်နာနိုင်ငံတော် (Lan Na) သို့ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ အခိုင်အမာရောက်ရှိခဲ့သည်မှာ တောင်ငူမင်းဆက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးက အေဒီ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ် (Chiang Mai) ကို အောင်နိုင်ခဲ့သည့် အချိန်မှစတင်သည်။<ref name="lieberman">Victor Lieberman, "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830", Vol 1, 2003.</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ မြန်မာတို့ လွှမ်းမိုးခဲ့သည့်ကာလအတွင်း ဘာသာရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဓလေ့များစွာ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့သည် လန်နာဒေသသို့ ၎င်းတို့၏ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်|ကောဇာသက္ကရာဇ်]] တွက်ချက်ပုံစနစ်ကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ၎င်းစနစ်ကို လန်နာတွင် "မဟာသက္ကရာဇ်" (Chulasakarat) ဟု ခေါ်ဆိုကာ နန်းသုံးပြက္ခဒိန်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="eade-1995">J.C. Eade, "The Calendrical Systems of Mainland South-East Asia", 1995.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာများဖြစ်သော ဝါတွင်းကာလ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် သင်္ကြန်ပွဲတော် ကျင်းပပုံများသည်လည်း လန်နာရိုးရာ (Songkran) အပေါ်တွင် များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ လန်နာဒေသရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်း များ၏ ဗိသုကာလက်ရာများတွင် မြန်မာ့ဟန်များကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ပုံစံကို အခြေခံထားသော စေတီတော်များ၊ ကျောင်းဆောင်များ၏ အမိုးအဆင့်ဆင့်နှင့် ခြင်္သေ့ ရုပ်များ နှင့် မြန်မာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပုံစံအချို့တို့ပင်ဖြစ်သည်။<ref name="conway">Susan Conway, "The Shan: Culture, Art and Crafts", 2006.</ref> မြန်မာမင်းများ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း မြန်မာ့ဓမ္မသတ် (Legal Codes) များကို လန်နာဒေသ၏ တရားစီရင်ရေးတွင် အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသခံ လန်နာဥပဒေများနှင့် ပေါင်းစပ်သွားကာ အရှေ့တောင်အာရှ တိုက်မကြီး၏ ထူးခြားသော ဥပဒေစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာစေခဲ့သည်။<ref name="sarassawadee">Sarassawadee Ongsakul, "History of Lan Na", 2005.</ref> ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်း၏ ကျော်ကြားသော အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည့် "ခေါက်စွိုင်" (Khao Soi) သည် မြန်မာ့အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="cultural-fusion">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals and Culture", 2012.</ref> ထို့ပြင် ပုဂံခေတ်ကတည်းက အခြေခိုင်ခဲ့သော မြန်မာ့[[အတာသင်္ကြန်]] ဓလေ့သည်လည်း လန်နာယဉ်ကျေးမှု၏ အနှစ်သာရတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] == အကိုးအကား == [[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]] 879lmxp6hblzgyuk1opcwdt9jcv4zaz 1029704 1029703 2026-05-05T11:43:24Z Chenzeyan29 141880 1029704 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == လန်နာနိုင်ငံကို ၁၂၉၂ ခုနှစ်တွင် '''မင်းကြီးမန်ရိုင်''' (King Mangrai) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မန်ရိုင်သည် Ngoenyang ၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးတို့၏ ဟရိပုဉ္စယ (Hariphunchai) နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၂၉၆ ခုနှစ်တွင် [[ဇင်းမယ်မြို့]] ကို တည်ထောင်ကာ လန်နာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Wyatt">{{cite book |last=Wyatt |first=David K. |title=Thailand: A Short History |publisher=Yale University Press |year=2003 |isbn=978-0300084757}}</ref> ၁၅ ရာစုအတွင်း မင်းကြီးတီလောကရတ် (King Tilokaraj) လက်ထက်တွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အလွန်ထွန်းကားခဲ့ပြီး ဇင်းမယ်မြို့၌ သတ္တမအကြိမ်မြောက် သံဂါယနာတင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ လန်နာသည် အနီးနားရှိ [[ဆူခိုထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[အယုဓျာနိုင်ငံ]] တို့နှင့် အပြိုင်အဆိုင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။<ref name="Sarassawadee">{{cite book |last=Ongsakul |first=Sarassawadee |title=History of Lan Na |publisher=Silkworm Books |year=2005 |isbn=978-9749575840}}</ref> ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် [[ဘုရင့်နောင်]] သည် ဇင်းမယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ လန်နာ (ဇင်းမယ်) သည် မြန်မာအင်ပါယာ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာတို့သည် ဇင်းမယ်ကို အခြေစိုက်စခန်းပြု၍ အယုဓျာနှင့် လာအိုဒေသများကို စစ်ချီခဲ့ကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |title=မှန်နန်း ရာဇဝင် |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၀၃}}</ref> ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းပါးလာချိန်၌ ဇင်းမယ်မြို့စား ဖယားကျဗီလာ (Phraya Chaba) သည် [[ဘန်ကောက်]]ရှိ သွန်ဘူရီမင်းဆက် ဘုရင်တက်ဆင် (King Taksin) နှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာတို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့ ဇင်းမယ်မှ လုံးဝဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် လန်နာသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (Vassal State) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များအဖြစ် လုံးဝပူးပေါင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ လန်နာနိုင်ငံတော် (ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဇင်းမယ်ဒေသ) သို့ ယနေ့ထက်တိုင်တည်ရှိနေစဲဖြစ်သည်။ လန်နာနိုင်ငံတော် (Lan Na) သို့ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ အခိုင်အမာရောက်ရှိခဲ့သည်မှာ တောင်ငူမင်းဆက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးက အေဒီ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ် (Chiang Mai) ကို အောင်နိုင်ခဲ့သည့် အချိန်မှစတင်သည်။<ref name="lieberman">Victor Lieberman, "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830", Vol 1, 2003.</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ မြန်မာတို့ လွှမ်းမိုးခဲ့သည့်ကာလအတွင်း ဘာသာရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဓလေ့များစွာ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့သည် လန်နာဒေသသို့ ၎င်းတို့၏ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်|ကောဇာသက္ကရာဇ်]] တွက်ချက်ပုံစနစ်ကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ၎င်းစနစ်ကို လန်နာတွင် "မဟာသက္ကရာဇ်" (Chulasakarat) ဟု ခေါ်ဆိုကာ နန်းသုံးပြက္ခဒိန်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="eade-1995">J.C. Eade, "The Calendrical Systems of Mainland South-East Asia", 1995.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာများဖြစ်သော ဝါတွင်းကာလ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် သင်္ကြန်ပွဲတော် ကျင်းပပုံများသည်လည်း လန်နာရိုးရာ (Songkran) အပေါ်တွင် များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ လန်နာဒေသရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်း များ၏ ဗိသုကာလက်ရာများတွင် မြန်မာ့ဟန်များကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ပုံစံကို အခြေခံထားသော စေတီတော်များ၊ ကျောင်းဆောင်များ၏ အမိုးအဆင့်ဆင့်နှင့် ခြင်္သေ့ ရုပ်များ နှင့် မြန်မာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပုံစံအချို့တို့ပင်ဖြစ်သည်။<ref name="conway">Susan Conway, "The Shan: Culture, Art and Crafts", 2006.</ref> မြန်မာမင်းများ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း မြန်မာ့ဓမ္မသတ် (Legal Codes) များကို လန်နာဒေသ၏ တရားစီရင်ရေးတွင် အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသခံ လန်နာဥပဒေများနှင့် ပေါင်းစပ်သွားကာ အရှေ့တောင်အာရှ တိုက်မကြီး၏ ထူးခြားသော ဥပဒေစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာစေခဲ့သည်။<ref name="sarassawadee">Sarassawadee Ongsakul, "History of Lan Na", 2005.</ref> ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်း၏ ကျော်ကြားသော အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည့် "ခေါက်စွိုင်" (Khao Soi) သည် မြန်မာ့အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="cultural-fusion">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals and Culture", 2012.</ref> ထို့ပြင် ပုဂံခေတ်ကတည်းက အခြေခိုင်ခဲ့သော မြန်မာ့[[အတာသင်္ကြန်]] ဓလေ့သည်လည်း လန်နာယဉ်ကျေးမှု၏ အနှစ်သာရတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] 45gwlfz1y2btiwgq2oozjnr4fauiwzg 1029705 1029704 2026-05-05T11:49:11Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1029705 wikitext text/x-wiki '''လန်နာ''' (သို့မဟုတ်) '''လန်နား ဘုရင့်နိုင်ငံတော်''' (ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ)၊ {{lang-th|อาณาจักรล้านนา}}) သည် ၁၃ ရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသတွင် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ {{Infobox former country | native_name = {{native name|nod|ᩋᩣᨱᩣᨧᩢᨠ᩠ᨠ᩼ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ}}<br>{{native name|th|อาณาจักรล้านนา}} | conventional_long_name = လန်နာ ဘုရင့်နိုင်ငံတော် | common_name = လန်နာ | era = [[Post-classical era]], [[early modern era]] | currency = [[Shell money|Cowries]]{{sfn|Wicks|1992|pp=168–170}} | status = [[တောင်ငူခေတ်|တောင်ငူအင်ပါယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း (၁၅၅၈–၁၇၇၅) | event_start = ချင်းမိုင်မြို့ တည်ထောင်ခြင်း | date_start = ၁၂၉၆ | event_end = ဆိုင်ယမ် (ယနေ့ထိုင်း) တို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရခြင်း | date_end = ၁၅ ဇန်နဝါရီ ၁၇၇၅ | life_span = ၁၂၉၆–၁၇၇၅ | p1 = Ngoenyang | p2 = Phayao Kingdom{{!}}Phayao | s1 = Kingdom of Chiang Mai | image_s1 = [[File:Seal of Chiang Mai (1802–1899).png|20px]] | s2 = Thonburi Kingdom | flag_s2 = Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg | image_coat = Seal of Lanna Kingdom.png | image_map = Southeast Asian history - Around 1540.png | image_map_caption = ၁၄၀၀ ခန့်က လန်နာနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ | capital = [[ချင်းမိုင်မြို့]] | official_languages = {{ubli|[[ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား]] (၁၂၉၆–၁၅၇၉)|[[မြန်မာဘာသာစကား|ဗမာဘာသာစကား]] (၁၅၇၉–၁၇၇၅)}} | languages = ယွန်း၊ [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]] | religion = [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | government_type = [[Mandala (political model)|Mandala kingdom]] | leader1 = [[Mangrai|မင်းရိုင်မင်း]] | year_leader1 = ၁၂၉၆–၁၃၁၁ (ပထမဆုံး) | leader2 = [[Tilokaraj|တီလောကရာဇ်မင်း]] | year_leader2 = ၁၄၄၁–၁၄၈၇ | leader3 = [[Mekuti|ဗညားမဲကု]] | year_leader3 = ၁၅၅၁–၁၅၆၄ | leader4 = [[Nawrahta Minsaw|နော်ရထာမင်းစော]] | year_leader4 = ၁၅၇၉–၁၆၀၇/၀၈ | leader5 = [[Po Mayu-nguan|ဖယားကျာဘန်]] | year_leader5 = ၁၇၆၈–၁၇၇၅ (နောက်ဆုံး) | title_leader = [[List of rulers of Lan Na|ဘုရင်]] | today = {{ubl|{{THA}}|{{MYA}}|{{LAO}}|{{CHN}}}} }} == သမိုင်းကြောင်း == လန်နာနိုင်ငံကို ၁၂၉၂ ခုနှစ်တွင် '''မင်းကြီးမန်ရိုင်''' (King Mangrai) က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မန်ရိုင်သည် Ngoenyang ၏ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်ပြီး မွန်လူမျိုးတို့၏ ဟရိပုဉ္စယ (Hariphunchai) နိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၁၂၉၆ ခုနှစ်တွင် [[ဇင်းမယ်မြို့]] ကို တည်ထောင်ကာ လန်နာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="Wyatt">{{cite book |last=Wyatt |first=David K. |title=Thailand: A Short History |publisher=Yale University Press |year=2003 |isbn=978-0300084757}}</ref> ၁၅ ရာစုအတွင်း မင်းကြီးတီလောကရတ် (King Tilokaraj) လက်ထက်တွင် လန်နာနိုင်ငံသည် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အလွန်ထွန်းကားခဲ့ပြီး ဇင်းမယ်မြို့၌ သတ္တမအကြိမ်မြောက် သံဂါယနာတင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ လန်နာသည် အနီးနားရှိ [[ဆူခိုထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[အယုဓျာနိုင်ငံ]] တို့နှင့် အပြိုင်အဆိုင် အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။<ref name="Sarassawadee">{{cite book |last=Ongsakul |first=Sarassawadee |title=History of Lan Na |publisher=Silkworm Books |year=2005 |isbn=978-9749575840}}</ref> ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာဘုရင် [[ဘုရင့်နောင်]] သည် ဇင်းမယ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ လန်နာ (ဇင်းမယ်) သည် မြန်မာအင်ပါယာ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ရသည်။ မြန်မာတို့သည် ဇင်းမယ်ကို အခြေစိုက်စခန်းပြု၍ အယုဓျာနှင့် လာအိုဒေသများကို စစ်ချီခဲ့ကြသည်။<ref name="Hmannan">{{cite book |title=မှန်နန်း ရာဇဝင် |publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန |year=၂၀၀၃}}</ref> ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာတို့ အင်အားနည်းပါးလာချိန်၌ ဇင်းမယ်မြို့စား ဖယားကျဗီလာ (Phraya Chaba) သည် [[ဘန်ကောက်]]ရှိ သွန်ဘူရီမင်းဆက် ဘုရင်တက်ဆင် (King Taksin) နှင့် ပူးပေါင်းကာ မြန်မာတို့ကို တိုက်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၇၇၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာတို့ ဇင်းမယ်မှ လုံးဝဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် လန်နာသည် ဆိုင်ယမ် (ထိုင်း) ၏ လက်အောက်ခံနိုင်ငံ (Vassal State) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များအဖြစ် လုံးဝပူးပေါင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ၁၄ နှင့် ၁၅ ရာစုများအတွင်း လန်နာနိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအရ အထွန်းကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လန်နာဘုရင်များသည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများဖြစ်သည့် [[လင်းဇင်းပြည်]] နှင့် [[ဒိုင်ဗီယက်]] (ဗီယက်နမ်) အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ ==ဇင်းမယ်ပြည်== လန်နာ (Lanna) သို့မဟုတ် မြန်မာရာဇဝင်များတွင် "ဇင်းမယ်ပြည်" ဟု ခေါ်ဝေါ်သော ဒေသနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်တို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် အေဒီ ၁၆ ရာစု ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးလက်ထက်မှစ၍ ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်းအထိ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော ပဒေသရာဇ်သစ္စာခံမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ကူးလူးယှက်နွယ်မှု သမိုင်းကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီးသည် အေဒီ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ်ကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လန်နာဒေသကို မြန်မာ့အင်ပါယာ၏ အရေးပါသော လက်အောက်ခံ ပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြန်မာအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားနှင့် အနုပညာရပ်များကို စတင်မျိုးစေ့ချခဲ့သည်။<ref>Grabowsky, Volker (2005). ''The Northern Tai States of Lan Na''. Brill.</ref> ဤဆက်ဆံရေးတွင် ဇင်းမယ်စော်ဘွားများသည် မြန်မာဘုရင်အား မိမိတို့၏ အရှင်သခင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကာ ရွှေပန်းငွေပန်း ဆက်သခြင်း၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် စစ်ကူပေးခြင်းနှင့် မင်းညီမင်းသားများကို နေပြည်တော်၌ ပညာသင်ကြားစေခြင်းတို့ဖြင့် သစ္စာခံခဲ့ကြရသည်။ မြန်မာ့နေပြည်တော်သည် ဇင်းမယ်နယ်တွင် မြန်မာဗိုလ်မှူးများနှင့် တပ်ရုံးများ ထားရှိကာ ဩဇာအာဏာကို ထိန်းညှိခဲ့သလို၊ "အိမ်ထောင်ဖက်ဖလှယ်ခြင်း" နည်းဗျူဟာကို အသုံးပြု၍ လန်နာမင်းသမီးများကို မြန်မာ့နန်းတွင်းသို့ ကောက်ယူကာ ဆွေမျိုးတော်စပ်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးအရ ပိုမိုခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၄)၊ ဇင်းမယ်အကြောင်း။</ref> ယဉ်ကျေးမှုအရ လွှမ်းမိုးမှုမှာ အလွန်နက်ရှိုင်းခဲ့ရာ လန်နာဒေသရှိ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ဗိသုကာလက်ရာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် မြန်မာ့ဟန်ပန်များ သိသာစွာ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ဇင်းမယ်ဒေသရှိ ဘုရားကျောင်းကန်များတွင် မြန်မာ့ဗိသုကာလက်ရာဖြစ်သော "ပြာသာဒ်" ပုံစံများနှင့် ကနုတ်ပန်းအနုစိတ်များကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သလို၊ လန်နာတို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုတွင်လည်း မြန်မာ့နန်းတွင်းသုံး အဝတ်အထည်နှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှုများ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။<ref>Sarassawadee Ongsakul (2005). ''History of Lan Na''. Silkworm Books.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာသက္ကရာဇ်နှင့် ဗေဒင်လက်္ခဏာရပ်များ၊ အကပဒေသာနှင့် ဂီတဆိုင်ရာ တူရိယာများသည်လည်း လန်နာယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လန်နာနှင့် မြန်မာ့နေပြည်တော်၏ ဆက်ဆံရေးသည် စစ်ရေးအရ အုပ်ချုပ်မှုသက်သက်မဟုတ်ဘဲ "ယွန်း" ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတို့ ရောယှက်ကာ ထူးခြားသော အရှေ့တောင်အာရှ ယဉ်ကျေးမှုနယ်ပယ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဗဟိုအစိုးရ အာဏာစက် အားနည်းလာမှုနှင့်အတူ လန်နာဒေသသည် ဘန်ကောက်အခြေစိုက် စယာမ် (ထိုင်း) တို့၏ ဩဇာအောက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိသွားခဲ့လေသည်။<ref>Lieberman, Victor (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.</ref> == ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် == ယနေ့ခေတ်တွင် လန်နာနိုင်ငံတော်၏ အမွေအနှစ်များကို ၎င်း၏ ထူးခြားသော မြောက်ပိုင်းသား (ယွန်း) ယဉ်ကျေးမှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ရိုးရာဓလေ့များတွင် တွေ့မြင်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ လန်နာ၏ သမိုင်းဝင်မြို့တော် [[ချင်းမိုင်မြို့]]သည် ယနေ့တိုင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအချက်အခြာအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ လန်နာနိုင်ငံတော် (ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ ဇင်းမယ်ဒေသ) သို့ ယနေ့ထက်တိုင်တည်ရှိနေစဲဖြစ်သည်။ လန်နာနိုင်ငံတော် (Lan Na) သို့ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ အခိုင်အမာရောက်ရှိခဲ့သည်မှာ တောင်ငူမင်းဆက် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းတရားကြီးက အေဒီ ၁၅၅၈ ခုနှစ်တွင် ဇင်းမယ် (Chiang Mai) ကို အောင်နိုင်ခဲ့သည့် အချိန်မှစတင်သည်။<ref name="lieberman">Victor Lieberman, "Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830", Vol 1, 2003.</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ကြာ မြန်မာတို့ လွှမ်းမိုးခဲ့သည့်ကာလအတွင်း ဘာသာရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အနုပညာဆိုင်ရာ ဓလေ့များစွာ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့သည် လန်နာဒေသသို့ ၎င်းတို့၏ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်|ကောဇာသက္ကရာဇ်]] တွက်ချက်ပုံစနစ်ကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ၎င်းစနစ်ကို လန်နာတွင် "မဟာသက္ကရာဇ်" (Chulasakarat) ဟု ခေါ်ဆိုကာ နန်းသုံးပြက္ခဒိန်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref name="eade-1995">J.C. Eade, "The Calendrical Systems of Mainland South-East Asia", 1995.</ref> ထို့ပြင် မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာများဖြစ်သော ဝါတွင်းကာလ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် သင်္ကြန်ပွဲတော် ကျင်းပပုံများသည်လည်း လန်နာရိုးရာ (Songkran) အပေါ်တွင် များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ လန်နာဒေသရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်း များ၏ ဗိသုကာလက်ရာများတွင် မြန်မာ့ဟန်များကို ယနေ့တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ရွှေတိဂုံစေတီတော်ပုံစံကို အခြေခံထားသော စေတီတော်များ၊ ကျောင်းဆောင်များ၏ အမိုးအဆင့်ဆင့်နှင့် ခြင်္သေ့ ရုပ်များ နှင့် မြန်မာ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပုံစံအချို့တို့ပင်ဖြစ်သည်။<ref name="conway">Susan Conway, "The Shan: Culture, Art and Crafts", 2006.</ref> မြန်မာမင်းများ အုပ်ချုပ်စဉ်ကာလအတွင်း မြန်မာ့ဓမ္မသတ် (Legal Codes) များကို လန်နာဒေသ၏ တရားစီရင်ရေးတွင် အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသခံ လန်နာဥပဒေများနှင့် ပေါင်းစပ်သွားကာ အရှေ့တောင်အာရှ တိုက်မကြီး၏ ထူးခြားသော ဥပဒေစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာစေခဲ့သည်။<ref name="sarassawadee">Sarassawadee Ongsakul, "History of Lan Na", 2005.</ref> ယနေ့ ထိုင်းမြောက်ပိုင်း၏ ကျော်ကြားသော အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သည့် "ခေါက်စွိုင်" (Khao Soi) သည် မြန်မာ့အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="cultural-fusion">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals and Culture", 2012.</ref> ထို့ပြင် ပုဂံခေတ်ကတည်းက အခြေခိုင်ခဲ့သော မြန်မာ့[[အတာသင်္ကြန်]] ဓလေ့သည်လည်း လန်နာယဉ်ကျေးမှု၏ အနှစ်သာရတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:အရှေ့တောင်အာရှရှိ ရှေးဟောင်းနိုင်ငံများ]] [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]] bv6xlpvxqvpfstpcx2a3lzjwy497l2a 0 269478 1029530 870777 2026-05-04T11:59:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာ */ 1029530 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] 3sed9kwjmmbr5rc23tuz5phr7jcjsqj 1029531 1029530 2026-05-04T12:00:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1029531 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] 8p9vkwzpg1iridysq571fzmnx2elwt6 1029538 1029531 2026-05-04T12:04:19Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029538 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] l0c25doumwnz4opx9d8fdq7uvejvkl8 1029539 1029538 2026-05-04T12:04:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029539 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] 81fdkvced60oqj7mj2rh57v01r82kga 1029540 1029539 2026-05-04T12:05:13Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029540 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] e3schf8sqxe8fsvuxwu9n34kyf8rmn1 1029541 1029540 2026-05-04T12:05:25Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029541 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အရိဆုဂဝဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|有栖川駅|ありすがわ}} | native_name_lang = ja | image = 京福有栖川駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0151846|N|135.6947674|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 5.7km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A9 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''အရိဆုဂဝဘူတာ''' (有栖川駅, Arisugawa-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိဘူတာ|ခတဘိရနိုဆွတ်ဂျိ]] (A8)|next=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Arisugawa Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/arisugawa.php | script-title=ja:有栖川 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664209 | title = Node: Arisugawa (335664209) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=有栖川&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="ekimei">{{cite book | author = 山谷和弥 | script-title=ja:京の路面電車 駅名ものがたり | year = 1991 | publisher = カギコウ | page = 67 |language=ja}}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] b9z8jm2bseq1n7xk4hcr9w3ld000a4f 0 269479 1029532 870778 2026-05-04T12:01:18Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာ */ 1029532 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] 39emhcdf97tmk702fmdz062k196iy64 1029533 1029532 2026-05-04T12:01:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1029533 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] 2ndm299yhyu41crrmmns2xfyyj9zmjz 1029534 1029533 2026-05-04T12:02:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029534 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] nxhmtgj3jb1c26cmxbloouptba2cogm 1029535 1029534 2026-05-04T12:02:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029535 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] s9y5c67wiz1v1jq145ruunoyrhpivsq 1029536 1029535 2026-05-04T12:02:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029536 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] el35rvyhb4lnhkg1i2jtmueztuv5rny 1029537 1029536 2026-05-04T12:02:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029537 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|車折神社駅|くるまざきじんじゃ}} | native_name_lang = ja | image = 京福車折神社駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0167602|N|135.6890329|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.2km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A10 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.7 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ''' (車折神社駅, Kurumazaki-Jinja-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[အရိဆုဂဝဘူတာ|အရိဆုဂဝ]] (A9)|next=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Kurumazaki-Jinja Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/kurumazaki-jinja.php | script-title=ja:車折神社 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664336 | title = Node: Kurumazaki-Jinja (335664336) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=車折神社&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] rzjcladu6498igavfplf5p4stmaz7m8 0 269480 1029542 870946 2026-05-04T12:06:28Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာ */ 1029542 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] p3warinigc067glk90ov588repsiyhi 1029543 1029542 2026-05-04T12:06:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1029543 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] p6dl0vwvm3vkryywx950m9ni0n286kw 1029544 1029543 2026-05-04T12:07:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029544 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] fd2bvcd6b7t5qghb2iv9s72tw0vrbyn 1029545 1029544 2026-05-04T12:07:16Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029545 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] jqjffmwinviurabj4ava7a0b7tfajk8 1029546 1029545 2026-05-04T12:07:49Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029546 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] 2pooy2l89az8z2p7ca9gfaad8ngn1jq 1029547 1029546 2026-05-04T12:09:05Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029547 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ | native_name = {{Unbulleted list|鹿王院駅|ろくおういん}} | native_name_lang = ja | image = 京福鹿王院駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], Kyoto | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0170046|N|135.6856844|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.5km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = 2 | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A11 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1956|11|27}} | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.4 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ''' (鹿王院駅, Rokuōin-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ခုရုမဇခိဂျင်းဂျဘူတာ|ခုရုမဇခိဂျင်းဂျ]] (A10)|next=[[ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ|ရန်ဒန်ဆဂ]] (A12)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Rokuōin Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ခဲအိဖုခုလျှပ်စစ်ရထားလိုင်းရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 6oqipq5g3a6epl97b3jspq28oqtat2a 0 269549 1029552 870947 2026-05-04T12:21:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာ */ 1029552 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Randen-Saga Station | native_name = {{Unbulleted list|嵐電嵯峨駅|らんでんさが}} | native_name_lang = ja | image = 京福嵐電嵯峨駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0164451|N|135.6814425|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.9km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = | tracks = 2 | train_operators = | connections = {{Plain list| * [[JR West]] [[Sagano Line]]<br />({{STN|Saga-Arashiyama|x}}) * [[Sagano Scenic Railway]] ({{STN|Torokko&nbsp;Saga|x}}) }} | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A12 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/randensaga.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ''' (嵐電嵯峨駅, Randen-Saga-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)|next=[[အရရှိယာမဘူတာ (ခဲအိဖုခု)|အရရှိယာမ]] (A13)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Randen-Saga Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] ewjxtv1aclwfojrolldtw2qx4y148bp 1029553 1029552 2026-05-04T12:21:53Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029553 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Randen-Saga Station | native_name = {{Unbulleted list|嵐電嵯峨駅|らんでんさが}} | native_name_lang = ja | image = 京福嵐電嵯峨駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0164451|N|135.6814425|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.9km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = | tracks = 2 | train_operators = | connections = {{Plain list| * [[JR West]] [[Sagano Line]]<br />({{STN|Saga-Arashiyama|x}}) * [[Sagano Scenic Railway]] ({{STN|Torokko&nbsp;Saga|x}}) }} | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A12 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/randensaga.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ''' (嵐電嵯峨駅, Randen-Saga-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)|next=[[အရရှိယာမဘူတာ (ခဲအိဖုခု)|အရရှိယာမ]] (A13)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Randen-Saga Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] a51isl3jtqsxp8vtm11z6twgzwqfpbo 1029554 1029553 2026-05-04T12:22:08Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1029554 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Randen-Saga Station | native_name = {{Unbulleted list|嵐電嵯峨駅|らんでんさが}} | native_name_lang = ja | image = 京福嵐電嵯峨駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0164451|N|135.6814425|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.9km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = | tracks = 2 | train_operators = | connections = {{Plain list| * [[JR West]] [[Sagano Line]]<br />({{STN|Saga-Arashiyama|x}}) * [[Sagano Scenic Railway]] ({{STN|Torokko&nbsp;Saga|x}}) }} | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A12 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/randensaga.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ''' (嵐電嵯峨駅, Randen-Saga-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)|next=[[အရရှိယာမဘူတာ (ခဲအိဖုခု)|အရရှိယာမ]] (A13)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Randen-Saga Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] le6wxtrjjq1u6rs0fczexc0juijhg4h 1029560 1029554 2026-05-04T12:27:01Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1029560 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Randen-Saga Station | native_name = {{Unbulleted list|嵐電嵯峨駅|らんでんさが}} | native_name_lang = ja | image = 京福嵐電嵯峨駅.JPG | alt = Station platforms, 2007 | caption = Station platforms, 2007 | address = [[Ukyo-ku]], [[Kyoto]] | borough = [[Kyoto Prefecture]] | country = [[Japan]] | coordinates = {{coord|35.0164451|N|135.6814425|E|display=inline,title}}<ref name="map" /> | operator = [[Keifuku Electric Railroad]] | line = [[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|Randen Arashiyama Line]] | distance = 6.9km from {{STN|Shijō-Ōmiya|x}} | platforms = | tracks = 2 | train_operators = | connections = {{Plain list| * [[JR West]] [[Sagano Line]]<br />({{STN|Saga-Arashiyama|x}}) * [[Sagano Scenic Railway]] ({{STN|Torokko&nbsp;Saga|x}}) }} | structure = At-grade | parking = | bicycle = | accessible = | code = A12 | website = {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/train/randensaga.php|Official}} {{in lang|ja}} | opened = {{start date|1910|03|25}}<ref name=ekimei /> | closed = <!-- N/A --> | passengers = 0.6 million | pass_year = FY2015<ref name="Kyoto stats" /> | pass_rank = }} '''ရန်ဒန်ဆဂဘူတာ''' (嵐電嵯峨駅, Randen-Saga-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[အုခယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|အုခယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="official" /> ဤဘူတာသည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာမှ အနောက်ဘက်ရှိ အရရှိယာမဘူတာသို့ ပြေးဆွဲသည့် ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။<ref name="discover-kyoto" /> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် စင်္ကြံနှစ်ခု ပါရှိသည်။ စင်္ကြံအမှတ် (၁) သည် အရရှိယာမဘူတာသို့ သွားမည့်ရထားများစီးနင်းရန်အတွက်ဖြစ်ပြီး စင်္ကြံအမှတ် (၂) သည် ရှိဂျောအိုးမိယဘူတာသို့သွားမည့် ရထားများစီးနင်းရန် အသုံးပြုသည်။<ref name="planner" /> ==ကပ်လျက်ဘူတာ== {{J-railservice start}} {{J-route|route=[[Keifuku Electric Railroad#Arashiyama Line|{{Color|#ffffff|ရန်ဒန်အရရှိယာမရထားလိုင်း}}]]|col=#9d2917|f=w}} {{J-rserv|service=Local|previous=[[ရိုခုအိုးအင်းဘူတာ|ရိုခုအိုးအင်း]] (A11)|next=[[အရရှိယာမဘူတာ (ခဲအိဖုခု)|အရရှိယာမ]] (A13)}} {{S-end}} ==ပြင်ပလင့်များ== * {{Commons category-inline|Randen-Saga Station}} * {{URL|http://randen.keifuku.co.jp/en/index.html|Keifuku Electric Railroad Randen official summary page (English)}} {{Randen Arashiyama Line}} ==ကိုးကား== <references> <ref name="official">{{cite web | url = http://randen.keifuku.co.jp/train/rokuoin.php | script-title=ja:鹿王院 | publisher = [[Keifuku Electric Railroad|Keifuku Electric Railroad Co., Ltd. (Randen)]] | access-date = 2010-10-11 |language=ja}}</ref> <ref name="map">{{cite web | url = http://www.openstreetmap.org/node/335664393 | title = Node: Rokuōin (335664393) | publisher = [[OpenStreetMap]] | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="discover-kyoto">{{cite web | url = https://www.discoverkyoto.com/visitors-guide/trains/keifuku-line/ | title = Keifuku Line (Randen) | publisher = Discover Kyoto | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="planner">{{cite web | url = http://www.arukumachikyoto.jp/station.php?agency_id=104&station_name=鹿王院&map_id=1&lang=en | title = Station Map | publisher = Arukumachi KYOTO Route Planner | access-date = 2010-10-11 }}</ref> <ref name="Kyoto stats">{{Cite book | url = http://www2.city.kyoto.lg.jp/sogo/toukei/Publish/YearBook/index.html | script-chapter = ja:第8章 都市施設 | trans-chapter = Chapter 8: Urban facilities | script-title = ja:京都市統計書 | trans-title = Statistics of Kyoto City | year = 2017 | publisher = City of Kyoto | language = ja }}</ref> </references> [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 9ba3jajatkj3482794bjp8zha058s2m 0 270216 1029671 1029427 2026-05-05T08:04:57Z Salai Rungtoi 22844 /* ၂၀၂၆ */ 1029671 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = အညာစစ်မြေပြင် | width = | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = {{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}} {{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}} {{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}} | date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ | place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း | territory = | status = Ongoing | combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}} *{{armed forces|Myanmar}} ** {{army|Myanmar}} ** {{air force|Myanmar}} *[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]] | combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] | combatant3 = | commander1 = | commander2 = | commander3 = | units1 = | units2 = | units3 = | strength1 = | strength2 = | strength3 = | casualties1 = | casualties2 = | casualties3 = | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} }} '''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}} == နောက်ခံ == အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/> == အချိန်မှတ်တမ်း == === ၂၀၂၁ === အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref> [[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]] ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}} === ၂၀၂၂ === ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref> [[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref> === ၂၀၂၃ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref> ===၂၀၂၄=== [[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]] အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref> တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref> စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref> ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref> ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref> ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref> နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref> ===၂၀၂၅=== ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref> {{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}} ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref> ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref> === ၂၀၂၆ === * ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၅ မေ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref><br /> == လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ == Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] * [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]] == ကိုးကား == {{reflist}} == ကျမ်းကိုး == * {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}} {{Myanmar civil war (2021–present)}} [[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] f77ke7znmp5q82lc8lvovavrywnv3ef 0 270826 1029637 962161 2026-05-05T04:48:19Z Saw Aarr Ae 137778 1029637 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |name=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် |appointer=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |formation={{start date| df=yes|2023|7|5}} |image= Vice President Nyo Saw.jpg |abolished=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}{{Confused|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ#နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏_အကြံပေးအဖွဲ့ |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ# နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့}} '''နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာထူးနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]အား မူဝါဒဆိုင်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အကြံဉာဏ်များ ပေးအပ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ ဤရာထူး၏ ထူးခြားချက်မှာ အခြားစစ်ကောင်စီ၏ အကြံပေးအဖွဲ့များ၊ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့များနှင့် ကွာခြားပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် ဖြင့် ခန့်အပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ အင်္ဂါစဉ်အရ ၎င်းကို နံပါတ်လေးနေရာတွင် ထားရှိသည်ကို သတိပြုနိုင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/node/2800|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604152225/https://www.moi.gov.mm/node/2800|archivedate=2025-6-4|accessdate=2025-6-4|publisher=Ministry of Information}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် ဤရာထူးဌာနသည် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့သည်။ == နောက်ခံအခြေအနေနှင့် အရေးပါမှု == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောအား အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းသည် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအကြီးဆုံး စီးပွားရေးတာဝန်ခံတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားပြီး မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းက ၎င်းသည် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အဓိကအကြံပေးရလိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ နိုင်ငံခြားငွေနှင့်ပတ်သက်သော နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်များ ပိတ်ဆို့ခံရပြီး ဒေါ်လာနှင့်ရွှေဈေးများ ထိန်းမရဘဲ စီးပွားရေးကျဆင်းနေချိန်တွင် အကြံပေးဖြစ်လာခြင်းကြောင့် ရလဒ်ကောင်းများ ဖော်ဆောင်ရန် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများလည်း ရှိသည်။<ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604144637/https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|archivedate=2025-6-4|accessdate=2025-6-4|publisher=BBC Burmese|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်}}</ref> {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}} == ခန့်အပ်ခြင်း == အဆိုပါရာထူးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြေညာစာ (အမှတ် ၄/၂၀၂၁) ဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (နစက) က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤခန့်အပ်မှုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံရသူမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[ညိုစော]] ဖြစ်သည်။​<ref name=":0">{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604150458/https://news-eleven.com/article/250443?|archivedate=2025-6-4|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစောအား နစကဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/250443?|accessdate=2025-6-4|publisher=Eleven Media}}</ref> == အခွင့်အရေးနှင့် ခံစားခွင့် == အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၏ ခံစားခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း အမိန့်ကြေညာစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":0" /> == ဖျက်သိမ်းခြင်း == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ခြောက်လသက်တမ်း ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဆိုပါကောင်စီကို ထပ်မံသက်တမ်းတိုးမပေးဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ အဖွဲ့အစည်းအသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် '''"[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]"''' အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) [[ညိုစော]]ကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73057|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] 2ma11ub7setpl5kdpduqwag32ijb3m5 1029641 1029637 2026-05-05T05:11:18Z Salai Rungtoi 22844 [[Special:Contributions/Saw Aarr Ae|Saw Aarr Ae]] ([[User talk:Saw Aarr Ae|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1029637|1029637]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1029641 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |name=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် |appointer=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] |formation={{start date| df=yes|2023|7|5}} |image= NyoSaw.jpg |abolished=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅}}{{Confused|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ#နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏_အကြံပေးအဖွဲ့ |နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ# နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့}} '''နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်'''သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အောက်တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော ရာထူးနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤရာထူးသည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]အား မူဝါဒဆိုင်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် အကြံဉာဏ်များ ပေးအပ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ ဤရာထူး၏ ထူးခြားချက်မှာ အခြားစစ်ကောင်စီ၏ အကြံပေးအဖွဲ့များ၊ ဗဟိုအကြံပေးအဖွဲ့များနှင့် ကွာခြားပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် ဖြင့် ခန့်အပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့၏ အင်္ဂါစဉ်အရ ၎င်းကို နံပါတ်လေးနေရာတွင် ထားရှိသည်ကို သတိပြုနိုင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/node/2800|title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးများစာရင်း|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604152225/https://www.moi.gov.mm/node/2800|archivedate=2025-6-4|accessdate=2025-6-4|publisher=Ministry of Information}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက် တွင် ဤရာထူးဌာနသည် ဖျက်သိမ်းသွားခဲ့သည်။ == နောက်ခံအခြေအနေနှင့် အရေးပါမှု == ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစောအား အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းသည် [[မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်း]] (MEC) ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးအကြီးဆုံး စီးပွားရေးတာဝန်ခံတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားပြီး မြန်မာ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် တွေ့ဆုံပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းက ၎င်းသည် စီးပွားရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အဓိကအကြံပေးရလိမ့်မည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ နိုင်ငံခြားငွေနှင့်ပတ်သက်သော နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်များ ပိတ်ဆို့ခံရပြီး ဒေါ်လာနှင့်ရွှေဈေးများ ထိန်းမရဘဲ စီးပွားရေးကျဆင်းနေချိန်တွင် အကြံပေးဖြစ်လာခြင်းကြောင့် ရလဒ်ကောင်းများ ဖော်ဆောင်ရန် စိန်ခေါ်မှုများစွာ ရှိနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများလည်း ရှိသည်။<ref>{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604144637/https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|archivedate=2025-6-4|accessdate=2025-6-4|publisher=BBC Burmese|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2120gz0vvo|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညိုစော - စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အကြံပေးအသစ်}}</ref> {{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဆောင်းပါးများ}} == ခန့်အပ်ခြင်း == အဆိုပါရာထူးကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြေညာစာ (အမှတ် ၄/၂၀၂၁) ဖြင့် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (နစက) က စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤခန့်အပ်မှုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၁၉ အရ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ခန့်အပ်ခံရသူမှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[ညိုစော]] ဖြစ်သည်။​<ref name=":0">{{Cite news|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604150458/https://news-eleven.com/article/250443?|archivedate=2025-6-4|title=ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးညိုစောအား နစကဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/250443?|accessdate=2025-6-4|publisher=Eleven Media}}</ref> == အခွင့်အရေးနှင့် ခံစားခွင့် == အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်၏ ခံစားခွင့်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးက တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း အမိန့်ကြေညာစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":0" /> == ဖျက်သိမ်းခြင်း == နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ ခြောက်လသက်တမ်း ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီးနောက်၊ အဆိုပါကောင်စီကို ထပ်မံသက်တမ်းတိုးမပေးဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ အဖွဲ့အစည်းအသစ်များ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်အမှတ် ၃/၂၀၂၅ ဖြင့် '''"[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]]"''' အသစ်ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (ငြိမ်း) [[ညိုစော]]ကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73057|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖြည့်စွက်ဖွဲ့စည်းခြင်း|publisher=Ministry of Information|accessdate=2025 July 31}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] oytyhsyolou1822fsobbcg66mqf59vc 0 272042 1029676 1017841 2026-05-05T08:15:45Z Chenzeyan29 141880 /* အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပြန့်နှံ့အခြေချမှု */ 1029676 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ | image = [[File:Indo-Aryan language map.svg|240px]] | caption = 1978 မြေပုံသည် အင်ဒို-အာရိယန်ဘာသာစကားကြီးများ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားကို ဖြန့်ဖြူးပြသထားသည်။ | population = '''သန်းပေါင်း~၁၄၀၀'''{{citation needed|date=January 2021}} | popplace = | region1 = {{flagcountry|India}} | pop1 = ၉၁၁သန်းကျော် | ref1 = <ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india/ |title=India |work=The World Factbook |date=16 November 2021 |access-date=12 July 2025 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226142553/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html |url-status=dead }}</ref> | region2 = {{flagcountry|Pakistan}} | pop2 = ၁၈၀သန်းကျော် | ref2 = <ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/ |title=Pakistan |work=The World Factbook |date=4 February 2022 |access-date=12 July 2025 |archive-date=10 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/ |url-status=dead }}</ref> | region3 = {{flagcountry|Bangladesh}} | pop3 = ၁၇၀သန်းကျော် | ref3 = <ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/ |title=Bangladesh |work=The World Factbook |date=4 February 2022 |access-date=12 July 2025 |archive-date=30 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210730024842/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/ |url-status=dead }}</ref> | region4 = {{flagcountry|Nepal}} | pop4 = ၂၈သန်းကျော် | region5 = {{flagcountry|Sri Lanka}} | pop5 = ၁၄သန်းကျော် | region6 = {{flagcountry|Afghanistan}} | pop6 = ၂သန်းကျော် | region7 = {{flagcountry|Mauritius}} | pop7 = ၇၂၅၄၀၀ကျော် | region8 = {{flagcountry|Maldives}} | pop8 = ၃၀၀၀၀၀ကျော် | region9 = {{flagcountry|Bhutan}} | pop9 = ၂၄၀၀၀၀ကျော် | ref8 = <ref name=UNHCR1>{{cite web |url =http://www.unhcr.org/refworld/country,,MARP,,BTN,,469f386a1e,0.html |title=Population of Lhotshampas in Bhutan |year=2004 |publisher=[[UNHCR]] |access-date=23 March 2016 |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20121016143502/http://www.unhcr.org/refworld/country%2C%2CMARP%2C%2CBTN%2C%2C469f386a1e%2C0.html |archive-date=16 October 2012 }}</ref> | langs = [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ]] | rels = [[အိန္ဒိယ]] (အဓိကအားဖြင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]; နှင့် အနည်းငယ်သော[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]], [[ဆစ်ခ်ဘာသာ]] and [[ဂျိန်းဘာသာ]]) နှင့် [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]], [[ ခရစ်ယာန်]] နှင့်ဘာသာမဲ့များ | related = }} '''အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ'''သည် [[တောင်အာရှ]]ဒေသတွင် လူမျိုးစုများကွဲပြားစွာဖြင့်တည်ရှိနေသော [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-အာရိယန်ဘာသာစကား]]ပြောသူများဖြစ်သည်။ သမိုင်းအရ [[အလယ်အာရှ|ဗဟိုအာရှ]]ရှိ အင်ဒို-အီရန် ရွေ့ပြောင်းသူများသည် တောင်အာရှဒေသသို့ အင်ဒို-အာရိယန် တို့၏ ရှေ့ပြေး အုပ်စုအဖြစ် ရွေ့ပြောင်းရောက်ရှိလာသည်ဟု ယူဆရသည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46616574|title=How ancient DNA may rewrite prehistory in India|publisher=bbc|date=23 December 2018|access-date=23 November 2022}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/theres-no-confusion-the-new-reports-clearly-confirm-arya-migration-into-india/article61986135.ece|title=New reports clearly confirm 'Arya' migration into India|publisher=thehindu|date=13 September 2019|access-date=23 November 2022}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://theprint.in/pageturner/excerpt/aryans-or-harappans-who-drove-the-creation-of-caste-system-dna-holds-a-clue/686393/|title=Aryans or Harappans—Who drove the creation of caste system? DNA holds a clue|publisher=theprint|date=29 June 2021|access-date=23 November 2022}}</ref> အင်ဒူမြစ်ဝှမ်းဒေသ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သော အစောပိုင်း အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများသည် [[အင်ဒို-အီရန်အုပ်စု]]နှင့် ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား၊ သမိုင်းကြောင်းများ သိသာထင်ရှားစွာဆက်စပ်နေသည်။ ယနေ့ခေတ် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်]]၊ [[နီပေါနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ|သီရိလင်္ကာ]]၊ [[မော်လဒိုက်နိုင်ငံ|မော်လ်ဒိုက်]]၊ [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်းဒေသများနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းဒေသ များတွင့် ပြန့်နှံ့စွာနေထိုင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{cite book |url= |title=The Indo-Aryan Languages |page=2 |year=2007 |author=Danesh Jain, George Cardona|publisher=Routledge}}</ref> ==အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပြန့်နှံ့အခြေချမှု== အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများသည် အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားပြော မိသားစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသော လူမျိုးစုများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းသည် ဘီစီ ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်ခန့်က ဗဟိုအာရှမြက်ခင်းပြင် ဒေသများမှ တောင်ဘက်သို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။<ref>Anthony, David W. (2007). ''The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World''. Princeton University Press.</ref> အဆိုပါလူမျိုးများသည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ စီးနင်းနိုင်ခြင်းနှင့် ကြေးဝါခေတ်၏ အဆင့်မြင့်စစ်ရထား နည်းပညာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းကြောင့် ဒေသအသီးသီးသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ကြပြီး ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် ဟိန္ဒူကွတ်တောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မြောက်ပိုင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>Mallory, J. P.; Adams, Douglas Q. (2006). ''The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World''. Oxford University Press.</ref> အိန္ဒိယသို့ ရောက်ရှိလာသော အာရိယန်တို့သည် အင်းဒပ်စ်မြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) တွင် အခြေချနေထိုင်လျက်ရှိသော ဒေသခံလူမျိုးစုများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံကာ ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားဖြစ်သော သက္ကတ (Sanskrit) ဘာသာနှင့် ဝေဒ (Vedas) ကျမ်းစာများကို အခြေခံသည့် ဝေဒယဉ်ကျေးမှု (Vedic Period) ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Witzel, Michael (1995). ''Early Sanskritization: Origins and Development of the Kuru State''. Electronic Journal of Vedic Studies.</ref> ၎င်းတို့သည် အစောပိုင်းတွင် သိုး၊ နွား မွေးမြူရေးကို အဓိကလုပ်ကိုင်သည့် လှည့်လည်သွားလာသော လူမျိုးစုများဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် အခြေချနေထိုင်ကာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မြို့ပြနိုင်ငံများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး အိန္ဒိယ၏ လူမှုစနစ်တွင် အရေးပါသော ဇာတ်နိမ့်ဇာတ်မြင့် ခွဲခြားမှုစနစ် (Caste System) ကိုလည်း စတင်ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>Thapar, Romila (2002). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> အင်ဒို-အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးမှုများသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်အတွင်းသာမက ပါကစ္စတန်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ နီပေါနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံများအထိ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် တောင်အာရှရှိ လူဦးရေအများစု၏ ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။<ref>Erdosy, George (1995). ''The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity''. Walter de Gruyter.</ref> == မျိုးရိုးဗီဇ == [[အင်ဒို–အာရိယန် လူမျိုးများ]]၏ မျိုးရိုးဗီဇ သုတေသနများအရ အဓိက Y-DNA Haplogroup များတွင်R1a-Z93 သည် အင်ဒို–အာရိယန် မျိုးရိုးအတွက် အထင်အရှားဆုံးအမှတ်အသား ဖြစ်ပြီး၊ အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း၊ ပါကစ္စတန်၊ နီပေါ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် အများဆုံး တွေ့ရသည်။ J2-M172 သည် အနောက်အာရှနှင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသများမှ အင်ဒို–အာရိယန် မျိုးရိုးထဲသို့ ဝင်ရောက်ထားပြီး၊ တောင်အာရှတွင်လည်း အများအပြား တွေ့ရသည်။L-M20သည် အိန္ဒိယထူးခြားသော Haplogroup တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒေသတွင်းအရင်းအမြစ်များကို သက်သေပြနေသည်။ H-M69 ဒေသဆိုင်ရာ ဗီဇ အမှတ်အသား ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယများထဲတွင် တွေ့ရသည်။R2-M124,G-M201, Q-M242 စသဖြင့် အနည်းဆုံး %-များတွင် တွေ့ရသည်။ ဤ Haplogroup များသည် အိန္ဒိယခေတ်ရှေး အစောပိုင်း လူမျိုးဗီဇ ပေါင်းစပ်မှုများကို ထင်ဟပ်ပြထားပြီး၊ အင်ဒို-ဥရောပ လူမျိုးများ၏ ဆက်နွယ်မှုနှင့် [[တောင်အာရှ]] ဒေသ၏ ဒေသဆိုင်ရာ ဗီဇပေါင်းစပ်မှုကို တပြိုင်နက် ဖော်ပြနေသည်။ == ယဉ်ကျေးမှု == အင်ဒို–အာရိယန် လူမျိုးများသည် ဝေဒယဉ်ကျေးမှု ကို အခြေခံထားပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဂျိန်းဘာသာ]] တို့ကို အဓိက ဖွံ့ဖြိုးစေခဲ့ကြသည်။ ဂီတ၊ အနုပညာ၊ စာပေ၊ သီချင်း၊ အစဉ်အလာပေါင်းစုံတို့သည် အိန္ဒိယအရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်အာရှဒေသ အကျိုးသက်ရောက်မှု အလွန်ကြီးမားစွာ ရှိခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|*]] g6j9yd0sq6htw5bw19o8jjk16iwdkqu 0 272194 1029688 1027579 2026-05-05T11:03:27Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029688 wikitext text/x-wiki '''ဝီဂါလူမျိုး''' ({{lang-ug|ئۇيغۇر}}၊ {{lang-zh|维吾尔族}}) များသည် [[တာ့ခ်လူမျိုးများ|တာ့ခ်အုပ်စု]]ဝင် လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် [[အရှေ့အာရှ]]နှင့် [[အလယ်အာရှ|ဗဟိုအာရှ]]ဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ [[ရှင်းကျန်း|ရှင်းကျန်း ဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အဓိကလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅ မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = ဝီဂါလူမျိုး<br />(Uyghurs) | native_name = {{lang|ug|ئۇيغۇر}}<br />{{lang|zh|维吾尔族}} | image = [[File:Uyghur Meshrep.jpg|thumb|250px|ယာကန်းမြို့ရှိ မက်ရှ်ရက်ပ် (Meshrep) ပွဲတော်မှ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များ]] | caption = ယာကန်းမြို့ရှိ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များ | population = ၁၂ သန်းကျော် (ခန့်မှန်း) | regions = {{flag|China}} ([[ရှင်းကျန်း]])<br />{{flag|Kazakhstan}}<br />{{flag|Kyrgyzstan}}<br />{{flag|Uzbekistan}}<br />{{flag|Turkey}} | languages = [[ဝီဂါဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] | religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ဆွန်နီ) | related = [[တာ့ခ်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥဇဘက်လူမျိုးများ]] }} == သမိုင်းကြောင်းနှင့် အခြေချနေထိုင်မှု == ဝီဂါများသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[တာရမ်မြစ်ဝှမ်း]]ရှိ [[တာကလာမာကန်သဲကန္တာရ]]အတွင်း ပြန့်ကျဲနေသော [[အိုအေစစ်]]များတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်များအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သလို အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊ မွန်ဂိုနှင့် တိဗက်အင်ပါယာများ၏ လက်အောက်တွင်လည်း ကျရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၀ ရာစု တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]]ကာလတွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ၁၆ ရာစုတွင် ဝီဂါလူမျိုးအများစုမှာ မွတ်ဆလင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ လက်ရှိတွင် ဝီဂါလူမျိုး ၈၀% ခန့်သည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသောလူဦးရေမှာ Yining (Ghulja)၊ Karamay နှင့် မြို့တော် [[အူရူမ်ချီမြို့]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရှင်းကျန်းပြည်နယ်ပြင်ပတွင် ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ၌လည်း ဝီဂါအသိုက်အဝန်းရှိသလို [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ္စတန်]]နှင့် [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့တွင်လည်း အခြေချနေထိုင်သူများစွာ ရှိသည်။ == လက်ရှိအခြေအနေနှင့် လူ့အခွင့်အရေး == ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရှင်းကျန်းဒေသရှိ ဝီဂါလူမျိုးများ၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ (ဥပမာ- Human Rights Watch) က စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရသည် အစွန်းရောက်ဝါဒ တားဆီးရန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းပေးရန်ဟုဆိုကာ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဝေဖန်သူများက ယင်းစခန်းများသည် အတင်းအကြပ် ဝါဒဖြန့်ခြင်းနှင့် လုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းများ ပြုလုပ်ရာနေရာများဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုထားကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/08/31/china-unrelenting-crimes-against-humanity-targeting-uyghurs|title=China: Unrelenting Crimes Against Humanity Targeting Uyghurs|publisher=Human Rights Watch|date=31 August 2023}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်ရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:တာ့ခ်လူမျိုးများ]] [[Category:ရှင်းကျန်း]] == ကိုးကား == eycf27ga9iim8edctpudkw92ejrmi6a 1029689 1029688 2026-05-05T11:05:49Z Chenzeyan29 141880 1029689 wikitext text/x-wiki '''ဝီဂါလူမျိုး''' ({{lang-ug|ئۇيغۇر}}၊ {{lang-zh|维吾尔族}}) များသည် [[တာ့ခ်လူမျိုးများ|တာ့ခ်အုပ်စု]]ဝင် လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် [[အရှေ့အာရှ]]နှင့် [[အလယ်အာရှ|ဗဟိုအာရှ]]ဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ [[ရှင်းကျန်း|ရှင်းကျန်း ဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အဓိကလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅ မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = ဝီဂါလူမျိုး<br />(Uyghurs) | native_name = {{lang|ug|ئۇيغۇر}}<br />{{lang|zh|维吾尔族}} | image = [[File:Uyghur Meshrep.jpg|thumb|250px|ယာကန်းမြို့ရှိ မက်ရှ်ရက်ပ် (Meshrep) ပွဲတော်မှ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များ]] | caption = ယာကန်းမြို့ရှိ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များ | population = ၁၂ သန်းကျော် (ခန့်မှန်း) | regions = {{flag|China}} ([[ရှင်းကျန်း]])<br />{{flag|Kazakhstan}}<br />{{flag|Kyrgyzstan}}<br />{{flag|Uzbekistan}}<br />{{flag|Turkey}} | languages = [[ဝီဂါဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] | religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ဆွန်နီ) | related = [[တာ့ခ်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥဇဘက်လူမျိုးများ]] }} == သမိုင်းကြောင်းနှင့် အခြေချနေထိုင်မှု == ဝီဂါများသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[တာရမ်မြစ်ဝှမ်း]]ရှိ [[တာကလာမာကန်သဲကန္တာရ]]အတွင်း ပြန့်ကျဲနေသော [[အိုအေစစ်]]များတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်များအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သလို အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊ မွန်ဂိုနှင့် တိဗက်အင်ပါယာများ၏ လက်အောက်တွင်လည်း ကျရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၀ ရာစု တရုတ် [[ထန်မင်းဆက်]]ကာလတွင် [[ပိုးလမ်းမ]]မှတစ်ဆင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ၁၆ ရာစုတွင် ဝီဂါလူမျိုးအများစုမှာ မွတ်ဆလင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ လက်ရှိတွင် ဝီဂါလူမျိုး ၈၀% ခန့်သည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသောလူဦးရေမှာ Yining (Ghulja)၊ Karamay နှင့် မြို့တော် [[အူရူမ်ချီမြို့]]တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရှင်းကျန်းပြည်နယ်ပြင်ပတွင် ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ၌လည်း ဝီဂါအသိုက်အဝန်းရှိသလို [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်]]၊ [[ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ|ကာဂျစ္စတန်]]နှင့် [[တူရကီနိုင်ငံ]]တို့တွင်လည်း အခြေချနေထိုင်သူများစွာ ရှိသည်။ == လက်ရှိအခြေအနေနှင့် လူ့အခွင့်အရေး == ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရှင်းကျန်းဒေသရှိ ဝီဂါလူမျိုးများ၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ (ဥပမာ- Human Rights Watch) က စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရသည် အစွန်းရောက်ဝါဒ တားဆီးရန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းပေးရန်ဟုဆိုကာ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဝေဖန်သူများက ယင်းစခန်းများသည် အတင်းအကြပ် ဝါဒဖြန့်ခြင်းနှင့် လုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းများ ပြုလုပ်ရာနေရာများဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုထားကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/08/31/china-unrelenting-crimes-against-humanity-targeting-uyghurs|title=China: Unrelenting Crimes Against Humanity Targeting Uyghurs|publisher=Human Rights Watch|date=31 August 2023}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်ရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:တာ့ခ်လူမျိုးများ]] [[Category:ရှင်းကျန်း]] ep4o5nt04lpy57k0r8p44ythfd0zni5 0 275847 1029677 1020780 2026-05-05T08:24:37Z Chenzeyan29 141880 1029677 wikitext text/x-wiki '''ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ''' ({{lang-bn|বাঙ্গালী, বাঙালি}}) သည် [[တောင်အာရှ]]ရှိ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေသ]] (ယနေ့ခေတ် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်) တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသော [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[ဘင်္ဂါလီဘာသာ]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြပြီး အင်ဒို-အာရိယန် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုလည်း ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ | image = Geographic distribution of Bengali language.png | caption = ဘင်္ဂါလီလူမျိုး များသည် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] နှင့် [[အိန္ဒိယ]] အနောက်ဘင်္ဂလားဒေသ၌ အများစုနေထိုင်ကြသည်။ | population = ၂၃၀ သန်းကျော် (ခန့်မှန်း)<ref>Bangladesh Bureau of Statistics (2022). ''Population and Housing Census 2022''. Dhaka: Government of Bangladesh.</ref><ref>Census of India (2011). ''Language Data: Bengali Speakers''. Government of India.</ref> | regions = {{flag|Bangladesh}} (အများစု)<br />{{flag|India}} ([[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]၊ [[ထရီပူရပြည်နယ်]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]])<br />{{flag|Pakistan}}<br />{{flag|Myanmar}}<br />{{flag|United Kingdom}}<br />{{flag|United States}}<br />{{flag|Malaysia}} | languages = [[ဘင်္ဂါလီဘာသာ]] | religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (အများစု)၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဂျိန်းဘာသာ]]<ref>Eaton, Richard (1993). ''The Rise of Islam and the Bengal Frontier''. University of California Press.</ref> | related = [[အိန္ဒိယလူမျိုးများ]]၊ [[မရမာကြီး]] နှင့် အခြား [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ]] }} ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုဖြစ်ပြီး ပင်မ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားပြော လူမျိုးများတွင်လည်း လူဦးရေအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သလို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘင်္ဂလား၊ ထရီပူရနှင့် အာသံပြည်နယ်၏ ဘားရက်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများတွင် အများစု နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် အန်ဒမန်နှင့် နီကိုဗာကျွန်းစုများ၊ ဒေလီ၊ ဩရိဿ၊ ဆပ်တစ်ဂါး နှင့် ဂျာခန်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း သိသာထင်ရှားသော လူဦးရေဖြင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ ==သမိုင်း== ဘင်္ဂါလီလူမျိုး တို့သည် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်တို့ ပါဝင်သော ဘင်္ဂလားဒေသ (Bengal region) တွင် အဓိက အခြေချနေထိုင်ကြသည့် အင်ဒို-အာရိယန် မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဘင်္ဂါလီတို့၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ရှေးဦးအာရိယန်မဟုတ်သော လူမျိုးစုများ၊ အင်ဒို-အာရိယန်များနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စလာမ်သာသနာ ပြန့်နှံ့လာမှုတို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသော ရှည်လျားသည့် သမိုင်းအစဉ်အလာ ရှိသည်။<ref>Eaton, Richard M. (1993). ''The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760''. University of California Press.</ref> အေဒီ (၈) ရာစုမှ (၁၂) ရာစုအထိ ဘင်္ဂလားဒေသကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် "ပါလမင်းဆက်" (Pala Empire) က အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ထိုခေတ်သည် ဘင်္ဂါလီစာပေနှင့် အနုပညာ ထွန်းကားသည့် ရွှေခေတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် "သေနမင်းဆက်" (Sena Dynasty) က အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>Sengupta, Nitish (2011). ''Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib''. Penguin Books India.</ref> ၁၃ ရာစုတွင် မွတ်စလင်တပ်များ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဘင်္ဂလားစူလတန်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် (၁၆) ရာစုတွင် မဂိုအင်ပါယာ (Mughal Empire) ၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ဘင်္ဂလားဒေသသည် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင် အလွန်အရေးပါသည့် ဗဟိုချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>Van Schendel, Willem (2009). ''A History of Bangladesh''. Cambridge University Press.</ref> ၁၈ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီက ပလက်ဆီတိုက်ပွဲ (Battle of Plassey) တွင် အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဘင်္ဂလားဒေသသည် ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည့် အိန္ဒိယဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် ခွဲခြားရာ၌ ဘင်္ဂလားဒေသမှာလည်း နှစ်ခြမ်းကွဲသွားခဲ့ပြီး အရှေ့ဘင်္ဂလား (East Bengal) သည် ပါကစ္စတန်၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့ရာမှ၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကားနှင့် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် သီးခြားလွတ်လပ်သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Zubrzycki, John (2017). ''The Last Nizam: The Rise and Fall of India's Greatest Princely State''. Picador.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုများအနက် တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား (Bengali language) နှင့် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များအဖြစ် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == ဘင်္ဂါလီများသည် ဘာသာရေးအရ ကွဲပြားသောအုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ဘင်္ဂါလီလူမျိုး စုစုပေါင်း၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် မွတ်ဆလင်များဖြစ်ကြပြီး အများစုမှာ ဆွန်နီမွတ်ဆလင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဘင်္ဂါလီအများစုမှာမူ ဟိန္ဒူဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ လူမျိုးစုများ]] [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လူမျိုးစုများ]] 7ijl5y16trini5rcco7hyb5rr5v45rl 1029678 1029677 2026-05-05T08:35:06Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029678 wikitext text/x-wiki '''ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ''' ({{lang-bn|বাঙ্গালী, বাঙালি}}) သည် [[တောင်အာရှ]]ရှိ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေသ]] (ယနေ့ခေတ် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်) တွင် အခြေချနေထိုင်ကြသော [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် [[ဘင်္ဂါလီဘာသာ]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြပြီး အင်ဒို-အာရိယန် ဘာသာစကားပြော လူမျိုးများအနက် လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုလည်း ဖြစ်သည်။ {{Infobox ethnic group | group = ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ | image = File:Saying Juma Namaz (Friday prayer for Muslims), Dhaka, Bangladesh NK.JPG | caption = ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများ | population = ၂၃၀ သန်းကျော် (ခန့်မှန်း)<ref>Bangladesh Bureau of Statistics (2022). ''Population and Housing Census 2022''. Dhaka: Government of Bangladesh.</ref><ref>Census of India (2011). ''Language Data: Bengali Speakers''. Government of India.</ref> | regions = {{flag|Bangladesh}} (အများစု)<br />{{flag|India}} ([[အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်]]၊ [[ထရီပူရပြည်နယ်]]၊ [[အာသံပြည်နယ်]])<br />{{flag|Pakistan}}<br />{{flag|Myanmar}}<br />{{flag|United Kingdom}}<br />{{flag|United States}}<br />{{flag|Malaysia}} | languages = [[ဘင်္ဂါလီဘာသာ]] | religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (အများစု)၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ဂျိန်းဘာသာ]]<ref>Eaton, Richard (1993). ''The Rise of Islam and the Bengal Frontier''. University of California Press.</ref> | related = [[အိန္ဒိယလူမျိုးများ]]၊ [[မရမာကြီး]] နှင့် အခြား [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ]] }} ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုဖြစ်ပြီး ပင်မ အင်ဒို-ဥရောပဘာသာစကားပြော လူမျိုးများတွင်လည်း လူဦးရေအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်သလို အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘင်္ဂလား၊ ထရီပူရနှင့် အာသံပြည်နယ်၏ ဘားရက်ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများတွင် အများစု နေထိုင်ကြသည်။ ထို့ပြင် အန်ဒမန်နှင့် နီကိုဗာကျွန်းစုများ၊ ဒေလီ၊ ဩရိဿ၊ ဆပ်တစ်ဂါး နှင့် ဂျာခန်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း သိသာထင်ရှားသော လူဦးရေဖြင့် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ ==သမိုင်း== ဘင်္ဂါလီလူမျိုး တို့သည် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်တို့ ပါဝင်သော ဘင်္ဂလားဒေသ (Bengal region) တွင် အဓိက အခြေချနေထိုင်ကြသည့် အင်ဒို-အာရိယန် မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဘင်္ဂါလီတို့၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းထောင်ချီ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ရှေးဦးအာရိယန်မဟုတ်သော လူမျိုးစုများ၊ အင်ဒို-အာရိယန်များနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စလာမ်သာသနာ ပြန့်နှံ့လာမှုတို့ဖြင့် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသော ရှည်လျားသည့် သမိုင်းအစဉ်အလာ ရှိသည်။<ref>Eaton, Richard M. (1993). ''The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760''. University of California Press.</ref> အေဒီ (၈) ရာစုမှ (၁၂) ရာစုအထိ ဘင်္ဂလားဒေသကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် "ပါလမင်းဆက်" (Pala Empire) က အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး ထိုခေတ်သည် ဘင်္ဂါလီစာပေနှင့် အနုပညာ ထွန်းကားသည့် ရွှေခေတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် "သေနမင်းဆက်" (Sena Dynasty) က အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>Sengupta, Nitish (2011). ''Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib''. Penguin Books India.</ref> ၁၃ ရာစုတွင် မွတ်စလင်တပ်များ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဘင်္ဂလားစူလတန်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် (၁၆) ရာစုတွင် မဂိုအင်ပါယာ (Mughal Empire) ၏ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ ဘင်္ဂလားဒေသသည် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင် အလွန်အရေးပါသည့် ဗဟိုချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>Van Schendel, Willem (2009). ''A History of Bangladesh''. Cambridge University Press.</ref> ၁၈ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှအရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီက ပလက်ဆီတိုက်ပွဲ (Battle of Plassey) တွင် အောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဘင်္ဂလားဒေသသည် ဗြိတိသျှတို့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ပထမဆုံးရောက်ရှိခဲ့သည့် အိန္ဒိယဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန် ခွဲခြားရာ၌ ဘင်္ဂလားဒေသမှာလည်း နှစ်ခြမ်းကွဲသွားခဲ့ပြီး အရှေ့ဘင်္ဂလား (East Bengal) သည် ပါကစ္စတန်၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာခဲ့ရာမှ၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကားနှင့် အမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် သီးခြားလွတ်လပ်သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Zubrzycki, John (2017). ''The Last Nizam: The Rise and Fall of India's Greatest Princely State''. Picador.