ဝီကီပီးဒီးယား mywiki https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွေးနွေးချက် အသုံးပြုသူ အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက် ဝီကီပီးဒီးယား ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွေးနွေးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွေးနွေးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက် မုခ်ဝ မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက် စာမူကြမ်း စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက် TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk ရာသီဥတု 0 4318 1031156 675561 2026-05-12T15:29:51Z ~2026-28706-31 142533 1031156 wikitext text/x-wiki a {{ရာသီဥတု}} [[File:ClimateMapWorld.png|thumb|right|350px|တကမ္ဘာလုံးတွင် ရာသီဥတုအမျိုးအစားခွဲခြားမှုများ]] ရာသီဥတု (Climate) တွင် ဒေသတစ်ခုအတွင်း ရှည်လျားသော အချိန်ကာလအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သော အပူချိန်များ၊ စိုထိုင်းဆများ၊ မိုးရေချိန်များ၊ လေထုတွင်းရှိ အမှုန်အမွှားတို့၏ အရေအတွက် နှင့် အခြားမိုလေဝသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များပါဝင်သည်။ ရာသီ (weather) နှင့်ကွဲပြားသည့်အချက်မှာ ရာသီတွင် လက်ရှိအဖြစ်အပျက်များကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ နေရာတစ်ခု၏ ရာသီဥတုကို ၎င်း၏ လတ္တီကျု၊ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်၊ အမြဲတမ်းဖုံးလွှမ်းနေသော ရေခဲ သို့မဟုတ် နှင်း စသည်တို့နှင့် အနီးအနားရှိ [[သမုဒ္ဒရာ]]တို့နှင့် ၎င်းတို့၏ ရေစီးကြောင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ရာသီဥတုကို အပူချိန် နှင့် မိုးရေချိန်စသည့် အချက်အလက်တို့ပေါ်တွင် မူတည်၍ သီးသန့်ရာသီဥတု အမျိုးအစားအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။ Give me a reason to love you. I just, I wanna be A woman {{Stub}} [[ Category:ရာသီဥတု]] 9piyivxbej7eddx6wwuc49ftuecjf08 ပိုးလမ်းမ 0 8320 1031140 791052 2026-05-12T12:41:21Z Chenzeyan29 141880 [[ပိုးခြည်လမ်း]] စာမျက်နှာကို [[ပိုးလမ်းမ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: ကျစ်လျစ်တိုတုတ်စေရန် ([[WP:CONCISE]], [[WP:PRECISE]]) 290577 wikitext text/x-wiki [[File:Silk route.jpg|right|thumb|300px|ပိုးခြည်လမ်းသည် တရုတ်ပြည်မှ အလယ်အာရှကို ဖြတ်သန်းကာ ဥရောပတောင်ပိုင်းဒေသအထိ ကျယ်ပျံ့သည့် ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်း ဖြစ်သည်။]] {{Infobox designation list | designation1=WHS | designation1_offname=Silk Roads: the Routes Network of Chang'an-Tianshan Corridor | designation1_date = ၂၀၁၄ <small>(၃၈ ကြိမ်မြောက် [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီ|အစည်းအဝေး]])</small> | designation1_type = ယဉ်ကျေးမှု | designation1_criteria = ii, iii, iv, vi | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1442 1442] | designation1_free1name = ဒေသ | designation1_free1value = [[အာရှတိုက်ရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်း|အာရှ-ပစိဖိတ်]] }} '''ပိုးခြည်လမ်း'''သည် [[တရုတ်ပြည်]]မှ အဓိကအားဖြင့် [[ပိုးထည်ပစ္စည်း]]များအား ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းမှတဆင့် အလယ်အာရှဒေသကို ဖြတ်သန်းကာ ဥရောပသို့ တင်သွင်းသည့် ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ တနည်းအားဖြင့် အာရှနှင့် ဥရောပကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book| last=Elisseeff|first=Vadime|authorlink =|title=The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce|publisher=UNESCO Publishing / Berghahn Books|year=2001|isbn=978-92-3-103652-1 }}</ref> == ကိုးကား == {{reflist|2}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== *{{Commons category-inline|Silk Road|ပိုးခြည်လမ်း}} [[Category:နိုင်ငံတကာ လမ်းကွန်ယက်များ]] [[Category:အာရှတိုက်ရှိ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:ကာဇက်စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] isaj7wjwx44xxldi55mv2qqmfnhw6uu 1031142 1031140 2026-05-12T12:44:15Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031142 wikitext text/x-wiki '''ပိုးလမ်းမ''' ({{lang-en|Silk Road}}) သည် ရှေးခေတ်ကာလက အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်းမှ အနောက်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းနှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်း ဒေသများကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ကုန်းလမ်းနှင့် ရေလမ်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကွန်ရက်ကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book| last=Elisseeff|first=Vadime|title=The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce|publisher=UNESCO Publishing / Berghahn Books|year=2001|isbn=978-92-3-103652-1 }}</ref> အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်]]မှ ထွက်ရှိသော [[ပိုးထည်]]များကို အလယ်အာရှကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပသို့ တင်သွင်းရာမှ အစပြုကာ ဤအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ {{Short description|Ancient network of trade routes connecting the East and West}} {{Infobox settlement | name = ပိုးခြည်လမ်း | native_name = Silk Road | image = Silk route.jpg | image_caption = ပိုးခြည်လမ်းသည် တရုတ်ပြည်မှ အလယ်အာရှကို ဖြတ်သန်းကာ ဥရောပတောင်ပိုင်းဒေသအထိ ကျယ်ပျံ့သည့် ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်း ဖြစ်သည်။ | image_map = Silk_route_2100px.png | map_caption = ပိုးခြည်လမ်း၏ ကုန်းလမ်း (အနီ) နှင့် ရေလမ်း (အပြာ) လမ်းကြောင်းများ | location = [[အာရှ]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အာဖရိက]] | type = ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကွန်ရက် | length_km = 6400 | established_date = ဘီစီ ၂ ရာစု ခန့် }} {{Infobox designation list | designation1 = WHS | designation1_offname = Silk Roads: the Routes Network of Chang'an-Tianshan Corridor | designation1_date = ၂၀၁၄ <small>(၃၈ ကြိမ်မြောက် [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီ|အစည်းအဝေး]])</small> | designation1_type = ယဉ်ကျေးမှု | designation1_criteria = ii, iii, iv, vi | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1442 1442] | designation1_free1name = ဒေသ | designation1_free1value = [[အာရှတိုက်ရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်း|အာရှ-ပစိဖိတ်]] }} ပိုးခြည်လမ်းသည် ကီလိုမီတာ ၆,၄၀၀ (မိုင် ၄,၀၀၀) ခန့် ရှည်လျားပြီး ကုန်ပစ္စည်းများသာမက ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေး၊ နည်းပညာနှင့် အတွေးအခေါ်များကိုပါ အရှေ့နှင့် အနောက် ကမ္ဘာအကြား အပြန်အလှန် ကူးလူးဖလှယ်ပေးခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် လမ်းကြောင်းကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=Silk Road|url=https://www.britannica.com/topic/Silk-Road-trade-route|publisher=Encyclopedia Britannica|access-date=2026-05-12}}</ref> ဤလမ်းကြောင်းသည် ဟန်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၀၆ - အေဒီ ၂၂၀) ကာလမှ စတင်၍ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ဩဇာအရှိဆုံးသော ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) မှ ပိုးခြည်လမ်း၏ ချန်အန်း-ထျန်းရှန်း စင်္ကြံလမ်းပိုင်းကို [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ == ကိုးကား == {{reflist|2}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== *{{Commons category-inline|Silk Road|ပိုးခြည်လမ်း}} [[Category:နိုင်ငံတကာ လမ်းကွန်ယက်များ]] [[Category:အာရှတိုက်ရှိ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:ကာဇက်စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] adg9gtag0s09f7dgmesi0d36me8vg5d 1031144 1031142 2026-05-12T12:50:23Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1031144 wikitext text/x-wiki '''ပိုးလမ်းမ''' ({{lang-en|Silk Road}}) သည် ရှေးခေတ်ကာလက အာရှတိုက် အရှေ့ပိုင်းမှ အနောက်ပိုင်း၊ အာဖရိကတိုက် မြောက်ပိုင်းနှင့် ဥရောပတောင်ပိုင်း ဒေသများကို ဆက်သွယ်ထားသည့် ကုန်းလမ်းနှင့် ရေလမ်း ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကွန်ရက်ကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book| last=Elisseeff|first=Vadime|title=The Silk Roads: Highways of Culture and Commerce|publisher=UNESCO Publishing / Berghahn Books|year=2001|isbn=978-92-3-103652-1 }}</ref> အဓိကအားဖြင့် [[တရုတ်ပြည်]]မှ ထွက်ရှိသော [[ပိုးထည်]]များကို အလယ်အာရှကို ဖြတ်သန်း၍ ဥရောပသို့ တင်သွင်းရာမှ အစပြုကာ ဤအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခြင်း ဖြစ်သည်။ {{Short description|Ancient network of trade routes connecting the East and West}} {{Infobox settlement | name = ပိုးခြည်လမ်း | native_name = Silk Road | image = Silk route.jpg | image_caption = ပိုးခြည်လမ်းသည် တရုတ်ပြည်မှ အလယ်အာရှကို ဖြတ်သန်းကာ ဥရောပတောင်ပိုင်းဒေသအထိ ကျယ်ပျံ့သည့် ရှေးခေတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်း ဖြစ်သည်။ | image_map = Silk_route_2100px.png | map_caption = ပိုးခြည်လမ်း၏ ကုန်းလမ်း (အနီ) နှင့် ရေလမ်း (အပြာ) လမ်းကြောင်းများ | location = [[အာရှ]]၊ [[ဥရောပ]] နှင့် [[အာဖရိက]] | type = ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကွန်ရက် | length_km = 6400 | established_date = ဘီစီ ၂ ရာစု ခန့် }} {{Infobox designation list | designation1 = WHS | designation1_offname = Silk Roads: the Routes Network of Chang'an-Tianshan Corridor | designation1_date = ၂၀၁၄ <small>(၃၈ ကြိမ်မြောက် [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်ကော်မတီ|အစည်းအဝေး]])</small> | designation1_type = ယဉ်ကျေးမှု | designation1_criteria = ii, iii, iv, vi | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/1442 1442] | designation1_free1name = ဒေသ | designation1_free1value = [[အာရှတိုက်ရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ စာရင်း|အာရှ-ပစိဖိတ်]] }} ပိုးခြည်လမ်းသည် ကီလိုမီတာ ၆,၄၀၀ (မိုင် ၄,၀၀၀) ခန့် ရှည်လျားပြီး ကုန်ပစ္စည်းများသာမက ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေး၊ နည်းပညာနှင့် အတွေးအခေါ်များကိုပါ အရှေ့နှင့် အနောက် ကမ္ဘာအကြား အပြန်အလှန် ကူးလူးဖလှယ်ပေးခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် လမ်းကြောင်းကြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=Silk Road|url=https://www.britannica.com/topic/Silk-Road-trade-route|publisher=Encyclopedia Britannica|access-date=2026-05-12}}</ref> ဤလမ်းကြောင်းသည် ဟန်မင်းဆက် (ဘီစီ ၂၀၆ - အေဒီ ၂၂၀) ကာလမှ စတင်၍ ဖွံ့ဖြိုးခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းတွင် ဩဇာအရှိဆုံးသော ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကို (UNESCO) မှ ပိုးခြည်လမ်း၏ ချန်အန်း-ထျန်းရှန်း စင်္ကြံလမ်းပိုင်းကို [[ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ]] အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ == သမိုင်းကြောင်း == ပိုးခြည်လမ်းကို အမည်မမှည့်ခေါ်မီကပင် အာရှတိုက် အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ လူမျိုးစုများသည် ကျောက်စိမ်း၊ ရွှေနှင့် အခြား အဖိုးတန်ပစ္စည်းများကို အကွာအဝေးတစ်ခုအထိ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ ကျောက်စိမ်းများကို အလယ်အာရှမှလည်းကောင်း၊ အလယ်အာရှမှ မြင်းကောင်းများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့လည်းကောင်း လဲလှယ်ခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ ရှိခဲ့သည်။<ref name="history_pre">Frankopan, Peter (2015). ''The Silk Roads: A New History of the World''. Bloomsbury Publishing.</ref> ပိုးခြည်လမ်းကို စနစ်တကျ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သူမှာ တရုတ်ဟန်မင်းဆက်မှ ဧကရာဇ် ဟန်ဝူတီ (Han Wudi) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘီစီ ၁၃၈ ခန့်တွင် နယ်မြေစူးစမ်းရှာဖွေသူ ကျန်းချန် (Zhang Qian) ကို အနောက်ဘက်ဒေသများသို့ မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ကျန်းချန် ပြန်လာသောအခါ အနောက်ဘက်တွင် ယဉ်ကျေးမှုမြင့်မားသော တိုင်းပြည်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေး အလားအလာများကို တင်ပြခဲ့သဖြင့် တရုတ်တို့သည် အနောက်ဘက်သို့ ပိုးထည်များနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို စတင်တင်ပို့ခဲ့ကြသည်။<ref name="britannica_hist">{{Cite web|title=Silk Road - History & Map|url=https://www.britannica.com/topic/Silk-Road-trade-route|publisher=Encyclopedia Britannica|access-date=2026-05-12}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထန်မင်းဆက် (Tang Dynasty) ကာလတွင် ပိုးခြည်လမ်းသည် အစည်ကားဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မြို့တော် ချန်အန်း (Chang'an) သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကုန်းလမ်းခရီးသာမက အာရပ်ကုန်သည်များ၏ ရေလမ်းခရီးဖြင့် ကုန်သွယ်မှုများလည်း ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာတို့သည် ဤလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဒေသအနှံ့သို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။<ref name="unesco_silk">{{Cite web|title=About the Silk Roads|url=https://en.unesco.org/silkroad/about-silk-road|publisher=UNESCO|access-date=2026-05-12}}</ref> ၁၃ ရာစုတွင် မွန်ဂိုအင်ပါယာသည် အာရှနှင့် ဥရောပ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ပိုးခြည်လမ်းတစ်ခုလုံးသည် အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးတည်းအောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဤကာလကို "Pax Mongolica" (မွန်ဂိုငြိမ်းချမ်းရေးကာလ) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် လုံခြုံမှုရှိလာသဖြင့် ကုန်သွယ်မှုနှင့် ခရီးသွားလာမှုများ ပြန်လည်အားကောင်းလာခဲ့သည်။ နာမည်ကျော် ခရီးသွား မာကိုပိုလို (Marco Polo) သည်လည်း ဤအချိန်တွင် ပိုးခြည်လမ်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်ပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="polo_hist">Larner, John (1999). ''Marco Polo and the Discovery of the World''. Yale University Press.</ref> ၁၅ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် အော့တိုမန်အင်ပါယာ (Ottoman Empire) က ကုန်းလမ်းကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ခြင်းနှင့် ဥရောပတိုက်သားများက ပင်လယ်ရေကြောင်း လမ်းသစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုးခြည်လမ်း၏ အခန်းကဏ္ဍသည် တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်မှ ပိုးထည်ထုတ်လုပ်သည့် လျှို့ဝှက်ချက်ကို အနောက်ကမ္ဘာက သိရှိသွားခြင်းကလည်း ကုန်းလမ်းကုန်သွယ်မှုကို လျော့နည်းစေခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="decline">{{Cite book|last=Wood|first=Frances|title=The Silk Road: Two Thousand Years in the Heart of Asia|publisher=University of California Press|year=2002}}</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== *{{Commons category-inline|Silk Road|ပိုးခြည်လမ်း}} [[Category:နိုင်ငံတကာ လမ်းကွန်ယက်များ]] [[Category:အာရှတိုက်ရှိ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] [[Category:ကာဇက်စတန်နိုင်ငံရှိ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာများ]] 981ktnc2f3nqml418t9527w76a56j9r အင်းသားလူမျိုး 0 12510 1031351 957487 2026-05-13T10:25:03Z Chenzeyan29 141880 /* နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ */ 1031351 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Insar | native_name = {{my|အင်းသား}} | native_name_lang = my | flag = Flag of the Intha people.svg | flag_caption = အင်းသားကိုယ်စားပြုအလံ | image = InleRowing.jpg | image_caption = အင်းသားတို့၏ ရိုးရာလှေလှော်နေပုံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၁၀၀,၀၀၀ -၂၀၀,၀၀၀ | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = | pop2 = | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = ဗမာဘာသာစကား၏ အင်းသားလေသံ | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]],[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]], အခြား [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်လူမျိုးများ]] | footnotes = }} '''အင်သားလူမျိုး''' (အင်္ဂလိပ်: Insar) သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]၊ [[အင်းလေးကန်|အင်းလေးဒေသ]]တစ်ဝိုက်၌ အခြေစိုက်နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးကို အင်းသားလူမျိုးဟုခေါ်သည်။ အင်းလေးရေပြင် တွင်လည်းကောင်း၊ အင်းလေးကမ်းစပ် ရေတစ်ဝက် ကုန်းတစ်ဝက်၌လည်းကောင်း ရွာများကို တည်ထောင်နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော်လည်း ရှမ်းနွယ်ဖွားများ မဟုတ်ကြဘဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">Than Tun, *History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824*, Yale University Press, 1988.</ref> အင်းသားတို့၏ စကားပြောဆိုပုံ၊ လေယူလေသိမ်းနှင့် ဝေါဟာရများသည် ရှေးဟောင်းဗမာစကားနှင့် ဆင်တူသည့်အပြင် [[ထားဝယ်လူမျိုး]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့နှင့်လည်း ဘာသာစကားဆိုင်ရာ နီးစပ်မှုများ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ထားဝယ်အုပ်စုခွဲ နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H., *Phases of Pre-Pagan Burma*, Oxford University Press, 1985.</ref> အင်းသားတို့သည် အင်းလေးဒေသသို့ မည်သို့မည်ပုံ ရောက်ရှိလာသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ခိုင်လုံသော သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် ရိုးရာရာဇဝင်ဟူ၍ အယူအဆ နှစ်ရပ်ရှိသည်။ ရာဇဝင်လာ အယူအဆ (ပုဂံခေတ် ရွှေ့ပြောင်းမှု)တွင် ရာဇဝင်အရ ပုဂံပြည့်ရှင် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်းကြီး]]သည် ဖောင်စင်္ကြာဖြင့် တိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ် အင်းလေးဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဖောင်တော်တွင် လိုက်ပါလာသော ထားဝယ်သား ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး (အချို့က ထားဝယ်သား တစ်စုဟု ဆိုသည်) အား ထိုဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် နေရာချထားပေးခဲ့သည်။<ref name="History_Inle">အင်းလေးဖောင်တော်ဦးဘုရားသမိုင်းနှင့် အင်းသားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ (၁၉၉၂)။</ref> ထိုထားဝယ်သားတို့သည် နမ့်ပန်၊ ဟဲယာ၊ နောင်တော နှင့် ရွာကြီးဘန့်ပုံး ဟူသော ရွာလေးရွာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "အင်းထဲရှိ ရွာလေးရွာ" ဖြစ်၍ အင်းလေး ဟု အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ အယူအဆ တွင် အချို့သော သုတေသီတို့၏ အဆိုအရ တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် ဗမာနွယ်အုပ်စုကြီးမှ ရခိုင်၊ ထားဝယ်နှင့် အင်းသား အုပ်စုများသည် မူလပင်ရင်းမှ အတူတူ လမ်းခွဲထွက်လာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရခိုင်အုပ်စုသည် အနောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ ထားဝယ်အုပ်စုသည် တောင်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ အင်းသားအုပ်စုသည် အရှေ့ဘက် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ရှိ အင်းလေးဒေသသို့လည်းကောင်း အသီးသီး ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့အကြား စကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆင်တူနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Burma_Ethnic">Scott, J. George, *The Upper Burma Gazetteer*, 1900.</ref> အလောင်းစည်သူမင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် အယူအဆကို အခိုင်အမာ ထောက်ပြနိုင်သော အထောက်အထားများတွင်မင်းကြီး၏ ဖောင်တော်ဦးတွင် တင်ဆောင်ပူဇော်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ငါးဆူမှာ ယနေ့တိုင် အင်းသားတို့၏ အထွတ်အမြတ် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်နေခြင်း။ညောင်ရွှေအနီးရှိ "ဖောင်တော်ဆိုက်"၊ "ဖောင်တော်ပြန်" နှင့် "ဖောင်တော်ရွာ" စသည့် အမည်များသည် ဖောင်တော်စင်္ကြာ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။သလဲဦးရွာနှင့် အင်းအလယ် ဗိုလ်တဲအကြား ရေအောက်တွင် တွေ့ရှိရသော တိုင်ကြီးများသည် ရှေးမင်းတစ်ပါးပါး စံမြန်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆချက်များ ရှိသည်။ အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ညောင်ရွှေမြို့မှသည် အင်းလေးကန်၏ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ တစ်ဝိုက်တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည့်အပြင်၊ ဘီလူးချောင်းတစ်လျှောက်ရှိ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]] အထိ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာအရ အင်းသားလူမျိုး ၈၀,၀၀၀ ကျော်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူဦးရေ နှစ်သိန်းကျော်ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="Census_2014">The 2014 Myanmar Population and Housing Census, Shan State Report.</ref> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == အင်းသားအားလုံးသည် ဗုဒ္ဓဝါဒကို သက်ဝင်ယုံကြည် ကြသူများဖြစ်၍ အင်းလေးဒေသတစ်ခွင်၌ ကြီးကျယ်ခန့်ညားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်း၊ ထုံးတဖွေးဖွေးနှင့် ဘုရားစေတီများကို တွေ့ရခြင်းအားဖြင့် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု၌ မည်မျှရိုသေလေးစားခြင်းရှိကြောင်း သိရပေသည်။ အင်းသားလူမျိုးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းဓလေ့တို့သည် ရှမ်းနှင့်ဗမာ ရောနှောနေသော်လည်း ဗမာပို၍ဆန် သည်။ လှူရေးတန်းရေးတို့၌လည်းကောင်း၊ တူရိယာ၊ တေးဂီတ နှင့် အကအခုန်တို့၌လည်းကောင်း ရှေးခေတ်မြန်မာတို့၏ လုပ် နည်းလုပ်ဟန်များကို တွေ့ရသည်။ လက်ထပ်ထိမ်းမြားရာ၌ မြန်မာထုံးတမ်းအစဉ်အလာများကို အတော်အတန်များများ အသုံး ပြုကြသည်။ အင်းသူအင်းသားသေဆုံးလျှင် အချို့ရေများရာ အရပ်၌ ကျွန်းမျော၏ရေအောက်၌ မြှုပ်နှံကြပြီးလျှင် ရေနည်း သောကုန်းတစ်ပိုင်း၊ ရေတစ်ပိုင်းအရပ်များတွင်မူ၊ ကုန်းမြေ သုဿာန်၌ မြှုပ်နှံကြလေသည်။ တစ်ရွာ၌အလှူအတန်းရှိလျှင် အခြားရွာများက ရွာလုံးကျွတ် မိမိတို့ရိုးရာ မောင်းဆိုင်းဝိုင်းခေါ် အိုးစည်၊ လင်းကွင်း စသည့် အတီးအမှုတ်အကအခုန်များဖြင့် သွားရောက်ကူညီလေ့ရှိ ကြသည်။ ဟဲရားရွာမခေါ်ရွာကြီးတွင် ဘိုးဘေးလက်ထက်ကစ၍ ထင်ရှားလာသော လံစည်ဟုခေါ်သည့် သဘင်အကတစ်မျိုးရှိရာ၊ အပြောအဆို၊ အပြင်အဆင်တို့သည်ထီးမူနန်းဟန်ပါ၍၊ နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းလေသည်။ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံတွင် အမျိုးသားများသည် များသောအားဖြင့် ရှမ်းဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံအင်္ကျီကိုဝတ်ဆင်ကြပြီးလျှင်၊ မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို ခေါင်းပေါင်းထားလေ့ရှိကြသည်။ ဘောင်းဘီ နှင့် တိုက်ပုံအင်္ကျီများကို အင်းလေးရက်ကန်းမှထွက်သော ဖျင်နီထည်များဖြင့် ချုပ်လုပ်ကြသည်။ အချို့ အင်းသားအဖိုးအိုများသည် ရှမ်းအမျိုးသားကြီးများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီနက်ကြီး များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ဝတ်ဆင်ကြရာ၊ ဝတ်စားပြင်ဆင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု၌ မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ ခေတ်မီသော အင်းသူအမျိုးသမီး များစွာရှိနေလေပြီ။ အချုပ်ဆိုရလျှင် ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးစုများအနက်၊ အင်းသားလူမျိုးတို့သည် အခြားလူမျိုးစုများကဲ့သို့ သီးခြားဝတ်စားဆင်ယင်မှု မပြုကြချေ။ အင်းသားလူမျိုးတို့၏စာသည် မြန်မာစာပင်ဖြစ်၍၊ အသံအနေအထားတွင်သာ ကွဲလွဲမှုရှိလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</ref> == ထင်ရှားသော အင်းသားလူမျိုးများ == * ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် (Maung Maung Zaw latt) * ရော့ခ် အဆိုတော် (Tha O) == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 2a3yqgxlktepeglbbtxlo9h88nhavp4 1031352 1031351 2026-05-13T10:30:35Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1031352 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Insar | native_name = {{my|အင်းသား}} | native_name_lang = my | flag = Flag of the Intha people.svg | flag_caption = အင်းသားကိုယ်စားပြုအလံ | image = InleRowing.jpg | image_caption = အင်းသားတို့၏ ရိုးရာလှေလှော်နေပုံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၁၀၀,၀၀၀ -၂၀၀,၀၀၀ | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = | pop2 = | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = ဗမာဘာသာစကား၏ အင်းသားလေသံ | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]],[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]], အခြား [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်လူမျိုးများ]] | footnotes = }} '''အင်သားလူမျိုး''' (အင်္ဂလိပ်: Insar) သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]၊ [[အင်းလေးကန်|အင်းလေးဒေသ]]တစ်ဝိုက်၌ အခြေစိုက်နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးကို အင်းသားလူမျိုးဟုခေါ်သည်။ အင်းလေးရေပြင် တွင်လည်းကောင်း၊ အင်းလေးကမ်းစပ် ရေတစ်ဝက် ကုန်းတစ်ဝက်၌လည်းကောင်း ရွာများကို တည်ထောင်နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော်လည်း ရှမ်းနွယ်ဖွားများ မဟုတ်ကြဘဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">Than Tun, *History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824*, Yale University Press, 1988.</ref> အင်းသားတို့၏ စကားပြောဆိုပုံ၊ လေယူလေသိမ်းနှင့် ဝေါဟာရများသည် ရှေးဟောင်းဗမာစကားနှင့် ဆင်တူသည့်အပြင် [[ထားဝယ်လူမျိုး]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့နှင့်လည်း ဘာသာစကားဆိုင်ရာ နီးစပ်မှုများ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ထားဝယ်အုပ်စုခွဲ နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H., *Phases of Pre-Pagan Burma*, Oxford University Press, 1985.</ref> အင်းသားတို့သည် အင်းလေးဒေသသို့ မည်သို့မည်ပုံ ရောက်ရှိလာသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ခိုင်လုံသော သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် ရိုးရာရာဇဝင်ဟူ၍ အယူအဆ နှစ်ရပ်ရှိသည်။ ရာဇဝင်လာ အယူအဆ (ပုဂံခေတ် ရွှေ့ပြောင်းမှု)တွင် ရာဇဝင်အရ ပုဂံပြည့်ရှင် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်းကြီး]]သည် ဖောင်စင်္ကြာဖြင့် တိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ် အင်းလေးဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဖောင်တော်တွင် လိုက်ပါလာသော ထားဝယ်သား ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး (အချို့က ထားဝယ်သား တစ်စုဟု ဆိုသည်) အား ထိုဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် နေရာချထားပေးခဲ့သည်။<ref name="History_Inle">အင်းလေးဖောင်တော်ဦးဘုရားသမိုင်းနှင့် အင်းသားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ (၁၉၉၂)။</ref> ထိုထားဝယ်သားတို့သည် နမ့်ပန်၊ ဟဲယာ၊ နောင်တော နှင့် ရွာကြီးဘန့်ပုံး ဟူသော ရွာလေးရွာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "အင်းထဲရှိ ရွာလေးရွာ" ဖြစ်၍ အင်းလေး ဟု အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ အယူအဆ တွင် အချို့သော သုတေသီတို့၏ အဆိုအရ တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် ဗမာနွယ်အုပ်စုကြီးမှ ရခိုင်၊ ထားဝယ်နှင့် အင်းသား အုပ်စုများသည် မူလပင်ရင်းမှ အတူတူ လမ်းခွဲထွက်လာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရခိုင်အုပ်စုသည် အနောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ ထားဝယ်အုပ်စုသည် တောင်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ အင်းသားအုပ်စုသည် အရှေ့ဘက် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ရှိ အင်းလေးဒေသသို့လည်းကောင်း အသီးသီး ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့အကြား စကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆင်တူနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Burma_Ethnic">Scott, J. George, *The Upper Burma Gazetteer*, 1900.</ref> အလောင်းစည်သူမင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် အယူအဆကို အခိုင်အမာ ထောက်ပြနိုင်သော အထောက်အထားများတွင်မင်းကြီး၏ ဖောင်တော်ဦးတွင် တင်ဆောင်ပူဇော်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ငါးဆူမှာ ယနေ့တိုင် အင်းသားတို့၏ အထွတ်အမြတ် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်နေခြင်း။ညောင်ရွှေအနီးရှိ "ဖောင်တော်ဆိုက်"၊ "ဖောင်တော်ပြန်" နှင့် "ဖောင်တော်ရွာ" စသည့် အမည်များသည် ဖောင်တော်စင်္ကြာ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။သလဲဦးရွာနှင့် အင်းအလယ် ဗိုလ်တဲအကြား ရေအောက်တွင် တွေ့ရှိရသော တိုင်ကြီးများသည် ရှေးမင်းတစ်ပါးပါး စံမြန်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆချက်များ ရှိသည်။ အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ညောင်ရွှေမြို့မှသည် အင်းလေးကန်၏ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ တစ်ဝိုက်တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည့်အပြင်၊ ဘီလူးချောင်းတစ်လျှောက်ရှိ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]] အထိ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာအရ အင်းသားလူမျိုး ၈၀,၀၀၀ ကျော်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူဦးရေ နှစ်သိန်းကျော်ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="Census_2014">The 2014 Myanmar Population and Housing Census, Shan State Report.</ref> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == အင်းသားလူမျိုးအားလုံးနီးပါးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အင်းလေးဒေသတစ်ခွင်၌ ကြီးကျယ်ခန့်ညားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းနှင့် စေတီပုထိုးများစွာကို တွေ့ရှိနိုင်ခြင်းမှာ အင်းသားတို့၏ ဘာသာရေးအပေါ် ရိုသေလေးစားမှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ အင်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းစဉ်လာတို့သည် ရှမ်းနှင့် ဗမာယဉ်ကျေးမှု နှစ်ရပ်လုံး ရောနှောနေသော်လည်း ဗမာယဉ်ကျေးမှုဘက်သို့ ပိုမိုနီးစပ်နေသည်။<ref name="Encyclopedia_15">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)၊ စာမျက်နှာ ၂၄၈-၂၅၀။</ref> အင်းသားလူမျိုးတို့သည် သီးခြားရိုးရာဝတ်စုံဟူ၍ မရှိဘဲ ဒေသခံရှမ်းနှင့် ဗမာတို့၏ ဝတ်စုံများကို လိုက်လျောညီထွေ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသားများသည် များသောအားဖြင့် ရှမ်းဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံများကို အင်းလေးရက်ကန်းထည် (ဖျင်နီထည်) များဖြင့် ချုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ အသက်ကြီးသူ အဖိုးအိုများသည် ရှမ်းအမျိုးသားကြီးများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီအနက်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။အမျိုးသမီးများသည် မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီနှင့် လုံချည်တို့ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ပြင်ဆင်ခြယ်သမှုတွင်လည်း မြန်မာအမျိုးသမီးများအတိုင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ === လူမှုရေးနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ === လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများအတိုင်းပင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ တစ်ရွာ၌ အလှူအတန်းရှိလျှင် အခြားရွာများက ရွာလုံးကျွတ် မိမိတို့၏ ရိုးရာ "မောင်းဆိုင်းဝိုင်း" (အိုးစည်၊ လင်းကွင်း ပါဝင်သော အဖွဲ့) များဖြင့် သွားရောက်ကူညီ ကခုန်ကြသည့် ချစ်စရာ့ ဓလေ့ရှိသည်။ ဟဲယာရွာမတွင် ထင်ရှားသော "လံစည်" ဟုခေါ်သည့် သဘင်အကတစ်မျိုး ရှိသည်။ ထိုအကသည် အပြောအဆို၊ အပြင်အဆင်တို့တွင် ထီးမူနန်းဟန် ပါဝင်သဖြင့် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းသည်။နာရေးတွင် အင်းသားတို့သည် ရေများရာအရပ်တွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် သေဆုံးသူများကို ကျွန်းမျောအောက်၌ မြှုပ်နှံခြင်း သို့မဟုတ် ရေနည်းသော ကုန်းမြေများရှိ သုဿာန်များ၌ မြှုပ်နှံခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အင်းသားတို့၏ စာပေမှာ မြန်မာစာပင် ဖြစ်သည်။ စကားပြောဆိုရာတွင်မူ ဗမာစကားကိုပင် အသံနေအသံထား ကွဲပြားစွာ ပြောဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Encyclopedia_15" /> == ထင်ရှားသော အင်းသားလူမျိုးများ == * ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် (Maung Maung Zaw latt) * ရော့ခ် အဆိုတော် (Tha O) == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] 6kqs2n8sb6ele2gzcx0p67yaxi0ba1o 1031353 1031352 2026-05-13T10:33:28Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1031353 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Insar | native_name = {{my|အင်းသား}} | native_name_lang = my | flag = Flag of the Intha people.svg | flag_caption = အင်းသားကိုယ်စားပြုအလံ | image = InleRowing.jpg | image_caption = အင်းသားတို့၏ ရိုးရာလှေလှော်နေပုံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၁၀၀,၀၀၀ -၂၀၀,၀၀၀ | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = | pop2 = | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = ဗမာဘာသာစကား၏ အင်းသားလေသံ | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]],[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]], အခြား [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်လူမျိုးများ]] | footnotes = }} '''အင်သားလူမျိုး''' (အင်္ဂလိပ်: Insar) သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]၊ [[အင်းလေးကန်|အင်းလေးဒေသ]]တစ်ဝိုက်၌ အခြေစိုက်နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးကို အင်းသားလူမျိုးဟုခေါ်သည်။ အင်းလေးရေပြင် တွင်လည်းကောင်း၊ အင်းလေးကမ်းစပ် ရေတစ်ဝက် ကုန်းတစ်ဝက်၌လည်းကောင်း ရွာများကို တည်ထောင်နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော်လည်း ရှမ်းနွယ်ဖွားများ မဟုတ်ကြဘဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">Than Tun, *History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824*, Yale University Press, 1988.</ref> အင်းသားတို့၏ စကားပြောဆိုပုံ၊ လေယူလေသိမ်းနှင့် ဝေါဟာရများသည် ရှေးဟောင်းဗမာစကားနှင့် ဆင်တူသည့်အပြင် [[ထားဝယ်လူမျိုး]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့နှင့်လည်း ဘာသာစကားဆိုင်ရာ နီးစပ်မှုများ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ထားဝယ်အုပ်စုခွဲ နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H., *Phases of Pre-Pagan Burma*, Oxford University Press, 1985.</ref> အင်းသားတို့သည် အင်းလေးဒေသသို့ မည်သို့မည်ပုံ ရောက်ရှိလာသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ခိုင်လုံသော သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် ရိုးရာရာဇဝင်ဟူ၍ အယူအဆ နှစ်ရပ်ရှိသည်။ ရာဇဝင်လာ အယူအဆ (ပုဂံခေတ် ရွှေ့ပြောင်းမှု)တွင် ရာဇဝင်အရ ပုဂံပြည့်ရှင် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်းကြီး]]သည် ဖောင်စင်္ကြာဖြင့် တိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ် အင်းလေးဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဖောင်တော်တွင် လိုက်ပါလာသော ထားဝယ်သား ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး (အချို့က ထားဝယ်သား တစ်စုဟု ဆိုသည်) အား ထိုဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် နေရာချထားပေးခဲ့သည်။<ref name="History_Inle">အင်းလေးဖောင်တော်ဦးဘုရားသမိုင်းနှင့် အင်းသားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ (၁၉၉၂)။</ref> ထိုထားဝယ်သားတို့သည် နမ့်ပန်၊ ဟဲယာ၊ နောင်တော နှင့် ရွာကြီးဘန့်ပုံး ဟူသော ရွာလေးရွာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "အင်းထဲရှိ ရွာလေးရွာ" ဖြစ်၍ အင်းလေး ဟု အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ အယူအဆ တွင် အချို့သော သုတေသီတို့၏ အဆိုအရ တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် ဗမာနွယ်အုပ်စုကြီးမှ ရခိုင်၊ ထားဝယ်နှင့် အင်းသား အုပ်စုများသည် မူလပင်ရင်းမှ အတူတူ လမ်းခွဲထွက်လာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရခိုင်အုပ်စုသည် အနောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ ထားဝယ်အုပ်စုသည် တောင်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ အင်းသားအုပ်စုသည် အရှေ့ဘက် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ရှိ အင်းလေးဒေသသို့လည်းကောင်း အသီးသီး ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့အကြား စကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆင်တူနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Burma_Ethnic">Scott, J. George, *The Upper Burma Gazetteer*, 1900.</ref> အလောင်းစည်သူမင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် အယူအဆကို အခိုင်အမာ ထောက်ပြနိုင်သော အထောက်အထားများတွင်မင်းကြီး၏ ဖောင်တော်ဦးတွင် တင်ဆောင်ပူဇော်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ငါးဆူမှာ ယနေ့တိုင် အင်းသားတို့၏ အထွတ်အမြတ် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်နေခြင်း။ညောင်ရွှေအနီးရှိ "ဖောင်တော်ဆိုက်"၊ "ဖောင်တော်ပြန်" နှင့် "ဖောင်တော်ရွာ" စသည့် အမည်များသည် ဖောင်တော်စင်္ကြာ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။သလဲဦးရွာနှင့် အင်းအလယ် ဗိုလ်တဲအကြား ရေအောက်တွင် တွေ့ရှိရသော တိုင်ကြီးများသည် ရှေးမင်းတစ်ပါးပါး စံမြန်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆချက်များ ရှိသည်။ အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ညောင်ရွှေမြို့မှသည် အင်းလေးကန်၏ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ တစ်ဝိုက်တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည့်အပြင်၊ ဘီလူးချောင်းတစ်လျှောက်ရှိ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]] အထိ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာအရ အင်းသားလူမျိုး ၈၀,၀၀၀ ကျော်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူဦးရေ နှစ်သိန်းကျော်ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="Census_2014">The 2014 Myanmar Population and Housing Census, Shan State Report.</ref> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == အင်းသားလူမျိုးအားလုံးနီးပါးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အင်းလေးဒေသတစ်ခွင်၌ ကြီးကျယ်ခန့်ညားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းနှင့် စေတီပုထိုးများစွာကို တွေ့ရှိနိုင်ခြင်းမှာ အင်းသားတို့၏ ဘာသာရေးအပေါ် ရိုသေလေးစားမှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ အင်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းစဉ်လာတို့သည် ရှမ်းနှင့် ဗမာယဉ်ကျေးမှု နှစ်ရပ်လုံး ရောနှောနေသော်လည်း ဗမာယဉ်ကျေးမှုဘက်သို့ ပိုမိုနီးစပ်နေသည်။<ref name="Encyclopedia_15">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)၊ စာမျက်နှာ ၂၄၈-၂၅၀။</ref> အင်းသားလူမျိုးတို့သည် သီးခြားရိုးရာဝတ်စုံဟူ၍ မရှိဘဲ ဒေသခံရှမ်းနှင့် ဗမာတို့၏ ဝတ်စုံများကို လိုက်လျောညီထွေ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသားများသည် များသောအားဖြင့် ရှမ်းဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံများကို အင်းလေးရက်ကန်းထည် (ဖျင်နီထည်) များဖြင့် ချုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ အသက်ကြီးသူ အဖိုးအိုများသည် ရှမ်းအမျိုးသားကြီးများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီအနက်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။အမျိုးသမီးများသည် မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီနှင့် လုံချည်တို့ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ပြင်ဆင်ခြယ်သမှုတွင်လည်း မြန်မာအမျိုးသမီးများအတိုင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ === လူမှုရေးနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ === လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများအတိုင်းပင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ တစ်ရွာ၌ အလှူအတန်းရှိလျှင် အခြားရွာများက ရွာလုံးကျွတ် မိမိတို့၏ ရိုးရာ "မောင်းဆိုင်းဝိုင်း" (အိုးစည်၊ လင်းကွင်း ပါဝင်သော အဖွဲ့) များဖြင့် သွားရောက်ကူညီ ကခုန်ကြသည့် ချစ်စရာ့ ဓလေ့ရှိသည်။ ဟဲယာရွာမတွင် ထင်ရှားသော "လံစည်" ဟုခေါ်သည့် သဘင်အကတစ်မျိုး ရှိသည်။ ထိုအကသည် အပြောအဆို၊ အပြင်အဆင်တို့တွင် ထီးမူနန်းဟန် ပါဝင်သဖြင့် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းသည်။နာရေးတွင် အင်းသားတို့သည် ရေများရာအရပ်တွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် သေဆုံးသူများကို ကျွန်းမျောအောက်၌ မြှုပ်နှံခြင်း သို့မဟုတ် ရေနည်းသော ကုန်းမြေများရှိ သုဿာန်များ၌ မြှုပ်နှံခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အင်းသားတို့၏ စာပေမှာ မြန်မာစာပင် ဖြစ်သည်။ စကားပြောဆိုရာတွင်မူ ဗမာစကားကိုပင် အသံနေအသံထား ကွဲပြားစွာ ပြောဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Encyclopedia_15" /> == စီးပွားရေးနှင့် လူနေမှုပုံစံ == အင်းသားတို့သည် လုံ့လဝီရိယရှိသူများဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ အင်းလေးပိုးထည်ဖြစ်ပြီး အင်းလေးကန်အတွင်းရှိ ကျွန်းမျောများပေါ်တွင် [[ခရမ်းချဉ်သီး]] အပါအဝင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ရေပေါ်ခြံစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းမှာ ကမ္ဘာကျော် လူသိများသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ပန်းဘဲ၊ ပန်းတဉ်း၊ ပန်းတိမ် နှင့် တံငါလုပ်ငန်းများကိုလည်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ထင်ရှားသော အင်းသားလူမျိုးများ == * ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် (Maung Maung Zaw latt) * ရော့ခ် အဆိုတော် (Tha O) == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] jfe05svcutnq7hm2tqukpgqx9e9bi2l 1031354 1031353 2026-05-13T10:38:09Z Chenzeyan29 141880 /* ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ */ 1031354 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = Insar | native_name = {{my|အင်းသား}} | native_name_lang = my | flag = Flag of the Intha people.svg | flag_caption = အင်းသားကိုယ်စားပြုအလံ | image = InleRowing.jpg | image_caption = အင်းသားတို့၏ ရိုးရာလှေလှော်နေပုံ | population = <!-- total population worldwide --> | genealogy = | region1 = {{flag|Burma}} | pop1 = ၁၀၀,၀၀၀ -၂၀၀,၀၀၀ | ref1 = <!-- <ref>erence/s supporting pop1 data --> | region2 = | pop2 = | ref2 = | region3 = | pop3 = | ref3 = | languages = ဗမာဘာသာစကား၏ အင်းသားလေသံ | religions = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | related_groups = [[ဗမာ]], [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]],[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]], အခြား [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်လူမျိုးများ]] | footnotes = }} '''အင်သားလူမျိုး''' (အင်္ဂလိပ်: Insar) သည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]၊ [[အင်းလေးကန်|အင်းလေးဒေသ]]တစ်ဝိုက်၌ အခြေစိုက်နေထိုင်လျက်ရှိသော လူမျိုးကို အင်းသားလူမျိုးဟုခေါ်သည်။ အင်းလေးရေပြင် တွင်လည်းကောင်း၊ အင်းလေးကမ်းစပ် ရေတစ်ဝက် ကုန်းတစ်ဝက်၌လည်းကောင်း ရွာများကို တည်ထောင်နေထိုင်သူများ ဖြစ်ကြသဖြင့် ထိုသို့ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်ပေသည်။ == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော်လည်း ရှမ်းနွယ်ဖွားများ မဟုတ်ကြဘဲ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[ဗမာနွယ်ဘာသာစကားများ|ဗမာနွယ်]] လူမျိုးစုတစ်စု ဖြစ်သည်။<ref name="ThanTun">Than Tun, *History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824*, Yale University Press, 1988.</ref> အင်းသားတို့၏ စကားပြောဆိုပုံ၊ လေယူလေသိမ်းနှင့် ဝေါဟာရများသည် ရှေးဟောင်းဗမာစကားနှင့် ဆင်တူသည့်အပြင် [[ထားဝယ်လူမျိုး]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး]] တို့နှင့်လည်း ဘာသာစကားဆိုင်ရာ နီးစပ်မှုများ ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ထားဝယ်အုပ်စုခွဲ နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။<ref name="Luce">Luce, G.H., *Phases of Pre-Pagan Burma*, Oxford University Press, 1985.</ref> အင်းသားတို့သည် အင်းလေးဒေသသို့ မည်သို့မည်ပုံ ရောက်ရှိလာသည်နှင့် ပတ်သက်၍ ခိုင်လုံသော သမိုင်းမှတ်တမ်းနှင့် ရိုးရာရာဇဝင်ဟူ၍ အယူအဆ နှစ်ရပ်ရှိသည်။ ရာဇဝင်လာ အယူအဆ (ပုဂံခေတ် ရွှေ့ပြောင်းမှု)တွင် ရာဇဝင်အရ ပုဂံပြည့်ရှင် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်းကြီး]]သည် ဖောင်စင်္ကြာဖြင့် တိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ် အင်းလေးဒေသသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဖောင်တော်တွင် လိုက်ပါလာသော ထားဝယ်သား ညီအစ်ကိုနှစ်ဦး (အချို့က ထားဝယ်သား တစ်စုဟု ဆိုသည်) အား ထိုဒေသတွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ရန် နေရာချထားပေးခဲ့သည်။<ref name="History_Inle">အင်းလေးဖောင်တော်ဦးဘုရားသမိုင်းနှင့် အင်းသားလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၊ (၁၉၉၂)။</ref> ထိုထားဝယ်သားတို့သည် နမ့်ပန်၊ ဟဲယာ၊ နောင်တော နှင့် ရွာကြီးဘန့်ပုံး ဟူသော ရွာလေးရွာကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "အင်းထဲရှိ ရွာလေးရွာ" ဖြစ်၍ အင်းလေး ဟု အမည်တွင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ အယူအဆ တွင် အချို့သော သုတေသီတို့၏ အဆိုအရ တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာချိန်တွင် ဗမာနွယ်အုပ်စုကြီးမှ ရခိုင်၊ ထားဝယ်နှင့် အင်းသား အုပ်စုများသည် မူလပင်ရင်းမှ အတူတူ လမ်းခွဲထွက်လာခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရခိုင်အုပ်စုသည် အနောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ ထားဝယ်အုပ်စုသည် တောင်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ အင်းသားအုပ်စုသည် အရှေ့ဘက် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ရှိ အင်းလေးဒေသသို့လည်းကောင်း အသီးသီး ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းတို့အကြား စကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဆင်တူနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Burma_Ethnic">Scott, J. George, *The Upper Burma Gazetteer*, 1900.</ref> အလောင်းစည်သူမင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် အယူအဆကို အခိုင်အမာ ထောက်ပြနိုင်သော အထောက်အထားများတွင်မင်းကြီး၏ ဖောင်တော်ဦးတွင် တင်ဆောင်ပူဇော်ခဲ့သော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ငါးဆူမှာ ယနေ့တိုင် အင်းသားတို့၏ အထွတ်အမြတ် ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်နေခြင်း။ညောင်ရွှေအနီးရှိ "ဖောင်တော်ဆိုက်"၊ "ဖောင်တော်ပြန်" နှင့် "ဖောင်တော်ရွာ" စသည့် အမည်များသည် ဖောင်တော်စင်္ကြာ ဆိုက်ကပ်ခဲ့သည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။သလဲဦးရွာနှင့် အင်းအလယ် ဗိုလ်တဲအကြား ရေအောက်တွင် တွေ့ရှိရသော တိုင်ကြီးများသည် ရှေးမင်းတစ်ပါးပါး စံမြန်းခဲ့သည့် နေရာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆချက်များ ရှိသည်။ အင်းသားလူမျိုးတို့သည် ညောင်ရွှေမြို့မှသည် အင်းလေးကန်၏ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ တစ်ဝိုက်တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည့်အပြင်၊ ဘီလူးချောင်းတစ်လျှောက်ရှိ [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့]] အထိ နေထိုင်ကြသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ် ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာအရ အင်းသားလူမျိုး ၈၀,၀၀၀ ကျော်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လူဦးရေ နှစ်သိန်းကျော်ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="Census_2014">The 2014 Myanmar Population and Housing Census, Shan State Report.</ref> == ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ == အင်းသားလူမျိုးအားလုံးနီးပါးသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို သက်ဝင်ယုံကြည်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ အင်းလေးဒေသတစ်ခွင်၌ ကြီးကျယ်ခန့်ညားသော ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းနှင့် စေတီပုထိုးများစွာကို တွေ့ရှိနိုင်ခြင်းမှာ အင်းသားတို့၏ ဘာသာရေးအပေါ် ရိုသေလေးစားမှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ အင်းသားတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းစဉ်လာတို့သည် ရှမ်းနှင့် ဗမာယဉ်ကျေးမှု နှစ်ရပ်လုံး ရောနှောနေသော်လည်း ဗမာယဉ်ကျေးမှုဘက်သို့ ပိုမိုနီးစပ်နေသည်။<ref name="Encyclopedia_15">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)၊ စာမျက်နှာ ၂၄၈-၂၅၀။</ref> အင်းသားလူမျိုးတို့သည် သီးခြားရိုးရာဝတ်စုံဟူ၍ မရှိဘဲ ဒေသခံရှမ်းနှင့် ဗမာတို့၏ ဝတ်စုံများကို လိုက်လျောညီထွေ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ အမျိုးသားများသည် များသောအားဖြင့် ရှမ်းဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ဘောင်းဘီနှင့် တိုက်ပုံများကို အင်းလေးရက်ကန်းထည် (ဖျင်နီထည်) များဖြင့် ချုပ်လုပ်လေ့ရှိသည်။ အသက်ကြီးသူ အဖိုးအိုများသည် ရှမ်းအမျိုးသားကြီးများကဲ့သို့ ရှမ်းဘောင်းဘီအနက်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။အမျိုးသမီးများသည် မြန်မာအမျိုးသမီးများကဲ့သို့ပင် ရင်ဖုံးအင်္ကျီနှင့် လုံချည်တို့ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ပြင်ဆင်ခြယ်သမှုတွင်လည်း မြန်မာအမျိုးသမီးများအတိုင်း ဝတ်ဆင်ကြသည်။ === လူမှုရေးနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ === လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းတွင် မြန်မာ့ရိုးရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများအတိုင်းပင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ တစ်ရွာ၌ အလှူအတန်းရှိလျှင် အခြားရွာများက ရွာလုံးကျွတ် မိမိတို့၏ ရိုးရာ "မောင်းဆိုင်းဝိုင်း" (အိုးစည်၊ လင်းကွင်း ပါဝင်သော အဖွဲ့) များဖြင့် သွားရောက်ကူညီ ကခုန်ကြသည့် ချစ်စရာ့ ဓလေ့ရှိသည်။ ဟဲယာရွာမတွင် ထင်ရှားသော "လံစည်" ဟုခေါ်သည့် သဘင်အကတစ်မျိုး ရှိသည်။ ထိုအကသည် အပြောအဆို၊ အပြင်အဆင်တို့တွင် ထီးမူနန်းဟန် ပါဝင်သဖြင့် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ကောင်းသည်။နာရေးတွင် အင်းသားတို့သည် ရေများရာအရပ်တွင် နေထိုင်ကြသဖြင့် သေဆုံးသူများကို ကျွန်းမျောအောက်၌ မြှုပ်နှံခြင်း သို့မဟုတ် ရေနည်းသော ကုန်းမြေများရှိ သုဿာန်များ၌ မြှုပ်နှံခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြသည်။ အင်းသားတို့၏ စာပေမှာ မြန်မာစာပင် ဖြစ်သည်။ စကားပြောဆိုရာတွင်မူ ဗမာစကားကိုပင် အသံနေအသံထား ကွဲပြားစွာ ပြောဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Encyclopedia_15" /> ==ဖောင်တော်ဦးဘုရား ဒေသစာရီ ကြွချီပူဇော်ပွဲ== အင်းလေးဖောင်တော်ဦး ဘုရားပွဲတော်ကို နှစ်စဉ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁) ရက်နေ့မှ လပြည့်ကျော် (၃) ရက်နေ့အထိ (၁၈) ရက်တိုင်တိုင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုရားရုပ်ပွားတော် ၅ ဆူအနက် ၄ ဆူကို ကာရဝိတ်ဖောင်တော်ပေါ်သို့ ပင့်ဆောင်ကာ အင်းလေးကန်အတွင်းရှိ ကျေးရွာပေါင်း (၂၀) ကျော်သို့ ဒေသစာရီ လှည့်လည်အပူဇော်ခံခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>မြန်မာ့စွဲစုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)။</ref> ရုပ်ပွားတော်မြတ်များကို ပင့်ဆောင်သည့် ကာရဝိတ်ဖောင်တော် ကို ရွှေရောင်တဝင်းဝင်းဖြင့် ခန့်ညားစွာ တည်ဆောက်ထားသည်။ ထိုဖောင်တော်ကို အင်းသားတို့၏ ရိုးရာဓလေ့အတိုင်း ခြေဖြင့် လှေလှော်သော လှေလှော်သားများ က ကြိုးဖြင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဆွဲငင်ပူဇော်ကြသည်။ ပွဲတော်ကာလအတွင်း ကျေးရွာအလိုက် အဖွဲ့စုံပါဝင်သည့် ခြေလှော်လှေပြိုင်ပွဲများကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားစွာ ကျင်းပလေ့ရှိရာ ခရီးသွားများအကြား အလွန်ထင်ရှားသည်။ ဘုရားပွဲတော်အတွင်း ရုပ်ပွားတော်မြတ်များသည် ကျေးရွာအသီးသီးရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် ယာယီကိန်းဝပ်စံကျောင်းများတွင် တစ်ညချင်းစီ (သို့မဟုတ် အချို့ရွာများတွင် နှစ်ည) ကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူသည်။ သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁) ရက်တွင် ဖောင်တော်ဦး ကျောင်းတော်မူမှ စတင်ထွက်ခွာသည်။ညောင်ရွှေမြို့သို့ ဘုရားကြွချီသောနေ့နှင့် ကျောင်းတော်မူသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သောနေ့များမှာ အစည်ကားဆုံး ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော် ၅ ဆူအနက် တစ်ဆူကိုမူ ကျောင်းတော်၌ ကိန်းဝပ်စံပယ်စေကာ ၄ ဆူကိုသာ လှည့်လည်အပူဇော်ခံစေသည်။ (ယခင်က ၅ ဆူလုံး ပင့်ဆောင်ရာတွင် လှေမှောက်၍ တစ်ဆူမှာ ရေထဲသို့ကျသွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကျောင်းတော်၌ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ရသောကြောင့် နောင်တွင် တစ်ဆူကို ကျောင်း၌ အမြဲထားခဲ့ရသည်ဟု ဆိုကြသည်။) ပွဲတော်ကာလအတွင်း အင်းလေးကန်တစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများမှ အင်းသား၊ ရှမ်း၊ ပအိုဝ်း နှင့် အခြားတိုင်းရင်းသားများ စုပေါင်းဆုံစည်းကြသည်။ ပွဲတော်ကျင်းပရာ ရွာများတွင် ငါးရက်တစ်ဈေးများ ပါဝင်သဖြင့် ဒေသထွက်ပစ္စည်းများ၊ လက်မှုပစ္စည်းများနှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာများ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှု အလွန်စည်ကားသည်။ အင်းသားတို့အတွက် ဤပွဲတော်သည် မိမိတို့ဒေသ အေးချမ်းသာယာစေရန်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု (အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးရေး) ကောင်းမွန်စေရန် ဆုတောင်းပူဇော်သည့် နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ == စီးပွားရေးနှင့် လူနေမှုပုံစံ == အင်းသားတို့သည် လုံ့လဝီရိယရှိသူများဖြစ်ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ အဓိကလုပ်ငန်းများမှာ အင်းလေးပိုးထည်ဖြစ်ပြီး အင်းလေးကန်အတွင်းရှိ ကျွန်းမျောများပေါ်တွင် [[ခရမ်းချဉ်သီး]] အပါအဝင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို ရေပေါ်ခြံစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းမှာ ကမ္ဘာကျော် လူသိများသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ပန်းဘဲ၊ ပန်းတဉ်း၊ ပန်းတိမ် နှင့် တံငါလုပ်ငန်းများကိုလည်း အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ကြသည်။ == ထင်ရှားသော အင်းသားလူမျိုးများ == * ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]] * ရော့ခ် အဆိုတော် (Maung Maung Zaw latt) * ရော့ခ် အဆိုတော် (Tha O) == ကိုးကား == <references/> {{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}} [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]] hh98p5xiuk66qf3awl8exzufmqs6hus ငေါင်း 0 15531 1031176 770221 2026-05-12T18:12:53Z ~2026-20245-74 142543 /* အထောက်အထား */ သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်၊ အချက်အလက်မှား ပယ်ဖျက်ခဲ့သည် (ကမ္ဘာ​ပေါ်တွင် အ​ပြေးအသန်ဆုံး သတ္တဝါမှာ ​ခွေးဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည့် စာသား) 1031176 wikitext text/x-wiki [[File:Artists-impression-of-Ngaun-ငေါင်း.jpg|thumb|ငေါင်း သတ္တဝါပုံအား အထောက်အထားများအရ ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။]] {{Wiktionary}} '''ငေါင်း''' (IPA|/ŋáʊ̃/) သည် မြန်မာ့သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင်ပါသော ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ထူးဆန်းသည့် လူတူသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ငေါင်းသတ္တဝါသည် ယုံတမ်းစကား (ဝါ) နာနာဘာဝတို့၏ ရုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ထားကြသည်။ ငုံးလို ကြက်လို သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ခြေတစ်ချောင်းသာပါကာ လူနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုသည်။ တောတွင်းတွင် ငေါင်းကိုဖမ်းလိုလျှင် ပိုက်၊ကျော့ စသည်နည်းများဖြင့် ဖမ်းမရပေ။ [[ငှက်ပျောဖက်]]ခင်း၍ ထောင်ထားပြီး ချော်လဲသွားမှ ဖမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂနန်းဘာသာစကားဖြင့် စောက်ကွန်း (ခြေတစ်ချောင်း အကောင်) ဟုခေါ်သည်။ ရှေးမြန်မာ့ တိုင်းရင်းဆေးနည်းများတွင် ထိပ်ကပ်နာပျောက်ဆေး ဖော်ဆပ်သည့်နေရာတွင် ဒေါင်းရိုး၊ ငေါင်းရိုးတို့လည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တိမ်သလ္လာပျောက်မျက်စဉ်းဆေးတွင်လည်း ငေါင်းရိုးပါဝင်သည်။ ==သွင်ပြင်လက္ခဏာ== ငေါင်းသည် ခြေတစ်ချောင်းထောက်၍ လမ်းလျှောက်တတ်သည်။ ဦးခေါင်းနောက် နောက်စေ့နေရာတွင် အောက်ချင်းငှက်ကဲ့သို့ အချွန်အတက်ကြီးပါရှိသည်။ သစ်ပင်များအထက်သို့ လူတစ်ရပ်ကျော်ခုန်၍ အဆိုပါ အချွန်အတက်ကြီးဖြင့် ပေါက်ကာ ကြာကြာရပ်တည်နေနိုင်သည်။ ခြေတစ်ချောင်းသာရှိသော်လည်း အပြေးအလွန်မြန်သည်။ ဒူးဆစ်ကွေးမရပေ။ သစ်ပင်ကို မှီကာအိပ်စက်တတ်သည်။ အချို့အရပ်များတွင် အတောင်မပါဘဲ၊ လက်သာပါကြောင်း ထူးခြားစွာဆိုသည်။ [[ဖနောင့်]]ပြောင်းပြန်လှည့်နေသည့် အနေအထားရှိပြီး [[လက်မောင်း]]များ သန်မာသည်။ ခန္ဓာကိုယ်ပြားချပ်သည် စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားစွာ ဆိုကြပြန်သည်။ “ငေါင်းခြေတစ်ချောင်း မစားကောင်း” ဟုပင် ရှေးစကားပုံ ရှိသည်။ ==အထောက်အထား== ငေါင်းနှင့်ပက်သက်ပြီး အခိုင်လုံဆုံးသော အထောက်အထားမှာ [[ကုန်းဘောင်မင်းဆက်]] [[ရွှေတိုက်]]တွင် ထားရှိသည့် ရွှေနန်းစဉ် လက်သုံးပုရပိုက်ဖြူဖြစ်သည်။ အဆိုပါဆေးရေးပုရပိုက်တွင် လူမျောက်ငရွှေမောင်၊ [[ကိန္နရာ]]အသေခြောက်၊ နဂါးဂဠုန်အသေခြောက်၊ [[ရေသူမ]]၊ [[နဂါး]]ငါးကောင်၊ ကျွန်းဖိုကျွန်းမပင် စသည်အကြောင်းအရာတို့နှင့် အတူ လူငေါင်းပုံများပါ ပါဝင်သည်။ [[ဘိုးတော်ဘုရား]]လက်ထက်က [[တောင်ငူမြို့]] [[မြတ်စောညီနောင် ဘုရား]]မှ ဖမ်းယူရရှိသည်။ တောင်ငူမြို့ဝန်မှ ဆက်သသည့် အဆိုပါ ငေါင်းတွင် လက်နှစ်ဖက်၊ ခြေတစ်ဖက် ပါဝင်သည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို အတောင်များသဖွယ် ဘေးနှစ်ဖက်သို့ ဖြန့်ကားထားသည်။ အမျိုးသမီးမျက်နှာနှင့် ဆင်တူသော မျက်နှာပုံစံရှိသည်။ [[ဆံပင်]]တိုပြီး အသံမှာ ငှက်သံကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အသားမစားဟုဆိုသည်။ ငေါင်းသတ္တဝါသည် ကိုယ်ခန္ဓာပြားချပ်၏။ လက်နှစ်ဖက်ပါကာ လက်မောင်းများထွားကြိုင်း၏။ အရပ် ငါးပေတစ်လက်မခန့် ရှိသည်။ ဒူးဆစ်မရှိ။ ခြေတစ်ချောင်းသာ ပါ၏။ ခြေဖဝါးသည် အနောက်ဘက်သို့ လှည့်နေပြီး ဖနှောင့်သည် အရှေ့တွင်ရှိသည်။ ခါးတစ်ဆစ် ခြေမျက်စိ တစ်ဆစ် နှစ်ဆစ်သာပါ၏။ နဖူးသည် ခြောက်လက်မကျော် ကျယ်၍ပြောင်၏။ မေးကောက်သည်။ ခေါင်းနောက်စေ့တွင် ပေါက်ချွန်းပမာ၊ အမောက်ပမာ အရိုးကြီးပါရှိသည်။ သစ်ပင်ထူထပ်သော တောနက်ကြီးများတွင် နေထိုင်တတ်သည်။ သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင် ကူးပြောင်းသွားလာတတ်၏ဟု လေ့လာတွေ့ရှိချက်အား ကချင်ပြည်နယ် နန်းမွန်ရွာ အမတ်ဟောင်းတစ်ဦးမှ ရေးသားဖူးကြောင်း မှတ်သားရသည်။ ငှက်အမျိုးအနွယ်လဲမဟုတ်ပါ အတောင်မပါရှိပါ။ ငေါင်းကောင်သည် လူနှင့်တူသော သတ္တဝါဖြစ်ပြီး ဆံပင်အလွန်ကောင်းသည်။ ငေါင်း၏ဆံပင်ကို ဆံစု(ဆံတု)လုပ်ပါက ဆံပင်ကောင်းသည်ဟု အယူရှိသဖြင့် ရှေးခေတ် အမျိုးသမီးများ ငေါင်း၏ဆံပင်ကို ဆံစု(ဆံတု)လုပ်ကြလေ့ရှိသည်။ ၎င်းသတ္တဝါသည် ခြေတဆစ်လက်တဆစ်သာရှိသောကြောင့် လူကဲ့သို့ကွေး၍ မရချေ။ သို့သော် အလွန်အပြေးသန်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဖမ်းဆီးရန်မှာ ၎င်းတို့ကျက်စားရာ ပတ်ဝန်းကျင် တောင်စောင်းတနေရာတွင် ဝါးဖက်(ဝါးပိုးဖက်)များကို ခင်းထားရပြီး ဖက်ခင်းထားသည့် တောင်စောင်းဘက်သို့ ၎င်းတို့ကို မောင်းနှင်လိုက်သည့်အခါ ၎င်းတို့သည် ဖက်များကိုနင်းမိကာ ခြေချော်၍ တောင်အောက်သို့ လိမ့်ကျသွားတတ်သည်။ ထိုအခါမျိုးမှာ တောင်အောက်မှစောင့်၍ ဖမ်းရသည်။ ၎င်းငေါင်းကောင်သည် လဲကျရာမှ ထလိုလျှင် သစ်ပင်ငယ်လေးများရှိရာသို့ လူးလှိမ့်ပြီး ထိုသစ်ပင်ငယ်လေးများကို ကိုင်တွယ်ဆွဲယူပြီးထ ကြရသည်။ ၎င်းတို့ လဲကျရာမှ မထ နိုင်မှီ အမိဖမ်းရသည်။ ဟုမ္မလင်း၊ ဗန်းမော်၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်းမြို့ အနီးတဝိုက်ရွာများတွင် ငေါင်းကို တွေ့ဖူးကြသည်ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွေ့ခဲ့သည့် မှတ်တမ်းမှာ ၁၉၅၅ တွင် ကချင်ပြည်နယ် ကဝါးပွန်းရွာမှ ရွာသား ဝဂျစ်ခန်သည် သစ်ခွဲကြောင်းတွင် လက်ညပ်နေသော ငေါင်းတစ်ကောင်အား ဖမ်းဆီးခဲ့မှုဖြစ်သည်။ ဆယ်လော်ရွာရဲစခန်းတွင် တစ်ညထားပြီး နောက်နေ့တွင် သေဆုံးသွားသည်ဆိုသည်။ သူတို့ကို ယဉ်ပါးအောင်မွေး၍ မရချေ။ အုပ်စုဖွဲ့နေထိုင်တတ်ကြပြီး အကြီးဆုံးအကောင်မှာ လူ ၁၀နှစ်သားအရွယ်ခန့် ရှိသည်။ ငေါင်း….ငေါင်း ဟုအော်မြည်တတ်သဖြင့် ငေါင်းဟု ခေါ်ရခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ဒေါနတောင်တန်းတွင် အများအပြားတွေ့ရတတ်ပြီး ယခုအခါမှာတော့ မရှိသလောက်ကို ရှားသွားပြီဖြစ်သည်။ သူတို့၏ အရိုးကို ဆေးတံရိုးလုပ်ပြီး သောက်လျှင် သွားခိုင်သည်ဟု ရှေးလူကြီးများက ဆိုကြသည်။ <ref>မောင်ကြည်သန့် ရေးသည့် မြန်မာ့ဖြစ်ရပ်(၁၀၀)စာအုပ်မှ</ref> အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် ငေါင်းသည် နာနာဘာဝမဟုတ်သလို ငှက်လည်းမဟုတ်ပေ။ လက်နှင့်ခေါင်း သဏ္ဌာန်ပါဝင်ပြီး ထူးဆန်းသည့် သတ္တဝါဆန်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အမျိုးတုံးရှားပါးသည်ဟု ဆိုရမည်ဖြစ်သည်။ ==ကိုးကား== <references/> [[ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများ]] by7anu5t4fr95hsj5vqyl6cyo2hnkah မန်လည်ဆရာတော် 0 17962 1031236 1025778 2026-05-13T03:22:17Z ~2026-28393-76 142484 1031236 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:မန်လည်ဆရာတော် Manle Sayadaw.jpg|thumb]] '''မန်လည်ဆရာတော်'''သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[ဝန်းသိုမြို့နယ်]] [[မန်လည်မြို့ဟောင်း|မန်လည်မြို့]]၌ အဖ သစ်ကုန်သည် ဦးထင်ညို၊ အမိ ဒေါ်ဖြေတို့မှ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၃ ခုနှစ်၊ နှောင်းတန်ခူး လဆန်း ၁၂ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ညဉ့် ၃ ချက်တီးကျော်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မောင်မာ ဖြစ်သည်။ ထိုသူငယ် အသက် ၃-နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင် ဦးထင်ညို ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။ မန်လည်ဆရာတော် လောင်းလျာ မောင်မာကို အသက် ၁၂-နှစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ ဝန်းသိုမြို့ တောင်ပေါ်ကျောင်း ဝန်းသိုစော်ဘွား၏ နောင်တော် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပန်းအောင်ထံ၌ အပ်နှံ၍ စာသင်စရာ၊ တစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် မြန်မာစာ အခြေခံရခဲ့သဖြင့် သွက်သွက်လက်လက် ရွတ်ဖတ်နိုင်လေသည်။ ကဗျာလင်္ကာများကို အထူးဝါသနာပါခဲ့သည့် အလျှောက် ရှေးပညာရှိများ ရေးသားသောပျို့ကဗျာများကို သင်ကြားကြည့်ရှု လေ့လာခဲ့ရာ ၁၆ နှစ် အရွယ်မတိုင်မီပင် ဒွေးချိုး၊ လေးချိုး၊ တေးထပ်၊ ရတု စသည်များကို လျင်မြန်စွာ ရေးသား စပ်ဆိုနိုင်လေသည်။ အသက် ၁၅ နှစ် အရွယ်တွင် မိခင် ဒေါ်ဖြေ ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ပြီးနောက် ၁၆ နှစ်သား အရွယ်ရောက်မှ ဝန်းသိုစော်ဘွားကြီး၏ နောင်တော် ဘုန်းကြီးဦးပန်းအောင်ထံမှာပင် ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူလေသည်။ သာမဏေဘွဲ့ကား ရှင်ဇဝနတည်း။ ရှင်သာမဏေ အဖြစ်ဖြင့် ၆ ဝါ တိုင်တိုင် အရှင် နန္ဒမဉ္ဇူ ထံ၌ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားရာ၊ ပါရမီဉာဏ် ထက်သန်သည့်အလျောက် ရဟန်းအဖြစ်သို့ မရောက်မီပင် သင်ရိုးကျမ်းများကို တစ်ဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်လေသည်။ ရှင်ဇဝနသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်ဦး၊ အသက် ၂၂ နှစ် သာသာရှိမှ ဥပသမ္ပဒ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်လေသည်။ ရဟန်းဘွဲ့မှာလည်း ရှင်ဇဝနပင် ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဖြစ်၍ တစ်ဝါ ရတော်မူပြီးသောအခါ မူလ ရဟန်းခံခဲ့ရင်း ဖြစ်သောသိမ်ကို ဝိနယကုက္ကုစ္စသဘောထားဖြင့် သံသယ မကင်းမရှင်း ရှိပြန်သည်နှင့် ၁၂၂၅ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့် ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် မဲဇာမြစ်အတွင်းဥဒကုက္ခေပနဒီသိမ်၌ သံဃာတော် ၁ဝ ပါးနှင့်တစ်ကွ ဒုတိယအကြိမ် ဥပသမ္ပဒကံအားဖြင့် ရဟန်းခံတော်မူပြန်လေသည်။ ရဟန်းဝါကို ဒုတိယရဟန်းခံပြီးနောက်မှ ရေတွက်တော်မူသည်။ ရဟန်းဆယ်ဝါ ရတော်မူသောအခါ ဉာဏ်မီးတောက်စအချိန်တွင် ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရာဖြစ်သော ဆရာအရှင်၏ ကျေးဇူးကို ဆပ်သောအားဖြင့် [[မဃဒေဝလင်္ကာသစ်]]ကို စတင် ရေးသားတော်မူလေသည်။ သို့သော် ပြီးဆုံးအောင် မရေးသားနိုင်ဘဲ ရှိခဲ့ရာ၊ ၁၂၆၆ခုနှစ်တွင်မှ တဖန်ဆက်လက်ရေးသားရာ၊ ထိုနှစ်မှာပင် အောင်မြင်ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၂၇၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရတို့ လှူဒါန်းသောအဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ခံယူတော်မူသည်။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးသည် ထုံးတီးနည်းနာ အဖြာဖြာနှင့် ဇာတ်၊နိပါတ်၊ရာဇဝင်၊ ဆေးကျမ်း၊ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းစသော လောကီ လောကုတ္တရာ ဗဟုသုတ အနှစ်သာရတို့နှင့် ပြည့်ဝစုံလင်သည်ဖြစ်ရကား ဤလင်္ကာတစ်စောင်တည်းနှင့်ပင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှာ ကဗျာပါရဂူမြောက်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။ ဤလင်္ကာကြီးတွင် ဖွဲ့နွဲ့ထားပုံမှာ လွန်စွာ ခမ်းနားလှသည့်ပြင် ခွဲထားသတ်ပုံများကို ဖော်ပြရေးသားထားရာ၊ သတ်ပုံကျမ်းကြီး တစ်စောင်ကဲ့သို့ လည်း လွန်စွာ အသုံးဝင်လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးအပြင် ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ ကျမ်းများနှင့် သုတ် ပါဠိတော်နိသျ အမျိုးမျိုး ကျမ်းပေါင်း ၃ဝ ကျော်ခန့်ကိုလည်း ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ လေးချိုး၊ ဒွေးချိုး၊ သံချိုများကိုလည်း ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားခဲ့လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားသည် သိမ်မွေ့နက်နဲသည့်အရာ၌ သိမ်မွေ့နက်နဲလှပ၍၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည့် နေရာ၌ ကြမ်းတမ်းစွာ ရေးသားဖွဲ့နွဲ့နိုင်သည်။ == ထေရုပ္ပတ္တိ == အဖ မြို့စာရေး ဦးထင်ညိုနှင့် အမိ ဒေါ်ဖြေတို့မှ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း]] [[အင်းတော်မြို့နယ်]] [[မန်လည်မြို့ဟောင်း|မန်လည်မြို့]]တွင် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့ အင်္ဂါနေ့ည သုံးနာရီကျော် ဝိသာခါနက္ခတ် ထွန်းပချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ အသက် ၃ နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင်ဦး ထင်ညို ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရာ မိခင်နှင့်အတူ ဇာတိမြေ မန်လည်မှ ထီးချိုင့်မြို့နယ် ရှောက်ခါးရွာ၊ ထိုမှတဆင့် နဂါးဆင်းမြို့ ကျောက်ပြည်သာရွာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဝန်းသိုမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး တောင်ပေါ်ကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပန်းအောင် (ဝန်းသို စော်ဘွားကြီး၏ နောင်တော်) ထံတွင် စာပေ ပညာများ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောက် ၃ နှစ်ခန့် ကြာသောအခါ မိခင်ကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်သည်။ မောင်မာအသက် ၁၆ နှစ်သားသို့ ရောက်သော် ထိုတောင်ပေါ်ကျောင်းတွင်ပင် ရှင်သာမဏေ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်။ ရှင်ဘွဲ့မှာ ရှင်ဇဝန ဖြစ်သည်။ === စာပေပရိယတ္ထိ သင်ယူခြင်း === ဆရာတော် အလောင်းအလျာ ရှင်ဇဝနသည် မိမိဇာတိမြေ မန်လည်သို့ ပြန့်လာခဲ့ပြီး ဆရာရင်းဖြစ်သူ လေးထပ်ကျောင်းတိုက်၊ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူထံတွင် စာပေ ကျမ်းဂန်များ လေ့လာ သင်ယူခဲ့သည်။ ရှင်ဇဝနသည် ဘွဲ့မည်နာမနှင့် လိုက်ဖက်အောင် ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သည့် ဗီဇရှိသူပီပီ သာမဏေ ၆ ဝါတွင် ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်များ အတော်အတန် တတ်မြောက်ခဲ့သည့်ပြင် လေးချိုး၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ပျို့၊ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်းများကိုလည်း ကောင်းစွာ ဖွဲ့ဆို ရေးသာနိုင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်ဦးပိုင်း အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူ၏ တိုက်တွန်းမှုကို လက်ခံ၍ ရဟန်းပြုတော်မူသည်။ ရဟန်းဘွဲ့တော်မှာ ဇဝနပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၈ ခုတွင် မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ပိဋကတ် စာပေများကို ဆက်လက် လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၂၂၈ ခုနှစ်၊ ရဟန်း ၃ ဝါမြောက်တွင် မန္တလေးမြို့အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ဝါဆိုတော်မူ၍ မန်လည်မြို့ဝန် မင်းတင် မင်းလှ သမန္တရာဇာက ကိုးကွယ်လှူဒါန်းသော ပိဋကတ်တော်များကို ကြီးကြပ်ကူးယူ ရေးသားတော်မူသည်။ ထိုနောက် မန်လည်မြို့ လေးထပ်ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွတော်မူပြီးလျှင် စာသင်သားတို့အား စာပေသင်ကြားပို့ချ၍ အားလပ်သောအချိန်တွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။ === စာပေပို့ချခြင်း === ထို့နောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး မြို့ဝန်ဦးပု ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းသည့် သမန္တပါသာဒိက မဟာဝိဟာရပြာသာဒ် ကျောင်းတော်ကြီးတွင် သီတင်းသုံး နေထိုင်လျက် ပိဋကတ် ကျမ်းစာများကို သာမက စာပေ လင်္ကာ ပျို့ ကဗျာကျမ်းများ၊ ဇာတ်နိပါတ်၊ မဟာဝန်၊ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၊ နက္ခတ်ဗေဒင်၊ အဂ္ဂိရတ်ကျမ်းများ၊ သာသန္တရကျမ်း၊ နီတိကျမ်းများကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဉာဏ်ပညာ ဗီဇာကလည်း ထက်မြက်၊ ဝါသနာ အရင်းခံကလည်းရှိ၊ လုံ့လ ဝီရိယကလည်း ကြီးမားသည့် ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို ပါရဂူမြောက်အောင် တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို သာမက၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ သီဟိုဠ် စသည် ဘာသန္တရကျမ်းများ ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ သျှတ္တရကျမ်း၊ စစ်ချီစစ်တက် သေနင်္ဂဗျူဟာ ကျမ်းများကိုလည်း ဒိုးဒိုးဒေါက်ဒေါက် ပြောဆို ညွှန်ပြနိုင်တော်မူသော ပါရမီရှင် တဦးဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် စာပေ ပိဋကတ် ကျမ်းများကိုလည်း စေတနာ ပြင်းပြ ထက်သန်စွာဖြင့် လုံ့လကြီးစွာ စိုက်ထုတ်ကာ စာသင် စာချ ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဗုဒ္ဓသာသနာ တည်တံ့ ထွန်းကား ပြန်ပွားရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်သို့ကြွချီတော်မူ၍ တရားဒေသနာများ ဟောကြားခြင်း၊ စေတီပုထိုးများ တည်ထားလှူဒါန်းခြင်း၊ တပည့် ဒကာ ဒကာမတို့၏ မေးမြန်း လျှောက်ထားချက်များကို ပြန်လည် ဖြေကြားခြင်းဖြင့် သာသနာ ပြုခဲ့သည်။ === သာသနာပြုခရီး === မန်လည်ဆရာတော်ကြီးသည် ၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်မြို့သို့ သာသနာပြုကြွတော်မူသည်။ ၁၂၇၄ ခုနှစ်တွင် သီပေါမြို့ မဟာရာဇာ စော်ဘွားကြီး ပင့်လျှောက်သဖြင့် သာသနာပြု ကြွတော်မူသည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းမြို့များမှ တဆင့် ပခုက္ကူပြည်၊ ဇလွန်၊ ပုသိမ်မြို့များသို့ ဧရာဝတီမြစ်တလျှောက် ရေလမ်းခရီးဖြင့်ကြွရောက်တော် မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် မင်းလှမြို့ (ပြည်ခရိုင်) တွင် [[လယ်တီဆရာတော်]]နှင့် တွေ့ဆုံ၍ နှစ်ပါးအတူ သီးသန့် မီးရထားဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ဆက်လက်ကြွချီတော်မူခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့ အရောက်တွင် အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက် အပူဇော်ခံရသည်။ ကီလီလမ်းမှ ပုဇွန်တောင် ညောင်တုန်းကျောင်းတိုက်သို့ ကားဖြင့်ကြွချီခဲ့ရာ လမ်းဘေးဝဲရာမှ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပရိသတ်ကြီးက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆို ပူဇော်ကြသည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် ကသာမြို့ မိမိ နေရပ်ဖြစ်သော မန်လည်မြို့တွင် စေတီတော်များ တည်ထားခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လက်ခနောင်းမြို့ ပြတိုက်မှူး ဒေါက်တာ အေဖြူရာထံမှ လက်ခံ ရရှိတော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓအံတော် တစ်ဆူကိုလည်း မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ၁၂၈၁ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၌ ဌာပနာတော် မူခဲ့သည်။ (ထိုဗုဒ္ဓအံတော်မှာ ကပိလဝတ်ပြည် ဆထူပု စေတီတော် အတွင်းမှ ရရှိခြင်းဖြစ်ပြီး နာဂရီစာဖြင့် ရေးသား မှတ်တမ်း တင်ထားသော ဗုဒ္ဓအံတော်အစစ် (ဗုဒ္ဓဒန္တ) ဖြစ်တော်မူသည်။) ဘုရားဆုပန်ကြောင်း မဃဒေဝ လင်္ကာသစ် ထိုသို့ ဘာသာအကျိုး၊ သာသနာအကျိုးကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပြောင်မြောက်စွာ ထမ်းဆောင်တော်မူနိုင်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်နှင့် စာပေ ဗဟုသုတကို တဖက်ကမ်းရောက်အောင် တတ်မြောက်တော် မူနိုင်ခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရသည် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၉ ခု) ခရစ်နှစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ ရေလမ်းခရီးဖြင့် စစ်ကိုင်း၊ ပခုက္ကူ၊ ပြည်၊ ဇလွန်၊ဟင်္သာတ၊ ပုသိမ်၊ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်စသော မြို့ရွာများသို့ လှည့်လည်ကြွမြန်း၍ သာသနာပြုတော်မူပြီးနောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိတော်မူသောအခါ ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင်ပင် ပျံလွန်တော်မူလေသည်။<ref name=နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများ>'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုသည်၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်</ref> === ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း === ဤသို့ ဂန္ထန္တရ၊ ဘာသန္တရ၊ ဒေသန္တရ ဗဟုသုတ ရတနာတိုက်ကြီး သဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော၊ တိပိဋကဓရ၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ ပါဠိပါရဂူ ကျမ်းပြု ပညာရှိ ကဝိတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူသော ကျေးဇူးရှင် မန်လည် ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် အောက်မြန်မာပြည် သာသနာပြု ခရီးမှ အပြန် ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၃ ရက်၊ နံနက် ၁ နာရီ ၃ဝ မိနစ်၊ သက်တော် ၇၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၅၆ ဝါတွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။ အံ့ဩဖွယ်ရာ ထူးခြားမှုတစ်ရပ်မှာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဥတုဇရုပ်ကလာပ်သည် ပုပ်သိုးပျက်စီးခြင်း မရှိဘဲ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို အုပ်ပြာသာဒ်ကြီးထဲ၌ ထည့်သွင်း ပူဇော်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီး၏ မပုပ်မသိုး ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ရုပ်ကလာပ်ကို မန်လည်မြို့တွင် ယနေ့တိုင် ဖူးတွေ့ ကြည်ညိုနိုင်သည်။ == မန်လည်ဆရာတော်ကြီး ပြုစုခဲ့သော စာပေလက်ရာ၊ ကျမ်းဂန်များ == ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ လက်ရာ စာပေ အမြုတေများထဲမှ အထူးကောင်းမွန် ထင်ရှားသော ကျမ်းစာများ ဖြစ်သော အောက်ပါ ကျမ်းစာများကို နှောင်းခေတ် ပညာရှင်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ # ကစ္စာယန သုသုဟာရကပါဌ်။ # ကစ္စာယနသုသုဟာရကနိသျ။ # ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းသစ်။ # ဂတိဝိသောဓနကျမ်း။ # ပဉ္စစတ္တာလီသ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ။ # ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာကျမ်း။ # ဖုဿထေရဂါထာနိသျ။ # မဏိဇောတိက ဝိသဇ္ဇာနာကျမ်း၊ # [https://wikisource.org/wiki/မဟာသုတကာရီ%20မဃဒေဝလင်္ကာသစ် မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်]။ # မင်္ဂလာရတု။ # ဝဇီရဉာဏဝန္ဒနာစသော ဘုရားရှိခိုးအမျိုးမျိုး။ # ဝိဇီရူပမ ဗျာကရဏကျမ်း။ # ဝဇီရဂ္ဂဒိဋ္ဌိ ဝိသောဓနကျမ်း။ # ဝဇီရုတ္တရပကာသနီကျမ်း။ # သတပဒိက ပုစ္ဆာသိသဇ္ဇနာကျမ်း။ # သာမညဖလသုတ် ပါဠိတော်နိသျ။ # သီမဝိစာရဏ ကျမ်း။ # အလမ္ဘူတ ကျမ်း<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> # ပဒုမောဝါဒကထာ # ဂတိဝိသောဓနကျမ်း # ကစ္ဆာယန သုသုဟာရကပါဌ် နိဿယကျမ်း # ဂီရိမာနန္ဒသုတ် ပါဌ်နိဿယကျမ်း # ဒသသီလဝဇီရဂ္ဂနိဈကျမ်း # ကဗျာသာရနိ ဿယခေါ်ဘုန်းကြီးပြန်ငိုချင်း # ကုသိမောဝါဒကထာ # ဆန်းသံခိပ် # ဥဿယဝါဒိက သိက္ခာပဒဝိနိဈယ # သန္တိပမာဏကျမ်း # ပညာဝီမံသနကထာကျမ်းတို့ ဖြစ်သည်။ <ref name=နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများ/> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]] [[Category:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ]] pkh96n0h8x0lvk4o48c4x56t2nanoty 1031237 1031236 2026-05-13T03:23:11Z ~2026-28393-76 142484 1031237 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:မန်လည်ဆရာတော် Manle Sayadaw.jpg|thumb]] '''မန်လည်ဆရာတော်'''သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[ဝန်းသိုမြို့နယ်]] [[မန်လည်မြို့ဟောင်း|မန်လည်မြို့]]၌ အဖ သစ်ကုန်သည် ဦးထင်ညို၊ အမိ ဒေါ်ဖြေတို့မှ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂ဝ၃ ခုနှစ်၊ နှောင်းတန်ခူး လဆန်း ၁၂ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ ညဉ့် ၃ ချက်တီးကျော်တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မောင်မာ ဖြစ်သည်။ ထိုသူငယ် အသက် ၃-နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင် ဦးထင်ညို ကွယ်လွန်ခဲ့လေသည်။ မန်လည်ဆရာတော် လောင်းလျာ မောင်မာကို အသက် ၁၂-နှစ်အရွယ်ရောက်သောအခါ ဝန်းသိုမြို့ တောင်ပေါ်ကျောင်း ဝန်းသိုစော်ဘွား၏ နောင်တော် ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပန်းအောင်ထံ၌ အပ်နှံ၍ စာသင်စရာ၊ တစ်နှစ်အတွင်းမှာပင် မြန်မာစာ အခြေခံရခဲ့သဖြင့် သွက်သွက်လက်လက် ရွတ်ဖတ်နိုင်လေသည်။ ကဗျာလင်္ကာများကို အထူးဝါသနာပါခဲ့သည့် အလျှောက် ရှေးပညာရှိများ ရေးသားသောပျို့ကဗျာများကို သင်ကြားကြည့်ရှု လေ့လာခဲ့ရာ ၁၆ နှစ် အရွယ်မတိုင်မီပင် ဒွေးချိုး၊ လေးချိုး၊ တေးထပ်၊ ရတု စသည်များကို လျင်မြန်စွာ ရေးသား စပ်ဆိုနိုင်လေသည်။ အသက် ၁၅ နှစ် အရွယ်တွင် မိခင် ဒေါ်ဖြေ ကွယ်လွန်အနိစ္စ ရောက်ပြီးနောက် ၁၆ နှစ်သား အရွယ်ရောက်မှ ဝန်းသိုစော်ဘွားကြီး၏ နောင်တော် ဘုန်းကြီးဦးပန်းအောင်ထံမှာပင် ရှင်သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူလေသည်။ သာမဏေဘွဲ့ကား ရှင်ဇဝနတည်း။ ရှင်သာမဏေ အဖြစ်ဖြင့် ၆ ဝါ တိုင်တိုင် အရှင် နန္ဒမဉ္ဇူ ထံ၌ ပါဠိ၊ အဋ္ဌကထာ၊ ဋီကာကျမ်းဂန်များကို သင်ကြားရာ၊ ပါရမီဉာဏ် ထက်သန်သည့်အလျောက် ရဟန်းအဖြစ်သို့ မရောက်မီပင် သင်ရိုးကျမ်းများကို တစ်ဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက်လေသည်။ ရှင်ဇဝနသည် သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်ဦး၊ အသက် ၂၂ နှစ် သာသာရှိမှ ဥပသမ္ပဒ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်လေသည်။ ရဟန်းဘွဲ့မှာလည်း ရှင်ဇဝနပင် ဖြစ်သည်။ ရဟန်းဖြစ်၍ တစ်ဝါ ရတော်မူပြီးသောအခါ မူလ ရဟန်းခံခဲ့ရင်း ဖြစ်သောသိမ်ကို ဝိနယကုက္ကုစ္စသဘောထားဖြင့် သံသယ မကင်းမရှင်း ရှိပြန်သည်နှင့် ၁၂၂၅ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့် ကျော် ၅ ရက်နေ့တွင် မဲဇာမြစ်အတွင်းဥဒကုက္ခေပနဒီသိမ်၌ သံဃာတော် ၁ဝ ပါးနှင့်တစ်ကွ ဒုတိယအကြိမ် ဥပသမ္ပဒကံအားဖြင့် ရဟန်းခံတော်မူပြန်လေသည်။ ရဟန်းဝါကို ဒုတိယရဟန်းခံပြီးနောက်မှ ရေတွက်တော်မူသည်။ ရဟန်းဆယ်ဝါ ရတော်မူသောအခါ ဉာဏ်မီးတောက်စအချိန်တွင် ပညာရင်နို့ သောက်စို့ရာဖြစ်သော ဆရာအရှင်၏ ကျေးဇူးကို ဆပ်သောအားဖြင့် [[မဃဒေဝလင်္ကာသစ်]]ကို စတင် ရေးသားတော်မူလေသည်။ သို့သော် ပြီးဆုံးအောင် မရေးသားနိုင်ဘဲ ရှိခဲ့ရာ၊ ၁၂၆၆ခုနှစ်တွင်မှ တဖန်ဆက်လက်ရေးသားရာ၊ ထိုနှစ်မှာပင် အောင်မြင်ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့လေသည်။ ၁၂၇၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ် အစိုးရတို့ လှူဒါန်းသောအဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို ခံယူတော်မူသည်။ ဆရာတော် ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူအပ်သော မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးသည် ထုံးတီးနည်းနာ အဖြာဖြာနှင့် ဇာတ်၊နိပါတ်၊ရာဇဝင်၊ ဆေးကျမ်း၊ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းစသော လောကီ လောကုတ္တရာ ဗဟုသုတ အနှစ်သာရတို့နှင့် ပြည့်ဝစုံလင်သည်ဖြစ်ရကား ဤလင်္ကာတစ်စောင်တည်းနှင့်ပင် ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှာ ကဗျာပါရဂူမြောက်ကြောင်း ထင်ရှားပေသည်။ ဤလင်္ကာကြီးတွင် ဖွဲ့နွဲ့ထားပုံမှာ လွန်စွာ ခမ်းနားလှသည့်ပြင် ခွဲထားသတ်ပုံများကို ဖော်ပြရေးသားထားရာ၊ သတ်ပုံကျမ်းကြီး တစ်စောင်ကဲ့သို့ လည်း လွန်စွာ အသုံးဝင်လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် မဃဒေဝလင်္ကာသစ်ကြီးအပြင် ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ ကျမ်းများနှင့် သုတ် ပါဠိတော်နိသျ အမျိုးမျိုး ကျမ်းပေါင်း ၃ဝ ကျော်ခန့်ကိုလည်း ရေးသားတော်မူခဲ့သည်။ လေးချိုး၊ ဒွေးချိုး၊ သံချိုများကိုလည်း ဖွဲ့နွဲ့ရေးသားခဲ့လေသည်။ ဆရာတော်ဘုရားသည် သိမ်မွေ့နက်နဲသည့်အရာ၌ သိမ်မွေ့နက်နဲလှပ၍၊ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်သည့် နေရာ၌ ကြမ်းတမ်းစွာ ရေးသားဖွဲ့နွဲ့နိုင်သည်။ == ထေရုပ္ပတ္တိ == အဖ မြို့စာရေး ဦးထင်ညိုနှင့် အမိ ဒေါ်ဖြေတို့မှ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း]] [[အင်းတော်မြို့နယ်]] [[မန်လည်မြို့ဟောင်း|မန်လည်မြို့]]တွင် မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၀၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်နေ့ အင်္ဂါနေ့ည သုံးနာရီကျော် ဝိသာခါနက္ခတ် ထွန်းပချိန်တွင် ဖွားမြင်တော်မူခဲ့သည်။ အသက် ၃ နှစ် အရွယ်တွင် ဖခင်ဦး ထင်ညို ကွယ်လွန်သွားခဲ့ရာ မိခင်နှင့်အတူ ဇာတိမြေ မန်လည်မှ ထီးချိုင့်မြို့နယ် ရှောက်ခါးရွာ၊ ထိုမှတဆင့် နဂါးဆင်းမြို့ ကျောက်ပြည်သာရွာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ နေထိုင်ခဲ့သည်။ အသက် ၁၂ နှစ် အရွယ်တွင် ဝန်းသိုမြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး တောင်ပေါ်ကျောင်း ဘုန်းတော်ကြီး ဦးပန်းအောင် (ဝန်းသို စော်ဘွားကြီး၏ နောင်တော်) ထံတွင် စာပေ ပညာများ သင်ကြားခဲ့ရသည်။ ဤသို့ဖြင့် နောက် ၃ နှစ်ခန့် ကြာသောအခါ မိခင်ကြီး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြန်သည်။ မောင်မာအသက် ၁၆ နှစ်သားသို့ ရောက်သော် ထိုတောင်ပေါ်ကျောင်းတွင်ပင် ရှင်သာမဏေ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိတော်မူခဲ့သည်။ ရှင်ဘွဲ့မှာ ရှင်ဇဝန ဖြစ်သည်။ === စာပေပရိယတ္ထိ သင်ယူခြင်း === ဆရာတော် အလောင်းအလျာ ရှင်ဇဝနသည် မိမိဇာတိမြေ မန်လည်သို့ ပြန့်လာခဲ့ပြီး ဆရာရင်းဖြစ်သူ လေးထပ်ကျောင်းတိုက်၊ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူထံတွင် စာပေ ကျမ်းဂန်များ လေ့လာ သင်ယူခဲ့သည်။ ရှင်ဇဝနသည် ဘွဲ့မည်နာမနှင့် လိုက်ဖက်အောင် ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်သည့် ဗီဇရှိသူပီပီ သာမဏေ ၆ ဝါတွင် ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်များ အတော်အတန် တတ်မြောက်ခဲ့သည့်ပြင် လေးချိုး၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ၊ ပျို့၊ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်းများကိုလည်း ကောင်းစွာ ဖွဲ့ဆို ရေးသာနိုင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၂၅ ခုနှစ်ဦးပိုင်း အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်တွင် ဆရာရင်းဖြစ်သူ ဆရာတော် ရှင်နန္ဒမဉ္ဇူ၏ တိုက်တွန်းမှုကို လက်ခံ၍ ရဟန်းပြုတော်မူသည်။ ရဟန်းဘွဲ့တော်မှာ ဇဝနပင် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၈ ခုတွင် မန္တလေးမြို့ အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ပိဋကတ် စာပေများကို ဆက်လက် လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၂၂၈ ခုနှစ်၊ ရဟန်း ၃ ဝါမြောက်တွင် မန္တလေးမြို့အနောက်ပြင် ထီးလင်းတိုက်တွင် ဝါဆိုတော်မူ၍ မန်လည်မြို့ဝန် မင်းတင် မင်းလှ သမန္တရာဇာက ကိုးကွယ်လှူဒါန်းသော ပိဋကတ်တော်များကို ကြီးကြပ်ကူးယူ ရေးသားတော်မူသည်။ ထိုနောက် မန်လည်မြို့ လေးထပ်ကျောင်းသို့ ပြန်ကြွတော်မူပြီးလျှင် စာသင်သားတို့အား စာပေသင်ကြားပို့ချ၍ အားလပ်သောအချိန်တွင် စာပေကျမ်းဂန်များကို ရေးသားစီရင်တော်မူသည်။ === စာပေပို့ချခြင်း === ထို့နောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည်ကြွရောက်တော်မူပြီး မြို့ဝန်ဦးပု ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းသည့် သမန္တပါသာဒိက မဟာဝိဟာရပြာသာဒ် ကျောင်းတော်ကြီးတွင် သီတင်းသုံး နေထိုင်လျက် ပိဋကတ် ကျမ်းစာများကို သာမက စာပေ လင်္ကာ ပျို့ ကဗျာကျမ်းများ၊ ဇာတ်နိပါတ်၊ မဟာဝန်၊ ရာဇဝင်ကျမ်းများ၊ နက္ခတ်ဗေဒင်၊ အဂ္ဂိရတ်ကျမ်းများ၊ သာသန္တရကျမ်း၊ နီတိကျမ်းများကို လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ဉာဏ်ပညာ ဗီဇာကလည်း ထက်မြက်၊ ဝါသနာ အရင်းခံကလည်းရှိ၊ လုံ့လ ဝီရိယကလည်း ကြီးမားသည့် ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို ပါရဂူမြောက်အောင် တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် စာပေ ကျမ်းဂန်များကို သာမက၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ သီဟိုဠ် စသည် ဘာသန္တရကျမ်းများ ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ သျှတ္တရကျမ်း၊ စစ်ချီစစ်တက် သေနင်္ဂဗျူဟာ ကျမ်းများကိုလည်း ဒိုးဒိုးဒေါက်ဒေါက် ပြောဆို ညွှန်ပြနိုင်တော်မူသော ပါရမီရှင် တဦးဖြစ်သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် စာပေ ပိဋကတ် ကျမ်းများကိုလည်း စေတနာ ပြင်းပြ ထက်သန်စွာဖြင့် လုံ့လကြီးစွာ စိုက်ထုတ်ကာ စာသင် စာချ ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ဗုဒ္ဓသာသနာ တည်တံ့ ထွန်းကား ပြန်ပွားရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံ အရပ်ရပ်သို့ကြွချီတော်မူ၍ တရားဒေသနာများ ဟောကြားခြင်း၊ စေတီပုထိုးများ တည်ထားလှူဒါန်းခြင်း၊ တပည့် ဒကာ ဒကာမတို့၏ မေးမြန်း လျှောက်ထားချက်များကို ပြန်လည် ဖြေကြားခြင်းဖြင့် သာသနာ ပြုခဲ့သည်။ === သာသနာပြုခရီး === မန်လည်ဆရာတော်ကြီးသည် ၁၂၆၈ ခုနှစ်တွင် မိုးကုတ်မြို့သို့ သာသနာပြုကြွတော်မူသည်။ ၁၂၇၄ ခုနှစ်တွင် သီပေါမြို့ မဟာရာဇာ စော်ဘွားကြီး ပင့်လျှောက်သဖြင့် သာသနာပြု ကြွတော်မူသည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းမြို့များမှ တဆင့် ပခုက္ကူပြည်၊ ဇလွန်၊ ပုသိမ်မြို့များသို့ ဧရာဝတီမြစ်တလျှောက် ရေလမ်းခရီးဖြင့်ကြွရောက်တော် မူခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် မင်းလှမြို့ (ပြည်ခရိုင်) တွင် [[လယ်တီဆရာတော်]]နှင့် တွေ့ဆုံ၍ နှစ်ပါးအတူ သီးသန့် မီးရထားဖြင့် ရန်ကုန်မြို့သို့ ဆက်လက်ကြွချီတော်မူခဲ့ရာ ရန်ကုန်မြို့ အရောက်တွင် အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက် အပူဇော်ခံရသည်။ ကီလီလမ်းမှ ပုဇွန်တောင် ညောင်တုန်းကျောင်းတိုက်သို့ ကားဖြင့်ကြွချီခဲ့ရာ လမ်းဘေးဝဲရာမှ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ပရိသတ်ကြီးက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆို ပူဇော်ကြသည်။ ဆရာတော်ကြီးသည် ကသာမြို့ မိမိ နေရပ်ဖြစ်သော မန်လည်မြို့တွင် စေတီတော်များ တည်ထားခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လက်ခနောင်းမြို့ ပြတိုက်မှူး ဒေါက်တာ အေဖြူရာထံမှ လက်ခံ ရရှိတော်မူခဲ့သော ဗုဒ္ဓအံတော် တစ်ဆူကိုလည်း မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ၁၂၈၁ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလ၌ ဌာပနာတော် မူခဲ့သည်။ (ထိုဗုဒ္ဓအံတော်မှာ ကပိလဝတ်ပြည် ဆထူပု စေတီတော် အတွင်းမှ ရရှိခြင်းဖြစ်ပြီး နာဂရီစာဖြင့် ရေးသား မှတ်တမ်း တင်ထားသော ဗုဒ္ဓအံတော်အစစ် (ဗုဒ္ဓဒန္တ) ဖြစ်တော်မူသည်။) ဆရာတော်သည် ဘုရားဆုပန်ကြောင်း မဃဒေဝ လင်္ကာသစ် နိဂုံးတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဘာသာအကျိုး၊ သာသနာအကျိုးကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပြောင်မြောက်စွာ ထမ်းဆောင်တော်မူနိုင်ခြင်း၊ ဗုဒ္ဓစာပေ ကျမ်းဂန်နှင့် စာပေ ဗဟုသုတကို တဖက်ကမ်းရောက်အောင် တတ်မြောက်တော် မူနိုင်ခြင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ် အစိုးရသည် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၉ ခု) ခရစ်နှစ် ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် ဧရာဝတီ ရေလမ်းခရီးဖြင့် စစ်ကိုင်း၊ ပခုက္ကူ၊ ပြည်၊ ဇလွန်၊ဟင်္သာတ၊ ပုသိမ်၊ ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်စသော မြို့ရွာများသို့ လှည့်လည်ကြွမြန်း၍ သာသနာပြုတော်မူပြီးနောက် မန်လည်မြို့သို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိတော်မူသောအခါ ၁၂၈၂ ခုနှစ် ဝါဆိုလတွင်ပင် ပျံလွန်တော်မူလေသည်။<ref name="နှစ်ဆယ်ရာစု" မြန်မာ="" စာရေးဆရာများ="">'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)'၊ ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုသည်၊ ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်၊ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာ၊ ပထမအကြိမ်</ref> === ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူခြင်း === ဤသို့ ဂန္ထန္တရ၊ ဘာသန္တရ၊ ဒေသန္တရ ဗဟုသုတ ရတနာတိုက်ကြီး သဖွယ် ဖြစ်တော်မူသော၊ တိပိဋကဓရ၊ တိပိဋကကောဝိဒ၊ ပါဠိပါရဂူ ကျမ်းပြု ပညာရှိ ကဝိတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူသော ကျေးဇူးရှင် မန်လည် ဆရာတော် ဘုရားကြီးသည် အောက်မြန်မာပြည် သာသနာပြု ခရီးမှ အပြန် ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း ၁၃ ရက်၊ နံနက် ၁ နာရီ ၃ဝ မိနစ်၊ သက်တော် ၇၉ နှစ်၊ ဝါတော် ၅၆ ဝါတွင် ဘဝနတ်ထံ ပျံလွန်တော်မူသည်။ အံ့ဩဖွယ်ရာ ထူးခြားမှုတစ်ရပ်မှာ ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ ကြွင်းကျန်ရစ်သော ဥတုဇရုပ်ကလာပ်သည် ပုပ်သိုးပျက်စီးခြင်း မရှိဘဲ ရုပ်ကလာပ်တော်ကို အုပ်ပြာသာဒ်ကြီးထဲ၌ ထည့်သွင်း ပူဇော်ခဲ့သည်။ ဆရာတော်ကြီး၏ မပုပ်မသိုး ကြွင်းကျန်ခဲ့သော ရုပ်ကလာပ်ကို မန်လည်မြို့တွင် ယနေ့တိုင် ဖူးတွေ့ ကြည်ညိုနိုင်သည်။ == မန်လည်ဆရာတော်ကြီး ပြုစုခဲ့သော စာပေလက်ရာ၊ ကျမ်းဂန်များ == ဆရာတော် ဘုရားကြီး၏ လက်ရာ စာပေ အမြုတေများထဲမှ အထူးကောင်းမွန် ထင်ရှားသော ကျမ်းစာများ ဖြစ်သော အောက်ပါ ကျမ်းစာများကို နှောင်းခေတ် ပညာရှင်တို့က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ # ကစ္စာယန သုသုဟာရကပါဌ်။ # ကစ္စာယနသုသုဟာရကနိသျ။ # ကမ္မဋ္ဌာန်းကျမ်းသစ်။ # ဂတိဝိသောဓနကျမ်း။ # ပဉ္စစတ္တာလီသ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ။ # ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာကျမ်း။ # ဖုဿထေရဂါထာနိသျ။ # မဏိဇောတိက ဝိသဇ္ဇာနာကျမ်း၊ # [https://wikisource.org/wiki/မဟာသုတကာရီ%20မဃဒေဝလင်္ကာသစ် မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်]။ # မင်္ဂလာရတု။ # ဝဇီရဉာဏဝန္ဒနာစသော ဘုရားရှိခိုးအမျိုးမျိုး။ # ဝိဇီရူပမ ဗျာကရဏကျမ်း။ # ဝဇီရဂ္ဂဒိဋ္ဌိ ဝိသောဓနကျမ်း။ # ဝဇီရုတ္တရပကာသနီကျမ်း။ # သတပဒိက ပုစ္ဆာသိသဇ္ဇနာကျမ်း။ # သာမညဖလသုတ် ပါဠိတော်နိသျ။ # သီမဝိစာရဏ ကျမ်း။ # အလမ္ဘူတ ကျမ်း<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> # ပဒုမောဝါဒကထာ # ဂတိဝိသောဓနကျမ်း # ကစ္ဆာယန သုသုဟာရကပါဌ် နိဿယကျမ်း # ဂီရိမာနန္ဒသုတ် ပါဌ်နိဿယကျမ်း # ဒသသီလဝဇီရဂ္ဂနိဈကျမ်း # ကဗျာသာရနိ ဿယခေါ်ဘုန်းကြီးပြန်ငိုချင်း # ကုသိမောဝါဒကထာ # ဆန်းသံခိပ် # ဥဿယဝါဒိက သိက္ခာပဒဝိနိဈယ # သန္တိပမာဏကျမ်း # ပညာဝီမံသနကထာကျမ်းတို့ ဖြစ်သည်။ <ref name=နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေးဆရာများ/> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ]] [[Category:မြန်မာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ]] nnuaojxyu8ssyq32pyhy3d8jz51ogq9 ယာဉ် 0 18330 1031147 366992 2026-05-12T13:56:57Z ~2026-28654-59 142532 1031147 wikitext text/x-wiki {{Multiple image | image1 = Bikes, buses and cars - geograph.org.uk - 1516362.jpg | image2 = Steam train beside the River Dart - geograph.org.uk - 4881006.jpg | perrow = 2 | image3 = Yangzhou-WenchangLu-electric-bicycles-3278.jpg | image4 = OV-101 first flight.jpg | caption4 = ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ [[ကယ်လီဖိုးနီးယား]] အထက်ရှိ [[အာကာသယာဉ်]] နှင့် [[ဘိုးအင်း ၇၄၇ ၇၄၇]] | caption3 = ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ [[ယန်ကျိုး]] တွင် စက်ဘီးများ၊ [[လျှပ်စစ်စက်ဘီး]] များနှင့် [[စကူတာ (မော်တော်ဆိုင်ကယ်) စကူတာ]] များ | caption2 = ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ [[မြစ် ဒါ့တ်]] အနီးတွင် [[လှေ]] အုပ်စုတစ်စုကို [[ရထား]] တစ်စင်း ဖြတ်သွားစဉ် | caption1 = ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ [[သိမ်း]] တွင် ပြသထားသော ကား]]များ၊ [[မော်တော်ဆိုင်ကယ်]] များနှင့် [[ဘတ်စ်ကား]] တစ်စီး | alt2 = | total_width = 300 }} တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ လူကိုဖြစ်စေ၊ ကုန်ကိုဖြစ်စေ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသော ကိရိယာကို ယာဉ်ဟုခေါ်သည်။ အထူးသဖြင့် ယာဉ်၌ ဘီးများ များသောအားဖြင့် ပါလေ့ရှိ သည်။ ယာဉ်သည် သမိုင်းမတင်မီ ခေတ်ကပင် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ လေသည်။ ယာဉ်ကို ကုန်းကြောင်း၊ ရေကြောင်းနှင့်လေကြောင်း ဟု သုံးမျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ ရှေးဦးအစက လူသည် ကုန်များကို ကိုယ်ပိုင် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ပေးရာတွင် ကုန်ကို ခေါင်းပေါ်တွင် ဖြစ်စေ၊ ကျောပေါ်တွင်ဖြစ်စေ တင်၍ တစ်နေ ရာမှ တစ်နေရာသို့ ပင်ပန်းစွာ ပို့ပေးခဲ့ရလေသည်။ ယခုတိုင် လည်း အချို့တောင်ပေါ်သားများသည် ကုန်များကို တောင်းတွင် ထည့်ပြီးလျှင် ထမ်း၍ ဖြစ်စေ၊ ရွက်၍ဖြစ်စေ ပို့ပေးနေရသေး သည်။ ထို့နောက်တွင် ထမ်းပိုးများကို ထွင်လာနိုင်ကြသဖြင့် ကုန်များကို ထမ်းပိုး၏ အစွန်းနှစ်ဘက်တွင် ချိတ်ဆွဲ၍ဖြစ်စေ၊ ထိုအစွန်းနှစ်ဘက်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသည့် တောင်းများတွင် ထည့်၍ဖြစ်စေ ထားပြီးလျှင် ထမ်းပိုးကို အလယ်မှ ပခုံးဖြင့် ထမ်း၍ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးလာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့နေရာများတွင် စွတ်ဖားများကို ထွင်လာနိုင်ကြသဖြင့် ဇွတ်ဖားများဖြင့် ကုန်များကို ပို့ပေးခဲ့ကြလေသည်။ ထို့နောက် ကုန်းပေါ်တွင် သွားလာရာ၌ အသုံးပြုနိုင်ရန် ဘီးများကို ထွင်လာနိုင်ကြပြန်သည်။ ရှေးဦး ဘီးများသည် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်၏ ပင်စည်ကြီးကို သာမန်အားဖြင့် အဝိုင်း လိုက် ကန့်လန့်ဖြတ်ထားခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ပြီးမှ ထို သစ်ပြားဝိုင်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် အပေါက်ဖောက်ကာ ထို အပေါက်အတွင်းသို့ ဝင်ရိုးကို တပ်ထားကြသည်။ ထိုသို့ ဘီးကို ထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ရှေးနှစ်ပေါင်း လေးငါးထောင်ခန့်က ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဘီးကိုထွင်နိုင်သောအချိန်တွင် လူသည် နွားနှင့် မြည်းများကိုပါ ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူလာနိုင်ပြီး ဖြစ်သဖြင့် ထိုဘီးတပ်ယာဉ်များပေါ်တွင် လူကိုဖြစ်စေ၊ ကုန်ကိုဖြစ်စေ တင်ဆောင်ကာ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ နွားများအား ယာဉ်များတွင် အသုံးပြုခဲ့ ကြောင်းကို အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့နိုင်ပေသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သော အချိန်သည် ခရစ်မပေါ်မီ ဘီစီ ၂၇ဝဝ ခန့်က ဖြစ်၏။ မြင်းများကို အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ကြသည်မှာ ထိုထက် နောက်ကျလေသည်။ အသုံးပြုသောအခါတွင်လည်း အထူး သဖြင့် စစ်များတွင်သာ အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရလေသည်။ ပထမတွင် ဗက်ဗီလုံးပြည်သားများက ဘီစီ ၂၁ဝဝ ခန့် က မြင်းများကို စတင်၍ အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့နောက် နှစ်ပေါင်း ၄ဝဝ မျှ ကြာသောအခါတွင် အာရှ တိုက်မှ မြင်းများကို အီဂျစ်ပြည်သို့ ယူဆောင်လာကြပြီးလျှင် စစ်ရထားများကို ဆွဲစေခဲ့ကြသည်။ ( ဘီး--။) လူနှင့် ကုန်များကို တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ပို့ပေးခြင်း သည် လူ၏တိုးတက်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ အတွေ့အကြုံ နည်းသူများသည် အောက်ကျ နောက်ကျဖြစ်၍ ကျန်ရစ်ခဲ့ကြ လေသည်။ ဂရိလူမျိုးများ နေထိုင်ရာတွင် တောင်ကြီးများ ကာရံလျက်ရှိသဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး တွေ့ကြုံရန် လွန်စွာ ခဲယဉ်းခဲ့ကြသည်။ ရောမမြို့ကြီးကမူ အင်ပါယာချဲ့နိုင်တိုင်း လမ်းများကိုလည်း ဖောက်ပေးခဲ့လေသည်။ ယခုအခါ၌ ထင်ရှား လျက်ရှိသည့် လန်ဒန်၊ ပါရစ်၊ နယူးယော့၊ ကွန်စတန်တီနိုပယ် စသော မြို့ကြီးများကို ကြည့်လျှင် မြို့အတွင်း၌ ယာဉ်အမျိုး မျိုး သွားလာနိုင်သည့် လမ်းမကြီးများ ရှိနေပြီးလျှင် ထိုမြို့ကြီး များသည်လည်း မြစ်များပေါ်၊ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းများပေါ် တွင် တည်ရှိနေကြသဖြင့် သွားလာရာ၌ လွယ်ကူသည့်အပြင်၊ ကုန်များကို ပို့ဆောင်ရာတွင်လည်း လွယ်ကူ၍ စရိတ်သက်သာ ကြလေသည်။ ကမ္ဘာ့တိုင်းပြည် အသီးသီးမှာပင် အိမ်၌ ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူထားကြသော တိရစ္ဆာန်များကို လူနှင့် ကုန်များအား သယ်ဆောင်ပေးကြရာ၌ အသုံးပြုကြသည်ကို တွေ့ရလေသည်။ သဲကန္တာရအနီးနေ လူများသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် ကုလားအုပ်များကို အသုံးပြုကြရာ၊ ကုလားအုပ်များကို သဲ ကန္တာရ သင်္ဘောများဟုပင် ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။ ကမ္ဘာ့အရှေ့ ဘက် နိုင်ငံများတွင် ဆင်များကို ယဉ်ကျေးအောင် မွေးမြူကြ ပြီးလျှင် လေးလံသည့်ဝန်များကို သယ်ဆောင်စေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ သစ်ဆွဲဆင်များကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့အတူ တောင် အမေရိကတိုက်၌ လားမားကောင်များကို ယာဉ်များ ဆွဲစေ သည်။ တိဗက်ပြည်တွင် စာမရီကောင်များကို ဝန်ဆောင် တိရစ္ဆာန်များအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ဗဲလဂျီယမ်နိုင်ငံတွင်မူ ခွေးများကို လှည်းများ အဆွဲခိုင်းကြသည်။ ချောင်းများ မြစ်များအနီး၌ နေထိုင်ကြသူများကလည်း လူတို့ ဘီးများကို မထွင်နိုင်ကြသေးမီနှင့် မြည်းများကို ယဉ် ကျေးအောင် မပြုလုပ်နိုင်သေးမီကပင်လျှင် သစ်ပင်၏ပင်စည်ကို ထွင်း၍ဖြစ်စေ၊ တိရစ္ဆာန်၏ အရေအတွင်းသို့ လေသွင်းပြီးလျှင် ဖြစ်စေ ပျဉ်ပြားတစ်ချပ်ဖြင့် လှော်ခတ်ပေးလျှင် လိုသည့်နေရာ သို့ သွားနိုင်ကြောင်း သိခဲ့ကြလေသည်။ ထိုသို့ သစ်ပင်၏ ပင်စည်ကို ထွင်းတတ်ကြရာမှ လှေများနှင့် ရွက်သင်္ဘောများ ကို လုပ်နိုင်သည်အထိ တိုးတက်လာခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်လူမျိုး တို့သည် သူတို့၏လှေများဖြင့် နိုင်းမြစ်အတွင်း သွားလာနိုင်ကြ ရုံမက မြေထဲပင်လယ်အထိ သွားလာနိုင်သော လှေကြီးများကို ပါ လုပ်နိုင်လာကြသည်။ ဖီနီရှန်တို့ကမူ သူတို့၏ လှေကြီးများ နှင့် ရွက်သင်္ဘောများပေါ်တွင် သူတို့တိုင်းပြည်မှ ကုန်များကို တင်ဆောင်ကာ ဂရိလူမျိုးတို့ နေထိုင်ရာသို့ သွားရောက်၍ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားကြသည်။ သို့သော် ထိုစဉ်က ကမ်းမမြင် လမ်းမမြင်သော ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတို့သို့ကား မသွားနိုင်ခဲ့ကြ သေးချေ။ ၁၃ဝဝ ပြည့်နှစ်တွင်မှ အိမ်မြေ|ာင်ကို အသုံးပြုလာနိုင် ကြကာ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာများသို့ သွားလာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ အိမ်မြေ|ာင်ကို မထွင်နိုင်ကြသေးမိီက နေ့အခါတွင် ကုန်းပေါ်ရှိ အမှတ်အသားများနှင့် ညဉ့်အခါတွင် ကြယ်များကိုသာ လမ်း ညွှန်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြရသည်၊ ၁၄၉၂ ခုနှစ်တွင်မူ ကမ္ဘာ ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သော ကိုလံဗပ်သည် အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာကြီးကို ဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့လေသည်။ နောက်နှစ်ပေါင်း ၃ဝ ကြာသောအခါတွင် မဂျဲလင်ဆိုသူက ကမ္ဘာကိုပင် ပတ်နိုင် ခဲ့လေသည်။ ကူးသန်းသွားလာရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည် ၁၈ ရာစုနှစ်တိုင်သည်အထိ ခဲယဉ်း၍ စွန့်စားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သေး သည်။ ထိုရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါတွင်မူ သွားလာရေးနှင့် ပို့ဆောင်ရေးတွင် လွယ်ကူလာသဖြင့် စီးပွားရေးတော်လှန်မှုကြီး လည်း ဥရောပတိုက်နှင့် အမေရိကတိုက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လေ သည်။ အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးတော်လှန်မှုကြီးသည် ၁၈ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ် ခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်တွင် မြို့တော်ဖြစ်သောလန်ဒန်မြို့မှ ကျောက်လမ်းမကြီး များသည် အဘက်ဘက်သို့ ဖြာထွက်လျက် ရှိသည်ကို တွေ့ရ လေသည်။ တူးမြောင်းများကလည်း ဝန်ကျယ်များဖြစ်သည့် ကျောက်မီးသွေးနှင့် သံကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို ကုန်ချော ပြုလုပ်ပေးသည့် စက်ရုံကြီများရှိရာသို့ စရိတ်သက်သာစွာနှင့် ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ကြလေသည်။ ၁၉ ရာစုနှစ် အစပိုင်းလောက်တွင် ရေနွေးငွေ့ဖြင့် မောင်း နှင်သော မီးရထား၊ မီးသင်္ဘောများ စသော ကုန်းကြောင်းနှင့် ရေကြောင်းယာဉ်များ ပေါ်ထွက်လာကြပြန်သဖြင့် ကူးသန်း သွားလာရေးနှင့် ကုန်စည်များ ပို့ဆောင်ရေးတွင် ပို၍ လွယ်ကူ လာရုံမက စရိတ်လည်း ပို၍ သက်သာလာသည်။ ထိုကြောင့် နေရာအနှံ့အပြားမှ ကုန်ကြမ်းများကို ကုန်ချောဖြစ်လာသော အခါတွင်လည်း လိုသည့်နေရာများသို့ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်လာ လေသည်။ ရေနွေးငွေ့ဖြင့် မောင်းနှင်သော ယာဉ်များ ပေါ်ပြီးနောက် တွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဖြင့် ခုတ်မောင်းသော ဓာတ်ရထားနှင့် ထရော်လီ ဘတ်စကားတို့ကိုပါ ထွင်လာကြပြန်သည်။ ဓာတ် ရထားသည် သံလမ်းပေါ်တွင် ပြေး၍ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို အပေါ်၌ သွယ်တန်းထားသော ဓာတ်ကြိုးတစ်ချောင်းမှ ရရှိ သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးမြို့တို့တွင် ဓာတ် ရထားများ ရှိခဲ့ဘူးသည်။ ထရော်လီဘတ်စကားမှာ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားကို အပေါ်၌ သွယ်တန်းထားသည့် ဓာတ်ကြိုး နှစ်ချောင်းမှ ရ၍ ရိုးရိုးလမ်းမပေါ်တွင် ပြေးနိုင်သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မဖြစ်မီက ရန်ကုန်မြို့တွင် ထရော်လီဘတ်စကား များဖြင့် လူများကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးခဲ့ဖူးလေသည်။ ကုန်းကြောင်းယာဉ်များတွင် မြင်းများကို ဆွဲစေသည့် မြင်းရထားများလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါတွင်မူ မြင်းရထားများသည် မြို့ကြီးများတွင် ပပျောက်သလောက် ရှိနေ ပေပြီ။ မြင်းရထားနှင့် နွားလှည်းများအစား မော်တော်ကားများ ကို အသုံးများလျက် ရှိပေသည်။ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ကားများကို အဖိုးကြီးပေးကာ ဝယ်၍ စီးနင်းနိုင်ကြသော သူများလည်း ရှိသည်။ သာမန် လုပ်စားကိုင်စားများကမူ ကိုယ်ပိုင်မော်တော် ကားများကို မစီးနိုင်ကြသည့်တိုင်အောင် မော်တော်ဘတ်စကား များဖြင့် လိုရာသို့ သွားလာနိုင်ကြသည်။ မော်တော်ကားများ တွင် အတွင်းမီးအား အင်ဂျင်စက်များကို အသုံးပြုထားသည်။ အတွင်းမီးအားကို ရစေရန်အတွက် ဓာတ်ဆီကို အသုံးပြုကြ ရသည်။ ကုန်များကိုမူ လော်ရီကားများဖြင့် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာ၊ တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးနိုင်ကြ လေသည်။ လူတို့သည် ကုန်းကြောင်းတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် စက်ဘီးများကိုလည်း တီထွင်လာကြပြီးနောက် ဓာတ်ဆီဖြင့် မောင်းနှင်သည့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ခေါ် မော်တော်စက်ဘီးကို လည်း တီထွင်လာကြသည်။ ၁၈ ရာစုနှစ် အလယ်ပိုင်းလောက်သို့ ရောက်သောအခါ လေကြောင်းသွားလာရေးကို စိတ်ဝင်စားလာကြသဖြင့် ဉာာဏ် ကြီးရှင်များက လေကြောင်းသွားလာနိုင်ရေးကို ကြိုးစားကြံစည် ခဲ့ကြလေသည်။ ကြိုးစားသည့် အတိုင်းလည်း လေယာဉ်များ ကိုပင် တီထွင်လာနိုင်ကြရာ ယခုအခါ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ လေယာဉ်များဖြင့် လူနှင့်ကုန်များကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ပို့ ဆောင်ပေးနိုင်နေလေပြီ။ ယခုအခါ နိုင်ငံအသီးသီးမှာပင် ဒီဇယ်စက်ဖြင့် မောင်းနှင် သော မော်တော်ကား၊ မီးရထားနှင့် မီးသင်္ဘောများကို တွေ့နေ ရပေပြီ။ ခေတ်မီသော မြို့ကြီးများ၌ လျှပ်စစ်မီးရထားများကို အကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုနေကြပေပြီ။ သိပ္ပံပညာ၏ လက်ရှိလျင် မြန်စွာ တိုးတက်နေသော အခြေအနေအရ ကုန်းကြောင်း၊ ရေ ကြောင်း၊ လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတို့၌ အနုမြူအား ကို အသုံးပြုသော အနုမြူယာဉ်များကို တွေ့ရမည့်အချိန်ကား မဝေးလှတော့ချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ယာဉ်]] jnn5g18fgklzqwwta5qp2n97e62ucg5 အာရိယန်လူမျိုး 0 23275 1031328 874955 2026-05-13T07:25:22Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031328 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါးရှင်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒိယသို့ ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းများနှင့် စစ်ဖြစ်ခြင်း == အာရိယန်တို့ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် တိုင်းရင်းသား [[ဒြာဗီးဒီးယန်း]] (Dravidians) တို့သည် မြို့ပြများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်နေကြပြီ ဖြစ်သည်။ တိုက်ခိုက်ရေးတွင် ကျွမ်းကျင်သော အာရိယန်တို့သည် မြင်းနှင့် စစ်ရထားများကို အသုံးပြု၍ ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေနှင့် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်းသို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရပြီး အာရိယန်တို့က အိန္ဒုနှင့် ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် အခြေစိုက်ကာ အိန္ဒိယခေတ်သစ်ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] 3llspcpbgus9z07xwo2r5amgp9rn0n1 1031330 1031328 2026-05-13T07:29:50Z Chenzeyan29 141880 /* အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း */ 1031330 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါးရှင်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း == ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများ ဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဗီးဒီးယန်းများအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၂။</ref> ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟိန်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဗေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောင်အခါတွင် အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] s2ej4snuyvpucc8ulq80mosr6i0iiq0 1031331 1031330 2026-05-13T07:30:49Z Chenzeyan29 141880 /* အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း */ 1031331 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါးရှင်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း == ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများ ဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဗီးဒီးယန်းများအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia" />ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟိန်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဗေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောင်အခါတွင် အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] j0uuu0xi3tj4enrvi5mjih9xs0ymjr9 1031332 1031331 2026-05-13T07:31:34Z Chenzeyan29 141880 /* မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း */ 1031332 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါးရှင်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း == ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများ ဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဗီးဒီးယန်းများအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia" />ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟိန်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဗေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောင်အခါတွင် အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] 779rt77knrfqf0t4beb0q8xkw70penp 1031333 1031332 2026-05-13T07:31:53Z Chenzeyan29 141880 /* မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း */ 1031333 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါရှန်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း == ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများ ဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဗီးဒီးယန်းများအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia" />ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟိန်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဗေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောင်အခါတွင် အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] 7qyok8awscbbz8v2tzpjowdvgkmq7yf 1031334 1031333 2026-05-13T07:38:32Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031334 wikitext text/x-wiki '''အာရိယန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Aryan race}}) သည် ပရိုတို-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) ဘာသာစကား ပြောဆိုသော လူမျိုးစုများကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် သိပ္ပံနှင့် သမိုင်းဝင် အယူအဆတစ်ခု ဖြစ်သည်။ "အာရိယန်" ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာစကား]] "အရိယာ" (Arya) မှ ဆင်းသက်လာပြီး "မြင့်မြတ်သူ" သို့မဟုတ် "ရေမြေ့သခင်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။<ref name="Arvindsson">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols: Indo-European Mythology as Ideology and Science''. University of Chicago Press.</ref> ဘီစီ ၆ ရာစုက အာခီးမီးနစ်မင်းဆက်မှ ဒါရိယတ်မင်းကြီး (Darius the Great) သည် ဘီဟစ်စွန်းကျောက်စာတွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ဘာသာစကားမှာ အာရိယန်ဖြစ်ကြောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="Behistun">Schmitt, Rüdiger (1991). ''The Bisitun Inscriptions of Darius the Great: Old Persian Text''. Corpus Inscriptionum Iranicarum.</ref> {{Short description|Historical and linguistic concept of Indo-European peoples}} {{Infobox ethnic group | group = အာရိယန် (Aryan) | image = Yamnaya Expansion Map.jpg | caption = | languages = [[အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ]]၊ [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတ]]၊ [[ပါဠိ]] | religions = [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (ဗေဒခေတ်ကိုးကွယ်မှု)၊ [[ဇိုရိုရက်စထရီယန်ဘာသာ]] | related = [[အင်ဒို-အီရန်လူမျိုးများ]]၊ [[ဥရောပလူမျိုးများ]] }} == မူလဒေသနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခြင်း == အာရိယန်တို့သည် ကမ္ဘာဦးလူဖြူလူမျိုးစုကြီးများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး မူလဌာနေမှာ အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ [[ကက်စပီယံပင်လယ်]] အရှေ့ဘက်နှင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ်တောင်တန်း မြောက်ဘက်ဒေသများ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။<ref name="Encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)၊ စာမျက်နှာ ၃၈၀-၃၈၅။</ref> လူဦးရေတိုးပွားလာမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခက်အခဲများကြောင့် အုပ်စုနှစ်စုကွဲ၍ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြသည်- # '''အနောက်ဘက်အုပ်စု:''' ဥရောပတိုက်အတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ကဲ့လူမျိုး (Celts)၊ အီတာလျံ၊ ဂရိ၊ တျူးတိုး (Teutons) နှင့် ဆလဗ် (Slavs) လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာကြသည်။ # '''တောင်ဘက်အုပ်စု:''' အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မိဒ (Medes) နှင့် ပါရှန်း (Persians) လူမျိုးများ ဖြစ်လာကြသည်။ အခြားတစ်သုတ်မှာ ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အိန္ဒိယကျွန်းဆွယ်အတွင်းသို့ တောင်ကြားလမ်းများမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> == အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်း == ဘီစီ ၁၅၀၀ ခန့်တွင် အာရိယန်နွယ်ဖွား (Indo-Aryans) တို့သည် အလယ်အာရှမှတစ်ဆင့် ဟိန္ဒူကတ်ရှ် (Hindu Kush) တောင်တန်းရှိ တောင်ကြားလမ်းများကို ဖြတ်ကျော်ကာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းသို့ တစ်သုတ်ပြီးတစ်သုတ် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name="Thapar">Thapar, Romila (2004). ''Early India: From the Origins to AD 1300''. University of California Press.</ref> ထိုအချိန်တွင် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း (Indus Valley) ၌ ဒေသခံ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အဆင့်မြင့်သော မြို့ပြယဉ်ကျေးမှုများဖြင့် အခြေတကျ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။ အာရိယန်တို့သည် ရေကြည်ရာမျက်နုရာ ရှာဖွေရင်း ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ဒေသခံများနှင့် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အခြေတကျ မြို့ပြတည်ထောင်သူများ ဖြစ်သဖြင့် အာရိယန်တို့ထက် နေထိုင်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားသော်လည်း၊ တိုက်ခိုက်ရေးတွင်မူ အာရိယန်တို့က အဘက်ဘက်မှ အသာစီးရခဲ့သည်။<ref name="History_India">Keay, John (2000). ''India: A History''. Atlantic Monthly Press.</ref> အာရိယန်တို့သည် မြင်းများကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထိန်းကျောင်းနိုင်ပြီး ဘီးအကန့်ပါသော စစ်ရထား (Spoked-wheel chariots) များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ခြေလျင်တပ်ဖြစ်သော ဒြာဗီးဒီးယန်းများအတွက် အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရိယန်တို့သည် ကြေးဝါထက် ခိုင်မာသော သံလက်နက်များကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းကလည်း စစ်ပွဲတွင် အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အိမ်ခြေအတည်တကျမရှိသော အာရိယန်တို့သည် စစ်ရေးတွင် လျင်မြန်ဖြတ်လတ်ပြီး ကြမ်းတမ်းသော တိုက်ခိုက်ရေးပုံစံ ရှိကြသည်။ ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲများကြောင့် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းမှ ဂင်္ဂါမြစ်ဝှမ်း (Ganges Valley) သို့ ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။ အာရိယန်တို့က နောက်မှလိုက်လံတိုက်ခိုက်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ဒြာဗီးဒီးယန်းတို့သည် အိန္ဒိယတောင်ဘက်ပိုင်း ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများနှင့် ဟိမဝန္တာတောင်ခြေရင်းသို့ ပြေးကြရသည်။<ref name="Encyclopedia" />ဤသို့ဖြင့် အဆင့်မြင့်သော အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု (Indus Valley Civilization) ဖြစ်သည့် ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟိန်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) မြို့ကြီးများ ပျက်သုဉ်းခဲ့ရသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ယူဆကြသည်။ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရပြီးနောက် အာရိယန်တို့သည် အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်လုံးတွင် အုပ်စိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လက်ရဖမ်းမိသော ဒြာဗီးဒီးယန်းများကို "ဒါသ" (Dasa) သို့မဟုတ် "ဒါယု" (Dasyu) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျွန်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဤကာလတွင် အာရိယန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကား (သက္ကတ) နှင့် ဘာသာရေး (ဗေဒ) တို့သည် အိန္ဒိယ၏ အဓိက ယဉ်ကျေးမှုအဖြစ် အမြစ်တွယ်လာခဲ့သည်။<ref name="Flood">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ဤပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောင်အခါတွင် အလွန်တင်းကျပ်လာမည့် ဇာတ်စနစ် (Caste System) ၏ အစဦးအခြေခံလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == လူမှုရေးနှင့် ဇာတ်စနစ် ပေါ်ပေါက်လာပုံ == အခြေတကျ နေထိုင်လာကြသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်အပေါ် မူတည်၍ လူတန်းစား ဇာတ်လေးပါး ကွဲပြားလာခဲ့သည်-<ref name="Caste">Dumont, Louis (1980). ''Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications''. University of Chicago Press.</ref> * '''[[ခတ္တိယ]]မျိုး:''' မင်းစိုးရာဇာနှင့် စစ်သည်တော်များ။ * '''[[ဗြာဟ္မဏ]]မျိုး:''' ပညာရှိများနှင့် ယဇ်ပူဇော်သော ဟိန္ဒူဘုန်းကြီးများ။ * '''[[ဝေဿ]]မျိုး:''' လယ်သမား၊ ကုန်သည်နှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ။ * '''[[သုဒ္ဒ]]မျိုး:''' အစေခံနှင့် ကျွန်ပြုခံရသော တိုင်းရင်းသားများ။ == ဘာသာရေးနှင့် စာပေ == အာရိယန်တို့သည် သဘာဝတရားများကို နတ်ဘုရား (ဒေဝ) များအဖြစ် ကိုးကွယ်ကြသည်။ အဓိက နတ်ဘုရားများမှာ ဣန္ဒ (မိုးနတ်မင်း)၊ အဂိ (မီးနတ်)၊ မရုတ် (လေနတ်) နှင့် သူရိယ (နေနတ်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို '''ဗေဒ''' (Vedas) ကျမ်းများအဖြစ် ပြုစုခဲ့ကြပြီး ဣရုဗေဒ၊ သာမဗေဒ၊ ယဇုဗေဒ နှင့် အာထဗ္ဗနဗေဒ ဟူ၍ ကျမ်းလေးစောင် ရှိသည်။<ref name="Vedas">Flood, Gavin (1996). ''An Introduction to Hinduism''. Cambridge University Press.</ref> ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဖြစ်သော [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]]သည် ကမ္ဘာ့ရှေးကျသော မူလဘာသာစကားကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ခေတ်သစ် အယူအဆလွဲမှားမှုများ == ၂၀ ရာစုအတွင်း ဂျာမနီအာဏာရှင် [[အဒေါ့ဖ် ဟစ်တလာ]]သည် ဂျာမန်လူမျိုးများသည်သာ အစစ်မှန်ဆုံးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော "အာရိယန်" အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဝါဒဖြန့်ကာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ ဥရောပလူမျိုး အများအပြားမှာ အာရိယန်အနွယ်များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Hitler">Arvindsson, Stefan (2006). ''Aryan Idols''.</ref> == အကိုးအကားများ == {{reflist}} ==ကိုးကား== <references/> [[Category:လူမျိုး]] 6by51ikqnckm0vvnivktuxtvhquzso6 အာသံပြည်နယ် 0 23285 1031344 806076 2026-05-13T08:21:21Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031344 wikitext text/x-wiki '''အာသံပြည်နယ်''' ({{lang-en|Assam}}) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဟိမဝန္တာတောင်တန်း]]များအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အာသံတစ်ပြည်လုံးမှာ [[ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်]]နှင့် ယင်းမြစ်၏လက်တက်များ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ရှည်လျားသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသကြီး ဖြစ်ပြီး မြေဩဇာ အလွန်ထက်သန်ကောင်းမွန်သည်။ အာသံပြည်နယ်၏ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ရွာသွန်းသော မိုးရေချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အများဆုံးအဆင့်တွင် ရှိသည်။<ref name="mms">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> {{Infobox settlement | name = အာသံပြည်နယ် | official_name = Assam | native_name = {{lang|as|অসম}} | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tea garden in Assam.jpg | image_caption = အာသံပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသော လက်ဖက်စိုက်ခင်းတစ်ခု | image_map = Assam in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာသံပြည်နယ်၏ တည်နေရာ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၀ | capital = [[ဒစ္စပူမြို့]] (Dispur) <br> (ယခင် - [[ရှီလောင်မြို့]]) | largest_city = [[ဂူဝါဟာတီမြို့]] (Guwahati) | area_total_km2 = 78438 | population_total = 31169272 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အာသံဘာသာစကား|အာသံ]] (ရုံးသုံး)၊ ဗင်္ဂလား၊ ဘိုဒို | website = {{URL|https://assam.gov.in/}} }} == သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ == သမိုင်းကြောင်းအရ အာသံပြည်နယ်သို့ ခရစ်နှစ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ကို ဖြတ်ကျော်၍ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းနွယ်ဝင်]] အဟုမ်း (Ahom) များသည် အဟုမ်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အာသံနယ်၌ ထီးနန်းဆက်ခံရေး ပြဿနာများကြောင့် မြန်မာတို့သည် နှစ်ကြိမ်တိုင် သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၁၈၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဤသို့ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့လာခြင်းသည်ပင်လျှင် [[ပထမအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားရခြင်းအကြောင်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၂၆ ခုနှစ် [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ အာသံနယ်သည် ဗြိတိသျှတို့ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref name="mms"/> == စီးပွားရေးနှင့် သယံဇာတ == အာသံပြည်နယ်သည် [[လက်ဖက်]]စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော [[ရေနံ]]၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို အာသံပြည်နယ်မှ ရရှိသည်။ ထို့ပြင် [[ကျောက်မီးသွေး]]နှင့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သော [[ကျွန်းသစ်]]၊ [[ဆင်စွယ်]]နှင့် [[ကြံ့|ကြံ့ချို]]များလည်း ထွက်ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးမြူကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ ဆက်ဆံရေး]] ==ကိုးကား== <references/> {{အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]] 7klgmq0810x8itlj471k6irtu1ckk5q 1031345 1031344 2026-05-13T08:22:02Z Chenzeyan29 141880 1031345 wikitext text/x-wiki '''အာသံပြည်နယ်''' ({{lang-en|Assam}}) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၏ အရှေ့မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဟိမဝန္တာတောင်တန်း]]များအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ အာသံတစ်ပြည်လုံးမှာ [[ဗြဟ္မပုတ္တရမြစ်]]နှင့် ယင်းမြစ်၏လက်တက်များ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ရှည်လျားသော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသကြီး ဖြစ်ပြီး မြေဩဇာ အလွန်ထက်သန်ကောင်းမွန်သည်။ အာသံပြည်နယ်၏ တောင်တန်းများပေါ်တွင် ရွာသွန်းသော မိုးရေချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အများဆုံးအဆင့်တွင် ရှိသည်။<ref name="mms">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref> {{Infobox settlement | name = အာသံပြည်နယ် | official_name = Assam | native_name = {{lang|as|অসম}} | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tea garden in Assam.jpg | image_caption = အာသံပြည်နယ်၏ ထင်ရှားသော လက်ဖက်စိုက်ခင်းတစ်ခု | image_map = Assam in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာသံပြည်နယ်၏ တည်နေရာ | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁၉၅၀ | capital = [[ဒစ္စပူမြို့]] (Dispur) <br> (ယခင် - [[ရှီလောင်မြို့]]) | largest_city = [[ဂူဝါဟာတီမြို့]] (Guwahati) | area_total_km2 = 78438 | population_total = 31169272 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အာသံဘာသာစကား|အာသံ]] (ရုံးသုံး)၊ ဗင်္ဂလား၊ ဘိုဒို | website = {{URL|https://assam.gov.in/}} }} == သမိုင်းကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ == သမိုင်းကြောင်းအရ အာသံပြည်နယ်သို့ ခရစ်နှစ် ၁၂၂၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ကို ဖြတ်ကျော်၍ ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသော [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းနွယ်ဝင်]] [[အာဟုမ်လူမျိုး]] (Ahom) များသည် အဟုမ်းနေပြည်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် အာသံနယ်၌ ထီးနန်းဆက်ခံရေး ပြဿနာများကြောင့် မြန်မာတို့သည် နှစ်ကြိမ်တိုင် သွားရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၁၈၂၂ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာတို့၏ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ ဤသို့ ဩဇာအာဏာ ပျံ့နှံ့လာခြင်းသည်ပင်လျှင် [[ပထမအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားရခြင်းအကြောင်း တစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၈၂၆ ခုနှစ် [[ရန္တပိုစာချုပ်]]အရ အာသံနယ်သည် ဗြိတိသျှတို့ လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref name="mms"/> == စီးပွားရေးနှင့် သယံဇာတ == အာသံပြည်နယ်သည် [[လက်ဖက်]]စိုက်ပျိုးခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော [[ရေနံ]]၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို အာသံပြည်နယ်မှ ရရှိသည်။ ထို့ပြင် [[ကျောက်မီးသွေး]]နှင့် သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများ ဖြစ်သော [[ကျွန်းသစ်]]၊ [[ဆင်စွယ်]]နှင့် [[ကြံ့|ကြံ့ချို]]များလည်း ထွက်ရှိသည်။ လူဦးရေ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အသက်မွေးမြူကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ ဆက်ဆံရေး]] ==ကိုးကား== <references/> {{အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များနှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ]] p9jqdtr4gyg9pmk3cddcymkwah0gi4h မြောင်းဘွေရွာ 0 26946 1031145 323887 2026-05-12T12:59:08Z Thandertun 142530 1031145 wikitext text/x-wiki '''မြောင်းဘွေရွာ''' {{Infobox settlement | official_name = မြောင်းဘွေ | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_map_caption = မြောက်ဦးမြို့မှ၁၀မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိပါသည် | pushpin_mapsize = 300 | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[စစ်တွေခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] | subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] | subdivision_name4 = [[Myaung Bway]]<ref>GAD, Feb 2011.</ref> | latNS = N | latd = 20.48820 | longEW = E | longd = 93.28027 | P-code = 196487 }} ==မြောင်းဘွေကျေးရွာသည် စံပြကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်ပါသည်။မြောက်ဦးရွှေမြို့တော် နှင့် မင်းပြား မြို့အကြားတွင်တည်ရှိသည် မြောက်ဦးမြို့မှလာလျှင် ၉မိုင် မင်းပြားမြို့မှလာလျှင်၁၁မိုင်အကွာတွင်တည်ရှိသည်။အဓိကစီးပွားရေးမှာ ကွမ်းသီးပင်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် လယ်လုပ်ငန်းများဖြစ်သည်။ထင်ရှားသောဘုရားစေတိပုထိုးများရှိသည်။အဘာယရာဇာမင်းလက်ထက် မင်းသမီးစော်ဘုန်းဘုန်း​ကြွယ်တည်ထားသော နေ့ချင်း​ကြွယ်၀ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားမှာ ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။နာမည်ကျော်သော အစားစာများမှာမြောင်းဘွေကျွဲကော သီးနဲ့ ကွမ်းသီးများလည်းနာမည်ကြီးသည် ။ညနေနေ၀င်ဆည်းဆာ နေ၀င်း၀င်းထွက်နေသောအရောင်ကိုမြောင်းဘွေသမအရောင်ဟုလည်းတင်စား ခေါ်ဆိုကြသည်။== [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ]] [[Category:BotUpload]] crvie0at6r40lnyntfbz1mj45hlgv49 ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ 0 52480 1031183 1030996 2026-05-12T21:23:02Z Mkant00 135890 1031183 wikitext text/x-wiki [[File:Trasformazione_naturale_kf.png|right|thumb|250px|အရာဝတ္ထု <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> တစ်ခုအတွက် ဖန်တာ <math>F</math> မှ <math>G</math> သို့သွားသော '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation)''' <math>\alpha</math> ၏ သဘာဝကျမှု အခြေအနေကို ဖော်ပြထားသော '''ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်း (commutative diagram)''']] '''ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ''' (category theory) သည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခြုံငုံလေ့လာသည့် ယေဘုယျ သင်္ချာသီအိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရီသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများစွာကို မြားပုံကြမ်းများ (diagrams of arrows) အမျိုးမျိုး အသုံးပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံသည်။ ဤသို့ အလွန်ယေဘုယျကျသော အခြေအနေတွင် လေ့လာခြင်းကြောင့် သင်္ချာပညာရပ်ရှိ ဘုံတူသော တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ပုံစံများကို ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေသည်။ သို့ကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများအကြားရှိ ဆင်တူသော သဘောတရားများကို စုစည်းလေ့လာနိုင်စေသည်။ အစောပိုင်း ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ အုပ်စု ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (group cohomology)၊ လီအက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (Lie algebra cohomology) နှင့် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (associative algebra cohomology) တို့အား သင့်လျော်သော [[မော်ဂျူး]] ကတ်တဂိုရီ (suitable module category) တစ်ခုတွင် ဆင်းသက်ဖန်တာများ (derived functors) အဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။{{sfn|Cartan|Eilenberg|1956}} [[File:Saunders MacLane.jpg|right|thumb|250px|'''ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း''' (Saunders Mac Lane) သည် အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့်အတူ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) ကို ပူးတွဲတည်ဆောက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု သီအိုရမ်များ (coherence theorems) နှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် အထူးထင်ရှားသည်။]] [[File:Samuel Eilenberg MFO.jpeg|right|thumb|250px|'''ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ်''' (Samuel Eilenberg) သည် ပိုလန်ဖွား အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များသည် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology) နယ်ပယ်တွင် ဖြစ်သည်။ သူသည် နော်မန် စတင်းရော့ဒ် (Norman Steenrod) နှင့်အတူ ဟိုမိုလော်ဂျီ သီအိုရီ (homology theory) အား နဂိုမှန်အဆိုများဖြင့် တည်ဆောက်ခြင်းကို လည်းကောင်း ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) နှင့်အတူ ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra) ကို လည်းကောင်း ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။]] ကတ်တဂိုရီများကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့် ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) တို့၏ စာတမ်းတစ်ခု၌ စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ {{sfn|Eilenberg|Mac Lane|1945}} အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုခေတ်အခါက နယ်ပယ်အသီးသီးနှင့် အထူးသဖြင့် [[အက္ခရာသင်္ချာသုံးတိုပေါ်လော်ဂျီ|အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ]] (algebraic topology) ရှိ စာတမ်းများစွာတွင် အလွတ်သဘော အသုံးပြုနေကြသော "သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း" (natural transformation) ဟူသည့် သဘောတရားကို ပုံစံတကျ သတ်မှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ မက်လိန်း၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သော <math>Ext(\mathbb{Z}[\frac{1}{p}]/\mathbb{Z},\mathbb{Z})\cong\mathbb{Z}_{p}</math> သည် တိကျသော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းတစ်ခု (topological space) ၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ (homology) နှင့် ကိုက်ညီနေကြောင်းကို အိုင်လန်ဘာ့ဂ်က သတိပြုမိရာမှ ဤသီအိုရီ စတင်မွေးဖွားလာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရပ်ဝန်းမှာ [[P-အခြေခံကိန်း တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း|<math>p</math>-အခြေခံကိန်း]] ဆော်လီနွိုက် (p-adic solenoid) ၏ <math>3</math>-စက်လုံးမျက်နှာပြင် (3-sphere) ဖြည့်စွက်စု (complement) ဖြစ်သည်။ ဤဆက်စပ်မှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်းသည် ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ နှင့် ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ အုပ်စုများကို ဆက်စပ်ပေးသော စကြဝဠာ မြှောက်ဖော်ကိန်း သီအိုရမ် (universal coefficient theorem) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေခဲ့သည်။ တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များ (direct or inverse limits) မှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသော ရပ်ဝန်းများဆီသို့ ဤသီအိုရမ်ကို ယေဘုယျပြုချဲ့ထွင်ရန်အတွက် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် နှင့် မက်လိန်း တို့သည် စကြဝဠာ မြှောက်ဖော်ကိန်း သီအိုရမ်၏ တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်း (exact sequence) ရှိ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (homomorphism) များ မှာ "သဘာဝကျကြောင်း" (natural) သက်သေပြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သဘာဝကျခြင်း ဆိုသည်မှာ အလိုရှိသလို (arbitrary) ရွေးချယ်မှုများ မပါဝင်ဘဲ သတ်မှတ်ထားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခေါ်ဆိုသည့် အရပ်သုံးစကားတစ်ရပ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဗက်တာရပ်ဝန်း (vector space) နှင့် ၎င်း၏ ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် (double dual) တို့ကြားရှိ ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (canonical isomorphism) သည် မည်သည့် အခြေအစု (basis) ကိုမျှ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရလဒ်များကို ခိုင်လုံစွာ သက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် ဤပင်ကိုယ်သိစိတ် (intuition) ကို ပုံစံတကျ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည် (formalise) ။ ကိုဩဒိနိတ် ကင်းစင်သော ဆက်သွယ်ချက်များကို ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation) များကို ဦးစွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည် ။ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်(source) နှင့် ပစ်မှတ် (target) တို့ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနိုင်ရန် ဖန်တာ (functor) များ ကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖန်တာများ အလုပ်လုပ်ဆောင်မည့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို သတ်မှတ်ပေးနိုင်ရန် ကတ်တဂိုရီများ ကို နောက်ဆုံးတွင် တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဤသီအိုရီသည် သူ့သဘောသူဆောင်၍ တစတစ ကျယ်ပြန့်လာရာ ယခုအခါတွင် မျက်မှောက်ခေတ် သင်္ချာနှင့် [[သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]တို့တွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပြီး၊ ၎င်းကို သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒတွင်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။ သိပ္ပံဘာသာရပ် အသီးသီးရှိ တည်ဆောက်ပုံအမျိုးမျိုး၏ ဘုံတူညီမှုများကို ဖော်ပြသည့် ဘာသာစကားအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း ဘုံတည်ဆောက်မှုများကို ပုံစံတကျ (formal) ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုလာကြသည်။{{sfn|Spivak|2013}} '''ပိုမိုမြင့်မားသော ကတ်တဂိုရီများ (Higher categories)''' ၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည့် '''2-ကတ်တဂိုရီ (2-category)''' အကြောင်းကို [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (2-ကတ်တဂိုရီ)|2-ကတ်တဂိုရီ]] တွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။ ==အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်== '''ကတ်တဂိုရီ (category)''' တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ * '''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>X, Y, Z, \dots</math> စသည့် အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုတစ်ခု။ * '''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>f, g, h, \dots</math> စသည့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုတစ်ခု။ မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''အရင်းအမြစ် (domain)''' နှင့် '''ပစ်မှတ် (codomain)''' အရာဝတ္ထုများ သတ်သတ်မှတ်မှတ်ပါရှိသည်။ သင်္ကေတအရ <math>f:X\rightarrow Y</math> တွင် <math>f</math> သည် အရင်းအမြစ် <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> တို့၏ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုသည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) '''<math>1_{X}:X\rightarrow X</math> တစ်ခုစီ အသီးသီး သတ်သတ်မှတ်မှတ်ရှိသည်။ <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် <math>g</math> ၏ အရင်းအမြစ်တို့ ထပ်တူညီပြီး ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f</math> နှင့် <math>g</math> အတွက်မဆို <math>gf</math> ဟုခေါ်သော '''ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (composite morphism)''' တစ်ခု ရှိသည်။ ထို <math>gf</math> ၏ အရင်းအမြစ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီပြီး ၎င်း၏ ပစ်မှတ်သည် <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် တူညီသည်။ (မှတ်ချက်။ ဤတွင် "domain" နှင့် "codomain" တို့ကို ဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ "အရင်းအမြစ်စု" နှင့် "ပစ်မှတ်စု" အစား "စု" (set) နောက်ဆက်တွဲကို ချန်၍ "အရင်းအမြစ်" နှင့် "ပစ်မှတ်" ဟုသာ အသုံးပြုထားသည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီရှိ အရာဝတ္ထု (object) များသည် အစုများသာ ဖြစ်ရန်မလိုအပ်ဘဲ အခြားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ "စု" ဟု ထည့်သွင်းခေါ်ဆိုခြင်းသည် အစုသီအိုရီ (set theory) ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်စေနိုင်သောကြောင့် ဤသို့ ချန်လှပ်အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။) === နဂိုမှန်အဆိုများ (Axioms) === အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်- * မည်သည့် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက်မဆို ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>1_{Y}f</math> နှင့် <math>f1_{X}</math> တို့ နှစ်ခုလုံးသည် <math>f</math> နှင့် ညီမျှသည်။ * ပေါင်းစပ်၍ရသော မော်ဖစ်ဇင်သုံးခု <math>f, g, h</math> တိုင်းအတွက် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သည့် <math>h(gf)</math> နှင့် <math>(hg)f</math> တို့သည် တူညီပြီး ၎င်းတို့ကို <math>hgf</math> ဟု တူတူသတ်မှတ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းနိယာမသည် '''ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity)''' နှင့် '''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ (unital)''' တို့နှင့် ပြည့်စုံသည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများနှင့် မော်ဖစ်ဇင်များသည် '''ကွီဗာ''' (quiver) ခေါ် လားရာပြဂရပ် (directed graph) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည် ။ ၎င်းတွင် မျဉ်းပြိုင်မြားများ (parallel arrows) နှင့် ကွင်းပိတ်များ (loops) ပါဝင်နိုင်သည် ။ == ကတ်တဂိုရီ ဥပမာများ == *'''Quiver''': ကွီဗာများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်များကို မပြောင်းလဲစေသော ကွီဗာ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (quiver homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ * '''Set''': အစုများ (sets) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် သတ်မှတ်ထားသော ဖန်ရှင်များ (functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *'''Top''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *'''Man''': ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများကို (smooth manifolds) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''Meas''': အတိုင်းအတာ ရပ်ဝန်းများကို (measurable spaces) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များကို (measurable functions) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''Poset''': တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများကို (partially-ordered sets) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဖန်ရှင်များ (order-preserving functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''<math>\textbf{hTop}</math>''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး မော်ဖစ်ဇင်များ (morphisms) သည် ဟွမ်း-အစုများ (Hom sets) အဖြစ် <math>\text{Hom}(X, Y) = [X, Y]</math> သတ်မှတ်သည်။ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစား (homotopy class) များအားလုံး ပါဝင်သည့် မိသားစုကို <math>[X, Y]</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။ *'''<math>Set_{*}</math> နှင့် <math>Top_{*}</math>''': အခြေခံအမှတ် (basepoint) သတ်မှတ်ထားသော အစုများ သို့မဟုတ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ကို မပြောင်းလဲစေသော (အဆက်မပြတ်) ဖန်ရှင်များ (basepoint-preserving (continuous) functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *'''Group''': အုပ်စုများ (groups) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (group homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။ *'''Ring''': ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိတို့ ပြည့်စုံသော ကွင်းများ (associative and unital rings) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (ring homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *'''Field''': ဖီးလ်ဒ်များ (fields) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို (field homomorphisms) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''<math>Mod_{R}</math>''': ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>R</math> တစ်ခုအတွက် ဘယ် <math>R</math>-[[မော်ဂျူး]]များကို (left R-modules) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ <math>R</math>-မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''<math>Ch_{R}</math>''': <math>R</math>-မော်ဂျူးများ၏ ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ (chain complexes) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ချိတ်တန်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''<math>Mat_{R}</math>''': ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>R</math> တစ်ခုအတွက် <math>Mat_{R}</math> သည် အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီဖြစ်သည်။ <math>n</math> မှ <math>m</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>R</math> မှ တန်ဖိုးများပါရှိသော <math>m \times n</math> ကိန်းအုံ (matrix) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို မက်ထရစ်မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ထပ်တူရကိန်းအုံများသည် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ *'''BG''' (ကတ်တဂိုရီဖြစ် အုပ်စု): အုပ်စု <math>G</math> သို့မဟုတ် ယေဘုယျအားဖြင့် မိုနွိုက် (monoid) တစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ '''BG''' အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အုပ်စု <math>G</math> ၏ အစုဝင်များသည် ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> ၏ မော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြပြီး ပေါင်းစပ်ခြင်းကို အစုဝင်များ မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ *'''Graph''': ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များကို (simple graphs) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ဂရပ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ *'''တစ်ပိုင်းတစ်စ ကတ်တဂိုရီ''' (Discrete category): အစုတစ်ခုကို ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည် ။ ၎င်းတွင် အစုဝင်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သည် ။ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်နေသော ကတ်တဂိုရီကို တစ်ပိုင်းတစ်စ ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်သည် ။ === ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ နှင့် သရုပ်မဲ့ ကတ်တဂိုရီများ (Concrete and Abstract Categories) === အထက်ပါ ဥပမာအများစုသည်''' ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ (concrete categories)''' ဖြစ်ကြသည် ။ ၎င်းကတ်တဂိုရီများရှိ အရာဝတ္ထုများတွင် အခြေခံအစုများ (underlying sets) ပါရှိကြသည် ။ ၎င်းတို့၏ မော်ဖစ်ဇင်များသည် အဆိုပါ အခြေခံအစုများကြားရှိ ဖန်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည် ။ သို့သော် ကတ်တဂိုရီတိုင်းသည် ဤကဲ့သို့ ဖန်ရှင်များကိုသာ အခြေခံထားခြင်း မဟုတ်ပေ ။ မော်ဖစ်ဇင်များသည် ဖန်ရှင်များ မဟုတ်သော '''သရုပ်မဲ့ ကတ်တဂိုရီများ (abstract categories)''' လည်း များစွာတည်ရှိသည် ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>Mat_{R}</math> ကတ်တဂိုရီတွင် အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကိန်းအုံများကို (matrices) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ထို့အတူ အုပ်စုတစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီအဖြစ် သတ်မှတ်ပါက ထိုအုပ်စု၏ အစုဝင်များသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်လာကြသည် ။ ဤသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်ဆိုသည်မှာ ဖန်ရှင်များသာ ဖြစ်ရမည်ဟူသော ကန့်သတ်ချက်မရှိကြောင်း ပြသနေသည် ။ == မော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစားများ (Types of Morphisms) == *'''မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (Monomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ (parallel morphisms) <math>h,k: w\rightrightarrows x</math> အတွက်မဆို <math>fh=fk</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ *'''အပီမော်ဖစ်ဇင် (Epimorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ <math>h,k: y\rightrightarrows z</math> အတွက်မဆို <math>hf=kf</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို အပီမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ *'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက် <math>gf=1_X</math> နှင့် <math>fg=1_Y</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>g: Y\rightarrow X</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထို <math>f</math> ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့ကြားတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အရာဝတ္ထုများ (isomorphic objects)''' ဟု သတ်မှတ်ပြီး သင်္ကေတအားဖြင့် <math>X \cong Y</math> ဟု ရေးသားသည်။ *'''အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (Endomorphism):''' အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တူညီသော မော်ဖစ်ဇင်ကို အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ *'''အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (Automorphism):''' အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်လည်းဖြစ်သော အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ *'''အပိုင်း နှင့် ရုပ်သိမ်းခြင်း (Section and Retraction):''' <math> x\overset{s}{\longrightarrow} y \overset{r}{\longrightarrow} x</math> တို့သည် မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပြီး <math>rs=1_{x}</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>s</math> ကို '''အပိုင်း (section)''' သို့မဟုတ် <math>r</math> ၏ ညာဘက်ပြောင်းပြန် (right inverse) ဟုခေါ်ပြီး <math>r</math> ကို '''ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction)''' သို့မဟုတ် <math>s</math> ၏ ဘယ်ဘက်ပြောင်းပြန် (left inverse) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>s</math> သည် အမြဲတမ်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>r</math> သည် အမြဲတမ်း အပီမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤ တစ်ဖက်သတ် ပြောင်းပြန်များ (one-sided inverses) ရှိနေခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် <math>s</math> ကို ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (split monomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>r</math> ကို ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ Set ကတ်တဂိုရီအတွင်း၌ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် '''အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ''' (injective functions) နှင့် ထပ်တူညီသည် ။ ထို့အတူပင် Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် '''ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ''' (surjective functions) နှင့် ထပ်တူညီသည် ။ ထို့ကြောင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များကို အင်ဂျက်တစ်နှင့် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် သဘောတရားများ၏ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်များအဖြစ် ရှုမြင်သင့်သည်။ လက်တွေ့တွင် <math>C</math> သည် အရာဝတ္ထုများ၌ အခြေခံအစုများ (underlying sets) ပါရှိသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ပါက ၎င်းတို့ကြားရှိ အင်ဂျက်တစ် သို့မဟုတ် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်ကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည့် မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် သို့မဟုတ် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုသို့သော ကတ်တဂိုရီများ၌ပင်လျှင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင် သဘောတရားများသည် ပိုမို၍ ယေဘုယျကျနိုင်သည်။ အခြေခံဖန်ရှင်သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ (concrete categories) ရှိသည်။ ထို့အတူ ၎င်း၏ အခြေခံဖန်ရှင်သည် ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ လည်း ရှိသည်။ '''ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို''' (axiom of choice) ကို ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများဖြင့် တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ''Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မည်သည့် အပီမော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဖြစ်သည်'' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ === မော်ဖစ်ဇင်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ နှင့် ဒွန်တွဲမှု (Properties and Duality) === *ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်လျှင်နှင့်မှသာလျှင်(if and only if) ၎င်းသည် ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ <math>C^{op}</math> တွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ *<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (by duality) <math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ *<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf</math> အား မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်စေသော မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် monic) ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>gf</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ပါက <math>g</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် epic) ဖြစ်သည်။ *မည်သည့်ကတ်တဂိုရီတွင်မဆို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>C</math> အတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် <math>C^{op}</math> အတွင်းရှိ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်သောကြောင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည်လည်း ကတ်တဂိုရီပိုင်း တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ *ဖီးလ်ဒ် (Field) ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ *ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများ (unital rings) ၏ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော Ring တွင် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion map) <math>i: \mathbb{Z} \hookrightarrow \mathbb{Q}</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ရော အပီမော်ဖစ်ဇင်ပါ ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) မဟုတ်ပေ။ === အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ထပ်တူညီမှုများ (Isomorphism Equivalences) === အောက်ဖော်ပြပါ အဆိုများသည် အချင်းချင်း ထပ်တူညီသည် (equivalent) *(i) <math>f:x\rightarrow y</math> သည် <math>C</math> အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ *(ii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (postcomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) <math>f_{*}:C(c,x)\rightarrow C(c,y)</math> တစ်ခုကို ရသည်။ *(iii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (precomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း <math>f^{*}:C(y,c)\rightarrow C(x,c)</math> တစ်ခုကို ရသည်။ ဤအခြေအနေတွင် "ဘိုင်ဂျက်ရှင်း" နှင့် "အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်" ဟူသော ဝေါဟာရများသည် သင်္ချာသဘောတရားအရ အဓိပ္ပာယ်တူညီကြသည်။ Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများပင် ဖြစ်သည်။ <math>C(c,x)</math> နှင့် <math>C(c,y)</math> တို့သည် ဟွမ်း-အစုများ (hom-sets) ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်သည့် အစုများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအားဖြင့် ပုံဖော်မှု <math>f_{*}</math> သည် အစုတစ်ခုမှ အခြားအစုတစ်ခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ == အခြေခံ ကတ်တဂိုရီ တည်ဆောက်ပုံများ (Basic Category Constructions) == === သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Small Category) နှင့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Locally Small Category) === ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ မော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး စုစည်းမှုသည် အစု (set) တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category)''' ဟု ခေါ်သည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>x, y</math> တိုင်းအတွက်မဆို ၎င်းတို့ကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category)''' ဟု ခေါ်သည်။ ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>C(X, Y)</math> သို့မဟုတ် <math>\text{Hom}(X, Y)</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည် ။ ဤစုစည်းမှုကို '''ဟွမ်း-အစု''' (hom-set) ဟု ခေါ်ဆိုသည် ။ ဤသင်္ကေတအသုံးအနှုန်းသည် အလွန်အသုံးဝင်သောကြောင့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သည်ဖြစ်စေ မသေးငယ်သည်ဖြစ်စေ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုအတွက်မဆို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည် ။ ကတ်တဂိုရီများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစု (set) ဟူသော စကားလုံးအစား စုစည်းမှု (collection) ဟူသော စကားလုံးကို သတိပြု၍ အသုံးပြုထားသည် ။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox) အရ အစုများအားလုံး ပါဝင်သော အစုဟူ၍ မရှိနိုင်ပေ ။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအားဖြင့် အစုများအားလုံးပါဝင်သော Set ကတ်တဂိုရီ၏ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခု မဖြစ်နိုင်ပေ ။ ဤကဲ့သို့ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကတ်တဂိုရီများ၏ အရွယ်အစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်လာသည် ။ === ဂရုပွိုက် (Groupoid) === '''ဂရုပွိုက် (groupoid)''' ဆိုသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ဖြစ်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စု (group) သည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ဂရုပွိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ရပ်ဝန်း <math>X</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''အခြေခံ ဂရုပွိုက် (fundamental groupoid)''' <math> \Pi_{1}X</math> သည် <math>X</math> ၏ အမှတ်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မော်ဖစ်ဇင်များသည် '''အစွန်းမှတ်များကို မပြောင်းလဲစေသော လမ်းကြောင်းများ၏ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစားများ (endpoint-preserving homotopy classes of paths)''' ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တွင်မဆို '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက် (maximal groupoid)''' တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများအားလုံး ပါဝင်ပြီး အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သော '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) နှင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin_{iso}</math> သည် အဆုံးရှိအစုများနှင့် ဖန်ရှင်များအားလုံး ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin</math> ၏ '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက်ပိုင်း (maximal subgroupoid)''' ဖြစ်သည်။ ဤဂရုပွိုက်ကို သဘာဝကိန်းများ၏ '''ကတ်တဂိုရီအသွင်ပြောင်းခြင်း (categorification)''' တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ === ကတ်တဂိုရီပိုင်း (Subcategory) === ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> ၏ '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' <math>D</math> တစ်ခုကို <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of objects) နှင့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of morphisms) တို့ကို ကန့်သတ်ယူဆောင်၍ သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ အချက်အလက်များကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်- * <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။ * <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု၏ ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။ * <math>D</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။ === ကတ်တဂိုရီ မြှောက်လဒ် (Product Category) === မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အတွက်မဆို ၎င်းတို့၏ '''မြှောက်လဒ် ကတ်တဂိုရီ (product category)''' <math>C \times D</math> တစ်ခု ရှိသည်။ *၎င်း၏ အရာဝတ္ထုများသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(c, d)</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>c</math> သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ကာ <math>d</math> သည် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ *မော်ဖစ်ဇင်များသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ <math>(f, g): (c, d) \rightarrow (c^{\prime}, d^{\prime})</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>f: c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> နှင့် <math>g: d \rightarrow d^{\prime} \in D</math> တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များကို ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများအလိုက် (componentwise) အသီးသီး သတ်မှတ်သည်။ === ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (Opposite Category) === မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>\text{C}</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (opposite category)''' <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်- *'''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>\text{C}</math> တွင်ရှိသော အရာဝတ္ထုများအတိုင်း တူညီစွာ ပါဝင်သည်။ *'''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် မော်ဖစ်ဇင် <math>f^{\text{op}}</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ <math>f^{\text{op}}</math> ၏ အရင်းအမြစ် သည် <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး <math>f^{\text{op}}</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် <math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y \in \text{C}^{\text{op}} \Leftrightarrow f: Y \rightarrow X \in \text{C}</math> <math>\text{C}^{\text{op}}</math> ၏ ကျန်ရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်- *<math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>1_{X}^{\text{op}}</math> သည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် <math>1_{X}^{\text{op}}:X\rightarrow X</math> ဖြစ်သည်။ *'''ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition)''' ကို သတ်မှတ်ရာတွင် <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ <math>g, f</math> တွဲ ပေါင်းစပ်နိုင်မှသာ <math>\text{C}^{\text{op}}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f^{\text{op}}, g^{\text{op}}</math> ကို ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီမှသာ ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို <math>g^{\text{op}} f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}</math> အဖြစ် ရေးသည်။ <math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y, g^{\text{op}}: Y \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}} \quad \rightsquigarrow \quad g^{\text{op}}f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}: X \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}}</math> <math>\qquad \qquad \qquad \Updownarrow \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \Updownarrow</math> <math>g: Z \rightarrow Y, f: Y \rightarrow X \in \text{C} \qquad \quad \rightsquigarrow \qquad \quad fg: Z \rightarrow X \in \text{C}</math> ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း ရေးသားခဲ့ဖူးသည်မှာ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွက် မည်သည့် နဂိုမှန်အဆို၏ ဒွန်တွဲမှု (duality) မဆိုသည်လည်း နဂိုမှန်အဆိုတစ်ခု ဖြစ်သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုနှင့်ပတ်သက်သော မည်သည့်အဆိုကိုမဆို ၎င်းကတ်တဂိုရီ၏ နဂိုမှန်အဆိုများမှ ကောက်ချက်ချနိုင်ပါက ၎င်း၏ ဒွန်တွဲအဆိုကိုလည်း ကောက်ချက်ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ === အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (Slice Categories) === အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (slice categories) ကို <math>c/C</math> နှင့် <math>C/c</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *ကတ်တဂိုရီ <math>c/C</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow x</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: c \rightarrow x</math> မှ <math>g: c \rightarrow y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>g = hf</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။ *ကတ်တဂိုရီ <math>C/c</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow c</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: x \rightarrow c</math> မှ <math>g: y \rightarrow c</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>f = gh</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။ <math>c/C</math> သည် ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော အချက်မှနေ၍ <math>C/c := (c/(C^{op}))^{op}</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် <math>C/c</math> သည်လည်း ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ == ဖန်တာ (Functor) == ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> ကြားရှိ ဖန်တာ (functor) <math>F: C \rightarrow D</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်- *<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math> *<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc \rightarrow Fc^{\prime} \in D</math> ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် သို့မဟုတ် ပစ်မှတ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။ ==== နဂိုမှန်အဆိုများ ==== အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို (functoriality axioms) နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်- *<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Fg \cdot Ff = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။ *<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။ မှတ်ချက်။ ဤသတ်မှတ်ချက်ပါ ဖန်တာသည် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ လားရာကို မပြောင်းလဲစေသောကြောင့် ၎င်းကို '''လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor)''' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ *'''ဖန်တာများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ထိန်းသိမ်းထားသည်''' (Functors preserve isomorphisms)။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သည် ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် <math>g</math> ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ မည်သည့် ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow D</math> မဆိုအတွက် ၎င်း၏ပုံရိပ် <math>Ff</math> သည် ကတ်တဂိုရီ <math>D</math> အတွင်း၌ ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် <math>Fg</math> ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဖန်တာအားလုံး၏ အလွန်အရေးပါသော အခြေခံဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုဖြစ်သည်။ === ဖန်တာ အမျိုးအစားများ === *'''သစ္စာရှိဖန်တာ (Faithful functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| အင်ဂျက်တစ်]] (injective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို သစ္စာရှိဖန်တာဟု ခေါ်သည်။ *'''ပြည့်ဝဖန်တာ (Full functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို ပြည့်ဝဖန်တာဟု ခေါ်သည်။ *'''အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ (Essentially surjective functor on objects):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{D}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>d \in \mathsf{D}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>d</math> နှင့် <math>Fc</math> တို့ အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်စေမည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathsf{C}</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထိုဖန်တာကို အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာဟု ခေါ်သည်။ *'''ထည့်သွင်းခြင်း (Embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော သစ္စာရှိဖန်တာတစ်ခုကို ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အရင်းအမြစ် ကတ်တဂိုရီအား ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီ၏ ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *'''အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း (Full embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (fully faithful functor) ကို အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်း၏အရင်းအမြစ်သည် ပစ်မှတ်၏ ပြည့်ဝသော ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။ === ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (Contravariant Functor) === <math>C</math> မှ <math>D</math> သို့သွားသော ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F</math> ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F: C^{\text{op}} \rightarrow D</math> သာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်- *<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math> *<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc^{\prime} \rightarrow Fc \in D</math> ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။ ==== နဂိုမှန်အဆိုများ ==== အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်- *<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Ff \cdot Fg = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။ *<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။ === ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Represented Functor) === <math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်ပါက မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> အတွက်မဆို <math>c</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဖန်တာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ အတွဲကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်- <math>C(c, -): C \rightarrow Set</math> <math>C(-, c): C^{op} \rightarrow Set</math> *ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(c, x)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (dually) ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow y</math> ကို နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (postcomposition function) <math>f_{*}: C(c, x) \rightarrow C(c, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (precomposition function) <math>f^{*}: C(y, c) \rightarrow C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ === နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Two-sided Represented Functor) === <math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီဖြစ်ပါက '''နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (two-sided represented functor)''' <math>C(-, -): C^{op} \times C \rightarrow Set</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ *အရာဝတ္ထုစုံတွဲ <math>(x, y)</math> ကို ဟွမ်း-အစု (hom-set) <math>C(x, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f: w \rightarrow x</math> နှင့် <math>h: y \rightarrow z</math> တို့ကို အောက်ပါ ဖန်ရှင်သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်- <math>C(x, y) \xrightarrow{h \cdot - \cdot f} C(w, z)</math> <math>g \mapsto hgf</math> ၎င်းသည် <math>g: x \rightarrow y</math> ကို ယူ၍ <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် <math>h</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ကာ <math>hgf: w \rightarrow z</math> ကို ရရှိစေသည်။ ဤသတ်မှတ်ပေးမှုသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ နှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ တို့ပြည့်စုံ၍ '''နှစ်ထပ်ဖန်တာဖြစ်တည်မှု (bifunctorial)''' ဖြစ်သည်။ === ဖန်တာ ဥပမာများ === *'''အခြေခံအုပ်စု (Fundamental Group):''' အခြေခံအုပ်စုကို ဖန်တာ <math>\pi_{1}: Top_* \rightarrow Group</math> တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ပါသော ရပ်ဝန်းများကြားရှိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် <math>f:(X,x)\rightarrow(Y,y)</math> တစ်ခုသည် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{*}:\pi_{1}(X,x)\rightarrow \pi_{1}(Y,y)</math> တစ်ခုကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ *'''အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ''' (Group actions): အုပ်စု <math>G</math> ကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည် ။ ဖန်တာ <math>X: BG \rightarrow C</math> တစ်ခုသည် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>X</math> အပေါ် <math>G</math> ၏ ဘယ်သက်ရောက်ချက် (left action) ကို တိကျစွာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည် ။ ထို့အတူ ညာသက်ရောက်ချက် (right action) ကို ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>X: BG^{op} \rightarrow C</math> အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည် ။ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ ဂုဏ်သတ္တိများအရ ဤသက်ရောက်ချက်များရှိ အုပ်စုဝင်များသည် အရာဝတ္ထု <math>X</math>၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (automorphisms) အဖြစ် မဖြစ်မနေ သက်ရောက်ရမည် ဖြစ်သည် ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>C = Set</math> ဖြစ်လျှင် ၎င်းကို <math>G</math>-အစု (<math>G</math>-set) ဟုခေါ်ပြီး <math>C = Vect_{\mathbb{K}}</math> ဖြစ်လျှင် ၎င်းကို <math>G</math>-ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (<math>G</math>-representation) ဟုခေါ်သည် ။ *'''ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ (Chain Complexes):''' ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ <math>f_{\bullet}:C_{\bullet}\rightarrow C_{\bullet}^{\prime}</math> တွင် မည်သည့် <math>n\in\mathbb{Z}</math> အတွက်မဆို <math>df_{n}=f_{n-1}d</math> ဖြစ်စေမည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{n}:C_{n}\rightarrow C_{n}^{\prime}</math> များ စုစည်းပါဝင်သည်။ ယင်းအပေါ်အခြေခံ၍ အောက်ပါ ဖန်တာများကို ထပ်မံသတ်မှတ်နိုင်သည်- ** '''စက်ဝိုင်းပုံများ (Cycles, <math>Z_n</math>):''' ဖန်တာ <math>Z_{n}</math> သည် <math>Z_{n}C_{\bullet}=\ker(d:C_{n}\rightarrow C_{n-1})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-စက်ဝိုင်းပုံ (n-cycle) များကို တွက်ချက်ပေးသည်။ ** '''နယ်နိမိတ်များ (Boundaries, <math>B_n</math>):''' ဖန်တာ <math>B_{n}</math> သည် <math>B_{n}C_{\bullet}=\text{im}(d:C_{n+1}\rightarrow C_{n})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-နယ်နိမိတ် (n-boundary) ကို တွက်ချက်ပေးသည်။ ** '''ဟိုမိုလော်ဂျီ (Homology, <math>H_n</math>):''' ဖန်တာ <math>H_{n}</math> သည် n ကြိမ်မြောက် ဟိုမိုလော်ဂျီ (nth homology) ကို <math>H_{n}C_{\bullet}:=Z_{n}C_{\bullet}/B_{n}C_{\bullet}</math> အဖြစ် တွက်ချက်ပေးသည်။ *'''ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း (Dual Vector Space):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>(-)^{*}:Vect_{\mathbb{K}}^{\text{op}}\rightarrow Vect_{\mathbb{K}}</math> သည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V^{*}=\text{Hom}(V,\mathbb{K})</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *'''Spec (ရောင်စဉ်):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>\text{Spec}: CRing^{\text{op}}\rightarrow Top</math> သည် ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>R</math> ကို ဇာရစ်စကီး တိုပေါ်လော်ဂျီ (Zariski topology) တပ်ဆင်ထားသော ၎င်း၏ သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်များ (prime ideals) အစု <math>\text{Spec}(R)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *'''ပါဝင်မှု နှင့် မေ့လျော့ ဖန်တာများ (Inclusion and Forgetful Functors):''' ဖွဲ့စည်းပုံများကို ထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ချန်လှပ်ခြင်း ပြုလုပ်သော အောက်ပါ အခြေခံ ဖန်တာများလည်း ရှိသည်- ** <math>I: Ab \rightarrow Group</math> (ပါဝင်မှု ဖန်တာ - inclusion functor) ** <math>U: Ring \rightarrow Ab</math> (မြှောက်ခြင်းကို ချန်လှပ်ထားသော မေ့လျော့ ဖန်တာ - forgetful functor) ** <math>(-)^{\times}: Ring \rightarrow Group</math> (ယူနစ်များ၏ အုပ်စုထုတ်ယူသော ဖန်တာ) ** <math>I: Ring \rightarrow Rng</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ) ** <math>I: Field \rightarrow Ring</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ) *'''ကဲကုလပ်စ်မှ ဆင်းသက်ချက် (Derivative):''' ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ်စ် (multivariable calculus) မှ ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (chain rule) သည် ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ သရုပ်ပြချက်တစ်ခု ဖြစ်သည် ။ <math>D: Euclid_{*} \rightarrow Mat_{\mathbb{R}}</math> ဟူသော ဖန်တာတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ ။ ဤဖန်တာသည် ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း (Euclidean space) တစ်ခုကို ၎င်း၏ အတိုင်းအတာ (dimension) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးပြီး ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ (Jacobian matrix) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည် ။ ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်းအရ ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံသည် မူလဖန်ရှင်များ၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံများကို မက်ထရစ်မြှောက်ခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်းသည် ဖန်တာ၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းဂုဏ်သတ္တိကို တိုက်ရိုက် ကိုယ်စားပြုနေခြင်း ဖြစ်သည် ။ *'''အစုအဖွဲ့ခွဲခြားခြင်း ဖန်တာ (Clustering functor):''' တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရာတွင် (topological data analysis) အစုအဖွဲ့ခွဲခြားခြင်း အယ်လ်ဂိုရီသမ် (clustering algorithm) များကို ဖန်တာများအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည် ။ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ (metric spaces) မှ အစုအဖွဲ့ ကတ်တဂိုရီ (cluster category) သို့သွားသော သင့်လျော်သည့် ဖန်တာများကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ဒေတာများကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်ရန် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီက ကူညီပေးသည် ။ === ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ အသုံးချမှုများ (Applications of Functoriality) === ဖန်တာဖြစ်တည်မှု သဘောတရားသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းရခက်ခဲသော ပြဿနာများကို ရိုးရှင်းသော အက္ခရာသင်္ချာ ပြဿနာများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ '''ဘရောင်းဝါး အထိုင်မှတ် သီအိုရမ်''' (Brouwer Fixed Point Theorem) ကို သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော အပိတ်ပြား (2-dimensional disk) <math>D^2</math> ၏ မည်သည့် အဆက်မပြတ် [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]]မဆိုတွင် အထိုင်မှတ်တစ်ခု အနည်းဆုံး ပါရှိရမည်ဟု အဆိုပါသီအိုရမ်က ဆိုသည်။ အခြေခံအုပ်စု (<math>\pi_1</math>) ဖန်တာကို အသုံးပြု၍ ပုံစံတကျ ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction) မဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို ချေပသက်သေပြခြင်းအားဖြင့် ဖန်တာများ မည်မျှစွမ်းအားကြီးကြောင်းကို ဤသီအိုရမ်က မီးမောင်းထိုးပြသည်။ == ဖန်တာကို အသုံးပြုသော တည်ဆောက်ပုံများ (Functor-based Constructions) == === ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ (Comma category) === ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{D} \to \mathsf{C}</math> နှင့် <math>G \colon \mathsf{E} \to \mathsf{C}</math> တို့ ပေးထားသော '''ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ''' <math>F \downarrow G</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်- *အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>(d \in \mathsf{D}, e \in \mathsf{E}, f \colon Fd \to Ge \in \mathsf{C})</math> ဟူသော သုံးခုတွဲ (triples) များ။ *<math>(d, e, f)</math> မှ <math>(d', e', f')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေမည့် <math>f' \cdot Fh = Gk \cdot f</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲများ <math>(h \colon d \to d', k \colon e \to e')</math> === အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements) === လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်- *အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ *<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x) = x'</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math> အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ (forgetful functor) <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိသည်။ ဤမေ့လျော့ဖန်တာသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\int F</math> မှ အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> ကို ကတ်တဂိုရီ <math>\mathsf{C}</math> ရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း တိုက်ရိုက် ပုံဖော်ပေးသည်။ === ဆန့်ကျင်ဘက်ဖန်တာ၏ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements of a contravariant functor) === ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F \colon \mathsf{C}^{\mathrm{op}} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်- *အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ *<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x') = x</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math> အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင်လည်း ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းသည် အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> အား <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> အား <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း ပုံဖော်ပေးသည်။ === ပုံကြမ်း (Diagram) === ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တစ်ခုရှိ ပုံကြမ်း (diagram) ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F:J\rightarrow C</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အရင်းအမြစ် (domain) ကို ပုံကြမ်း၏ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ (indexing category of the diagram) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံကြမ်းတစ်ခုသည် ဖန်တာတစ်ခုသာ ဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီထက် ပိုမိုသေးငယ်သောအခါ ထိုဖန်တာကို ပုံကြမ်းအဖြစ် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category) ဖြစ်ပါက ထိုပုံကြမ်းကို သေးငယ်သော ပုံကြမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။ === ကိန်းသေ ဖန်တာ (Constant Functor) === <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category) <math>\mathcal{J}</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ '''ကိန်းသေ ဖန်တာ (constant functor)''' <math>\Delta_c: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ *<math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>i</math> အားလုံးအတွက် <math>\Delta_c(i) = c</math> ဖြစ်သည်။ *<math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> အားလုံးအတွက် <math>\Delta_c(f) = \operatorname{id}_c</math> ဖြစ်သည်။ === ပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံ (Cone Over a Diagram) === ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> တစ်ခုအတွက် '''ပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံ (cone over a diagram)''' တွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\lambda: \Delta_c \Rightarrow F</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို '''ထိပ်ဖျား (summit or apex)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ တိကျစွာဆိုရသော် ဤသဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတွင် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် မော်ဖစ်ဇင်များ မိသားစုဖြစ်သော <math>\lambda_i: c \to F(i)</math> များ ပါဝင်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်များကို '''ခြေတံများ (legs)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းတို့သည် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: i \to j</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ တြိဂံကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။ *<math>F(f) \circ \lambda_i = \lambda_j</math> === ပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံ သို့မဟုတ် ကိုကတော့ပုံ (Cone Under a Diagram / Cocone) === ဒွန်တွဲစွာဖြင့် ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> တစ်ခုအတွက် '''ပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံ''' သို့မဟုတ် '''ကိုကတော့ပုံ (cone under a diagram / cocone)''' တွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\mu: F \Rightarrow \Delta_c</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို '''အောက်ခြေ (nadir)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ တိကျစွာဆိုရသော် ၎င်းတွင် ခြေတံများဖြစ်သည့် <math>\mu_i: F(i) \to c</math> များ ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့သည် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>f: i \to j</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ တြိဂံကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။ *<math>\mu_j \circ F(f) = \mu_i</math> === <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ (The Category of Cones Over <math>F</math>) === <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> သည် ပုံကြမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>\int \operatorname{Cone}(-, F)</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိပြီး ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ အရာဝတ္ထုများ (Objects): အရာဝတ္ထုများမှာ <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\lambda: \Delta_c \Rightarrow F</math> တို့ပါဝင်သော အစီအစဉ်ကျအတွဲ <math>(c, \lambda)</math> များ ဖြစ်ကြသည်။ မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms): ကတော့ပုံ <math>(c, \lambda)</math> မှ ကတော့ပုံ <math>(d, \eta)</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: c \to d</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် <math>i \in \mathcal{J}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ခြေတံ <math>\lambda_i</math> ကို <math>h</math> မှတစ်ဆင့် ခြေတံ <math>\eta_i</math> သို့ ဆင့်ကဲဖြတ်သန်းသွားစေရမည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်၊ *<math>\eta_i \circ h = \lambda_i</math> ပေါင်းစပ်ခြင်း (Composition): ကတော့ပုံများအကြား မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာ မော်ဖစ်ဇင်များကို ပုံမှန်ပေါင်းစပ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ဆင့်ကဲဖြတ်သန်းသွားသော ဂုဏ်သတ္တိကို သဘာဝအလျောက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ == သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (Natural Transformation) == သဘာဝကျမှု (naturality) ကို ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> တစ်ခုသည် ၎င်း၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V^*</math> နှင့် လည်းကောင်း ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် <math>V^{**}</math> နှင့် လည်းကောင်း အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ သို့သော် <math>V \cong V^*</math> ဟူသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်အတွက် အခြေအစု (basis) တစ်ခုကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ရန် လိုအပ်သောကြောင့် ၎င်းသည် သဘာဝမကျပေ။ ယင်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် <math>V \cong V^{**}</math> ဟူသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် အခြေအစုကိုမျှ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်သောကြောင့် ၎င်းကို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကြားရှိ မျဉ်းပြိုင် ဖန်တာများ (parallel functors) <math>F,G: C \rightrightarrows D</math> တို့အတွက် '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း''' <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> တွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်- *<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မြား (arrow) <math>\alpha_c: Fc \rightarrow Gc</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ ထိုမြားများ စုစည်းမှုသည် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း၏ '''အစိတ်အပိုင်းများ (components)''' ဖြစ်သည်။ *<math>C</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow c'</math> အတွက်မဆို <math>D</math> အတွင်းတွင် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ စတုရန်းကို အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသည် (commutes)။ [[File:Commutative diagram.png|Commutative diagram.png]] တစ်နည်းအားဖြင့် <math>D</math> အတွင်းတွင် <math>\alpha_{c'} \cdot Ff = Gf \cdot \alpha_c: Fc \rightarrow Gc'</math> ဟူသော ဘုံတူညီသည့် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (common composite) တစ်ခု ရှိသည်။ === သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Natural Isomorphism) === '''သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်''' ဆိုသည်မှာ အစိတ်အပိုင်း <math>\alpha_c</math> တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုစီဖြစ်နေသော သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို <math>\alpha: F \cong G</math> အဖြစ် ရေးသားနိုင်သည်။ === သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း ဥပမာများ === *'''အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ''' (Group actions): အုပ်စု <math>G</math> ၏ အုပ်စုသက်ရောက်ချက်နှစ်ခုကို ဖန်တာများဖြစ်သည့် <math>X, Y: BG \rightarrow C</math> တို့ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ဆိုပါစို့။ ထိုဖန်တာနှစ်ခုကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခုသည် <math>G</math>-အချိုးညီ ပုံဖော်မှု (<math>G</math>-equivariant map) တစ်ခု တိကျစွာဖြစ်သည်။ *'''ဂဏန်းသင်္ချာအား ကတ်တဂိုရီအသွင်ပြောင်းခြင်း''' (Categorification of arithmetic): သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာကို ရှင်းပြနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>a^{b+c} = a^b \times a^c</math> ကဲ့သို့သော ရင်းနှီးပြီးသား ဂဏန်းသင်္ချာ နိယာမများသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် အစုများကြားရှိ <math>A^{B+C} \cong A^B \times A^C</math> ကဲ့သို့သော သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အခြေခံသင်္ချာအတွက် မည်သို့ အုတ်မြစ်ချပေးနိုင်ကြောင်း ပြသသည့် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ *'''ကတ်တဂိုရီ၏ ဗဟို''' (Center of a category): မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တွင်မဆို ၎င်း၏ ထပ်တူရဖန်တာမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော သဘာဝအန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး (<math>1_C \Rightarrow 1_C</math>) ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုသည် ဖလှယ်ရ မိုနွိုက် (commutative monoid) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ၎င်းကို ကတ်တဂိုရီ၏ ဗဟိုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို (center of a group or ring) ဟူသော အက္ခရာသင်္ချာ အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ *ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> မှ <math>D</math> သို့သွားသော ဖန်တာများအားလုံး ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုကို '''ဖန်တာ ကတ်တဂိုရီ''' (functor category) အဖြစ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ၎င်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>D^C</math> သို့မဟုတ် <math>[C, D]</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဤကတ်တဂိုရီတွင် ဖန်တာများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းဖန်တာများကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ === ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism of Categories) === သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ်နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{Cat}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ဤကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော်လည်း သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ မဟုတ်ပေ။ ကြီးမားသော ကတ်တဂိုရီများ (large categories) နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{CAT}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox) အရ <math>\text{CAT}</math> သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်နေလောက်အောင် ကြီးမားနေခြင်းမျိုး မဖြစ်သင့်သဖြင့် <math>\text{CAT}</math> ရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ <math>\text{CAT}</math> ကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဤနည်းအားဖြင့် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်မှုမှ ချန်လှပ်ထားခံရသည်။ ပါဝင်မှု ဖန်တာ <math>\text{Cat} \hookrightarrow \text{CAT}</math> တစ်ခု တစ်ဖက်တွင် ရှိသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်သို့ ပြန်သွားသည့် ဖန်တာ မရှိပါ။ <math>\text{Cat}</math> သို့မဟုတ် <math>\text{CAT}</math> တွင် '''ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism of categories)''' သဘောတရားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို ပြောင်းပြန် ဖန်တာ (inverse functors) အတွဲ <math>F: C \rightarrow D</math> နှင့် <math>G: D \rightarrow C</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းများဖြစ်သော <math>GF</math> နှင့် <math>FG</math> တို့သည် <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရဖန်တာများ နှင့် အသီးသီး ညီမျှရမည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများနှင့် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုများကြား ဘိုင်ဂျက်ချင်း (bijection) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ၎င်းတို့၏ မော်ဖစ်ဇင်များကြားတွင် ဘိုင်ဂျက်ချင်း ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ === ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှု (Equivalence of Categories) === လက်တွေ့တွင် ကတ်တဂိုရီနှစ်ခု အတိအကျ တူညီသည် (အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်) ဟု ဆိုရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲတင်းကျပ်လွန်းသော သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီတွင် '''ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှု''' (equivalence of categories) ဟူသော သဘောတရားကို ပိုမိုအသုံးပြုကြသည်။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကြားတွင် ထပ်တူညီမှု ရှိသည်ဆိုသည်မှာ ဖန်တာများဖြစ်သော <math>F: C \rightarrow D</math> နှင့် <math>G: D \rightarrow C</math> တို့အပြင် သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\eta: 1_C \cong GF</math> နှင့် <math>\epsilon: FG \cong 1_D</math> တို့ တည်ရှိနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ကဲ့သို့ <math>GF = 1_C</math> ဟု တိကျစွာ ညီမျှရန် မလိုအပ်ဘဲ သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ညီမျှနေခြင်းက လုံလောက်ပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဖန်တာ <math>F</math> ကို ထပ်တူညီမှု (equivalence) တစ်ခုဟု ခေါ်ဆိုပြီး ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကို ထပ်တူညီသော ကတ်တဂိုရီများ (equivalent categories) ဟု သတ်မှတ်ကာ <math>C \simeq D</math> ဟု ရေးသားသည်။ ဖန်တာတစ်ခုသည် ကတ်တဂိုရီများကို ထပ်တူညီစေခြင်း ရှိ မရှိကို အောက်ပါ သီအိုရမ်ဖြင့် အလွယ်တကူ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow D</math> တစ်ခုသည် ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (fully faithful functor) လည်းဖြစ်၍ အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ (essentially surjective functor on objects) လည်းဖြစ်ပါက ၎င်းဖန်တာသည် ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အလားတူပင် ထပ်တူညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော မည်သည့် ဖန်တာမဆိုသည် ပြည့်ဝသစ္စာရှိပြီး အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်ရမည်။ ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအရ ဤအချက်နှစ်ခုသည် အပြန်အလှန် မှန်ကန်သည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများသည် အချင်းချင်း အိုင်ဆိုမောဖစ် မဖြစ်ပါက ထိုအရာဝတ္ထုများသာ ပါဝင်သော ပြည့်ဝသည့် ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) ကို မူလကတ်တဂိုရီ၏ '''အရိုးစု''' (skeleton) ဟု ခေါ်သည်။ အရိုးစု ကတ်တဂိုရီတစ်ခုတွင် အရာဝတ္ထုနှစ်ခု အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်နေပါက ၎င်းတို့သည် အတိအကျ တူညီသော အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ရမည်။ အရေးပါသော သီအိုရမ်တစ်ခုမှာ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီမဆိုသည် ၎င်း၏ အရိုးစုနှင့် အမြဲတမ်း ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟူသောအချက် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဆုံးရှိအစုများအားလုံး ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>FinSet</math> သည် ၎င်း၏ အရိုးစုဖြစ်သော <math>\{1, 2, \dots, n\}</math> ပုံစံရှိ အစုများသာ ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီနှင့် ထပ်တူညီသည်။ == ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် (Categorical Product) == <math>J</math> သည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သော '''တစ်ပိုင်းတစ်စ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ (discrete indexing category)''' တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ မိသားစု <math>(X_j)_{j \in J}</math> ၏ '''ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် (categorical product)''' ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအရာဝတ္ထုတွင် <math>k \in J</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ပရိုဂျက်ရှင်း (projection) ဟုခေါ်သော မော်ဖစ်ဇင်များ <math>\pi_k: P \to X_k</math> အသီးသီး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းမြှောက်လဒ်သည် အောက်ပါ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ (universal property) နှင့် ပြည့်စုံသည်။ *မည်သည့် <math>j \in J</math> အားလုံးအတွက်မဆို မော်ဖစ်ဇင် <math>f_j: A \to X_j</math> များ ပါရှိသော အရာဝတ္ထု <math>A \in C</math> တိုင်းအတွက် မော်ဖစ်ဇင် <math>h: A \to P</math> သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် <math>j \in J</math> အတွက်မဆို <math>\pi_j \circ h = f_j</math> ဟူသော အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေရမည်။ === မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Product Topology) === အလိုရှိသလောက် များပြားနိုင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ မိသားစု <math>(X_j)_{j \in J}</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုမြှောက်လဒ်၏ အခြေခံအစု (underlying set) သည် ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် (cartesian product) <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> ပင်ဖြစ်သည်။ <math>P</math> အပေါ်ရှိ မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (product topology) ကို အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (coarsest topology) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းသည် အဖွင့်စု အနည်းဆုံးသာ ပါဝင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ပရိုဂျက်ရှင်း ပုံဖော်မှု <math>\pi_k: P \to X_k</math> တိုင်းသည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီအတွက် အခြေအစုပိုင်း (subbasis) တွင် <math>\pi_k^{-1}(U)</math> ပုံစံရှိသော အစုများ ပါဝင်သည်။ ဤတွင် <math>U</math> သည် <math>X_k</math> အတွင်းရှိ အဖွင့်စု (open set) တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြေအစု (basis) တစ်ခုကိုမူ ဤအခြေအစုပိုင်းများ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစုများ (finite intersections) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အခြေခံ အဖွင့်စု (basic open set) တစ်ခုသည် အဆုံးရှိသော ကိုဩဒိနိတ်များကိုသာ ကန့်သတ်ထားသည်။ ကျန်ရှိနေသော အနန္တဖြစ်နိုင်သည့် ကိုဩဒိနိတ်များကိုမူ မည်သည့် ကန့်သတ်ချက်မျှမထားဘဲ လွတ်လပ်စွာ ချန်လှပ်ထားသည်။ === Top ကတ်တဂိုရီရှိ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် === မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ တပ်ဆင်ထားသော ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် <math>\prod_{j \in J} X_j</math> သည် <math>Top</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': <math>(X_j)_{j \in J}</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ မိသားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> တွင် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ပရိုဂျက်ရှင်း ပုံဖော်မှုများ <math>\pi_j: P \to X_j</math> တပ်ဆင်ထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>A</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>(f_j: A \to X_j)_{j \in J}</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ မိသားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>Set</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မြှောက်လဒ်၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>h(a) = (f_j(a))_{j \in J}</math> ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် အစုသီအိုရီအခြေခံ ဖန်ရှင် <math>h: A \to P</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤဖန်ရှင်သည် မည်သည့် <math>j \in J</math> အတွက်မဆို <math>\pi_j \circ h = f_j</math> ဟူသော အခြေအနေကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် ပြည့်စုံစေသည်။ <math>h</math> သည် <math>Top</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ပြသရန်အတွက် <math>h</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရမည်။ ၎င်းအတွက် <math>P</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်၏ မူလပုံရိပ် (preimage) မဆိုသည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စု ဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်လျှင် လုံလောက်ပြီဖြစ်သည်။ <math>S = \pi_k^{-1}(U)</math> သည် <math>P</math> အတွင်းရှိ အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>U</math> သည် <math>X_k</math> အတွင်းရှိ အဖွင့်စု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင် <math>h</math> အောက်ရှိ <math>S</math> ၏ မူလပုံရိပ်ကို အောက်ပါအတိုင်း စဉ်းစားကြည့်ပါ။ <math>h^{-1}(S) = h^{-1}(\pi_k^{-1}(U)) = (\pi_k \circ h)^{-1}(U)</math> ကျွန်ုပ်တို့၏ တည်ဆောက်ပုံအရ <math>\pi_k \circ h = f_k</math> ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အစားထိုးလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။ <math>h^{-1}(S) = f_k^{-1}(U)</math> <math>f_k</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပေးထားချက်အရ မူလပုံရိပ် <math>f_k^{-1}(U)</math> သည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စုဖြစ်သည်။ <math>P</math> ၏ အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်တိုင်း၏ မူလပုံရိပ်သည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စုဖြစ်သောကြောင့် <math>h</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ တပ်ဆင်ထားသော <math>P</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ တစ်ပိုင်းတစ်စ ပုံကြမ်း (discrete diagram) ၏ စုဆုံမှတ် (limit) အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။ == ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာများ (Representable Functors) == သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ၎င်းပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အခြားအရာဝတ္ထုများနှင့် ဆက်သွယ်မှုများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အကောင်းဆုံး နားလည်နိုင်သည်။ ဤသို့သော ဆက်သွယ်မှုများကို ဖန်တာများ အသုံးပြု၍ ပုံစံတကျ ဖော်ပြနိုင်သည်။ === အစနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Universal properties of Initial and Terminal objects) === အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘောတရားကို ဟွမ်း ဖန်တာများ (hom functors) အသုံးပြု၍ ပိုမိုတိကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ *ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် '''အစ အရာဝတ္ထု''' (initial object) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ လားရာတူ ဖန်တာ <math>C(c,-): C \rightarrow Set</math> သည် ကိန်းသေ ဖန်တာ (constant functor) နှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမောဖစ် (naturally isomorphic) ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကိန်းသေ ဖန်တာသည် အရာဝတ္ထုတိုင်းကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု''' (terminal object) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>C(-,c): C^{op} \rightarrow Set</math> သည် အရာဝတ္ထုတိုင်းကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ကိန်းသေ ဖန်တာနှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ === အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်=== <math>F</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category) <math>C</math> မှ <math>Set</math> သို့သွားသော လားရာတူ သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *ဖန်တာ <math>F</math> အတွက် '''ကိုယ်စားပြုဖော်ပြချက်''' (representation) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> နှင့် သတ်မှတ်ထားသော သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (natural isomorphism) တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ <math>F</math> သည် လားရာတူ ဖန်တာဖြစ်ပါက ကိုယ်စားပြုဖော်ပြချက်သည် <math>c \in C</math> နှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\alpha: C(c,-) \cong F</math> ဖြစ်ပြီး <math>F</math> သည် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာဖြစ်ပါက သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\alpha: C(-,c) \cong F</math> ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် ဖန်တာ <math>F</math> ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုပြီး ဖန်တာ <math>F</math> ကို '''ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာ''' (representable functor) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ လားရာတူ ဖန်တာကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသည် <math>c</math> မှနေ၍ အခြားအရာဝတ္ထုများဆီသို့ သွားသော မြားများကို သတ်မှတ်ပေးသည့်အတွက် ယင်းကို အပြင်သို့ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ ပုံဖော်ခြင်း (mapping out universal property) ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသည် အခြားအရာဝတ္ထုများမှနေ၍ <math>c</math> ဆီသို့ လာသော မြားများကို သတ်မှတ်ပေးသည့်အတွက် ယင်းကို အတွင်းသို့ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ ပုံဖော်ခြင်း (mapping in universal property) ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။ === ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာ ဥပမာများ (Examples of Representable Functors) === *'''သဘာဝကိန်းများ၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ''' (Universal property of the natural numbers) တွင်အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>f: X \rightarrow X</math> နှင့် ထူးခြားသော အစုဝင် <math>x_0</math> တစ်ခု ပါဝင်သည့် အစု <math>X</math> ကို '''တစ်ပိုင်းတစ်စ ဒိုင်းနမစ်စနစ်''' (discrete dynamical system) ဟု ခေါ်သည်။ သဘာဝကိန်းများ (natural numbers) <math>\mathbb{N}</math>၊ နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် (successor function) <math>s: \mathbb{N} \rightarrow \mathbb{N}</math> နှင့် အစုဝင် <math>0 \in \mathbb{N}</math> တို့သည် စကြဝဠာ တစ်ပိုင်းတစ်စ ဒိုင်းနမစ်စနစ် အဖြစ် တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းအချက်မှာ <math>r(0) = x_0</math> နှင့် ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင်များဖြစ်သော <math>r \circ s = f \circ r</math> ဟူသည့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသော ဆက်သွယ်ချက်များကို ပြည့်စုံစေမည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော ဖန်ရှင် <math>r: \mathbb{N} \rightarrow X</math> တစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ *'''ထပ်တူရ ဖန်တာ''' (Identity functor) တွင် <math>I_{Set}: Set \rightarrow Set</math> ကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) <math></math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ မည်သည့်အစု <math>X</math> အတွက်မဆို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\text{Set}(*, X) \cong X</math> တစ်ခု ရှိသည် ။ ယင်းက အစုဝင် <math>x \in X</math> များနှင့် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုမှ အစုဝင်ကို <math>x</math> ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ဖန်ရှင် <math>x: * \rightarrow X</math> များကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (bijective correspondence) ကို သတ်မှတ်ပေးသည် ။ *'''မေ့လျော့ ဖန်တာ''' (Forgetful functor) တွင် <math>U: Group \rightarrow Set</math> ကို အုပ်စု <math>\mathbb{Z}</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ မည်သည့်အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>Group(\mathbb{Z},G) \cong UG</math> တစ်ခု ရှိသည် ။ ထိုအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အစုဝင် <math>g \in UG</math> တိုင်းအတွက် ကိန်းပြည့် <math>1</math> ကို <math>g</math> ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (group homomorphism) <math>g: \mathbb{Z} \rightarrow G</math> ကို ဆက်စပ်ပေးသည် ။ *'''မေ့လျော့ ဖန်တာ''' <math>U: Ring \rightarrow Set</math> ကို ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>\mathbb{Z}[x]</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ ၎င်းကွင်းသည် ကိန်းရှင်တစ်ခုနှင့် ကိန်းပြည့် မြှောက်ဖော်ကိန်း (integer coefficient) များ ပါဝင်သော ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) ဖြစ်သည် ။ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (unital ring homomorphism) <math>\phi: \mathbb{Z}[x] \rightarrow R</math> တစ်ခုကို <math>x</math> ၏ ပုံရိပ်အားဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်အောင် သတ်မှတ်နိုင်သည် ။ *'''ဆန့်ကျင်ဘက် ပါဝါအစု ဖန်တာ''' (Contravariant power set functor) တွင် <math>P: Set^{op} \rightarrow Set</math> ကို အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်သော အစု <math>\Omega = \{\top, \bot\}</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>Set(A,\Omega) \cong PA</math> သည် အစုပိုင်း (subset) <math>A^{\prime} \subset A</math> တစ်ခုကို ၎င်း၏ ခွဲခြားခြင်း ဖန်ရှင် (classifying function) <math>\chi_{A^{\prime}}: A \rightarrow \Omega</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးသည် ။ ဤဖန်ရှင်သည် <math>A^{\prime}</math> ၏ အစုဝင်များကိုသာ <math>\top</math> ဆီသို့ တိကျစွာ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ *ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ၎င်း၏ အဖွင့်စုများ (open subsets) ပါဝင်သော အစုဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် ဖန်တာ <math>O: Top^{op} \rightarrow Set</math> ကို ချဲ့ပင်းစကီး ရပ်ဝန်း (Sierpinski space) <math>S</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ ချဲ့ပင်းစကီး ရပ်ဝန်း ဆိုသည်မှာ အပိတ်မှတ်တစ်ခုနှင့် အဖွင့်မှတ်တစ်ခု ပါဝင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည် ။ သဘာဝ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (natural bijection) <math>Top(X,S) \cong O(X)</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (continuous function) <math>f: X \rightarrow S</math> တစ်ခုကို အဖွင့်မှတ်၏ မူလပုံရိပ် (preimage) နှင့် ဆက်စပ်ပေးသည် ။ == ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (The Yoneda Lemma) == ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (represented functor) <math>C(c,-)</math> မှနေ၍ အခြား ဖန်တာ <math>F</math> ဆီသို့ သွားသော သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ရန် မည်သည့် အချက်အလက်များ လိုအပ်မည်မေးခွန်းကို ဖြေဆိုရာတွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သီအိုရမ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Yoneda lemma) သည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ မည်သည့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category) <math>C</math> အတွက်မဆို အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> နှင့် ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow Set</math> တို့ ရှိသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများ အားလုံးပါဝင်သော အစု <math>Hom(C(c,-), F)</math> နှင့် အစု <math>Fc</math> တို့ကြားတွင် သဘာဝ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (natural bijection) တစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိသည်။ ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းအား ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) <math>1_c</math> နေရာတွင် တန်ဖိုးရှာ တွက်ချက်ခြင်းဖြင့် ရိုးရှင်းစွာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။ === ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း (The Yoneda Embedding) === ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်၏ အလွန်အရေးပါသော အကျိုးဆက်တစ်ခုမှာ ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း (Yoneda embedding) ပင်ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို ၎င်း၏ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများဖြစ်သော <math>C(c,-)</math> သို့မဟုတ် <math>C(-,c)</math> ဆီသို့ အသီးသီး ပုံဖော်ပေးခြင်းသည် မူလကတ်တဂိုရီ <math>C</math> မှ ဖန်တာ ကတ်တဂိုရီများ (functor categories) ဖြစ်သော <math>Set^{C^{op}}</math> သို့မဟုတ် <math>Set^C</math> ဆီသို့ သွားသည့် ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (full and faithful functor) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤအချက်၏ အလွန်စွမ်းအားကြီးမားသော သက်ရောက်မှုမှာ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများသည် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုသော အရာဝတ္ထုများကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင် (morphism) များနှင့် အတိအကျ ကိုက်ညီနေခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများ၏ ဆက်သွယ်ချက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မူလ အရာဝတ္ထုများ၏ ဆက်သွယ်ချက်များကို အပြည့်အဝ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။ === ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း၏ အသုံးချမှုများ (Applications of the Yoneda Embedding) === ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း၏ အသုံးချမှုတစ်ခုမှာ ကေးလီ၏ သီအိုရမ် (Cayley's theorem) ကို သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရမ်အရ မည်သည့် သရုပ်မဲ့ အုပ်စု (abstract group) မဆိုသည် ပါမြူတေးရှင်း အုပ်စု (permutation group) တစ်ခု၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ အုပ်စု <math>G</math> ကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ ထိုအခါ လားရာတူ ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်းက ၎င်းကို ညာ <math>G</math>-အစု (right G-set) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ ဤအစု၏ <math>G</math>-အချိုးညီ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ (G-equivariant endomorphisms) အားလုံးသည် ဘယ်ဘက်မှ မြှောက်ခြင်းဖြင့်သာ သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (automorphisms) သာ ဖြစ်ကြသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် အုပ်စု <math>G</math> သည် အစု <math>G</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ == စုဆုံမှတ်များ နှင့် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များ (Limits and Colimits) == === အစ နှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ (Initial and Terminal Objects) === ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု (terminal object)''' <math>T</math> ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>X \in \mathcal{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>X \to T</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိနေသည့် အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ '''အစ အရာဝတ္ထု (initial object) <math>I</math>''' ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>X \in \mathcal{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>I \to X</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိနေသည့် အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ '''စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိများ (universal properties)''' ကို အသုံးပြု၍ ကတ်တဂိုရီများအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို မည်သည့်အရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသနည်းဟု မေးမည့်အစား အခြားအရာဝတ္ထုများအားလုံးနှင့် မည်သို့ ဆက်သွယ်ပြုမူသနည်းဟု ကျွန်ုပ်တို့ မေးခွန်းထုတ်ကြသည်။ ဤနေရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အတွင်းပိုင်း အစုသီအိုရီအရ တည်ဆောက်ပုံကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အစ အရာဝတ္ထုများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုအထိ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique up to unique isomorphism) ဂုဏ်သတ္တိရှိကြသည်။ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများအတွက် သက်သေပြချက်သည်လည်း ဒွန်တွဲစွာဖြင့် အလားတူပင်ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *<math>I</math> နှင့် <math>I'</math> နှစ်ခုလုံးသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>I</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင် <math>f: I \to I'</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ *<math>I'</math> သည်လည်း အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင် <math>g: I' \to I</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ *ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>g \circ f</math> သည် <math>I</math> မှ <math>I</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ *<math>I</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>I</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်ဟူ၍ တစ်ခုတည်းသာ ရှိနိုင်သည်။ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီတွင်မဆို ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် <math>\text{id}_I: I \to I</math> သည် မဖြစ်မနေ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့် <math>g \circ f = \text{id}_I</math> ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ *အလားတူပင် <math>f \circ g</math> သည် <math>I'</math> မှ <math>I'</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် <math>I'</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>f \circ g = \text{id}_{I'}</math> ဖြစ်သည်။ *ထို့ကြောင့် <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မည်သည့် အစ အရာဝတ္ထု နှစ်ခုမဆိုသည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။ === အစ နှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများဆိုင်ရာ ဥပမာများ === အစုများ၊ အုပ်စုများ၊ ကွင်းများ နှင့် ဖီးလ်ဒ်များ ကဲ့သို့သော ကတ်တဂိုရီများကို လေ့လာကြည့်လျှင် ၎င်းတို့၌ အစ အရာဝတ္ထုများ တည်ရှိပါက များသောအားဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် သိပ်မကောင်းလှပေ။ ထိုသို့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် မကောင်းသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ==== Set ကတ်တဂိုရီ ==== ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> သည် <math>\mathsf{Set}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>f: \emptyset \to X</math> သို့သွားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိကြောင်း သက်သေပြရမည်။ *ဖန်ရှင်တစ်ခုကို အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(a, b)</math> များပါဝင်သော အစုတစ်ခုအဖြစ် ပုံစံတကျ သတ်မှတ်သည်။ *ဤတွင် အရင်းအမြစ်ရှိ မည်သည့် <math>a</math> မဆိုသည် ပစ်မှတ်ရှိ <math>b</math> တစ်ခုတည်းဆီသို့သာ တိကျစွာ ပုံဖော်ပေးရမည်။ *အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော <math>\emptyset</math> တွင် မည်သည့် အစုဝင်မျှ မပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းဖန်ရှင်ကို သတ်မှတ်ပေးမည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲများအစုသည် ဗလာအစုသာ ဖြစ်ရမည်။ *ဤ "ဗလာအစု ဖန်ရှင်" (empty function) သည် အလိုအလျောက် ပုံစံတကျ ဖြစ်တည်နေပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>|\text{Hom}_{\mathsf{Set}}(\emptyset, X)| = 1</math> ဖြစ်သည်။ မည်သည့် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) <math>\{*\}</math> မဆိုသည် <math>\mathsf{Set}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>g: X \to \{*\}</math> သို့သွားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိကြောင်း ပြသရမည်။ *ပစ်မှတ်တွင် အစုဝင် <math>*</math> တစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သောကြောင့် <math>X</math> အတွင်းရှိ အစုဝင် <math>x</math> တိုင်းအတွက် ရောက်ရှိနိုင်သော နေရာတစ်ခုသာ ရှိသည်။ *ထို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သမျှသော တစ်ခုတည်းသော ဖန်ရှင်မှာ <math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>g(x) = *</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ ဖန်ရှင် (constant function) သာဖြစ်သည်။ *ဤဖန်ရှင်သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သောကြောင့် <math>|\text{Hom}_{\mathsf{Set}}(X, \{*\})| = 1</math> ဖြစ်သည်။ ==== အုပ်စုများ၏ ကတ်တဂိုရီ ==== ဗလာအစုသည် အုပ်စုတစ်ခု မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အုပ်စုတစ်ခုတွင် ထပ်တူရအစုဝင် (identity element) တစ်ခု အနည်းဆုံး ပါဝင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အသေးအဖွဲ အုပ်စု (trivial group) <math>\{e\}</math> သည် <math>\mathsf{Grp}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': '''အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း''': *မည်သည့် အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: \{e\} \to G</math> သည် အရင်းအမြစ်၏ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ပစ်မှတ်၏ ထပ်တူရအစုဝင်ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။ *သို့ဖြစ်၍ <math>\phi(e) = e_G</math> ဖြစ်သည်။ *<math>e</math> သည် အရင်းအမြစ်ရှိ တစ်ခုတည်းသော အစုဝင်ဖြစ်သောကြောင့် ဤဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း''': *မည်သည့် အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\psi: G \to \{e\}</math> သည် <math>G</math> အတွင်းရှိ အစုဝင် <math>g</math> တိုင်းကို ပစ်မှတ်ရှိ အစုဝင်တစ်ခုဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။ *ပစ်မှတ်တွင် <math>e</math> သာ ပါဝင်သောကြောင့် <math>G</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>g</math> အတွက်မဆို <math>\psi(g) = e</math> ဖြစ်ရမည်။ *ဤကိန်းသေ ပုံဖော်မှုသည် အုပ်စု တွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း အလွယ်တကူ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ *ဆိုလိုသည်မှာ <math>\psi(g_1 g_2) = e = e \cdot e = \psi(g_1)\psi(g_2)</math> ဖြစ်သည်။ *ထို့ကြောင့် ဤပုံဖော်မှုသည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ *<math>\{e\}</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းကို သုည အရာဝတ္ထု (zero object) အဖြစ် ပုံမှန်အားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ==== ကွင်းများ၏ ကတ်တဂိုရီ ==== ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ တိကျရန် လိုအပ်သည်။ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာတွင် <math>\mathsf{Ring}</math> ကတ်တဂိုရီသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများကို (unital rings) ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင် <math>1_R</math> ပါရှိသော ကွင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းကတ်တဂိုရီရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဤထပ်တူရအစုဝင်ကို မပြောင်းလဲစေဘဲ ထိန်းသိမ်းထားရမည် ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ <math>\phi(1_R) = 1_S</math> ဖြစ်ရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ကိန်းပြည့်များ၏ ကွင်း <math>\mathbb{Z}</math> သည် <math>\mathsf{Ring}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *မည်သည့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း <math>R</math> အတွက်မဆို ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: \mathbb{Z} \to R</math> သည် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိနှစ်ခုနှင့် ပြည့်စုံရမည်။ #အပေါင်းတွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>\phi(a + b) = \phi(a) + \phi(b)</math> ဖြစ်သည်။ #မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>\phi(1) = 1_R</math> ဖြစ်သည်။ *<math>\mathbb{Z}</math> ကို အပေါင်းနည်းဖြင့် <math>1</math> မှတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ်ထားသောကြောင့် ဤစည်းမျဉ်းနှစ်ခုသည် ပုံဖော်မှုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပေးသည်။ *မည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် <math>n</math> အတွက်မဆို <math>\phi(n) = \phi(1 + 1 + \dots + 1) = 1_R + 1_R + \dots + 1_R = n \cdot 1_R</math> ဖြစ်သည်။ *ထို့ပြင် <math>\phi(-n) = -\phi(n) = -n \cdot 1_R</math> နှင့် <math>\phi(0) = 0_R</math> တို့ဖြစ်သည်။ *ဤတည်ဆောက်ပုံသည် ပုံဖော်မှုတစ်ခုကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်ပေးပြီး ၎င်းသည် မြှောက်ခြင်းတွက်ချက်မှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ *ထို့ကြောင့် <math>\mathbb{Z}</math> မှ <math>R</math> သို့သွားသော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ သုည ကွင်း (zero ring) <math>\{0\}</math> သည် <math>\mathsf{Ring}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကွင်းတွင် <math>1=0</math> ဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *သုည ကွင်းတွင် <math>0</math> ဟူသော အစုဝင်တစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သည်။ *မည်သည့် ကွင်း <math>R</math> အတွက်မဆို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\psi: R \to \{0\}</math> သည် <math>R</math> အတွင်းရှိ <math>r</math> တိုင်းကို <math>0</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။ *သုည ကွင်းတွင် <math>1=0</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>\psi(1_R) = 1_{\{0\}}</math> ဖြစ်ရမည်ဟူသော လိုအပ်ချက်သည် <math>\psi(1_R) = 0</math> အဖြစ် ဘေးကင်းစွာ ကူးပြောင်းသွားပြီး ၎င်းသည် မှန်ကန်သည်။ *ဤအသေးအဖွဲ ပုံဖော်မှုသည် မှန်ကန်သော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ *၎င်းသည် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုဆီသို့ သွားနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ပုံဖော်မှုဖြစ်သောကြောင့် သုည ကွင်းသည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ ==== ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ ==== ဤနေရာတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အခြေအနေတစ်ခု ရှိလာသည်။ ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဆိုသည်မှာ <math>1 \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး သုညမဟုတ်သော အစုဝင်တိုင်းတွင် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် ပါရှိသည့် ဖလှယ်ရ ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ မရှိပေ။ '''သက်သေပြချက်''': '''အစ အရာဝတ္ထု မရှိခြင်း''': *အစ ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်ဟု ဆိုပါစို့။ *ထိုသို့ဆိုလျှင် <math>K</math> မှ မည်သည့် ဖီးလ်ဒ်ဆီသို့မဆို ဥပမာအားဖြင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> ဆီသို့ ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် သုဒ္ဓကိန်း <math>p</math> အခြေခံ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}_p</math> ဆီသို့ ဖြစ်စေ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိရမည်။ *ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ဖီးလ်ဒ်၏ ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) ကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။ *သို့သော် <math>\mathbb{Q}</math> ၏ ဝိသေသတန်ဖိုးမှာ <math>0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\mathbb{F}_p</math> ၏ ဝိသေသတန်ဖိုးမှာ <math>p</math> ဖြစ်သည်။ *ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ကိုယ်တိုင်တွင် ပုံသေ ဝိသေသတန်ဖိုးတစ်ခုသာ ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းသည် ကွဲပြားသော ဝိသေသတန်ဖိုးများရှိသည့် ဖီးလ်ဒ်များဆီသို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပုံဖော်၍ မရနိုင်ပေ။ *ထို့ကြောင့် ၎င်း အစ ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ဟူ၍ မရှိနိုင်ပေ။ '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု မရှိခြင်း''': *ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် မဖြစ်မနေ အင်ဂျက်တစ် (injective) ဖြစ်ရမည်။ *အကယ်၍ အဆုံးသတ် ဖီးလ်ဒ် <math>T</math> သာ တည်ရှိခဲ့ပါက ဖြစ်နိုင်သမျှသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းမှ <math>T</math> ဆီသို့ သွားမည့် အင်ဂျက်တစ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ *ဤသည်မှာ ဖီးလ်ဒ်တိုင်း၏ အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော မိတ္တူတစ်ခုစီကို ငုံထားနိုင်လောက်အောင် <math>T</math> သည် လုံလောက်စွာ ကြီးမားရမည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ *သို့သော် ကန်တာ၏ သီအိုရမ်နှင့် အစုသီအိုရီ၏ ဝိရောဓိများအရ ဖီးလ်ဒ်များအားလုံး စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ အတန်းအစားအစစ် (proper class) တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ *မည်သည့် အစု <math>T</math> တစ်ခုတည်းကမျှ ဖီးလ်ဒ်အားလုံး၏ မိတ္တူများကို မငုံထားနိုင်ပေ။ *ထို့ကြောင့် အဆုံးသတ် ဖီးလ်ဒ် ဟူ၍ မတည်ရှိနိုင်ပေ။ === ကတော့ပုံများမှတစ်ဆင့် စုဆုံမှတ်များ နှင့် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များ (Limits and Colimits via Cones) === <math>F: \mathcal{I} \to \mathcal{C}</math> သည် ပုံကြမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>F</math> ၏ '''စုဆုံမှတ် (limit)''' ကို <math>\lim F</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး ၎င်းကို <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ <math>\int \operatorname{Cone}(-, F)</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတွင် စုဆုံမှတ် အရာဝတ္ထု <math>L \in \mathcal{C}</math> နှင့် စကြဝဠာ စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ (universal limit cone) <math>\lambda: \Delta_L \Rightarrow F</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ <math>F</math> ၏ '''ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် (colimit)''' ကို <math>\operatorname{colim} F</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး ၎င်းကို <math>F</math> အောက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ <math>\int \operatorname{Cone}(F, -)</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတွင် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် အရာဝတ္ထု <math>C \in \mathcal{C}</math> နှင့် စကြဝဠာ ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ (universal colimit cone) <math>\mu: F \Rightarrow \Delta_C</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ === စုဆုံမှတ်များ၏ အခြေခံအားဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (Essential Uniqueness of Limits) === ဘုံတူညီသော ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> အထက်ရှိ စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ နှစ်ခုဖြစ်သော <math>(L, \lambda)</math> နှင့် <math>(L', \lambda')</math> တို့ ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းတို့ကြားတွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: L \to L'</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ ထိုအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံများ၏ ခြေတံများနှင့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသည်။ '''သက်သေပြချက်''': အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(L, \lambda)</math> နှင့် <math>(L', \lambda')</math> နှစ်ခုလုံးသည် <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်။ <math>(L, \lambda)</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် ကတော့ပုံများ၏ မော်ဖစ်ဇင် <math>u: (L', \lambda') \to (L, \lambda)</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ ဤသည်မှာ <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> အားလုံးအတွက် <math>\lambda_i \circ u = \lambda'_i</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>u: L' \to L</math> တစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် <math>(L', \lambda')</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>\lambda'_i \circ v = \lambda_i</math> ဖြစ်စေမည့် <math>v: L \to L'</math> နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော မော်ဖစ်ဇင် <math>v: (L, \lambda) \to (L', \lambda')</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း <math>u \circ v</math> သည် <math>(L, \lambda)</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း <math>(L, \lambda)</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>(L, \lambda)</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်ဟူ၍ တစ်ခုတည်းသီးသန့်သာ တည်ရှိရမည်။ ၎င်းသည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) <math>\operatorname{id}_L</math> သာလျှင် ဖြစ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် <math>u \circ v = \operatorname{id}_L</math> ဖြစ်သည်။ တူညီသော အကြောင်းပြချက်အရ <math>v \circ u = \operatorname{id}_{L'}</math> ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ <math>v</math> သည် <math>L</math> နှင့် <math>L'</math> ကြားရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကို ကတော့ပုံ တည်ဆောက်ပုံများက တစ်ခုတည်းသီးသန့်အဖြစ် ပုံဖော်သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ <math>\blacksquare</math> === ဗလာပုံကြမ်း၏ စုဆုံမှတ် နှင့် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် (Limit and Colimit of the Empty Diagram) === ထူးခြားသော အခြေအနေတစ်ခုမှာ ဗလာ ကတ်တဂိုရီ (empty category) <math>\mathcal{J} = \emptyset</math> ဖြစ်သည်။ ဗလာ ကတ်တဂိုရီမှ မြစ်ဖျားခံသော ဖန်တာတစ်ခုတွင် အရာဝတ္ထု သတ်မှတ်ပေးမှုများ နှင့် မော်ဖစ်ဇင် သတ်မှတ်ပေးမှုများ မပါဝင်ပေ။ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွက်မဆို ဗလာပုံကြမ်း၏ စုဆုံမှတ်သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ဗလာပုံကြမ်း၏ ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။ '''သက်သေပြချက်''': *<math>F: \emptyset \to \mathcal{C}</math> ကို ဗလာ ပုံကြမ်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ *<math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံတစ်ခုတွင် ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathcal{C}</math> နှင့် <math>\emptyset</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>j \in \emptyset</math> များဖြင့် အညွှန်းတပ်ထားသော မော်ဖစ်ဇင်များ မိသားစု <math>\lambda_j: c \to F(j)</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ *၎င်းတို့သည် <math>\emptyset</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: j \to k</math> အတွက်မဆို သက်ဆိုင်ရာ တြိဂံများကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။ *အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ <math>\emptyset</math> တွင် အရာဝတ္ထုများနှင့် မော်ဖစ်ဇင်များ မပါဝင်သောကြောင့် ကတော့ပုံ၏ ခြေတံများအတွက် အညွှန်းတပ်ထားသော အစုသည် ဗလာဖြစ်ပြီး လိုအပ်သော ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိဆိုင်ရာ အခြေအနေများသည်လည်း မရှိနိုင်ပေ။ *ထို့ကြောင့် <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံကို သတ်မှတ်ပေးသော အချက်အလက်များတွင် အခြား မည်သည့် တည်ဆောက်ပုံမျှ မပါဝင်ဘဲ ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathcal{C}</math> တစ်ခုတည်းသာ သီးသန့် ပါဝင်သည်။ *ထိုကဲ့သို့သော ကတော့ပုံနှစ်ခုကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ ၎င်းတို့၏ ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထုများကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။ *ထို့ကြောင့် ဗလာပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> ကိုယ်တိုင်နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ *အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ပုံကြမ်းတစ်ခု၏ စုဆုံမှတ်ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု (terminal object) တစ်ခုဖြစ်သည်။ *ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီသည် <math>\mathcal{C}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းစုဆုံမှတ်သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။ *ဒွန်တွဲမှု (duality) နိယာမအရ ဗလာပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံတစ်ခုတွင် အောက်ခြေ အရာဝတ္ထု <math>d \in \mathcal{C}</math> သာလျှင် အပြည့်အဝ ပါဝင်သည်။ *ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် (colimit) ကို <math>F</math> အောက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု (initial object) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ *ထို့ကြောင့် ဗလာပုံကြမ်း၏ ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။ <math>\blacksquare</math> === တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ပူးလ်ဘက် နှင့် ဖိုက်ဘာများ (The Topological Pullback and Fibers) === ဤဥပမာသည် ရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton) ပါဝင်နေသော <math>\mathbf{Top}</math> အတွင်းရှိ ပူးလ်ဘက် ပုံကြမ်း (pullback diagram) တစ်ခုကို စဉ်းစားထားသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ပူးလ်ဘက်သည် အမှတ်တစ်ခု၏ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖိုက်ဘာ (fiber) သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် (preimage) ကို ပြန်လည်ရရှိစေသည်။ <math>\rho: \mathbb{R} \to S^1</math> သည် ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း (circle line) သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းကို ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (exponential function) ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ <math>i: \{*\} \to S^1</math> သည် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု ကို တိကျသော အမှတ် <math>1 \in S^1</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion map) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ '''ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ပုံ နှင့် သက်သေပြချက် (Formal Construction and Proof)''': *<math>\mathbf{Top}</math> အတွင်းရှိ ကိုစပန် (cospan) <math>X \xrightarrow{f} Z \xleftarrow{g} Y</math> တစ်ခု၏ ပူးလ်ဘက်ကို ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် (cartesian product) ရပ်ဝန်း <math>X \times Y</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်း (subspace) ကို ယူ၍ တည်ဆောက်သည်။ *၎င်းရပ်ဝန်းပိုင်းတွင် <math>f(x) = g(y)</math> ဖြစ်စေမည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(x,y)</math> များ ပါဝင်ပြီး ၎င်းကို ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ (subspace topology) တပ်ဆင်ထားသည်။ *ကျွန်ုပ်တို့၏ တိကျသော ပုံကြမ်း <math>\mathbb{R} \xrightarrow{\rho} S^1 \xleftarrow{i} \{*\}</math> အတွက် ပူးလ်ဘက်ရပ်ဝန်း <math>P</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။ *<math>P = \{(t, *) \in \mathbb{R} \times \{*\} \mid \rho(t) = i(*)\}</math> *<math>P = \{t \in \mathbb{R} \mid e^{2\pi i t} = 1\}</math> *အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) အရ <math>e^{2\pi i t} = \cos(2\pi t) + i\sin(2\pi t)</math> ဖြစ်သည်။ *ဤသည် <math>1</math> နှင့် ညီမျှရန်အတွက် <math>\cos(2\pi t) = 1</math> နှင့် <math>\sin(2\pi t) = 0</math> ဖြစ်ရမည်။ *၎င်းသည် <math>t</math> သည် ကိန်းပြည့် (integer) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ပင်ဖြစ်သည်။ *ထို့ကြောင့် ပူးလ်ဘက်၏ အခြေခံအစု (underlying set) သည် ကိန်းပြည့်များ <math>\mathbb{Z}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ *<math>P</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် စံ တိုပေါ်လော်ဂျီပါရှိသော <math>\mathbb{R} \times \{*\} \cong \mathbb{R}</math> မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကိန်းပြည့်များသည် ကိန်းစစ်မျဉ်း အတွင်းရှိ သီးခြားဖြစ်နေသောအမှတ်များ ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း <math>P</math> သည် တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) တပ်ဆင်ထားသော ရပ်ဝန်း <math>\mathbb{Z}</math> ပင်ဖြစ်သည်။ *အမှတ်တစ်ခု ပါဝင်မှုပုံဖော်ခြင်း တစ်လျှောက်ရှိ ပုံဖော်မှုတစ်ခု၏ ပူးလ်ဘက်သည် ထိုအမှတ်၏ ဖိုက်ဘာ (fiber) ကို ရရှိစေသည်ဟူသော လေ့လာတွေ့ရှိချက်ကို ဤအချက်က ပုံစံတကျ (formal) သက်သေပြလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ == တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (Adjunction) == === ဟွမ်း-အစု တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (The Hom-Set Adjunction) === <math>\mathcal{C}</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> တို့သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများ (locally small categories) ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုပါစို့။ တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (adjunction) တစ်ခုတွင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာအတွဲ (opposing pair of functors) ဖြစ်ကြသော <math>F: \mathcal{C} \to \mathcal{D}</math> နှင့် <math>G: \mathcal{D} \to \mathcal{C}</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းအပြင် အောက်ပါ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ မိသားစု (family of bijections) လည်း အတူတကွ ပါဝင်သည်။ *<math>\Phi_{c,d} : \text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), d) \xrightarrow{\sim} \text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(d))</math> ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>d</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျမှု (natural) ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ ဤဆက်သွယ်ချက် မှန်ကန်သောအခါ <math>F</math> ကို <math>G</math> ၏ ဘယ်တွဲဖက် (left adjoint) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>G</math> ကို <math>F</math> ၏ ညာတွဲဖက် (right adjoint) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>F \dashv G</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f^\sharp \in \text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), d)</math> တစ်ခု ပေးထားပါက ဘိုင်ဂျက်ရှင်း <math>\Phi_{c,d}</math> အောက်ရှိ ၎င်း၏ပုံရိပ်ကို <math>f^\flat \in \text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(d))</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ရေးသားသည်။ ဤမော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခုကို အချင်းချင်း၏ တွဲဖက်များ (adjuncts) သိုမဟုတ် ထရန်စပို့စ်များ (transposes) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျရမည်ဟူသော လိုအပ်ချက်သည် တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အဓိကကျသော ဖွဲ့စည်းပုံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ ယင်းက ဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> တို့၏ အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းပုံများဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်များကို မည်သို့ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရမည်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤအချက်ကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲ၍ လေ့လာမည်။ ==== <math>\mathcal{D}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှု (Naturality in <math>\mathcal{D}</math>) ==== <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို အထိုင်ထားလိုက်ပါက ဖန်တာ <math>F</math> နှင့် <math>G</math> တို့သည် <math>\mathcal{D}</math> မှ <math>\text{Set}</math> ကတ်တဂိုရီသို့သွားသော လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) နှစ်ခုကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းတို့မှာ <math>\text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), -)</math> နှင့် <math>\text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(-))</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\mathcal{D}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှုဆိုသည်မှာ <math>\Phi_{c,-}</math> သည် ဤအစုတန်ဖိုးရှိ ဖန်တာများအကြား သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (natural isomorphism) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ တိကျစွာဆိုရသော် <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>k: d \to d'</math> အတွက်မဆို ဤသဘာဝကျမှုသည် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။ ယင်းကို ညီမျှခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ <math>G(k)_* \circ \Phi_{c,d} = \Phi_{c,d'} \circ k_*</math> ဤနေရာတွင် <math>k_*</math> သည် <math>k</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း (postcomposition) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ <math>G(k)_*</math> သည် <math>G(k)</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိကို အစုဝင်များ၏ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုပါက မည်သည့် <math>f^\sharp: F(c) \to d</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိမည်။ <math>(k \circ f^\sharp)^\flat = G(k) \circ f^\flat</math> ==== <math>\mathcal{C}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှု (Naturality in <math>\mathcal{C}</math>) ==== ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (dually) <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>d</math> ကို အထိုင်ထားလိုက်ပါက <math>\mathcal{C}</math> မှ <math>\text{Set}</math> သို့သွားသော ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) နှစ်ခုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ <math>\text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(-), d)</math> နှင့် <math>\text{Hom}_{\mathcal{C}}(-, G(d))</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှုဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>h: c' \to c</math> အတွက်မဆို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ညီမျှခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။ <math>h^* \circ \Phi_{c,d} = \Phi_{c',d} \circ F(h)^*</math> ဤနေရာတွင် <math>F(h)^*</math> နှင့် <math>h^*</math> တို့သည် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း (precomposition) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အစုဝင်များအရ စဉ်းစားပါက မည်သည့် <math>f^\sharp: F(c) \to d</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိမည်။ <math>(f^\sharp \circ F(h))^\flat = f^\flat \circ h</math> === မေ့လျော့ ဖန်တာ နှင့် လွတ်လပ်သော ဖန်တာ (The Forgetful and Free Functors) === တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်းများကို လေ့လာရာတွင် ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၏ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများမှစတင်လေ့ရှိသည်။ <math>\mathbb{k}</math> သည် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤနေရာတွင် ကတ်တဂိုရီနှစ်ခုကို စဉ်းစားမည်။ ပထမတစ်ခုမှာ <math>\mathbb{k}</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ ပါဝင်သော <math>\text{Vect}_{\mathbb{k}}</math> ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အစုများနှင့် ဖန်ရှင်များ ပါဝင်သော <math>\text{Set}</math> ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်သည်။ ဤကတ်တဂိုရီနှစ်ခုကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်ကို အခြေခံတွက်ချက်မှု နှစ်ခုဖြင့် ကြားခံချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ ==== မေ့လျော့ ဖန်တာ <math>U</math>==== ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုမှ ၎င်း၏ အခြေခံ အစုဝင်များဆီသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို မေ့လျော့ ဖန်တာ <math>U: \text{Vect}_{\mathbb{k}} \to \text{Set}</math> က ထိန်းချုပ်ထားသည်။ အရာဝတ္ထုများအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> တစ်ခုအတွက် <math>U(V)</math> သည် အခြေခံ ဗက်တာများအစု ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဗက်တာပေါင်းခြင်းနှင့် စကေလာမြှောက်ခြင်း တွက်ချက်မှုများကို ထိရောက်စွာ မေ့လျော့ပစ်လိုက်သည်။ မော်ဖစ်ဇင်များအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း (linear transformation) <math>L: V \to W</math> တစ်ခုအတွက် <math>U(L)</math> သည် မူလပုံဖော်မှုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းကို အစုများကြားရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခုအနေဖြင့်သာ သတ်မှတ်စဉ်းစားသည်။ ==== လွတ်လပ်သော ဖန်တာ <math>F</math>==== ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အစု <math>S</math> တစ်ခုမှနေ၍ လွတ်လပ်သော ဖန်တာ <math>F: \text{Set} \to \text{Vect}_{\mathbb{k}}</math> ကို အသုံးပြုကာ ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်သည်။ အရာဝတ္ထုများအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ <math>F(S)</math> သည် <math>S</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော လွတ်လပ်သည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း (free vector space) ဖြစ်သည်။ ယင်းကို <math>\mathbb{k}[S]</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ <math>S</math> ၏ အစုဝင်များသည် <math>F(S)</math> အတွက် အခြေအစုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ <math>F(S)</math> အတွင်းရှိ ဗက်တာများသည် <math>\sum_{i=1}^n c_i s_i</math> ပုံစံရှိသော အဆုံးရှိ ပုံစံတကျ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းများ (finite formal linear combinations) ဖြစ်ကြသည်။ ဤနေရာတွင် <math>c_i \in \mathbb{k}</math> ဖြစ်ပြီး <math>s_i \in S</math> ဖြစ်သည်။ မော်ဖစ်ဇင်များအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ ဖန်ရှင် <math>g: S \to T</math> တစ်ခုအတွက် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု <math>F(g): F(S) \to F(T)</math> ကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို အခြေအစု အစုဝင်များတစ်လျှောက် <math>g</math> အား မျဉ်းဖြောင့်သဘောတရားအရ တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>F(g)(\sum_{i=1}^n c_i s_i) = \sum_{i=1}^n c_i g(s_i)</math> ဖြစ်သည်။ === အခြေခံ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (The Foundational Isomorphism) === မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံကျသော ရလဒ်တစ်ခုအရ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> မှ အခြား ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>W</math> သို့သွားသော မည်သည့် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုမဆိုကို ၎င်းက <math>V</math> ၏ အခြေအစုအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ဤသဘောတရားကို ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီအရ ဖော်ပြပါက မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများနှင့် အစုသီအိုရီအခြေခံ ဖန်ရှင်များကြားရှိ ပုံမှန် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (canonical bijection) တစ်ခုကို ရရှိစေသည်။ မည်သည့် အစု <math>S</math> နှင့် မည်သည့် <math>\mathbb{k}</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း တစ်ခု တည်ရှိသည်။ <math>\text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V) \cong \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math> ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျမှု ရှိသည်။ '''သက်သေပြချက်''': *ကျွန်ုပ်တို့သည် ပုံဖော်မှုနှစ်ခုဖြစ်သော <math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့ကို တည်ဆောက်မည်ဖြစ်သည်။ *ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြမည်။ *<math>\Phi: \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V) \to \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math> သည် ကန့်သတ်ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း <math>L: F(S) \to V</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>\Phi(L)</math> ကို ဖန်ရှင် <math>f: S \to U(V)</math> အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ *ထိုဖန်ရှင်သည် မည်သည့် <math>s \in S</math> အတွက်မဆို <math>f(s) = L(s)</math> ဖြစ်သည်။ *<math>S</math> သည် <math>F(S)</math> အတွင်းသို့ ၎င်း၏ အခြေအစုအဖြစ် သဘာဝအလျောက် ထည့်သွင်းတည်ရှိနေသည်။ *ထို့ကြောင့် ဤပုံဖော်မှုသည် <math>L</math> ၏ အရင်းအမြစ်ကို အခြေအစု အစုဝင်များဆီသို့ ရိုးရှင်းစွာ ကန့်သတ်ပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ *<math>\Psi: \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V)) \to \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V)</math> သည် မျဉ်းဖြောင့် တိုးချဲ့ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *ဖန်ရှင် <math>f: S \to U(V)</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>\Psi(f)</math> ကို အောက်ပါ ညီမျှခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသော ပုံဖော်မှု <math>L: F(S) \to V</math> အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။ *<math>L\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right) = \sum_{i=1}^n c_i f(s_i)</math> *<math>S</math> သည် <math>F(S)</math> အတွက် အခြေအစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ *ထို့ကြောင့် <math>F(S)</math> အတွင်းရှိ အစုဝင်တိုင်းကို <math>S</math> ၏ အစုဝင်များဖြင့် အဆုံးရှိ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းအဖြစ် တစ်ခုတည်းသီးသန့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။ *ဤအချက်က <math>L</math> ကို ခိုင်မာတိကျသော မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု ဖြစ်စေရန် သေချာစေသည်။ *<math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့သည် ပြောင်းပြန်များဖြစ်ကြောင်း ပြသရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ကြည့်မည်။ <math>\Phi \circ \Psi = \text{id}</math> ဖြစ်ခြင်း *<math>f \in \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>\Phi(\Psi(f))(s) = \Psi(f)(s) = f(s)</math> *သို့ဖြစ်၍ <math>\Phi(\Psi(f)) = f</math> ဖြစ်သည်။ <math>\Psi \circ \Phi = \text{id}</math> ဖြစ်ခြင်း *<math>L \in \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V)</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ *<math>\Psi(\Phi(L))\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right) = \sum_{i=1}^n c_i \Phi(L)(s_i) = \sum_{i=1}^n c_i L(s_i)</math> *<math>L</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့်ဖြစ်မှု ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>\sum_{i=1}^n c_i L(s_i) = L\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right)</math> ဖြစ်သည်။ *သို့ဖြစ်၍ <math>\Psi(\Phi(L)) = L</math> ဖြစ်သည်။ *<math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ *အခြေအစု <math>S</math> မှ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> သို့ ပုံဖော်ခြင်းသည် <math>F(S)</math> မှ <math>V</math> သို့သွားသော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုတစ်ခုအဖြစ် လွတ်လပ်စွာ တိုးချဲ့သွားနိုင်သည်ဟူသော ပင်ကိုယ်သိစိတ်ကို ဤသက်သေပြချက်က ပုံစံတကျ လွှမ်းခြုံပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ==အညွှန်း== {{reflist}} ==ကိုးကား== *{{citation |last = Riehl |first = Emily |title = Category Theory in Context |date = 2016 |publisher = Dover |url = https://books.google.com/books?id=6B9MDgAAQBAJ |isbn = 9780486809038 }} * {{citation | last1 = Eilenberg | first1 = S. | last2 = Mac Lane | first2 = S. | title = General theory of natural equivalences | journal = Transactions of the American Mathematical Society | volume = 58 | pages = 231–294 | year = 1945 }} * {{citation | last1 = Cartan | first1 = H. | last2 = Eilenberg | first2 = S. | title = Homological Algebra | publisher = Princeton University Press | place = Princeton | year = 1956 }} * {{Citation | last = Spivak | first = David | title = 18.S996 Category Theory for Scientists, Spring 2013 | date = 2013 | work = MIT OpenCourseWare | access-date = February 2, 2015 | url = http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-s996-category-theory-for-scientists-spring-2013/# }} {{refend}} [[Category:သိပ္ပံ]] [[Category:သင်္ချာ]] {{သင်္ချာ-stub}} kd5qflmd2nysqdksll2gchozr92dcon အေးသာယာမြို့ 0 58978 1031356 950114 2026-05-13T11:00:02Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031356 wikitext text/x-wiki '''အေးသာယာမြို့''' ({{lang-blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}၊ {{lang-shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[တောင်ကြီးမြို့]]မှ ခွဲထွက်၍ တောင်ကြီးမြို့သစ်အဖြစ် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၁၂ ခုဖြင့် စနစ်တကျ စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ {{Infobox settlement | name = အေးသာယာမြို့ | other_name = | native_name = {{nobold|{{blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}}}<br />{{shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}} | settlement_type = မြို့ | image_skyline = Aye Thar Yar Town.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = အေးသာယာမြို့ မြင်ကွင်း | pushpin_map = Myanmar | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံရှိ အေးသာယာမြို့တည်နေရာ | coordinates = {{coord|20|46|38|N|96|59|56|E|region:MM|display=inline,title}} | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|Myanmar}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] | established_title = တည်ထောင်ခြင်း | established_date = ၁၉၈၉ | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | elevation_m = | website = | footnotes = }} အေးသာယာမြို့သည် တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့သစ် (Satellite Town) ဟု သတ်မှတ်သည့်အလျောက် တောင်ကြီးမြို့၏ အဝေးပြေးကားဝင်း၊ စက်မှုဇုန်၊ ဂေါက်ကွင်းနှင့် ကုန်တင်ကားကြီးဂိတ်များ တည်ရှိရာ အချက်အချာကျသော ဒေသဖြစ်သည်။ ယခုအခါ အေးသာယာမြို့တွင် [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] (ပအိုဝ်းတနိုး)၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]၊ [[ကယားလူမျိုး|ကယား]] စသော တိုင်းရင်းသားများအပြင် [[မွတ်ဆလင်]]များ၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]]နှင့် [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး]]များလည်း စုံလင်စွာ စုပေါင်းနေထိုင်ကြသည်။ [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] သည် အေးသာယာမြို့တွင် တည်ရှိသဖြင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အချက်အချာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == <references /> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] qo1k1znosmsal5288g4j7oe93j8uyfk 1031357 1031356 2026-05-13T11:04:57Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031357 wikitext text/x-wiki '''အေးသာယာမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}}၊ {{lang-blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးမြို့၏ လူဦးရေထူထပ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် မြို့ပြတိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်၍ "တောင်ကြီးမြို့သစ်" အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history_ayetharyar">ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့၊ တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (၂၀၁၉)။</ref> {{Infobox settlement | name = အေးသာယာ | other_name = တောင်ကြီးမြို့သစ် | native_name = {{nobold|{{shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}} <br> {{blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}}} | settlement_type = မြို့ | image_skyline = Aye Thar Yar Town.jpg | image_caption = အေးသာယာမြို့ မြင်ကွင်း | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = အေးသာယာမြို့ တည်နေရာ | coordinates = {{coord|20|46|38|N|96|59|56|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | elevation_m = 1170 | website = | footnotes = }} အေးသာယာမြို့ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရပ်ကွက် (၁၂) ခုဖြင့် စနစ်တကျ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့သစ်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီမြို့ပြ အင်္ဂါရပ်များနှင့်အညီ တည်ဆောက်ထားပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ အရေးပါသော စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး အချက်အချာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Klinkmüller2003">{{cite book|last=Klinkmüller|first=Volker|title=Myanmar.|url=https://books.google.com/books?id=M2WmNIDYE4EC|date=November 2003|publisher=DuMont Reiseverlag|isbn=978-3-7701-6147-8}}</ref>အေးသာယာမြို့သည် တောင်ကြီးမြို့၏ အဝင်မုခ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၏ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ စုစည်းရာနေရာ ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့သို့ လာရောက်သော အဝေးပြေးယာဉ်များ အားလုံး ဆိုက်ကပ်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့် ဂေါက်ကွင်းတစ်ခု ရှိပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် အထောက်အကူပြုသည်။<ref name="Gensbichler">{{cite book|last=Gensbichler|first=Georg|title=Golf 2008 Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2Daek9l4k00C|publisher=Bangkokbooks|isbn=978-974-8278-44-5}}</ref> အဆင့်မြင့်ပညာရေးကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားသော [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] (Technological University, Taunggyi) သည် ဤမြို့တွင် တည်ရှိပြီး အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။<ref name="Ṭhāna1993">{{cite book|author=Burma. Cī maṃ kinʻʺ nhaṅʻʹ Bhaṇḍā reʺ Vanʻ krīʺ Ṭhāna|title=Review of the financial, economic and social conditions for ...|url=https://books.google.com/books?id=W9HsAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Ministry of Planning and Finance}}</ref>အေးသာယာမြို့တွင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုံလင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] (ပအိုဝ်းတနိုး)၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တို့အပြင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] နှင့် [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး]] များလည်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} == ကိုးကား == <references /> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] kyfzejwm4brp05fps5rqemvb1986iyv 1031358 1031357 2026-05-13T11:05:40Z Chenzeyan29 141880 1031358 wikitext text/x-wiki '''အေးသာယာမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}}၊ {{lang-blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးမြို့၏ လူဦးရေထူထပ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် မြို့ပြတိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်၍ "တောင်ကြီးမြို့သစ်" အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history_ayetharyar">ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့၊ တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (၂၀၁၉)။</ref> {{Infobox settlement | name = အေးသာယာ | other_name = တောင်ကြီးမြို့သစ် | native_name = {{nobold|{{shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}} <br> {{blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}}} | settlement_type = မြို့ | image_skyline = Aye Thar Yar Town.jpg | image_caption = အေးသာယာမြို့ မြင်ကွင်း | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = အေးသာယာမြို့ တည်နေရာ | coordinates = {{coord|20|46|38|N|96|59|56|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | elevation_m = 1170 | website = | footnotes = }} အေးသာယာမြို့ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရပ်ကွက် (၁၂) ခုဖြင့် စနစ်တကျ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့သစ်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီမြို့ပြ အင်္ဂါရပ်များနှင့်အညီ တည်ဆောက်ထားပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ အရေးပါသော စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး အချက်အချာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Klinkmüller2003">{{cite book|last=Klinkmüller|first=Volker|title=Myanmar.|url=https://books.google.com/books?id=M2WmNIDYE4EC|date=November 2003|publisher=DuMont Reiseverlag|isbn=978-3-7701-6147-8}}</ref>အေးသာယာမြို့သည် တောင်ကြီးမြို့၏ အဝင်မုခ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၏ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ စုစည်းရာနေရာ ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့သို့ လာရောက်သော အဝေးပြေးယာဉ်များ အားလုံး ဆိုက်ကပ်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့် ဂေါက်ကွင်းတစ်ခု ရှိပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် အထောက်အကူပြုသည်။<ref name="Gensbichler">{{cite book|last=Gensbichler|first=Georg|title=Golf 2008 Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2Daek9l4k00C|publisher=Bangkokbooks|isbn=978-974-8278-44-5}}</ref> အဆင့်မြင့်ပညာရေးကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားသော [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] (Technological University, Taunggyi) သည် ဤမြို့တွင် တည်ရှိပြီး အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။<ref name="Ṭhāna1993">{{cite book|author=Burma. Cī maṃ kinʻʺ nhaṅʻʹ Bhaṇḍā reʺ Vanʻ krīʺ Ṭhāna|title=Review of the financial, economic and social conditions for ...|url=https://books.google.com/books?id=W9HsAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Ministry of Planning and Finance}}</ref>အေးသာယာမြို့တွင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုံလင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] (ပအိုဝ်းတနိုး)၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တို့အပြင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] နှင့် [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး]] များလည်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] s2retooqasgg69dtprfe3ewyizccz8c 1031359 1031358 2026-05-13T11:05:53Z Chenzeyan29 141880 1031359 wikitext text/x-wiki '''အေးသာယာမြို့''' ({{lang-shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}}၊ {{lang-blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]]တွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တောင်ကြီးမြို့၏ လူဦးရေထူထပ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် မြို့ပြတိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်၍ "တောင်ကြီးမြို့သစ်" အဖြစ် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history_ayetharyar">ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့၊ တောင်ကြီးမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (၂၀၁၉)။</ref> {{Infobox settlement | name = အေးသာယာ | other_name = တောင်ကြီးမြို့သစ် | native_name = {{nobold|{{shn|ဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ}} <br> {{blk|ဝေင်ꩻခွꩻသာႏယာႏ}}}} | settlement_type = မြို့ | image_skyline = Aye Thar Yar Town.jpg | image_caption = အေးသာယာမြို့ မြင်ကွင်း | pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = အေးသာယာမြို့ တည်နေရာ | coordinates = {{coord|20|46|38|N|96|59|56|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] | subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] | subdivision_name1 = [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] | subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] | subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] | subdivision_name3 = [[တောင်ကြီးမြို့နယ်]] | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] | utc_offset = +6:30 | elevation_m = 1170 | website = | footnotes = }} အေးသာယာမြို့ကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ရပ်ကွက် (၁၂) ခုဖြင့် စနစ်တကျ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တောင်ကြီးမြို့၏ မြို့သစ်ဖြစ်သည်နှင့်အညီ ခေတ်မီမြို့ပြ အင်္ဂါရပ်များနှင့်အညီ တည်ဆောက်ထားပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၏ အရေးပါသော စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး အချက်အချာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Klinkmüller2003">{{cite book|last=Klinkmüller|first=Volker|title=Myanmar.|url=https://books.google.com/books?id=M2WmNIDYE4EC|date=November 2003|publisher=DuMont Reiseverlag|isbn=978-3-7701-6147-8}}</ref>အေးသာယာမြို့သည် တောင်ကြီးမြို့၏ အဝင်မုခ်ဝတွင် တည်ရှိပြီး ရှမ်းပြည်နယ်၏ အဓိကစက်မှုလုပ်ငန်းများ စုစည်းရာနေရာ ဖြစ်သည်။ တောင်ကြီးမြို့သို့ လာရောက်သော အဝေးပြေးယာဉ်များ အားလုံး ဆိုက်ကပ်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့် ဂေါက်ကွင်းတစ်ခု ရှိပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် အထောက်အကူပြုသည်။<ref name="Gensbichler">{{cite book|last=Gensbichler|first=Georg|title=Golf 2008 Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2Daek9l4k00C|publisher=Bangkokbooks|isbn=978-974-8278-44-5}}</ref> အဆင့်မြင့်ပညာရေးကဏ္ဍတွင် ထင်ရှားသော [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(တောင်ကြီး)]] (Technological University, Taunggyi) သည် ဤမြို့တွင် တည်ရှိပြီး အင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ သင်တန်းများကို ပို့ချပေးလျက်ရှိသည်။<ref name="Ṭhāna1993">{{cite book|author=Burma. Cī maṃ kinʻʺ nhaṅʻʹ Bhaṇḍā reʺ Vanʻ krīʺ Ṭhāna|title=Review of the financial, economic and social conditions for ...|url=https://books.google.com/books?id=W9HsAAAAMAAJ|year=1993|publisher=Ministry of Planning and Finance}}</ref>အေးသာယာမြို့တွင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ စုံလင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ [[ပအိုဝ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]] (ပအိုဝ်းတနိုး)၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး]]၊ [[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] နှင့် [[ကယားလူမျိုး|ကယား (ကရင်နီ)]] တို့အပြင် မွတ်စလင်ဘာသာဝင်များ၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] နှင့် [[ဂေါ်ရခါးလူမျိုး]] များလည်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ အခြေချနေထိုင်ကြသည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} {{ရှမ်းပြည်နယ်}} [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]] 5ygm50bun7eviv3sljbu6k9aq4qc6b3 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင် 3 68433 1031234 1031111 2026-05-13T03:21:22Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* Regarding deletion request */ အကြောင်းပြန်ခြင်း 1031234 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ ကြိုဆိုပါ၏! == [[File:Mr. Smiley Face.svg||thumb|300px|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] <div class="borderc6 backgroundc2" style="border-style:solid;border-width:medium;padding:0.3em 0.5em;color:lightgrey"> <!--{{<includeonly>subst:</includeonly>void|{{error:not substituted|welcome}}}}--> <div class="lang-en" lang="en" style="color:black"> မင်္ဂလာပါ {{PAGENAME}}။ [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယားမှ]] ကြိုဆိုပါတယ်။ ဝီကီရဲ့ [[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]ကို ဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ *အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia ဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီဘယ်လိုစသုံးရမယ်ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]]စာမျက်နှာမှာကြည့်ပါ။ တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို_တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ *စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ် ။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/installing_myanmar_unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ *ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [http://www.myanmarlanguage.org/unicode/input-methods-unicode ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ ဝီကီမှာ အပီအပြင်ပျော်ရွှင်ပါစေဗျား။ (ဝီကီရောင်းရင်းများ) ---- Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> </div> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၂:၅၇၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:တရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:တရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:တရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:တရားဂုဏ်တော် ​ခြောက်ပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၃၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) ==သင် ရေးသားထားသော [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]] ဆောင်းပါး== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။</p><!---<p>You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.</p> --->|width=20%|align=right}} မင်္ဂလာပါ။ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး]]''' အမည်ရှိတဲ့ စာမျက်နှာအသစ်ကို သင်ဖန်တီးလိုက်တာကို သတိထားမိလိုက်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့ ပါဝင်ရေးသားမှုကို ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားဟာ သင်ကဲ့သို့သော စေတနာ့ဝန်ထမ်းများရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။ ကံမကောင်းလှစွာပဲ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ခေါင်းစဉ်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့မှာ '''[[:ဘုရားဂုဏ်တော်]]''' အမည်နဲ့ စာမျက်နှာတစ်ခု ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ တူညီနေတဲ့အတွက် သင့်ဆောင်းပါးကို [[WP:A10|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဤသည်မှာ သင့်အပေါ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ သုံးသပ်ချက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျေးဇူးပြု၍ မှတ်သားစေလိုပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားကို တိုးတက်လာစေဖို့ သင်ဆက်လက် ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ သင်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအကြောင်းအရာဟာ သင်စိတ်ဝင်စားတဲ့ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါက [[:ဘုရားဂုဏ်တော်]] မှာ ဆက်လက်ရေးသားပြီး ကူညီနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါက [[Talk:ဘုရားဂုဏ်တော်|ဆောင်းပါးရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ ဝင်ရောက်ရေးသားနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် သင်ဖန်တီးလိုက်သော ဆောင်းပါးသည် သီးသန့်ရှိသင့်သည်ဟု ယူဆပါက၊ [[:ဘုရားဂုဏ်တော် ကိုးပါး|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] "ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်"ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားက သင်၏ နောက်ထပ် ပါဝင်ရေးသားမှုများကို မျှော်လင့်နေပါသည်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၄၄၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၆ (UTC) == FYI == ဆောင်းပါးသစ်တစ်ခုကို မရေးသားခင်မှာ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးရှိ/မရှိကို အရင် [[Special:Search|ရှာဖွေကြည့်ပါ]]။ အကြောင်းအရာတူ ဆောင်းပါးဆိုရင်တော့ [[WP:A10|ဖျက်ပစ်ခြင်း]] ခံရနိုင်ပါတယ်။ [[Wikipedia:သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] ကို ဖတ်ရှုကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါရစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၃၀၊ ၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == citing sources == မြန်မာစာပေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ ကိုးကားစာအုပ်ကို ရည်ညွှန်းတဲ့နေရာမှာ စာအုပ်အမည် တစ်ခုထဲ မဟုတ်ဘဲ ရေးသားသူ၊ ထုတ်ဝေခုနှစ်၊ အကြိမ်၊ ထုတ်ဝေတဲ့ စာအုပ်တိုက်၊ စာမျက်နှာ စတဲ့ အချက်တွေကို ဖြစ်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းပေးပါက ပိုပြီးပြည့်စုံပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယား ဆောင်းပါးတစ်ခုအတွက် ကိုးကားချက်ဟာ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ ရင်းမြစ်ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကိုးကားစာအုပ်အကြောင်းအပြည့်အစုံ ထည့်စေချင်ပါတယ်။ တမ်းပလိတ်သုံးပြီးထည့်ဖို့ဆိုရင် [[Template:Cite book]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ နမူနာအနေနဲ့ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] ဆောင်းပါးမှာ သုံးထားတဲ့ ကိုးကားချက်ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၁၇၊ ၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နှင့် [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] == အစ်ကိုရေးထားတဲ့ [[ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း)]] နဲ့ [[ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း]] စာမျက်နှာနှစ်ခုကို ဖျက်ပစ်ဖို့ အဆိုပြုထားပါတယ်။ [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆွမ်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း ကပ်လှူပူဇော်ရန်(မူဟောင်း) နှင့် ဘုရား ရှိခိုး၊ ဦးချနည်း|ဒီမှာ]] ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၄၄၊ ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇ (UTC) == File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၂:၃၈၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ်နှင့် မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] '''[[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မည်သည့်လိုင်စင်သတ်မှတ်ချက်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်ကိုလည်း ဖော်ပြရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ [[:File:အရှင်ဝီရိယ.jpeg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါသည်။<!-- Template:Di-no source no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၂:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == အရှင်ဝီရိယ.jpg နှင့် မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရား.jpeg == အကို Ninja Striker ရေ ကျွန်တော် ဘယ်ကပြန်ပြောရမယ်မှန်း မသိလို့ ဒီကပဲ ရေးလိုက်ပါတယ်။ အရှင်ဝီရီယ.jpg ကို facebook ရဲ့ ဓမ္မရေချမ်းစင် Page ဆီက အကူအညီတောင်းပြီး ပုံကို တောင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒိ page ကပဲ ပုံကို ပို့ပေးခဲ့တာပါ။<br /><br /> မာရ်အောင်မြင် ပြည်တော်ပြန်ဘုရားပုံကတော့ ဘယ် page က save ခဲ့မှန်း မမှတ်မိတော့ပါဘူး။ အစ်ကို ပြောသလို မူပိုင်ခွင့် အခြေအနေ နှင့် ရင်းမြစ်တွေကို အကိုပဲ သင့်သလို ကြည့်လုပ်လိုက်ပါ။ ကျွန်တော် အဲ့ဒါတွေ ဘယ်လိုလုပ်ရမယ်ဆိုတာလဲ သိပ်နားမလည်ပါဘူး။ နောက်အချိန်ရရင်တော့ လေ့လာပါ့မယ်။ အခု စာမေးပွဲ တစ်ဖက်နဲ့မို့လို့ အကိုပဲ ကြည့်စီစဉ်လိုက်ပါ။ ကျေးဇူးပါ အကိုနင်ဂျာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၀၊ ၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :ဓာတ်ပုံတင်မယ်ဆိုရင် '''ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံ''' ဖြစ်ရင် အကောင်းဆုံးပါ။ အခြားတစ်နေရာကနေ ရရှိလာတဲ့ပုံကို တင်မယ်ဆိုရင် မူပိုင်ခွင့်ပြဿနာရှိလာနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားမှာပဲ အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ခွင့်ပြုချက်ပေးထားတဲ့ပုံမျိုးဆို တင်ခွင့်မပြုပါဘူး။ အခုနှစ်ပုံဟာ အခြားတစ်နေရာက ရယူထားပြီး ရင်းမြစ်၊ မူရင်းပိုင်ရှင် မသိနိုင်တဲ့ပုံတွေ ဖြစ်နေတာကြောင့် မူပိုင်ခွင့်၊ ရင်းမြစ် သတ်မှတ်ပေးနိုင်ဖို့ အခက်အခဲရှိတဲ့အတွက် နှစ်ပုံလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၄၃၊ ၉ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) ==File:Mg Kyi Thant.jpg ၏ ဖိုင်မူပိုင်ခွင့် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] [[:File:Mg Kyi Thant.jpg]] ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုဖိုင်တွင် '''မူပိုင်ခွင့်''' အခြေအနေနှင့် '''ရင်းမြစ်'''များ လိုအပ်နေပါသည်။ ဝီကီပီးဒီးယားသည် [[Wikipedia:Copyrights|မူပိုင်ခွင့်]]နှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ပါသည်။ လက်ခံနိုင်သော လိုင်စင်အခြေအနေနှင့် ခိုင်မာသော ရင်းမြစ်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် မကြာမီ ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည်ဖြစ်သည်။ [[:File:Mg Kyi Thant.jpg|ဖိုင် အကြောင်းဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]ကို တည်းဖြတ်ပြီး အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် '''[[WP:IUP#ပုံများ ပေါင်းထည့်ခြင်း|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိရှိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ပူးပေါင်းပါဝင်သည့်အတွက် ထပ်မံကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no license-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၅၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) :သက်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ပုံကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တင်တဲ့အခါမှာ ပုံတစ်ခုလုံးဟာ [[WP:IUP|ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးထားတဲ့ပုံ]] ဖြစ်ရပါမယ်။ ရှိနှင့်ပြီး ပုံကို ပြန်လည်ရိုက်ကူးထားတဲ့ပုံကို ''ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု'' (own work) အဖြစ် သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ စာအုပ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ပုံကို လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်း ဆောင်းပါးမှာ ထည့်သွင်းအသုံးပြုခြင်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ [[:en:WP:NFC#UULP|အခမဲ့မဟုတ်သော အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်း]]မှာလည်း အကျုံးမဝင်ပါဘူး။ ပုံမတင်မီ သိလိုတဲ့ မရှင်းတဲ့အချက်တွေရှိရင် [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ စာမျက်နှာ]] ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော့ရဲ့ [[User talk:Ninjastrikers|ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]] မှာ မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၄၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၁၇ (UTC) == [[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]] အား ဖျက်ပစ်ရန် အဆိုပြုထားခြင်း == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ]]''' သည် [[WP:PGLIST|ဝီကီပီးဒီးယား၏ မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ]]အရ ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ပါဝင်ရန် သင့်လျော်မှုရှိမရှိ သို့မဟုတ် [[Wikipedia:Deletion policy|ဖျက်ပစ်ရန်]]အတွက် ဆွေးနွေးချက်တစ်ခု ပြုလုပ်နေပါသည်။ ဆောင်းပါးအား [[Wikipedia:ဖျက်ပစ်ရမည့်ဆောင်းပါးများ#ဆိုးခိုး တိုက်ခိုက်ခြင်း၏ အပြစ်များ|ဤနေရာတွင်]] အများသဘောဆန္ဒကောက်ခံလျက် ဆွေးနွေးလျက်ရှိပြီး မည်သူမဆို ပါဝင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။ အဆိုပြုထားချက်တွင် သက်ဆိုင်သော မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များအား ရှင်းပြထားပါသည်။ ဆွေးနွေးနေစဉ်ကာလအတွင်း အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် ဆောင်းပါးအား တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန် ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဆောင်းပါးစာမျက်နှာထိပ်ဆုံးရှိ ဖျက်ပစ်ရန် အသိပေးချက်အား မဖယ်ရှားပါနှင့်။<!