</ref> ယနေ့ခေတ်တွင် ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုများအနက် တစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား (Bengali language) နှင့် ယဉ်ကျေးမှုမှာ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်များအဖြစ် ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ == ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု == ဘင်္ဂါလီများသည် ဘာသာရေးအရ ကွဲပြားသောအုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။ ဘင်္ဂါလီလူမျိုး စုစုပေါင်း၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် မွတ်ဆလင်များဖြစ်ကြပြီး အများစုမှာ ဆွန်နီမွတ်ဆလင်များ ဖြစ်ကြသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဘင်္ဂါလီအများစုမှာမူ ဟိန္ဒူဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ လူမျိုးစုများ]] [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ လူမျိုးစုများ]] 2rlus1qrkeql0nxb2x81t2duri63n3o 0 280044 1029562 1029171 2026-05-04T12:52:54Z Salai Rungtoi 22844 /* မေ */ 1029562 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဥ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဥ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဥ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] rbx16rwn0a52ad5uytkhrfccmhf22sg 1029673 1029562 2026-05-05T08:06:32Z Salai Rungtoi 22844 1029673 wikitext text/x-wiki {{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}} {{Year article header|2026}} == ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ == * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]] * [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]] * [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း * [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း == အဓိက ဖြစ်ရပ်များ == === ဇန်နဝါရီ === * [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> * [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}</ref> * [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}</ref> * [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>               * [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}</ref> * [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> === ဖေဖော်ဝါရီ === * [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ * [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို "''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''"ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ * [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ * [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> * [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}</ref> * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}</ref> === မတ် === * [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}</ref> * [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]] လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၄ မတ်]] - ** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)<ref>{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}</ref> *[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊<ref>{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း<ref>{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ * [[၈ မတ်]] ** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> * [[၉ မတ်]] - ** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}</ref> * [[၁၀ မတ်]] - ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊<ref>{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}</ref><ref>{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}</ref> * [[၁၁ မတ်]] - ** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref> ** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။<ref>{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}</ref> * [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}</ref> * [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၅ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၁၆ မတ်]] **[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}</ref> ** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}</ref>ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၇ မတ်]] ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ <ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> ** "သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော" အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့ ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။ * [[၁၈ မတ်]] ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref> * [[၂၀ မတ်]] - ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။ ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}</ref><ref>{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}</ref> ** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​ **[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}</ref> **[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> **စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> **၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}</ref> * [[၂၂ မတ်]] - ** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။<ref>{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ <ref>{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *[[၃၀ မတ်]] - **[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] *** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref>၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}</ref> *** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ *** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ * ၃၁ မတ် ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ <br /> === ဧပြီ === * [[၂ ဧပြီ]] - ** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၃ ဧပြီ]] ** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}</ref> ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ ** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}</ref> * [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၆ ဧပြီ]] - ** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> *[[၇ ဧပြီ]] **တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> * [[၈ ဧပြီ]] ** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။<ref>{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><br /> * [[၉ ဧပြီ]] ** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}</ref> ** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> * [[၁၀ ဧပြီ]] ** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}</ref> ** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}</ref><br /> * [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}</ref> * ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}</ref> * ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၁၇ ဧပြီ - ** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> *** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br /> * [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}</ref> * [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> * ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}</ref> * ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ * [[၃၀ ဧပြီ]] - ** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဥ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဥ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဥ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref> *** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><br /> === မေ === * ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}</ref> * ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> * ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကွယ်လွန်သူများ == * <!--Do not add people without Wikipedia articles to this list Do not trust "this year in history" websites for accurate date information Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence. No red links, please.-->[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား) * [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား) * [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] 50mlnm83a4w0rwcwq2pxtz69qzxkvh6 0 284494 1029706 1026829 2026-05-05T11:55:10Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍများကို ကျစ်လစ်ခဲ့ခြင်း [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 1029706 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | image = | caption = တကောင်းမြို့၏ ဗျူဟာမြောက် တည်နေရာပြ မြေပုံပုံကြမ်း။ | date = ၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၄၊ – ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ | place = [[တကောင်းမြို့]]၊ [[သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | coordinates = {{coord|23.4900|N|96.0100|E|display=inline,title}} | status = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၂ ရက်တွင် တော်လှန်ရေးတပ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၆ မတ်လ ၁၂ ရက်တွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်သည်။ | combatant1 = [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]] [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|NUG]] / [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] မန္တလေးတိုင်းတာဝန်ခံရုံး * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] အထူးလှုပ်ရှားတပ်ရင်း (၃) * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] အမှတ် (၅၁၁) တပ်ရင်း * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] မန္တလေးခရိုင် တပ်ရင်း (၄) * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] မန္တလေးတိုင်း ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့ * [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]] သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် ပကဖ | combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ (SAC)]] * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|20px]] တတက-၁၃ * [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|20px]] စခတ-၂ * [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|20px]] ရဲတပ်ဖွဲ့ * [[ဖိုင်:Seal of MOHA.png|20px]] အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန | commander1 = အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ ကွပ်ကဲရေးမှူးများ | commander2 = * ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး ရဲခေါင် (တတက-၁၃) * ဗိုလ်မှူး မိုးသွင် (တတက-၁၃) * ဗိုလ်မှူး မိုးဝင်း (စခတ-၂) * ရဲအုပ် အောင်ကိုဝင်း * ဇော်လင်းနိုင် (ဒု-မြို့နယ်မှူး) | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | casualties1 = ၂ ဦး သေဆုံး (NUG ထုတ်ပြန်ချက်) | casualties2 = * ၆၄ ဦး သေဆုံး * ၂၀ ဦး အရှင်ဖမ်းမိ * လက်နက် ၈၃ လက်၊ ကျည် ၁၄,၀၀၀+၊ ဗုံးသီး ၁၃၀± (NUG ထုတ်ပြန်ချက်အရ) | notes = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း]] NUG မှ နောက်ဆုံးအကြာဆုံး (၁၉ လခန့်) ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည့် လက်ကျန်မြို့ဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]ကာလအတွင်း [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်]]၊ [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စတင်ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မြို့အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-09 |title=တကောင်းမြို့အနီးထိ စစ်တပ်ရောက်လာ၊ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73217/ |access-date=2026-04-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> တကောင်းမြို့သည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း]] တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးထားသည့် မန္တလေး-ဗန်းမော် လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသဖြင့် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာမြောက် အချက်အခြာကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက မြို့ကို ၁၉ လနီးပါးခန့် ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး" စစ်ဆင်ရေးဖြင့် မြို့အား အလုံးစုံ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ တကောင်းမြို့သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]အတွင်း NUG က နောက်ဆုံးအကြာဆုံး ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည့် လက်ကျန်မြို့ပြဒေသတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တကောင်းမြို့မှ တော်လှန်ရေးတပ်များ ဆုတ်ပေးရနိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/749770 |access-date=2026-04-18 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == တကောင်းမြို့သည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အစောဆုံး မြို့ပြနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ကြပြီး "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု စတင်ရာအရပ်" ဟုလည်း တင်စားကြသည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ကမ်း (မြစ်လက်ဝဲဘက်ကမ်း)၊ [[မန္တလေးမြို့]]၏ အထက်ဘက် (၁၂၇) မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိပြီး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် စစ်ရေးအရ အချက်အခြာကျသော မန္တလေး-ဗန်းမော် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ကချင်ပြည်နယ် (ဗန်းမော်လမ်း)၊ အနောက်ဘက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး (ဧရာဝတီမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းရှိ ထီးချိုင့်မြို့)၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (မိုးကုတ်နှင့် မဘိမ်းမြို့) ၊တောင်ဘက်တွင် မန္တလေးမြို့ (သပိတ်ကျင်းလမ်း) တို့နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2026-02-19 |title=တကောင်းနှင့်သပိတ်ကျင်း နယ်စပ်မှ ကျေးရွာကို စစ်တပ် စတင်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/72773/ |access-date=2026-04-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-13 |title=တကောင်းမြို့ကို NUG တပ်များ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56261/ |access-date=2026-04-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အပိုင်း (၂) နှင့်အပြိုင် နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းထိုးစစ်ကို အရှိန်မြှင့်ခဲ့သော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ရှမ်း-မန်း စစ်ဆင်ရေးအမည်ရ စစ်ဆင်ရေးဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။တကောင်းမြို့သည် ယင်းစစ်ဆင်ရေး၏ ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်[[စဉ့်ကူးမြို့]]ပြီးနောက် ဒုတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများသည် မြို့ကို တိုက်ရိုက်မထိုးစစ်ဆင်မီ မတ်လကတည်းက တကောင်းမြို့နှင့် လက်ပံကုန်းကျေးရွာတို့တွင် အထိုင်ချတပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီတပ် များကို စတင်တိုက်ခိုက်ခြင်းအပြင်၊ ဇူလိုင်လတွင်လည်း ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တွင်းငယ်နယ်မြေရဲစခန်းနှင့် အင်းနက်ရွာရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို ကြိုတင်ဖြတ်တောက်သိမ်းပိုက်သည့် ဗျူဟာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-07-15 |title=ရှမ်း-မန်း စစ်ဆင်ရေးကြောင့် မန္တလေးမှာ စစ်ကောင်စီ လုံခြုံရေးတိုးမြှင့် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c80xr0w42gjo |access-date=2026-04-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထိုမတိုင်ခင်က တကောင်းမြို့၏ မြောက်ဘက် မိုင် ၂၀ ကျော်အကွာ ထီးချိုင့်မြို့၏ တစ်ဖက်ကမ်း ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်း မောင်းကုန်းရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည့် တကောင်းနီကယ်စီမံကိန်းသည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း စီမံကိန်း၌ တပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လကုန်တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများထံ လက်နက်ချခဲ့ကြပြီး စီမံကိန်းအနာဂတ်နှင့် ပတ်သက်၍ NUG နှင့် တရုတ်အစိုးရတို့အကြား ဆွေးနွေးမှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။အဆိုပါစီမံကိန်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တရုတ်နိုင်ငံပိုင် China Nonferrous Metal Mining and Construction နှင့် မြန်မာအစိုးရ၏ အမှတ် (၃) သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းတို့က ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် အကျိုးခွဲဝေခံစားသည့်စနစ်ဖြင့် နှစ် ၂၀ စာချုပ်ချုပ်ဆို လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-02 |title=တရုတ်ပိုင် တကောင်းနီကယ်စက်ရုံကို PDF သိမ်းပိုက်၊ NUG နှင့် တရုတ် စက်ရုံအနာဂတ်အတွက် ဆွေးနွေးနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/55791/ |access-date=2026-04-18 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း == တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ၊ မန္တလေးတိုင်းတာဝန်ခံရုံး၏ တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲမှုဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် စတင်ဆင်နွှဲခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါထိုးစစ်တွင် အထူးလှုပ်ရှားတပ်ရင်း-၃၊ အမှတ် (၅၁၁) တပ်ရင်း၊ မန္တလေးခရိုင် တပ်ရင်း-၄၊ မန္တလေးတိုင်း ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့နှင့် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် ပကဖ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြီး ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက် ညနေပိုင်းတွင် မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ နှစ်ရက်တာ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၆၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀ ဦးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ ရဲဘော်နှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-13 |title=တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စစ်ကောင်စီတပ် ၆၄ ဦး သေ၊ ၂ဝ အရှင်ဖမ်းမိ၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၈၃ လက် သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/13/95905/ |access-date=2026-04-18 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> တိုက်ပွဲအပြီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လက်နက်မျိုးစုံ ၈၃ လက်၊ ကျည်မျိုးစုံ ၁၄,၀၀၀ ကျော်နှင့် ဗုံးသီးမျိုးစုံ ၁၃၀ ခန့်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပုံကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=MPM |date=2024-08-17 |title=တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၆၄ ဦး သေဆုံးပြီး အရှင် ၂၀ ဦး ဖမ်းမိခဲ့ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%90%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA/ |access-date=2026-04-18 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်တွင် တကောင်းမြို့သည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အခြေခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် NUG/PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် (၁၉) လကြာ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း PDF တပ်ဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ပထမဆုံးနှင့် အကြာဆုံး ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည့် မြို့ပြဒေသတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-08-13 |title=တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၆၄ ဦးသေသုံးပြီး ၂၀ ဦး အရှင်ဖမ်းမိကာ သေနတ်မျိုးစုံ ၈၃ လက် သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/08/178787/ |access-date=2026-04-18 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == တန်ပြန်ထိုးစစ်နှင့် မြို့ကို လက်လွှတ်ရခြင်း == တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအနေဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တကောင်းမြို့နှင့် ဝန်းကျင်ဒေသများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမှစ၍ ၁၉ လနီးပါးခန့် ယာယီစိုးမိုးထားခဲ့သည်။စစ်တပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မန္တလေး-မတ္တရာ-စဉ့်ကူး-သပိတ်ကျင်း ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းနှင့် မန္တလေး-သပိတ်ကျင်း-မိုးကုတ် လမ်းကြောင်းများကို ဆက်လက် ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ခဲ့သည်။ထို့နောက် တကောင်းမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မှစ၍ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးခေါင်းစဥ်ဖြင့် စစ်ကြောင်းများခွဲကာ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဝင် အရာရှိ၊ စစ်သည်များအား ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ငွေများ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ဂုဏ်ပြုနေ့လယ်စာဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံ |url=https://news-eleven.com/article/310499 |access-date=2026-04-18 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> စစ်တပ်စစ်ကြောင်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်]] အတွင်းရှိ ရေချမ်းစဉ်ကျေးရွာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[ရှားတောရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ရှားတောကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[ဗနွဲရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ဗနွဲ့ကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ဒေါင်းပုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ဒေါင်းပုန်းကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရွှေကျွန်းပင်ကျေးရွာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်နေ့တွင် [[ပေါက်တပင်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ပေါက်တပင်ကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် သီးကုန်းကျေးရွာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[ဝါးရုံကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ဝါးရုံးကုန်းကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရွှေစကာကျေးရွာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[မြင်သာရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|မြင်သာကျေးရွာ]]နှင့် [[ကြာညှပ်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ကြာညှပ်ကျေးရွာ]]၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[ကိုးပင်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ကိုးပင်ကျေးရွာ]]နှင့် [[ပုတီးဖြူရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ပုတီးဖြူကျေးရွာ]]၊ မတ် ၂ ရက်နေ့တွင် [[မင်းကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|မင်းကုန်းကျေးရွာ]]၊ မတ် ၄ ရက်နေ့တွင် [[ဆယ်ဇင်းကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ဆယ်ဇင်းကုန်းကျေးရွာ]]၊ မတ် ၅ ရက်နေ့တွင် [[လက်ပံကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|လက်ပန်ကုန်းကျေးရွာ]]၊ မတ် ၇ ရက်နေ့တွင် [[ရေယာဉ်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ရေယာဉ်ကျေးရွာ]]၊ မတ် ၈ ရက်နေ့တွင် ဝဲကြီးကျေးရွာနှင့် ပေါ်တော်မူကျေးရွာ၊ မတ် ၉ ရက်နေ့တွင် မန်ကျည်းကုန်းကျေးရွာနှင့် [[ဆင်ညှပ်ကုန်းရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ဆင်ညှပ်ကုန်းကျေးရွာ]]၊ မတ် ၁၀ ရက်နေ့တွင် တကောင်းလမ်းဆုံနှင့် [[ညောင်လေးပင်ရွာ၊ သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်|ညောင်လေးပင်ကျေးရွာ]]၊ မတ် ၁၂ ရက်နေ့ တွင် [[တကောင်းမြို့|တကောင်းမြို့တွင်း]] သို့ ဝင်ရောက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ဤဖြစ်စဉ်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အကြာဆုံး ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည့် မြို့ပြဒေသတစ်ခုကို စစ်ကောင်စီဘက်က ပြန်လည်ရရှိသွားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-13 |title=တကောင်းမြို့ကို ပြန်ရပြီလို့ စစ်တပ် ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/czj1z1mjlm2o |access-date=2026-04-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 443bkx0qa9op0klgwiqil2m16sr3d1f 100 285206 1029564 1029405 2026-05-04T12:59:33Z Salai Rungtoi 22844 1029564 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=03|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[မြောက်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]၊ တံတားအဆင်းအနီးတွင် စက်ဘီးစီးပြီး အလုပ်မှ ပြန်လာသည့် မိသားစုဝင်သုံးဦး ယာဉ်တိုက်ခံရပြီး ဇနီးဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311664 (Eleven Media)] *ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]]ရှိ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦးသည် မေလ ၃ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက မြေမြှုပ်မိုင်းနင်းမိခဲ့သဖြင့် မျက်လုံးတစ်ဖက်နှင့် ခြေထောက်တစ်ဖက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည့် Save The Trees အဖွဲ့က ပြောကြားသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] '''ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်''' *[[အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ]]မှ အနောက်အာဖရိကကမ်းလွန်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံ [[ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ|ကိတ်ဗာ့ဒ်]] (Cape Verde) သို့ ခုတ်မောင်းသည့် အပျော်စီးသင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်တွင် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိရကာ လူ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း [[ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့|ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး]] (WHO) က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။[https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[ထိုင်းနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း၊ [[ချင်းမိုင်ခရိုင်]]အတွင်းရှိ မယ့်ရင်းမြို့နယ်၌ အလုပ်ရှင်အမျိုးသားတစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်မှုဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသည့် မြန်မာလုပ်သား လေးဦးကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးရမိပြီဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းသတင်းများ၌ ဖော်ပြသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] <!-- All news items above this line -->}} 024jhixt5r5ps4fl6bvr0hx943b6442 100 285241 1029561 1029426 2026-05-04T12:52:15Z Salai Rungtoi 22844 1029561 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=04|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ***မန္တလေးတိုင်း၊ [[မြင်းခြံခရိုင်|မြင်းခြံခရိုင်၊]] [[တောင်သာမြို့နယ်]]အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/204215 (DVB)] <!-- All news items above this line -->}} bqusye0z34whehgbkkggtlgs8jyybns 1029563 1029561 2026-05-04T12:58:25Z Salai Rungtoi 22844 1029563 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=04|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ***မန္တလေးတိုင်း၊ [[မြင်းခြံခရိုင်|မြင်းခြံခရိုင်၊]] [[တောင်သာမြို့နယ်]]အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/204215 (DVB)] <!-- All news items above this line -->}} cqrx5ckjxbr3pkkoqn146l76sps0ijn 1029572 1029563 2026-05-04T14:03:29Z Zawzawaungthwin 100038 မွမ်းမံခြင်း 1029572 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=04|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ***မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေစည်ကြီးရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာ]]မှ [[သံဘိုရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|သံဘိုကျေးရွာ]]ဘက်သို့ မောင်းနှင်လာသော ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) အဖွဲ့ဝင်များ လိုက်ပါလာသည့် မော်တော်ယာဉ်အား သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ကင်းပုန်းဝပ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။[https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt (BBC)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/204215 (DVB)] <!-- All news items above this line -->}} 1vdyqxcf4r68o9tc0kw9z571gisxvec 14 285271 1029548 2026-05-04T12:09:40Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1029548 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 4ua7lsmvi7kfuolfwukimcjz8bukv5x 0 285272 1029551 2026-05-04T12:14:38Z Zawzawaungthwin 100038 [[အနုမြူနိုင်ငံကြီးများ]] စာမျက်နှာကို [[အဏုမြူနိုင်ငံကြီးများ]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: ကျစ်လျစ်တိုတုတ်စေရန် ([[WP:CONCISE]], [[WP:PRECISE]]) 1029551 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[အဏုမြူနိုင်ငံကြီးများ]] a4jg164s593by48sxtdu9n7fjfy0j2l 3 285275 1029569 2026-05-04T13:59:16Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029569 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mxnko ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၉၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 5cnjs9wm9cj7y3aw4ua077n29kaf2de 0 285276 1029577 2026-05-04T14:22:31Z Chenzeyan29 141880 [[ချင်းဒူမြို့]] စာမျက်နှာကို [[ချန်ဒူမြို့]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1029577 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ချန်ဒူမြို့]] tt74vzan96xekdo9e2u7nxi9bktmzzp 3 285277 1029578 2026-05-04T14:59:26Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029578 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-21397-47 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၉၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) tmtdmz7bwtiunntheoso1kwn1wg5rzj 3 285278 1029579 2026-05-04T14:59:36Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029579 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27158-75 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၉၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 0q1xvjqjxtpjapz35q9xri4pik2eom1 3 285279 1029580 2026-05-04T15:59:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029580 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Saithurain87 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၉၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) rpxiv72ayamrjutygg57to4riq1vjz0 3 285280 1029581 2026-05-04T15:59:56Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029581 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Choucas0 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၉၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) g4amiehtu7gymttxx4fy2qyix9x86qv 3 285281 1029582 2026-05-04T16:00:06Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029582 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mr.Min Myat Thu ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၀၀၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 34343j90n0sf6ubvl9u7269d4l3yr00 0 285282 1029583 2026-05-04T16:31:48Z Khant Pyae Kyaw 81061 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1352478965|Lamine Yamal]]" 1029583 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဘောလုံး ကိုယ်ရေးရာဇဝင်|image=Lamine Yamal in 2025.jpg|caption=Yamal playing for [[Spain national football team|Spain]] in 2025|birth_date={{Birth date and age|2007|7|13|df=y}}|birth_place=[[Esplugues de Llobregat]], Spain|height=1.79 m<ref>{{cite web |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana |title=Lamine Yamal |publisher=FC Barcelona |access-date=13 October 2024 |archive-date=12 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260112195227/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/129404/lamine-yamal-nasraoui-ebana |url-status=live }}</ref>|position=[[Right winger]]/[[right midfielder]]|currentclub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|clubnumber=10|youthyears1=2012–2014|youthclubs1=La Torreta|youthyears2=2014–2023|youthclubs2=[[FC Barcelona (youth)|Barcelona]]|years1=2023|clubs1=[[FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]]|caps1=1|goals1=0|years2=2023–|clubs2=[[FC Barcelona|Barcelona]]|caps2=101|goals2=30|nationalyears1=2021|nationalteam1=[[Spain national under-15 football team|Spain U15]]|nationalcaps1=6|nationalgoals1=3|nationalyears2=2022|nationalteam2=[[Spain national under-16 football team|Spain U16]]|nationalcaps2=4|nationalgoals2=1|nationalyears3=2022–2023|nationalteam3=[[Spain national under-17 football team|Spain U17]]|nationalcaps3=10|nationalgoals3=8|nationalyears4=2022|nationalteam4=[[Spain national under-19 football team|Spain U19]]|nationalcaps4=1|nationalgoals4=0|nationalyears5=2023–|nationalteam5=[[Spain national football team|Spain]]|nationalcaps5=25|nationalgoals5=6|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|W|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|[[UEFA Euro 2024 squads#Spain|Team]]}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|RU|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|[[2025 UEFA Nations League Finals squads#Spain|Team]]}}|club-update=23:11, 22 April 2026 (UTC)|nationalteam-update=23:59, 31 March 2026 (UTC)|module={{Infobox person|embed=yes | signature = File:Lamine Yamal (Signature).svg | signature_alt = Lamine Yamal signature}}}} <references /> '''လာမီး ယာမယ်လ်''' {{Efn|{{IPA|es|laˈmiɲ ɟʝaˈmal nasˈraɣwi eˈβana, -ɣwj -|small=no}}; {{IPA|ca|ləˈmin jəˈmal nəzˈrawi əˈβanə|small=no}}.|group=note}} (၂၀၀၇ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွား) သည် စပိန်ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးသမား တစ်ဦးဖြစ်ပြီး {{Spanish football updater|Barcelona}} [[ဘာစီလိုနာ ဘောလုံးအသင်း|ဘာစီလိုနာ]] နှင့် [[စပိန် အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|စပိန်လက်ရွေးစင်အသင်း၏]] ညာတောင်ပံကစားသမား သို့မဟုတ် ညာကွင်းလယ်ကစားသမား အဖြစ် ကစားသည်။ သူ့ရဲ့ ပါရမီ၊ အခွင့်အရေးဖန်တီးမှုနဲ့ အဝေးကနေ ဂိုးသွင်းနိုင်စွမ်းတွေကြောင့် လူသိများတဲ့ သူ့ကို ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ကစားသမားတွေထဲက တစ်ယောက်အဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ <ref name=":4">{{Cite news |last=Kay |first=Oliver |date=2025-05-02 |title=Is Lamine Yamal already the best footballer in Europe? And if not, who is? |url=https://www.nytimes.com/athletic/6326382/2025/05/02/lamine-yamal-best-footballer-who-is/ |access-date=2025-05-17 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> <ref name=":8">{{Cite web |date=2025-05-15 |title=Palmer: Yamal is world's best, I love watching him |url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/45165709/cole-palmer-lamine-yamal-world-best-love-watching-him |access-date=2025-05-17 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> <ref name=":10">{{Cite web |last=Ukpai |first=Kingsley |date=2025-05-15 |title=Pedri, Raphinha and Flick crown Lamine Yamal best player in the world |url=https://tribuna.com/en/news/2025-05-15-pedri-raphinha-and-flick-crown-lamine-yamal-best-player-in-the-world/ |access-date=2025-05-17 |website=Tribuna.com}}</ref> <ref name=":11">{{Cite web |last=Flynn |first=Henry |title=Lamine Yamal Might Be The World's Best—Good Job He's Not Too Fussed |url=https://www.forbes.com/sites/henryflynn/2025/05/16/lamine-yamal-might-be-the-worlds-best-good-job-hes-not-too-bothered/ |access-date=2025-05-18 |website=Forbes |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 June 2025 |title=Lamine Yamal's Powerful Response to The Ballon d'Or |url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/uefa-nations-league/articles-video/lamine-yamal-s-powerful-response-to-the-ballon-d-or-2025-06-06 |access-date=6 June 2025 |website=beIN SPORTS}}</ref> သူသည် ၂၀၂၃-၂၄ ရာသီတွင် ဘာစီလိုနာ ပထမအသင်းတွင် ပါဝင်ခြင်းမပြုမီ လူငယ်အကယ်ဒမီ La Masia မှ ကစားသမားတဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် Ballon d'Or ဆုအတွက် ဆန်ကာတင်စာရင်းဝင်ခဲ့သည့် အသက်အငယ်ဆုံးကစားသမား (အသက် ၁၇ နှစ်တွင်) ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်များတွင် ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးလူငယ်ကစားသမားအား ပေးအပ်သည့် Kopa Trophy ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ နောက်ရာသီတွင် လာမီးသည် ဘာစီလိုနာအတွက် လာလီဂါချန်ပီယံဆု၊ ကိုပါဒယ်ရေးဖလား နဲ့ စပိန်စူပါဖလားများ အပါအဝင် ပြည်တွင်းဖလားသုံးလုံး ရရှိအောင် အရေးပါသည့် ကစားသမားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွင် ယာမယ်လ်သည် ၂၀၂၅ Ballon d'Or ဆုအတွက် ဒုတိယနေရာရခဲ့သည်။ ယာမယ်လ်သည် လူငယ်အဆင့် အမျိုးမျိုးတွင် စပိန်နိုင်ငံကို နိုင်ငံတကာတွင် ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အကြီးတန်းအသင်းအတွက် ပွဲဦးထွက်ကစားခဲ့ပြီး အသက် ၁၆ နှစ်တွင် နိုင်ငံကိုယ်စားပြုပြီး ဂိုးသွင်းသည့် အငယ်ဆုံးကစားသမားဖြစ်လာခဲ့သည်။ လာမီးယာမယ်သည် UEFA ယူရို ၂၀၂၄ တွင် လက်ရွေးစင်အသင်းအတွက် ရွေးခြယ်ခံရခဲ့ရပြီး စပိန်အသင်းကို စတုတ္ထအကြိမ်အဖြစ် ချန်ပီယံဆုဖလားဆွတ်ခူးခဲ့ပြီး အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ပြိုင်ပွဲ၏ အကောင်းဆုံး လူငယ်ကစားသမားဆုကိုလည်း ရရှိခဲ့သေးသည်။ သူသည် သူ၏ နိုင်ငံတကာ ကစားသမားဘဝတွင် မှတ်တမ်းများစွာကို ရရှိထားသည်။ UEFA ဥရောပချန်ပီယံရှစ် ဗိုလ်လုပွဲသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သည့် အသက်အငယ်ဆုံး ကစားသမား (အသက် ၁၇ နှစ်တွင်)၊ ဥရောပချန်ပီယံရှစ်တွင် အသက်အငယ်ဆုံး ကစားသမား (အသက် ၁၆ နှစ်တွင်) နှင့် ဥရောပချန်ပီယံရှစ်တွင် အသက်အငယ်ဆုံး ဂိုးသွင်းသူ (အသက် ၁၆ နှစ်တွင်) တို့ ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Batlle |first=Nick |date=2026-04-19 |title=Barcelona must do more to maximize the potential of Lamine Yamal |url=https://www.barcablaugranes.com/cant-del-blog-barcelona-opinion/118031/barcelona-must-do-more-to-maximize-the-potential-of-lamine-yamal |access-date=2026-04-19 |website=Barca Blaugranes |language=en-US}}</ref> 7srpeo2ijk8f7jjruenxj6nha7865o1 3 285284 1029586 2026-05-04T18:00:26Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029586 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-26737-40 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၀၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) heoy2ic8lisrd2n5veo5u85ritrsnsk 3 285285 1029587 2026-05-04T18:00:36Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029587 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Chiqitaa ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၀၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) e7t4qtntt98e4fjhffx1868gsxthq1w 3 285286 1029588 2026-05-04T18:00:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029588 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Johnlamus ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၀၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) k24c3cuigxn3outiusrubapukae3jz1 1 285287 1029589 2026-05-04T18:21:14Z ~2026-27105-97 142303 /* စီးပွားရေး၊ လူနေမှုဘဝ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရန် */ အပိုင်းသစ် 1029589 wikitext text/x-wiki == စီးပွားရေး၊ လူနေမှုဘဝ တိုးတက်ကောင်းမွန်ရန် == သောက်သုံးရေ၊ လျှပ်စစ်မီး ကောင်းမွန်လုံလောက်စွာရရှိဖို့ အကြံဉာဏ်များတောင်းပါသည်။ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&#126;2026-27105-97|&#126;2026-27105-97]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&#126;2026-27105-97|talk]]) ၁၈:၂၁၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 7s26ogta37gmpiiw131wkmx5mddp073 3 285288 1029590 2026-05-04T19:00:57Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029590 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27105-97 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၀၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 0n1g8iwq2908x139cgtf2wpg9r6tdol 3 285289 1029591 2026-05-04T19:01:07Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029591 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် CountryANDWestern ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၀၁၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 7450rwjay9i53m8k778z65igdukjcc2 3 285290 1029593 2026-05-04T21:01:27Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029593 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27151-99 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၀၁၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) m6af5me3hky8v94t7wj4ml0whknmqkr 3 285291 1029596 2026-05-04T22:01:38Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029596 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-26540-96 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၀၁၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) feh63c9f3fe2v9cw1x3whsq9x60e3y8 3 285292 1029597 2026-05-04T22:01:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029597 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Gnostic Serenade ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၂:၀၁၊ ၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC) ousct7iw2qbloxdbl85euly2jahxa21 3 285293 1029598 2026-05-05T00:02:09Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029598 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Broomstick660 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၀၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) qpgtfamxrc50ioze96z4paify0ms1zi 100 285294 1029600 2026-05-05T02:54:51Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=05|day=05|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1029600 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=05|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} a3h9x1hlcezzw25d4l5h2ah9wsa8hut 1029605 1029600 2026-05-05T03:06:39Z Salai Rungtoi 22844 1029605 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=05|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း]] ** ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]၊ ကျိုင်းတောင်း-မိုင်းပန်သွားကားလမ်းအနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄ ဦး၊ တရုတ်နိုင်ငံသား အမျိုးသား ၅၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၅၆ ဦးတို့အား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/news/82408 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} q8tvd3yigq5x5pynux32kytkyd1jggm 1029611 1029605 2026-05-05T03:42:26Z Salai Rungtoi 22844 1029611 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=05|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း]] **[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ]] *** ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]၊ ကျိုင်းတောင်း-မိုင်းပန်သွားကားလမ်းအနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄ ဦး၊ တရုတ်နိုင်ငံသား အမျိုးသား ၅၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၅၆ ဦးတို့အား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/news/82408 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} dmq8fe0yen5zh35jj26d6epg4yfmm3n 1029669 1029611 2026-05-05T08:04:00Z Salai Rungtoi 22844 1029669 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=05|content= <!-- All news items below this line --> '''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ''' *[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] **[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၊ [[အညာ စစ်မြေပြင်]] ***တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t (BBC)] '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း]] **[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ]] *** ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]]၊ ကျိုင်းတောင်း-မိုင်းပန်သွားကားလမ်းအနီး၌ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄ ဦး၊ တရုတ်နိုင်ငံသား အမျိုးသား ၅၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၅၆ ဦးတို့အား ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။[https://www.moi.gov.mm/news/82408 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 5j370m8bx103g21ja4zcqdh93e8zvvs 3 285295 1029601 2026-05-05T03:02:40Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029601 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27048-20 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 3e0mw622zl7qhzxtl9bjchci4y0yw3m 3 285296 1029602 2026-05-05T03:02:50Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029602 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ulaygyi86 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) fjlms3eeclc6mty2oyx87x4gtt5wpwv 3 285297 1029603 2026-05-05T03:03:00Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029603 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Luc1anJ1105 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၃၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) go90k8ks9jyv1ph4lyopgfrhzo2oc2j 3 285298 1029604 2026-05-05T03:03:10Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029604 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27110-50 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၃၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) jnb282g7c59bnc6lk8fxssjg7gmbjex 0 285299 1029606 2026-05-05T03:17:25Z Salai Rungtoi 22844 "[[:en:Special:Redirect/revision/1347259040|Scam centers in Myanmar]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1029606 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal organization|name=Scam centers in Myanmar|image=Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|caption=Major scam center buildings in [[Shwe Kokko]], Myanmar.|founded={{circa}} 1990s|years_active=1990s/2000s–present<ref name="Reuters">{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=2025-04-06 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US}}</ref><ref name="malaymail.com">{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}</ref>|territory={{flag|Myanmar}}, specifically near Chinese and Thai border|activities=[[Organized crime]], including [[cybercrime]], [[online fraud]], [[human trafficking]], [[child labour]], [[forced labor]]|allies=Other scam centers in Southeast Asia}}[[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|လိမ်လည်မှုစင်တာများသည်]] လိမ်လည်မှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကြီးမားသောအစုအဝေးများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ စီးပွားရေးဥယျာဉ်များ သို့မဟုတ် မြို့များအဖြစ် မကြာခဏ ဟန်ဆောင်ထားလေ့ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံတွင်]] ၎င်းတို့သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အနီးရှိ နယ်စပ်မြို့များ၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] - [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] နှင့် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |date=2025-09-07 |title=Revealed: the huge growth of Myanmar scam centres that may hold 100,000 trafficked people |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/sep/08/myanmar-military-junta-scam-centres-trafficking-crime-syndicates-kk-park |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Myanmar scam cities booming despite crackdown -- using Musk's Starlink |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251014-myanmar-scam-cities-booming-despite-crackdown-using-musk-s-starlink |access-date=2026-01-02 |website=France 24 |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အခြေအနေများတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://bdnews24.com/world/4159314d246d |access-date=2026-01-02 |website=bdnews24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Scam centers in southeast Asia are on the rise despite crackdowns to root out the illegal industry |url=https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20251107095037/https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-date=2025-11-07 |access-date=2026-01-02 |language=en}}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး၏]] ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံနီးပါး ရှာဖွေပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=Myanmar state television broadcasts army crackdown on scam centers |url=https://apnews.com/article/myanmar-scam-centers-cybercrime-karen-military-4a54ce7cbfc88d51efa2bc009443c39c |access-date=2026-01-02 |website=AP News |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက ထိန်းကျောင်းမှု လျော့ရဲသော ကာစီနိုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများမှ အစပြုခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသရှိ အဆိုပါ အစောပိုင်း လောင်းကစားဗဟိုဌာနများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာပြီး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက လောင်းကစားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်များအစား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်များသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ <ref name="Reuters">{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=2025-04-06 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]ရှိ အထင်ရှားဆုံးလိမ်လည်မှုစင်တာအား ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် Yatai International Holdings Group နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မိတ်ဖက်များက မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ <ref name="malaymail.com">{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}</ref>အထူးသဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ၎င်း၏အပြီးတွင် အဆိုပါစင်တာများသည် လောင်းကစားဌာနများမှ ပြင်းထန်သော လိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာအား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ cryptocurrency လိမ်လည်မှုနှင့် အဆိုပါဆက်စပ်လုပ်ရပ်များအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Zaw |first=Aung |date=2025-11-27 |title=The Story of Shwe Kokko: How a Border Backwater Became a Global Crime Hub |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/the-story-of-shwe-kokko-how-a-border-backwater-became-a-global-crime-hub.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kapi |first=Saw |date=2025-01-28 |title=Shwe Kokko: How governance failures and political quagmire created Myanmar's most notorious crime hub |url=https://myanmar-now.org/en/news/shwe-kokko-how-governance-failures-and-political-quagmire-created-myanmars-most-notorious-crime-hub/ |access-date=2026-01-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်သည်]] ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် အခြေအနေကောင်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုနှင့် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html "Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown"]. </cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Myanmar Junta's 'Raid' on KK Park Scam Hub a PR Stunt: Locals, Experts |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-raid-on-kk-park-scam-hub-a-pr-stunt-locals-experts.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် နယ်စပ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ သည်းခံခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Peng |first=Xu |date=2025-12-24 |title=Huge online scam operations are flourishing in war-torn Myanmar – I travelled there to find out why |url=http://theconversation.com/huge-online-scam-operations-are-flourishing-in-war-torn-myanmar-i-travelled-there-to-find-out-why-271701 |access-date=2026-01-02 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> == အလုပ်ခန့်ထားမှု == လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် [[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း|ဒစ်ဂျစ်တယ်စျေးကွက်ရှာဖွေရေး]] ၊ IT၊ ဖောက်သည်ပံ့ပိုးမှု သို့မဟုတ် cryptocurrency ရောင်းဝယ်မှုတို့တွင် လစာမြင့်မားပြီး တရားဝင်အလုပ်ရရှိရန် အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းချက်များဖြင့် အခြေခံအလုပ်ရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်ခေါ်ယူမှုများအတွက် ကြော်ငြာများကို လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများ၊ အလုပ်အကိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်များတွင် တင်လေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-21 |title=Nearly 260 Workers Freed from Myanmar Scam Compounds Identified as… |url=https://www.ijm.org/news/nearly-260-workers-freed-myanmar-scam-compounds-identified-trafficking-victims-thailand |access-date=2026-01-02 |website=International Justice Mission |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thailand receives hundreds of human trafficking victims held at Myanmar scam centers - UPI.com |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2025/02/13/thailand-Myanmar-call-centers/9441739433876/ |access-date=2026-01-02 |website=UPI |language=en}}</ref> ထို့ကြောင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ [[တောင်အာရှ]] ၊ [[အာဖရိက]] နှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ သားကောင်များစွာ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့ကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးခံရသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Myanmar militia 'ready to return' more than 60 trafficked foreigners to Thailand |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/01/30/scam-centers-release-foreigners/ |access-date=2026-01-02 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> လက်ခံပြီးသည်နှင့် သားကောင်များကို [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] (ထိုင်းနိုင်ငံ) ကဲ့သို့သော နယ်စပ်မြို့များသို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခံရပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] ၊ ရွှေကုက္ကို သို့မဟုတ် အခြားမြို့များကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းညွှန်ခံရလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Chinese workers from Myanmar scam centers begin to fly home from Thailand |url=https://www.benarnews.org/english/news/thai/chinese-workers-from-myanmar-scam-fly-home-02202025074703.html |access-date=2026-01-02 |website=Benar News |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> နိုင်ငံအများအပြားမှ နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံသားများကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ စုဆောင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံသားများတွင် [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုးပီးယား]] ၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]] [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|၊ အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]] [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|၊ ဖိလစ်ပိုင်၊]] [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] ၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံတို့]] ပါဝင်သည်။ <ref name=":2">{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds "Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says"]. </cite></ref> == နေရာများ == {{Location map many|Myanmar}} လိမ်လည်မှုစင်တာများ၏ အဓိကဗဟိုချက်များသည် အောက်ပါဒေသများတွင် အဓိကထားရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2026-01-02 |website=thediplomat.com |language=en-US}}</ref> * [[လောက်ကိုင်မြို့|လောင်းကိုင်]] လောက်ကိုင်မှာ လိမ်လည်မှုတွေက အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း နယ်စပ်တဝိုက်မှာ တည်ရှိပြီး မူဆယ်၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ၊ မိုင်းလားနဲ့ [[ပန်ဆန်းမြို့|ပန်ခမ်းမြို့တွေ]] က တခြားစင်တာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |title=Kyar Phyant Crackdown |url=https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/07/Trends-to-Watch.pdf}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးမှာ အဲဒီဒေသဟာ တရုတ်ဂိုဏ်းတွေက လည်ပတ်တဲ့ အဓိက ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂက]] လောက်ကိုင်ရဲ့ လိမ်လည်မှုစင်တာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုကို " '''လိမ်လည်မှု''' " အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ခြံဝင်းတွေထဲ ဆွဲဆောင်၊ ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက သားကောင်တွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ဖို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ လောက်ကိုင်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး မိသားစုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မင်မိသားစုဟာ ကြီးမားတဲ့ call-centre လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တွေကို လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝင်ငွေ ယွမ် ၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကျော်) ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-30 |title=Death sentences for 11 Ming clan members over Myanmar scam empire |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40056124 |access-date=2026-01-02 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref> မိသားစုအကြီးအကဲ [[Ming Xuechang|မင်ရှူချန်]] ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တခြား မိသားစုဝင်တွေကိုတော့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-29 |title=China sentences 11 members of Ming mafia family to death |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo |access-date=2026-01-02 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိန် ကြာမြင့်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများသည် မြို့လယ်တွင် အဖြစ်များခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2022-06-24 |title=Chinese gangs kidnapping Burmese to work online scams from border towns |url=https://english.dvb.no/chinese-gangs-scam-border-town-youth/ |access-date=2026-01-02 |website=DVB |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Myanmar: Post-coup economic turmoil drives youth into Chinese-run cyber scams |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/myanmar-economic-turmoil-post-coup-drives-youth-into-chinese-led-online-fraud-operations/ |access-date=2026-01-02 |website=Business and Human Rights Centre |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် လောက်ကိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|Operation 1027 ကို]] စတင်ခဲ့ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားသော အလုပ်သမားများ ဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အချို့ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားခဲ့သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်သည်]] ထိုနယ်မြေအတွင်း ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Nu Nu Lusan |last2=Emily Fishbein |title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital |url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> * [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] : ဤဒေသသည် [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်ပြည်နယ်ရှိ]] နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများက အော်ပရေတာများနှင့် သားကောင်များအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-15 |title=Nearly 3,000 Chinese suspects brought back from Myanmar scam hubs, ministry says |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3302526/china-brings-back-3000-suspects-myanmar-cyber-scam-hub-after-no-safe-havens-vow |access-date=2026-01-02 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ မြဝတီ လိမ်လည်မှု စင်တာများမှ လူပေါင်း ၅၂၀၀ ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃၅၀၀ ကျော်ကို [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/03/18/scam-hubs-on-thai-myanmar-border-still-have-up-to-100000-people-thai-police-says |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ** [[KK Park|KK ပန်းခြံ]] ** [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] * [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] အွန်လိုင်းမှ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုများ ဒေသတွင်းတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သားကောင်များကို ဤနေရာတွင် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရွှေတြိဂံ တွင် လှုပ်ရှားနေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအောက်တွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Online scam operations and trafficking |url=https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/wp_files/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=bangkok.ohchr.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma's Cyber Scam Centers: A Global Security Crisis, Now Targeting Americans |url=https://eng.mizzima.com/2025/07/14/24389 |website=Mizzima}}</ref> <ref>{{Cite magazine|title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence|url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-url=http://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-date=2025-07-30|archivedate=2026-01-02}}</ref> == အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ == အချစ်ဇာတ်လမ်းလိမ်လည်မှု၊ အတုအယောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြော်ငြာများ၊ crypto လိမ်လည်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှုများကဲ့သို့သော လိမ်လည်မှုများပြုလုပ်ရန် သားကောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် ၁၇ နာရီအထိ အလုပ်ချိန်ကြာမြင့်စွာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=How Chinese mafia are running a scam factory in Myanmar |url=https://www.dw.com/en/how-chinese-mafia-are-running-a-scam-factory-in-myanmar/a-68113480 |access-date=2026-01-02 |website=DW |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Myanmar's 100K Scam Centers: Human Trafficking Crisis |url=https://washingtoncentre.org/myanmars-100000-strong-scam-centres-human-trafficking-crisis-fueled-by-military-complicity/ |access-date=2026-01-02 |website=Washington Centre |language=en-US}}</ref> အစားအစာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးဝါးကုသမှုလည်း မရှိပါ။ အလုပ်မလုပ်တော့သည့်အခါ၊ ပစ်မှတ်လွဲချော်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားသည့်အခါ သားကောင်များကို ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref name=":3">{{Cite news |last=Myat |first=Su |date=2025-02-25 |title=Beatings, torture and electric shocks: freed scam compound workers allege horrific abuse |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/25/beatings-torture-and-electric-shocks-freed-scam-compound-workers-allege-horrific-abuse |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၊ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=18 Bangladeshis imprisoned, tortured in 'scam centres' in Myanmar to return home |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/18-bangladeshis-imprisoned-tortured-scam-centres-myanmar-return-home-1096256 |access-date=2026-01-02 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] <ref>{{Cite web |title=47 Nepalis Rescued From Scam Centers in Myanmar Arrive in Kathmandu |url=https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-url=http://web.archive.org/web/20251211234128/https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-date=2025-12-11 |access-date=2026-01-02 |website=OCCRP |language=en-US}}</ref> နှင့် ပါကစ္စတန် <ref>{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Freed Scam Center Victims Tell of Torture by Karen Militia |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/freed-scam-center-victims-tell-of-torture-by-karen-militia.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> တို့မှ နိုင်ငံသားများစွာ၊ [ ၄ ] တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ <ref>{{Cite web |title=Indonesia to question more than 500 citizens freed from Myanmar scam centres |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-question-more-than-500-citizens-freed-myanmar-scam-centres-2025-03-18/ |website=Reuters}}</ref> အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ကင်ညာ၊ ယူဂန်ဒါ၊ နိုင်ဂျီးရီးယားနှင့် တန်ဇန်းနီးယားတို့မှ အများအပြား အပါအဝင် သတင်းပို့ခံရသူများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ခံခဲ့ရသည်။ PVC ပိုက်များ၊ ကြိုးများ၊ အားသွင်းကြိုးများ သို့မဟုတ် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သားကောင်များတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများနှင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":3" /> အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ သတင်းပို့ချက်အရ လူ ၈၀၀ ကို အိမ်သာ ၁၀ ခုသာ မျှဝေသုံးစွဲရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=9 March 2025 |title=They Were Forced To Scam Others Worldwide. Now Thousands Are Detained on the Myanmar Border |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-scam-centers-trapped-humanitarian-c1cab4785e14f07859ed59c821a72bd2 |access-date=2026-01-02 |website=FRONTLINE |language=en}}</ref> ထွက်ပြေးနိုင်သူများသည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မက်ဆိုးများနှင့် ရေရှည်စိတ်ဒဏ်ရာကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ကြရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ သားကောင်များစွာသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေရန် ကြံစည်မှုများနှင့် တရားမဝင်လုပ်ရပ်များထဲသို့ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းကြောင့် ရှက်ရွံ့မှုများ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Erin Foley |date=2025-12-17 |title=The Christians Helping People Enslaved by Cybercrime Scam Centers |url=https://www.christianitytoday.com/2025/12/scam-center-myanmar-released-ijm-christian-victims/ |access-date=2026-01-02 |website=Christianity Today |language=en-US}}</ref> == နှိမ်နင်းရေး == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်သည်]] လိမ်လည်မှုနေရာများကို လူသိများသော ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[KK Park|KK Park ကို]] ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှင်းလင်းခဲ့ပြီး အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဂြိုလ်တုဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ကျော်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကာ လူ ၂၀၀၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ နေရာများတွင် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမား ၃၅၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-21 |title=KK园区：缅甸臭名昭著的网络诈骗中心被军政府攻占，背后涉华人黑帮 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cr5e3y3l05no/simp |access-date=2026-01-02 |website=BBC News 中文 |language=zh-hans}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=Myanmar junta says raided online scam centre, arrested over 300 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/11/19/myanmar-junta-says-raided-online-scam-centre-arrested-over-300 |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော နိုင်ငံခြားသား ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref name=":2">{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html "Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown"].</cite></ref> {| class="wikitable" |+ ! !ရက်စွဲ !တည်နေရာ ! |- | | | | |- | | | | |- | | | | |} * == ကိုးကားချက်များ == [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] 3e7xuug9tbgwsrpdq8ojvf3vgg2q94k 1029608 1029606 2026-05-05T03:38:58Z Salai Rungtoi 22844 1029608 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal organization|name=မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ|image=Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်း အဓိကအဆောက်အအုံကြီးများ.|founded={{circa}} 1990s|years_active=1990s/2000 ဝန်းကျင်–လက်ရှီ |territory={{flag|Myanmar}}, တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်နိမိတ်ဒေသများ |activities=ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများတွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ကလေးအလုပ်သမားစခိုင်းခြင်းနှင့် အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းစေမှုတို့ ပါဝင်သည်။ |allies= အရှေ့တောင်အာရှရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ }} [[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|လိမ်လည်မှုစင်တာများသည်]] လိမ်လည်မှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကြီးမားသောအစုအဝေးများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ စီးပွားရေးဥယျာဉ်များ သို့မဟုတ် မြို့များအဖြစ် မကြာခဏ ဟန်ဆောင်ထားလေ့ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံတွင်]] ၎င်းတို့သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အနီးရှိ နယ်စပ်မြို့များ၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] - [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] နှင့် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |date=2025-09-07 |title=Revealed: the huge growth of Myanmar scam centres that may hold 100,000 trafficked people |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/sep/08/myanmar-military-junta-scam-centres-trafficking-crime-syndicates-kk-park |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Myanmar scam cities booming despite crackdown -- using Musk's Starlink |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251014-myanmar-scam-cities-booming-despite-crackdown-using-musk-s-starlink |access-date=2026-01-02 |website=France 24 |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အခြေအနေများတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://bdnews24.com/world/4159314d246d |access-date=2026-01-02 |website=bdnews24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Scam centers in southeast Asia are on the rise despite crackdowns to root out the illegal industry |url=https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20251107095037/https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-date=2025-11-07 |access-date=2026-01-02 |language=en}}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး၏]] ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံနီးပါး ရှာဖွေပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=Myanmar state television broadcasts army crackdown on scam centers |url=https://apnews.com/article/myanmar-scam-centers-cybercrime-karen-military-4a54ce7cbfc88d51efa2bc009443c39c |access-date=2026-01-02 |website=AP News |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက ထိန်းကျောင်းမှု လျော့ရဲသော ကာစီနိုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများမှ အစပြုခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသရှိ အဆိုပါ အစောပိုင်း လောင်းကစားဗဟိုဌာနများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာပြီး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက လောင်းကစားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်များအစား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်များသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ <ref name="Reuters">{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=2025-04-06 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]ရှိ အထင်ရှားဆုံးလိမ်လည်မှုစင်တာအား ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် Yatai International Holdings Group နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မိတ်ဖက်များက မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ <ref name="malaymail.com">{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}</ref>အထူးသဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ၎င်း၏အပြီးတွင် အဆိုပါစင်တာများသည် လောင်းကစားဌာနများမှ ပြင်းထန်သော လိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာအား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ cryptocurrency လိမ်လည်မှုနှင့် အဆိုပါဆက်စပ်လုပ်ရပ်များအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Zaw |first=Aung |date=2025-11-27 |title=The Story of Shwe Kokko: How a Border Backwater Became a Global Crime Hub |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/the-story-of-shwe-kokko-how-a-border-backwater-became-a-global-crime-hub.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kapi |first=Saw |date=2025-01-28 |title=Shwe Kokko: How governance failures and political quagmire created Myanmar's most notorious crime hub |url=https://myanmar-now.org/en/news/shwe-kokko-how-governance-failures-and-political-quagmire-created-myanmars-most-notorious-crime-hub/ |access-date=2026-01-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်သည်]] ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် အခြေအနေကောင်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုနှင့် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Myanmar Junta's 'Raid' on KK Park Scam Hub a PR Stunt: Locals, Experts |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-raid-on-kk-park-scam-hub-a-pr-stunt-locals-experts.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် နယ်စပ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ သည်းခံခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Peng |first=Xu |date=2025-12-24 |title=Huge online scam operations are flourishing in war-torn Myanmar – I travelled there to find out why |url=http://theconversation.com/huge-online-scam-operations-are-flourishing-in-war-torn-myanmar-i-travelled-there-to-find-out-why-271701 |access-date=2026-01-02 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> == အလုပ်ခန့်ထားမှု == လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် [[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း|ဒစ်ဂျစ်တယ်စျေးကွက်ရှာဖွေရေး]] ၊ IT၊ ဖောက်သည်ပံ့ပိုးမှု သို့မဟုတ် cryptocurrency ရောင်းဝယ်မှုတို့တွင် လစာမြင့်မားပြီး တရားဝင်အလုပ်ရရှိရန် အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းချက်များဖြင့် အခြေခံအလုပ်ရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်ခေါ်ယူမှုများအတွက် ကြော်ငြာများကို လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများ၊ အလုပ်အကိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်များတွင် တင်လေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-21 |title=Nearly 260 Workers Freed from Myanmar Scam Compounds Identified as… |url=https://www.ijm.org/news/nearly-260-workers-freed-myanmar-scam-compounds-identified-trafficking-victims-thailand |access-date=2026-01-02 |website=International Justice Mission |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thailand receives hundreds of human trafficking victims held at Myanmar scam centers - UPI.com |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2025/02/13/thailand-Myanmar-call-centers/9441739433876/ |access-date=2026-01-02 |website=UPI |language=en}}</ref> ထို့ကြောင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ [[တောင်အာရှ]] ၊ [[အာဖရိက]] နှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ သားကောင်များစွာ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့ကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးခံရသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Myanmar militia 'ready to return' more than 60 trafficked foreigners to Thailand |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/01/30/scam-centers-release-foreigners/ |access-date=2026-01-02 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> လက်ခံပြီးသည်နှင့် သားကောင်များကို [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] (ထိုင်းနိုင်ငံ) ကဲ့သို့သော နယ်စပ်မြို့များသို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခံရပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] ၊ ရွှေကုက္ကို သို့မဟုတ် အခြားမြို့များကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းညွှန်ခံရလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Chinese workers from Myanmar scam centers begin to fly home from Thailand |url=https://www.benarnews.org/english/news/thai/chinese-workers-from-myanmar-scam-fly-home-02202025074703.html |access-date=2026-01-02 |website=Benar News |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> နိုင်ငံအများအပြားမှ နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံသားများကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ စုဆောင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံသားများတွင် [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုးပီးယား]] ၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]] [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|၊ အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]] [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|၊ ဖိလစ်ပိုင်၊]] [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] ၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံတို့]] ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref> https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds "Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says" </ref> == နေရာများ == {{Location map many|Myanmar}} လိမ်လည်မှုစင်တာများ၏ အဓိကဗဟိုချက်များသည် အောက်ပါဒေသများတွင် အဓိကထားရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2026-01-02 |website=thediplomat.com |language=en-US}}</ref> * [[လောက်ကိုင်မြို့|လောင်းကိုင်]] လောက်ကိုင်မှာ လိမ်လည်မှုတွေက အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း နယ်စပ်တဝိုက်မှာ တည်ရှိပြီး မူဆယ်၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ၊ မိုင်းလားနဲ့ [[ပန်ဆန်းမြို့|ပန်ခမ်းမြို့တွေ]] က တခြားစင်တာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |title=Kyar Phyant Crackdown |url=https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/07/Trends-to-Watch.pdf}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးမှာ အဲဒီဒေသဟာ တရုတ်ဂိုဏ်းတွေက လည်ပတ်တဲ့ အဓိက ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂက]] လောက်ကိုင်ရဲ့ လိမ်လည်မှုစင်တာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုကို " '''လိမ်လည်မှု''' " အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ခြံဝင်းတွေထဲ ဆွဲဆောင်၊ ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက သားကောင်တွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ဖို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ လောက်ကိုင်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး မိသားစုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မင်မိသားစုဟာ ကြီးမားတဲ့ call-centre လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တွေကို လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝင်ငွေ ယွမ် ၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကျော်) ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-30 |title=Death sentences for 11 Ming clan members over Myanmar scam empire |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40056124 |access-date=2026-01-02 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref> မိသားစုအကြီးအကဲ [[Ming Xuechang|မင်ရှူချန်]] ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တခြား မိသားစုဝင်တွေကိုတော့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-29 |title=China sentences 11 members of Ming mafia family to death |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo |access-date=2026-01-02 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိန် ကြာမြင့်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများသည် မြို့လယ်တွင် အဖြစ်များခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2022-06-24 |title=Chinese gangs kidnapping Burmese to work online scams from border towns |url=https://english.dvb.no/chinese-gangs-scam-border-town-youth/ |access-date=2026-01-02 |website=DVB |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Myanmar: Post-coup economic turmoil drives youth into Chinese-run cyber scams |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/myanmar-economic-turmoil-post-coup-drives-youth-into-chinese-led-online-fraud-operations/ |access-date=2026-01-02 |website=Business and Human Rights Centre |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် လောက်ကိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|Operation 1027 ကို]] စတင်ခဲ့ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားသော အလုပ်သမားများ ဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အချို့ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားခဲ့သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်သည်]] ထိုနယ်မြေအတွင်း ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Nu Nu Lusan |last2=Emily Fishbein |title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital |url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> * [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] : ဤဒေသသည် [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်ပြည်နယ်ရှိ]] နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများက အော်ပရေတာများနှင့် သားကောင်များအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-15 |title=Nearly 3,000 Chinese suspects brought back from Myanmar scam hubs, ministry says |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3302526/china-brings-back-3000-suspects-myanmar-cyber-scam-hub-after-no-safe-havens-vow |access-date=2026-01-02 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ မြဝတီ လိမ်လည်မှု စင်တာများမှ လူပေါင်း ၅၂၀၀ ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃၅၀၀ ကျော်ကို [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/03/18/scam-hubs-on-thai-myanmar-border-still-have-up-to-100000-people-thai-police-says |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ** [[KK Park|KK ပန်းခြံ]] ** [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] * [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] အွန်လိုင်းမှ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုများ ဒေသတွင်းတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သားကောင်များကို ဤနေရာတွင် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရွှေတြိဂံ တွင် လှုပ်ရှားနေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအောက်တွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Online scam operations and trafficking |url=https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/wp_files/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=bangkok.ohchr.