-- Template:afd-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၀၃၊ ၂၉ ဧပြီ ၂၀၁၇ (UTC) ==Barnstar for you!== {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#fdffe7;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | {{#ifeq:{{{3}}}|alt|[[file:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]|[[Image:Working Wikimedian's Barnstar Hires.png|100px]]}} |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''The {{GENDER:{{PAGENAME}}|Working Man's|Working Woman's|Working Wikipedian's}} Barnstar''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | Thanks for your contributions in Myanmar Wikipedia. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၈၊ ၂၇ မေ ၂၀၁၇ (UTC) |} == Interwiki Links (link to English Wikipedia and other Wikipedias) == Languages at left lower corner⇒Add links⇒ Language:English (enwiki)⇒Page:xxxxx⇒link with page⇒Comfirm. [[File:Lightbulb.png|16px]] This is how we link pages between Myanmar and other Wikis. [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၈၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) :အခုလို ပြောပြပေးတာကျေးဇူးပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျရင် စမ်းကြည့်မယ်။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၃ ဇွန် ၂၀၁၇ (UTC) == Barnstar For You == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:BuddhismBarnstarProposal4.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''The Buddhism Barnstar''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | For your work in creating articles for Buddhism, you deserve this! [[User:NayiMuu|<span style="background:#74DF00"><span style="color:#FFFFFF">'''Nayi'''</span></span><span style="color:#86B404">'''Muu<sup>®</sup>'''</span>]]<sup>[[User talk:NayiMuu|<span style="color:#86B404"> talk</span>]]</sup> ၀၉:၃၈၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) |} :ပျော်တယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၅၊ ၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == မြန်မာနာမည်လေး သုံးဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ် == ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်တွေကို အင်္ဂလိပ်လို နာမည်တပ်မယ့် အစား မြန်မာလိုလေး အသံဖလှယ်ပြီး သုံးပေးရင် ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တကယ်လို့ အသံထွက်ရတာ အခက်အခဲ ရှိရင် Google မှာ အင်္ဂလိပ်နာမည် နဲ့ Pronunciation လို့ ရိုက်ရှာလိုက်ရင် အသံထွက်ထားတဲ့ နေရာတွေ တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ YouTube, [http://www.forvo.com Forvo] နဲ့ [http://www.howtopronounce.com HowToPronounce] Website တွေမှာလည်း ရှာကြည့်လို့ရပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Zawthet|Zawthet]] ([[User talk:Zawthet|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၂၂၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ နောက်ဆောင်းပါးတွေကျ လုပ်လိုက်ပါ့မယ်။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၈၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ::ဆောင်းပါးတွေကို ရွေ့ပြောင်းတဲ့အခါ English name ကနေ မြန်မာလိုပြောင်းရင် ပြန်ညွန်း redirect မချန်ပဲ ရွေ့ပြောင်းစေချင်ပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ name space တွေ ရှုပ်ပွမနေတော့ဘူးပေါ့ဗျာ။ [[User:Dr Lotus Black|Dr Lotus Black]] ([[User talk:Dr Lotus Black|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၉၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) :::redirect မချန်ပဲ ပြောင်းတာက admin တွေပဲ ရတာထင်တယ်။ user တွေမှာ အဲဒီ right မရှိဘူးထင်တယ်။ --<font style="white-space:nowrap;text-shadow:blue 0em 0em 0.8em,green -0.8em -0.8em 0.9em,black 0.7em 0.7em 0.8em;color:#000000">[[User:Phyo WP|'''ဖြိုးWP''']] [[User talk:Phyo WP|<small>''(ဆွေးနွေးရန်)''</small>]] </font> ၁၅:၁၅၊ ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) ပြန်ညွှန်းမချန်ဘဲ ရွှေ့မရဘူး။ အက်ဒမင်တွေကပဲ ပြန်ညွှန်းစာမျက်နှာတွေကို ဖျက်ပေးမှ ရမှာ။ [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၅၊ ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇ (UTC) == ESEAP Conference == Hello ခင်မောင်မောင်လွင်, Scholarship applications for '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is now open! '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is a regional conference for Wikimedia communities around the ESEAP regions. ESEAP stands for East, Southeast Asia, and Pacific. Taking place in Bali, Indonesia on 5-6 May 2018, this is the first regional conference for the Wikimedia communities around the regions. Full scholarships are subject to quotas, maximum two people per country and your country is eligible to apply, visit [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Attend|this page]]. We also accept [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Submissions|submissions]] of several formats, including: *'''Workshop & Tutorial''': these are presentations with a focus on practical work directed either to acquiring a specific skill or doing a specific task. Sessions are 55 minutes led by the presenters in a classroom space suitable for laptops and work. *'''Posters''': A2-size format to give news, share your community event/program, set out an idea, propose a concept, or explain a problem. The poster itself must be uploaded to Wikimedia Commons with a suitable license. *'''Short Presentation/Sharing talks''': 10-15 minutes presentation on certain topic. Deadline for submissions and scholarship applications is on 15 March 2018. If you have any question, don't hesitate to contact me or send your e-mail to eseap@wikimedia.or.id. Best regards, [[User:Wirjadisastra|Wirjadisastra]] ([[User talk:Wirjadisastra|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၄၂၊ ၁၄ မတ် ၂၀၁၈ (UTC) == စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံများ == ကိုခင်မောင်မောင်လွင်ရေ .. [[:commons:File:ရတနာသုံးပါး.png|စာအုပ်မျက်နှာဖုံးပုံတစ်ခု]]ကို high resolution နဲ့ Commons မှာတင်ထားတာတွေ့တယ်။ ဖျက်ခံရလိမ့်မယ်နော်။ မြန်မာဝီကီဖက်ကို ပုံအသေးပြောင်းပြီး ပြန်တင်လိုက်ပါ။ commons က ပုံကို deletion request တင်လိုက်ပါ။ ပုံအသေးပြောင်းဖို့ အဆင်မပြေရင်လည်း ဒီအတိုင်းပဲ ပြောင်းတင်လိုက်ပါ။ ပြန်ပြင်ပေးပါ့မယ်။ စာအုပ်ပုံတွေရဲ့ အကျဉ်းချုပ် အတွက် {{Tlx|Non-free use rationale book cover}} တမ်းပလိတ်နဲ့ အချက်အလက်တွေ ဖြည့်ပေးရင် ပိုအဆင်ပြေပါမယ်။ နမူနာကို [[:File:Pyu Reader Front Cover Second Printing.jpeg|ဒီပုံမှာ]] ကြည့်ကြည့်ပါ။ အဆင်ပြေပါစေ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၅၈၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) :မနေ့က Deletion request တင်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဖျက်မပေးသေးဘူး။[[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၁၈ (UTC) == မဂ်လာပါ == ဆာယိုနာဒါး[[User:Wonnral|Wonnral]] ([[User talk:Wonnral|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၆၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :{{ping|Wonnral}} မင်္ဂလာပါ။ こんにちは。 [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၉၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == International School Yangon: Burmese name == Hi! Re: [[:en:International School Yangon]] I found a Burmese name here https://www.isyedu.org/uploaded/template/images/logo.svg Should the article be moved to its Burmese title? [[User:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[User talk:WhisperToMe|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၅၊ ၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) :Yes, bro. Thanks. [[User:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[User talk:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၂၂၊ ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) == File:Kawa Bridge.PNG ၏ ဖိုင်ရင်းမြစ် ပြဿနာ== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|alt=|link=]] '''[[:File:Kawa Bridge.PNG]]''' ဖိုင်ကို upload တင်သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်။ သို့သော် ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက်စာမျက်နှာတွင် မည်သူဖန်တီးခဲ့သည်ဆိုသော အကြောင်းအရာ မပါဝင်သည့်အတွက် [[မူပိုင်ခွင့်]] အခြေအနေသည် မပြတ်မသား ဖြစ်နေပါသည်။ အကယ်၍ ဤဖိုင်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ခဲ့ပါက မူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူကို သင့်အနေဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အကယ်၍ သင်သည် ဤဖိုင်ကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တစ်ခုခုမှ ရရှိခဲ့ပါက၊ ကျေးဇူးပြု၍ ရယူခဲ့သည့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်လင့်ခ်နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်၏ အကြောင်းအရာများ အသုံးပြုခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို ကျေးဇူးပြု၍ ပြန်လည် ဖော်ပြပေးပါ။ အကယ်၍ မူလမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ဆိုင်သူနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်တို့ ဆက်နွယ်မှုမရှိပါက ထိုမူလပိုင်ဆိုင်သူကိုလည်း မှတ်တမ်းတင် ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ [[:File:Kawa Bridge.PNG|ဖိုင်အကြောင်း ဖော်ပြချက် စာမျက်နှာ]]အား ပြင်ဆင်ပြီး လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ထည့်သွင်းပေးပါ။ လိုအပ်သည့် အချက်အလက်များကို ခုနစ်ရက်အတွင်း ထည့်သွင်းခြင်း မရှိပါက ဖိုင်သည် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။ '''[[WP:IUP#Adding images|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]]''' ကို ဖတ်ရှုပြီး ဝီကီပီးဒီးယားသို့ မည်သည့်ဖိုင်များ တင်သင့်/မတင်သင့်ဆိုသည်ကို လေ့လာပါ။ သင် upload တင်ခဲ့သည့် အခြားဖိုင်များကိုလည်း မှန်ကန်စွာ tag လုပ်ထားခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ သင်၏ ဖိုင်တင်ထားခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများကို [{{fullurl:Special:ListFiles/%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA}} ဤနေရာတွင်] တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ သိလိုသည့် မေးခွန်းများရှိပါက [[Wikipedia:မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ|မီဒီယာ မူပိုင်ခွင့် မေးခွန်းများ]]တွင် ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ကျေးဇူးတင်ပါသည်။<!-- Template:Di-no source-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၁၃၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈ (UTC) ==အသုံးမပြုထားသော မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံ File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg== [[File:Ambox warning blue.svg|35px|text-top|left|⚠|link=]] '''[[:File:ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာ.jpg]]''' ကို တင်ခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ပုံအကြောင်း စာမျက်နှာမှာ လက်ရှိဖော်ပြထားချက်အရ ပုံဟာ အခမဲ့မဟုတ်ဘဲ မူပိုင်ခွင့်ရှိနေပြီး ဝီကီပီးဒီးယားပေါ်တွင် [[WP:FU|တရားမျှတစွာ အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း]] ခိုင်လုံမှသာ အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝီကီပီးဒီးယားရှိ မည်သည့်ဆောင်းပါးတွင်မှာမှ ပုံကို အသုံးပြုထားခြင်း မရှိပါ။ အကယ်၍ ဆောင်းပါးတစ်ခုမှာ ယခင်က အသုံးပြုထားခဲ့ပါက ဆောင်းပါးသို့ သွားရောက်၍ ပုံအား အဘယ်ကြောင့် ဖယ်ရှားခဲ့သည်ကို ကျေးဇူးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ အသုံးဝင်နိုင်သည်ဟု ယူဆပါက ပုံကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းနိုင်ပါတယ်။ မည်သည့် '''ဆောင်ပါးများ'''တွင်မှ အသုံးပြုထားခြင်း မရှိတဲ့ အခမဲ့မဟုတ်သည့် မူပိုင်ခွင့်ရှိ ပုံများကို [[WP:CSD#F5|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက် အပိုင်း F5]] မှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း ခုနစ်ရက်အကြာတွင် ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:Di-orphaned fair use-notice --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၂၂၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၁၉ (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၄:၃၃၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19352606 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၅:၀၉၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19395159 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ၁၉:၀၁၊ ၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉ (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&oldid=19433228 --> == ပဉ္စာနန္တရိယကံ == [[ပဉ္စာနန္တရိယကံ]] ဆောင်းပါးလေးတစ်ချက်လောက် ပြန်ကြည့်ပေးပါဦး bro! အဇာတသတ်က လောဟကုမ္ဘီ ငရဲပဲကျတာဆိုတော့ သူ အဲ့ကံမြောက်မမြောက်လေးတစ်ချက်လောက်၊ ကျွန်တော့်မှာ ကိုးကားစရာ စာအုပ်လောလောဆယ်မရှိလို့၊ :) [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :sorry! ဒေဝဒတ်နဲ့ရောပြီး ဘုရားကိုပဲ အာရုံရောက်သွားလို့ ဖခင်သတ်တာမေ့နေတာ ဟီး!!! [[အသုံးပြုသူ:Aungookingofcelestials|Aungookingofcelestials]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aungookingofcelestials|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၆၊ ၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :::No Problem!!! Thank bro....[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၂၊ ၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) Buddhism မှာ ဘုရား အကြောင်း မပါတာ ဘာကြောင့် ဘုရားဆိုတာ ထည့်ရေးထားတာလဲ။ Gautam ကို နောက်တာလား။--[[အသုံးပြုသူ:T-Dharma|T-Dharma]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:T-Dharma|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) :{{ping|T-Dharma}} အစ်ကိုလား အစ်မလားတော့ မသိဘူး။ သာကိုပြောချင်တာလဲ မသိဘူး။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၉၊ ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀ (UTC) ==မြန်မာနိုင်ငံဆရာဝန်အသင်း== အသင်းက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးတဲ့ အသင်းမဟုတ်တဲ့အတွက် ဖယ်လိုက်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ {{unsigned2|10:24, 13 December 2020|မျိုးကြည်သာ}} :ဟုတ်ကဲ့ပါ။ {{ping|မျိုးကြည်သာ}} ဆွေးနွေးချက်တွေမှာ စကားပြောပြီးရင် '''Tide Key''' လေးခုချန်ခဲ့ရင် ကိုယ့်ရဲ့လက်မှတ် ကျန်ခဲ့ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ (UTC) == သိလိုပါသည် == မိဘအုပ်ထိမ်းသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအား အလိုတူ၍ပေါင်းသင်းသောမိန်းမယား (မိန်းမ ၂၀ အနက်မှ ၁၂ ခုမြောက်မယား) အဖြစ်ဖြင့်ပေါင်းသင်းလိုပါက သူမ၏မိဘတို့အားအသိပေးရန်လိုပါသလား။ [[အသုံးပြုသူ:Jim Maung|Jim Maung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jim Maung|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၂၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၁ (UTC) == category looping == ..နိုင်ငံရှိ မြစ်များ ကဏ္ဍတွေလုပ်တဲ့အခါ ကဏ္ဍနာမည်ကိုပဲ အောက်မှာ ပြန်ထည့်ရင် looping ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ([https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%8F%E1%80%B9%E1%80%8D:%E1%80%82%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8&oldid=671018 ဥပမာ]) အဲဒီအစား သူနဲ့သက်ဆိုင်ရာ တဆင့်မြင့် ကဏ္ဍတွေကိုပဲ ထည့်သင့်ပါတယ်။ ဥပမာ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ မြစ်များ]] ကဏ္ဍစာမျက်နှာကို တဆင့်မြင့်ကဏ္ဍတွေ ဖြစ်တဲ့ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် မြစ်များ]] နဲ့ [[:ကဏ္ဍ:ပီရူးနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]] စတဲ့ ကဏ္ဍအောက်တွေမှာ ထည့်သင့်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၉:၃၄၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) :Thanks!!![[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၉၊ ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၁ (UTC) == [[WP:NCPI]] == Hi. As I've said before, you're kindly encouraged to refer [[WP:NCPI|the naming convention]] whenever you encountered Pali names. Pls consider using transliteration - representing alphabets for alphabets - for Pali words as per WP:NCPI. Thank you. ~ [[အသုံးပြုသူ:Htanaungg|ထနောင်း]] ([[User talk:Htanaungg|🔔]] • [[Special:Contributions/Htanaungg|📝]]) ၀၈:၀၃၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) :Thank bro for your advice.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]], [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] and [[:en:Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theater]] in Burmese Wikipedia? They do not need to be long. Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Multituberculata|Multituberculata]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Multituberculata|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၀၁၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၂ (UTC) :{{ping|Multituberculata}}Yes, I will try to write that articles when I have time.[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၃၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၂ (UTC) == Autopatrolled granted == [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]] Hi ခင်မောင်မောင်လွင်, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers. Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them. Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၃၅၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) ::{{ping|Ninjastrikers}}ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၃၊ ၂၂ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ၀၆:၂၄၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Barnstar for you! == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" | rowspan="2" style="vertical-align:middle;" |[[ဖိုင်:Japan Barnstar.png|103x103px|frameless]] | rowspan="2" | | style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" |'''The Japan Barnstar''' |- | style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" |For your significant contributions to topics related to Japan. [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|🌐 Pho Sai®️]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၄၊ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) |} :@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ကျေးဇူးပါ။ おおきに。 [[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၇၊ ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC) == Help == Hello, I recently created [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article and I need your help in improving it as I do not speak Burmese. Thank you. [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၃၊ ၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC) == Regarding deletion request == ဆောင်းပါးတွေကို ဖျက်ဖို့ တောင်းဆိုတဲ့အခါ လင့်ခ်တွေကို အရင် စစ်ဆေးပေးစေချင်ပါတယ်။ နို့မို့ဆိုရင် ဖျက်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဆီကို လင့်ခ်ချိတ်ထားတဲ့ နေရာတွေမှာ လင့်ခ်နီပြီး အချိတ်အဆက်ပြတ်သွားနိုင်တာမို့ပါ။ ဥပမာ [https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%91%E1%80%B0%E1%80%B8:%E1%80%98%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B2/%E1%80%96%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8_%E1%80%94%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 ဒီဆောင်းပါး]ကို ဗလာလုပ်လိုက်ပေမယ့် သူ့ဆီကို ချိတ်ထားတဲ့ ဆောင်းပါးတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။ ဒါကြောင့် incoming link တွေ စစ်ပြီးမှ deletion request လုပ်စေချင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၇:၃၉၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) :ဟုတ်ကဲ့။ နောက်အခါတွေကျရင် စစ်ပြီးလုပ်လိုက်ပါမယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၁၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) oatohnhffk8nv368zl7zgri7vrwpx5p မန်လည်မြို့ဟောင်း 0 77037 1031193 637064 2026-05-13T02:46:47Z ~2026-28393-76 142484 1031193 wikitext text/x-wiki စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] 2cmd9oz86ur8v74z5k89unatjqabazw 1031194 1031193 2026-05-13T02:47:15Z ~2026-28393-76 142484 1031194 wikitext text/x-wiki စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့နယ်၊ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု တွင် တည်ရှိသည်။ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] q5etl5s66tvzml3jcn05czqm907fh99 1031195 1031194 2026-05-13T02:48:44Z ~2026-28393-76 142484 1031195 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] olry6uuqsuqynpiiym0fkz12x8bh9nb 1031196 1031195 2026-05-13T02:49:34Z ~2026-28393-76 142484 1031196 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ မြောက်ကုန်းရွာ နှင့် တောင်ကုန်းရွာ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] s1bkpdoog1on88hcc9l1c0rxy1m9is8 1031197 1031196 2026-05-13T02:50:02Z ~2026-28393-76 142484 1031197 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ မြောက်ကုန်းရွာ နှင့် တောင်ကုန်းရွာ များအဖြစ် တည်ရှိသည်။ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] gbr5vs0av46qbox5ggzpmkgpjblciu9 1031198 1031197 2026-05-13T02:51:14Z ~2026-28393-76 142484 1031198 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ မြောက်ကုန်းရွာ နှင့် တောင်ကုန်းရွာ များအဖြစ် တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက် ကမ်းနဖူးတွင် "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] 95l4zwqgg6cbz0p077bfy2vbyl3wd5q 1031199 1031198 2026-05-13T02:51:33Z ~2026-28393-76 142484 1031199 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ မြောက်ကုန်းရွာ နှင့် တောင်ကုန်းရွာ များအဖြစ် တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက် ကမ်းနဖူးတွင် တည်ရှိကြသည်။ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] 2ogq21dt5x8d8k9dzb80zl31dm11jpd 1031200 1031199 2026-05-13T02:52:58Z ~2026-28393-76 142484 1031200 wikitext text/x-wiki [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]] တွင် တည်ရှိသည်။ ယခုအခါ [[မြောက်ကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|မြောက်ကုန်းရွာ]] နှင့် [[တောင်ကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ်|တောင်ကုန်းရွာ]] များအဖြစ် တည်ရှိသည်။ [[မဲဇာချောင်း]] အရှေ့ဖက် ကမ်းနဖူးတွင် တည်ရှိကြသည်။ "မန်လည်အစ၊ နရာဒေဝ"ဟု အဆိုရှိသည့်အတိုင်း '''မန်လည်မြို့'''ကို ဗန္ဓုသာရမင်း၏ အမတ်ကြီး နရာဒေဝက သက္ကရာဇ် ၁၈၆ ခုနှစ် (ခရစ် ၈၂၄ ခုနှစ်)တွင် စတည်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၄၁ တွင် အမတ် ဒိဗ္ဗနရာကို မန်လည်စော်ဘွားအဖြစ် ခန့်ပြီးနောက် ခေတ်အဆက်ဆက် မန်လည်စော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်လာသည်။ မန်လည်ဆိုသည်မှာ ရှမ်းဘာသာ ဖြစ်ကာ ကောင်းသောမြို့ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ မန်လည်သည် ၁၈၀၂ တွင် ပေါမိုင်းရွှေကြာကို သီရိသမန္တဘွဲ့ဖြင့် မြို့သူကြီး ခန့်ကာ အုပ်ချုပ်စေရာမှ မြို့ ဖြစ်လာသည်။ ၁၈၆၆ ခု မြင်ကွန်း မြင်းခုန်တိုင် အရေး ပေါ်ပေါက်စဉ် မန်လည်၌ မြို့ဝန် မဟာမင်းလှရာဇာဘွဲ့ခံ ဦးတေ အုပ်ချုပ်နေသည်။ ဦးတေသည် မန်လည်မြို့သူကြီး ဦးရွှေထွန်းသား ဖြစ်သည်။ ထင်ရှားကျော်ကြားလှသော မန်လည် ဇာတိဖွားမှာ [[မန်လည်ဆရာတော်]] သာ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၁၇၇|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref> == ကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှေးဟောင်းမြို့များ]] 42xp3pbs08zwawg895fwqadr22d3jnm ကယန်းဘာသာစကား 0 89306 1031148 755496 2026-05-12T14:37:41Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031148 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} 30sntubj0elvw39yoimusuy5dlr2xdz 1031149 1031148 2026-05-12T14:39:47Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031149 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်ပေါ်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} i0d7bm8s9oe5epvfo80lzcoxag3vx8z 1031150 1031149 2026-05-12T14:41:40Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031150 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ကရင်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} 5yq8q506ld5jrgyv1nissbdloyp31d8 1031153 1031150 2026-05-12T14:46:31Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031153 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ကယန်း ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ကရင်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} hz3pzh517oxyxwx4tzx1hy66g0hjxbt 1031154 1031153 2026-05-12T14:48:25Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031154 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ကယန်း |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ကရင်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} 903j7p9frd1voijrfd851nibtfqmjcv 1031155 1031154 2026-05-12T14:50:21Z Usharyi 116533 စာလုံးပေါင်း ပြင်ခဲ့သည် 1031155 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ကရင်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ကယန်း ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[တောင်ပေါ်လူမျိုးစုဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} n5oz13offl0sh2e87eu8zijsisesc41 1031324 1031155 2026-05-13T06:33:41Z Ninjastrikers 22896 1031324 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ပဒေါင် |nativename=ကယန်း |states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]] |region= |ethnicity=[[ကယန်းလူမျိုး]] |speakers={{sigfig|၁၃၃,၁၈၀|2}} |date=၂၀၀၅ |ref=e18 |familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ် |fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]]) |fam3=[[ကရင်ဘာသာစကားများ]] |fam4=Sgaw–Bghai |fam5=Bghai |iso3=pdu |glotto=kaya1315 |glottorefname=Kayan }} '''ကယန်း''' သို့မဟုတ် '''ကယန်း ပဒေါင်''' သို့မဟုတ် '''ကယန်းဘာသာစကား''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ပြောဆိုအသုံးပြုကြသော [[ကရင်နွယ်ဘာသာစကားများ|ကရင်ဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ကယန်းလူမျိုး]]များက ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ ==ပျံ့နှံ့မှု== *[[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း *ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း *[[သံတောင်မြို့]]၊ ကရင်ပြည်နယ် *[[ပျဉ်းမနားမြို့နယ်]]၊ နေပြည်တော် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ *''ကယန်းလဝီ စကား'': ကယားပြည်နယ် [[ဒီမောဆိုးမြို့နယ်]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖယ်ခုံမြို့နယ် တောင်ပိုင်း *''ကယန်းကငံ စကား'': ကယားပြည်နယ် ဒီမောဆိုးမြို့နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း ==Internal classification== ကယန်းဘာသာစကားကို ကယားပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတို့တွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ Shintani (၂၀၁၆) အရ မျိုးကွဲ လေးခု ရှိပြီး<ref>Shintani Tadahiko. 2016. ''The Nangki language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 109. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> ယင်းတို့မှာ<ref name="Kadaw">Shintani Tadahiko. 2015. ''The Kadaw language''. Linguistic survey of Tay cultural area (LSTCA) no. 106. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).</ref> *'''ကငံ''' ("lowland dwellers") *'''ကာကောင်း''' ("highland dwellers") *'''လဝီ''' ("South") *'''လထာ''' ("North") တို့ ဖြစ်ကြသည်။ '''ကငံ''' သည် ကယန်းဘာသာစကား တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကာကောင်း အုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။ ယင်းကို ကျေးရွာတစ်ရွာတည်းတွင်သာ ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ '''ဖယ်ခုံကယန်း''' ကို Manson (၂၀၁၀) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ '''ဒီမောဆိုးကယန်း''' သည် ကယားပြည်နယ်၊ ဒီမောဆိုးမြို့နယ်ရှိ ဝါဘန်းပလို့ကျေးရွာတွင် ပြောဆိုကြသည့် ကယန်းနှင့် ဆင်တူသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း Lew (၂၀၁၈) တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>Lew, Sigrid (2018). ''Preliminary phonology of Dimawso Kayan, Myanmar''. Paper presented at the 28th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, held May 17-19, 2018 in Kaohsiung, Taiwan.</ref> ''Ethnologue'' တွင် ပဒေါင် (ကယန်း) ဒေသိယစကားများကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားသည်။ *Standard Pekon (prestige dialect) *Kayan Lahwi *Kayan Kangan (Yeinbaw, Yinbaw) ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{ကရင်ဘာသာစကားများ}} {{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]] [[Category:ကရင်ဘာသာစကားများ| ]] {{SinoTibetan-lang-stub}} 64rpz5b4yvcse7g71yor42wz54xoaig နည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာန 0 130394 1031346 877253 2026-05-13T08:46:41Z ~2026-28712-40 142557 1031346 wikitext text/x-wiki '''နည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေး ဦးစီးဌာန''' သည် [[ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန (သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ)]]လက်အောက်ရှိ ဦးစီးဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှာ ဒေါက်တာဌေးသွင် ဖြစ်သည်။ ==သမိုင်းကြောင်း== ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနသည် ၁၉၅၄ ခုနှစ်မတိုင်မီက စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်၌ စက်မှုလက်မှုပညာ ညွှန်ကြားရေးဌာန၊ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှစ၍ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်၌ စက်မှုလက်မှု ပညာ ညွှန်ကြားရေးဌာနအဖြစ် လည်းကောင်း တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စက်မှုလက်မှုပညာ ညွှန်ကြားရေးဌာနကို အခြေခံပညာဦးစီးဌာနအောက်ရှိ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံများနှင့် ပူးပေါင်း၍ စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဝန်ကြီး ဌာနအောက်ရှိ စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနကို စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးနှင့် သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ သိပ္ပံ နှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနအား နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် သီးခြားဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးနှင့် သက်မွေးပညာ ဦးစီးဌာနအား ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ယင်းဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ ဌာနခွဲ(၃)ခုအနက်မှ စက်မှုပညာဌာနခွဲ အောက်တွင်ရှိသည့် စက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများ၊ စက်မှုအထက်တန်းကျောင်းများကို သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီး ဌာနမှ လွှဲပြောင်းလက်ခံခဲ့သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် စက်မှုနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ နည်းပညာ တက္ကသိုလ်များကို အဆင့်မြင့်ပညာရေးအောက်တွင် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)မှ သဘောတူခွင့်ပြုချက်အရ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၈၄/၂၀၁၅)ဖြင့် စက်မှုနှင့်သက်မွေး ပညာဦးစီးဌာနကို ၂၀၁၅ခုနှစ် ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့မှစ၍ နည်းပညာနှင့်သက်မွေး ပညာဦးစီးဌာနအဖြစ် ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် မတ်လ(၃၁) ရက်နေ့တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာနတို့ ပေါင်းစည်းခဲ့ပြီး နည်းပညာနှင့်သက်မွေးပညာဦးစီးဌာနအား ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်သို့ ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံး၏ (၂၂-၈-၂၀၁၆)ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၀၀၆/၂၀၁၆)အရနည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာနအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ==ဖွဲ့စည်းပုံ== [[File:Dtvet.jpg|image|DTVET]] ==ဦးစီးဌာနလက်အောက်ရှိ ကျောင်းများ == ====အစိုးရနည်းပညာကောလိပ်များ==== # GTC(တောင်ဒဂုံ) # GTC(မန္တလေး) # GTC(ကျောက်ဖြူ) # GTC(ရေွှဘို) # GTC(မြင်းခြံ) # GTC(မိုးညှင်း) ====အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံများ==== {{columns-list|colwidth=15em| #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ပူတာအို)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဟားခါး)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မော်လမြိုင်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သံတွဲ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကျောက်ဖြူ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မန္တလေး)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကျောက်ပန်းတောင်း)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကျောက်ဆည်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မကွေး)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(နေပြည်တော်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရေနံချောင်း)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(လွိုင်ကော်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ချောက်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(သရက်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဂန့်ဂေါ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကံ့ဘလူ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ခန္တီး)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(လက်ပံတန်း)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ကျိုက်လတ်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(လပွတ္တာ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဝါးခယ်မ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရွှေပြည်သာ)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(အင်းစိန်)]] #[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ပြင်ဦးလွင်)]] }} ====အစိုးရနည်းပညာအထက်တန်းကျောင်းများ==== {{columns-list|colwidth=15em| # GTHS(မြစ်ကြီးနား) # GTHS(ပခုက္ကူ) # GTHS(ဗန်းမော်) # GTHS(မုံရွာ) # GTHS(ပူတာအို) # GTHS(ချောင်းဦး) # GTHS(လွိုင်ကော်) # GTHS(ကလေး) # GTHS(ဘားအံ) # GTHS(ခန္တီး) # GTHS(တီးတိန်) # GTHS(ပြည်) # GTHS(မော်လမြိုင်) # GTHS(တောင်ငူ) # GTHS(စစ်တွေ) # GTHS(ပုသိမ်) # GTHS(တောင်ကြီး) # GTHS(မအူပင်) # GTHS(ကျိုင်းတုံ) # GTHS(ဟင်္သာတ) # GTHS(ပင်လုံ) # GTHS(ထားဝယ်) # GTHS(လားရှိုး) # GTHS(မြိတ်) # GTHS(ပင်းပက်) # GTHS(ကော့သောင်း) # GTHS(နေပြည်တော်) # GTHS(လှိုင်သာယာ) # GTHS(ရွာမ) # GTHS(လက်ခုပ်ကုန်း) # GTHS(မန္တလေး) # GTHS(မိထ္တီလာ) # GTHS(ကျောက်ဆည်) # GTHS(မြင်းခြံ) # GTHS(မကွေး) }} ==== သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်းများ==== # ELPS (NPT) # [[စင်ကာပူ-မြန်မာ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း|SMVTI]](YGN) # [[ညောင်ရွှေသက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း|NVTI]](Shan) # SITE (YGN) # JMASVTI === ဖွင့်လှစ်ပေးလျက်ရှိသော ပုံမှန်သင်တန်း အမျိုးအစားများ === ====GTC/ GTI==== # [[မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]]၊ # [[လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]]၊ # [[အီလက်ထရောနစ်အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|အီလက်ထရောနစ် အင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]]၊ # [[စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|စက်မှုအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]]၊ # [[သုတအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|သုတအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]](IT)၊ # [[စက်မှုလုပ်ငန်းအင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်|စက်မှုလုပ်ငန်းအင်ဂျင်နီယာသင်တန်း]](IE) ====GTHS==== # အဆောက်အဦနည်းပညာသင်တန်း၊ # အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာသင်တန်း၊ # လျှပ်စစ်နည်းပညာသင်တန်း၊ # စက်ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်းများထုတ်လုပ်ခြင်းနည်းပညာသင်တန်း၊ # မော်တော်ယာဉ်နည်းပညာသင်တန်း၊ # ရေခဲသေတ္တာနှင့်လေအေးပေးစက်နည်းပညာ သင်တန်း၊ # သုတနည်းပညာသင်တန်း၊ # သတ္တုပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာသင်တန်း === ဖွင့်လှစ်ပေးလျက်ရှိသော ကာလတို သင်တန်းအမျိုးအစားများ === နည်းပညာ၊ သက်မွေးပညာနှင့် လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ကျောင်းများတွင် ဖွင့်လှစ်သင်ကြားပေးလျက်ရှိသော ကာလတိုသင်တန်းများမှာ အမျိုးအစား/ အမည်အားဖြင့် စုစုပေါင်း (၅၄)မျိုးခန့်ရှိသည်။ {{columns-list| # အခြေခံလက်သမားသင်တန်း၊ # အခြေခံ ပန်းရံ သင်တန်း၊ # သံချည် ၊ သံကွေးကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း၊ # လမ်းခင်းကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်း၊ ပုံဆင်၊ # ပုံရိုက် ကျွမ်းကျင်မှု သင်တန်း၊ # ပိုက်ပြင်၊ ပိုက်ဆက်သင်တန်း၊ # Basic Auto CAD သင်တန်း၊ # အ‌ခြေခံမြေတိုင်းသင်တန်း၊ # Excel Estimating Course၊ # အခြေခံအဆောက်အဦ သင်တန်း # Cement Technology Opreator Course၊ # Etabs Structuring Course ၊ # Basic Electronic Course/ အိမ်တွင်းလျှပ်စစ်ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းရေးသင်တန်း၊ # Basic Digital PLC ၊ # Hand Phone ပြုပြင်ခြင်းသင်တန်း၊ # Basic 4- Stroke petrol engine၊ # အနောက်တိုင်းနှင့်အရှေ့တိုင်းအစားအစာအချက်အပြုတ်သင်တန်း # ကော်ဖီနှင့်ဖျော်ရည်သင်တန်း #တစ်လုံးထိုးအင်ဂျင်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သင်တန်း၊ # မော်တော်ဆိုင်ကယ်ပြုပြင်ခြင်းသင်တန်း # ဒီဇယ်အင်ဂျင်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သင်တန်း၊ # လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုသင်တန်း၊ # Automotive Service Technology၊ # Air-Con Training၊ # အခြေခံကွန်ပျူတာသင်တန်း (ရုံးသုံး စာစီ၊ စာရိုက်)၊ # အဆင့်မြင့် ကွန်ပျူတာသင်တန်း၊ # Basic Hardware Maintenance၊ # Computer Basic Networking၊ # စက်ချုပ်သင်တန်း(အခြေခံ၊ အဆင့်မြင့်)၊ # အခြေခံမော်တာစက်ချုပ်သင်တန်း၊ # အမျိုးသမီးဆံပင်အလှပြင်သင်တန်း၊ # အမျိုးသားဆံပင်ညှပ်သင်တန်း၊ # မိတ်ကပ်အလှပြင်သင်တန်း၊ # ဟိုတယ်ဧည့်ကြိုလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု သင်တန်း၊ # အိပ်ခန်းဆောင်ထိန်းသိမ်းခြင်းသင်တန်း၊ # အစားအစာနှင့်အဖျော်ယမကာထုတ်လုပ်ခြင်းသင်တန်း၊ # အစားအစာနှင့် အဖျော်ယမကာဧည့်ခံ ကျွေးမွေးရေးသင်တန်း၊ #အိမ်တွင်းလျှပ်စစ်သွယ်တန်းခြင်းသင်တန်း၊ # အိမ်တွင်းဆိုလာတပ်ဆင်ခြင်းသင်တန်း၊ # Rewinding of AC Motor and Generator၊ # Motor Control၊ # Electrician Training၊ # 1 Ø Motor Rewinding # PLC # အခြေခံစက်ပြင်သင်တန်း(ဒီဇယ်၊ ဓာတ်ဆီ)၊ # ဂဟေဆက်သင်တန်း၊ # တွင်ခုံ ၊ ဖောက်ခုံ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း သင်တန်း၊ # Motor Engine and Construction of Body၊ # လယ်ယာသီးနှံနှင့် ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံများအား GAP နည်းစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းသင်တန်း၊ # စိုက်ပျိုးရေးစက်ကိရိယာများ ပြင်ဆင် တပ်ဆင်ခြင်းသင်တန်း၊ # အင်္ဂလိပ်စကားပြော သင်တန်း၊ # ယိုးဒယားစကားပြောသင်တန်း # ငါးဖိန်းသားဖောက်နှင့် ငါးဆေးထိုးသားဖောက်သင်တန်း # ပေါင်မုန့်နှင့်ကိတ်မုန့်ဖုတ်သင်တန်း }} ==ကိုးကား== {{reflist}} *https://www.dtvet.gov.mm/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220221153108/https://www.dtvet.gov.mm/ |date=21 February 2022 }} *http://www.tvetmyanmar.gov.mm/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311095003/http://www.tvetmyanmar.gov.mm/ |date=11 March 2020 }} *[http://www.moe.gov.mm/?q=content/%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%81%8A%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94 နည်းပညာ၊သက်မွေးပညာနှင့်လေ့ကျင့်ရေးဦးစီးဌာန] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204064129/http://www.moe.gov.mm/?q=content%2F%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%81%8A%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%8C%E1%80%AC%E1%80%94 |date=4 February 2021 }} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]] 5mf5fbb6e9otbadvlccw4oiplcv7bt4 ဇီးဖြူတောင်ရွာ၊ ရပ်စောက်မြို့နယ် 0 165271 1031170 976358 2026-05-12T17:39:01Z ~2026-28725-07 142541 ဇီးဖြူတောင်ရွာမာအရမ်ချစ်ဖိုကောင်တဲလူတစ်ယောက်ရှိပါတယ်အယ်တိလူက မောင်လှအောင်လို့အမည်ပေးထာပါတည် လူကလဲချော့ပါတယ်ရုပ်ကလဲလှပါတယ် စေတနာအရမ်ကောင်တယ် ချစ်ဖို့ကောင်တယ် 1031170 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဇီးဖြူတောင် |official_name = ဇီးဖြူတောင်ရွာ |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ရပ်စောက်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = အလယ်ချောင်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.1795196533203|96.6575622558594|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဇီးဖြူတောင်ရွာ''' ({{Lang-en|Zeehpyutaung}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[ရပ်စောက်မြို့နယ်]]၊ [[အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၆၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၂ ဦး၊ မ ၂၇၇၀ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၅၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ အယ်တိရွာမာအရမ်ချစ်ဖိုက<ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဇီးဖြူတောင် |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ရပ်စောက်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} si05v7cnst6cza8yoq1w8wu2x7irtxn 1031210 1031170 2026-05-13T03:09:43Z Zawzawaungthwin 100038 [[Special:Contributions/~2026-28725-07|~2026-28725-07]] ([[User talk:~2026-28725-07|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1031170|1031170]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည် 1031210 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဇီးဖြူတောင် |official_name = ဇီးဖြူတောင်ရွာ |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]] |subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[တောင်ကြီးခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[ရပ်စောက်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = အလယ်ချောင်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|21.1795196533203|96.6575622558594|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဇီးဖြူတောင်ရွာ''' ({{Lang-en|Zeehpyutaung}})သည် [[ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်)]]၊ [[တောင်ကြီးခရိုင်]]၊ [[ရပ်စောက်မြို့နယ်]]၊ [[အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၀၂၀၆၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ အလယ်ချောင်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၈၃၂ ဦး၊ မ ၂၇၇၀ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၅၆၀၂ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = ဇီးဖြူတောင် |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{ရပ်စောက်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:ရပ်စောက်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Shan-geo-stub}} 0jgurbrfqh2j9mn16fr9q0douor4hga မြောက်ကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ် 0 183687 1031186 997756 2026-05-13T02:38:28Z ~2026-28393-76 142484 1031186 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြောက်ကုန်း |official_name = မြောက်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2260894775391|96.0612335205078|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''မြောက်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Myaukkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၆ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> မန်လည်မြို့ဟောင်း ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = မြောက်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 9cbvx5ng31nfbo2hswc4gxtpkbox6zm 1031187 1031186 2026-05-13T02:38:58Z ~2026-28393-76 142484 1031187 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = မြောက်ကုန်း |official_name = မြောက်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2260894775391|96.0612335205078|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''မြောက်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Myaukkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၆ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = မြောက်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} kb82okuon4mc86e8kwjyhdm17p5c96b တောင်ကုန်းရွာ၊ အင်းတော်မြို့နယ် 0 183690 1031188 978999 2026-05-13T02:39:47Z ~2026-28393-76 142484 1031188 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> မန်လည်မြို့ဟောင်း ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} shhst582o2ffg4djm1g6df0272kg1v9 1031189 1031188 2026-05-13T02:40:13Z ~2026-28393-76 142484 1031189 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} nooh6ytfzz8hr26l8ehmtxv51lt2tb5 1031190 1031189 2026-05-13T02:41:15Z ~2026-28393-76 142484 1031190 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} jeadhez6297l79bo21fs2slcu1m051q 1031191 1031190 2026-05-13T02:41:52Z ~2026-28393-76 142484 1031191 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} npxde997w1qmhpfnxyyv71rf1kz8s27 1031192 1031191 2026-05-13T02:43:36Z ~2026-28393-76 142484 1031192 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} n7f9j9fzcauqf5t2cddsm5gujrvovvf 1031201 1031192 2026-05-13T03:03:00Z ~2026-28393-76 142484 1031201 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} d1u7oodw301dj38ysw2k43m5xq4afb8 1031202 1031201 2026-05-13T03:03:32Z ~2026-28393-76 142484 1031202 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} mx5j0ah54jy45pq5kh3hlo7dpiqhl48 1031203 1031202 2026-05-13T03:04:00Z ~2026-28393-76 142484 1031203 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 58liz5gpc4lfijykqir9kp9j2dv328f 1031204 1031203 2026-05-13T03:04:21Z ~2026-28393-76 142484 1031204 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} oltdos9r5pg44cia3mv6ftsykcutswv 1031205 1031204 2026-05-13T03:05:31Z ~2026-28393-76 142484 1031205 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 8r3x1bumbbdejo6jqo769se81h1pk6l 1031206 1031205 2026-05-13T03:06:38Z ~2026-28393-76 142484 1031206 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 8u4itsp6wux1b093s14r34960okyh9y 1031207 1031206 2026-05-13T03:07:30Z ~2026-28393-76 142484 1031207 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} k2ch19fbkp89gf5xjqv862z6n3wham3 1031208 1031207 2026-05-13T03:08:19Z ~2026-28393-76 142484 1031208 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တရာတော် တည်ထားခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 1yukqk824hp940cls3thw7gjuydztjn 1031209 1031208 2026-05-13T03:08:46Z ~2026-28393-76 142484 1031209 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} dtrx6vj0zm5nl32pqrwd7omty9bhk7s 1031211 1031209 2026-05-13T03:10:10Z ~2026-28393-76 142484 1031211 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} fxpbilq3o9kb06u1hn49egrwgs2046g 1031212 1031211 2026-05-13T03:10:42Z ~2026-28393-76 142484 1031212 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော် ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က တရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} j04mmelqspegsrktzqvjhtylwk9wtgk 1031213 1031212 2026-05-13T03:11:44Z ~2026-28393-76 142484 1031213 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က ဆရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} mqaap57j0s6owh7y1q7ig6pb1opcyfv 1031215 1031213 2026-05-13T03:14:13Z ~2026-28393-76 142484 1031215 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ဟောင်း တောင်ကုန်းရွာ ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က ဆရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} jg3s44ufxie4sq6to0xiuus0hied3m5 1031219 1031215 2026-05-13T03:15:22Z ~2026-28393-76 142484 1031219 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ဟောင်း တောင်ကုန်းရွာ ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က ဆရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ မန်လည်ဆရာတော် အညောင်းပြေ စ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 9973yfblv3am7romzt636s9jm91099t 1031222 1031219 2026-05-13T03:16:26Z ~2026-28393-76 142484 1031222 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ဟောင်း တောင်ကုန်းရွာ ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က ဆရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ မန်လည်ဆရာတော် အညောင်းပြေ စင်္ကြန်လျှောက်ခဲ့ရာ ရှေးဟောင်း အုတ်စင်္ကြန်လမ်းကြီး == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} 9qu57ri8c5yaxqweitaa0m9mg5txf0z 1031225 1031222 2026-05-13T03:16:49Z ~2026-28393-76 142484 1031225 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ကုန်း |official_name = တောင်ကုန်းရွာ |native_name = |other_name = |postal_code = |postal_code_type = Postal codes |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ |image_skyline = |image_map = |map_caption = |settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]] |subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]] |subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} |subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]] |subdivision_name1 = {{flag|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး}} |subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]] |subdivision_name2 = [[ကသာခရိုင်]] |subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]] |subdivision_name3 = [[အင်းတော်မြို့နယ်]] |subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]] |subdivision_name4 = မြောက်ကုန်း |unit_pref = imperial |area_total_km2 = |population = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|24.2189693450928|96.05322265625|region:MM|format=dms|display=inline,title}} |elevation_ft = |elevation_m = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''တောင်ကုန်းရွာ''' ({{Lang-en|Taungkone}})သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ မဲဇာချောင်း အရှေ့ဖက်ကမ်းနဖူး တွင် တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၄၄၀၇ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ မြောက်ကုန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၀၂၀ ဦး၊ မ ၂၄၄၅ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၄၄၆၅ ဦးနေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref> [[မန်လည်မြို့ဟောင်း]] ရပ်ကွက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ [[မန်လည်ဆရာတော်|ကျေးဇူးတော်ရှင် မန်လည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး]] ဇာတိ နှင့် ခေါင်းချရာ ရွာဖြစ်သည်။ မပုပ်မသိုး ကျွင်းကျန်သော ဆရာတော်၏ ရုပ်ကလပ်တော် ကို မန်လည်မြို့ဟောင်း တောင်ကုန်းရွာ ပြာသာဒ် ကျောင်းကြီးဝင်းအတွင်း ဗိမာန်ဖြင့် ပူဇော်ထားရှိသည်။ အဆိုပါ ကျောင်းဝင်းတွင်ပင် ၁၂၅၄ ခုနှစ်က ဆရာတော် တည်ထားကိုးကွယ် ခဲ့သော ဉာဏ်တော် ၇၈ တောင်ရှိ မဟာအဘယစူဠာမုနိ စေတီတော် အနောက်မုခ်တွင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင် အံတော်စစ် ကိန်းဝပ်သည်။ မန်လည်ဆရာတော် အညောင်းပြေ စင်္ကြန်လျှောက်ခဲ့ရာ ရှေးဟောင်း အုတ်စင်္ကြန်လမ်းကြီးလည်း ရှိသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist}} {{ပထဝီဝင်တည်နေရာ |Centre = တောင်ကုန်း |North = - |Northeast = - |East = - |Southeast = - |South = - |Southwest = - |West = - |Northwest = - }} {{အင်းတော်မြို့နယ်}} [[ကဏ္ဍ:အင်းတော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]] {{Sagaing-geo-stub}} imkfga6u0pmpe111t58dgr3mjxdcmbw ထွန်းရီ 0 204147 1031168 1020622 2026-05-12T17:13:11Z Zawzawaungthwin 100038 ကွမ်းလုံ ရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ 1031168 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific prefix = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]]<br>[[မဟာသရေစည်သူ]] | name = ထွန်းရီ | image = | office = [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] | title = ဥက္ကဋ္ဌ | term_start = ၁၀ မေ ၂၀၀၅ <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%C2%A0-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AE|title=အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ|work=|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ }}</ref> | term_end = ၄ ဧပြီ ၂၀၁၄ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/04/04/57158.html|title=တစည ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဒု ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဟောင်း ဦးထွန်းရီ ကွယ်လွန်|work=The Irrawaddy|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၄ ဧပြီ ၂၀၁၄}}</ref> | predecessor = ဦးသာကျော် | successor = ဦးသန်းတင် <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/202362|title=တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းတင် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်|work=Eleven Media Group|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁}}</ref> | office1 = {{Armed forces|Myanmar}} | title1 = {{flagicon image|Flag of the Deputy Commander-in-Chief of Defence Services (Myanmar).svg}} [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | term_start1 = ၁၃ မတ် ၁၉၈၁ | term_end1 = ၁၉၈၃ | predecessor1 = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[အေးကို (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|အေးကို]] | successor1 = [[ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[စောမောင် (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စောမောင်]] | president1 = [[စန်းယု (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးစန်းယု]] | 1blankname1 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] | 1namedata1 = [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီး]] [[သူရဘွဲ့|သူရ]][[ကျော်ထင်၊ ဦး (သူရ)|ကျော်ထင်]] | birth_date = {{birth date|1926|5|1}} | birth_place = [[ဝမ်းပြည့်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ဝမ်းပြည့်ရွာ]]၊[[မြင်းမူမြို့နယ်]] | death_date = {{Death date and age|2014|4|4|1926|5|1}} | death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]] | alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] | spouse = နန်းခမ်းဆိုင် | children = ၆ ဦး <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%BA-%E1%80%94%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%94%E1%80%BA-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%C2%A0-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AE|title=အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ|work=MWD Webportal|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁}}</ref> | citizenship = မြန်မာနိုင်ငံသား | nationality = ဗမာ | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | awards = | allegiance = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}} | branch = {{Army|Myanmar}} | serviceyears = ၁၉၄၃ - ၁၉၈၅ | unit = | rank =ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး }} '''ဦးထွန်းရီ''' (၁ မေ ၁၉၂၆ - ၄ ဧပြီ ၂၀၁၄) သည် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]] ဒုတိယ[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်သည်။သူသည် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]၏ အမွေကိုဆက်ခံယူသည့် [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ|တစညပါတီ]] အား ဦးဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။ == ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး == ၁၉၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[ဝမ်းပြည့်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ဝမ်းပြည့်]]ရွာ၌ မွေးသည်။ မိဘများမှာ ဦးခ နှင့် ဒေါ်အေး တို့ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=745085408859700&id=216265185075061&set=a.320351647999747|title=ဒု-ကာချုပ်ဟောင်း ဦးထွန်းရီအတွက် ဦးသန်းရွှေနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဝမ်းနည်းစကားပါး|work=Mizzima Burmese|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ ဧပြီ ၂၀၁၄}}</ref> မြင်းမူနှင့် မန္တလေးမြို့များ၌ ပညာသင်ကြားပြီး မန္တလေး၌ အထက်တန်းအောင်သည်။ == စစ်မှုထမ်းဘဝ == ၁၉၄၃ ခုနှစ် တွင် ဂျပန်အားတိုက်ရန် [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]သို့ ဝင်သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ် တွင် မှော်ဘီ စစ်တက္ကသိုလ် ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၃) သို့ တက်သည်။ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်တွင် သင်တန်းဆင်းသည်နောက် ဒုတိယဗိုလ်အဆင့်ဖြင့် ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း (၄) ၌ တာဝန်ကျသည်။ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေး၌ တိုင်း (၁)၊ တပ်ရင်း (၁၀၆) လက်အောက်ခံအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရသည်နောက် ဗိုလ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် ဗထူး၌ တပ်ခွဲမှူးသင်တန်းတက်ရောက်သည်။ ထိုကာလ၌ [[အစ္စရေးနိုင်ငံ]] ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မိုရှေးဒါယန်းက အရှေ့တောင်အာရှရှိ စစ်ကျောင်းများကို လေ့လာရေးလာ၍ ဗထူးသို့ ရောက်လာသည်။ မိုရှေးဒါယန်းက သင်တန်းသား ထွန်းရီနှင့် မြေပုံစစ်ထိုးတမ်းကစားရာ ညနေ ၆ နာရီမှ မနက် ၄ နာရီခန့်အထိ ကြာမြင့်ပြီးနောက် ထွန်းရီက နိုင်သည်။ မိုရှေးဒါယန်းက စစ်ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း အားပေးချီးကျူးခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ် တွင် ကယားလက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း (၁) ၌ ဗိုလ်မှူးအဆင့်ဖြင့် တပ်ရင်းမှူး၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ် ၌ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း (၅) တွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် တပ်ရင်းမှူး၊ ၁၉၇၀ ပြည့်တွင် အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၌ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် ဒုတိယတိုင်းမှူး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုတိုင်းမှူးဖြစ်သည့်အတွက် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်လည်း ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ၌ နာမည်ကျော် [[၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|ကွမ်းလုံ ရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ]]ကို ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်၊ ၁၉၇၈ ခုနှစ် တွင် ကြည်း စစ်ဆင်းရေးအထူးအဖွဲ့မှူး၊ ၁၉၇၉ ခုတွင် ဗိုလ်ချုပ်၊ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၇ ရက်တွင် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ၁၉၈၂ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး၊ ၁၉၈၃ ခုတွင် [[နိုင်ငံတော်ကောင်စီ]]ဝင်အဖြစ် ရာထူးနေရာများ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၈၅ ခုတွင် အငြိမ်းစားယူသည်။ ဦးထွန်းရီသည် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ယူခဲ့စဉ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုယ်စား တပ်မတော်တစ်ခုလုံးကို တာဝန်ယူကွပ်ကဲရသည်။တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေး၊ လေ့ကျင့်ရေး၊ အရည် အသွေးတိုးမြှင့်ရေး စစ်ဆင်ရေး စသည်တို့အတွက် တာဝန်ယူကြီးကြပ်ရသည်။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်ထင် (သူရ)|ကျော်ထင်]] သည် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီတာဝန်များ၊ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဝင်း၏ အနီးကပ် တာဝန်များနှင့် အချိန်လုဆောင်ရွက်နေရသောကြောင့် တပ်မတော်ဆိုင်ရာကိစ္စများကို ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းရီအား တာဝန်ပေးထားရသည်ဟု ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း စာရေးဆရာမောင်ဆွေသက် ၏ ''အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော်  စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ'' စာအုပ်၌ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ == လမ်းစဉ်ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ == ၁၉၈၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလဆန်းတွင် ကျင်းပသည့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] ဗဟိုကော်မတီအစည်းအဝေးသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီအား ပါတီဗဟို အလုပ်အမှုဆောင် CEC အဖြစ် ရွေးချယ်လိုက်ခြင်းဖြင့် စစ်သားဘဝ နှင့် ပူးတွဲ၍ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးလောကထဲ စတင် ခြေချလာခဲ့သည်။ ဆက်၍ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကျင်းပသည့် ပြည်သူ့လွှတ်တော်အထူးအစည်းအဝေးမှတဆင့်လည်း ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးထွန်းရီ သည် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်တာဝန်ပေးခံရသည်။ ဗိုလ်မှူးကြီးဟောင်း စာရေးဆရာမောင်ဆွေသက် ၏ ''အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော်  စစ်မှော်အောင်သော စစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ'' စာအုပ်၌ပင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ သည် စစ်သားဘဝကို ခုံမင်လွန်း၍ အသက်ခြောက်ဆယ်ပြည့်သည်အထိ စစ်မှုထမ်းခွင့် ရလိုပါကြောင်းကို အထက်အဆင့်ဆင့်သို့ တင်ပြခဲ့သော်လည်း မရခဲ့ဟု ဖော်ပြသည်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ် ဇူလိုင် အရောက် ၎င်း အသက် ၅၇ နှစ် တွင် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်တာဝန် ကို လက်ခံလိုက်ရသည်။ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးကို လက်လွှတ်လိုက်ရပြီး၊သူသည် စစ်တပ်နှင့် မသက်ဆိုင်တော့ဘဲ နိုင်ငံတော်စီမံခန့်ခွဲရေး တာဝန်ပိုင်းသို့ လုံးလုံး ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် တွင် လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ဆက်နေရသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ် တွင် ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။ == ပါတီနိုင်ငံရေးဘဝ == [[ရှစ်လေးလုံးအရေးအခင်း|၈၈၈၈ အရေးအခင်း]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]] သည် ၁၉၈၈ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၄ရက်နေ့တွင် ပါတီ၏ အမွေကိုဆက်ခံယူသည့် [[တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ]] (တစည) ဖွဲ့သည့်နောက် ဦးထွန်းရီ သည် ထိုနိုင်ငံရေးပါတီ၏ ဗဟိုကော်မတီဝင်အဖြစ် ပါခွင့်ရသည်။ သူပါဝင်သည့် တစညပါတီ သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၉၀|၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] တွင် တစ်နိုင်ငံလုံး၌ ၁၂ ဦး အနိုင်ရသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာ အမျိုးသားညီလာခံ စလုပ်တယ်။ အန်ကယ်လ်တို့က ၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ၁၂ ယောက်ပဲရတယ်။ NLD သည်လည်း ၃၉၂ ဦး အနိုင်ရခဲ့သည်။၁၉၉၃ ခုနှသ် တွင် စစ်အစိုးရသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရန် အတွက် အမျိုးသား ညီလာခံ ကို ခေါ်ယူသည်။၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ် အချိုးအစား နှင့် ညီလာခံတက်ရချိန် တစညပါတီ သည် အချိုးကျအနေဖြင့် ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး တက်ရောက်ရသည်။ထို ၃ ဦးထဲ ဦးထွန်းရီသည် တစညကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ရပြီး၊၁၉၉၃ ခုနှစ် မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ကာလအထိ သူသည် [[အမျိုးသားညီလာခံ]] အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေး ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://thandawsint.wordpress.com/2014/12/26/%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%B6%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%8A/|title=တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် ဦးဟန်ရွှေနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း|work=မြန်မာသံတော်ဆင့်|access-date=၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=}}</ref> ၂ဝဝ၅ ခုနှစ် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် တစညပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသာကျော် ကွယ်လွန်သည်။ထိုနှစ် မေလ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ပါတီအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဦးထွန်းရီ သည် လစ်လပ်နေသည့် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ပေးအပ်ခံရသည်။သူသည် ကွယ်လွန်သည်အထိ တစညပါတီဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ == မိသားစုဘဝ == ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်နန်းခမ်းဆိုင်နှင့် မောင်ဇော်ထွန်း၊ မောင်ကျော်သူ၊ မောင်အောင်သူ ဟူသော သားသုံးဦး၊ မခင်အေးရီ၊ မအေးမြင့်ရီ၊ မဥမ္မာထွန်းရီဟူသော သမီးသုံးဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ == ဘဝနိဂုံး == ၂၀၁၄ ခု၊ ဧပြီလ ၄ ရက်တွင် ရွှေဂုံတိုင်အထူးကုဆေးခန်း၌ လူကြီးရောဂါနှင့် ကွယ်လွန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma/2014/04/140404_orbit_udp|title=တစည ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ကွယ်လွန်|publisher=BBC Burmese|accessdate=28 August 2025}}</ref> == ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း == ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ ဦးထွန်းရီအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၂၆ မွေးဖွားသူများ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၁၄ ကွယ်လွန်သူများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]] o8d1eriuf58bt5h8u7vvnb8o6x32xes လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 232954 1031278 1029213 2026-05-13T03:42:38Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031278 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု | location = [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | fatalities = ၁၃ ဦး<ref>{{cite web |author1=Namita Singh |title=Myanmar’s junta denies deadliest attack on school after 13 found dead |url=https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html |website=The Independent |publisher=The Independent |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=25 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220925113235/https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html }}</ref><hr> *ကလေး ၆ ဦး *အရပ်သား ၇ ဦး | injuries = ၂၇ ဦး<hr> *ကလေး ၁၇ ဦး *ဆရာမ ၁ ဦး *အရပ်သား ၉ ဦး | victims = | perpetrators = [[တပ်မတော်]] * အမှတ် ၃၆၈ ခြေမြန်တပ်ရင်း<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref> * [[တပ်မတော် (လေ)]] |map = }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု'''သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစာသင်ကျောင်း (ဘုန်းကြီးကျောင်း)ကို [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦးအပါအဝင် ၁၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ ၂၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="nug">{{cite web |title=အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် လက်ယက်ကုန်းရွာကို မြေပြင်၊ လေကြောင်းတို့မှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း – လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |url=https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ |publisher=လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160806/https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ }}</ref><ref>{{cite web |last1=Author |first1=No |title=Teachers recount carnage of Myanmar school helicopter attack |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ |website=The Japan Times |publisher=The Japan Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=24 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220924080142/https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ }}</ref> ထို့အပြင် ကျောင်းအတွင်းရှိ ဒဏ်ရာရ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ကလေးများနှင့် ဆရာ၊ဆရာမများ အပါအဝင် လူ ၂၀ ဦးကျော်အား ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref name="dvb"/> == ဖြစ်ပွားမှု == စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း စာသင်ကြားနေချိန်တွင် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများကို ၄၅ မိနစ်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[အင်ပင်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အင်ပင်ကျေးရွာ]]မှ တံငါလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသော သားအဖ နှစ်ဦးအနက် သားဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့သည်။ ရွာထိပ်တွင် ရောက်ရှိနေသော ၁၆ နှစ် အရွယ် မောင်အောင်အောင်ဦးသည် လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပျံသန်းနေသောကြောင့် နီးစပ်ရာတံတားအောက်သို့ ဝင်ရောက် ပုန်းခိုနေစဉ် မြေပြင်မှ စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးကာ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> သေဆုံးခဲ့သည့် ကလေးငယ်များအား မိဘထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် စစ်တပ်က ကျောင်းဝန်းကို ပိတ်ဆို့ထားမှုကြောင့် ကျောင်းတွင် ပိတ်မိနေသော ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ကလေးငယ် ၁၂ ဦးနှင့် ဆရာ/ဆရာမ ၂၀ ကျော် ကို စစ်ကောင်စီတပ်၏ မြေပြင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကားများဖြင့် [[ရေဦးမြို့]]သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာအတွင်း နေအိမ်များ၊ ပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်များအား မီးရှို့ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီး၊လက်နက်ငယ်များဖြင့်ဘေးအနီးဝန်းကျင်ကိုဆက်တိုက်ပစ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့အထိ မျက်စိတွင် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ်သာ ၁ ဦးသာ ပြန်လွှတ်ပေးကာ ကျန်သူများအား မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်မပေးဘဲ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်းမှ ကလေးငယ်များ လွတ်မြောက်ရေး အကူအညီမဲ့နေ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160800/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များက လက်ယက်ကုန်းရွာမှ သယ်ယူသွားသည့် အလောင်းများကို ရေဦးမြို့နယ် မီးသင်္ဂြိုဟ်စက်တွင် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက် နံနက် ၆ နာရီခန့်က ယောက်ျားလေး ၄ ဦး၊ မိန်းကလေး ၂ ဦးအပြင် ကျား/မ မခွဲခြားနိုင်သော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ပီနံအိတ်ဖြင့် ထည့်ထားသူ ၁ ဦး၊ ညနေပိုင်းတွင် ယောက်ျားလေး ၂ ဦးကို သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အလောင်း ၉ လောင်းအထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း မြို့နယ်ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့က ဆိုသော်လည်း လက်ယက်ကုန်းဒေသခံများနှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ အတည်ပြုချက်အရ စာသင်ကျောင်းတွင် သေဆုံးခဲ့သူ ၅ ဦးသာရှိနေခဲ့ပြီး ကျန်သေဆုံးသူများမှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက် မရသေးပေ။<ref name="irrawaddy2">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref><ref name="irrawaddy3">{{cite web |title=ဒီပဲယင်းက ကလေး ၉ဦး ကို စစ်တပ်က ရေဦး၌သင်္ဂြိုဟ်ကာ အလောင်းဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=23 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220923020618/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html }}</ref> အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းကျေးရွာအများအပြားသည် အရေးပေါ် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ကာ ဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။<ref name="dvb">{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာက ဒဏ်ရာရကလေး ၁ ဦး ထပ်မံသေဆုံး၊ နိုင်ငံတဝန်း စစ်တပ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ကလေးသူငယ်ပေါင်း ၂၃၄ ဦးရှိလာ |url=https://burmese.dvb.no/archives/556241 |publisher=ဒီဗွီဘီ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927053856/http://burmese.dvb.no/archives/556241 }}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ကလေးများအနက် ၄ ဦးနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆရာ၊ ဆရာမ ၃ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ကလေး ၂ ဦးအား ပြန်မလွှတ်မီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖုံးကွယ်ထားသည့် အသင့်ရေးသားထားသော စာရွက်ကို ဖတ်ခိုင်းကာ ရုပ်သံရိုက်ကူး ဝါဒဖြန့်ရန် စစ်ကောင်စီက ကြိုးပမ်းမှုများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author1=မေယု |title=လက်ယက်ကုန်းရွာမှ အဖမ်းခံရသော ကလေးများ ဝါဒဖြန့်ရာတွင် အသုံးချခံနေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13037 |access-date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |work=Myanmar NOW |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=my |accessdate=8 November 2022 |archivedate=8 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108163313/https://myanmar-now.org/mm/news/13037 }}</ref> === ထိခိုက်သေဆုံးသူများ=== {| class=wikitable ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !!နေရပ် !!မှတ်ချက် |+ သေဆုံးသူများ |- | ၁ || မောင်ဘုန်းတေဇ || ၇ နှစ် | rowspan="12" | လက်ယက်ကုန်းရွာ | rowspan="6" | ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ |- | ၂ || မစုရတီလှိုင် || ၇ နှစ် |- | ၃ || ဖိုးသား || ၁၄ နှစ် |- | ၄ || မဝင်းဝင်းခိုင် || ၁၁ နှစ် |- | ၅ || မဇင်နွယ်ဖြိုး || ၉ နှစ် |- | ၆ || မသိရှိရ || မသိရှိရ |- | ၇ || ဦးကျော်ထွန်း || ၄၉ နှစ် |- | ၈ || ဦးအောင်စောထွေး || ၃၄ နှစ် |- | ၉ || ဦးတင်စိုးခိုင် || ၃၁ နှစ် |- | ၁၀ || မယု || ၃၇ နှစ် |- | ၁၁ || မောင်အောင်အောင်ဦး || ၁၆ နှစ် |- | ၁၂ || မောင်အောင်ချစ်မိုး || ၂၂ နှစ် |- | ၁၃ || မောင်စောမင်းဦး || ၁၃ နှစ် || အင်ပင်ရွာ |} == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ထိုသို့ ကလေးငယ်နှင့် ဒေသခံ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ကို ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်း မရှိဘဲ ကလေးငယ်၂ ဦးသာ ဒဏ်ရာ ပြင်း ထန်ကြောင်းကို စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Wee |first1=Sui-Lee |title=In Myanmar, Grief and Fury After an Attack on a School |url=https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html |website=The New York Times |publisher=The New York Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=26 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926062825/https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html }}</ref><ref name="irrawaddy2"/><ref>{{cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့၏ အကြိမ် (၂၀) မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 |website=myanmar.gov.mm |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160804/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာအတွင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့ ရှိနေသည့် သတင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် ရှင်းလင်းခဲ့ရာ ၂ ဖက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် KIA ၊ PDF တို့က ဒေသခံများကို လူသားဒိုင်း အဖြစ် ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲကို ခေါ်ဆောင်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ရွာအတွင်း KIA များလည်း မရှိသကဲ့သို့ ထိုနေ့က ပစ်ခတ်မှုများမှာ တဖက်သတ် တိုက်ခိုက်မှုသာ ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုထားသည်။ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]နှင့် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးတို့က လက်ယက်ကုန်းရွာမှတဆင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် PDF တို့က လက်နက်ခဲယမ်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်မည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ထောက်ခံသူများ၊ PDF များ ခိုအောင်းနေထိုင်လျက် ရှိပြီး ဒေသခံများနှင့် ခရီးသွား ပြည်သူများကို အဓမ္မဆက်ကြေး တောင်းခံခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းပေး တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ဝင်ရောက် စစ်ဆေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy3"/><ref>{{cite web |url=https://dsinfo.org/node/5140?d=1 |website=dsinfo.org |publisher=တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160807/https://dsinfo.org/cookies.html?backurl=https://dsinfo.org:443/node/5140?d=4 }}</ref> စကစ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက "အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်သည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ နှင့် PDF အကြမ်းဖက်သမားများအကြား အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်သမားများအနေဖြင့် စာသင်ကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် လူနေအိမ်များတွင် ခိုအောင်းနေထိုင်၍ အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ကာ အဆိုပါ နေရာများအား ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအတွက် စခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက အဆိုပါကျေးရွာအနီး သွားရောက် ကင်းလှည့်စစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်စဉ် PDF အကြမ်းဖက်သမားများက စာသင်ကျောင်းမှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။" ဟု ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်စွဲဖြစ် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%ae%e1%80%95%e1%80%b2%e1%80%9a%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%80/|title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်(၂၃-၉-၂၀၂၂ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> ===နိုင်ငံတကာ=== လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ပြင်းထန်စွာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဒီပဲယင်း စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှု ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် အပြင်းအထန် ရှုတ်ချ |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |publisher=မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=21 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921055737/https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 }}</ref> [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ယူနီဆက်ဖ်]] နှင့် Save The Children မြန်မာတို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ၃ ရက်အကြာမှ ကလေးများနှင့် စာသင်ကျောင်းအား တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်းနှင့် ဖမ်းဆီးသွားသူများအား ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ အမည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း မရှိသဖြင့် ပြည်သူလူထုက ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1"/> စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) က လက်ယက်ကုန်းရွာ စာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် အချက်အလက်တွေ စုဆောင်းနေကြောင်း စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက် ဒီကနေ့ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာစာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် IIMM စဉ်းစားမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html |website=Radio Free Asia |publisher=Radio Free Asia |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927170901/https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html }}</ref><ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှုကိုတပ်မှူးများတွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသော စစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှု အဖြစ်ယူဆနိုင်သည် – မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ် သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား {{!}} IIMM |url=https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာလွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |location=ဂျီနီဗာ |language=my-MY |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |archive-date=29 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929155015/https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ }}</ref><ref>{{cite web |title=School attack in Let Yet Kone village may be considered a war crime with commanders criminally liable – Independent Investigative Mechanism for Myanmar - Myanmar {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar |website=reliefweb.int |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160805/https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီး တစ်နှစ်ခွဲကာလအတွင်း သတ်ဖြတ်ခံရသော သို့မဟုတ် မစွမ်းမသန် ဖြစ်လောက်အောင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ် အနည်းဆုံး ၃၈၂ ဦး၊ အငြင်းပွားဖွယ် ဖမ်းဆီးခံသူ ၁,၄၀၀ ကျော်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသူ ၁၄၂ ဦးရှိသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူက ဇွန်လတွင် တင်သွင်းသည့် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Irrawaddy |first1=The |title=Editorial {{!}} The World Must Act to Stop More Myanmar Children From Being Killed |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html |website=The Irrawaddy |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927084728/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 0ciaevamvl1th3olug3ytp6rox6f6nc 1031279 1031278 2026-05-13T03:43:12Z Zawzawaungthwin 100038 [[လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031278 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု | location = [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | fatalities = ၁၃ ဦး<ref>{{cite web |author1=Namita Singh |title=Myanmar’s junta denies deadliest attack on school after 13 found dead |url=https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html |website=The Independent |publisher=The Independent |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=25 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220925113235/https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html }}</ref><hr> *ကလေး ၆ ဦး *အရပ်သား ၇ ဦး | injuries = ၂၇ ဦး<hr> *ကလေး ၁၇ ဦး *ဆရာမ ၁ ဦး *အရပ်သား ၉ ဦး | victims = | perpetrators = [[တပ်မတော်]] * အမှတ် ၃၆၈ ခြေမြန်တပ်ရင်း<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref> * [[တပ်မတော် (လေ)]] |map = }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု'''သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစာသင်ကျောင်း (ဘုန်းကြီးကျောင်း)ကို [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦးအပါအဝင် ၁၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ ၂၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="nug">{{cite web |title=အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် လက်ယက်ကုန်းရွာကို မြေပြင်၊ လေကြောင်းတို့မှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း – လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |url=https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ |publisher=လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160806/https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ }}</ref><ref>{{cite web |last1=Author |first1=No |title=Teachers recount carnage of Myanmar school helicopter attack |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ |website=The Japan Times |publisher=The Japan Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=24 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220924080142/https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ }}</ref> ထို့အပြင် ကျောင်းအတွင်းရှိ ဒဏ်ရာရ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ကလေးများနှင့် ဆရာ၊ဆရာမများ အပါအဝင် လူ ၂၀ ဦးကျော်အား ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref name="dvb"/> == ဖြစ်ပွားမှု == စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း စာသင်ကြားနေချိန်တွင် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများကို ၄၅ မိနစ်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[အင်ပင်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အင်ပင်ကျေးရွာ]]မှ တံငါလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသော သားအဖ နှစ်ဦးအနက် သားဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့သည်။ ရွာထိပ်တွင် ရောက်ရှိနေသော ၁၆ နှစ် အရွယ် မောင်အောင်အောင်ဦးသည် လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပျံသန်းနေသောကြောင့် နီးစပ်ရာတံတားအောက်သို့ ဝင်ရောက် ပုန်းခိုနေစဉ် မြေပြင်မှ စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးကာ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> သေဆုံးခဲ့သည့် ကလေးငယ်များအား မိဘထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် စစ်တပ်က ကျောင်းဝန်းကို ပိတ်ဆို့ထားမှုကြောင့် ကျောင်းတွင် ပိတ်မိနေသော ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ကလေးငယ် ၁၂ ဦးနှင့် ဆရာ/ဆရာမ ၂၀ ကျော် ကို စစ်ကောင်စီတပ်၏ မြေပြင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကားများဖြင့် [[ရေဦးမြို့]]သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာအတွင်း နေအိမ်များ၊ ပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်များအား မီးရှို့ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီး၊လက်နက်ငယ်များဖြင့်ဘေးအနီးဝန်းကျင်ကိုဆက်တိုက်ပစ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့အထိ မျက်စိတွင် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ်သာ ၁ ဦးသာ ပြန်လွှတ်ပေးကာ ကျန်သူများအား မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်မပေးဘဲ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်းမှ ကလေးငယ်များ လွတ်မြောက်ရေး အကူအညီမဲ့နေ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160800/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များက လက်ယက်ကုန်းရွာမှ သယ်ယူသွားသည့် အလောင်းများကို ရေဦးမြို့နယ် မီးသင်္ဂြိုဟ်စက်တွင် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက် နံနက် ၆ နာရီခန့်က ယောက်ျားလေး ၄ ဦး၊ မိန်းကလေး ၂ ဦးအပြင် ကျား/မ မခွဲခြားနိုင်သော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ပီနံအိတ်ဖြင့် ထည့်ထားသူ ၁ ဦး၊ ညနေပိုင်းတွင် ယောက်ျားလေး ၂ ဦးကို သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အလောင်း ၉ လောင်းအထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း မြို့နယ်ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့က ဆိုသော်လည်း လက်ယက်ကုန်းဒေသခံများနှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ အတည်ပြုချက်အရ စာသင်ကျောင်းတွင် သေဆုံးခဲ့သူ ၅ ဦးသာရှိနေခဲ့ပြီး ကျန်သေဆုံးသူများမှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက် မရသေးပေ။<ref name="irrawaddy2">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref><ref name="irrawaddy3">{{cite web |title=ဒီပဲယင်းက ကလေး ၉ဦး ကို စစ်တပ်က ရေဦး၌သင်္ဂြိုဟ်ကာ အလောင်းဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=23 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220923020618/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html }}</ref> အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းကျေးရွာအများအပြားသည် အရေးပေါ် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ကာ ဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။<ref name="dvb">{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာက ဒဏ်ရာရကလေး ၁ ဦး ထပ်မံသေဆုံး၊ နိုင်ငံတဝန်း စစ်တပ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ကလေးသူငယ်ပေါင်း ၂၃၄ ဦးရှိလာ |url=https://burmese.dvb.no/archives/556241 |publisher=ဒီဗွီဘီ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927053856/http://burmese.dvb.no/archives/556241 }}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ကလေးများအနက် ၄ ဦးနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆရာ၊ ဆရာမ ၃ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ကလေး ၂ ဦးအား ပြန်မလွှတ်မီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖုံးကွယ်ထားသည့် အသင့်ရေးသားထားသော စာရွက်ကို ဖတ်ခိုင်းကာ ရုပ်သံရိုက်ကူး ဝါဒဖြန့်ရန် စစ်ကောင်စီက ကြိုးပမ်းမှုများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author1=မေယု |title=လက်ယက်ကုန်းရွာမှ အဖမ်းခံရသော ကလေးများ ဝါဒဖြန့်ရာတွင် အသုံးချခံနေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13037 |access-date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |work=Myanmar NOW |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=my |accessdate=8 November 2022 |archivedate=8 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108163313/https://myanmar-now.org/mm/news/13037 }}</ref> === ထိခိုက်သေဆုံးသူများ=== {| class=wikitable ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !!နေရပ် !!မှတ်ချက် |+ သေဆုံးသူများ |- | ၁ || မောင်ဘုန်းတေဇ || ၇ နှစ် | rowspan="12" | လက်ယက်ကုန်းရွာ | rowspan="6" | ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ |- | ၂ || မစုရတီလှိုင် || ၇ နှစ် |- | ၃ || ဖိုးသား || ၁၄ နှစ် |- | ၄ || မဝင်းဝင်းခိုင် || ၁၁ နှစ် |- | ၅ || မဇင်နွယ်ဖြိုး || ၉ နှစ် |- | ၆ || မသိရှိရ || မသိရှိရ |- | ၇ || ဦးကျော်ထွန်း || ၄၉ နှစ် |- | ၈ || ဦးအောင်စောထွေး || ၃၄ နှစ် |- | ၉ || ဦးတင်စိုးခိုင် || ၃၁ နှစ် |- | ၁၀ || မယု || ၃၇ နှစ် |- | ၁၁ || မောင်အောင်အောင်ဦး || ၁၆ နှစ် |- | ၁၂ || မောင်အောင်ချစ်မိုး || ၂၂ နှစ် |- | ၁၃ || မောင်စောမင်းဦး || ၁၃ နှစ် || အင်ပင်ရွာ |} == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ထိုသို့ ကလေးငယ်နှင့် ဒေသခံ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ကို ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်း မရှိဘဲ ကလေးငယ်၂ ဦးသာ ဒဏ်ရာ ပြင်း ထန်ကြောင်းကို စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Wee |first1=Sui-Lee |title=In Myanmar, Grief and Fury After an Attack on a School |url=https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html |website=The New York Times |publisher=The New York Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=26 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926062825/https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html }}</ref><ref name="irrawaddy2"/><ref>{{cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့၏ အကြိမ် (၂၀) မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 |website=myanmar.gov.mm |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160804/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာအတွင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့ ရှိနေသည့် သတင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် ရှင်းလင်းခဲ့ရာ ၂ ဖက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် KIA ၊ PDF တို့က ဒေသခံများကို လူသားဒိုင်း အဖြစ် ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲကို ခေါ်ဆောင်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ရွာအတွင်း KIA များလည်း မရှိသကဲ့သို့ ထိုနေ့က ပစ်ခတ်မှုများမှာ တဖက်သတ် တိုက်ခိုက်မှုသာ ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုထားသည်။ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]နှင့် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးတို့က လက်ယက်ကုန်းရွာမှတဆင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် PDF တို့က လက်နက်ခဲယမ်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်မည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ထောက်ခံသူများ၊ PDF များ ခိုအောင်းနေထိုင်လျက် ရှိပြီး ဒေသခံများနှင့် ခရီးသွား ပြည်သူများကို အဓမ္မဆက်ကြေး တောင်းခံခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းပေး တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ဝင်ရောက် စစ်ဆေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy3"/><ref>{{cite web |url=https://dsinfo.org/node/5140?d=1 |website=dsinfo.org |publisher=တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160807/https://dsinfo.org/cookies.html?backurl=https://dsinfo.org:443/node/5140?d=4 }}</ref> စကစ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက "အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်သည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ နှင့် PDF အကြမ်းဖက်သမားများအကြား အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်သမားများအနေဖြင့် စာသင်ကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် လူနေအိမ်များတွင် ခိုအောင်းနေထိုင်၍ အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ကာ အဆိုပါ နေရာများအား ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအတွက် စခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက အဆိုပါကျေးရွာအနီး သွားရောက် ကင်းလှည့်စစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်စဉ် PDF အကြမ်းဖက်သမားများက စာသင်ကျောင်းမှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။" ဟု ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်စွဲဖြစ် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%ae%e1%80%95%e1%80%b2%e1%80%9a%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%80/|title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်(၂၃-၉-၂၀၂၂ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> ===နိုင်ငံတကာ=== လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ပြင်းထန်စွာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဒီပဲယင်း စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှု ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် အပြင်းအထန် ရှုတ်ချ |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |publisher=မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=21 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921055737/https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 }}</ref> [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ယူနီဆက်ဖ်]] နှင့် Save The Children မြန်မာတို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ၃ ရက်အကြာမှ ကလေးများနှင့် စာသင်ကျောင်းအား တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်းနှင့် ဖမ်းဆီးသွားသူများအား ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ အမည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း မရှိသဖြင့် ပြည်သူလူထုက ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1"/> စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) က လက်ယက်ကုန်းရွာ စာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် အချက်အလက်တွေ စုဆောင်းနေကြောင်း စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက် ဒီကနေ့ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာစာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် IIMM စဉ်းစားမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html |website=Radio Free Asia |publisher=Radio Free Asia |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927170901/https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html }}</ref><ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှုကိုတပ်မှူးများတွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသော စစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှု အဖြစ်ယူဆနိုင်သည် – မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ် သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား {{!}} IIMM |url=https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာလွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |location=ဂျီနီဗာ |language=my-MY |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |archive-date=29 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929155015/https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ }}</ref><ref>{{cite web |title=School attack in Let Yet Kone village may be considered a war crime with commanders criminally liable – Independent Investigative Mechanism for Myanmar - Myanmar {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar |website=reliefweb.int |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160805/https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီး တစ်နှစ်ခွဲကာလအတွင်း သတ်ဖြတ်ခံရသော သို့မဟုတ် မစွမ်းမသန် ဖြစ်လောက်အောင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ် အနည်းဆုံး ၃၈၂ ဦး၊ အငြင်းပွားဖွယ် ဖမ်းဆီးခံသူ ၁,၄၀၀ ကျော်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသူ ၁၄၂ ဦးရှိသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူက ဇွန်လတွင် တင်သွင်းသည့် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Irrawaddy |first1=The |title=Editorial {{!}} The World Must Act to Stop More Myanmar Children From Being Killed |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html |website=The Irrawaddy |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927084728/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 0ciaevamvl1th3olug3ytp6rox6f6nc 1031297 1031279 2026-05-13T03:57:15Z Zawzawaungthwin 100038 ဇယားကျစ်လစ်ခဲ့ခြင်း 1031297 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = လက်ယက်ကုန်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | fatalities = ၁၃ ဦး<ref>{{cite web |author1=Namita Singh |title=Myanmar’s junta denies deadliest attack on school after 13 found dead |url=https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html |website=The Independent |publisher=The Independent |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=25 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220925113235/https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/myanmar-junta-deadliest-school-attack-b2172026.html }}</ref><hr> *ကလေး ၆ ဦး *အရပ်သား ၇ ဦး | injuries = ၂၇ ဦး<hr> *ကလေး ၁၇ ဦး *ဆရာမ ၁ ဦး *အရပ်သား ၉ ဦး | victims = | perpetrators = [[တပ်မတော်]] * အမှတ် ၃၆၈ ခြေမြန်တပ်ရင်း<ref>{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref> * [[တပ်မတော် (လေ)]] |map = }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[လက်ယက်ကုန်းရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်ရ်ပ ဖြစ်သည်။ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစာသင်ကျောင်း (ဘုန်းကြီးကျောင်း)ကို [[တပ်မတော် (လေ)]]၏ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးက ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦးအပါအဝင် ၁၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ ၂၇ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name="nug">{{cite web |title=အကြမ်းဖက်စစ်တပ်၏ ဒီပဲယင်းမြို့နယ် လက်ယက်ကုန်းရွာကို မြေပြင်၊ လေကြောင်းတို့မှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း – လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |url=https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ |publisher=လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160806/https://mohr.nugmyanmar.org/en/news/news1992022/ }}</ref><ref>{{cite web |last1=Author |first1=No |title=Teachers recount carnage of Myanmar school helicopter attack |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ |website=The Japan Times |publisher=The Japan Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=24 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220924080142/https://www.japantimes.co.jp/news/2022/09/22/asia-pacific/myanmar-school-attack/ }}</ref> ထို့အပြင် ကျောင်းအတွင်းရှိ ဒဏ်ရာရ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ကလေးများနှင့် ဆရာ၊ဆရာမများ အပါအဝင် လူ ၂၀ ဦးကျော်လည်း ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။<ref name="dvb"/> == ဖြစ်ပွားမှု == စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း စာသင်ကြားနေချိန်တွင် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ် Mi 35 နှစ်စီးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုများကို ၄၅ မိနစ်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[အင်ပင်ရွာ၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်|အင်ပင်ကျေးရွာ]]မှ တံငါလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသော သားအဖ နှစ်ဦးအနက် သားဖြစ်သူ သေဆုံးခဲ့သည်။ ရွာထိပ်တွင် ရောက်ရှိနေသော ၁၆ နှစ် အရွယ် မောင်အောင်အောင်ဦးသည် လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ပျံသန်းနေသောကြောင့် နီးစပ်ရာတံတားအောက်သို့ ဝင်ရောက် ပုန်းခိုနေစဉ် မြေပြင်မှ စစ်ကောင်စီတပ်သားများက ဖမ်းဆီးကာ သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> သေဆုံးခဲ့သည့် ကလေးငယ်များအား မိဘထံ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း မရှိသည့်အပြင် စစ်တပ်က ကျောင်းဝန်းကို ပိတ်ဆို့ထားမှုကြောင့် ကျောင်းတွင် ပိတ်မိနေသော ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ကလေးငယ် ၁၂ ဦးနှင့် ဆရာ/ဆရာမ ၂၀ ကျော် ကို စစ်ကောင်စီတပ်၏ မြေပြင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ကားများဖြင့် [[ရေဦးမြို့]]သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာအတွင်း နေအိမ်များ၊ ပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်များအား မီးရှို့ခဲ့ပြီး လက်နက်ကြီး၊လက်နက်ငယ်များဖြင့်ဘေးအနီးဝန်းကျင်ကိုဆက်တိုက်ပစ်ခဲ့သည်။<ref name="nug"/> စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့အထိ မျက်စိတွင် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ်သာ ၁ ဦးသာ ပြန်လွှတ်ပေးကာ ကျန်သူများအား မိသားစုများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်မပေးဘဲ ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်းမှ ကလေးငယ်များ လွတ်မြောက်ရေး အကူအညီမဲ့နေ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160800/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/28/254896.html }}</ref> စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များက လက်ယက်ကုန်းရွာမှ သယ်ယူသွားသည့် အလောင်းများကို ရေဦးမြို့နယ် မီးသင်္ဂြိုဟ်စက်တွင် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက် နံနက် ၆ နာရီခန့်က ယောက်ျားလေး ၄ ဦး၊ မိန်းကလေး ၂ ဦးအပြင် ကျား/မ မခွဲခြားနိုင်သော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းများကို ပီနံအိတ်ဖြင့် ထည့်ထားသူ ၁ ဦး၊ ညနေပိုင်းတွင် ယောက်ျားလေး ၂ ဦးကို သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အလောင်း ၉ လောင်းအထိ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း မြို့နယ်ဒေသခံကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့က ဆိုသော်လည်း လက်ယက်ကုန်းဒေသခံများနှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ အတည်ပြုချက်အရ စာသင်ကျောင်းတွင် သေဆုံးခဲ့သူ ၅ ဦးသာရှိနေခဲ့ပြီး ကျန်သေဆုံးသူများမှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက် မရသေးပေ။<ref name="irrawaddy2">{{cite web |first1=ဧရာဝတီ |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160840/https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html }}</ref><ref name="irrawaddy3">{{cite web |title=ဒီပဲယင်းက ကလေး ၉ဦး ကို စစ်တပ်က ရေဦး၌သင်္ဂြိုဟ်ကာ အလောင်းဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html |website=ဧရာဝတီ |publisher=ဧရာဝတီ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=23 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220923020618/https://burma.irrawaddy.com/news/2022/09/18/254613.html }}</ref> အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ဒီပဲယင်းမြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းကျေးရွာအများအပြားသည် အရေးပေါ် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေခဲ့ကာ ဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။<ref name="dvb">{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာက ဒဏ်ရာရကလေး ၁ ဦး ထပ်မံသေဆုံး၊ နိုင်ငံတဝန်း စစ်တပ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ကလေးသူငယ်ပေါင်း ၂၃၄ ဦးရှိလာ |url=https://burmese.dvb.no/archives/556241 |publisher=ဒီဗွီဘီ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927053856/http://burmese.dvb.no/archives/556241 }}</ref> အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ကလေးများအနက် ၄ ဦးနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆရာ၊ ဆရာမ ၃ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ ကလေး ၂ ဦးအား ပြန်မလွှတ်မီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖုံးကွယ်ထားသည့် အသင့်ရေးသားထားသော စာရွက်ကို ဖတ်ခိုင်းကာ ရုပ်သံရိုက်ကူး ဝါဒဖြန့်ရန် စစ်ကောင်စီက ကြိုးပမ်းမှုများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author1=မေယု |title=လက်ယက်ကုန်းရွာမှ အဖမ်းခံရသော ကလေးများ ဝါဒဖြန့်ရာတွင် အသုံးချခံနေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13037 |access-date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂ |work=Myanmar NOW |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |language=my |accessdate=8 November 2022 |archivedate=8 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108163313/https://myanmar-now.org/mm/news/13037 }}</ref> === ထိခိုက်သေဆုံးသူများ === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ '''သေဆုံးသူများ စာရင်း''' |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! နေရပ် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || မောင်ဘုန်းတေဇ || ၇ နှစ် || rowspan="12" | လက်ယက်ကုန်းရွာ || rowspan="6" | ကျောင်းသား/သူ |- | ၂ || မစုရတီလှိုင် || ၇ နှစ် |- | ၃ || ဖိုးသား || ၁၄ နှစ် |- | ၄ || မဝင်းဝင်းခိုင် || ၁၁ နှစ် |- | ၅ || မဇင်နွယ်ဖြိုး || ၉ နှစ် |- | ၆ || မသိရှိရ || မသိရှိရ |- | ၇ || ဦးကျော်ထွန်း || ၄၉ နှစ် || rowspan="7" | - |- | ၈ || ဦးအောင်စောထွေး || ၃၄ နှစ် |- | ၉ || ဦးတင်စိုးခိုင် || ၃၁ နှစ် |- | ၁၀ || မယု || ၃၇ နှစ် |- | ၁၁ || မောင်အောင်အောင်ဦး || ၁၆ နှစ် |- | ၁၂ || မောင်အောင်ချစ်မိုး || ၂၂ နှစ် |- | ၁၃ || မောင်စောမင်းဦး || ၁၃ နှစ် || အင်ပင်ရွာ |} == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီ၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ထိုသို့ ကလေးငယ်နှင့် ဒေသခံ အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ကို ထည့်သွင်း ပြောဆိုခြင်း မရှိဘဲ ကလေးငယ်၂ ဦးသာ ဒဏ်ရာ ပြင်း ထန်ကြောင်းကို စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last1=Wee |first1=Sui-Lee |title=In Myanmar, Grief and Fury After an Attack on a School |url=https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html |website=The New York Times |publisher=The New York Times |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=26 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926062825/https://www.nytimes.com/2022/09/23/world/asia/myanmar-children-school.html }}</ref><ref name="irrawaddy2"/><ref>{{cite web |title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့၏ အကြိမ် (၂၀) မြောက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 |website=myanmar.gov.mm |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160804/https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2594%25E1%2580%25AD%25E1%2580%25AF%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2584%25E1%2580%25B6%25E1%2580%2590%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AE%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B6%25E1%2580%25A1%25E-716 }}</ref> လက်ယက်ကုန်းရွာအတွင်း [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့ ရှိနေသည့် သတင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်က ဝင်ရောက် ရှင်းလင်းခဲ့ရာ ၂ ဖက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင် KIA ၊ PDF တို့က ဒေသခံများကို လူသားဒိုင်း အဖြစ် ဘုန်းကြီးကျောင်းထဲကို ခေါ်ဆောင်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ရွာအတွင်း KIA များလည်း မရှိသကဲ့သို့ ထိုနေ့က ပစ်ခတ်မှုများမှာ တဖက်သတ် တိုက်ခိုက်မှုသာ ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုထားသည်။ [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]နှင့် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးတို့က လက်ယက်ကုန်းရွာမှတဆင့် ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် PDF တို့က လက်နက်ခဲယမ်းများ သယ်ယူပို့ဆောင်မည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပါတီ ထောက်ခံသူများ၊ PDF များ ခိုအောင်းနေထိုင်လျက် ရှိပြီး ဒေသခံများနှင့် ခရီးသွား ပြည်သူများကို အဓမ္မဆက်ကြေး တောင်းခံခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြောင်း သတင်းပေး တိုင်ကြားချက်ကြောင့် ဝင်ရောက် စစ်ဆေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy3"/><ref>{{cite web |url=https://dsinfo.org/node/5140?d=1 |website=dsinfo.org |publisher=တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |date=၁၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160807/https://dsinfo.org/cookies.html?backurl=https://dsinfo.org:443/node/5140?d=4 }}</ref> စကစ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက "အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်သည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ နှင့် PDF အကြမ်းဖက်သမားများအကြား အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်သမားများအနေဖြင့် စာသင်ကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် လူနေအိမ်များတွင် ခိုအောင်းနေထိုင်၍ အဖျက်အမှောင့်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ကာ အဆိုပါ နေရာများအား ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအတွက် စခန်းများအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက အဆိုပါကျေးရွာအနီး သွားရောက် ကင်းလှည့်စစ်ဆေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်စဉ် PDF အကြမ်းဖက်သမားများက စာသင်ကျောင်းမှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြန်လည် ပစ်ခတ်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။" ဟု ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်စွဲဖြစ် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.mofa.gov.mm/%e1%80%92%e1%80%ae%e1%80%95%e1%80%b2%e1%80%9a%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%9c%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%9a%e1%80%80/|title=ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်(၂၃-၉-၂၀၂၂ရက်)|accessdate=၂၀၂၅-၇-၄|publisher=MOFA}}</ref> ===နိုင်ငံတကာ=== လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ပြင်းထန်စွာ ပြစ်တင်ရှုတ်ချကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=ကလေးငယ် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဒီပဲယင်း စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှု ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် အပြင်းအထန် ရှုတ်ချ |url=https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 |website=Mizzima Myanmar News and Insight |publisher=မဇ္ဈိမ သတင်းဌာန |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=21 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921055737/https://www.mizzimaburmese.com/article/115720 }}</ref> [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ယူနီဆက်ဖ်]] နှင့် Save The Children မြန်မာတို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုအပြီး ၃ ရက်အကြာမှ ကလေးများနှင့် စာသင်ကျောင်းအား တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချကြောင်းနှင့် ဖမ်းဆီးသွားသူများအား ပြန်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ အမည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း မရှိသဖြင့် ပြည်သူလူထုက ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy1"/> စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုယန္တရား (IIMM) က လက်ယက်ကုန်းရွာ စာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် အချက်အလက်တွေ စုဆောင်းနေကြောင်း စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက် ဒီကနေ့ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းရွာစာသင်ကျောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှု မြောက်၊ မမြောက် IIMM စဉ်းစားမည် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html |website=Radio Free Asia |publisher=Radio Free Asia |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=my |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927170901/https://www.rfa.org/burmese/news/sagaing-school-attack-iimm-09272022121532.html }}</ref><ref>{{cite web |title=လက်ယက်ကုန်းကျေးရွာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်မှုကိုတပ်မှူးများတွင် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသော စစ်ရာဇဝတ်ကျူးလွန်မှု အဖြစ်ယူဆနိုင်သည် – မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ် သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား {{!}} IIMM |url=https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ |publisher=မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာလွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ယန္တရား |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |location=ဂျီနီဗာ |language=my-MY |date=၂၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |archive-date=29 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929155015/https://iimm.un.org/my/%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%84/ }}</ref><ref>{{cite web |title=School attack in Let Yet Kone village may be considered a war crime with commanders criminally liable – Independent Investigative Mechanism for Myanmar - Myanmar {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar |website=reliefweb.int |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |accessdate=29 September 2022 |archivedate=29 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929160805/https://reliefweb.int/report/myanmar/school-attack-let-yet-kone-village-may-be-considered-war-crime-commanders-criminally-liable-independent-investigative-mechanism-myanmar }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီး တစ်နှစ်ခွဲကာလအတွင်း သတ်ဖြတ်ခံရသော သို့မဟုတ် မစွမ်းမသန် ဖြစ်လောက်အောင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော ကလေးငယ် အနည်းဆုံး ၃၈၂ ဦး၊ အငြင်းပွားဖွယ် ဖမ်းဆီးခံသူ ၁,၄၀၀ ကျော်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသူ ၁၄၂ ဦးရှိသည်ဟု မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူက ဇွန်လတွင် တင်သွင်းသည့် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Irrawaddy |first1=The |title=Editorial {{!}} The World Must Act to Stop More Myanmar Children From Being Killed |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html |website=The Irrawaddy |access-date=၂၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |language=en |date=၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂ |accessdate=29 September 2022 |archivedate=27 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927084728/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/the-world-must-act-to-stop-more-myanmar-children-from-being-killed.html }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 3iaxamqthvor2yrhjlzunj31pmohrw7 မိုဆို လူသတ်ပွဲ 0 233032 1031272 796643 2026-05-13T03:39:55Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍများ ထည့်သွင်း 1031272 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မိုဆို လူသတ်ပွဲ | location = [[မိုဆိုရွာ၊ ဖရူဆိုမြို့နယ်]]၊ ကယားပြည်နယ် | date = ၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | fatalities = ၄၄<hr> *အရပ်သား ၄၀ ဦး *လက်နက်ကိုင် ၄ ဦး *၁၃ ဦးပျောက်ဆုံး | perpetrators = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] |map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=19.424879 |lon_deg=97.100813 |label= အခင်းဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ခရစ္စမတ်အကြို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု'''<ref>{{Cite news|title=Myanmar's military is blamed for a Christmas Eve massacre|language=en|url=https://www.npr.org/2021/12/27/1068201334/myanmars-military-is-blamed-for-a-christmas-eve-massacre|archivedate=December 28, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228072254/https://www.npr.org/2021/12/27/1068201334/myanmars-military-is-blamed-for-a-christmas-eve-massacre}}</ref> ဟုလည်း သိကြသော '''မိုဆိုလူသတ်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ကယားပြည်နယ်]] [[ဖရူဆိုမြို့နယ်]]တွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မော်တော်ယာဉ်များပေါ်မှ လူ ၄၀ ကျော်ကို မော်တော်ယာဉ်နှင့်အတူ သတ်ဖြတ် မီးရှို့ခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် ကရင်နီနယ်ခြားစောင့်တပ် (KBGF) နှင့် ပထမအကြိမ် တိုက်ပွဲတွင် KBGF တပ်ဖွဲ့ဝင် လေးဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး သေဆုံးသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပစ္စည်းများ ယူင်ခဲ့ကြသည်။ နောက်တစ်ရက်တွင် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNDF) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် သူတို့ရဲ့ မော်တော်ယာဉ်တွေနှင့် ပစ္စည်းများနှင့် အတူ မီးရှို့ခံထားရသူများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း Save the Children ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သေဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=2021-12-28|title=Save the Children staff confirmed dead in Myanmar massacre|url=https://www.ctvnews.ca/world/save-the-children-staff-confirmed-dead-in-myanmar-massacre-1.5721050|access-date=2021-12-28|website=CTVNews|language=en}}</ref> ဓာတ်ဆီဆိုင်ဝန်ထမ်း ရှစ်ဦး အပါအဝင် ဒေသခံ ၁၃ ဦးသည် သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွင်း ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]] က ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ဤဖြစ်ရပ်ကို [[ကုလသမဂ္ဂ]] ၊ Save the Children နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံရုံး တို့က ရှုတ်ချမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ == ဖြစ်စဉ် == [[ဒီးမော့ဆိုမြို့]]မှ [[ဖရူဆိုမြို့]] သို့ ထွက်ခွာလာသည့် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်မ ၆၆ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် တစ်ရာကျော်သည် [[ကရင်နီ တပ်မတော်|ကရင်နီတပ်မတော်]] နှင့် KNDF တို့မှ တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]] မှ ဆိုခဲ့သည်။ မြန်မာစစ်တပ်က ကရင်နီနယ်ခြားစောင့်တပ်မှ စစ်သားလေးဦးကို ကြိုးတုပ်ကာ အခင်းဖြစ်နေရာသို့ မဝင်ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။{{Clarify|date=January 2022|reason=To stop who? Who tried to stop them? What Place?}} ထိုနေရာတွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက အဆိုပါဒေသတွင် နေထိုင်သူများကို ဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ခဲ့ကာ ပြည်သူပိုင် ပစ္စည်းများကိုလည်း လုယက်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ (၂၄) ရက်နေ့ ၁၁ နာရီအချိန်ခန့်တွင် ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) တပ်မဟာ (၄) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် မီးလောင်နေသော မော်တော်ယာဉ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ မီးလောင်နေဆဲ ဖြစ်သောကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ရုပ်အလောင်းများကို မတွေ့ခဲ့ပေ။ KNDF ထံ သတင်းပို့ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့ နံနက်အထိ အဆိုပါ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်များ ရှိနေနိုင်ခြင်းကြောင့် သွားရောက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို စစ်ဆေးခဲ့ရာတွင် သေဆုံးသူများ၏ အလောင်းများကို မှတ်မိနိုင်လောက်အောင် လောင်ကျွမ်းသွားကာ အချို့မှာ ပြာ သို့မဟုတ် မီးသွေးအဖြစ် ပြောင်းလဲလျက်ရှိသည်။ အသက်ငါးနှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ငယ်သည်ဟု ယူဆရသော ကလေးတစ်ဦး၏ လက်ချောင်းကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ အဝတ်အစားတချို့သည်လည်း အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာတွင် ပြန့်ကျဲလျက်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite web|title=More than 30 killed, bodies burned in Myanmar's Kayah state|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/25/more-than-30-killed-bodies-burnt-in-myanmars-kayah-state|archivedate=December 27, 2021|date=December 26, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226105723/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/25/more-than-30-killed-bodies-burnt-in-myanmars-kayah-state}}</ref> လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်နေသော 'Save the Children' မှ လူနှစ်ဦးသည် ယင်းအဖြစ်အပျက်တွင် ပျောက်ဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ မော်တော်ယာဉ်များကို မီးရှို့ခဲ့ကြောင်း အေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite news|date=December 25, 2021|title=At least 35 charred bodies were found in Karenni State village on Christmas|work=Myanmar Now|url=https://myanmar-now.org/en/news/missing-locals-feared-to-be-among-the-burned-bodies-in-karenni-state-massacre|access-date=December 28, 2021|archive-date=December 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227102433/https://www.myanmar-now.org/en/news/missing-locals-feared-to-be-among-the-burned-bodies-in-karenni-state-massacre|url-status=live}}</ref> [[လွိုင်ကော်မြို့]] မှ ဓာတ်ဆီဆိုင်တွင် အလုပ်လုပ်နေသူ ရှစ်ဦးနှင့် အခင်းဖြစ်ပွားသည့် လမ်းတွင် ရှိနေသူဟု ယူဆရသူ သုံးဦးတို့ အပါအဝင် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ လူ ၁၃ ဦးကျော် ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း KNDF က ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ပြောဆိုသည်။ မြန်မာစစ်အစိုးရသည် ယခုဖြစ်ရပ်၏ အဓိကတရားခံအဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ၎င်းတို့ထံမှ သိရသည်။ ကရင်နီလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့သည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာရှိ သေဆုံးသူများ၏ ဦးခေါင်းခွံ ၂၇ ခုကို ရေတွက်ခဲ့ပြီး ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမရှိသေးသည့် လူများစွာ ကျန်ရှိနေသေးသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါးနှင့် ဓာတ်ဆီများပါဝင်သော ကုန်တင်ကားကြီးသုံးစီး၊ ကားငယ်သုံးစီး၊ လယ်ထွန်စက်နှစ်စီးနှင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ငါးစီးတို့ကို လုယက်ထားခြင်းရှိကြောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite news|date=December 27, 2021|title=Missing locals feared to be among the burned bodies in Karenni State massacre|work=Myanmar Now|url=https://myanmar-now.org/en/news/missing-locals-feared-to-be-among-the-burned-bodies-in-karenni-state-massacre|access-date=December 28, 2021|archive-date=December 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227102433/https://www.myanmar-now.org/en/news/missing-locals-feared-to-be-among-the-burned-bodies-in-karenni-state-massacre|url-status=live}}</ref> တချိန်တည်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ စစ်သည်များက [[ကွိုင်ငံရွာ၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်|ကွိုင်ငံရွာ]]မှလာသော မော်တော်ယာဉ် ခုနစ်စီးဖြင့် အမည်မသိ လူအများအပြားကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ဖမ်းမမိမီ တပ်များက ပစ်သတ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ စစ်သားများက ဓားစာခံများကို လက်နက်ဖြင့် အကြမ်းဖက်သမားများဟုလည်း ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါယာဉ်များတွင် "အကြမ်းဖက်သင်တန်းအတွက် လူသစ်စုဆောင်းခြင်း" ပါဝင်သည်ဟု တပ်မတော်က ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=December 27, 2021|title=United Nations Condemned Myanmar Junta's Massacre of Civilians|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/united-nations-condemns-myanmar-juntas-massacre-of-civilians.html|archivedate=December 28, 2021|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227154227/https://www.irrawaddy.com/news/burma/united-nations-condemns-myanmar-juntas-massacre-of-civilians.html}}</ref> သို့သော်လည်း KNDF မှ ၎င်းတို့သည် ရွာသားများဖြစ်ပြီး သေနတ်ကိုင်ဆောင်သူများမဟုတ်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1"/><ref>{{Cite news|last=Reuters|date=December 27, 2021|title="Horrified" U.N. official condemns reported killings in Myanmar|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/horrified-un-official-condemns-reported-killings-myanmar-2021-12-27/|access-date=December 27, 2021|archive-date=December 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227045219/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/horrified-un-official-condemns-reported-killings-myanmar-2021-12-27/|url-status=live}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == === မြန်မာနိုင်ငံတွင်း === မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ၅၉ ဖွဲ့က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး “တရားမျှတမှုရရှိရန် ကရင်နီပြည်သူတို့နှင့်အတူ ရပ်တည်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း” ကတိပြုခဲ့သည်။<ref name=":2" /> တစ်ချိန်တည်းတွင် မြန်မာအစိုးရက ယင်းဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=The UN called for an investigation after the report of the massacre in Myanmar; two Save the Children workers went missing|language=en-US|url=https://www.washingtonpost.com/world/2021/12/27/myanmar-massacre-save-the-children/|archivedate=December 28, 2021|date=December 28, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228065643/https://www.washingtonpost.com/world/2021/12/27/myanmar-massacre-save-the-children/}}</ref> တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံရှိ နေရာအချို့တွင် Save the Children က လုပ်ငန်းများကို ယာယီ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=December 25, 2021|title=Statement: Burned bodies of women, children found in Myanmar; Save the Children staff missing|url=https://www.savethechildren.net/news/statement-burned-bodies-women-children-found-myanmar-save-children-staff-missing|archivedate=December 27, 2021|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226235352/https://www.savethechildren.net/news/statement-burned-bodies-women-children-found-myanmar-save-children-staff-missing}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]က အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းသည် "စစ်အာဏာရှင်တို့၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများကို ပြင်းထန်စွာ ရပ်တန့်ရန် ချက်ခြင်း ပြတ်ပြတ်သားသား ဆောင်ရွက်ရမည်" ဟု တွစ်တာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Lusan|first=Emily Fishbein,Nu Nu|title=Christmas eve killings reinforce views of 'evil' Myanmar military|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/30/a-dark-christmas-in-myanmar|url-status=live|access-date=2022-01-14|website=[[Al Jazeera]]|language=en}}</ref>   === နိုင်ငံတကာ === ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုရေးရာဆိုင်ရာ လက်ထောက်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Martin Griffiths က "ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာဟာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရမယ်"လို့ ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=The UN was 'horrified' by the massacre of dozens of civilians in Myanmar|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians|archivedate=December 27, 2021|language=en|date=December 26, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226231042/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/26/united-nations-horrified-myanmar-massacre-dozens-civilians}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်သံရုံးကလည်း အဆိုပါ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို ရှုတ်ချပြီး “ရိုင်းစိုင်းသော” ဟု ယူဆကာ “ကရင်ပြည်နယ်နှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရသော တိုက်ခိုက်မှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေနှင့်အညီ အရပ်သားများ ဘေးကင်းရေး အာမခံချက်ပေးရန်” တောင်းဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|date=December 26, 2021|title=Photos of aftermath of massacre in Myanmar fuel outrage|url=https://www.cp24.com/world/photos-of-aftermath-of-massacre-in-myanmar-fuel-outrage-1.5720123|archivedate=December 27, 2021|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227000904/https://www.cp24.com/world/photos-of-aftermath-of-massacre-in-myanmar-fuel-outrage-1.5720123}}</ref><ref>{{Cite web|date=December 25, 2021|title=Save the Children says staff missing after Myanmar massacre|url=https://www.cp24.com/world/save-the-children-says-staff-missing-after-myanmar-massacre-1.5719647|archivedate=December 27, 2021|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227050327/https://www.cp24.com/world/save-the-children-says-staff-missing-after-myanmar-massacre-1.5719647}}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 32rdhkx21sqg28ckvwuzmit4wqneof9 ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 234470 1031259 1028968 2026-05-13T03:30:53Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည် 1028968 wikitext text/x-wiki {{Infobox military operation |name = ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု |partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ခုခံတော်လှန်စစ်]] |subtitle = |image = |image_upright = |alt = |caption = |scope = |type = |location = အနန့်ပါ၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |location2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |coordinates = {{coord|25.830581|N|96.36007|E}} |coordinates2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |map_type = Myanmar |map_size = 150px |map_caption =အနန့်ပါ၊ ကချင်ပြည်နယ် |map_label = အနန့်ပါ |map_label2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |planned = |planned_by = |commanded_by = |objective = |target = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]<br/> {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] |date = ၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |time = ည ၈:၄၀ အချိန်ခန့် |time-begin = |time-end = |timezone = UTC + 06:30 (MMT) |executed_by = {{flagicon|Myanmar}} [[တပ်မတော် (လေ)]] |outcome = |casualties = အရပ်သား ၈၀ ခန့် သေဆုံး၊ ကေအိုင်အို အရာရှိများနှင့် တပ်သားများ သေဆုံး<ref name="abcnews">{{cite web|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|website=abcnews.go.com}}</ref> <ref name="reutersnews">{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/air-strike-during-myanmar-concert-kills-least-30-media-opposition-2022-10-24|title=Air strike during Myanmar concert kills at least 30 - media, opposition|website=www.reuters.com}}</ref> <ref name="irrawaddynews">{{Cite web |last=Mike |date=2022-10-24 |title=Myanmar Junta’s Deadly Airstrike on Kachin Concert a War Crime: KIA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-deadly-airstrike-on-kachin-concert-a-war-crime-kia.html |access-date=2022-10-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=nyt>{{cite news|last=Paddock |first= Richard |date=2022-10-25|work=New York Times |title=Airstrike Kills at Least 80 During Outdoor Concert in Myanmar |url=https://www.nytimes.com/2022/10/25/world/asia/myanmar-coup-concert-killed.html}}</ref> |fatalities = |injuries = ၁၀၀ ကျော် }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက် ညတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်မြို့နယ်တွင်]] မြန်မာ [[တပ်မတော် (လေ)]]မှလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပစ်မှတ်သည် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] တပ်မဟာ ၉ နယ်မြေ အနန့်ပါ ဒေသအတွင်း၌ ပစ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လေဟာပြင်ဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခုကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် KIO မှ အရာရှိများနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေသူများ အပါအဝင် အရပ်သား ၈၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ == ဖြစ်ပွားမှု == [[ဖားကန့်မြို့နယ်]] အနန့်ပါ၌ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် ည ၈ နာရီအချိန်ခန့်တွင် တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းမှ ၃ စင်း ပျံသန်းခဲ့ပြီး ဗုံး ၄ လုံး ကျဲချထိမှန်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်သက်သေများ၏ အဆိုအရ သိရသည်။ အဆိုပါ ဂျက်လေယာဉ်များသည် Yak 130 တိုက်လေယာဉ်/လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်အများစုဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အမှတ် ၆၂ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်စုနှင့်အတူ တပ်ဖြန့်ချထားသော [[မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] မှ ပျံသန်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|title=KIA တေးဂီတပွဲကို ဗုံးကြဲခဲ့သူများမှာ ယက္ခနာမည်ဝှက်ရှိသည့် တိုက်လေယာဉ်မှူးများဖြစ်|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/13020|access-date=2022-10-25|language=my}}</ref> တိုက်ခိုက်ခံရချိန်တွင် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ KIO]] က ကျင်းပသည့် တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ၏ တောက်ပသော မီးရောင်များက နေရာပြသနေသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖျော်ဖြေပွဲသည် KIO တည်ထောင်ခြင်း (၆၂) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားအတွက် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း စာရင်းများအရ သေဆုံးသူဦးရေမှာ ၈၀ ကျော်ရှိပြီး အများစုမှာ အခမ်းအနားသို့ လာရောက်ကြသည့် အရပ်သားများဖြစ်ပြီး နာမည်ကြီး ကချင် ထင်ရှားသူများနှင့် အဆိုတော်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ကေအိုင်အို အဆင့်မြင့် အရာရှိများနှင့် တပ်သားများလည်း ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရသူမှာ ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ <ref name="cbsnews">{{Cite web|title=Singers and soldiers among over 60 killed at celebration in Myanmar military air attack, ethnic group says|url=https://www.cbsnews.com/news/myanmar-military-air-attack-deaths-kachin-ethnic-group/|access-date=2022-10-24|language=en-US}}</ref> ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း လေးခုမှ ချမှတ်ထားသော ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု စည်းမျဉ်းများဖြင့် ကချင်စစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်းကိုသာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အရပ်သားသေဆုံးမှုနှင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများသည် သတင်းမှားများနှင့် မဟုတ်မမှန် သတင်းများအပေါ် အခြေခံသည်ဟု ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူ ဒါဇင်များစွာအနက် သရုပ်ဆောင် လထော်ဇောင်ဒင်၊ အဆိုတော် အော်ရာလီ၊ အဆိုတော် ဂလောင်ယော်လွင်၊ စန္ဒယားဆရာ ကိုကင်းတို့ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ KIO နှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပရိသတ်များအား ဖျော်ဖြေရန် အဆိုတော် ၉ ဦးအား ဖိတ်ကြားထားခဲ့ကြောင်း ကချင်သတင်းအဖွဲ့ (KNG) က ပြောသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အရပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ယင်းသည် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားများ အသေအပျောက် အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စင်မြင့်အနီးတွင် ဗုံးတစ်လုံး ကျရောက်ခဲ့ပြီး ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သူ သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=Myanmar airstrike kills dozens at concert, says Kachin separatist group|url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/24/myanmar-military-air-strike-kills-dozens-at-concert-says-kachin-separatist-group|date=2022-10-24|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|language=en-US|url=https://www.washingtonpost.com/politics/ethnic-group-says-myanmar-air-attack-kills-60-at-celebration/2022/10/24/8e64fe8a-5391-11ed-ac8b-08bbfab1c5a5_story.html}}</ref> <ref>{{Cite web|last=|first=|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775|date=2022-10-24|language=en}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် [[ဖားကန့်မြို့|ဖားကန့်]] နှင့် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] များသို့ ဒဏ်ရာရသူများကို ခေါ်ဆောင်လာသည့် ကားများကို ကန်ဆီးရွာ လုံခြုံရေးဂိတ်တွင် တားဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်ကို ဆေးကုခွင့်မရအောင် စစ်တပ်က တားမြစ်ထား|url=https://burmese.kachinnews.com/2022/10/24/az2-39/|access-date=2022-10-24|language=en-GB}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == '''နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု''' လက်နက်မဲ့ အရပ်သားများအပေါ် အင်အား အလွန်အကျွံ အချိုးအစား မညီမျှစွာ အသုံးပြုမှုအတွက် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကြောင်း [[ကုလသမဂ္ဂ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=Statement by the United Nations in Myanmar on reported airstrikes in Hpakant, Kachin State|url=https://myanmar.un.org/en/204444-statement-united-nations-myanmar-reported-airstrikes-hpakant-kachin-state|last=Lotha|first=Lesly|access-date=8 November 2022|archive-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025134312/https://myanmar.un.org/en/204444-statement-united-nations-myanmar-reported-airstrikes-hpakant-kachin-state}}</ref> [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] ဥက္ကဋ္ဌ [[ပရက် ဆိုခွန်|ပရက်ဆိုခွန်]] က လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု နှင့် မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန် အကျဉ်းထောင်]] ဗုံးခွဲမှု အပြီး ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြသော ကြေညာချက်တစောင်ကို အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် နှိုးဆော်သံဖြင့် စောင့်ကြည့်နေပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို ချုပ်ထိန်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ <ref>{{Cite web|title=ASEAN Chairman’s Statement on the Recent Escalation of Violence in Myanmar.