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma's Cyber Scam Centers: A Global Security Crisis, Now Targeting Americans |url=https://eng.mizzima.com/2025/07/14/24389 |website=Mizzima}}</ref> <ref>{{Cite magazine|title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence|url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-url=http://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-date=2026-01-02}}</ref> == အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ == အချစ်ဇာတ်လမ်းလိမ်လည်မှု၊ အတုအယောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြော်ငြာများ၊ crypto လိမ်လည်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှုများကဲ့သို့သော လိမ်လည်မှုများပြုလုပ်ရန် သားကောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် ၁၇ နာရီအထိ အလုပ်ချိန်ကြာမြင့်စွာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=How Chinese mafia are running a scam factory in Myanmar |url=https://www.dw.com/en/how-chinese-mafia-are-running-a-scam-factory-in-myanmar/a-68113480 |access-date=2026-01-02 |website=DW |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Myanmar's 100K Scam Centers: Human Trafficking Crisis |url=https://washingtoncentre.org/myanmars-100000-strong-scam-centres-human-trafficking-crisis-fueled-by-military-complicity/ |access-date=2026-01-02 |website=Washington Centre |language=en-US}}</ref> အစားအစာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးဝါးကုသမှုလည်း မရှိပါ။ အလုပ်မလုပ်တော့သည့်အခါ၊ ပစ်မှတ်လွဲချော်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားသည့်အခါ သားကောင်များကို ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref name=":3">{{Cite news |last=Myat |first=Su |date=2025-02-25 |title=Beatings, torture and electric shocks: freed scam compound workers allege horrific abuse |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/25/beatings-torture-and-electric-shocks-freed-scam-compound-workers-allege-horrific-abuse |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၊ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=18 Bangladeshis imprisoned, tortured in 'scam centres' in Myanmar to return home |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/18-bangladeshis-imprisoned-tortured-scam-centres-myanmar-return-home-1096256 |access-date=2026-01-02 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] <ref>{{Cite web |title=47 Nepalis Rescued From Scam Centers in Myanmar Arrive in Kathmandu |url=https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-url=http://web.archive.org/web/20251211234128/https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-date=2025-12-11 |access-date=2026-01-02 |website=OCCRP |language=en-US}}</ref> နှင့် ပါကစ္စတန် <ref>{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Freed Scam Center Victims Tell of Torture by Karen Militia |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/freed-scam-center-victims-tell-of-torture-by-karen-militia.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> တို့မှ နိုင်ငံသားများစွာ၊ [ ၄ ] တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ <ref>{{Cite web |title=Indonesia to question more than 500 citizens freed from Myanmar scam centres |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-question-more-than-500-citizens-freed-myanmar-scam-centres-2025-03-18/ |website=Reuters}}</ref> အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ အီသီယိုးပီးယား၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ|ယူဂန်ဒါ]]၊ [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]နှင့် [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ|တန်ဇန်းနီးယား]]တို့မှ အများအပြား အပါအဝင် သတင်းပို့ခံရသူများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ခံခဲ့ရသည်။ PVC ပိုက်များ၊ ကြိုးများ၊ အားသွင်းကြိုးများ သို့မဟုတ် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သားကောင်များတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများနှင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":3" /> အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ သတင်းပို့ချက်အရ လူ ၈၀၀ ကို အိမ်သာ ၁၀ ခုသာ မျှဝေသုံးစွဲရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=9 March 2025 |title=They Were Forced To Scam Others Worldwide. Now Thousands Are Detained on the Myanmar Border |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-scam-centers-trapped-humanitarian-c1cab4785e14f07859ed59c821a72bd2 |access-date=2026-01-02 |website=FRONTLINE |language=en}}</ref> ထွက်ပြေးနိုင်သူများသည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မက်ဆိုးများနှင့် ရေရှည်စိတ်ဒဏ်ရာကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ကြရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ သားကောင်များစွာသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေရန် ကြံစည်မှုများနှင့် တရားမဝင်လုပ်ရပ်များထဲသို့ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းကြောင့် ရှက်ရွံ့မှုများ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Erin Foley |date=2025-12-17 |title=The Christians Helping People Enslaved by Cybercrime Scam Centers |url=https://www.christianitytoday.com/2025/12/scam-center-myanmar-released-ijm-christian-victims/ |access-date=2026-01-02 |website=Christianity Today |language=en-US}}</ref> == နှိမ်နင်းရေး == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် လိမ်လည်မှုနေရာများကို လူသိများသော ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[KK Park|KK Park ကို]] ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှင်းလင်းခဲ့ပြီး အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဂြိုလ်တုဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ကျော်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကာ လူ ၂၀၀၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ နေရာများတွင် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမား ၃၅၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-21 |title=KK园区：缅甸臭名昭著的网络诈骗中心被军政府攻占，背后涉华人黑帮 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cr5e3y3l05no/simp |access-date=2026-01-02 |website=BBC News 中文 |language=zh-hans}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=Myanmar junta says raided online scam centre, arrested over 300 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/11/19/myanmar-junta-says-raided-online-scam-centre-arrested-over-300 |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော နိုင်ငံခြားသား ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}</ref> {{Incomplete list}} {| class="wikitable" |+နှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများ !ရက်စွဲ !တည်နေရာ !မြန်မာနိုင်ငံသား !နိုင်ငံခြားသား !စုစုပေါင်း !ရင်းမြစ် |- |၁ မေ ၂၀၂၆ |ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]] |၀ |{{အလံ|China}} ၄၃ |၄၃ |<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင်ဝင်ရောက်နေထိုင်လျက်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၄၃ ဦးအား ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ကာလိမြို့၊ ဝမ်မိုင်ကျေးရွာအနီး ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82327 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |- |၄ မေ ၂၀၂၆ |ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]] |၄ |{{အလံ|China}} ၅၂ |၅၆ |<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82408 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |} == နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (OFAC) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုစင်တာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အဖွဲ့အစည်း ၁၉ ခုနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား လိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အခြားသူများအား လှည့်စားခဲ့မှုများအတွက် ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-12-23|title=Treasury Sanctions Southeast Asian Networks Targeting Americans with Cyber Scams|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0237|access-date=2026-01-02|website=U.S. Department of the Treasury|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=U.S. Treasury Sanctions 19 Myanmar, Cambodia Entities for Forcing Trafficking Victims into Crypto Scams – Union of Arab Banks |url=https://uabonline.org/english-news/u-s-treasury-sanctions-19-myanmar-cambodia-entities-for-forcing-trafficking-victims-into-crypto-scams/ |access-date=2026-01-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=US sanctions 8 in Myanmar, Thailand for online scams, forced labor |url=https://newsable.asianetnews.com/world/us-sanctions-8-in-myanmar-thailand-for-online-scams-forced-labor-articleshow-t5aab2t |access-date=2026-01-02 |website=Asianet Newsable |language=en}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်အစိုးရများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြားနေရာများရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တစ်ခုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=UK and US take joint action to disrupt major online fraud network |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-and-us-take-joint-action-to-disrupt-major-online-fraud-network |access-date=2026-01-02 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများကို တရုတ်နိုင်ငံက အဓိကတွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစင်တာများ၏ အော်ပရေတာများအား ကွပ်မျက်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားအများအပြား လူကုန်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်မှုများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=China repatriates 900 from Myanmar scam centres |url=https://www.news24.com/world/china-repatriates-900-from-myanmar-scam-centres-20250424 |access-date=2026-01-02 |website=News24 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=China executes 11 members of Myanmar-based group in crackdown on scam operations |url=https://www.nbcnews.com/world/china/china-executes-11-members-myanmar-based-group-crackdown-scam-operation-rcna256453 |access-date=2026-01-30 |website=NBC News |language=en}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံသည် လိမ်လည်မှုစင်တာများရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-02-07 |title=Sixty-one people rescued from Myanmar scam centres handed over to Thai authorities |url=https://www.theonlinecitizen.com/2025/02/07/sixty-one-people-rescued-from-myanmar-scam-centres-handed-over-to-thai-authorities/ |access-date=2026-01-02 |website=The Online Citizen |language=en-GB}}</ref> မြန်မာစစ်တပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ကေကေပန်ခ်နှင့် ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုဗဟိုဌာနများပေါ်တွင် စီးနင်းမှုများပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်းကို အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့ထံမှ ပြင်ပသံတမန်ရေးဖိအားများကို တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဘောင်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar military raids online scam hub, arrests nearly 350 on Thai border |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/11/19/myanmar-military-raids-online-scam-hub-arrests-nearly-350-on-thai-border |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] lhvsd9t2clof4z8npyl0za321uybd2f 1029610 1029608 2026-05-05T03:41:46Z Salai Rungtoi 22844 1029610 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal organization|name=မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု လုပ်ငန်းများ|image=Shwe Kokko Scam City, Myawaddy, Myanmar.jpg|caption=မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်း အဓိကအဆောက်အအုံကြီးများ.|founded={{circa}} 1990s|years_active=1990s/2000 ဝန်းကျင်–လက်ရှီ |territory={{flag|Myanmar}}, တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနယ်နိမိတ်ဒေသများ |activities=ဖွဲ့စည်းထားသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများတွင် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ ကလေးအလုပ်သမားစခိုင်းခြင်းနှင့် အဓမ္မအလုပ်ခိုင်းစေမှုတို့ ပါဝင်သည်။ |allies= အရှေ့တောင်အာရှရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ }} [[လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်း|လိမ်လည်မှုစင်တာများသည်]] လိမ်လည်မှုနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ကြီးမားသောအစုအဝေးများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ စီးပွားရေးဥယျာဉ်များ သို့မဟုတ် မြို့များအဖြစ် မကြာခဏ ဟန်ဆောင်ထားလေ့ရှိသည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံတွင်]] ၎င်းတို့သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အနီးရှိ နယ်စပ်မြို့များ၊ အထူးသဖြင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] - [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] နှင့် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] မြို့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |date=2025-09-07 |title=Revealed: the huge growth of Myanmar scam centres that may hold 100,000 trafficked people |url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/sep/08/myanmar-military-junta-scam-centres-trafficking-crime-syndicates-kk-park |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-14 |title=Myanmar scam cities booming despite crackdown -- using Musk's Starlink |url=https://www.france24.com/en/live-news/20251014-myanmar-scam-cities-booming-despite-crackdown-using-musk-s-starlink |access-date=2026-01-02 |website=France 24 |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး ၏ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ ခန့်သည် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည့် အခြေအနေများတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://bdnews24.com/world/4159314d246d |access-date=2026-01-02 |website=bdnews24 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Scam centers in southeast Asia are on the rise despite crackdowns to root out the illegal industry |url=https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20251107095037/https://techxplore.com/news/2025-11-scam-centers-southeast-asia-crackdowns.html |archive-date=2025-11-07 |access-date=2026-01-02 |language=en}}</ref> [[ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ရုံး|မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂရုံး၏]] ခန့်မှန်းချက်အရ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀ ဘီလီယံနီးပါး ရှာဖွေပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-11-24 |title=Myanmar state television broadcasts army crackdown on scam centers |url=https://apnews.com/article/myanmar-scam-centers-cybercrime-karen-military-4a54ce7cbfc88d51efa2bc009443c39c |access-date=2026-01-02 |website=AP News |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျု (USIP) ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းက ထိန်းကျောင်းမှု လျော့ရဲသော ကာစီနိုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလုပ်ငန်းများမှ အစပြုခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဒေသရှိ အဆိုပါ အစောပိုင်း လောင်းကစားဗဟိုဌာနများသည် နောက်ပိုင်းတွင် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိခဲ့သည်။ အင်တာနက်ချိတ်ဆက်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာပြီး ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များက လောင်းကစားလုပ်ငန်းမှ အမြတ်များအစား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုအစီအစဉ်များသို့ ကူးပြောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အဆိုပါလုပ်ငန်းများသည် ၂၀၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သိသိသာသာ အရှိန်မြှင့်တိုးတက်လာခဲ့သည်။ <ref name="Reuters">{{Cite news |title=What are Southeast Asia's scam centres, and why are they being dismantled? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20250406120132/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/what-are-southeast-asias-scam-centres-why-are-they-being-dismantled-2025-03-04/ |archive-date=2025-04-06 |access-date=2026-01-02 |work=Reuters |language=en-US}}</ref> ၂၀၁၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]]ရှိ အထင်ရှားဆုံးလိမ်လည်မှုစင်တာအား ဟောင်ကောင်အခြေစိုက် Yatai International Holdings Group နှင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ မိတ်ဖက်များက မှတ်ပုံတင်ခဲ့ကြသည်။ <ref name="malaymail.com">{{Cite web |date=2025-03-06 |title=What to know about the South-east Asian scam centres set up at the Myanmar-Thai border |url=https://www.malaymail.com/news/world/2025/03/06/what-to-know-about-the-south-east-asian-scam-centres-set-up-at-the-myanmar-thai-border/168766 |access-date=2026-01-02 |website=Malay Mail |language=en}}</ref>အထူးသဖြင့် COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်းနှင့် ၎င်း၏အပြီးတွင် အဆိုပါစင်တာများသည် လောင်းကစားဌာနများမှ ပြင်းထန်သော လိမ်လည်မှုဗဟိုချက်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလာခဲ့သည်။ ထိုနေရာအား အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု၊ ငွေကြေးခဝါချမှု၊ cryptocurrency လိမ်လည်မှုနှင့် အဆိုပါဆက်စပ်လုပ်ရပ်များအတွက် ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Zaw |first=Aung |date=2025-11-27 |title=The Story of Shwe Kokko: How a Border Backwater Became a Global Crime Hub |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/the-story-of-shwe-kokko-how-a-border-backwater-became-a-global-crime-hub.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kapi |first=Saw |date=2025-01-28 |title=Shwe Kokko: How governance failures and political quagmire created Myanmar's most notorious crime hub |url=https://myanmar-now.org/en/news/shwe-kokko-how-governance-failures-and-political-quagmire-created-myanmars-most-notorious-crime-hub/ |access-date=2026-01-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးတွင် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစစ်သည်]] ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် အခြေအနေကောင်းများကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုနှင့် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Scam Centers 'Flooding Myawaddy Town' After Myanmar Junta Crackdown |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/scam-centers-flooding-myawaddy-town-after-myanmar-junta-crackdown.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Myanmar Junta's 'Raid' on KK Park Scam Hub a PR Stunt: Locals, Experts |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmars-crisis-the-world/myanmar-juntas-raid-on-kk-park-scam-hub-a-pr-stunt-locals-experts.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ဒေသခံလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် နယ်စပ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဝင်ငွေ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရထိန်းချုပ်မှုအတွက် လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ သည်းခံခဲ့ကြသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Peng |first=Xu |date=2025-12-24 |title=Huge online scam operations are flourishing in war-torn Myanmar – I travelled there to find out why |url=http://theconversation.com/huge-online-scam-operations-are-flourishing-in-war-torn-myanmar-i-travelled-there-to-find-out-why-271701 |access-date=2026-01-02 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> == အလုပ်ခန့်ထားမှု == လိမ်လည်မှုစင်တာများသည် [[ဒစ်ဂျစ်တယ် ဈေးကွက်ဖော်ဆောင်ခြင်း|ဒစ်ဂျစ်တယ်စျေးကွက်ရှာဖွေရေး]] ၊ IT၊ ဖောက်သည်ပံ့ပိုးမှု သို့မဟုတ် cryptocurrency ရောင်းဝယ်မှုတို့တွင် လစာမြင့်မားပြီး တရားဝင်အလုပ်ရရှိရန် အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းချက်များဖြင့် အခြေခံအလုပ်ရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်လေ့ရှိသည်။ ထိုကဲ့သို့သော အလုပ်ခေါ်ယူမှုများအတွက် ကြော်ငြာများကို လူမှုမီဒီယာပလက်ဖောင်းများ၊ အလုပ်အကိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်များ သို့မဟုတ် မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်များတွင် တင်လေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-21 |title=Nearly 260 Workers Freed from Myanmar Scam Compounds Identified as… |url=https://www.ijm.org/news/nearly-260-workers-freed-myanmar-scam-compounds-identified-trafficking-victims-thailand |access-date=2026-01-02 |website=International Justice Mission |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thailand receives hundreds of human trafficking victims held at Myanmar scam centers - UPI.com |url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2025/02/13/thailand-Myanmar-call-centers/9441739433876/ |access-date=2026-01-02 |website=UPI |language=en}}</ref> ထို့ကြောင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ [[တောင်အာရှ]] ၊ [[အာဖရိက]] နှင့် အခြားနိုင်ငံများမှ သားကောင်များစွာ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့ကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး လိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးခံရသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Myanmar militia 'ready to return' more than 60 trafficked foreigners to Thailand |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/01/30/scam-centers-release-foreigners/ |access-date=2026-01-02 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> လက်ခံပြီးသည်နှင့် သားကောင်များကို [[မဲဆောက်မြို့|မဲဆောက်]] (ထိုင်းနိုင်ငံ) ကဲ့သို့သော နယ်စပ်မြို့များသို့ မကြာခဏ ပို့ဆောင်ခံရပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] ၊ ရွှေကုက္ကို သို့မဟုတ် အခြားမြို့များကဲ့သို့သော မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ ခိုးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းညွှန်ခံရလေ့ရှိသည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Chinese workers from Myanmar scam centers begin to fly home from Thailand |url=https://www.benarnews.org/english/news/thai/chinese-workers-from-myanmar-scam-fly-home-02202025074703.html |access-date=2026-01-02 |website=Benar News |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> နိုင်ငံအများအပြားမှ နိုင်ငံသားများနှင့် နိုင်ငံသားများကို လိမ်လည်မှုစင်တာများသို့ စုဆောင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ တရုတ်နိုင်ငံမှ ဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံသားများတွင် [[အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ|အီသီယိုးပီးယား]] ၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]] [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|၊ အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ [[မလေးရှားနိုင်ငံ|မလေးရှား]] [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|၊ ဖိလစ်ပိုင်၊]] [[ဘရာဇီးနိုင်ငံ|ဘရာဇီး]] ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] ၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံတို့]] ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2025-02-21 |title=Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref> https://www.theguardian.com/world/2025/feb/21/myanmar-scam-call-centre-compounds "Tens of thousands could be held in illegal scam compounds in Myanmar, Thai police general says" </ref> == နေရာများ == {{Location map many|Myanmar}} လိမ်လည်မှုစင်တာများ၏ အဓိကဗဟိုချက်များသည် အောက်ပါဒေသများတွင် အဓိကထားရှိသည်။ <ref>{{Cite web |title=Inside Southeast Asia's Casino Scam Archipelago |url=https://thediplomat.com/2022/08/inside-southeast-asias-casino-scam-archipelago/ |access-date=2026-01-02 |website=thediplomat.com |language=en-US}}</ref> * [[လောက်ကိုင်မြို့|လောင်းကိုင်]] လောက်ကိုင်မှာ လိမ်လည်မှုတွေက အဓိကအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း နယ်စပ်တဝိုက်မှာ တည်ရှိပြီး မူဆယ်၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ၊ မိုင်းလားနဲ့ [[ပန်ဆန်းမြို့|ပန်ခမ်းမြို့တွေ]] က တခြားစင်တာတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |title=Kyar Phyant Crackdown |url=https://ispmyanmar.com/wp-content/uploads/2024/07/Trends-to-Watch.pdf}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] အပြီးမှာ အဲဒီဒေသဟာ တရုတ်ဂိုဏ်းတွေက လည်ပတ်တဲ့ အဓိက ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလသမဂ္ဂက]] လောက်ကိုင်ရဲ့ လိမ်လည်မှုစင်တာတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲလာမှုကို " '''လိမ်လည်မှု''' " အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို ခြံဝင်းတွေထဲ ဆွဲဆောင်၊ ထိန်းသိမ်းပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက သားကောင်တွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ဖို့ အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ လောက်ကိုင်မှာ အခြေစိုက်တဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး မိသားစုတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မင်မိသားစုဟာ ကြီးမားတဲ့ call-centre လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တွေကို လည်ပတ်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဝင်ငွေ ယွမ် ၁၀ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကျော်) ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-30 |title=Death sentences for 11 Ming clan members over Myanmar scam empire |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40056124 |access-date=2026-01-02 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref> မိသားစုအကြီးအကဲ [[Ming Xuechang|မင်ရှူချန်]] ဟာ သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး တခြား မိသားစုဝင်တွေကိုတော့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေဆီ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပါတယ်။ <ref>{{Cite web |date=2025-09-29 |title=China sentences 11 members of Ming mafia family to death |url=https://www.bbc.com/news/articles/c78nrx309kzo |access-date=2026-01-02 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> ရိုက်နှက်ခြင်း၊ သွားလာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်း၊ အလုပ်ချိန် ကြာမြင့်ခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်းနှင့် စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများသည် မြို့လယ်တွင် အဖြစ်များခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2022-06-24 |title=Chinese gangs kidnapping Burmese to work online scams from border towns |url=https://english.dvb.no/chinese-gangs-scam-border-town-youth/ |access-date=2026-01-02 |website=DVB |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Myanmar: Post-coup economic turmoil drives youth into Chinese-run cyber scams |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/myanmar-economic-turmoil-post-coup-drives-youth-into-chinese-led-online-fraud-operations/ |access-date=2026-01-02 |website=Business and Human Rights Centre |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် လောက်ကိုင်ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|Operation 1027 ကို]] စတင်ခဲ့ပြီး လိမ်လည်လှည့်ဖြားသော အလုပ်သမားများ ဒေသမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး အချို့ကို သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားခဲ့သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်သည်]] ထိုနယ်မြေအတွင်း ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်များကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Nu Nu Lusan |last2=Emily Fishbein |title=Under siege in Myanmar's cyber-scam capital |url=https://www.aljazeera.com/news/longform/2024/7/29/under-siege-in-myanmars-cyber-scam-capital |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> * [[မြဝတီမြို့|မြဝတီ]] : ဤဒေသသည် [[ကရင်ပြည်နယ်|ကရင်ပြည်နယ်ရှိ]] နယ်စပ်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများက အော်ပရေတာများနှင့် သားကောင်များအဖြစ် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး လိမ်လည်မှုစင်တာများ တည်ထောင်ခြင်းကြောင့် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-15 |title=Nearly 3,000 Chinese suspects brought back from Myanmar scam hubs, ministry says |url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3302526/china-brings-back-3000-suspects-myanmar-cyber-scam-hub-after-no-safe-havens-vow |access-date=2026-01-02 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ မြဝတီ လိမ်လည်မှု စင်တာများမှ လူပေါင်း ၅၂၀၀ ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ၃၅၀၀ ကျော်ကို [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=Scam hubs on Thai-Myanmar border still have up to 100,000 people, Thai police says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/03/18/scam-hubs-on-thai-myanmar-border-still-have-up-to-100000-people-thai-police-says |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ** [[KK Park|KK ပန်းခြံ]] ** [[ရွှေကုက္ကိုလ်မြိုင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ရွှေကုက္ကို]] * [[မိုင်းလားမြို့|မိုင်းလား]] အွန်လိုင်းမှ လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြင့် အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုများ ဒေသတွင်းတစ်ဝိုက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် သားကောင်များကို ဤနေရာတွင် လူကုန်ကူးခံရပြီး ရွှေတြိဂံ တွင် လှုပ်ရှားနေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအောက်တွင် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် အတင်းအကျပ် စေခိုင်းခံခဲ့ရသည်။ <ref>{{Cite web |title=Online scam operations and trafficking |url=https://bangkok.ohchr.org/sites/default/files/wp_files/2023/08/ONLINE-SCAM-OPERATIONS-2582023.pdf |website=bangkok.ohchr.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Burma's Cyber Scam Centers: A Global Security Crisis, Now Targeting Americans |url=https://eng.mizzima.com/2025/07/14/24389 |website=Mizzima}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Inside Southeast Asia's Criminal Resurgence|url=https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-url=http://web.archive.org/web/20250730181318/https://time.com/6899646/scams-trafficking-drugs-southeast-asia-golden-triangle/|archive-date=2026-01-02}}</ref> == အလွဲသုံးစားပြုမှုများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ == အချစ်ဇာတ်လမ်းလိမ်လည်မှု၊ အတုအယောင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြော်ငြာများ၊ crypto လိမ်လည်မှုများနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားလိမ်လည်မှုများကဲ့သို့သော လိမ်လည်မှုများပြုလုပ်ရန် သားကောင်များသည် တစ်နေ့လျှင် ၁၇ နာရီအထိ အလုပ်ချိန်ကြာမြင့်စွာ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရသည်။ <ref>{{Cite web |title=How Chinese mafia are running a scam factory in Myanmar |url=https://www.dw.com/en/how-chinese-mafia-are-running-a-scam-factory-in-myanmar/a-68113480 |access-date=2026-01-02 |website=DW |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Myanmar's 100K Scam Centers: Human Trafficking Crisis |url=https://washingtoncentre.org/myanmars-100000-strong-scam-centres-human-trafficking-crisis-fueled-by-military-complicity/ |access-date=2026-01-02 |website=Washington Centre |language=en-US}}</ref> အစားအစာ အကန့်အသတ်ရှိပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးပြီး ဆေးဝါးကုသမှုလည်း မရှိပါ။ အလုပ်မလုပ်တော့သည့်အခါ၊ ပစ်မှတ်လွဲချော်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးရန်ကြိုးစားသည့်အခါ သားကောင်များကို ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref name=":3">{{Cite news |last=Myat |first=Su |date=2025-02-25 |title=Beatings, torture and electric shocks: freed scam compound workers allege horrific abuse |url=https://www.theguardian.com/world/2025/feb/25/beatings-torture-and-electric-shocks-freed-scam-compound-workers-allege-horrific-abuse |access-date=2026-01-02 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၊ <ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=18 Bangladeshis imprisoned, tortured in 'scam centres' in Myanmar to return home |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/18-bangladeshis-imprisoned-tortured-scam-centres-myanmar-return-home-1096256 |access-date=2026-01-02 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> [[နီပေါနိုင်ငံ|နီပေါ]] <ref>{{Cite web |title=47 Nepalis Rescued From Scam Centers in Myanmar Arrive in Kathmandu |url=https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-url=http://web.archive.org/web/20251211234128/https://www.occrp.org/en/news/news-story-47-nepalis-rescued-from-scam-centers-in-myanmar-arrive-in-kathmandu |archive-date=2025-12-11 |access-date=2026-01-02 |website=OCCRP |language=en-US}}</ref> နှင့် ပါကစ္စတန် <ref>{{Cite web |date=2025-02-14 |title=Freed Scam Center Victims Tell of Torture by Karen Militia |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/freed-scam-center-victims-tell-of-torture-by-karen-militia.html |access-date=2026-01-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> တို့မှ နိုင်ငံသားများစွာ၊ [ ၄ ] တရုတ်၊ ဘရာဇီး၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ မလေးရှား၊ သီရိလင်္ကာ၊ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]] ၊ <ref>{{Cite web |title=Indonesia to question more than 500 citizens freed from Myanmar scam centres |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-question-more-than-500-citizens-freed-myanmar-scam-centres-2025-03-18/ |website=Reuters}}</ref> အိန္ဒိယ၊ လာအို၊ အီသီယိုးပီးယား၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ|ကင်ညာ]]၊ [[ယူဂန်ဒါနိုင်ငံ|ယူဂန်ဒါ]]၊ [[နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ|နိုင်ဂျီးရီးယား]]နှင့် [[တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံ|တန်ဇန်းနီးယား]]တို့မှ အများအပြား အပါအဝင် သတင်းပို့ခံရသူများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ ခံခဲ့ရသည်။ PVC ပိုက်များ၊ ကြိုးများ၊ အားသွင်းကြိုးများ သို့မဟုတ် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သားကောင်များတွင် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ရာများနှင့် ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။ <ref name=":3" /> အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ အမျိုးသားတစ်ဦး၏ သတင်းပို့ချက်အရ လူ ၈၀၀ ကို အိမ်သာ ၁၀ ခုသာ မျှဝေသုံးစွဲရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=9 March 2025 |title=They Were Forced To Scam Others Worldwide. Now Thousands Are Detained on the Myanmar Border |url=https://apnews.com/article/myanmar-thailand-scam-centers-trapped-humanitarian-c1cab4785e14f07859ed59c821a72bd2 |access-date=2026-01-02 |website=FRONTLINE |language=en}}</ref> ထွက်ပြေးနိုင်သူများသည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မက်ဆိုးများနှင့် ရေရှည်စိတ်ဒဏ်ရာကဲ့သို့သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ကြရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ သားကောင်များစွာသည် မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေရန် ကြံစည်မှုများနှင့် တရားမဝင်လုပ်ရပ်များထဲသို့ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရခြင်းကြောင့် ရှက်ရွံ့မှုများ ခံစားခဲ့ရကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Erin Foley |date=2025-12-17 |title=The Christians Helping People Enslaved by Cybercrime Scam Centers |url=https://www.christianitytoday.com/2025/12/scam-center-myanmar-released-ijm-christian-victims/ |access-date=2026-01-02 |website=Christianity Today |language=en-US}}</ref> == နှိမ်နင်းရေး == ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် လိမ်လည်မှုနေရာများကို လူသိများသော ဝင်ရောက်စီးနင်းမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ [[KK Park|KK Park ကို]] ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရှင်းလင်းခဲ့ပြီး အလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာကို လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး ဂြိုလ်တုဆိပ်ကမ်းများကို သိမ်းဆည်းခဲ့ပြီး အဆောက်အအုံ ၆၀၀ ကျော်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့ကာ လူ ၂၀၀၀ ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ရွှေကုက္ကိုမြို့တစ်ဝိုက်ရှိ နေရာများတွင် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အလုပ်သမား ၃၅၀ နီးပါးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-10-21 |title=KK园区：缅甸臭名昭著的网络诈骗中心被军政府攻占，背后涉华人黑帮 |url=https://www.bbc.com/zhongwen/articles/cr5e3y3l05no/simp |access-date=2026-01-02 |website=BBC News 中文 |language=zh-hans}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=Myanmar junta says raided online scam centre, arrested over 300 |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/11/19/myanmar-junta-says-raided-online-scam-centre-arrested-over-300 |access-date=2026-01-02 |website=The Star |language=en}}</ref> ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော နိုင်ငံခြားသား ၁၀,၀၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=Myanmar detains over 10K foreigners in online scam centre crackdown |url=https://www.business-standard.com/world-news/myanmar-detains-over-10k-foreigners-in-online-scam-centre-crackdown-125102800488_1.html}}</ref> {{Incomplete list}} {| class="wikitable" |+နှိမ်နင်းရေး လုပ်ငန်းများ !ရက်စွဲ !တည်နေရာ !မြန်မာနိုင်ငံသား !နိုင်ငံခြားသား !စုစုပေါင်း !ရင်းမြစ် |- |၁ မေ ၂၀၂၆ |ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) [[တန့်ယန်းမြို့နယ်]] |၀ |{{အလံ|China}} ၄၃ |၄၃ |<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင်ဝင်ရောက်နေထိုင်လျက်ရှိသည့် ပြည်ပနိုင်ငံသား ၄၃ ဦးအား ကွန်ဟိန်းမြို့နယ်၊ ကာလိမြို့၊ ဝမ်မိုင်ကျေးရွာအနီး ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82327 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |- |၄ မေ ၂၀၂၆ |ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ [[မိုင်းပန်မြို့နယ်]] |၄ |{{အလံ|China}} ၅၂ |၅၆ |<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ မိုင်းပန်မြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အဆောက်အအုံများ၊ ပစ္စည်းများနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်ရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သူများအား ဖမ်းဆီးရမိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82408 |access-date=2026-05-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> |} == နိုင်ငံတကာ၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး (OFAC) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရွှေကုက္ကိုနှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုစင်တာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် အဖွဲ့အစည်း ၁၉ ခုနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား လိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အခြားသူများအား လှည့်စားခဲ့မှုများအတွက် ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2025-12-23|title=Treasury Sanctions Southeast Asian Networks Targeting Americans with Cyber Scams|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0237|access-date=2026-01-02|website=U.S. Department of the Treasury|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=U.S. Treasury Sanctions 19 Myanmar, Cambodia Entities for Forcing Trafficking Victims into Crypto Scams – Union of Arab Banks |url=https://uabonline.org/english-news/u-s-treasury-sanctions-19-myanmar-cambodia-entities-for-forcing-trafficking-victims-into-crypto-scams/ |access-date=2026-01-02 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=US sanctions 8 in Myanmar, Thailand for online scams, forced labor |url=https://newsable.asianetnews.com/world/us-sanctions-8-in-myanmar-thailand-for-online-scams-forced-labor-articleshow-t5aab2t |access-date=2026-01-02 |website=Asianet Newsable |language=en}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ဗြိတိန်နှင့် အမေရိကန်အစိုးရများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြားနေရာများရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်လိမ်လည်မှုကွန်ရက်တစ်ခုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=UK and US take joint action to disrupt major online fraud network |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-and-us-take-joint-action-to-disrupt-major-online-fraud-network |access-date=2026-01-02 |website=GOV.UK |language=en}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစင်တာများကို တရုတ်နိုင်ငံက အဓိကတွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစင်တာများ၏ အော်ပရေတာများအား ကွပ်မျက်ရာတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ တရုတ်နိုင်ငံသားအများအပြား လူကုန်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် လိမ်လည်မှုများ၏ ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့ရခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=China repatriates 900 from Myanmar scam centres |url=https://www.news24.com/world/china-repatriates-900-from-myanmar-scam-centres-20250424 |access-date=2026-01-02 |website=News24 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=China executes 11 members of Myanmar-based group in crackdown on scam operations |url=https://www.nbcnews.com/world/china/china-executes-11-members-myanmar-based-group-crackdown-scam-operation-rcna256453 |access-date=2026-01-30 |website=NBC News |language=en}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံသည် လိမ်လည်မှုစင်တာများရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-02-07 |title=Sixty-one people rescued from Myanmar scam centres handed over to Thai authorities |url=https://www.theonlinecitizen.com/2025/02/07/sixty-one-people-rescued-from-myanmar-scam-centres-handed-over-to-thai-authorities/ |access-date=2026-01-02 |website=The Online Citizen |language=en-GB}}</ref> မြန်မာစစ်တပ်သည် အဓိကအားဖြင့် ကေကေပန်ခ်နှင့် ရွှေကုက္ကိုရှိ လိမ်လည်မှုဗဟိုဌာနများပေါ်တွင် စီးနင်းမှုများပြုလုပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်းကို အထူးသဖြင့် တရုတ်နှင့် အမေရိကန်တို့ထံမှ ပြင်ပသံတမန်ရေးဖိအားများကို တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဘောင်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar military raids online scam hub, arrests nearly 350 on Thai border |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/11/19/myanmar-military-raids-online-scam-hub-arrests-nearly-350-on-thai-border |access-date=2026-01-02 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူကုန်ကူးခြင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာဇဝတ်မှု]] [[ကဏ္ဍ:လိမ်လည်မှု ဂိုဏ်းစခန်းများ]] [[ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မဆန်းစစ်ရသေးသော ဘာသာပြန်များပါဝင်သည့် စာမျက်နှာများ]] j9t8mszs80jp86x2sevl2p1r7gt8dz5 0 285300 1029625 2026-05-05T04:11:21Z Chenzeyan29 141880 [[ရှမ်းပြည်]] စာမျက်နှာကို [[ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာအင်ပါယာလက်အောက်ခံပြည်နယ်များ 1029625 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] ogkvc33ljvfo1ek1vutjz9ov972jmz3 1 285301 1029627 2026-05-05T04:11:21Z Chenzeyan29 141880 [[ဆွေးနွေးချက်:ရှမ်းပြည်]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာအင်ပါယာလက်အောက်ခံပြည်နယ်များ 1029627 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:ရှမ်းပဒေသရာဇ်ပြည်နယ်များ]] q0he51atmcjgzk9fnm7nzi9f7x02yta 3 285302 1029640 2026-05-05T05:03:28Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029640 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-27171-67 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၃၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) trncurocfc1jtsoo7lsiy4u7ml2efub 0 285303 1029646 2026-05-05T06:29:39Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "'''ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား''' (京都市営地下鉄, Kyōto-shiei chikatetsu) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင်ရှိသည့် မြေအောက်ရထားကွန်ရက် ဖြစ်သည်။ ၎..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1029646 wikitext text/x-wiki '''ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား''' (京都市営地下鉄, Kyōto-shiei chikatetsu) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင်ရှိသည့် မြေအောက်ရထားကွန်ရက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကျိုတိုမြို့ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဌာကက စီမံလျက်ရှိသည်။ မြေအောက်ရထားလိုင်း နှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနသည် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလိုင်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိရိခဝရထားလိုင်း နှင့် နိရှိအိုးဂျိရထားလိုင်းများကို တည်ဆေက်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရထားလိုင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် စနစ်ကို သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ မြေအောက်ရထားလိုင်း၊ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းနှင့် မြေပြင်မှမောင်းနှင်သည့် ပုံမှန်ရထားလိုင်းများ စသည်တို့သည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ရထားလိုင်းစနစ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒဒတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကျိုတိုမြို့၏ အကြီးအကဲသည် မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် မြေပြင်ပေါ် ရထားလိုင်းတည်ဆောက်ခြင်းထက် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမှု ဗုံကြဲမှုများမှု ရှောင်ရှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျိုတိုမြို့ဖွံ့ဖြိုးတက်တက်ရေးကောင်စီ (大京都振興審議会) ၏ ကန့်ကွက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ ပို့ဆောင်ရေးစီးပွားလုပ်ငန်းများကောင်စီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ အဲအိဂျိယောနဲတနိ Eiji Yonetani သည် ကျိုတိုမြို့တွင် ကာလရှည်အနေဖြင့်ဆိုပါက မြေအောက်ရထားများ၊ ဘတ်စကားများ စသည်တို့ကို အခြေခံထားသည့် မြို့ပြပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြို့ပြမီးရထားလိုင်းဖြစ်သည့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားကို တည်ဆောက်မည့် "ခရဆုမရထားလိုင်း" ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုစီံမံကိန်း၏ အစပိုင်းအနေဖြင့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားလမ်းကြောင်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အပြည့်အဝဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ငွေကြေးဆိုင်ရာအခက်အခဲများ၊ ခိတယမနှင့် ခိတအိုးဂျိအကြားတွင် မြေပြင်ဆိုင်တူးဖော်မှုအခက်အခဲများကြောင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် တခဲဒဘူတာအကြားကို တည်ဆောက်မှုအစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ခိတအိုးဂျိဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ဦးစားပေးတည်ဆောက်မည့် ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့ကာ ကျန်သည့်အစိတ်အပိုင်းများအနေဖြင့် တိုးချဲ့ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ စီမံကိန်းစတင်မှုအနေဖြင့် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ခရဆုမရထားလိုင်းသည် ခိတအိုးဂျိဘူတာနှင့် ကျိုတိုဘူတာအကြား ပြေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ရထားပြေးဆွဲသည့် ဝန်ဆောင်မှုများသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== ကျိုတိုမြေအောက်ရထားကွန်ရက်တွင် မြေအောက်ရထားလိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁၃.၇ ကီလိုမီတာ (၈.၅ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၅ ခုပါရှသည့် ခရဆုမရထားလိုင်းနှင့် ၁၇.၅ ကီလိုမီတာ (၁၀.၉ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၇ ခု ပါရှိသည့် တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာနှစ်ခုသည် ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာတွင် တစ်ခုနှစ်တစ်ခုချိတ်ဆက်နေကြသည်။ ==မီးရထားစက်ခေါင်းများ== ===ခရဆုမရထားလိုင်း=== ===တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း=== ==ကိုးကား== {{reflist}} cowa72dwkm0w2szf3n51zx8b1z8vqto 1029647 1029646 2026-05-05T06:33:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1029647 wikitext text/x-wiki {{Infobox public transit | box_width = | name = ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား | image = [[File:Kyoto MTB Logo.svg|90px|class=skin-invert]] | alt = | caption = | image2 = 京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg | caption2 = A 20 series train | imagesize2 = 300px | native_name = {{lang|ja|京都市営地下鉄}} | owner = | locale = [[Kyoto]], [[Japan]] | transit_type = Rapid transit | lines = 2 | stations = 31 | daily_ridership = 397,000 (2018)<ref>{{Cite web |title=市バス・地下鉄のお客様数について |url=https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |language=ja |access-date=June 25, 2019 |archive-date=June 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608205403/https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |url-status=dead }}</ref> | annual_ridership = | chief_executive = | headquarters = | website = {{URL|https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/tika/index_tika.html|Website}} | began_operation = {{Start date and age|1981|5|29|df=y}} | operator = [[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] | marks = | character = | vehicles = | train_length = | headway = | system_length = {{convert|31.2|km|mi|abbr=on}} | track_gauge = {{track gauge|sg|allk=on}} | ogauge = | minimum_radius_of_curvature = <!-- {{convert|0|mm|ftin|0}} --> | el = {{1,500 V DC}} [[overhead line|overhead catenary]] | average_speed = <!-- {{convert|0|km/h|abbr=on}} --> | top_speed = {{convert|75|km/h|abbr=on}} | osm_id = | map = [[File:KyotoSubwayRouteMap.png|300px|Map of Kyoto Municipal Subway]] | map_state = collapsed }} '''ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား''' (京都市営地下鉄, Kyōto-shiei chikatetsu) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင်ရှိသည့် မြေအောက်ရထားကွန်ရက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကျိုတိုမြို့ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဌာကက စီမံလျက်ရှိသည်။ မြေအောက်ရထားလိုင်း နှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနသည် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလိုင်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိရိခဝရထားလိုင်း နှင့် နိရှိအိုးဂျိရထားလိုင်းများကို တည်ဆေက်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရထားလိုင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် စနစ်ကို သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ မြေအောက်ရထားလိုင်း၊ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းနှင့် မြေပြင်မှမောင်းနှင်သည့် ပုံမှန်ရထားလိုင်းများ စသည်တို့သည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ရထားလိုင်းစနစ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=50–51 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒဒတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကျိုတိုမြို့၏ အကြီးအကဲသည် မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် မြေပြင်ပေါ် ရထားလိုင်းတည်ဆောက်ခြင်းထက် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမှု ဗုံကြဲမှုများမှု ရှောင်ရှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျိုတိုမြို့ဖွံ့ဖြိုးတက်တက်ရေးကောင်စီ (大京都振興審議会) ၏ ကန့်ကွက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။<ref name=":1" /> ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ ပို့ဆောင်ရေးစီးပွားလုပ်ငန်းများကောင်စီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ အဲအိဂျိယောနဲတနိ Eiji Yonetani သည် ကျိုတိုမြို့တွင် ကာလရှည်အနေဖြင့်ဆိုပါက မြေအောက်ရထားများ၊ ဘတ်စကားများ စသည်တို့ကို အခြေခံထားသည့် မြို့ပြပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=78–79 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြို့ပြမီးရထားလိုင်းဖြစ်သည့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားကို တည်ဆောက်မည့် "ခရဆုမရထားလိုင်း" ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုစီံမံကိန်း၏ အစပိုင်းအနေဖြင့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားလမ်းကြောင်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အပြည့်အဝဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ငွေကြေးဆိုင်ရာအခက်အခဲများ၊ ခိတယမနှင့် ခိတအိုးဂျိအကြားတွင် မြေပြင်ဆိုင်တူးဖော်မှုအခက်အခဲများကြောင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် တခဲဒဘူတာအကြားကို တည်ဆောက်မှုအစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ခိတအိုးဂျိဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ဦးစားပေးတည်ဆောက်မည့် ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့ကာ ကျန်သည့်အစိတ်အပိုင်းများအနေဖြင့် တိုးချဲ့ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=47-56 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref><ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=89-90 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> စီမံကိန်းစတင်မှုအနေဖြင့် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ခရဆုမရထားလိုင်းသည် ခိတအိုးဂျိဘူတာနှင့် ကျိုတိုဘူတာအကြား ပြေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ရထားပြေးဆွဲသည့် ဝန်ဆောင်မှုများသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=96-99 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> ==ရထားလိုင်းများ== ကျိုတိုမြေအောက်ရထားကွန်ရက်တွင် မြေအောက်ရထားလိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁၃.၇ ကီလိုမီတာ (၈.၅ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၅ ခုပါရှသည့် ခရဆုမရထားလိုင်းနှင့် ၁၇.၅ ကီလိုမီတာ (၁၀.၉ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၇ ခု ပါရှိသည့် တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာနှစ်ခုသည် ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာတွင် တစ်ခုနှစ်တစ်ခုချိတ်ဆက်နေကြသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.jametro.or.jp/en/japan/kyoto.html |title=Kyoto Municipal Subway |publisher=Japan Subway Association}}</ref> {| class="wikitable" <!--style="margin: 0 auto; text-align:center;"--> ! colspan=2| Color & Icon ! Mark ! colspan=2| Name ! First section<br />opened ! Last ex-<br />tension ! Length ! Stations |- | rowspan=3 style="background:#3cb371; color:white;"|Green | rowspan=3|[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|25px]] | K | - | style="text-align:left;"|[[Karasuma Line]] | 1981 | 1997 | {{cvt|13.7|km|mi|abbr=on}} | 15 |- | rowspan=2|- | rowspan=2|''Via trackage rights'' | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Kyoto Line (Kintetsu)|Kyōto Line]]'' | ''1988''{{efn|Between [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]] and [[Yamato-Saidaiji Station]].}} | ''2000'' | ''{{cvt|31.0|km|mi|abbr=on}}'' | ''22''{{efn|Including [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]].}} |- | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Nara Line (Kintetsu)|Nara Line]]'' | ''2000''{{efn|Between [[Yamato-Saidaiji Station]] and [[Kintetsu Nara Station]].}} | - | ''{{cvt|4.4|km|mi|abbr=on}}'' | ''3''{{efn|Including [[Yamato-Saidaiji Station]].}} |- | rowspan=4 style="background:orangered; color:white;"|Vermilion | rowspan=4|[[File:Subway KyotoTozai.svg|25px]] | rowspan=4| T | - | rowspan=4 style="text-align:left;"|[[Tōzai Line (Kyoto)|Tōzai Line]] | 1997{{efn|Between [[Rokujizō Station (JR West)|Rokujizō Station]] and [[Misasagi Station]].}} | 2004 | {{cvt|8.7|km|mi|abbr=on}} | 8 |- | ''Via trackage rights'' | 1997{{efn|Between [[Misasagi Station]] and [[Sanjō Keihan Station]]; owned by Kyoto High-Speed Rail.}} | - | {{cvt|3.4|km|mi|abbr=on}} | 3{{efn|Including [[Keage Station]], [[Higashiyama Station (Kyoto)|Higashiyama Station]] and [[Sanjō Keihan Station]], but ''not'' including [[Misasagi Station]].}} |- | - | 1997{{efn|Between [[Sanjō Keihan Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]].}} | - | {{cvt|3.0|km|mi|abbr=on}} | 4{{efn|Including [[Kyoto Shiyakusho-mae Station]], [[Nijōjō-mae Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]], and the [[Karasuma Oike Station|Karasuma Oike]] ''interchange'' station (previously counted with the [[Karasuma Line]]), but ''not'' including [[Sanjō Keihan Station]].}} |- | - | 2008{{efn|Between [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} | - | {{cvt|2.4|km|mi|abbr=on}} | 2{{efn|Including [[Nishiōji Oike Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} |- style="background:#F2F2F2;" | colspan=7 style="text-align:center;"|'''Total''' | '''{{cvt|31.2|km|mi|abbr=on}}''' | '''31''' |} ==မီးရထားစက်ခေါင်းများ== ===ခရဆုမရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 10 series]] * [[Kyoto Municipal Subway 20 series]] * [[Kintetsu 3200 series]] * [[Kintetsu 3220 series]] <gallery> File:Kyoto City 10 series EMU early type 001.JPG|Kyoto Municipal Subway 10 series File:京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg|Kyoto Municipal Subway 20 series File:Kintetsu-3200 001 JPN.JPG|Kintetsu 3200 series File:Kintetsu-3220 001 JPN.JPG|Kintetsu 3220 series </gallery> ===တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 50 series]] * [[Keihan 800 series]] <gallery> File:Kyotoshi5604keihan814.jpg|Kyoto Municipal Subway 50 series and Keihan 800 series </gallery> ==ဘူတာရုံများ== {{Main|List of Kyoto Municipal Subway stations}} == Network map == {{Rapid transit OSM map | system_qid = Q728081 | frame-lat = 35.0 | frame-long = 135.75 | frame-width = 750 | frame-height = 470 | zoom = 11 | length = yes }} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category-inline|Kyoto Subway}} *[https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/index.html Kyoto City Bus & Subway Information Guide] (Official website) *[http://www.cityrailtransit.com/maps/kyoto_map.htm Network map (to scale)] *[https://www.metrolinemap.com/metro/kyoto/ Kyoto Municipal Subway map] {{Kyoto}} {{Metro systems in Japan}} {{Osaka transit}} {{Rapid transit in Asia}} {{Authority control}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 96qok9lxcz3ysdcen4mlntg3fc3vb5m 1029648 1029647 2026-05-05T06:34:36Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* Network map */ 1029648 wikitext text/x-wiki {{Infobox public transit | box_width = | name = ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား | image = [[File:Kyoto MTB Logo.svg|90px|class=skin-invert]] | alt = | caption = | image2 = 京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg | caption2 = A 20 series train | imagesize2 = 300px | native_name = {{lang|ja|京都市営地下鉄}} | owner = | locale = [[Kyoto]], [[Japan]] | transit_type = Rapid transit | lines = 2 | stations = 31 | daily_ridership = 397,000 (2018)<ref>{{Cite web |title=市バス・地下鉄のお客様数について |url=https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |language=ja |access-date=June 25, 2019 |archive-date=June 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608205403/https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |url-status=dead }}</ref> | annual_ridership = | chief_executive = | headquarters = | website = {{URL|https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/tika/index_tika.html|Website}} | began_operation = {{Start date and age|1981|5|29|df=y}} | operator = [[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] | marks = | character = | vehicles = | train_length = | headway = | system_length = {{convert|31.2|km|mi|abbr=on}} | track_gauge = {{track gauge|sg|allk=on}} | ogauge = | minimum_radius_of_curvature = <!-- {{convert|0|mm|ftin|0}} --> | el = {{1,500 V DC}} [[overhead line|overhead catenary]] | average_speed = <!-- {{convert|0|km/h|abbr=on}} --> | top_speed = {{convert|75|km/h|abbr=on}} | osm_id = | map = [[File:KyotoSubwayRouteMap.png|300px|Map of Kyoto Municipal Subway]] | map_state = collapsed }} '''ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား''' (京都市営地下鉄, Kyōto-shiei chikatetsu) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင်ရှိသည့် မြေအောက်ရထားကွန်ရက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကျိုတိုမြို့ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဌာကက စီမံလျက်ရှိသည်။ မြေအောက်ရထားလိုင်း နှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနသည် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလိုင်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိရိခဝရထားလိုင်း နှင့် နိရှိအိုးဂျိရထားလိုင်းများကို တည်ဆေက်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရထားလိုင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် စနစ်ကို သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ မြေအောက်ရထားလိုင်း၊ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းနှင့် မြေပြင်မှမောင်းနှင်သည့် ပုံမှန်ရထားလိုင်းများ စသည်တို့သည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ရထားလိုင်းစနစ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=50–51 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒဒတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကျိုတိုမြို့၏ အကြီးအကဲသည် မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် မြေပြင်ပေါ် ရထားလိုင်းတည်ဆောက်ခြင်းထက် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမှု ဗုံကြဲမှုများမှု ရှောင်ရှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျိုတိုမြို့ဖွံ့ဖြိုးတက်တက်ရေးကောင်စီ (大京都振興審議会) ၏ ကန့်ကွက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။<ref name=":1" /> ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ ပို့ဆောင်ရေးစီးပွားလုပ်ငန်းများကောင်စီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ အဲအိဂျိယောနဲတနိ Eiji Yonetani သည် ကျိုတိုမြို့တွင် ကာလရှည်အနေဖြင့်ဆိုပါက မြေအောက်ရထားများ၊ ဘတ်စကားများ စသည်တို့ကို အခြေခံထားသည့် မြို့ပြပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=78–79 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြို့ပြမီးရထားလိုင်းဖြစ်သည့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားကို တည်ဆောက်မည့် "ခရဆုမရထားလိုင်း" ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုစီံမံကိန်း၏ အစပိုင်းအနေဖြင့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားလမ်းကြောင်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အပြည့်အဝဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ငွေကြေးဆိုင်ရာအခက်အခဲများ၊ ခိတယမနှင့် ခိတအိုးဂျိအကြားတွင် မြေပြင်ဆိုင်တူးဖော်မှုအခက်အခဲများကြောင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် တခဲဒဘူတာအကြားကို တည်ဆောက်မှုအစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ခိတအိုးဂျိဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ဦးစားပေးတည်ဆောက်မည့် ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့ကာ ကျန်သည့်အစိတ်အပိုင်းများအနေဖြင့် တိုးချဲ့ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=47-56 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref><ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=89-90 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> စီမံကိန်းစတင်မှုအနေဖြင့် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ခရဆုမရထားလိုင်းသည် ခိတအိုးဂျိဘူတာနှင့် ကျိုတိုဘူတာအကြား ပြေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ရထားပြေးဆွဲသည့် ဝန်ဆောင်မှုများသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=96-99 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> ==ရထားလိုင်းများ== ကျိုတိုမြေအောက်ရထားကွန်ရက်တွင် မြေအောက်ရထားလိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁၃.၇ ကီလိုမီတာ (၈.၅ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၅ ခုပါရှသည့် ခရဆုမရထားလိုင်းနှင့် ၁၇.၅ ကီလိုမီတာ (၁၀.၉ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၇ ခု ပါရှိသည့် တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာနှစ်ခုသည် ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာတွင် တစ်ခုနှစ်တစ်ခုချိတ်ဆက်နေကြသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.jametro.or.jp/en/japan/kyoto.html |title=Kyoto Municipal Subway |publisher=Japan Subway Association}}</ref> {| class="wikitable" <!--style="margin: 0 auto; text-align:center;"--> ! colspan=2| Color & Icon ! Mark ! colspan=2| Name ! First section<br />opened ! Last ex-<br />tension ! Length ! Stations |- | rowspan=3 style="background:#3cb371; color:white;"|Green | rowspan=3|[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|25px]] | K | - | style="text-align:left;"|[[Karasuma Line]] | 1981 | 1997 | {{cvt|13.7|km|mi|abbr=on}} | 15 |- | rowspan=2|- | rowspan=2|''Via trackage rights'' | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Kyoto Line (Kintetsu)|Kyōto Line]]'' | ''1988''{{efn|Between [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]] and [[Yamato-Saidaiji Station]].}} | ''2000'' | ''{{cvt|31.0|km|mi|abbr=on}}'' | ''22''{{efn|Including [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]].}} |- | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Nara Line (Kintetsu)|Nara Line]]'' | ''2000''{{efn|Between [[Yamato-Saidaiji Station]] and [[Kintetsu Nara Station]].}} | - | ''{{cvt|4.4|km|mi|abbr=on}}'' | ''3''{{efn|Including [[Yamato-Saidaiji Station]].}} |- | rowspan=4 style="background:orangered; color:white;"|Vermilion | rowspan=4|[[File:Subway KyotoTozai.svg|25px]] | rowspan=4| T | - | rowspan=4 style="text-align:left;"|[[Tōzai Line (Kyoto)|Tōzai Line]] | 1997{{efn|Between [[Rokujizō Station (JR West)|Rokujizō Station]] and [[Misasagi Station]].}} | 2004 | {{cvt|8.7|km|mi|abbr=on}} | 8 |- | ''Via trackage rights'' | 1997{{efn|Between [[Misasagi Station]] and [[Sanjō Keihan Station]]; owned by Kyoto High-Speed Rail.}} | - | {{cvt|3.4|km|mi|abbr=on}} | 3{{efn|Including [[Keage Station]], [[Higashiyama Station (Kyoto)|Higashiyama Station]] and [[Sanjō Keihan Station]], but ''not'' including [[Misasagi Station]].}} |- | - | 1997{{efn|Between [[Sanjō Keihan Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]].}} | - | {{cvt|3.0|km|mi|abbr=on}} | 4{{efn|Including [[Kyoto Shiyakusho-mae Station]], [[Nijōjō-mae Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]], and the [[Karasuma Oike Station|Karasuma Oike]] ''interchange'' station (previously counted with the [[Karasuma Line]]), but ''not'' including [[Sanjō Keihan Station]].}} |- | - | 2008{{efn|Between [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} | - | {{cvt|2.4|km|mi|abbr=on}} | 2{{efn|Including [[Nishiōji Oike Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} |- style="background:#F2F2F2;" | colspan=7 style="text-align:center;"|'''Total''' | '''{{cvt|31.2|km|mi|abbr=on}}''' | '''31''' |} ==မီးရထားစက်ခေါင်းများ== ===ခရဆုမရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 10 series]] * [[Kyoto Municipal Subway 20 series]] * [[Kintetsu 3200 series]] * [[Kintetsu 3220 series]] <gallery> File:Kyoto City 10 series EMU early type 001.JPG|Kyoto Municipal Subway 10 series File:京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg|Kyoto Municipal Subway 20 series File:Kintetsu-3200 001 JPN.JPG|Kintetsu 3200 series File:Kintetsu-3220 001 JPN.JPG|Kintetsu 3220 series </gallery> ===တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 50 series]] * [[Keihan 800 series]] <gallery> File:Kyotoshi5604keihan814.jpg|Kyoto Municipal Subway 50 series and Keihan 800 series </gallery> ==ဘူတာရုံများ== {{Main|List of Kyoto Municipal Subway stations}} == ရထားကွန်ရက်မြေပုံ == {{Rapid transit OSM map | system_qid = Q728081 | frame-lat = 35.0 | frame-long = 135.75 | frame-width = 750 | frame-height = 470 | zoom = 11 | length = yes }} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category-inline|Kyoto Subway}} *[https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/index.html Kyoto City Bus & Subway Information Guide] (Official website) *[http://www.cityrailtransit.com/maps/kyoto_map.htm Network map (to scale)] *[https://www.metrolinemap.com/metro/kyoto/ Kyoto Municipal Subway map] {{Kyoto}} {{Metro systems in Japan}} {{Osaka transit}} {{Rapid transit in Asia}} {{Authority control}} ==ကိုးကား== {{reflist}} auw94pdo1fg0fm3vfz9yoc1t2jhsy5p 1029650 1029648 2026-05-05T06:37:23Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဘူတာရုံများ */ 1029650 wikitext text/x-wiki {{Infobox public transit | box_width = | name = ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား | image = [[File:Kyoto MTB Logo.svg|90px|class=skin-invert]] | alt = | caption = | image2 = 京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg | caption2 = A 20 series train | imagesize2 = 300px | native_name = {{lang|ja|京都市営地下鉄}} | owner = | locale = [[Kyoto]], [[Japan]] | transit_type = Rapid transit | lines = 2 | stations = 31 | daily_ridership = 397,000 (2018)<ref>{{Cite web |title=市バス・地下鉄のお客様数について |url=https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |language=ja |access-date=June 25, 2019 |archive-date=June 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608205403/https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000252821.html |url-status=dead }}</ref> | annual_ridership = | chief_executive = | headquarters = | website = {{URL|https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/tika/index_tika.html|Website}} | began_operation = {{Start date and age|1981|5|29|df=y}} | operator = [[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] | marks = | character = | vehicles = | train_length = | headway = | system_length = {{convert|31.2|km|mi|abbr=on}} | track_gauge = {{track gauge|sg|allk=on}} | ogauge = | minimum_radius_of_curvature = <!-- {{convert|0|mm|ftin|0}} --> | el = {{1,500 V DC}} [[overhead line|overhead catenary]] | average_speed = <!-- {{convert|0|km/h|abbr=on}} --> | top_speed = {{convert|75|km/h|abbr=on}} | osm_id = | map = [[File:KyotoSubwayRouteMap.png|300px|Map of Kyoto Municipal Subway]] | map_state = collapsed }} '''ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထား''' (京都市営地下鉄, Kyōto-shiei chikatetsu) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]တွင်ရှိသည့် မြေအောက်ရထားကွန်ရက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကျိုတိုမြို့ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဌာကက စီမံလျက်ရှိသည်။ မြေအောက်ရထားလိုင်း နှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာဌာနသည် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် မြန်နှုန်းမြင့်ရထားလိုင်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် ဟိရိခဝရထားလိုင်း နှင့် နိရှိအိုးဂျိရထားလိုင်းများကို တည်ဆေက်ရန် တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရထားလိုင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် စနစ်ကို သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ မြေအောက်ရထားလိုင်း၊ ကောင်းကင်ရထားလိုင်းနှင့် မြေပြင်မှမောင်းနှင်သည့် ပုံမှန်ရထားလိုင်းများ စသည်တို့သည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ရထားလိုင်းစနစ်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=50–51 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဒဒတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် နိုင်ငံတကာတွင် တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ ကျိုတိုမြို့၏ အကြီးအကဲသည် မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ မြေအောက်ရထားလိုင်း တည်ဆောက်ခြင်းသည် မြေပြင်ပေါ် ရထားလိုင်းတည်ဆောက်ခြင်းထက် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမှု ဗုံကြဲမှုများမှု ရှောင်ရှားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျိုတိုမြို့ဖွံ့ဖြိုးတက်တက်ရေးကောင်စီ (大京都振興審議会) ၏ ကန့်ကွက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။<ref name=":1" /> ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျိုတိုမြို့၏ ပို့ဆောင်ရေးစီးပွားလုပ်ငန်းများကောင်စီ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သူ အဲအိဂျိယောနဲတနိ Eiji Yonetani သည် ကျိုတိုမြို့တွင် ကာလရှည်အနေဖြင့်ဆိုပါက မြေအောက်ရထားများ၊ ဘတ်စကားများ စသည်တို့ကို အခြေခံထားသည့် မြို့ပြပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Shimbun]] |title=京都市電物語 : 思い出のアルバム |publisher=京都新聞出版センター (Kyoto Shimbun Publishing Center) |year=2008 |pages=78–79 |language=ja |trans-title=Kyoto City Tram Story: An Album of Memories}}</ref> ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် မြို့ပြမီးရထားလိုင်းဖြစ်သည့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားကို တည်ဆောက်မည့် "ခရဆုမရထားလိုင်း" ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။ ထိုစီံမံကိန်း၏ အစပိုင်းအနေဖြင့် ခိတယမနှင့် တခဲဒအကြားလမ်းကြောင်းကို ၁၉၇၈ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် အပြည့်အဝဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ငွေကြေးဆိုင်ရာအခက်အခဲများ၊ ခိတယမနှင့် ခိတအိုးဂျိအကြားတွင် မြေပြင်ဆိုင်တူးဖော်မှုအခက်အခဲများကြောင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် တခဲဒဘူတာအကြားကို တည်ဆောက်မှုအစီအစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကျိုတိုဘူတာနှင့် ခိတအိုးဂျိဘူတာအကြားလမ်းပိုင်းကို ဦးစားပေးတည်ဆောက်မည့် ဧရိယာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားရှိခဲ့ကာ ကျန်သည့်အစိတ်အပိုင်းများအနေဖြင့် တိုးချဲ့ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=47-56 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref><ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=89-90 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> စီမံကိန်းစတင်မှုအနေဖြင့် ကျင်းပသည့် အခမ်းအနားကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ခရဆုမရထားလိုင်းသည် ခိတအိုးဂျိဘူတာနှင့် ကျိုတိုဘူတာအကြား ပြေးဆွဲပေးခဲ့သည်။ ရထားပြေးဆွဲသည့် ဝန်ဆောင်မှုများသည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |last=[[Kyoto Municipal Transportation Bureau]] |title=京都市高速鉄道烏丸線建設小史 |publisher=Kyoto Municipal Transportation Bureau |pages=96-99 |language=ja |trans-title=A brief history of the construction of the Kyoto Municipal Subway Karasuma Line}}</ref> ==ရထားလိုင်းများ== ကျိုတိုမြေအောက်ရထားကွန်ရက်တွင် မြေအောက်ရထားလိုင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ ၁၃.၇ ကီလိုမီတာ (၈.၅ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၅ ခုပါရှသည့် ခရဆုမရထားလိုင်းနှင့် ၁၇.၅ ကီလိုမီတာ (၁၀.၉ မိုင်) ရှည်ပြီး ဘူတာ ၁၇ ခု ပါရှိသည့် တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤဘူတာနှစ်ခုသည် ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာတွင် တစ်ခုနှစ်တစ်ခုချိတ်ဆက်နေကြသည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.jametro.or.jp/en/japan/kyoto.html |title=Kyoto Municipal Subway |publisher=Japan Subway Association}}</ref> {| class="wikitable" <!--style="margin: 0 auto; text-align:center;"--> ! colspan=2| Color & Icon ! Mark ! colspan=2| Name ! First section<br />opened ! Last ex-<br />tension ! Length ! Stations |- | rowspan=3 style="background:#3cb371; color:white;"|Green | rowspan=3|[[File:Subway KyotoKarasuma.svg|25px]] | K | - | style="text-align:left;"|[[Karasuma Line]] | 1981 | 1997 | {{cvt|13.7|km|mi|abbr=on}} | 15 |- | rowspan=2|- | rowspan=2|''Via trackage rights'' | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Kyoto Line (Kintetsu)|Kyōto Line]]'' | ''1988''{{efn|Between [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]] and [[Yamato-Saidaiji Station]].}} | ''2000'' | ''{{cvt|31.0|km|mi|abbr=on}}'' | ''22''{{efn|Including [[Takeda Station (Kyoto)|Takeda Station]].}} |- | style="text-align:left;"|''[[Kintetsu Railway|Kintetsu]] [[Nara Line (Kintetsu)|Nara Line]]'' | ''2000''{{efn|Between [[Yamato-Saidaiji Station]] and [[Kintetsu Nara Station]].}} | - | ''{{cvt|4.4|km|mi|abbr=on}}'' | ''3''{{efn|Including [[Yamato-Saidaiji Station]].}} |- | rowspan=4 style="background:orangered; color:white;"|Vermilion | rowspan=4|[[File:Subway KyotoTozai.svg|25px]] | rowspan=4| T | - | rowspan=4 style="text-align:left;"|[[Tōzai Line (Kyoto)|Tōzai Line]] | 1997{{efn|Between [[Rokujizō Station (JR West)|Rokujizō Station]] and [[Misasagi Station]].}} | 2004 | {{cvt|8.7|km|mi|abbr=on}} | 8 |- | ''Via trackage rights'' | 1997{{efn|Between [[Misasagi Station]] and [[Sanjō Keihan Station]]; owned by Kyoto High-Speed Rail.}} | - | {{cvt|3.4|km|mi|abbr=on}} | 3{{efn|Including [[Keage Station]], [[Higashiyama Station (Kyoto)|Higashiyama Station]] and [[Sanjō Keihan Station]], but ''not'' including [[Misasagi Station]].}} |- | - | 1997{{efn|Between [[Sanjō Keihan Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]].}} | - | {{cvt|3.0|km|mi|abbr=on}} | 4{{efn|Including [[Kyoto Shiyakusho-mae Station]], [[Nijōjō-mae Station]] and [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]], and the [[Karasuma Oike Station|Karasuma Oike]] ''interchange'' station (previously counted with the [[Karasuma Line]]), but ''not'' including [[Sanjō Keihan Station]].}} |- | - | 2008{{efn|Between [[Nijō Station (Kyoto)|Nijō Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} | - | {{cvt|2.4|km|mi|abbr=on}} | 2{{efn|Including [[Nishiōji Oike Station]] and [[Uzumasa Tenjingawa Station]].}} |- style="background:#F2F2F2;" | colspan=7 style="text-align:center;"|'''Total''' | '''{{cvt|31.2|km|mi|abbr=on}}''' | '''31''' |} ==မီးရထားစက်ခေါင်းများ== ===ခရဆုမရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 10 series]] * [[Kyoto Municipal Subway 20 series]] * [[Kintetsu 3200 series]] * [[Kintetsu 3220 series]] <gallery> File:Kyoto City 10 series EMU early type 001.JPG|Kyoto Municipal Subway 10 series File:京都市営地下鉄20系KS31編成 急行 国際会館行.jpg|Kyoto Municipal Subway 20 series File:Kintetsu-3200 001 JPN.JPG|Kintetsu 3200 series File:Kintetsu-3220 001 JPN.JPG|Kintetsu 3220 series </gallery> ===တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း=== * [[Kyoto Municipal Subway 50 series]] * [[Keihan 800 series]] <gallery> File:Kyotoshi5604keihan814.jpg|Kyoto Municipal Subway 50 series and Keihan 800 series </gallery> ==ဘူတာရုံများ== {{Main|ကျိုတိုမြို့မြေအောက်ရထားကွန်ရက်ရှိ ဘူတာရုံများ}} == ရထားကွန်ရက်မြေပုံ == {{Rapid transit OSM map | system_qid = Q728081 | frame-lat = 35.0 | frame-long = 135.75 | frame-width = 750 | frame-height = 470 | zoom = 11 | length = yes }} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category-inline|Kyoto Subway}} *[https://www2.city.kyoto.lg.jp/kotsu/webguide/en/index.html Kyoto City Bus & Subway Information Guide] (Official website) *[http://www.cityrailtransit.com/maps/kyoto_map.htm Network map (to scale)] *[https://www.metrolinemap.com/metro/kyoto/ Kyoto Municipal Subway map] {{Kyoto}} {{Metro systems in Japan}} {{Osaka transit}} {{Rapid transit in Asia}} {{Authority control}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 0l9o5kzdga46anfq607ofpn287wm408 10 285304 1029649 2026-05-05T06:35:20Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "<includeonly>{{maplink|frame=yes|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke-width": {{{stroke-width|4}}} }, "query": "SELECT ?id ({{#if:{{{rail-colour|}}}|#{{{rail-colour|}}}| if(BOUND(?idhexcolor), concat('#', str(?idhexcolor)), if(BOUND(?hexcolor), concat('#', str(?hexcolor)), '#07c63e'..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1029649 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{maplink|frame=yes|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke-width": {{{stroke-width|4}}} }, "query": "SELECT ?id ({{#if:{{{rail-colour|}}}|#{{{rail-colour|}}}| if(BOUND(?idhexcolor), concat('#', str(?idhexcolor)), if(BOUND(?hexcolor), concat('#', str(?hexcolor)), '#07c63e'))}} as ?stroke) (concat('Line length: ', str(?length), ' km') as ?description) (if(BOUND(?link), concat('[[', substr(str(?link),31,500), '{{!}}', ?idLabel, ']]'), ?idLabel) as ?title) WHERE { VALUES ?sys { wd:{{#if:{{{system_qid|{{{1|}}}}}}|{{{system_qid|{{{1|}}}}}}|{{wikidata|label|raw}}}} {{#if:{{{system_qid2|{{{2|}}}}}}|wd:{{{system_qid2|{{{2|}}}}}} {{#if:{{{system_qid3|{{{3|}}}}}}|wd:{{{system_qid3|{{{3|}}}}}} {{#if:{{{system_qid4|{{{4|}}}}}}|wd:{{{system_qid4|{{{4|}}}}}} {{#if:{{{system_qid5|{{{5|}}}}}}|wd:{{{system_qid5|{{{5|}}}}}}}}}}}}}} } { ?id p:P5817/ps:P5817 wd:Q55654238. ?id wdt:P16{{#if:{{{single_line|}}}|*}}/wdt:P361* ?sys. } MINUS { VALUES ?rem { wd:Q548662 wd:Q55697304 } ?id wdt:P31/wdt:P279* ?rem. } OPTIONAL { ?id wdt:P465 ?idhexcolor. } OPTIONAL { ?id wdt:P462 ?color. ?color wdt:P465 ?hexcolor.} SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en,mul' . ?id rdfs:label ?idLabel . } OPTIONAL {?link schema:about ?id. ?link schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> . } } GROUP BY ?id ?link ?idLabel ?length ?hexcolor ?idhexcolor "}, {{#if:{{{stations|}}}|{ "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "{{{marker-symbol|rail-metro}}}", "marker-size" : "{{{marker-size|small}}}"}, "query": "SELECT DISTINCT ?id ?geo ?marker_color (if(BOUND(?image), concat('[[File:', substr(str(?image), 52, 400), '{{!}}300px]]'), ?typeLabel) as ?description) (if(BOUND(?link), concat('[[', substr(str(?link),31,500), '{{!}}', ?idLabel, ']]'), ?idLabel) as ?title) WHERE { VALUES ?sqid { wd:{{{stations_qid|{{wikidata|label|raw}}}}} } { ?id p:P5817/ps:P5817 wd:Q55654238; wdt:P81/wdt:P16*{{!}}wdt:P1192/wdt:P16* ?sqid; wdt:P625 ?geo. } MINUS { ?id (p:P81 {{!}} p:P1192) ?stmt . ?stmt ps:P81{{!}}ps:P1192 ?rel . ?rel p:P16* ?sqid . ?stmt pq:P5817 ?state . FILTER (?state != wd:Q55654238) } MINUS { VALUES ?not { wd:Q6501349 } ?id wdt:P31/wdt:P279* ?not. } OPTIONAL { ?id wdt:P18 ?image. } OPTIONAL { ?sqid wdt:P465 ?idhexcolor. } OPTIONAL { ?sqid wdt:P462/wdt:P465 ?hexcolor. } OPTIONAL { ?id wdt:P81 ?line .?line wdt:P465 ?color . } BIND({{#if:{{{marker-colour|}}}|'{{{marker-colour}}}'|{{#if:{{{marker-color|}}}|'{{{marker-color}}}'|COALESCE(?color,?idhexcolor,?hexcolor,'5c72f2')}}}} as ?marker_color) SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en,mul' . ?id rdfs:label ?idLabel . } OPTIONAL {?link schema:about ?id. ?link schema:isPartOf <https://en.wikipedia.org/> . } }" } }}]|plain={{{plain|yes}}}|zoom={{{zoom|}}}|type=|id=|frame-lat={{{frame-lat|}}}|frame-long={{{frame-long|}}}|frame-width={{{frame-width|}}}|frame-height={{{frame-height|}}}|text={{{text|}}}|frame-align={{{frame-align|left}}}|display={{{display|}}} }} {{Clear left}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> ne76srigd6kz01xo8ceyicorf0p9uau 10 285305 1029651 2026-05-05T06:38:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Navbox |name = Kyoto |state = {{{state|collapsed}}} |title = [[Kyoto]] |listclass = hlist |group1=[[Wards of Japan|Wards]] |list1= *[[Fushimi-ku, Kyoto|Fushimi]] *[[Higashiyama-ku, Kyoto|Higashiyama]] **[[Gion]] *[[Kamigyō-ku, Kyoto|Kamigyō]] *[[Kita-ku, Kyoto|Kita]] *[[Minami-ku, Kyoto|Minami]] *Nakagyō-ku, Kyoto|Na..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1029651 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Kyoto |state = {{{state|collapsed}}} |title = [[Kyoto]] |listclass = hlist |group1=[[Wards of Japan|Wards]] |list1= *[[Fushimi-ku, Kyoto|Fushimi]] *[[Higashiyama-ku, Kyoto|Higashiyama]] **[[Gion]] *[[Kamigyō-ku, Kyoto|Kamigyō]] *[[Kita-ku, Kyoto|Kita]] *[[Minami-ku, Kyoto|Minami]] *[[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō]] *[[Nishikyō-ku, Kyoto|Nishikyō]] *[[Sakyō-ku, Kyoto|Sakyō]] *[[Shimogyō-ku, Kyoto|Shimogyō]] *[[Ukyō-ku, Kyoto|Ukyō]] *[[Yamashina-ku, Kyoto|Yamashina]] |group2=Education |list2= *[[Kyoto University]] *[[Kyoto University of the Arts]] *[[Kyoto Institute of Technology]] *[[Kyoto Notre Dame University]] *[[Kyoto Prefectural University]] *[[Kyoto Seika University]] *[[The Kyoto College of Graduate Studies for Informatics]] *[[Kyoto International School]] *[[Lycée français international de Kyoto]] *[[Kyoto Korean Junior High-High School]] |group3=Transportation |list3= *[[Kyoto Municipal Subway]] *[[Kyōto Station]] |group4=Media |list4= *''[[The Kyoto Shimbun]]'' }}<noinclude> [[Category:Japan navigational boxes]] </noinclude> oko78pl7xdc85xbg4sjeb0up8hsndct 0 285306 1029652 2026-05-05T07:13:57Z Chenzeyan29 141880 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330404960|Hmong–Mien languages]]" 1029652 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဘာသာစကားမိသားစု|name=Hmong–Mien|altname=Miao–Yao<br />Yangtzean|region=[[China]], [[Southeast Asia]]|familycolor=Hmong-Mien|family=One of the world's primary [[language family|language families]]|protoname=[[Proto-Hmong–Mien language|Proto-Hmong–Mien]]|child1=[[Hmongic languages|Hmongic (Miao)]]|child2=[[Mienic languages|Mienic (Yao)]]|iso5=hmx|glotto=hmon1336|glottorefname=Hmong–Mien|map=Hmong Mien lang.png|mapcaption=Distribution of Hmong-Mien languages}} <references /> '''မှုံ-မြန် ဘာသာစကားများ''' ( '''မြောင်-ယောင်း''' ဟုလည်း လူသိများပြီး '''ယန်ဇီယန်''' ဟုလည်း ရှားရှားပါးပါး လူသိများသည်) သည် တောင်ပိုင်း [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် မြောက်ပိုင်း [[အရှေ့တောင်အာရှ]] တို့၏ [[တက်ကျသံ (ဘာသာဗေဒ)|အသံထွက်]] အလွန်ကောင်းမွန်သော [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတချို့တွင်လည်းပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့ကို [[ကွေ့ကျိုး]] ၊ [[ဟူနန်ပြည်နယ်|ဟူနန်]] ၊ ယူနန်၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်|စီချွမ်၊]] [[စီချွမ်|ကွမ်စီ၊]] [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး၊]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်တုံ]] နှင့် [[ဟူပေပြည်နယ်|ဟူဘေး]] ပြည်နယ်များ အပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြပါသည်။ ဤဘာသာစကားများကို ပြောဆိုသူများသည် အများအားဖြင့် " တောင်ပေါ်နေသူများ " ဖြစ်ကြပြီး၊ ပိုမိုမြေဩဇာကောင်းသော မြစ်ဝှမ်းများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော အိမ်နီးချင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်လူမျိုးများ]] နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော လေးရာစုခန့်က ရွှေ့ပြောင်းလာကတည်းက မှုံ-မြန် လူမျိုးများသည် မြောက်ပိုင်း [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအိုတို့]] တွင်လည်း လူမှုအသိုက်အဝန်းများ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ မြောက်ဘက်ကနေ ဆင်းလာတဲ့ တရုတ်-တိဗက် အုပ်စုတွေဟာ မြောင်-ယောင်တွေဆီကနေ စပါးစိုက်ပျိုးနည်းနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ဝေါဟာရအချို့ကို ရယူခဲ့ကြပါတယ်။ gb33i2jelm7zl1oaidpymdda0bhs8xp 0 285307 1029653 2026-05-05T07:14:14Z Zawzawaungthwin 100038 ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (ဘင်္ဂါလီ: রূপপুর পারমাণবিক বিদ্যুৎ কেন্দ্র; အင်္ဂလိပ်: Rooppur Nuclear Power Plant; ရုပူ ဟုလည်း အသံထွက်) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသည့် ၂.၄ ဂစ်ဂါဝပ် (GW) ထွက်ရှိသော နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တစ်ခုဖြစ်သည် 1029653 wikitext text/x-wiki {{Infobox power station | name = ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ | official_name = Rooppur Nuclear Power Plant | image = Ruppur Nuclear Power Plant 2024.jpg | image_caption = ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၏ မြင်ကွင်း | image_size = 280 | location = အီရှာဝါဒီမြို့၊ ပတ်ဗနာခရိုင် | country = [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] | status = တည်ဆောက်ဆဲ | construction_began = ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ | commissioned = ၂၀၂၆ (မျှော်မှန်း) | cost = အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၆၅ ဘီလီယံ | owner = Bangladesh Atomic Energy Commission | operator = Nuclear Power Plant Company Bangladesh Limited | np_reactor_type = VVER-1200 | np_reactor_supplier = Atomstroyexport | ps_units_manu_model = VVER-1200/523 | ps_units_uc = ၂ x ၁,၂၀၀ MW | ps_electrical_capacity = ၂,၄၀၀ MW | website = {{URL|http://www.rooppurnpp.gov.bd/}} | extra = {{Location map|Bangladesh |label = ရူးပ်ပူရ် |lat_deg = 24 |lat_min = 4 |lat_sec = 0 |lat_dir = N |lon_deg = 89 |lon_min = 2 |lon_sec = 50 |lon_dir = E |width = 250 |float = center |caption = ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ စက်ရုံ တည်နေရာ }} }} '''ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ''' ([[ဘင်္ဂါလီဘာသာစကား|ဘင်္ဂါလီ]]: রূপপুর পারমাণবিক বিদ্যুৎ কেন্দ্র; [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Rooppur Nuclear Power Plant; ရုပူ ဟုလည်း အသံထွက်) သည် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]တွင် တည်ရှိသည့် ၂.၄ ဂစ်ဂါဝပ် (GW) ထွက်ရှိသော နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-28 |title=Fuel loading begins for Bangladesh’s first nuclear power plant |url=https://world-nuclear-news.org/articles/fuel-loading-begins-for-bangladeshs-first-nuclear-power-plant |access-date=2026-04-30 |website=World Nuclear News |language=en}}</ref> အဆိုပါ စက်ရုံတွင် ၁,၂၀၀ မဂ္ဂါဝပ် (MWe) ထုတ်လုပ်နိုင်သော VVER-1200 ဓာတ်ပေါင်းဖို နှစ်လုံး ပါဝင်သည်။စက်ရုံသည် [[ဒါကာမြို့]]၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၆၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာ၊ ပဒ္ဒမာမြစ် (Padma River) ကမ်းဘေးရှိ အီရှာဝါဒီမြို့ (Ishwardi Upazila)၊ ရူးပ်ပူရ်အရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{Cite news |date=2023-08-21 |title=Passive heat removal system installed at Rooppur nuclear power plant Unit 1 |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/passive-heat-removal-system-installed-rooppur-nuclear-power-plant-unit-1-686294 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241003103512/https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/passive-heat-removal-system-installed-rooppur-nuclear-power-plant-unit-1-686294 |archive-date=2024-10-03 |access-date=2024-10-03 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအတွက် ရုရှားက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ယူရေနီယံလောင်စာများ စတင်ပေးပို့ |url=https://news-eleven.com/article/254756 |access-date=2026-05-05 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၎င်းသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ဖြစ်ပြီး ပထမယူနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း စတင်လည်ပတ်နိုင်ရန် မျှော်မှန်းထားသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အက်တမ်စွမ်းအင် အေဂျင်စီ ([[IAEA]]) ၏ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီးစီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |author=Mohiuddin |date=2024-05-19 |title=Rooppur nuclear power plant: Power generation deferred |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/mens8s0lt0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817182723/https://en.prothomalo.com/bangladesh/mens8s0lt0 |archive-date=2024-08-17 |access-date=2024-10-01 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-08-27 |title=IAEA Observes Commitment to Operational Safety at Bangladesh’s First Nuclear Power Plant |url=http://www.iaea.org/newscenter/pressreleases/iaea-observes-commitment-to-operational-safety-at-bangladeshs-first-nuclear-power-plant |access-date=2026-01-27 |website=www.iaea.org |language=en}}</ref> == သမိုင်းကြောင်း == ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ထိုစဉ်က [[အရှေ့ပါကစ္စတန်]] (ယခု [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]) နယ်မြေအတွင်း နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရန် စီမံကိန်းကို စတင်ရေးဆွဲခဲ့သည်။<ref name="WNA">{{citation|url=http://www.world-nuclear.org/info/Country-Profiles/Countries-A-F/Bangladesh/|title=Nuclear Power in Bangladesh|website=[[World Nuclear Association]]|access-date=1 January 2016|archive-date=18 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118223701/http://www.world-nuclear.org/info/Country-Profiles/Countries-A-F/Bangladesh/|url-status=dead}}</ref> ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ပတ်ဗနာခရိုင်ရှိ ရူးပ်ပူရ်ကျေးရွာ ၌ စက်ရုံတည်ဆောက်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး မြေဧက ၂၆၀ ကို အစိုးရက သိမ်းယူခဲ့သည်။<ref name="profile">{{Cite web |title=Nuclear Power in Bangladesh - World Nuclear Association |url=https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/bangladesh |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241006134145/https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/bangladesh |archive-date=2024-10-06 |access-date=2024-10-17 |website=world-nuclear.org}}</ref>မူလအစီအစဉ်မှာ အဆိုပါနေရာတွင် ၂၀၀ မဂ္ဂါဝပ် (MW) ထွက်ရှိမည့် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရန်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် [[ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ|ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]၏ အကူအညီဖြင့် စီမံကိန်းအသေးစိတ်ကို အပြီးသတ် ရေးဆွဲခဲ့သည်။ သို့သော် စီမံကိန်းမှာ အပြီးမသတ်နိုင်ဘဲ ကြန့်ကြာခဲ့သည်။<ref name=":12">{{Cite web |author=niraj |date=2017-12-02 |title=History of nuclear power in Bangladesh: Road to Rooppur N-Plant project |url=https://www.nuclearasia.com/feature/history-nuclear-power-bangladesh-road-rooppur-n-plant-project/1531/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241016142011/https://www.nuclearasia.com/feature/history-nuclear-power-bangladesh-road-rooppur-n-plant-project/1531/ |archive-date=2024-10-16 |access-date=2024-10-16 |website=Nuclear Asia |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-01-26 |title=The making of Rooppur Nuclear Power Plant |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/making-rooppur-nuclear-power-plant-362416 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241006090245/https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/making-rooppur-nuclear-power-plant-362416 |archive-date=2024-10-06 |access-date=2024-10-06 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် အစိုးရသစ်သည် ၂၀၀ မဂ္ဂါဝပ် စီမံကိန်းကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အတွင်း ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီ MS Sofratom က ဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာမှု (Feasibility study) ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ရူးပ်ပူရ်စီမံကိန်းမှာ လက်တွေ့ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမျိုးသားစီးပွားရေးကောင်စီ အမှုဆောင်ကော်မတီ (ECNEC) က ၁၂၅ မဂ္ဂါဝပ် စက်ရုံတည်ဆောက်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း မြေပြင်တွင် အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=":122">{{Cite web |author=niraj |date=2017-12-02 |title=History of nuclear power in Bangladesh: Road to Rooppur N-Plant project |url=https://www.nuclearasia.com/feature/history-nuclear-power-bangladesh-road-rooppur-n-plant-project/1531/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241016142011/https://www.nuclearasia.com/feature/history-nuclear-power-bangladesh-road-rooppur-n-plant-project/1531/ |archive-date=2024-10-16 |access-date=2024-10-16 |website=Nuclear Asia |language=en-US}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |date=2022-04-07 |title=Installation of Reactor Pressure Vessel for Rooppur Nuclear Power Plant, Unit 1 |url=http://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/207f35cd_b9f3_44ff_9cf8_505f8834989e/2022-04-07-07-54-d83dd1331a30bb3cb4df44b02feb2b37.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007103953/http://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/207f35cd_b9f3_44ff_9cf8_505f8834989e/2022-04-07-07-54-d83dd1331a30bb3cb4df44b02feb2b37.pdf |archive-date=2024-10-07 |access-date=2024-12-09}}</ref>၁၉၈၇-၈၈ ခုနှစ်များတွင် Lahmeyer International နှင့် Motor Columbus တို့က ထပ်မံလေ့လာခဲ့ပြီး ၃၀၀-၅၀၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် စက်ရုံအတွက် နည်းပညာပိုင်းနှင့် စီးပွားရေးအရ တွက်ခြေကိုက်ကြောင်း တင်ပြခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ နှင့် ၂၀၀၁ ခုနှစ်အတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ကော်မရှင် (BAEC) က ၆၀၀ မဂ္ဂါဝပ် စွမ်းရည်ရှိ စက်ရုံတစ်ခု တည်ဆောက်ရန် အစီအစဉ်အသစ်ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":112">{{Cite web |date=2024-10-06 |title=A Dream Comes True: Rooppur Nuclear Power Plant |url=https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209212905/https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |archive-date=2024-12-09 |access-date=2024-12-09}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=2024-10-06 |title=A Dream Comes True: Rooppur Nuclear Power Plant |url=https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209212905/https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |archive-date=2024-12-09 |access-date=2024-12-09}}</ref> ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ကော်မရှင် (BAEC) က ရူးပ်ပူရ်၌ ၅၀၀ မဂ္ဂါဝပ် (MW) ရှိသော နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို နှစ်လုံး တည်ဆောက်ရန်နှင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်ရန် အဆိုပြုချက်ကို တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Rahman |first=Imran |date=2005-03-21 |title=Dhaka, Beijing to Sign Deal on Nuclear Energy |url=https://www.arabnews.com/node/264053 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241006133525/https://www.arabnews.com/node/264053 |archive-date=2024-10-06 |access-date=2024-10-06 |work=Arab News |language=en}}</ref><ref name="profile2">{{Cite web |title=Nuclear Power in Bangladesh - World Nuclear Association |url=https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/bangladesh |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241006134145/https://world-nuclear.org/information-library/country-profiles/countries-a-f/bangladesh |archive-date=2024-10-06 |access-date=2024-10-17 |website=world-nuclear.org}}</ref> ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရသည် ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေးအတွက် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှလည်း ငွေကြေးထောက်ပံ့ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ တစ်နှစ်အကြာ ၂၀၀၉ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် BAEC သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ '''ရိုဆatom''' (Rosatom) နှင့် "ငြိမ်းချမ်းစွာ အသုံးပြုသော နျူကလီးယားစွမ်းအင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး" ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် အဆိုပါ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် မူဘောင်သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2017-04-27 |title=Nuclear Power for Power-Hungry Bangladesh |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/222593 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007102235/https://www.daily-sun.com/printversion/details/222593 |archive-date=2024-10-07 |access-date=2024-10-06 |work=Daily Sun |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2010-04-11 |title=No fresh listing of Rohingyas |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-133838 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241017153912/https://www.thedailystar.net/news-detail-133838 |archive-date=2024-10-17 |access-date=2024-10-17 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လွှတ်တော်က နျူကလီးယားစွမ်းအင်စီမံကိန်းကို ချက်ချင်းအကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":102">{{Cite web |date=2022-04-07 |title=Installation of Reactor Pressure Vessel for Rooppur Nuclear Power Plant, Unit 1 |url=http://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/207f35cd_b9f3_44ff_9cf8_505f8834989e/2022-04-07-07-54-d83dd1331a30bb3cb4df44b02feb2b37.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007103953/http://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/207f35cd_b9f3_44ff_9cf8_505f8834989e/2022-04-07-07-54-d83dd1331a30bb3cb4df44b02feb2b37.pdf |archive-date=2024-10-07 |access-date=2024-12-09}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အက်တမ်စွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ နျူကလီးယား အခြေခံအဆောက်အအုံ အခြေအနေကို လေ့လာရန် Integrated Nuclear Infrastructure Review (INIR) မစ်ရှင်ကို လာရောက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် IAEA သည် နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယား အခြေခံအဆောက်အအုံအတွက် လိုအပ်သော အကြံပြုချက်များကို တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last=Sajen |first=Shamsuddoza |date=2017-10-16 |title=All you need to know about Rooppur Nuclear Power Programme |url=https://www.thedailystar.net/supplements/rooppur-nuclear-power-programme/all-you-need-know-about-rooppur-nuclear-power-programme |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241011205630/https://www.thedailystar.net/supplements/rooppur-nuclear-power-programme/all-you-need-know-about-rooppur-nuclear-power-programme |archive-date=2024-10-11 |access-date=2024-10-17 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် စက်ရုံတည်ဆောက်ရေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၅၀၀ တန်ဖိုးရှိသော အစိုးရချင်း ချေးငွေသဘောတူညီချက်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ စီမံကိန်း၏ ပထမအဆင့် တည်ဆောက်ရေးကို ထိုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref name=":113">{{Cite web |date=2024-10-06 |title=A Dream Comes True: Rooppur Nuclear Power Plant |url=https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209212905/https://rooppurnpp.portal.gov.bd/sites/default/files/files/rooppurnpp.portal.gov.bd/page/323ceed5_dcaf_40b7_9518_bf407d9b928f/A%20Dream%20Comes%20True%20September%20%202017.pdf |archive-date=2024-12-09 |access-date=2024-12-09}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် BAEC နှင့် '''Atomstroyexport''' တို့သည် ပထမဆုံး စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေလေ့လာမှုများ၊ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်တမ်းများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ခြင်း (EIA) လုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယစာချုပ်ကို ထပ်မံချုပ်ဆိုပြီး ဒီဇိုင်းပုံစံများနှင့် လိုအပ်သော စစ်တမ်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ တည်ဆောက်ရေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု အပိုင်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် တတိယစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် Rosatom က မူလကမ်းလှမ်းထားသည့် ၂,၀၀၀ မဂ္ဂါဝပ် (VVER-1000) အစား စုစုပေါင်း ၂,၄၀၀ မဂ္ဂါဝပ် ထုတ်လုပ်နိုင်မည့် '''VVER-1200''' ဓာတ်ပေါင်းဖို နှစ်လုံး တည်ဆောက်ရန် ပြောင်းလဲကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=20 October 2015 |title=Delay for Bangladesh nuclear plant |url=http://www.neimagazine.com/news/newsdelay-for-bangladesh-nuclear-plant-4698631 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171104125011/http://www.neimagazine.com/news/newsdelay-for-bangladesh-nuclear-plant-4698631 |archive-date=4 November 2017 |access-date=26 October 2015 |work=[[World Nuclear News]]}}</ref> === အထွေထွေစာချုပ် ချုပ်ဆိုခြင်း === ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ကော်မရှင်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံပိုင် နျူကလီးယားကော်ပိုရေးရှင်းဖြစ်သော Rosatom တို့သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၆၅ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိသည့် ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံအတွက် အထွေထွေစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ ယူနစ်နှစ်ခု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အဆိုပါစာချုပ်မှာ '''EPC''' (အင်ဂျင်နီယာပိုင်း၊ ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးနှင့် တည်ဆောက်ရေး - Engineering, Procurement, and Construction) စာချုပ်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ယင်းစာချုပ်တွင် စက်ရုံတည်ဆောက်ခြင်း၊ တပ်ဆင်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ ပြုစုခြင်း၊ စက်ကိရိယာနှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများ ထောက်ပံ့ခြင်း၊ နျူကလီးယားလောင်စာ အစောပိုင်းထည့်သွင်းခြင်းနှင့် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် လောင်စာဖြည့်တင်းခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းနှင့် စက်ရုံစတင်လည်ပတ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အားလုံး ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံမှ နျူကလီးယားလောင်စာများ ပေးပို့သွားရန်လည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{citation|url=https://www.thedailystar.net/country/rooppur-nuke-plant-1265b-deal-inked-russia-192556|title=Rooppur nuke plant: $12.65b deal inked with Russia|work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|date=25 December 2015|access-date=14 May 2022|archive-date=14 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514071050/https://www.thedailystar.net/country/rooppur-nuke-plant-1265b-deal-inked-russia-192556|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-06-24 |title=Bangladesh to receive nuclear fuel for Rooppur plant in September |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/rooppur-nuke-power-plant-be-inaugurated-september-science-minister-655378 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250101194650/https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/rooppur-nuke-power-plant-be-inaugurated-september-science-minister-655378 |archive-date=2025-01-01 |access-date=2025-01-01 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> ဤစာချုပ်ပုံစံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ '''ကူဒန်ကူလန် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ''' (Kudankulam Nuclear Power Plant) အတွက် Rosatom နှင့် ချုပ်ဆိုခဲ့သော စာချုပ်နှင့် ကွဲပြားသည်။ ကူဒန်ကူလန်စီမံကိန်းတွင် အင်ဂျင်နီယာပိုင်းနှင့် ပစ္စည်းဝယ်ယူရေး ('''EP''') ကိုသာ Rosatom က တာဝန်ယူပြီး တည်ဆောက်ရေးနှင့် စက်ရုံစတင်လည်ပတ်ရေးကိုမူ အိန္ဒိယဘက်က တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး သုံးရက်အကြာတွင် ဂျာမနီအခြေစိုက် '''အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိရေးအဖွဲ့''' (Transparency International) က ယင်းနှစ်အစောပိုင်းတွင် ခန့်မှန်းခဲ့သည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ ဘီလီယံခန့်မှ တန်ဖိုး သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းအပေါ် ဝေဖန်ခဲ့ကြောင်း ''The Daily Star'' သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="ds28Dec2015">{{citation|title=TIB concerned over Rooppur nuke plant's safety|date=28 December 2015|work=The Daily Star|url=http://www.thedailystar.net/country/tib-concerned-over-rooppur-nuke-plants-safety-193483|access-date=30 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20171026162945/http://www.thedailystar.net/country/tib-concerned-over-rooppur-nuke-plants-safety-193483|archive-date=26 October 2017|url-status=live}}</ref> === နည်းပညာ ရွေးချယ်မှု === ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ကော်မရှင် (BAEC) သည် '''VVER-1000''' နည်းပညာ သို့မဟုတ် အခြားထောက်ပံ့သူများထံမှ တူညီသောနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ စက်ရုံတည်ဆောက်ရန် စဉ်းစားခဲ့ပြီး ကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၉ ဘီလီယံမှ ၂ ဘီလီယံကြား ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံက '''AES-92''' နည်းပညာသုံး ယူနစ်နှစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ရာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက သဘောတူညီခဲ့သည်။၂၀၁၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် United Company NIAEP-Atomstroyexport ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Valery Limarenko က ရူးပ်ပူရ်စီမံကိန်းသည် ပြုပြင်မွမ်းမံထားသော '''AES-2006''' ဒီဇိုင်းပေါ်တွင် အခြေခံလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မော်စကို '''Atomenergoprom''' က AES-2006 ဒီဇိုင်းသုံး ယူနစ်နှစ်ခုကို ပေးပို့မည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး '''နိုဗိုဗိုရိုနက်ရှ်-၂''' (Novovoronezh II) နျူကလီးယားစက်ရုံကို စံနမူနာပြစက်ရုံအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။စီမံကိန်းတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသည် '''VVER-TOI''' ဓာတ်ပေါင်းဖိုများကို ထောက်ပံ့ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သတင်းမီဒီယာအချို့က ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက Nuclear.Ru နှင့် အင်တာဗျူးရာတွင် Atomenergoproekt ၏ အထွေထွေညွှန်ကြားရေးမှူး Marat Mustasin က ရူးပ်ပူရ်ရှိ ဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ စစ်တမ်းများကို VVER-TOI စီမံကိန်းအောက်တွင် လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သော်လည်း စက်ရုံအတွက် မည်သည့်ဓာတ်ပေါင်းဖိုဒီဇိုင်းကို အသုံးပြုမည်ဆိုသည်ကို နောက်မှသာ ဆုံးဖြတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2013-09-09 |title=Ruppur NPP unique : Interview with Marat Mustafin |url=https://www.energybangla.com/ruppur-npp-unique-interview-marat-mustafin/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241011142739/https://www.energybangla.com/ruppur-npp-unique-interview-marat-mustafin/ |archive-date=2024-10-11 |access-date=2024-10-16 |website=Energy Bangla |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-10-02 |title=Ruppur N-plant to have a modified AES-2006 reactor design |url=http://en.nuclear.ru/news/56845/?sphrase_id=30977224 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241016145927/http://en.nuclear.ru/news/56845/?sphrase_id=30977224 |archive-date=2024-10-16 |access-date=2024-10-16 |website=en.nuclear.ru}}</ref> === တည်ဆောက်ခြင်း === ၂၀၁၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ကော်မရှင်သည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အက်တမ်စွမ်းအင် ထိန်းကျောင်းမှုအာဏာပိုင်အဖွဲ့ထံမှ ယူနစ် (၁) အတွက် ဒီဇိုင်းနှင့် တည်ဆောက်ရေးလိုင်စင်ကို ရရှိခဲ့ပြီး စက်ရုံ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်း (Nuclear island) အတွက် ပထမဆုံး ကွန်ကရစ်လောင်းခြင်းလုပ်ငန်းကို စတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=5 November 2017 |title=Rooppur gets design, construction licence |url=http://www.thedailystar.net/backpage/rooppur-gets-design-construction-licence-1486453 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171104233051/http://www.thedailystar.net/backpage/rooppur-gets-design-construction-licence-1486453 |archive-date=4 November 2017 |access-date=6 November 2017 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]}}</ref> နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖိုနှင့် အရေးကြီးသော အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ရုရှားကုမ္ပဏီများက တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ '''Atomenergomash''' သည် ရုရှားနိုင်ငံပိုင် Rosatom ၏ အင်ဂျင်နီယာဌာနခွဲဖြစ်ပြီး ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ၏ ဓာတ်ပေါင်းဖိုအခန်း (Reactor compartment) အတွက် လိုအပ်သော စက်ကိရိယာများအားလုံးနှင့် စက်ခန်း (Machine room) အတွက် အရေးပါသော ကိရိယာအများစုကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် ကုမ္ပဏီဖြစ်သည်။၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ယူနစ် (၂) အတွက် ပထမဆုံး ကွန်ကရစ်ကို စတင်လောင်းခဲ့သည်။ နောက်တစ်လတွင် Rosatom သည် ယူနစ် (၁) ၏ ဓာတ်ပေါင်းဖိုအဆောက်အအုံအတွင်း တန်ချိန် ၂၀၀ ရှိသော '''Core Catcher''' (နျူကလီးယား အရည်ပျော်မှု ထိန်းသိမ်းသည့်စနစ်) ကို စတင်တပ်ဆင်ခဲ့ပြီး ၎င်းကို "ထူးခြားသော ကာကွယ်ရေးစနစ်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=2 November 2017 |title=BD To Pour First Concrete For Its Rooppur NPP On November, 30 |url=https://energybangla.com/bd-to-pour-first-concrete-for-its-rooppur-npp-on-november-30/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034423/https://energybangla.com/bd-to-pour-first-concrete-for-its-rooppur-npp-on-november-30/ |archive-date=1 December 2017 |access-date=30 November 2017 |website=energybangla.com}}</ref><ref>{{cite web |title=RPV welded for unit 1 of Bangladesh nuclear power plant |url=https://www.rosatom.ru/en/press-centre/industry-in-media/rpv-welded-for-unit-1-of-bangladesh-nuclear-power-plant/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200529123835/https://www.rosatom.ru/en/press-centre/industry-in-media/rpv-welded-for-unit-1-of-bangladesh-nuclear-power-plant/ |archive-date=29 May 2020 |access-date=15 May 2020 |website=Rosatom}}</ref><ref>{{cite web |date=16 July 2018 |title=Construction starts on second Bangladeshi reactor |url=http://www.world-nuclear-news.org/Articles/Construction-starts-on-second-Bangladeshi-reactor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809060221/http://www.world-nuclear-news.org/Articles/Construction-starts-on-second-Bangladeshi-reactor |archive-date=9 August 2018 |access-date=8 August 2018 |work=[[World Nuclear News]] |publisher=[[World Nuclear Association]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Core catcher installation under way at Rooppur 1 |url=http://www.world-nuclear-news.org/Articles/Core-catcher-installation-under-way-at-Rooppur-1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407114022/https://www.world-nuclear-news.org/Articles/Core-catcher-installation-under-way-at-Rooppur-1 |archive-date=7 April 2022 |access-date=5 June 2019 |website=[[World Nuclear News]]}}</ref> ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အစောပိုင်းတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၌ COVID-19 ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခဲ့စဉ်အတွင်း ဒါကာမီထရိုရထားလမ်းကဲ့သို့သော စီမံကိန်းများ ရပ်တန့်ခဲ့သော်လည်း ရူးပ်ပူရ်စီမံကိန်းမှာမူ ၂၀၂၃ သို့မဟုတ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်နိုင်ရန် ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း Rosatom ၏ အင်ဂျင်နီယာကုမ္ပဏီ '''Atommash''' သည် ယူနစ် (၁) အတွက် ရေအားစစ်ဆေးမှု (Hydraulic tests) များကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ရုရှား-ယူကရိန်း စစ်ပွဲ (၂၀၂၂-လက်ရှိ)|ရုရှား-ယူကရိန်း ကျူးကျော်စစ်]] ကြောင့် နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများရှိခဲ့သော်လည်း စက်ရုံတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများအပေါ် ထိခိုက်မှုမရှိကြောင်း ရုရှားဘက်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ယူနစ် (၂) အတွက် ကွန်ကရစ်လောင်းခြင်းလုပ်ငန်းများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အပြီးသတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ယူနစ် (၁) ၏ တည်ဆောက်ရေးနှင့် တပ်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း Rosatom က ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2024-12-19 |title=Construction of Rooppur nuke power plant completed |url=https://thefinancialexpress.com.bd/trade/construction-of-rooppur-nuke-power-plant-completed |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241219180500/https://thefinancialexpress.com.bd/trade/construction-of-rooppur-nuke-power-plant-completed |archive-date=2024-12-19 |access-date=2024-12-19 |work=The Financial Express |language=en}}</ref> === စတင်လည်ပတ်ခြင်းနှင့် စီမံကိန်း တိုးချဲ့ခြင်း === ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ယူနစ် (၁) ၏ ဓာတ်ပေါင်းဖိုအတွင်းသို့ Dummy Fuel Assemblies (DFAs) များ စတင်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် စက်ရုံ၏ ရေအားဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို စစ်ဆေးရန်နှင့် အပူ/အအေး စမ်းသပ်မှုများ (Hot and cold tests) လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-18 |title=Dummy fuel loading starts at unit 1 of Rooppur NPP: A key milestone for physical start-up |url=https://en.banglaoutlook.org/news/234751 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240922081104/https://en.banglaoutlook.org/news/234751 |archive-date=2024-09-22 |access-date=2024-09-22 |website=Bangla Outlook English |language=bn}}</ref>၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ထိုစဉ်က ဝန်ကြီးချုပ် [[ရှိတ်ဟာဆီနာ]] က ပထမယူနစ်နှစ်ခု ပြီးစီးပါက နောက်ထပ် ယူနစ်နှစ်ခုကို ထပ်မံတည်ဆောက်ပေးရန် Rosatom ကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |date=2 April 2024 |title=PM wants Rosatom to build another nuclear power plant at Rooppur |url=https://www.thedailystar.net/environment/natural-resources/energy/news/pm-wants-rosatom-build-another-nuclear-power-plant-rooppur-3580486 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403120149/https://www.thedailystar.net/environment/natural-resources/energy/news/pm-wants-rosatom-build-another-nuclear-power-plant-rooppur-3580486 |archive-date=3 April 2024 |access-date=4 April 2024 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]}}</ref> == စွန့်ပစ်ပစ္စည်း စီမံခန့်ခွဲမှု == ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ရုရှားအစိုးရတို့သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံမှ ထွက်ရှိလာမည့် အသုံးပြုပြီးသား နျူကလီးယားလောင်စာ (Spent nuclear fuel) များကို ရုရှားနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပေးပို့ရန် အစိုးရချင်း သဘောတူညီချက် (IGA) တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်အရ အသုံးပြုပြီးသား လောင်စာများကို ယာယီသိမ်းဆည်းခြင်း၊ ပြန်လည်သန့်စင်ခြင်း (Reprocessing)၊ ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်း (Recycling) နှင့် ထိုသို့သန့်စင်ရာမှ ထွက်ရှိလာသည့် ထွက်ကုန်များကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲခြင်းများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် ရုရှားနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပေးပို့သွားမည် ဖြစ်သည်။<ref name="pa31Aug2017">{{Cite news |date=2017-08-31 |title=Dhaka, Moscow ink deal on return of nuclear waste |url=https://en.prothomalo.com/business/Dhaka-Moscow-ink-deal-on-return-of-nuclear-waste |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241211083001/https://en.prothomalo.com/business/Dhaka-Moscow-ink-deal-on-return-of-nuclear-waste |archive-date=2024-12-11 |access-date=2024-12-11 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref>၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၏ အထွေထွေကန်ထရိုက်တာဖြစ်သော Atomstroyexport နှင့် AtomEnergoMash ၏ လက်အောက်ခံကုမ္ပဏီဖြစ်သော Sverdniikhimmash တို့သည် စက်ရုံမှ ထွက်ရှိလာမည့် အရည်ပုံစံ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် လိုအပ်သော စက်ကိရိယာများ ဒီဇိုင်းထုတ်ခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့ခြင်းတို့အတွက် စာချုပ်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news |date=2022-07-06 |title=Deal signed for liquid radioactive waste management at Rooppur NPP |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/environment/deal-signed-liquid-radioactive-waste-management-rooppur-npp-454302 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241208102253/https://www.tbsnews.net/bangladesh/environment/deal-signed-liquid-radioactive-waste-management-rooppur-npp-454302 |archive-date=2024-12-08 |access-date=2024-12-11 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Strong Ties |url=https://rosatomnewsletter.com/2022/08/30/strong-ties/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241211085922/https://rosatomnewsletter.com/2022/08/30/strong-ties/ |archive-date=2024-12-11 |access-date=2024-12-11 |language=en-US}}</ref> == စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ == ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်းအတွက် စုစုပေါင်း ကုန်ကျစရိတ်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၆၅ ဘီလီယံ ခန့်မှန်းထားပြီး ယင်းအနက် ဒေါ်လာ ၁၁.