|date=2022-10-25|url=https://www.mfaic.gov.kh/posts/2022-10-25-Press-Release-ASEAN-Chairman-s-Statement-on-the-Recent-Escalation-of-Violence-in-Myanmar--21-20-13}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းဝန် Matsuno Hirokazu က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်၊ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] အပါအဝင် အကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ကို တောင်းဆိုသည့် ကြေညာချက်တွင် အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Japan's govt. spokesperson condemns Myanmar military's attack in Kachin|date=2022-10-25|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20221025_21/}}</ref> အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ချက်ချင်းပြုလုပ်ရန် ဩစတြေးလျလွှတ်တော်အမတ် Zoe Daniel က တောင်းဆိုလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=Australian MP calls for ‘immediate’ sanctions against Myanmar following junta massacre of Kachin State civilians|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/australian-mp-calls-for-immediate-sanctions-against-myanmar-following-junta-massacre-of-kachin|date=2022-10-25|language=en}}</ref> '''ပြည်တွင်းတုံ့ပြန်မှု''' KIA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သည် တပ်မတော်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရသူများကို သတိရစေရန် အလံတိုင်တစ်ဝက်တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=25 October 2022|title=KIO အုပ်ချုပ်နယ်မြေများ၊ ဗဟိုဌာနချုပ် အစိုးရရုံးများနှင့် ပညာရေးကျောင်းတိုင်းတွင် အလံကို တိုင်တစ်ဝက်ချကာလွင့်ထူရန် KIO ညွန်ကြား|url=https://web.facebook.com/theKachinNews/posts/pfbid02wkDBjKeeMfM5TYo8ABTuWKV2BALCKfur5qV39f13Z9psiUVhNXr1qKb7cF4nEpHal}}</ref> KIA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်[[ဂွမ်မော်]] က တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] ထံ ရည်ရွယ်ထားသည့် တရားဝင်စာတစ်စောင်တွင် “အားလုံးရဲ့ ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုနဲ့ မျက်ရည်တွေဟာ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ရင်းနှီးမှုတွေ ဖြစ်လာမှာပါ” ဟု ဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|title=KIA တေးဂီတပွဲကို ဗုံးကြဲခဲ့သူများမှာ ယက္ခနာမည်ဝှက်ရှိသည့် တိုက်လေယာဉ်မှူးများဖြစ်|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/13020|access-date=2022-10-25|language=my}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ်]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] cczhyyzbi6yb0dh1fc2tws0658frch4 1031261 1031259 2026-05-13T03:31:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031261 wikitext text/x-wiki {{Infobox military operation |name = ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု |partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ခုခံတော်လှန်စစ်]] |subtitle = |image = |image_upright = |alt = |caption = |scope = |type = |location = အနန့်ပါ၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |location2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |coordinates = {{coord|25.830581|N|96.36007|E}} |coordinates2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |map_type = Myanmar |map_size = 150px |map_caption =အနန့်ပါ၊ ကချင်ပြည်နယ် |map_label = အနန့်ပါ |map_label2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |planned = |planned_by = |commanded_by = |objective = |target = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]<br/> {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] |date = ၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂ |time = ည ၈:၄၀ အချိန်ခန့် |time-begin = |time-end = |timezone = UTC + 06:30 (MMT) |executed_by = {{flagicon|Myanmar}} [[တပ်မတော် (လေ)]] |outcome = |casualties = အရပ်သား ၈၀ ခန့် သေဆုံး၊ ကေအိုင်အို အရာရှိများနှင့် တပ်သားများ သေဆုံး<ref name="abcnews">{{cite web|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|website=abcnews.go.com}}</ref> <ref name="reutersnews">{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/air-strike-during-myanmar-concert-kills-least-30-media-opposition-2022-10-24|title=Air strike during Myanmar concert kills at least 30 - media, opposition|website=www.reuters.com}}</ref> <ref name="irrawaddynews">{{Cite web |last=Mike |date=2022-10-24 |title=Myanmar Junta’s Deadly Airstrike on Kachin Concert a War Crime: KIA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-deadly-airstrike-on-kachin-concert-a-war-crime-kia.html |access-date=2022-10-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=nyt>{{cite news|last=Paddock |first= Richard |date=2022-10-25|work=New York Times |title=Airstrike Kills at Least 80 During Outdoor Concert in Myanmar |url=https://www.nytimes.com/2022/10/25/world/asia/myanmar-coup-concert-killed.html}}</ref> |fatalities = |injuries = ၁၀၀ ကျော် }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက် ညတွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဖားကန့်မြို့နယ်|ဖားကန့်မြို့နယ်တွင်]] မြန်မာ [[တပ်မတော် (လေ)]]မှလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ပစ်မှတ်သည် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] တပ်မဟာ ၉ နယ်မြေ အနန့်ပါ ဒေသအတွင်း၌ ပစ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လေဟာပြင်ဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခုကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် KIO မှ အရာရှိများနှင့် ဂီတဖျော်ဖြေသူများ အပါအဝင် အရပ်သား ၈၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ == ဖြစ်ပွားမှု == [[ဖားကန့်မြို့နယ်]] အနန့်ပါ၌ အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် ည ၈ နာရီအချိန်ခန့်တွင် တိုက်လေယာဉ် ၂ စင်းမှ ၃ စင်း ပျံသန်းခဲ့ပြီး ဗုံး ၄ လုံး ကျဲချထိမှန်ခဲ့ကြောင်း မျက်မြင်သက်သေများ၏ အဆိုအရ သိရသည်။ အဆိုပါ ဂျက်လေယာဉ်များသည် Yak 130 တိုက်လေယာဉ်/လေ့ကျင့်ရေး လေယာဉ်အများစုဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည့် အမှတ် ၆၂ တိုက်ခိုက်ရေးတပ်စုနှင့်အတူ တပ်ဖြန့်ချထားသော [[မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်|မန္တလေးအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] မှ ပျံသန်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ <ref>{{Cite web|title=KIA တေးဂီတပွဲကို ဗုံးကြဲခဲ့သူများမှာ ယက္ခနာမည်ဝှက်ရှိသည့် တိုက်လေယာဉ်မှူးများဖြစ်|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/13020|access-date=2022-10-25|language=my}}</ref> တိုက်ခိုက်ခံရချိန်တွင် [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကချင်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ KIO]] က ကျင်းပသည့် တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲ၏ တောက်ပသော မီးရောင်များက နေရာပြသနေသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖျော်ဖြေပွဲသည် KIO တည်ထောင်ခြင်း (၆၂) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားအတွက် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း စာရင်းများအရ သေဆုံးသူဦးရေမှာ ၈၀ ကျော်ရှိပြီး အများစုမှာ အခမ်းအနားသို့ လာရောက်ကြသည့် အရပ်သားများဖြစ်ပြီး နာမည်ကြီး ကချင် ထင်ရှားသူများနှင့် အဆိုတော်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ကေအိုင်အို အဆင့်မြင့် အရာရှိများနှင့် တပ်သားများလည်း ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရသူမှာ ၁၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ <ref name="cbsnews">{{Cite web|title=Singers and soldiers among over 60 killed at celebration in Myanmar military air attack, ethnic group says|url=https://www.cbsnews.com/news/myanmar-military-air-attack-deaths-kachin-ethnic-group/|access-date=2022-10-24|language=en-US}}</ref> ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း လေးခုမှ ချမှတ်ထားသော ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု စည်းမျဉ်းများဖြင့် ကချင်စစ်တပ်အခြေစိုက်စခန်းကိုသာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အစိုးရ]]က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အရပ်သားသေဆုံးမှုနှင့် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်မှုများသည် သတင်းမှားများနှင့် မဟုတ်မမှန် သတင်းများအပေါ် အခြေခံသည်ဟု ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူ ဒါဇင်များစွာအနက် သရုပ်ဆောင် လထော်ဇောင်ဒင်၊ အဆိုတော် အော်ရာလီ၊ အဆိုတော် ဂလောင်ယော်လွင်၊ စန္ဒယားဆရာ ကိုကင်းတို့ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ KIO နှစ်ပတ်လည်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပရိသတ်များအား ဖျော်ဖြေရန် အဆိုတော် ၉ ဦးအား ဖိတ်ကြားထားခဲ့ကြောင်း ကချင်သတင်းအဖွဲ့ (KNG) က ပြောသည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ဂီတဖျော်ဖြေပွဲသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အရပ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ယင်းသည် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] စတင်ချိန်မှစ၍ အရပ်သားများ အသေအပျောက် အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စင်မြင့်အနီးတွင် ဗုံးတစ်လုံး ကျရောက်ခဲ့ပြီး ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သူ သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=Myanmar airstrike kills dozens at concert, says Kachin separatist group|url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/24/myanmar-military-air-strike-kills-dozens-at-concert-says-kachin-separatist-group|date=2022-10-24|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|language=en-US|url=https://www.washingtonpost.com/politics/ethnic-group-says-myanmar-air-attack-kills-60-at-celebration/2022/10/24/8e64fe8a-5391-11ed-ac8b-08bbfab1c5a5_story.html}}</ref> <ref>{{Cite web|last=|first=|title=Ethnic group says Myanmar air attack kills 60 at celebration|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ethnic-group-myanmar-air-attack-kills-60-celebration-91995775|date=2022-10-24|language=en}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် [[ဖားကန့်မြို့|ဖားကန့်]] နှင့် [[မြစ်ကြီးနားမြို့]] များသို့ ဒဏ်ရာရသူများကို ခေါ်ဆောင်လာသည့် ကားများကို ကန်ဆီးရွာ လုံခြုံရေးဂိတ်တွင် တားဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်ကို ဆေးကုခွင့်မရအောင် စစ်တပ်က တားမြစ်ထား|url=https://burmese.kachinnews.com/2022/10/24/az2-39/|access-date=2022-10-24|language=en-GB}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == '''နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု''' လက်နက်မဲ့ အရပ်သားများအပေါ် အင်အား အလွန်အကျွံ အချိုးအစား မညီမျှစွာ အသုံးပြုမှုအတွက် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲကြောင်း [[ကုလသမဂ္ဂ]]က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|date=2022-10-24|title=Statement by the United Nations in Myanmar on reported airstrikes in Hpakant, Kachin State|url=https://myanmar.un.org/en/204444-statement-united-nations-myanmar-reported-airstrikes-hpakant-kachin-state|last=Lotha|first=Lesly|access-date=8 November 2022|archive-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025134312/https://myanmar.un.org/en/204444-statement-united-nations-myanmar-reported-airstrikes-hpakant-kachin-state}}</ref> [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]] ဥက္ကဋ္ဌ [[ပရက် ဆိုခွန်|ပရက်ဆိုခွန်]] က လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု နှင့် မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန် အကျဉ်းထောင်]] ဗုံးခွဲမှု အပြီး ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြသော ကြေညာချက်တစောင်ကို အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် နှိုးဆော်သံဖြင့် စောင့်ကြည့်နေပြီး အကြမ်းဖက်မှုကို ချုပ်ထိန်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ <ref>{{Cite web|title=ASEAN Chairman’s Statement on the Recent Escalation of Violence in Myanmar.|date=2022-10-25|url=https://www.mfaic.gov.kh/posts/2022-10-25-Press-Release-ASEAN-Chairman-s-Statement-on-the-Recent-Escalation-of-Violence-in-Myanmar--21-20-13}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းဝန် Matsuno Hirokazu က မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်၊ [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] အပါအဝင် အကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ကို တောင်းဆိုသည့် ကြေညာချက်တွင် အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Japan's govt. spokesperson condemns Myanmar military's attack in Kachin|date=2022-10-25|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20221025_21/}}</ref> အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ချက်ချင်းပြုလုပ်ရန် ဩစတြေးလျလွှတ်တော်အမတ် Zoe Daniel က တောင်းဆိုလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|title=Australian MP calls for ‘immediate’ sanctions against Myanmar following junta massacre of Kachin State civilians|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/australian-mp-calls-for-immediate-sanctions-against-myanmar-following-junta-massacre-of-kachin|date=2022-10-25|language=en}}</ref> '''ပြည်တွင်းတုံ့ပြန်မှု''' KIA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့သည် တပ်မတော်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ရသူများကို သတိရစေရန် အလံတိုင်တစ်ဝက်တွင် လွှင့်တင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|date=25 October 2022|title=KIO အုပ်ချုပ်နယ်မြေများ၊ ဗဟိုဌာနချုပ် အစိုးရရုံးများနှင့် ပညာရေးကျောင်းတိုင်းတွင် အလံကို တိုင်တစ်ဝက်ချကာလွင့်ထူရန် KIO ညွန်ကြား|url=https://web.facebook.com/theKachinNews/posts/pfbid02wkDBjKeeMfM5TYo8ABTuWKV2BALCKfur5qV39f13Z9psiUVhNXr1qKb7cF4nEpHal}}</ref> KIA ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်[[ဂွမ်မော်]] က တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] ထံ ရည်ရွယ်ထားသည့် တရားဝင်စာတစ်စောင်တွင် “အားလုံးရဲ့ ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုနဲ့ မျက်ရည်တွေဟာ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ရင်းနှီးမှုတွေ ဖြစ်လာမှာပါ” ဟု ဆိုထားသည်။ <ref>{{Cite web|title=KIA တေးဂီတပွဲကို ဗုံးကြဲခဲ့သူများမှာ ယက္ခနာမည်ဝှက်ရှိသည့် တိုက်လေယာဉ်မှူးများဖြစ်|url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/13020|access-date=2022-10-25|language=my}}</ref> == အခြားကြည့်ရန် == * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ်]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] eey9zq8rkiq4kdyn0obr7t1btszlgap ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 237732 1031281 875223 2026-05-13T03:43:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 776110 wikitext text/x-wiki == req article for en-wiki == This should be created on the English Wikipedia. Thanks. [[အသုံးပြုသူ:Taung Tan|Taung Tan]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Taung Tan|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၅၊ ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ (UTC) m75h4855bvw40qroeo5djgll27lv3ve တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 241354 1031214 1029209 2026-05-13T03:12:58Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031214 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁-၂ မတ် ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=21.93317 |lon_deg=95.64483 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline}} | fatalities = ၁၇ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တာတိုင်ရွာ]]တွင်၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၂ ရက်နေ့အတွင်း မြန်မာစစ်တပ်မှ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များက အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၇ ဦး ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":8">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=တာတိုင်ရွာ သတ်ဖြတ်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/64841876 |access-date=2023-03-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသေအပျောက်အများဆုံး အရပ်သားအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်အပြီး ကိုးရက်အကြာတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းမှ နောက်ထပ် လူ ၂၈ ဦးထက်မနည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ တာတိုင်ရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> တာတိုင်ရွာသည် [[ဧရာဝတီမြစ်]] နှင့် [[မူးမြစ်]]တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိပြီး အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိသော ရွာလေးတစ်ရွာဖြစ်ပြီး အနီးနားရှိ [[ညောင်ရင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ရင်းရွာ]]နှင့် မျက်နှာမူထားသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2023-03-11 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး]]တွင် ထိုးစစ်ဆင်ကာ ဒေသခံ တော်လှန်ရေးသမားများကို ခြိမ်းခြောက် နှိမ်နှင်းခြင်း၊ ရွာများကို မီးရှို့ စီးနင်းခြင်း၊ ရွာသားများကို ကွပ်မျက်ခြင်းနှင့် ထောင်နှင့်ချီသော လူများကို နေရပ်ဒေသများမှ နှင်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်အထိ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး သတ်မှတ်ထားသည့် မြို့နယ် ၅၀ အနက် ၁၄ မြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-23 |title=Myanmar Junta Extends Martial Law in Resistance Stronghold Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်ရပ် == [[ဖိုင်:Shoulder_sleeve_insignia_of_No.(99)_Light_Infantry_Division_of_the_Myanmar_Army.svg|thumb| တပ်မ ၉၉ ၏ တံဆိပ်]] ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်တွင် [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သော အထူးတပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အား တာတိုင်ရွာမှ {{Convert|50|km}}အကွာတွင် တည်ရှိသော [[အရာတော်မြို့]]သို့ ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ချထားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> စစ်သားများသည် [[မုံရွာမြို့|မုံရွာ]] [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]]တွင် တပ်စွဲထားသော တပ်သားများ ဖြစ်သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-10 |title=Myanmar Regime Task Force Leaves Trail of Beheaded and Mutilated Victims |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-task-force-leaves-trail-of-beheaded-and-mutilated-victims.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ထိုးစစ်ဆင်နေစဉ်အတွင်း ရုရှားလုပ် Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်များ ဖြင့် လိုက်ပါလာသည့် တပ်မတော်သားများက [[ဧရာဝတီမြစ်]] နှင့် [[မူးမြစ်]]ဆုံရာသို့ ချီတက်လာကာ လမ်းတလျောက် ရွာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံ တိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ရွာကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် ကန်တော်ကျေးရွာ၌ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref name=":2" /> ထိုနေ့တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[ကန်တော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကန်တော်]]နှင့် [[ညောင်ပင်ကန်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကန်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် ဆယ်ကျော်သက် နှစ်ဦးအပါအဝင် တော်လှန်ရေးသမားလေးဦးကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Child fighters beheaded as Myanmar killings rise after martial law |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html |access-date=2023-03-11 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> [[ဖိုင်:Mu_River.JPG|alt=A view of the Mu River|thumb| မူးမြစ်မြင်ကွင်း]] မတ်လ ၁ ရက်နေ့ နံနက် ၃ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်သည် မူးမြစ်ကိုဖြတ်၍ တာတိုင်ရွာကို စတင်ဝင်ရောက်စီးနင်းသည်။<ref name=":2" /> တပ်သားများ မြစ်အား ဖြတ်မကူးဟု ယူဆချက်ကြောင့် ကျေးရွာသားများ အချိန်မီ ဘေးလွတ်ရာသို့ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=":3" /> ထိုညနေပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ တာတိုင်ရွာမှ ရွာသား ၇၀ မှ ၁၀၀ ခန့်ကို နယ်မြေခံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]]တွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":1" /> စစ်သားများသည် ရွာရှိ ဈေးဆိုင်များနှင့် နေအိမ်များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ စီးနင်းမှုတစ်လျှောက်လုံး ရွာသားများကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> နောက်တစ်နေ့နံနက်တွင် တပ်များသည် တာတိုင်ရွာ၏ အနောက်ဘက် {{Convert|4|km}} ကွာဝေးသော ညောင်ရင်းရွာသို့ ချီတက်လာစဉ် ဓားစာခံများကို လူသားဒိုင်း အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် Demon King Defense Force သည် ဓားစာခံများကို တပ်ဖွဲ့ဝင်များထံမှ ကယ်ဆယ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref name=":0" /> ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် စစ်တပ်မှ ဓားစာခံများကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနည်းဆုံး အမျိုးသမီး ၃ ဦးကို မသတ်ဖြတ်မီ အဓမ္မပြုကျင့်ကာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> သေဆုံးသူများထဲတွင် တစ်ဦးတည်းသော ဒေသခံခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား 'မိုက်ကယ်' ကျော်ဇော၏ အလောင်းအား တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ခေါင်းဖြတ်၍ အပိုင်းပိုင်းဖြတ်တောက်ကာ အလောင်းအား ၎င်း၏ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများဖြင့် ထားရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2023-03-14 |title=ICC Asked to Expand Investigations After Further Massacres in Myanmar |url=https://thediplomat.com/2023/03/icc-asked-to-expand-investigations-after-further-massacres-in-myanmar/ |access-date=2023-03-14 |website=The Diplomat |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" /> အခြားအရပ်သား 'ရာဟု' နိုင်လင်းအောင်သည်လည်း အလားတူ ခေါင်းဖြတ်ခံရသည်။<ref name=":1" /> == ကျူးလွန်သူများ == အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]] ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ( ၉၉)]] မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":6">{{Cite web |last= |first= |date=2022-09-26 |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |access-date=2023-03-02 |website=ဧရာဝတီ |language=my}}</ref> တပ်မတော်၏ အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် [[ရိုဟင်ဂျာ]] ရွာသား ၈၀၀,၀၀၀ ခန့်အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည့် [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်တပ်၏ ပြင်းထန်သော ထိုးစစ်များကို]] ဘီလူးစစ်ကြောင်းဟု ဒေသခံများက ခေါ်ဆိုကြသည့် တပ်မ ၉၉ က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2018-06-28 |title=How Myanmar's shock troops led the assault that expelled the Rohingya |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/investigates/special-report/myanmar-rohingya-battalions/ |access-date=2023-03-11}}</ref><ref name=":6" /> == သားကောင်များ == သေဆုံးသူများထဲမှ တစ်ဦးမှာ အရပ်သားများဖြစ်ပြီး အများစုမှာ [[လယ်သမား]]များ နှင့် တံငါသည်များ ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> သေဆုံးသူများအနက် သိရှိရသော သားကောင် ၁၇ ဦးမှာ အသက် ၁၇ နှစ်မှ ၆၇ နှစ်ကြားများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-03-07 |title=စစ်ကိုင်းတွင် နယ်လှည့်ခေါင်းဖြတ်နေသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ဘီလူးစစ်ကြောင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14145 |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> # မိုက်ကယ်ကျော်ဇော (အသက် ၄၇ နှစ်)၊ # ကျော်ကျော် (အသက် ၃၅)၊ # ချစ်ကောင်း (အသက် ၃၅)၊ # ကျော်စိုး (အသက် ၃၇ နှစ်)၊ # စိုးနိုင် (အသက် ၅၀)၊ # ဦးလင်း (အသက် ၄၀)၊ # ဦးထွန်း (အသက် ၄၀)၊ # အောင်အောင် (အသက် ၄၀)၊ # ရဲလင်းအောင် (အသက် ၂၅ နှစ်)၊ # သိန်းထိုက် (အသက် ၆၀)၊ # ဇော်ဖြိုး (အသက် ၁၇ နှစ်)၊ # 'ထီလာ' ကျော်မိုး (၄၂)နှစ်၊ # 'ရာဟု' နိုင်လင်းအောင် (အသက် ၂၅ နှစ်)၊ # ဝင်းဌေး (အသက် ၆၇ နှစ်)၊ # ပန်းသွေး (၃၇ နှစ်)၊ # ပန်းနွယ် (အသက် ၄၀)၊ # ဆွေဆွေဦး (အသက် ၄၂ နှစ်)၊ == ဖြစ်ရပ်အပြီး == မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ညောင်ရင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ရင်းရွာ]]အနီး သရက်စိုက်ခင်းနှင့် မြစ်နံဘေးသဲပြင်ပေါ်တွင် အလောင်း ၁၄ လောင်းအား ရွာသားများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name=":0" /> သေဆုံးသူအများစုမှာ ပစ်ခတ်ခံထားရသော ဒဏ်ရာများရှိနေပြီး နှိပ်စက်ခံထားရသည့် လက္ခဏာများ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":4">{{Cite web |date=2023-03-04 |title=15 villagers including women allegedly arrested and killed by Military Council in Myinmu |url=https://www.bnionline.net/en/news/15-villagers-including-women-allegedly-arrested-and-killed-military-council-myinmu |access-date=2023-03-11 |website=Burma News International |language=en}}</ref><ref name=":3" /> အခြား အလောင်းသုံးခုအား တာတိုင်ရွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> စစ်ကောင်စီတပ်များက အလောင်းများအနီးတွင် မြေမြှပ်မိုင်းများ ထားရှိခဲ့သည့်အတွက် ရွာသားများမှာ အလောင်းပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။<ref name=":4" /> ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ခံထားရသည့်အတွက် တာတိုင်ရွာမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ ရွာသားများမှာ နေအိမ်သို့ ပြန်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref name=":8" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ မှ မတ် ၅ ရက်အကြားကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သားများက တာတိုင်ရွာ အနီးတဝိုက်တွင် ရွာသူရွာသား ၉၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ခုခံရေးသမား ၂၀ ခန့်ကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကာ အနည်းဆုံး အမျိုးသမီး သုံးဦးအား မုဒိမ်းပြုကျင့်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5" /> သတ်ဖြတ်မှုအပြီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက အနီးအနားဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများအား ဆက်လက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-11 |title=Prominent Myanmar Monk Disappears After Being Detained by Regime Forces |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/prominent-myanmar-monk-disappears-after-being-detained-by-regime-forces.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မုံရွာ-မန္တလေးကားလမ်းဘေးရှိ [[အာလကပ္ပရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|အာလကပ္ပရွာ]]ဆီ ဆက်လက် ချီတက်သွားခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=10 more found dead in wake of Ogre Column raid in Myinmu Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/10-more-found-dead-in-wake-of-ogre-column-raid-in-myinmu-township |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":5" /> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ဘေးရှောင်များအား ကူညီရန် ရောက်ရှိနေသော ပြည်ကြီးတံခွန် ဆရာတော် ဦးအဂ္ဂဝံသအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":5" /> မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ [[လက္ကပင်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်]] တွင် ဆက်လက်တပ်စွဲခဲ့ကာ ရွာသူရွာသား ၁၀ ဦးခန့်အား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":9" /> သတ်ဖြတ်ခံရသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများအား ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းမှ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ကာ နှိပ်စက်ခံထားရသော လက္ခဏာများ ရှိနေခဲ့သည်။<ref name=":9" /> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) က မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ ကျူးလွန်ခဲ့သော [[စစ်ရာဇဝတ်မှု]]များနှင့် [[လူသားထုအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှု|လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို]] ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":7">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Statement on terrorist junta's brutal massacre of civilians in Tar Taing Village in Sagaing Township of Sagaing |url=https://gov.nugmyanmar.org/2023/03/05/statement-on-terrorist-juntas-brutal-massacre-of-civilians-in-tar-taing-village-in-sagaing-township-of-sagaing/ |access-date=2023-03-11 |website=National Unity Government |language=en-US |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311190850/https://gov.nugmyanmar.org/2023/03/05/statement-on-terrorist-juntas-brutal-massacre-of-civilians-in-tar-taing-village-in-sagaing-township-of-sagaing/ }}</ref> NUG သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]] နှင့် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်တရားရုံး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေး အဖွဲ့အစည်းများထံ အလျင်အမြန် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-06 |title=ကုလသမဂ္ဂကို တင်သွင်းမယ့် တာတိုင်ရွာက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/media-64868075 |access-date=2023-03-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref name=":7" /> NUG ၏ လူ့အခွင့်အရေး ဝန်ကြီး [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]]က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။<ref name=":2" /> မြန်မာစစ်တပ်အနေဖြင့် လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref name=":0" /> === နိုင်ငံတကာ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းကြီးများနှင့် အစိုးရများသည် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိပေ။ [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏]] ၅၂ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးတွင် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Türk က စစ်တပ်သည် မီးရှို့မှုအား လက်နက်အဖြစ် အရပ်သားများအပေါ် သုံးစွဲခြင်းအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူပေါင်း ၁.၃ သန်း အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှစတင်၍ တပ်မတော်စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည့် အိမ်ခြေ ၃၉,၀၀၀ အနက် ၂၅,၀၀၀ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတွင်ဖြစ်သည်။<ref name=":62">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army’s ‘scorched earth’ policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] == ပြင်ပလင့်များ == * [https://burmese.voanews.com/a/nug-presser-tartine-sagaing/6991397.html တာတိုင်သတ်ဖြတ်ခံရမှုအကြောင်း VOA သတင်းပေးပို့ချက်] (မြန်မာဘာသာ) == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 7b5uxsvsj61b6lz49blosvxusxcptnq 1031257 1031214 2026-05-13T03:30:15Z Zawzawaungthwin 100038 [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည် 1031214 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁-၂ မတ် ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=21.93317 |lon_deg=95.64483 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline}} | fatalities = ၁၇ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]ရှိ [[တာတိုင်ရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|တာတိုင်ရွာ]]တွင်၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှ ၂ ရက်နေ့အတွင်း မြန်မာစစ်တပ်မှ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော်]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များက အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၇ ဦး ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":8">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=တာတိုင်ရွာ သတ်ဖြတ်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/64841876 |access-date=2023-03-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> အဆိုပါဖြစ်ရပ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသေအပျောက်အများဆုံး အရပ်သားအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်အပြီး ကိုးရက်အကြာတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းမှ နောက်ထပ် လူ ၂၈ ဦးထက်မနည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ တာတိုင်ရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> တာတိုင်ရွာသည် [[ဧရာဝတီမြစ်]] နှင့် [[မူးမြစ်]]တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိပြီး အိမ်ခြေ ၈၀ ခန့်ရှိသော ရွာလေးတစ်ရွာဖြစ်ပြီး အနီးနားရှိ [[ညောင်ရင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ရင်းရွာ]]နှင့် မျက်နှာမူထားသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2023-03-11 |title=In Myanmar's heartland, new horrors from a junta struggling for control |url=https://myanmar-now.org/en/news/in-myanmars-heartland-new-horrors-from-a-junta-struggling-for-control |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး]]တွင် ထိုးစစ်ဆင်ကာ ဒေသခံ တော်လှန်ရေးသမားများကို ခြိမ်းခြောက် နှိမ်နှင်းခြင်း၊ ရွာများကို မီးရှို့ စီးနင်းခြင်း၊ ရွာသားများကို ကွပ်မျက်ခြင်းနှင့် ထောင်နှင့်ချီသော လူများကို နေရပ်ဒေသများမှ နှင်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်အထိ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး သတ်မှတ်ထားသည့် မြို့နယ် ၅၀ အနက် ၁၄ မြို့နယ်သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-23 |title=Myanmar Junta Extends Martial Law in Resistance Stronghold Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/myanmar-junta-extends-martial-law-in-resistance-stronghold-sagaing-region.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်ရပ် == [[ဖိုင်:Shoulder_sleeve_insignia_of_No.(99)_Light_Infantry_Division_of_the_Myanmar_Army.svg|thumb| တပ်မ ၉၉ ၏ တံဆိပ်]] ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်တွင် [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သော အထူးတပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့အား တာတိုင်ရွာမှ {{Convert|50|km}}အကွာတွင် တည်ရှိသော [[အရာတော်မြို့]]သို့ ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ချထားခဲ့သည်။<ref name=":0" /> စစ်သားများသည် [[မုံရွာမြို့|မုံရွာ]] [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]]တွင် တပ်စွဲထားသော တပ်သားများ ဖြစ်သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-10 |title=Myanmar Regime Task Force Leaves Trail of Beheaded and Mutilated Victims |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-regime-task-force-leaves-trail-of-beheaded-and-mutilated-victims.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ထိုးစစ်ဆင်နေစဉ်အတွင်း ရုရှားလုပ် Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်များ ဖြင့် လိုက်ပါလာသည့် တပ်မတော်သားများက [[ဧရာဝတီမြစ်]] နှင့် [[မူးမြစ်]]ဆုံရာသို့ ချီတက်လာကာ လမ်းတလျောက် ရွာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံ တိုက်ခိုက်ရေးသမားများက ရွာကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် ကန်တော်ကျေးရွာ၌ တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ <ref name=":2" /> ထိုနေ့တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[ကန်တော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကန်တော်]]နှင့် [[ညောင်ပင်ကန်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ပင်ကန်ကျေးရွာ]]အနီးတွင် ဆယ်ကျော်သက် နှစ်ဦးအပါအဝင် တော်လှန်ရေးသမားလေးဦးကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Child fighters beheaded as Myanmar killings rise after martial law |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/myanmar-beheading-sagaing-03032023151949.html |access-date=2023-03-11 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> [[ဖိုင်:Mu_River.JPG|alt=A view of the Mu River|thumb| မူးမြစ်မြင်ကွင်း]] မတ်လ ၁ ရက်နေ့ နံနက် ၃ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်သည် မူးမြစ်ကိုဖြတ်၍ တာတိုင်ရွာကို စတင်ဝင်ရောက်စီးနင်းသည်။<ref name=":2" /> တပ်သားများ မြစ်အား ဖြတ်မကူးဟု ယူဆချက်ကြောင့် ကျေးရွာသားများ အချိန်မီ ဘေးလွတ်ရာသို့ မရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=":3" /> ထိုညနေပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ တာတိုင်ရွာမှ ရွာသား ၇၀ မှ ၁၀၀ ခန့်ကို နယ်မြေခံ [[ဘုန်းကြီးကျောင်း|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း]]တွင် ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":1" /> စစ်သားများသည် ရွာရှိ ဈေးဆိုင်များနှင့် နေအိမ်များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ စီးနင်းမှုတစ်လျှောက်လုံး ရွာသားများကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> နောက်တစ်နေ့နံနက်တွင် တပ်များသည် တာတိုင်ရွာ၏ အနောက်ဘက် {{Convert|4|km}} ကွာဝေးသော ညောင်ရင်းရွာသို့ ချီတက်လာစဉ် ဓားစာခံများကို လူသားဒိုင်း အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် Demon King Defense Force သည် ဓားစာခံများကို တပ်ဖွဲ့ဝင်များထံမှ ကယ်ဆယ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref name=":0" /> ထိုနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် စစ်တပ်မှ ဓားစာခံများကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အနည်းဆုံး အမျိုးသမီး ၃ ဦးကို မသတ်ဖြတ်မီ အဓမ္မပြုကျင့်ကာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> သေဆုံးသူများထဲတွင် တစ်ဦးတည်းသော ဒေသခံခုခံတိုက်ခိုက်ရေးသမား 'မိုက်ကယ်' ကျော်ဇော၏ အလောင်းအား တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ခေါင်းဖြတ်၍ အပိုင်းပိုင်းဖြတ်တောက်ကာ အလောင်းအား ၎င်း၏ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများဖြင့် ထားရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2023-03-14 |title=ICC Asked to Expand Investigations After Further Massacres in Myanmar |url=https://thediplomat.com/2023/03/icc-asked-to-expand-investigations-after-further-massacres-in-myanmar/ |access-date=2023-03-14 |website=The Diplomat |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" /> အခြားအရပ်သား 'ရာဟု' နိုင်လင်းအောင်သည်လည်း အလားတူ ခေါင်းဖြတ်ခံရသည်။<ref name=":1" /> == ကျူးလွန်သူများ == အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]] ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ( ၉၉)]] မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name=":6">{{Cite web |last= |first= |date=2022-09-26 |title=လက်ယက်ကုန်း ပစ်ခတ်မှုကို ခမရ ၃၆၈ တပ်ရင်း ကျူးလွန်ဟု NUG ဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/crime/2022/09/26/254838.html |access-date=2023-03-02 |website=ဧရာဝတီ |language=my}}</ref> တပ်မတော်၏ အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် [[ရိုဟင်ဂျာ]] ရွာသား ၈၀၀,၀၀၀ ခန့်အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးစေခဲ့သည့် [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်တပ်၏ ပြင်းထန်သော ထိုးစစ်များကို]] ဘီလူးစစ်ကြောင်းဟု ဒေသခံများက ခေါ်ဆိုကြသည့် တပ်မ ၉၉ က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2018-06-28 |title=How Myanmar's shock troops led the assault that expelled the Rohingya |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/investigates/special-report/myanmar-rohingya-battalions/ |access-date=2023-03-11}}</ref><ref name=":6" /> == သားကောင်များ == သေဆုံးသူများထဲမှ တစ်ဦးမှာ အရပ်သားများဖြစ်ပြီး အများစုမှာ [[လယ်သမား]]များ နှင့် တံငါသည်များ ဖြစ်သည်။<ref name=":1" /> သေဆုံးသူများအနက် သိရှိရသော သားကောင် ၁၇ ဦးမှာ အသက် ၁၇ နှစ်မှ ၆၇ နှစ်ကြားများဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-03-07 |title=စစ်ကိုင်းတွင် နယ်လှည့်ခေါင်းဖြတ်နေသည့် စစ်ကောင်စီ၏ ဘီလူးစစ်ကြောင်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14145 |access-date=2023-03-11 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> # မိုက်ကယ်ကျော်ဇော (အသက် ၄၇ နှစ်)၊ # ကျော်ကျော် (အသက် ၃၅)၊ # ချစ်ကောင်း (အသက် ၃၅)၊ # ကျော်စိုး (အသက် ၃၇ နှစ်)၊ # စိုးနိုင် (အသက် ၅၀)၊ # ဦးလင်း (အသက် ၄၀)၊ # ဦးထွန်း (အသက် ၄၀)၊ # အောင်အောင် (အသက် ၄၀)၊ # ရဲလင်းအောင် (အသက် ၂၅ နှစ်)၊ # သိန်းထိုက် (အသက် ၆၀)၊ # ဇော်ဖြိုး (အသက် ၁၇ နှစ်)၊ # 'ထီလာ' ကျော်မိုး (၄၂)နှစ်၊ # 'ရာဟု' နိုင်လင်းအောင် (အသက် ၂၅ နှစ်)၊ # ဝင်းဌေး (အသက် ၆၇ နှစ်)၊ # ပန်းသွေး (၃၇ နှစ်)၊ # ပန်းနွယ် (အသက် ၄၀)၊ # ဆွေဆွေဦး (အသက် ၄၂ နှစ်)၊ == ဖြစ်ရပ်အပြီး == မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် [[ညောင်ရင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ညောင်ရင်းရွာ]]အနီး သရက်စိုက်ခင်းနှင့် မြစ်နံဘေးသဲပြင်ပေါ်တွင် အလောင်း ၁၄ လောင်းအား ရွာသားများက တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name=":0" /> သေဆုံးသူအများစုမှာ ပစ်ခတ်ခံထားရသော ဒဏ်ရာများရှိနေပြီး နှိပ်စက်ခံထားရသည့် လက္ခဏာများ တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":4">{{Cite web |date=2023-03-04 |title=15 villagers including women allegedly arrested and killed by Military Council in Myinmu |url=https://www.bnionline.net/en/news/15-villagers-including-women-allegedly-arrested-and-killed-military-council-myinmu |access-date=2023-03-11 |website=Burma News International |language=en}}</ref><ref name=":3" /> အခြား အလောင်းသုံးခုအား တာတိုင်ရွာတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":0" /> စစ်ကောင်စီတပ်များက အလောင်းများအနီးတွင် မြေမြှပ်မိုင်းများ ထားရှိခဲ့သည့်အတွက် ရွာသားများမှာ အလောင်းပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရသည်။<ref name=":4" /> ရွာလုံးကျွတ် မီးရှို့ခံထားရသည့်အတွက် တာတိုင်ရွာမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ ရွာသားများမှာ နေအိမ်သို့ ပြန်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref name=":8" /> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ မှ မတ် ၅ ရက်အကြားကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သားများက တာတိုင်ရွာ အနီးတဝိုက်တွင် ရွာသူရွာသား ၉၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ခုခံရေးသမား ၂၀ ခန့်ကို ခေါင်းဖြတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ကာ အနည်းဆုံး အမျိုးသမီး သုံးဦးအား မုဒိမ်းပြုကျင့်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":5" /> သတ်ဖြတ်မှုအပြီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက အနီးအနားဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများအား ဆက်လက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-11 |title=Prominent Myanmar Monk Disappears After Being Detained by Regime Forces |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/prominent-myanmar-monk-disappears-after-being-detained-by-regime-forces.html |access-date=2023-03-11 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref> မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မုံရွာ-မန္တလေးကားလမ်းဘေးရှိ [[အာလကပ္ပရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|အာလကပ္ပရွာ]]ဆီ ဆက်လက် ချီတက်သွားခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=10 more found dead in wake of Ogre Column raid in Myinmu Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/10-more-found-dead-in-wake-of-ogre-column-raid-in-myinmu-township |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":5" /> မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ဘေးရှောင်များအား ကူညီရန် ရောက်ရှိနေသော ပြည်ကြီးတံခွန် ဆရာတော် ဦးအဂ္ဂဝံသအား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref name=":5" /> မတ်လ ၅ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ [[လက္ကပင်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်]] တွင် ဆက်လက်တပ်စွဲခဲ့ကာ ရွာသူရွာသား ၁၀ ဦးခန့်အား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":9" /> သတ်ဖြတ်ခံရသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများအား ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းမှ ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ကာ နှိပ်စက်ခံထားရသော လက္ခဏာများ ရှိနေခဲ့သည်။<ref name=":9" /> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) က မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ ကျူးလွန်ခဲ့သော [[စစ်ရာဇဝတ်မှု]]များနှင့် [[လူသားထုအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှု|လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများကို]] ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":7">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Statement on terrorist junta's brutal massacre of civilians in Tar Taing Village in Sagaing Township of Sagaing |url=https://gov.nugmyanmar.org/2023/03/05/statement-on-terrorist-juntas-brutal-massacre-of-civilians-in-tar-taing-village-in-sagaing-township-of-sagaing/ |access-date=2023-03-11 |website=National Unity Government |language=en-US |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311190850/https://gov.nugmyanmar.org/2023/03/05/statement-on-terrorist-juntas-brutal-massacre-of-civilians-in-tar-taing-village-in-sagaing-township-of-sagaing/ }}</ref> NUG သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]] နှင့် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်တရားရုံး အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ တရားစီရင်ရေး အဖွဲ့အစည်းများထံ အလျင်အမြန် တင်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-06 |title=ကုလသမဂ္ဂကို တင်သွင်းမယ့် တာတိုင်ရွာက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/media-64868075 |access-date=2023-03-11 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref name=":7" /> NUG ၏ လူ့အခွင့်အရေး ဝန်ကြီး [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]]က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။<ref name=":2" /> မြန်မာစစ်တပ်အနေဖြင့် လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref name=":0" /> === နိုင်ငံတကာ === ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လအထိ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းကြီးများနှင့် အစိုးရများသည် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိပေ။ [[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏]] ၅၂ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးတွင် ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး Volker Türk က စစ်တပ်သည် မီးရှို့မှုအား လက်နက်အဖြစ် အရပ်သားများအပေါ် သုံးစွဲခြင်းအား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူပေါင်း ၁.၃ သန်း အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှစတင်၍ တပ်မတော်စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည့် အိမ်ခြေ ၃၉,၀၀၀ အနက် ၂၅,၀၀၀ သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးတွင်ဖြစ်သည်။<ref name=":62">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army’s ‘scorched earth’ policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref><ref name=":3" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] == ပြင်ပလင့်များ == * [https://burmese.voanews.com/a/nug-presser-tartine-sagaing/6991397.html တာတိုင်သတ်ဖြတ်ခံရမှုအကြောင်း VOA သတင်းပေးပို့ချက်] (မြန်မာဘာသာ) == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 7b5uxsvsj61b6lz49blosvxusxcptnq ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 241560 1031254 1029217 2026-05-13T03:28:53Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031254 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = နန်းနိမ့်ရွာ၊ [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | date = ၁၁ မတ် ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=19.901245 |lon_deg=96.836268 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline}} | fatalities = ၃၀+ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ [[နန်းနိမ့် (နောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်|နန်းနိမ့်ကျေးရွာ]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်က အရပ်သားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော် (ကြည်း)]]မှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[ရဟန်း|သံဃာ]] ၃ ပါး အပါအဝင် အရပ်သား ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-13 |title=At least 30 civilians killed in southern Shan State |url=https://english.dvb.no/at-least-30-civilians-killed-in-southern-shan-state/ |access-date=2023-03-14 |website=Democratic Voice of Burma |language=en-US}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]အပြီး ၉ ရက်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ နန်းနိမ့် ( {{Lang-shn|ၼမ်ႉၼဵင်ႈ}}) သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၏ အပြိုင်အဆိုင်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသား အများစုနေထိုင်သော [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]] ကျေးရွာသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ]] [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရ၏ မဟာမိတ် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (PNO) ၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Ko Cho |date=2023-03-01 |title=More than one dozen parties register to compete in junta-controlled election |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-than-one-dozen-parties-register-to-compete-in-junta-controlled-election |access-date=2023-03-13 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Esther J |date=2022-07-08 |title=Pa-O groups speak out against PNO plan to form new ‘security force’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-groups-speak-out-against-pno-plan-to-form-new-security-force |access-date=2023-03-13 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> အဆိုပါနေရာသည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]တို့အကြား ဗျူဟာကျသော နေရာအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-13 |title=Myanmar Junta Troops Massacre 23 Civilians Including Monks in Shan State: Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-massacre-23-civilians-including-monks-in-shan-state-resistance.html |access-date=2023-03-13 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=2023-03-14 |title=Army, resistance trade accusations over Myanmar killings |url=https://apnews.com/article/myanmar-civil-war-killings-buddhist-monks-guerrillas-3f60df3254f9deca59665301caabca5d |access-date=2023-03-14 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်စတင်ချိန်တွင် နိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းလူငယ်]]များသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ကဲ့သို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-28 |title=‘They are preparing for war’: Forced recruiting by Pa-O militia in Shan |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/they-are-preparing-for-war-forced-recruiting-by-pa-o-militia-in-shan/ |access-date=2023-03-13 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-13 |title=Junta forces kill 29, including three monks, in southern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/junta-forces-kill-29-including-three-monks-in-southern-shan-state |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် PNO ၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (PNA) သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ စစ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများနှင့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2021-09-23 |title=Pa-O fighters in Shan help junta capture base from resistance forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-fighters-in-shan-help-junta-capture-base-from-resistance-forces |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် PNO သည် ဒေသခံရွာသားများအား ပြည်သူ့စစ်အဖြစ် အတင်းအကျပ် စစ်မှုထမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=2022-07-02 |title=Locals in southern Shan State report forced recruitment into Pa-O militia |url=https://myanmar-now.org/en/news/locals-in-southern-shan-state-report-forced-recruitment-into-pa-o-militia |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":0" /> ဒေသတွင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာသဖြင့် PNA သည် လူသစ်စုဆောင်းရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> == ဖြစ်ရပ် == မြန်မာစစ်တပ်သည် '[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]' ဗျူဟာဖြစ်သော ရိက္ခာ၊ ဘဏ္ဍာငွေ၊ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် တပ်သားသစ်များ ဖြတ်တောက်ခြင်းကို အသုံးပြုကာ ကျေးရွာများအား စီးနင်းခြင်း၊ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ ပစ်ခတ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ <ref name=":6">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army’s ‘scorched earth’ policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် အနီးနားရှိ နမ့်ပန်နှင့် လိန်းလင်ကျေးရွာများအပါအဝင် ပင်လောင်းမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပစ်ခတ်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2016-03-16 |title=Myanmar massacres ‘were to start religious conflict' - UCA News |url=https://www.ucanews.com/news/myanmar-massacres-were-to-start-religious-conflict/100685 |access-date=2023-03-16 |website=UCA News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-19 |title=Military Council's random shelling panics Pinlaung residents |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-councils-random-shelling-panics-pinlaung-residents |access-date=2023-03-13 |website=Burma News International |language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်က ပင်လောင်မြို့နယ်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နန်းနိမ့်ကျေးရွာမှ ရွာသားအများစုအပါအဝင် ရွာသား ၅,၀၀၀ ကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-09 |title=Thousands Displaced as Myanmar Junta Forces Clash With Karenni Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-displaced-as-myanmar-junta-forces-clash-with-karenni-resistance.html |access-date=2023-03-13 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-07 |title=Thousands Displaced By Fighting In Panglaung Township |url=https://www.bnionline.net/en/news/thousands-displaced-fighting-panglaung-township |access-date=2023-03-14 |website=Burma News International |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း နန်းနိမ့်ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း [[ဆရာတော်]]၊ တပည့်သံဃာ နှစ်ပါးနှင့်အတူ ရွာသား ၃၀ တို့သည် ကျောင်းစောင့်ရန် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /><ref name=":8" /> မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် နန်းနိမ့်ရွာအနီးရှိ တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်မှ တပ်မတော်က အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ နန်းနိမ့်ရွာသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" />တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေသည့် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများကို[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] တို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ပဋိပက္ခအတွင်း တပ်မတော်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များ နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ထိုနေ့ညနေပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ လေယာဉ်ဖြင့် ရွာကိုတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ခုခံရေးတပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> အဆိုပါကျေးရွာရှိ အိမ်ခြေ ၅၀ ခန့်ကို တပ်မတော်က မီးရှို့ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အိမ်ခြေ ၂၀၀ ထက်မနည်း မီးလောင်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name=":7">{{Cite news |last=Newey |first=Sarah |date=2023-03-13 |title=Monks among 30 people ‘brutally murdered’ by Myanmar army |language=en-GB |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/03/13/monks-among-30-people-brutally-murdered-myanmar-army-monastery/ |access-date=2023-03-14 |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2023-03-13 |title=Myanmar army kills 33 in monastery massacre |url=https://thethaiger.com/news/regional/myanmar/myanmar-army-kills-33-in-monastery-massacre |access-date=2023-03-14 |website=Thaiger |language=en-US}}</ref> ဒေသခံ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို တပ်မတော်မှ ဆက်လက် သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> နောက်တနေ့မနက်တွင် ရွာသို့ ပြန်လာသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ရွာမှ [[ရဟန်း|ဘုန်းတော်ကြီး]] ၃ ပါးအပါအဝင် အရပ်သား ၂၈ ဦးရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> တပ်မတော်မှ ကွပ်မျက်ခဲ့သော သေဆုံးသူများတွင် သေနတ်ဒဏ်ရာများ တွေ့ရှိရပြီး အများစုမှာ ရင်ဘတ်ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /><ref name=":3" /> ထို့အပြင် ဘုန်းကြီးကျောင်းနံရံတွင်လည်း ကျည်ဖောက်ရာများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":7" /> == ကျူးလွန်သူများ == အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]] ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော် (ကြည်း)]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာနေရာ၌ မြန်မာစစ်တပ်က အသုံးပြုသော {{Convert|5.51|mm}} နှင့် {{Convert|5.56|mm}} ကျည်ခွံများ၊ M79 ကျည်ခွံများ၊ လက်နက်ကြီးကျည်များ၊ ကျည်ဆန်သေတ္တာအလွတ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":9" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Junta’s ammunition found at site of civilian massacre in southern Shan state |url=https://www.bnionline.net/en/news/juntas-ammunition-found-site-civilian-massacre-southern-shan-state |access-date=2023-03-16 |website=Burma News International |language=en}}</ref> == ကျူးလွန်ခံရသူများ == မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့အထိ သံဃာ ၃ ပါး အပါအဝင် ရွာသား ၂၈ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ရရှိထားပြီး ငါးဦး ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်သည်။<ref name=":4">{{Cite web |last= |date=2023-03-13 |title=The SAC military committed a massacre of monks and people who were taking refuge in the monastery of Nam Nane village in Pinlaun |url=https://mpapress.com/en/news/18388/ |access-date=2023-03-14 |website=MPA |language=en-GB |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314003402/https://mpapress.com/en/news/18388/ }}</ref> သေဆုံးသူ အများစုသည် နန်းနိမ့်ရွာရှိ ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။<ref name=":4" /> သေဆုံးသူများတွင် သေနတ်ဒဏ်ရာများ၊ ဓားဒဏ်ရာများ နှင့် ခြေထောက်ကျိုး၊ ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာများ၊ မီးလောင်ဒဏ်ရာများ အပါအဝင် ဒဏ်ရာများ အများအပြား တွေ့ရှိရကြောင်း သိရသည်။<ref name=":7" /> သေဆုံးသူအများအပြားသည် “အလွန်နီးကပ်သောအကွာအဝေး” တွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့သေဆုံးကြောင်း သေချာစေရန်အတွက် ဓားများဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ခုတ်သတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":6" /> ဦးပဏ္ဍိ (သက်တော် ၄၅ နှစ်)၊ ဦးသောဘာက (သက်တော် ၆၆ နှစ်) နှင့်ဦးကောဝိဒ (သက်တော် ၆၆ နှစ်) တို့အား မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |last=Esther J |date=2023-03-16 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=ပအိုဝ်းဒေသ သတ်ဖြတ်ခံရသူများထဲမှ သံဃာသုံးပါး၏ ရုပ်အလောင်းများကို သင်္ဂြိုဟ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14209 |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> ပျောက်ဆုံးနေသော ရွာသားများမှာ စစ်တပ်မှ ပြန်ပေးဆွဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း စစ်တပ်၏ ကင်းရှင်းကြောင်း ဝါဒဖြန့်ချိရေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုရန် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name=":11">{{Cite web |last=Butler |first=Gavin |date=2023-03-15 |title=‘Only Thing We Can Do Is Run’: 22 Civilians Massacred While Sheltering in a Monastery |url=https://www.vice.com/en/article/4a3gj3/myanmar-monastery-massacre-shan-state |access-date=2023-03-16 |website=Vice |language=en}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === တပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ် ပအိုဝ်း အမျိုးသား တပ်မတော်အား KNDF အပါအဝင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက ရွာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီ ရုပ်မြင်သံကြား]]တွင် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |date=2023-03-14 |title=Answer Of Maj-Gen Zaw Min Tun, Leader Of SAC Information Team, To Accusations Of Media |url=https://www.gnlm.com.mm/answer-of-maj-gen-zaw-min-tun-leader-of-sac-information-team-to-accusations-of-media/ |access-date=2023-03-14 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US}}</ref><ref name=":1" /> တိုက်ပွဲတွင် စစ်တပ်က ရွာသားများအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး သတင်းမှားဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /><ref name=":8" /> နောက်တစ်နေ့တွင် တပ်မတော်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် PNO က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွက် KNDF အား အပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":10" /> ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးများနှင့် အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် တပ်မတော်က လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်နေသည်ဟု KNDF မှ အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။<ref name=":11" /> ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အများစုဖြစ်ကြပြီး KNDF တွင် ခရစ်ယာန်အများစုဖြစ်သော [[ကယားလူမျိုး|ကရင်နီ]] တိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်နေသည်။<ref name=":11" /> မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် KNDF ၏ သဘောထားဖြစ်သော တပ်မတော်မှ ဘာသာရေး ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားစေသည်ဟု စွပ်စွဲချက်ကို ထပ်မံဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=":9" /> NUG မှ လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]]က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် "အကြမ်းဖက် လှုံ့ဆော်မှု"ဟု ပြောဆိုကာ မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်ရောင်းချမှု ပိတ်ဆို့ရေးနှင့် အခြားသော ပြတ်ပြတ်သားသား အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":12">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-15 |title=Myanmar monastery attack kills 22 as conflicting accounts emerge of alleged massacre |url=https://www.cnn.com/2023/03/15/asia/myanmar-military-monastery-attack-intl-hnk/index.html |access-date=2023-03-16 |website=CNN |language=en}}</ref> ယခု အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် စစ်တပ်၏ အရပ်သားများကို ပုံမှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် ပုံစံနှင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးပွားလာနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name=":12" /> === နိုင်ငံတကာ === အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ မှ လက်ထောက်အကြီးအကဲ Phil Robertson က မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း အား တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ တိုးပွားလာသည်ကို ထောက်ပြထားကြောင်း၊ "စစ်အစိုးရသည် အရပ်သားပစ်မှတ်များအား မဆိုင်းမတွဘဲ သိမ်းကျုံးတိုက်ခိုက်စေရန် ၎င်းတို့၏တပ်ဖွဲ့များအား မီးစိမ်းပြထားသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=28 civilians, including monks, shot dead in Myanmar {{!