၃၈ ဘီလီယံကို ရုရှားနိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်ချေးငွေဖြင့် အဓိက စိုက်ထုတ်သုံးစွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ ရုရှားချေးငွေအတွက် အတိုးနှုန်းကို ၆ လစာ LIBOR နှုန်းထားအပြင် ၁.၇၅% ပေါင်းထည့်၍ သတ်မှတ်ထားသော်လည်း တစ်နှစ်လျှင် အများဆုံး ၄% ထက်မပိုစေရန် ကန့်သတ်ထားသည်။ သို့သော် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လမှစတင်၍ LIBOR နှုန်းထားအစား SOFR နှုန်းထားကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့သည်။အဆိုပါ ရုရှားပို့ကုန်ချေးငွေအတွက် အသုံးပြုနိုင်သည့် ကာလကို မူလက ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ ၇ နှစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ဆိုင်းငံ့ကာလ ၁၀ နှစ်နှင့် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည့်ကာလ အနှစ် ၂၀ ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် မူဟမ္မဒ် ယူနွတ်စ်နှင့် ရိုဆatom ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီးနောက် ချေးငွေအသုံးပြုနိုင်သည့်ကာလကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကုန်အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ချေးငွေပြန်လည်ပေးဆပ်မှု ပုံစံကိုလည်း မူလက အနှစ် ၂၀ အတွင်း ၆ လတစ်ကြိမ် အရစ်ကျ အခါ ၄၀ ပေးဆပ်ရန် ဖြစ်သော်လည်း ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသည့် သဘောတူညီချက်အရ တစ်နှစ်လျှင် မတ်လ ၁၅ ရက်နှင့် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့များတွင် စုစုပေါင်း ၃၈ ကြိမ်ခွဲ၍ အရင်းကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရမည် ဖြစ်သည်။စီမံကိန်း၏ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော နှစ်ပတ်လည် ဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ်အရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လအထိ စုစုပေါင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တာကာ ၇၃,၇၄၆.၀၆ ကုဋေ သုံးစွဲထားပြီး ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှုဌာန၏ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၄-၂၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အထိ ရုရှားနိုင်ငံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၉၈ ဘီလီယံကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ဒါကာမြို့ရှိ ရုရှားသံရုံး၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အနေဖြင့် အမှန်တကယ် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပို့ကုန်ချေးငွေ ပမာဏကိုသာ ရုရှားသို့ ကြွေးမြီအဖြစ် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် တာဝန်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Byron |first=Rejaul Karim |date=2023-06-18 |title=Rooppur Loan Repayment: US sanctions complicate payment in yuan |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/rooppur-loan-repayment-us-sanctions-complicate-payment-yuan-3348861 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250719191917/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/rooppur-loan-repayment-us-sanctions-complicate-payment-yuan-3348861 |archive-date=2025-07-19 |access-date=2025-07-19 |website=The Daily Star |language=en}}</ref><ref name="tbs5Dec2024">{{Cite news |date=2024-12-05 |title=Russia to get Rooppur loan payments via Sonali Bank account |url=https://www.tbsnews.net/economy/banking/russia-get-rooppur-loan-payments-sonali-bank-account-1010526 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241205095616/https://www.tbsnews.net/economy/banking/russia-get-rooppur-loan-payments-sonali-bank-account-1010526 |archive-date=2024-12-05 |access-date=2024-12-05 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံမှ ထွက်ရှိမည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား တစ်ယူနစ်၏ ပျမ်းမျှကုန်ကျစရိတ် (Levelized Cost of Electricity - LCOE) ကို တစ်မဂ္ဂါဝပ်နာရီလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၆.၇၃ ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ သို့သော် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်းတစ်ခု၌ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခြေအနေ ၉ မျိုးကို တွက်ချက်မှုများအရ အဆိုပါ ကုန်ကျစရိတ်မှာ တစ်မဂ္ဂါဝပ်နာရီလျှင် ဒေါ်လာ ၄၃.၈ မှ ၈၂.၅ ကြား ရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite news |date=2025-02-27 |title=Russia agrees to extend loan disbursement for Rooppur until 2026 |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/russia-agrees-extend-loan-disbursement-rooppur-until-2026-1079571 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20250226193756/https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/russia-agrees-extend-loan-disbursement-rooppur-until-2026-1079571 |archive-date=2025-02-26 |access-date=2025-03-25 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-15 |title=ANNUAL REPORT 2024-2025 |url=https://erd.portal.gov.bd/sites/default/files/files/erd.portal.gov.bd/page/140d8a52_cc5e_46e2_aa87_687b38564bed/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%A6%E0%A6%A8%20%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%8F%E0%A6%AB.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251020104359/https://erd.portal.gov.bd/sites/default/files/files/erd.portal.gov.bd/page/140d8a52_cc5e_46e2_aa87_687b38564bed/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%A6%E0%A6%A8%20%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%8F%E0%A6%AB.pdf |archive-date=2025-10-20 |access-date=2025-10-20 |website=[[Economic Relations Division (Bangladesh)]]}}</ref> === စီးပွားရေးအရ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု === ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များ လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် အဆိုပါအရင်းအမြစ်များမှ ထုတ်လုပ်သော လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးသည်။ ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံသည် စွမ်းအင်လုံခြုံမှုကို အာမခံနိုင်ရန်နှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လွှတ်မှုကို သက်သာသော ကုန်ကျစရိတ်ဖြင့် လျှော့ချနိုင်ရန် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လိမ့်မည်ဟု ပညာရှင်များက ယုံကြည်ကြသည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော သုတေသနဆောင်းပါးတစ်ရပ်အရ ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုစရိတ် (LCOE) သည် ကျောက်မီးသွေး၊ ရေနံနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင် အရင်းအမြစ်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ လက်ရှိတွင် ၎င်းစရိတ်မှာ ပြည်တွင်းရှိ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး စက်ရုံများထက် မြင့်မားနေသော်လည်း နိုင်ငံတကာစျေးကွက်မှ တင်သွင်းရသော LNG အပေါ် ပိုမိုမှီခိုလာရပါက အဆိုပါအခြေအနေမှာ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-01-06 |title=Bangladesh puts energy hopes in first nuclear power plant, despite delay |url=https://thefinancialexpress.com.bd/national/bangladesh-puts-energy-hopes-in-first-nuclear-power-plant-despite-delay-1672921946 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240918213819/https://thefinancialexpress.com.bd/national/bangladesh-puts-energy-hopes-in-first-nuclear-power-plant-despite-delay-1672921946 |archive-date=2024-09-18 |access-date=2024-09-18 |work=The Financial Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Goswami |first1=Gour Gobinda |date=2022-01-19 |title=Estimating the economic cost of setting up a nuclear power plant at Rooppur in Bangladesh |journal=Environmental Science and Pollution Research |volume=29 |issue=23 |pages=35073–35095 |bibcode=2022ESPR...2935073G |doi=10.1007/s11356-021-18129-3 |pmc=8767363 |pmid=35044606 |last2=Rahman |first2=Umama |last3=Chowdhury |first3=Mehdi}}</ref> === အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက်များ === ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံနှင့် ပတ်သက်၍ လူသိများသော အဂတိလိုက်စားမှုတစ်ခုမှာ စက်ရုံဝန်ထမ်းများအတွက် တိုက်ခန်း ၉၆၆ ခန်း ပြင်ဆင်ရာတွင် အင်ဂျင်နီယာများက ပစ္စည်းစျေးနှုန်းများကို အဆမတန် တင်ပြခဲ့သည့် "ခေါင်းအုံးအရှုပ်တော်ပုံ" (Rooppur pillow scandal) ဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်တွင် ပြည်တွင်းဖြစ် ခေါင်းအုံးတစ်လုံးကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် တာကာ ၅,၉၅၇ နှုန်းဖြင့် စျေးတင်ပြခဲ့ခြင်းများ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ရှိတ်ဟာဆီနာနှင့် မိသားစုဝင်များသည် ရိုဆatom ထံမှ ဓာတ်ပေါင်းဖိုများ ဝယ်ယူရာတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံကျော် အဂတိလိုက်စားခဲ့ကြောင်း Global Defense Corp က စွပ်စွဲခဲ့သော်လည်း အဆိုပါစွပ်စွဲချက်အတွက် ခိုင်လုံသော အကိုးအကား သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းအထောက်အထားများ ဖော်ပြနိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite news |date=2019-11-03 |title=Rooppur pillow scam: Anti-Corruption Commission summons 33 officials |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/rooppur-pillow-scam-anti-corruption-commission-summons-33-officials |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240914012710/https://www.tbsnews.net/bangladesh/rooppur-pillow-scam-anti-corruption-commission-summons-33-officials |archive-date=2024-09-14 |access-date=2024-09-13 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ဒါကာမြို့ရှိ ရုရှားသံရုံးက ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရှင်းလင်းချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံမှ ပေးအပ်သော ပို့ကုန်ချေးငွေများသည် ငွေသားအဖြစ် တိုက်ရိုက်လွှဲပြောင်းပေးခြင်း မဟုတ်ဘဲ အမှန်တကယ် အသုံးပြုခဲ့သည့် အစိတ်အပိုင်းများကိုသာ ကြွေးမြီအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်၍ အဂတိလိုက်စားမှု ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်လှုပ်ရှားမှု ဥက္ကဋ္ဌ ဘော်ဘီဟာဂျပ်က အဆိုပါ အဂတိလိုက်စားမှု စွပ်စွဲချက်များကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် တရားရုံးချုပ်သို့ လျှောက်ထားခဲ့ပြီးနောက် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် (ACC) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ပါလီမန်အမတ် တူးလစ်ပ်ဆစ်ဒစ်၏ လန်ဒန်ရှိ တိုက်ခန်းမှာ အဆိုပါ အဂတိငွေများဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲချက်များ ရှိခဲ့သော်လည်း အဆိုပါတိုက်ခန်းမှာ နျူကလီးယား သဘောတူညီချက် မတိုင်မီ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ကတည်းက ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း လေဘာပါတီဘက်က ရှင်းလင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2020-08-17 |title=Pillow scam at Rooppur plant: HC denies bail to engineer |url=https://www.thedailystar.net/pillow-scam-at-rooppur-power-plant-hc-denies-bail-1946429 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617042118/https://www.thedailystar.net/pillow-scam-at-rooppur-power-plant-hc-denies-bail-1946429 |archive-date=2023-06-17 |access-date=2024-09-13 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> === ဝေဖန်မှုများ === ပညာရှင်အချို့က ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ တည်ဆောက်စရိတ်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အလားတူစီမံကိန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုမိုမြင့်မားနေကြောင်း ဝေဖန်ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် သုတေသနစာတမ်းတစ်ခုအရ ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ၏ လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်သည် ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှနှုန်းထားဖြစ်သော တစ်ယူနစ်လျှင် အမေရိကန် ၉.၅၉ ဆင့်ထက် လျော့နည်းနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရူးပ်ပူရ်စက်ရုံ၏ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ်မှာ တစ်ယူနစ်လျှင် ၉.၄၈ ဆင့်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ဘီလာရုစ်ရှိ အော့စထရိုဗက်စ်စက်ရုံ (၈.၀၃ ဆင့်) နှင့် ဟန်ဂေရီရှိ ပတ်ခ်စ်-၂ စက်ရုံ (၈.၅၆ ဆင့်) တို့နှင့် အနီးစပ်ဆုံး တူညီနေသည်။ အဆိုပါ စက်ရုံသုံးခုလုံးသည် တူညီသော VVER-1200 ဓာတ်ပေါင်းဖို နှစ်လုံးစီကို အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Matin |first=Abdul |date=2017-03-02 |title=The economics of the Rooppur Nuclear Power Plant |url=https://www.thedailystar.net/op-ed/economics/the-economics-the-rooppur-nuclear-power-plant-1369345 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201163009/https://www.thedailystar.net/op-ed/economics/the-economics-the-rooppur-nuclear-power-plant-1369345 |archive-date=2023-12-01 |access-date=2024-09-27 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] ihiavo1em32er99q2zgf9x8yhcjhrqh 0 285308 1029654 2026-05-05T07:17:42Z Chenzeyan29 141880 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1330404960|Hmong–Mien languages]]" 1029654 wikitext text/x-wiki {{Infobox ဘာသာစကားမိသားစု|name=Hmong–Mien|altname=Miao–Yao<br />Yangtzean|region=[[China]], [[Southeast Asia]]|familycolor=Hmong-Mien|family=One of the world's primary [[language family|language families]]|protoname=[[Proto-Hmong–Mien language|Proto-Hmong–Mien]]|child1=[[Hmongic languages|Hmongic (Miao)]]|child2=[[Mienic languages|Mienic (Yao)]]|iso5=hmx|glotto=hmon1336|glottorefname=Hmong–Mien|map=Hmong Mien lang.png|mapcaption=Distribution of Hmong-Mien languages}} <references /> '''မှုံ-မီယန် ဘာသာစကားများ''' ( '''မြောင်-ယောင်း''' ဟုလည်း လူသိများပြီး '''ယန်ဇီယန်''' ဟုလည်း ရှားရှားပါးပါး လူသိများသည်) သည် တောင်ပိုင်း [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် မြောက်ပိုင်း [[အရှေ့တောင်အာရှ]] တို့၏ [[တက်ကျသံ (ဘာသာဗေဒ)|အသံထွက်]] အလွန်ကောင်းမွန်သော [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို [[ကွေ့ကျိုး]] ၊ [[ဟူနန်ပြည်နယ်|ဟူနန်]] ၊ ယူနန်၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်|စီချွမ်၊]] [[စီချွမ်|ကွမ်စီ၊]] [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး၊]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်တုံ]] နှင့် [[ဟူပေပြည်နယ်|ဟူဘေး]] ပြည်နယ်များ ကဲ့သို့သော်တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းပြည်နယ်များတွင်ပြောဆိုကြသည်။ အများအားဖြင့် " တောင်ပေါ်နေသူများ " ဖြစ်ကြပြီး၊ ပိုမိုမြေဩဇာကောင်းသော မြစ်ဝှမ်းများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော အိမ်နီးချင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်လူမျိုးများ]] နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော အေဒီလေးရာစုခန့်က ရွှေ့ပြောင်းလာကတည်းက မှုံ-မီယန် လူမျိုးများသည် မြောက်ပိုင်း [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအိုတို့]] တွင်လည်း လူမှုအသိုက်အဝန်းများ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ 0x2crf5zjdkb7ljma60diz83hewkolw 1029655 1029654 2026-05-05T07:20:48Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029655 wikitext text/x-wiki '''မှုံ-မီယန် ဘာသာစကားများ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Hmong–Mien languages''') ကို '''မြောင်-ယောင်း''' (Miao–Yao) ဟုလည်း လူသိများပြီး၊ ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းဒေသကို အစွဲပြု၍ '''ယန်ဇီယန်''' (Yangtzean) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆိုကြသော၊ [[တက်ကျသံ (ဘာသာဗေဒ)|အသံနေအသံထား (Tone)]] ကွဲပြားမှု များပြားသည့် [[ဘာသာစကား မိသားစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ {{Infobox language family |name=မှုံ-မီယန် (Hmong–Mien) |altname=မြောင်-ယောင်း (Miao–Yao)<br />ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနွယ် (Yangtzean) |region=[[တရုတ်နိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]] |familycolor=Hmong-Mien |family=ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]များထဲမှ တစ်ခု |protoname=[[Proto-Hmong–Mien language|ရှေးဦး မှုံ-မီယန် ဘာသာစကား]] |child1=[[Hmongic languages|မှုံအုပ်စု (မြောင်)]] |child2=[[Mienic languages|မီယန်အုပ်စု (ယောင်း)]] |iso5=hmx |glotto=hmon1336 |glottorefname=Hmong–Mien |map=Hmong Mien lang.png |mapcaption=မှုံ-မီယန် ဘာသာစကားများ ပျံ့နှံ့တည်ရှိပုံ |mapsize=280px }} ၎င်းတို့ကို [[ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်|ကွေ့ကျိုး]]၊ [[ဟူနန်ပြည်နယ်|ဟူနန်]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]၊ [[စီချွမ်ပြည်နယ်|စီချွမ်]]၊ [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး]]၊ [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်တုံ]] နှင့် [[ဟူပေပြည်နယ်|ဟူဘေး]] အစရှိသော တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပြည်နယ်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် အဓိကပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်သော မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်များတွင် အခြေချနေထိုင်သည့် အိမ်နီးချင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော "တောင်ပေါ်နေ လူမျိုးစုများ" ဖြစ်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော ၁၈ ရာစုခန့်မှစ၍ မှုံ-မီယန် နွယ်ဖွားများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယခုအခါ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့တွင်လည်း အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။ <references /> 40rc1bp43w6w7txv2tfxbxum4bqnbfc 1029657 1029655 2026-05-05T07:25:13Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1029657 wikitext text/x-wiki '''မှုံ-မီယန် ဘာသာစကားများ''' (အင်္ဂလိပ်: '''Hmong–Mien languages''') ကို '''မြောင်-ယောင်း''' (Miao–Yao) ဟုလည်း လူသိများပြီး၊ ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းဒေသကို အစွဲပြု၍ '''ယန်ဇီယန်''' (Yangtzean) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်းနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆိုကြသော၊ [[တက်ကျသံ (ဘာသာဗေဒ)|အသံနေအသံထား (Tone)]] ကွဲပြားမှု များပြားသည့် [[ဘာသာစကား မိသားစု]] တစ်ခုဖြစ်သည်။ {{Infobox language family |name=မှုံ-မီယန် (Hmong–Mien) |altname=မြောင်-ယောင်း (Miao–Yao)<br />ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းနွယ် (Yangtzean) |region=[[တရုတ်နိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]] |familycolor=Hmong-Mien |family=ကမ္ဘာ့အဓိက [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]များထဲမှ တစ်ခု |protoname=[[Proto-Hmong–Mien language|ရှေးဦး မှုံ-မီယန် ဘာသာစကား]] |child1=[[Hmongic languages|မှုံအုပ်စု (မြောင်)]] |child2=[[Mienic languages|မီယန်အုပ်စု (ယောင်း)]] |iso5=hmx |glotto=hmon1336 |glottorefname=Hmong–Mien |map=Hmong Mien lang.png |mapcaption=မှုံ-မီယန် ဘာသာစကားများ ပျံ့နှံ့တည်ရှိပုံ |mapsize=280px }} ၎င်းတို့ကို [[ကွေ့ကျိုးပြည်နယ်|ကွေ့ကျိုး]]၊ [[ဟူနန်ပြည်နယ်|ဟူနန်]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]]၊ [[စီချွမ်ပြည်နယ်|စီချွမ်]]၊ [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်ရှီး]]၊ [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်တုံ]] နှင့် [[ဟူပေပြည်နယ်|ဟူဘေး]] အစရှိသော တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပြည်နယ်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် အဓိကပြောဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မြေဩဇာကောင်းမွန်သော မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်များတွင် အခြေချနေထိုင်သည့် အိမ်နီးချင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော "တောင်ပေါ်နေ လူမျိုးစုများ" ဖြစ်ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော ၁၈ ရာစုခန့်မှစ၍ မှုံ-မီယန် နွယ်ဖွားများသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယခုအခါ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ဗီယက်နမ်]] မြောက်ပိုင်း၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] တို့တွင်လည်း အခြေချ နေထိုင်လျက်ရှိကြသည်။ == သမိုင်းကြောင်း == မြောင်-ယောင်တို့၏ မူလရင်းမြစ်သည် တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်း [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်း (Yangtze River Basin) ဒေသဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ * '''ရှေးဦးကာလ:''' လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ခန့်က တရုတ်ဒဏ္ဍာရီလာ စစ်နတ်ဘုရား '''ချီယို''' (Chiyou) ဦးဆောင်သော "ကျူလီ" (Jiuli) မျိုးနွယ်စုများသည် မြောင်-ယောင်တို့၏ ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။<ref name="Lemoine2005">Lemoine, J. (2005). "What is the actual number of the (H)mong in the world?". ''Hmong Studies Journal''.</ref> * '''ရွှေ့ပြောင်းခြင်း:''' [[ဟန်တရုတ်]]တို့၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုကြောင့် ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်း (ကွေ့ကျိုး၊ ယူနန်၊ ကွမ်ရှီး) သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ရပြီး၊ ၁၈ ရာစုနောက်ပိုင်းတွင် ဗီယက်နမ်၊ လာအို၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများသို့ ဆက်လက်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ == မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဝိသေသများ == မနုဿမျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအရ မြောင်-ယောင်တို့သည် အခြားအာရှသားများနှင့် ကွဲပြားသော DNA အမှတ်အသားများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ === Haplogroup အမှတ်အသား === ၎င်းတို့တွင် '''Haplogroup O-P164''' အမှတ်အသား အလွန်အားကောင်းစွာ ပါဝင်နေခြင်းက ၎င်းတို့သည် ရှေးဦးစိုက်ပျိုးရေးသမား (Neolithic Farmers) များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသနေသည်။<ref name="Wang2021">Wang, C. C., et al. (2021). "The Genomic Formation of Human Populations in East Asia". ''Nature''.</ref> === ရုပ်သွင်ပြင် (Phenotype) === မြောင်-ယောင်တို့၏ မျက်နှာသွင်ပြင်သည် တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်များနှင့်ယှဉ်လျှင် ပိုမိုနူးညံ့သော (Soft Features) ရှိသည်။ ၎င်း၏ အဓိကအချက်များမှာ - * မျက်နှာအရိုးတည်ဆောက်ပုံ ကျစ်လျစ်ပြီး ဝိုင်းစက်ခြင်း။ * ပါးပြင်တွင် အသားနှင့် အဆီပြင် (Subcutaneous fat) ပြည့်ဝသဖြင့် နုပျိုသောအသွင်ရှိခြင်း။ * သီးခြားတည်ရှိခဲ့သော မျိုးရိုးဗီဇ (Isolated Gene Pool) ကြောင့် အခြားလူမျိုးများနှင့် သွေးနှောမှုနည်းပါးပြီး မူလဗီဇကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခြင်း။<ref name="Kutanan2017">Kutanan, W., et al. (2017). "Genetic structure of Tai-Kadai and Hmong-Mien speakers in Northern Thailand". ''Gene''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[Category:အာရှရှိ လူမျိုးစုများ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ]] <references /> 653fqs4zoapb46z80uu6cn8qy5umizz 3 285309 1029668 2026-05-05T08:03:56Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029668 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Gravel-seven ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၃၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) qz7r0pwy80ntn5ghp9bnc04z19fbvsk 3 285310 1029670 2026-05-05T08:04:06Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1029670 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ふでぃ ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၄၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 539bucds22noojwibf7jyatk2b9ny9d 11 285311 1029692 2026-05-05T11:13:35Z MediaWiki message delivery 21591 /* Databox online survey - opportunity to share your thoughts about this Wikidata-powered Infobox */ အပိုင်းသစ် 1029692 wikitext text/x-wiki == Databox online survey - opportunity to share your thoughts about this Wikidata-powered Infobox == ''I apologise for posting in English. Feel free to translate!'' Hello everyone, the ''Wikidata For Wikimedia Projects'' team worked on improving the Databox Template and Module earlier this year. We are now asking Wikimedians to answer a short survey about their experiences with Databox (a Wikidata-powered infobox for Wikipedia and other Wikimedia Projects), and would appreciate your input. The survey should take ''less than 10 minutes to answer.'' Here is a '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Databox_Survey_2026-Q2 link to the survey]''' Here you can find '''[[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Databox|more information about the changes made to Databox.]]'''. For any questions, please feel free to contact me on my [[m:User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|meta user talk page]]. Thank you for your attention, [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the [[d:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team. p.s. If this is not the right place to post a message on this wiki, I apologise. Please move it to the appropriate page, and if possible, ping me so I can record it for future reference. Thank you! [[အသုံးပြုသူ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MediaWiki message delivery|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၃၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=30504104 --> mvtiozx4bci4xv3gvtjt3o1xp73fhbo 0 285312 1029699 2026-05-05T11:31:05Z Zawzawaungthwin 100038 '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ 1029699 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ စာရင်း == <div style="column-width: 30em; -moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em;"> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;" |+ '''မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များနှင့် မြို့နယ်ခွဲများ စာရင်း''' |- style="background:#eeeeee;" ! စဉ် !! မြို့အမည် !! အမျိုးအစား |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကချင်ပြည်နယ် |- | ၁ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] || မြို့ |- | ၂ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] || မြို့ |- | ၃ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] || မြို့ |- | ၄ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] || မြို့ |- | ၆ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] || မြို့ |- | ၈ || ဖိမော် || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၉ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၀ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၁ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၂ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] || မြို့ |- | ၁၃ || [[မံစီမြို့|မံစီ]] || မြို့ |- | ၁၄ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ရှမ်းပြည်နယ် |- | ၁၅ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || မြို့ |- | ၁၆ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || မြို့ |- | ၁၇ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || မြို့ |- | ၁၈ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || မြို့ |- | ၁၉ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || မြို့ |- | ၂၀ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || မြို့ |- | ၂၁ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || မြို့ |- | ၂၂ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || မြို့ |- | ၂၃ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || မြို့ |- | ၂၄ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || မြို့ |- | ၂၅ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || မြို့ |- | ၂၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || မြို့ |- | ၂၇ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || မြို့ |- | ၂၈ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်းကြမ်း]] || မြို့ |- | ၂၉ || [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၀ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၁ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၂ || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့|ဖောင်းဆိုင်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၃ || [[တာမိုးညံ့မြို့|တာမိုးညံ့]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၄ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၅ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၇ || [[မိုင်းရှိမြို့|မိုင်းရှိ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၈ || [[မိုင်းယော်မြို့|မိုင်းယော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၉ || [[မိုးဗြဲမြို့|မိုးဗြဲ]] || မြို့ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ရခိုင်ပြည်နယ် |- | ၄၀ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || မြို့ |- | ၄၁ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || မြို့ |- | ၄၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || မြို့ |- | ၄၃ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || မြို့ |- | ၄၄ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || မြို့ |- | ၄၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || မြို့ |- | ၄၆ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || မြို့ |- | ၄၇ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || မြို့ |- | ၄၈ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || မြို့ |- | ၄၉ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || မြို့ |- | ၅၀ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || မြို့ |- | ၅၁ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || မြို့ |- | ၅၂ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || မြို့ |- | ၅၃ || [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၄ || [[မအီမြို့|မအီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၅ || [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၆ || [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ချင်းပြည်နယ် |- | ၅၇ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] || မြို့ |- | ၅၈ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] || မြို့ |- | ၅၉ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] || မြို့ |- | ၆၀ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] || မြို့ |- | ၆၁ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] || မြို့ |- | ၆၂ || [[ရိဒ်ခေါဒါရမြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၃ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၄ || [[လိုင်လဲန်းပီမြို့|လိုင်လဲန်းပီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၅ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၆ || [[နှာရိန်းမြို့|နှာရိန်း]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၇ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၈ || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၉ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- | ၇၀ || [[ပင်လည်ဘူးမြို့|ပင်လည်ဘူး]] || မြို့ |- | ၇၁ || [[ခမ်းပတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] || မြို့ |- | ၇၂ || [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]] || မြို့ |- | ၇၃ || [[နန်းယွန်းမြို့|နန်းယွန်း]] || မြို့ |- | ၇၄ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇၅ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇၆ || [[မြို့သစ်မြို့ (တမူး)|မြို့သစ်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကယားပြည်နယ် |- | ၇၇ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || မြို့ |- | ၇၈ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဒီမောဆို]]|| မြို့ |- | ၇၉ || - || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၀ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၁ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၂ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၃ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကရင်ပြည်နယ် |- | ၈၄ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || မြို့ |- | ၈၅ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၇ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၈ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- | ၈၉ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || မြို့ |- | ၉၀ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || မြို့ |- | ၉၁ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || မြို့ |- | ၉၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || မြို့ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- | ၉၃ || - || မြို့နယ်ခွဲ |} </div> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]] btoqxm0gxumkwhll7p71zgofyzp7uhf 1029702 1029699 2026-05-05T11:39:11Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍဖွဲ့စည်းပုံ (Category Hierarchy) "ပိုနေ၍" [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]] အား ဖယ်ရှား 1029702 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} '''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}</ref> လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ စာရင်း == <div style="column-width: 30em; -moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em;"> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; font-size:95%;" |+ '''မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များနှင့် မြို့နယ်ခွဲများ စာရင်း''' |- style="background:#eeeeee;" ! စဉ် !! မြို့အမည် !! အမျိုးအစား |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကချင်ပြည်နယ် |- | ၁ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] || မြို့ |- | ၂ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] || မြို့ |- | ၃ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] || မြို့ |- | ၄ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] || မြို့ |- | ၆ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] || မြို့ |- | ၈ || ဖိမော် || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၉ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၀ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၁ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၁၂ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] || မြို့ |- | ၁၃ || [[မံစီမြို့|မံစီ]] || မြို့ |- | ၁၄ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ရှမ်းပြည်နယ် |- | ၁၅ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || မြို့ |- | ၁၆ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || မြို့ |- | ၁၇ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || မြို့ |- | ၁၈ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || မြို့ |- | ၁၉ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || မြို့ |- | ၂၀ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || မြို့ |- | ၂၁ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || မြို့ |- | ၂၂ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || မြို့ |- | ၂၃ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || မြို့ |- | ၂၄ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || မြို့ |- | ၂၅ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || မြို့ |- | ၂၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || မြို့ |- | ၂၇ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || မြို့ |- | ၂၈ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်းကြမ်း]] || မြို့ |- | ၂၉ || [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၀ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၁ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၂ || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့|ဖောင်းဆိုင်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၃ || [[တာမိုးညံ့မြို့|တာမိုးညံ့]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၄ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၅ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၇ || [[မိုင်းရှိမြို့|မိုင်းရှိ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၈ || [[မိုင်းယော်မြို့|မိုင်းယော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၃၉ || [[မိုးဗြဲမြို့|မိုးဗြဲ]] || မြို့ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ရခိုင်ပြည်နယ် |- | ၄၀ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || မြို့ |- | ၄၁ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || မြို့ |- | ၄၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || မြို့ |- | ၄၃ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || မြို့ |- | ၄၄ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || မြို့ |- | ၄၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || မြို့ |- | ၄၆ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || မြို့ |- | ၄၇ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || မြို့ |- | ၄၈ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || မြို့ |- | ၄၉ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || မြို့ |- | ၅၀ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || မြို့ |- | ၅၁ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || မြို့ |- | ၅၂ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || မြို့ |- | ၅၃ || [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၄ || [[မအီမြို့|မအီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၅ || [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၅၆ || [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ချင်းပြည်နယ် |- | ၅၇ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] || မြို့ |- | ၅၈ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] || မြို့ |- | ၅၉ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] || မြို့ |- | ၆၀ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] || မြို့ |- | ၆၁ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] || မြို့ |- | ၆၂ || [[ရိဒ်ခေါဒါရမြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၃ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၄ || [[လိုင်လဲန်းပီမြို့|လိုင်လဲန်းပီ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၅ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၆ || [[နှာရိန်းမြို့|နှာရိန်း]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၇ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၈ || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၆၉ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး |- | ၇၀ || [[ပင်လည်ဘူးမြို့|ပင်လည်ဘူး]] || မြို့ |- | ၇၁ || [[ခမ်းပတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] || မြို့ |- | ၇၂ || [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]] || မြို့ |- | ၇၃ || [[နန်းယွန်းမြို့|နန်းယွန်း]] || မြို့ |- | ၇၄ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇၅ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၇၆ || [[မြို့သစ်မြို့ (တမူး)|မြို့သစ်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကယားပြည်နယ် |- | ၇၇ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || မြို့ |- | ၇၈ || [[ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ဒီမောဆို]]|| မြို့ |- | ၇၉ || - || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၀ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၁ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၂ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၃ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | ကရင်ပြည်နယ် |- | ၈၄ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || မြို့ |- | ၈၅ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၆ || [[သင်္ဃန်းညီနောင်ရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|သင်္ဃန်းညီနောင်]]|| မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၇ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- | ၈၈ || [[စုကလိမြို့|စုကလိ]] || မြို့နယ်ခွဲ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး |- | ၈၉ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || မြို့ |- | ၉၀ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || မြို့ |- | ၉၁ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || မြို့ |- | ၉၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || မြို့ |- ! colspan="3" style="background:#f2f2f2; text-align:center;" | မကွေးတိုင်းဒေသကြီး |- | ၉၃ || - || မြို့နယ်ခွဲ |} </div> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]] [[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] bkmugm3x3kmo53pmt8xa0ikx76rzabn 14 285313 1029701 2026-05-05T11:35:59Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ 1029701 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]] 5hnvbton9pnhlhi9shtf0xe8u9818oj