}} NHK WORLD-JAPAN News |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20230313_36/ |access-date=2023-03-14 |website=NHK WORLD |language=en}}</ref> သတ်ဖြတ်မှုမတိုင်မီ တစ်ပတ်အလိုတွင်၊ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတဝှမ်း အိမ်ခြေ ၃၉,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့သည့် မြန်မာစစ်တပ်၏ မြေလှန် ဗျူဟာကို သီးခြားရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref name=":6" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ စာရင်း]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] mqi5tkdmphnirpm6am1k2lrtsm5at45 1031255 1031254 2026-05-13T03:29:25Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031254 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = နန်းနိမ့်ရွာ၊ [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] | date = ၁၁ မတ် ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=19.901245 |lon_deg=96.836268 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline}} | fatalities = ၃၀+ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၊ [[နန်းနိမ့် (နောက်)ရွာ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်|နန်းနိမ့်ကျေးရွာ]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်က အရပ်သားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော် (ကြည်း)]]မှ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[ရဟန်း|သံဃာ]] ၃ ပါး အပါအဝင် အရပ်သား ၃၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-13 |title=At least 30 civilians killed in southern Shan State |url=https://english.dvb.no/at-least-30-civilians-killed-in-southern-shan-state/ |access-date=2023-03-14 |website=Democratic Voice of Burma |language=en-US}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု|တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]အပြီး ၉ ရက်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ နန်းနိမ့် ( {{Lang-shn|ၼမ်ႉၼဵင်ႈ}}) သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၏ အပြိုင်အဆိုင်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ပအိုဝ်းအမျိုးသား အများစုနေထိုင်သော [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]] ကျေးရွာသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသရှိ]] [[ပင်လောင်းမြို့နယ်]]၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး စစ်အစိုးရ၏ မဟာမိတ် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (PNO) ၏ ထိန်းချုပ်နယ်မြေဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Ko Cho |date=2023-03-01 |title=More than one dozen parties register to compete in junta-controlled election |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-than-one-dozen-parties-register-to-compete-in-junta-controlled-election |access-date=2023-03-13 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Esther J |date=2022-07-08 |title=Pa-O groups speak out against PNO plan to form new ‘security force’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-groups-speak-out-against-pno-plan-to-form-new-security-force |access-date=2023-03-13 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> အဆိုပါနေရာသည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်]]နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]တို့အကြား ဗျူဟာကျသော နေရာအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။<ref name=":1">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-13 |title=Myanmar Junta Troops Massacre 23 Civilians Including Monks in Shan State: Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-troops-massacre-23-civilians-including-monks-in-shan-state-resistance.html |access-date=2023-03-13 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=2023-03-14 |title=Army, resistance trade accusations over Myanmar killings |url=https://apnews.com/article/myanmar-civil-war-killings-buddhist-monks-guerrillas-3f60df3254f9deca59665301caabca5d |access-date=2023-03-14 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> ပြည်တွင်းစစ်စတင်ချိန်တွင် နိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းလူငယ်]]များသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ကဲ့သို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2023-02-28 |title=‘They are preparing for war’: Forced recruiting by Pa-O militia in Shan |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/they-are-preparing-for-war-forced-recruiting-by-pa-o-militia-in-shan/ |access-date=2023-03-13 |website=Frontier Myanmar |language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2023-03-13 |title=Junta forces kill 29, including three monks, in southern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/junta-forces-kill-29-including-three-monks-in-southern-shan-state |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် PNO ၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (PNA) သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ စစ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် မြန်မာ့တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများနှင့် ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2021-09-23 |title=Pa-O fighters in Shan help junta capture base from resistance forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/pa-o-fighters-in-shan-help-junta-capture-base-from-resistance-forces |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် PNO သည် ဒေသခံရွာသားများအား ပြည်သူ့စစ်အဖြစ် အတင်းအကျပ် စစ်မှုထမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Esther J |date=2022-07-02 |title=Locals in southern Shan State report forced recruitment into Pa-O militia |url=https://myanmar-now.org/en/news/locals-in-southern-shan-state-report-forced-recruitment-into-pa-o-militia |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":0" /> ဒေသတွင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာသဖြင့် PNA သည် လူသစ်စုဆောင်းရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> == ဖြစ်ရပ် == မြန်မာစစ်တပ်သည် '[[ဖြတ်လေးဖြတ်]]' ဗျူဟာဖြစ်သော ရိက္ခာ၊ ဘဏ္ဍာငွေ၊ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် တပ်သားသစ်များ ဖြတ်တောက်ခြင်းကို အသုံးပြုကာ ကျေးရွာများအား စီးနင်းခြင်း၊ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ ပစ်ခတ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ <ref name=":6">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army’s ‘scorched earth’ policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် အနီးနားရှိ နမ့်ပန်နှင့် လိန်းလင်ကျေးရွာများအပါအဝင် ပင်လောင်းမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပစ်ခတ်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |last=Hunt |first=Luke |date=2016-03-16 |title=Myanmar massacres ‘were to start religious conflict' - UCA News |url=https://www.ucanews.com/news/myanmar-massacres-were-to-start-religious-conflict/100685 |access-date=2023-03-16 |website=UCA News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-19 |title=Military Council's random shelling panics Pinlaung residents |url=https://www.bnionline.net/en/news/military-councils-random-shelling-panics-pinlaung-residents |access-date=2023-03-13 |website=Burma News International |language=en}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်က ပင်လောင်မြို့နယ်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နန်းနိမ့်ကျေးရွာမှ ရွာသားအများစုအပါအဝင် ရွာသား ၅,၀၀၀ ကျော် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-09 |title=Thousands Displaced as Myanmar Junta Forces Clash With Karenni Resistance |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thousands-displaced-as-myanmar-junta-forces-clash-with-karenni-resistance.html |access-date=2023-03-13 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-07 |title=Thousands Displaced By Fighting In Panglaung Township |url=https://www.bnionline.net/en/news/thousands-displaced-fighting-panglaung-township |access-date=2023-03-14 |website=Burma News International |language=en}}</ref> သို့သော်လည်း နန်းနိမ့်ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း [[ဆရာတော်]]၊ တပည့်သံဃာ နှစ်ပါးနှင့်အတူ ရွာသား ၃၀ တို့သည် ကျောင်းစောင့်ရန် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /><ref name=":8" /> မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် နန်းနိမ့်ရွာအနီးရှိ တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်မှ တပ်မတော်က အမြောက်မြားဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် မြန်မာစစ်တပ်မှ နန်းနိမ့်ရွာသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" />တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေသည့် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများကို[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] တို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ပဋိပက္ခအတွင်း တပ်မတော်နှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များ နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> ထိုနေ့ညနေပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ လေယာဉ်ဖြင့် ရွာကိုတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ခုခံရေးတပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> အဆိုပါကျေးရွာရှိ အိမ်ခြေ ၅၀ ခန့်ကို တပ်မတော်က မီးရှို့ခဲ့ရာ စုစုပေါင်း အိမ်ခြေ ၂၀၀ ထက်မနည်း မီးလောင်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref name=":7">{{Cite news |last=Newey |first=Sarah |date=2023-03-13 |title=Monks among 30 people ‘brutally murdered’ by Myanmar army |language=en-GB |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/03/13/monks-among-30-people-brutally-murdered-myanmar-army-monastery/ |access-date=2023-03-14 |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2023-03-13 |title=Myanmar army kills 33 in monastery massacre |url=https://thethaiger.com/news/regional/myanmar/myanmar-army-kills-33-in-monastery-massacre |access-date=2023-03-14 |website=Thaiger |language=en-US}}</ref> ဒေသခံ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို တပ်မတော်မှ ဆက်လက် သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။<ref name=":1" /> နောက်တနေ့မနက်တွင် ရွာသို့ ပြန်လာသော တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ရွာမှ [[ရဟန်း|ဘုန်းတော်ကြီး]] ၃ ပါးအပါအဝင် အရပ်သား ၂၈ ဦးရဲ့ ရုပ်အလောင်းတွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> တပ်မတော်မှ ကွပ်မျက်ခဲ့သော သေဆုံးသူများတွင် သေနတ်ဒဏ်ရာများ တွေ့ရှိရပြီး အများစုမှာ ရင်ဘတ်ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /><ref name=":3" /> ထို့အပြင် ဘုန်းကြီးကျောင်းနံရံတွင်လည်း ကျည်ဖောက်ရာများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":7" /> == ကျူးလွန်သူများ == အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကို [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်]] ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၏ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|မြန်မာတပ်မတော် (ကြည်း)]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များက လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာနေရာ၌ မြန်မာစစ်တပ်က အသုံးပြုသော {{Convert|5.51|mm}} နှင့် {{Convert|5.56|mm}} ကျည်ခွံများ၊ M79 ကျည်ခွံများ၊ လက်နက်ကြီးကျည်များ၊ ကျည်ဆန်သေတ္တာအလွတ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":9" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Junta’s ammunition found at site of civilian massacre in southern Shan state |url=https://www.bnionline.net/en/news/juntas-ammunition-found-site-civilian-massacre-southern-shan-state |access-date=2023-03-16 |website=Burma News International |language=en}}</ref> == ကျူးလွန်ခံရသူများ == မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့အထိ သံဃာ ၃ ပါး အပါအဝင် ရွာသား ၂၈ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ရရှိထားပြီး ငါးဦး ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်သည်။<ref name=":4">{{Cite web |last= |date=2023-03-13 |title=The SAC military committed a massacre of monks and people who were taking refuge in the monastery of Nam Nane village in Pinlaun |url=https://mpapress.com/en/news/18388/ |access-date=2023-03-14 |website=MPA |language=en-GB |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314003402/https://mpapress.com/en/news/18388/ }}</ref> သေဆုံးသူ အများစုသည် နန်းနိမ့်ရွာရှိ ဒေသခံ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။<ref name=":4" /> သေဆုံးသူများတွင် သေနတ်ဒဏ်ရာများ၊ ဓားဒဏ်ရာများ နှင့် ခြေထောက်ကျိုး၊ ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာများ၊ မီးလောင်ဒဏ်ရာများ အပါအဝင် ဒဏ်ရာများ အများအပြား တွေ့ရှိရကြောင်း သိရသည်။<ref name=":7" /> သေဆုံးသူအများအပြားသည် “အလွန်နီးကပ်သောအကွာအဝေး” တွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့သေဆုံးကြောင်း သေချာစေရန်အတွက် ဓားများဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ခုတ်သတ်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":6" /> ဦးပဏ္ဍိ (သက်တော် ၄၅ နှစ်)၊ ဦးသောဘာက (သက်တော် ၆၆ နှစ်) နှင့်ဦးကောဝိဒ (သက်တော် ၆၆ နှစ်) တို့အား မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |last=Esther J |date=2023-03-16 |title=Bodies of monks killed in Pinlaung massacre showed signs of torture |url=https://myanmar-now.org/en/news/bodies-of-monks-killed-in-pinlaung-massacre-showed-signs-of-torture |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=ပအိုဝ်းဒေသ သတ်ဖြတ်ခံရသူများထဲမှ သံဃာသုံးပါး၏ ရုပ်အလောင်းများကို သင်္ဂြိုဟ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/14209 |access-date=2023-03-16 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> ပျောက်ဆုံးနေသော ရွာသားများမှာ စစ်တပ်မှ ပြန်ပေးဆွဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရပြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း စစ်တပ်၏ ကင်းရှင်းကြောင်း ဝါဒဖြန့်ချိရေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုရန် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသည်။<ref name=":11">{{Cite web |last=Butler |first=Gavin |date=2023-03-15 |title=‘Only Thing We Can Do Is Run’: 22 Civilians Massacred While Sheltering in a Monastery |url=https://www.vice.com/en/article/4a3gj3/myanmar-monastery-massacre-shan-state |access-date=2023-03-16 |website=Vice |language=en}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === တပ်မတော်နှင့် မဟာမိတ် ပအိုဝ်း အမျိုးသား တပ်မတော်အား KNDF အပါအဝင် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက ရွာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား|မြဝတီ ရုပ်မြင်သံကြား]]တွင် မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |date=2023-03-14 |title=Answer Of Maj-Gen Zaw Min Tun, Leader Of SAC Information Team, To Accusations Of Media |url=https://www.gnlm.com.mm/answer-of-maj-gen-zaw-min-tun-leader-of-sac-information-team-to-accusations-of-media/ |access-date=2023-03-14 |website=Global New Light Of Myanmar |language=en-US}}</ref><ref name=":1" /> တိုက်ပွဲတွင် စစ်တပ်က ရွာသားများအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး သတင်းမှားဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /><ref name=":8" /> နောက်တစ်နေ့တွင် တပ်မတော်၏ မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် PNO က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွက် KNDF အား အပြစ်တင်ခဲ့သည်။<ref name=":10" /> ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးများနှင့် အရပ်သားများကို သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့် တပ်မတော်က လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်နေသည်ဟု KNDF မှ အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။<ref name=":11" /> ပအိုဝ်းလူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အများစုဖြစ်ကြပြီး KNDF တွင် ခရစ်ယာန်အများစုဖြစ်သော [[ကယားလူမျိုး|ကရင်နီ]] တိုင်းရင်းသားများ ပါဝင်နေသည်။<ref name=":11" /> မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] (NUG) က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ရာတွင် KNDF ၏ သဘောထားဖြစ်သော တပ်မတော်မှ ဘာသာရေး ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပွားစေသည်ဟု စွပ်စွဲချက်ကို ထပ်မံဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=":9" /> NUG မှ လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီးဖြစ်သူ [[အောင်မျိုးမင်း|ဦးအောင်မျိုးမင်း]]က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် "အကြမ်းဖက် လှုံ့ဆော်မှု"ဟု ပြောဆိုကာ မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လက်နက်ရောင်းချမှု ပိတ်ဆို့ရေးနှင့် အခြားသော ပြတ်ပြတ်သားသား အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":12">{{Cite web |last= |first= |date=2023-03-15 |title=Myanmar monastery attack kills 22 as conflicting accounts emerge of alleged massacre |url=https://www.cnn.com/2023/03/15/asia/myanmar-military-monastery-attack-intl-hnk/index.html |access-date=2023-03-16 |website=CNN |language=en}}</ref> ယခု အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် စစ်တပ်၏ အရပ်သားများကို ပုံမှန်တိုက်ခိုက်နေသည့် ပုံစံနှင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးပွားလာနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။<ref name=":12" /> === နိုင်ငံတကာ === အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ မှ လက်ထောက်အကြီးအကဲ Phil Robertson က မြန်မာစစ်တပ်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ရန် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း အား တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ တိုးပွားလာသည်ကို ထောက်ပြထားကြောင်း၊ "စစ်အစိုးရသည် အရပ်သားပစ်မှတ်များအား မဆိုင်းမတွဘဲ သိမ်းကျုံးတိုက်ခိုက်စေရန် ၎င်းတို့၏တပ်ဖွဲ့များအား မီးစိမ်းပြထားသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=28 civilians, including monks, shot dead in Myanmar {{!}} NHK WORLD-JAPAN News |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20230313_36/ |access-date=2023-03-14 |website=NHK WORLD |language=en}}</ref> သတ်ဖြတ်မှုမတိုင်မီ တစ်ပတ်အလိုတွင်၊ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက အရပ်သားထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတဝှမ်း အိမ်ခြေ ၃၉,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီးခဲ့သည့် မြန်မာစစ်တပ်၏ မြေလှန် ဗျူဟာကို သီးခြားရှုတ်ချခဲ့သည်။<ref name=":6" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ စာရင်း]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] mqi5tkdmphnirpm6am1k2lrtsm5at45 ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 242565 1031252 1029210 2026-05-13T03:28:09Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031252 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=23.00298666001173 |lon_deg=95.91942319344739 |label=ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline,title}} | fatalities = ≥၁၇၁<ref>{{cite web |title=လေကြောင်း ထပ်မံ တိုက်ခိုက်လာမှာ စိုးရိမ်လို့ ပဇီကြီးရွာခံတွေ စစ်ဘေးရှောင် |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-65268868 |website=BBC News မြန်မာ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my |date=14 ဧပြီ 2023}}</ref> | injuries = | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပဇီကြီးရွာတွင် ပြုလုပ်သော ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ရုံးခန်း ဖွင့်ပွဲအတွက် စုဝေးနေစဉ် တပ်မတော် (လေ)မှ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၇၁ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။<ref name="NYT"/><ref name=":2">{{cite news |last=Peck |first=Grant |date=11 April 2023 |title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100 |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411162123/http://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ပဇီကြီးရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ပဇီကြီးရွာသည် ရွာငယ်လေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ ၂၃၃ အိမ်ခန့်ရှိကာ<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူမြို့နယ် ပဇီကြီးကျေးရွာ၌ သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေရရှိရေး စက်ရေတွင်းတူးဖော် |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa |work=Myanmar DigitalNews |date=10 June 2019 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412063839/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa|archivedate= April 12, 2023}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite news |date=11 April 2023 |title=Myanmar: Dozens killed in air strike on remote village |language=en |work=DW |url=https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173511/https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ အစောပိုင်းတွင် ပဇီကြီးရွာ တည်ရှိရာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် မြန်မာ တပ်မတော် (ကြည်း) တပ်ဖွဲ့များချထားကာ ဒေသခံတော်လှန်ရေးသမားများအား နှိမ်နင်းရန်အတွက် ကျေးရွာများအား စီးနင်းမီးရှို့ခြင်း၊ ရွာသူရွာသားများအား သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဒေသခံများထွက်ပြေးစေရန်အတွက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1= |first1= |date=11 April 2023 |title=At Least 50 Civilians Including Children Massacred in Myanmar Regime Air Strike in Sagaing |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412100236/https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ အထိ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားသော မြို့နယ် ၁၃ မြို့နယ် ရှိသည်။ ==ဖြစ်ရပ်== ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ပဇီကြီးရွာတွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခန်းဖွင့်ပွဲအတွက် အနီးအနား ရွာသူရွာသားများ PDF များအပါအဝင် လူဦးရေ ၈၀၀ ခန့် စုဝေးရောက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Ochab |first=Ewelina |date=12 April 2023 |title=Myanmar Military Kills More Than 100 People In A Single Attack |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=278885393393|archiveurl=https://archive.today/20230412224646/https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=f687ce3393f1|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်း တပ်မတော် (လေ)၏ JF-17 [[တိုက်လေယာဉ်]]က ဗုံးကြဲချခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name="NYT">{{cite web |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |website=The New York Times |access-date=12 April 2023 |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html|archivedate=April 12, 2023}}</ref> မကြာမီတွင် တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ရောက်ရှိလာကာ ထပ်မံပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးသူငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ<ref name="bbc">{{cite news |title=ဧပြီ ၁၃ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ပဇီကြီးကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ရှုတ်ချဖို့ အဆိုမူကြမ်းကို ရုရှားနဲ့တရုတ် လက်မခံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce56kjx3532o?fbclid=IwAR3-oowIbLj3gREmwPDCf7_2bdffEUbJPKlSIF4jleqQvcEZq2in79BKFe0&mibextid=5zvaxg |work=BBC News မြန်မာ |date=13 April 2023 |language=my}}</ref> ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Deadly airstrike on Pazigyi village in Kanbalu Township, Sagaing Region, claims over 50 lives |url=https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives |work=Burma News International |date=11 April 2023 |language=en|archivedate=April 12, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041635/https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives}}</ref><ref>{{cite news |last1= |first1= |date=12 April 2023 |title=Myanmar's junta kills over 100 including women, children in a deadly airstrike on village: Report |language=en |work=India TV News |url=https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412011424/https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ထိုနေ့ညနေ ၅:၂၃ အချိန်တွင် [[တံတားဦးမြို့|တံတားဦး]]လေတပ်စခန်းမှ Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပဇီကြီးရွာသို့ ထပ်မံရောက်ရှိလာပြီး ဒုတိယအကြိမ် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူ၊ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် ဂျက်ဖိုက |url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/19605/ |work=MPA |date=11 April 2023 |language=my-MM|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412005832/https://mpapress.com/သတင်း/19605/|archivedate=April 12, 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=မောင်ရွှေဝါ |first1=မိုးဦး |title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာတွင် ရုပ်အလောင်း ၈၀ ကျော် သင်္ဂြိုဟ်နေစဉ် လေတပ် ဗုံးထပ်ကြဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/31052/ |work=Myanmar Now |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411154235/https://myanmar-now.org/mm/news/31052/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း သေဆုံးသူအရေအတွက်အား ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar confirms deadly air strike that is feared to have killed 100 |url=https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995 |work=TRT |date=12 April 2023 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041501/https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူများမှာလည်း PDF အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကောင်စီလေကြောင်းထိုးစစ် အရပ်သားထိခိုက်မှုပိုတိုး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-airstrikes-increase-civilian-casualties/7050246.html |website=ဗွီအိုအေ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးသူငယ် ၃၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ရုပ်ကြွင်းအများစုမှာ အပိုင်းအစများဖြစ်ခဲ့ကာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last=Wah |first=Maung Shwe |date=2023-04-12 |title=‘Children’s bodies crushed into pieces’ in Myanmar military airstrike on Kanbalu Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/ |access-date=2023-04-12 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20230412225447/https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျေးရွာရှိ မိသားစုတိုင်းသည် မိသားစုဝင် ၂ ဦးမှ ၄ ဦးအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။<ref name=":0" /> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် ခြေလျင်စစ်ကြောင်းဖြင့် ရွာအားစီးနင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ရွာအရှေ့ပိုင်းတွင် တပ်စွဲခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက် ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရွာတွင်းပစ်ခတ်ခဲ့သလို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ရွာကို ဦးတည်ကာ ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် လေကြောင်းဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲ၊ ရွာမီးလောင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/32198/ |website=Myanmar Now |access-date=၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=20 ဧပြီ 2023}}</ref> ==တုံ့ပြန်မှုများ== ===နိုင်ငံတကာ=== * {{Flagicon|United Nations}} [[ကုလသမဂ္ဂ]] ** [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်အတွက် တာဝန်ယူမှုရှိရန် တောင်းဆိုကြောင်း ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=UN Secretary General and rights chief condemn Pazigyi Village massacre |url=https://www.mizzima.com/article/un-secretary-general-and-rights-chief-condemn-pazigyi-village-massacre |work=Mizzima |date=11 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on Myanmar |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-%E2%80%93-myanmar |access-date=2023-04-12 |website=United Nations Secretary-General|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412080318/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-–-myanmar|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးက ယနေ့ဖြစ်ပွားသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ပြည်သူလူထုအပေါ် မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်နေမှုများ အဆုံးသတ်ရန်နှင့် မြန်မာစစ်တပ်အား လက်နက်ထောက်ပံ့နေမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s">{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |last2=Sidhu |first2=Sandi |last3=Salai TZ |last4=Coren |first4=Anna |date=12 April 2023 |title=Screaming people and bodies everywhere: The horrific aftermath of Myanmar junta airstrike that killed 100 |language=en |work=CNN |url=https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412171418/https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archivedate=April 12, 2023}}</ref> *{{Flagicon|ASEAN}} [[အာဆီယံ]]အဖွဲ့က ဧပြီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အရပ်သားများအား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ချက်ခြင်းရပ်တန့်ရန်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီက ချမှတ်ခဲ့သော သဘောတူညီချက် ငါးချက်အား လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ASEAN Chair’s Statement on the Recent Air Strikes in Pa Zi Gyi Village, Kanbalu Township, Sagaing Region of Myanmar |url=https://asean.org/asean-chairs-statement-on-the-recent-air-strikes-in-pa-zi-gyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-of-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=[[ASEAN]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=ASEAN 'strongly condemns' deadly air strike in Myanmar |url=https://www.rappler.com/world/asia-pacific/asean-condemns-deadly-air-strike-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> * {{Flagicon|United States}} အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s" /><ref>{{Cite web |last=Patel |first=Vedant |date=2023-04-11 |title=Burma Regime Airstrikes |url=https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230413102218/https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archivedate=13 April 2023 |website=U.S. Department of State |access-date=13 April 2023 }}</ref> * {{Flagicon|Japan}} ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဟီရိုကာဇူ မတ်ဆူနို က ဖြစ်ရပ်အတွက် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အနေဖြင့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ထိမ်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |date=2023-04-12 |title=Deadly Myanmar airstrike heaps pressure on ASEAN ahead of summit |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173019/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archivedate=April 12, 2023 |access-date=2023-04-12 |website=Nikkei Asia |language=en-GB}}</ref> * {{Flagicon|Taiwan}} ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာစစ်တပ်၏ အင်အားသုံးတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းရကြောင်း၊ ယင်းသည် ပြည်တွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> * {{Flagicon|China}} {{Flagicon|Russia}} တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့က ပဇီကြီးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ရှုတ်ချရန် အဆိုမူကြမ်းကို လက်မခံဘဲ ပယ်ချခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> မြန်မာနိုင်ငံအား လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းနေမှုများအား ရပ်တန့်ရန် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့]]က နိုင်ငံတကာသို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-11 |title=Myanmar: Urgent need to suspend aviation fuel as air strikes wreak havoc |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/ |access-date=2023-04-12 |website=Amnesty International |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412130339/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ===ပြည်တွင်း=== [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ အလံအား တိုင်ဝက် လွှင့်ထူရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူတွင် ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသော လေ ကြောင်း တိုက်ခိုက် ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် PDF အလံကို ၅ ရက်တိတိ တိုင်ဝက် လွှင့် ထူရန် NUG ညွှန်ကြား |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%98%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80-2/ |work=Khit Thit Media |date=12 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412072408/https://yktnews.com/2023/04/ကန့်ဘလူတွင်-ပြည်သူ-၁၀၀-က-2/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်အပေါ် အရေးယူပေးရန် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပေါ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် – PVTV Myanmar |url=https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/ |work=PVTV |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://archive.today/20230412221658/https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/|archivedate= April 12, 2023}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အား မြန်မာ့မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးသော ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးကျေးရွာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာရှင် စနစ် မြန် မာ့ မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဟု NUG ပြော |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b1/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411132817/https://yktnews.com/2023/04/ပြည်သူ-၁၀၀-ကျော်သေဆုံးသေ/|archivedate=April 11, 2023 |work=Khit Thit Media |date=11 April 2023 |language=my}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်[[ဇင်မာအောင်]]က ပဇီကြီးရွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိအောင် ကြိုးစားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာတိုက်ခိုက်မှု တရားမျှတမှုရအောင် ကြိုးစားမယ်လို့ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html |work=Radio Free Asia |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412094448/https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ကရင်နီပြည်နယ် အတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း KSCC က ထုတ်ပြန်|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%ba/ |work=Khit Thit Media|language=my |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411184121/https://yktnews.com/2023/04/အကြမ်းဖက်-စစ်ကောင်စီသည်/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] i488y89zes783hhcwzkx7c55scggs8s 1031283 1031252 2026-05-13T03:44:46Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်း ပြင်ဆင် 1031283 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=23.00298666001173 |lon_deg=95.91942319344739 |label=ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline,title}} | fatalities = ≥၁၇၁<ref>{{cite web |title=လေကြောင်း ထပ်မံ တိုက်ခိုက်လာမှာ စိုးရိမ်လို့ ပဇီကြီးရွာခံတွေ စစ်ဘေးရှောင် |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-65268868 |website=BBC News မြန်မာ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my |date=14 ဧပြီ 2023}}</ref> | injuries = | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပဇီကြီးရွာတွင် ပြုလုပ်သော ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ရုံးခန်း ဖွင့်ပွဲအတွက် စုဝေးနေစဉ် တပ်မတော် (လေ)မှ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၇၁ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။<ref name="NYT"/><ref name=":2">{{cite news |last=Peck |first=Grant |date=11 April 2023 |title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100 |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411162123/http://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ပဇီကြီးရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ပဇီကြီးရွာသည် ရွာငယ်လေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ ၂၃၃ အိမ်ခန့်ရှိကာ<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူမြို့နယ် ပဇီကြီးကျေးရွာ၌ သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေရရှိရေး စက်ရေတွင်းတူးဖော် |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa |work=Myanmar DigitalNews |date=10 June 2019 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412063839/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa|archivedate= April 12, 2023}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite news |date=11 April 2023 |title=Myanmar: Dozens killed in air strike on remote village |language=en |work=DW |url=https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173511/https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ အစောပိုင်းတွင် ပဇီကြီးရွာ တည်ရှိရာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် မြန်မာ တပ်မတော် (ကြည်း) တပ်ဖွဲ့များချထားကာ ဒေသခံတော်လှန်ရေးသမားများအား နှိမ်နင်းရန်အတွက် ကျေးရွာများအား စီးနင်းမီးရှို့ခြင်း၊ ရွာသူရွာသားများအား သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဒေသခံများထွက်ပြေးစေရန်အတွက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1= |first1= |date=11 April 2023 |title=At Least 50 Civilians Including Children Massacred in Myanmar Regime Air Strike in Sagaing |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412100236/https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ အထိ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားသော မြို့နယ် ၁၃ မြို့နယ် ရှိသည်။ ==ဖြစ်ရပ်== ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ပဇီကြီးရွာတွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခန်းဖွင့်ပွဲအတွက် အနီးအနား ရွာသူရွာသားများ PDF များအပါအဝင် လူဦးရေ ၈၀၀ ခန့် စုဝေးရောက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Ochab |first=Ewelina |date=12 April 2023 |title=Myanmar Military Kills More Than 100 People In A Single Attack |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=278885393393|archiveurl=https://archive.today/20230412224646/https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=f687ce3393f1|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်း တပ်မတော် (လေ)၏ JF-17 [[တိုက်လေယာဉ်]]က ဗုံးကြဲချခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name="NYT">{{cite web |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |website=The New York Times |access-date=12 April 2023 |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html|archivedate=April 12, 2023}}</ref> မကြာမီတွင် တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ရောက်ရှိလာကာ ထပ်မံပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးသူငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ<ref name="bbc">{{cite news |title=ဧပြီ ၁၃ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ပဇီကြီးကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ရှုတ်ချဖို့ အဆိုမူကြမ်းကို ရုရှားနဲ့တရုတ် လက်မခံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce56kjx3532o?fbclid=IwAR3-oowIbLj3gREmwPDCf7_2bdffEUbJPKlSIF4jleqQvcEZq2in79BKFe0&mibextid=5zvaxg |work=BBC News မြန်မာ |date=13 April 2023 |language=my}}</ref> ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Deadly airstrike on Pazigyi village in Kanbalu Township, Sagaing Region, claims over 50 lives |url=https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives |work=Burma News International |date=11 April 2023 |language=en|archivedate=April 12, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041635/https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives}}</ref><ref>{{cite news |last1= |first1= |date=12 April 2023 |title=Myanmar's junta kills over 100 including women, children in a deadly airstrike on village: Report |language=en |work=India TV News |url=https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412011424/https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ထိုနေ့ညနေ ၅:၂၃ အချိန်တွင် [[တံတားဦးမြို့|တံတားဦး]]လေတပ်စခန်းမှ Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပဇီကြီးရွာသို့ ထပ်မံရောက်ရှိလာပြီး ဒုတိယအကြိမ် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူ၊ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် ဂျက်ဖိုက |url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/19605/ |work=MPA |date=11 April 2023 |language=my-MM|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412005832/https://mpapress.com/သတင်း/19605/|archivedate=April 12, 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=မောင်ရွှေဝါ |first1=မိုးဦး |title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာတွင် ရုပ်အလောင်း ၈၀ ကျော် သင်္ဂြိုဟ်နေစဉ် လေတပ် ဗုံးထပ်ကြဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/31052/ |work=Myanmar Now |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411154235/https://myanmar-now.org/mm/news/31052/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း သေဆုံးသူအရေအတွက်အား ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar confirms deadly air strike that is feared to have killed 100 |url=https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995 |work=TRT |date=12 April 2023 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041501/https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူများမှာလည်း PDF အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကောင်စီလေကြောင်းထိုးစစ် အရပ်သားထိခိုက်မှုပိုတိုး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-airstrikes-increase-civilian-casualties/7050246.html |website=ဗွီအိုအေ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးသူငယ် ၃၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ရုပ်ကြွင်းအများစုမှာ အပိုင်းအစများဖြစ်ခဲ့ကာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last=Wah |first=Maung Shwe |date=2023-04-12 |title=‘Children’s bodies crushed into pieces’ in Myanmar military airstrike on Kanbalu Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/ |access-date=2023-04-12 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20230412225447/https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျေးရွာရှိ မိသားစုတိုင်းသည် မိသားစုဝင် ၂ ဦးမှ ၄ ဦးအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။<ref name=":0" /> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် ခြေလျင်စစ်ကြောင်းဖြင့် ရွာအားစီးနင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ရွာအရှေ့ပိုင်းတွင် တပ်စွဲခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက် ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရွာတွင်းပစ်ခတ်ခဲ့သလို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ရွာကို ဦးတည်ကာ ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် လေကြောင်းဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲ၊ ရွာမီးလောင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/32198/ |website=Myanmar Now |access-date=၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=20 ဧပြီ 2023}}</ref> ==တုံ့ပြန်မှုများ== ===နိုင်ငံတကာ=== * {{Flagicon|United Nations}} [[ကုလသမဂ္ဂ]] ** [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်အတွက် တာဝန်ယူမှုရှိရန် တောင်းဆိုကြောင်း ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=UN Secretary General and rights chief condemn Pazigyi Village massacre |url=https://www.mizzima.com/article/un-secretary-general-and-rights-chief-condemn-pazigyi-village-massacre |work=Mizzima |date=11 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on Myanmar |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-%E2%80%93-myanmar |access-date=2023-04-12 |website=United Nations Secretary-General|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412080318/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-–-myanmar|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးက ယနေ့ဖြစ်ပွားသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ပြည်သူလူထုအပေါ် မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်နေမှုများ အဆုံးသတ်ရန်နှင့် မြန်မာစစ်တပ်အား လက်နက်ထောက်ပံ့နေမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s">{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |last2=Sidhu |first2=Sandi |last3=Salai TZ |last4=Coren |first4=Anna |date=12 April 2023 |title=Screaming people and bodies everywhere: The horrific aftermath of Myanmar junta airstrike that killed 100 |language=en |work=CNN |url=https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412171418/https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archivedate=April 12, 2023}}</ref> *{{Flagicon|ASEAN}} [[အာဆီယံ]]အဖွဲ့က ဧပြီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အရပ်သားများအား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ချက်ခြင်းရပ်တန့်ရန်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီက ချမှတ်ခဲ့သော သဘောတူညီချက် ငါးချက်အား လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ASEAN Chair’s Statement on the Recent Air Strikes in Pa Zi Gyi Village, Kanbalu Township, Sagaing Region of Myanmar |url=https://asean.org/asean-chairs-statement-on-the-recent-air-strikes-in-pa-zi-gyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-of-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=[[ASEAN]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=ASEAN 'strongly condemns' deadly air strike in Myanmar |url=https://www.rappler.com/world/asia-pacific/asean-condemns-deadly-air-strike-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> * {{Flagicon|United States}} အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s" /><ref>{{Cite web |last=Patel |first=Vedant |date=2023-04-11 |title=Burma Regime Airstrikes |url=https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230413102218/https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archivedate=13 April 2023 |website=U.S. Department of State |access-date=13 April 2023 }}</ref> * {{Flagicon|Japan}} ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဟီရိုကာဇူ မတ်ဆူနို က ဖြစ်ရပ်အတွက် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အနေဖြင့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ထိမ်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |date=2023-04-12 |title=Deadly Myanmar airstrike heaps pressure on ASEAN ahead of summit |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173019/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archivedate=April 12, 2023 |access-date=2023-04-12 |website=Nikkei Asia |language=en-GB}}</ref> * {{Flagicon|Taiwan}} ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာစစ်တပ်၏ အင်အားသုံးတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းရကြောင်း၊ ယင်းသည် ပြည်တွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> * {{Flagicon|China}} {{Flagicon|Russia}} တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့က ပဇီကြီးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ရှုတ်ချရန် အဆိုမူကြမ်းကို လက်မခံဘဲ ပယ်ချခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> မြန်မာနိုင်ငံအား လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းနေမှုများအား ရပ်တန့်ရန် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့]]က နိုင်ငံတကာသို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-11 |title=Myanmar: Urgent need to suspend aviation fuel as air strikes wreak havoc |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/ |access-date=2023-04-12 |website=Amnesty International |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412130339/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ===ပြည်တွင်း=== [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ အလံအား တိုင်ဝက် လွှင့်ထူရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူတွင် ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသော လေ ကြောင်း တိုက်ခိုက် ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် PDF အလံကို ၅ ရက်တိတိ တိုင်ဝက် လွှင့် ထူရန် NUG ညွှန်ကြား |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%98%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80-2/ |work=Khit Thit Media |date=12 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412072408/https://yktnews.com/2023/04/ကန့်ဘလူတွင်-ပြည်သူ-၁၀၀-က-2/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်အပေါ် အရေးယူပေးရန် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပေါ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် – PVTV Myanmar |url=https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/ |work=PVTV |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://archive.today/20230412221658/https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/|archivedate= April 12, 2023}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အား မြန်မာ့မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးသော ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးကျေးရွာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာရှင် စနစ် မြန် မာ့ မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဟု NUG ပြော |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b1/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411132817/https://yktnews.com/2023/04/ပြည်သူ-၁၀၀-ကျော်သေဆုံးသေ/|archivedate=April 11, 2023 |work=Khit Thit Media |date=11 April 2023 |language=my}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်[[ဇင်မာအောင်]]က ပဇီကြီးရွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိအောင် ကြိုးစားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာတိုက်ခိုက်မှု တရားမျှတမှုရအောင် ကြိုးစားမယ်လို့ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html |work=Radio Free Asia |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412094448/https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ကရင်နီပြည်နယ် အတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း KSCC က ထုတ်ပြန်|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%ba/ |work=Khit Thit Media|language=my |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411184121/https://yktnews.com/2023/04/အကြမ်းဖက်-စစ်ကောင်စီသည်/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 8hckxq05pvlt7yexg1x4najg3hyknrj 1031284 1031283 2026-05-13T03:45:15Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031283 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=23.00298666001173 |lon_deg=95.91942319344739 |label=ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline,title}} | fatalities = ≥၁၇၁<ref>{{cite web |title=လေကြောင်း ထပ်မံ တိုက်ခိုက်လာမှာ စိုးရိမ်လို့ ပဇီကြီးရွာခံတွေ စစ်ဘေးရှောင် |url=https://www.bbc.com/burmese/institutional-65268868 |website=BBC News မြန်မာ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my |date=14 ဧပြီ 2023}}</ref> | injuries = | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကန့်ဘလူမြို့နယ်]]၊ [[ပဇီကြီးရွာ၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ပဇီကြီးရွာ]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ပဇီကြီးရွာတွင် ပြုလုပ်သော ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ရုံးခန်း ဖွင့်ပွဲအတွက် စုဝေးနေစဉ် တပ်မတော် (လေ)မှ လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၁၇၁ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ကာ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။<ref name="NYT"/><ref name=":2">{{cite news |last=Peck |first=Grant |date=11 April 2023 |title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100 |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411162123/http://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ပဇီကြီးရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ပဇီကြီးရွာသည် ရွာငယ်လေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ ၂၃၃ အိမ်ခန့်ရှိကာ<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူမြို့နယ် ပဇီကြီးကျေးရွာ၌ သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေရရှိရေး စက်ရေတွင်းတူးဖော် |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa |work=Myanmar DigitalNews |date=10 June 2019 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412063839/https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa|archivedate= April 12, 2023}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite news |date=11 April 2023 |title=Myanmar: Dozens killed in air strike on remote village |language=en |work=DW |url=https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173511/https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ အစောပိုင်းတွင် ပဇီကြီးရွာ တည်ရှိရာ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် မြန်မာ တပ်မတော် (ကြည်း) တပ်ဖွဲ့များချထားကာ ဒေသခံတော်လှန်ရေးသမားများအား နှိမ်နင်းရန်အတွက် ကျေးရွာများအား စီးနင်းမီးရှို့ခြင်း၊ ရွာသူရွာသားများအား သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဒေသခံများထွက်ပြေးစေရန်အတွက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1= |first1= |date=11 April 2023 |title=At Least 50 Civilians Including Children Massacred in Myanmar Regime Air Strike in Sagaing |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412100236/https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ အထိ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတွင် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြေညာထားသော မြို့နယ် ၁၃ မြို့နယ် ရှိသည်။ ==ဖြစ်ရပ်== ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က ပဇီကြီးရွာတွင် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခန်းဖွင့်ပွဲအတွက် အနီးအနား ရွာသူရွာသားများ PDF များအပါအဝင် လူဦးရေ ၈၀၀ ခန့် စုဝေးရောက်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Ochab |first=Ewelina |date=12 April 2023 |title=Myanmar Military Kills More Than 100 People In A Single Attack |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=278885393393|archiveurl=https://archive.today/20230412224646/https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/?sh=f687ce3393f1|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ဖွင့်ပွဲပြုလုပ်နေစဉ်ကာလအတွင်း တပ်မတော် (လေ)၏ JF-17 [[တိုက်လေယာဉ်]]က ဗုံးကြဲချခဲ့သည်။<ref name=":2" /><ref name="NYT">{{cite web |last1=Paddock |first1=Richard C. |title=Airstrike in Rebel-Held Region of Myanmar Kills at Least 100 |url=https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html |website=The New York Times |access-date=12 April 2023 |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412112258/https://www.nytimes.com/2023/04/11/world/asia/myanmar-airstrike.html|archivedate=April 12, 2023}}</ref> မကြာမီတွင် တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ရောက်ရှိလာကာ ထပ်မံပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> အဆိုပါ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးသူငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ<ref name="bbc">{{cite news |title=ဧပြီ ၁၃ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ပဇီကြီးကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ရှုတ်ချဖို့ အဆိုမူကြမ်းကို ရုရှားနဲ့တရုတ် လက်မခံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce56kjx3532o?fbclid=IwAR3-oowIbLj3gREmwPDCf7_2bdffEUbJPKlSIF4jleqQvcEZq2in79BKFe0&mibextid=5zvaxg |work=BBC News မြန်မာ |date=13 April 2023 |language=my}}</ref> ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Deadly airstrike on Pazigyi village in Kanbalu Township, Sagaing Region, claims over 50 lives |url=https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives |work=Burma News International |date=11 April 2023 |language=en|archivedate=April 12, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041635/https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives}}</ref><ref>{{cite news |last1= |first1= |date=12 April 2023 |title=Myanmar's junta kills over 100 including women, children in a deadly airstrike on village: Report |language=en |work=India TV News |url=https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412011424/https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ထိုနေ့ညနေ ၅:၂၃ အချိန်တွင် [[တံတားဦးမြို့|တံတားဦး]]လေတပ်စခန်းမှ Mi-35 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပဇီကြီးရွာသို့ ထပ်မံရောက်ရှိလာပြီး ဒုတိယအကြိမ် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူ၊ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် ဂျက်ဖိုက |url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/19605/ |work=MPA |date=11 April 2023 |language=my-MM|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412005832/https://mpapress.com/သတင်း/19605/|archivedate=April 12, 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=မောင်ရွှေဝါ |first1=မိုးဦး |title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာတွင် ရုပ်အလောင်း ၈၀ ကျော် သင်္ဂြိုဟ်နေစဉ် လေတပ် ဗုံးထပ်ကြဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/31052/ |work=Myanmar Now |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411154235/https://myanmar-now.org/mm/news/31052/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း သေဆုံးသူအရေအတွက်အား ပြောဆိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar confirms deadly air strike that is feared to have killed 100 |url=https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995 |work=TRT |date=12 April 2023 |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412041501/https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူများမှာလည်း PDF အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=စစ်ကောင်စီလေကြောင်းထိုးစစ် အရပ်သားထိခိုက်မှုပိုတိုး |url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-military-airstrikes-increase-civilian-casualties/7050246.html |website=ဗွီအိုအေ |access-date=၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးသူငယ် ၃၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ရုပ်ကြွင်းအများစုမှာ အပိုင်းအစများဖြစ်ခဲ့ကာ ရုပ်ပျက်ဆင်းပျက် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last=Wah |first=Maung Shwe |date=2023-04-12 |title=‘Children’s bodies crushed into pieces’ in Myanmar military airstrike on Kanbalu Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/ |access-date=2023-04-12 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20230412225447/https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကျေးရွာရှိ မိသားစုတိုင်းသည် မိသားစုဝင် ၂ ဦးမှ ၄ ဦးအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြရသည်။<ref name=":0" /> ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့ညပိုင်းတွင် ခြေလျင်စစ်ကြောင်းဖြင့် ရွာအားစီးနင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ရွာအရှေ့ပိုင်းတွင် တပ်စွဲခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက် ဧပြီ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ရွာတွင်းပစ်ခတ်ခဲ့သလို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့သော်လည်း ရွာကို ဦးတည်ကာ ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |title=ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် လေကြောင်းဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲ၊ ရွာမီးလောင်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/32198/ |website=Myanmar Now |access-date=၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၃ |date=20 ဧပြီ 2023}}</ref> ==တုံ့ပြန်မှုများ== ===နိုင်ငံတကာ=== * {{Flagicon|United Nations}} [[ကုလသမဂ္ဂ]] ** [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]] [[အန်တိုနီရို ဂူတာရက်စ်]]က တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် ဖြစ်ရပ်အတွက် တာဝန်ယူမှုရှိရန် တောင်းဆိုကြောင်း ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=UN Secretary General and rights chief condemn Pazigyi Village massacre |url=https://www.mizzima.com/article/un-secretary-general-and-rights-chief-condemn-pazigyi-village-massacre |work=Mizzima |date=11 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on Myanmar |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-%E2%80%93-myanmar |access-date=2023-04-12 |website=United Nations Secretary-General|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412080318/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-–-myanmar|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ** ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူးက ယနေ့ဖြစ်ပွားသော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအပါအဝင် အပြစ်မဲ့ပြည်သူလူထုအပေါ် မြန်မာစစ်တပ်က ကျူးလွန်နေမှုများ အဆုံးသတ်ရန်နှင့် မြန်မာစစ်တပ်အား လက်နက်ထောက်ပံ့နေမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s">{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |last2=Sidhu |first2=Sandi |last3=Salai TZ |last4=Coren |first4=Anna |date=12 April 2023 |title=Screaming people and bodies everywhere: The horrific aftermath of Myanmar junta airstrike that killed 100 |language=en |work=CNN |url=https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412171418/https://edition.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html |archivedate=April 12, 2023}}</ref> *{{Flagicon|ASEAN}} [[အာဆီယံ]]အဖွဲ့က ဧပြီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနှင့် အရပ်သားများအား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ချက်ခြင်းရပ်တန့်ရန်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီက ချမှတ်ခဲ့သော သဘောတူညီချက် ငါးချက်အား လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ASEAN Chair’s Statement on the Recent Air Strikes in Pa Zi Gyi Village, Kanbalu Township, Sagaing Region of Myanmar |url=https://asean.org/asean-chairs-statement-on-the-recent-air-strikes-in-pa-zi-gyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-of-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=[[ASEAN]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=ASEAN 'strongly condemns' deadly air strike in Myanmar |url=https://www.rappler.com/world/asia-pacific/asean-condemns-deadly-air-strike-myanmar/ |access-date=2023-04-13 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> * {{Flagicon|United States}} အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် အလွန်အမင်းဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="s" /><ref>{{Cite web |last=Patel |first=Vedant |date=2023-04-11 |title=Burma Regime Airstrikes |url=https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230413102218/https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ |archivedate=13 April 2023 |website=U.S. Department of State |access-date=13 April 2023 }}</ref> * {{Flagicon|Japan}} ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဟီရိုကာဇူ မတ်ဆူနို က ဖြစ်ရပ်အတွက် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းရပါကြောင်းနှင့် နှစ်ဖက်အဖွဲ့အနေဖြင့် အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်များ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ထိမ်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Chau |first=Thompson |date=2023-04-12 |title=Deadly Myanmar airstrike heaps pressure on ASEAN ahead of summit |url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412173019/https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit |archivedate=April 12, 2023 |access-date=2023-04-12 |website=Nikkei Asia |language=en-GB}}</ref> * {{Flagicon|Taiwan}} ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာစစ်တပ်၏ အင်အားသုံးတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ဝမ်းနည်းရကြောင်း၊ ယင်းသည် ပြည်တွင်းရေး မငြိမ်မသက်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကြောင်းနှင့် စစ်အစိုးရအနေဖြင့် ဒီမိုကရေစီပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> * {{Flagicon|China}} {{Flagicon|Russia}} တရုတ်နှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့က ပဇီကြီးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွက် ရှုတ်ချရန် အဆိုမူကြမ်းကို လက်မခံဘဲ ပယ်ချခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> မြန်မာနိုင်ငံအား လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းနေမှုများအား ရပ်တန့်ရန် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့]]က နိုင်ငံတကာသို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-11 |title=Myanmar: Urgent need to suspend aviation fuel as air strikes wreak havoc |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/ |access-date=2023-04-12 |website=Amnesty International |language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412130339/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> ===ပြည်တွင်း=== [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]၏ အလံအား တိုင်ဝက် လွှင့်ထူရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ကန့်ဘလူတွင် ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသော လေ ကြောင်း တိုက်ခိုက် ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် PDF အလံကို ၅ ရက်တိတိ တိုင်ဝက် လွှင့် ထူရန် NUG ညွှန်ကြား |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%98%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80-2/ |work=Khit Thit Media |date=12 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412072408/https://yktnews.com/2023/04/ကန့်ဘလူတွင်-ပြည်သူ-၁၀၀-က-2/|archivedate=April 12, 2023}}</ref> [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ]]က နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်အပေါ် အရေးယူပေးရန် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပေါ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် – PVTV Myanmar |url=https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/ |work=PVTV |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://archive.today/20230412221658/https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/|archivedate= April 12, 2023}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အား မြန်မာ့မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးသော ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးကျေးရွာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာရှင် စနစ် မြန် မာ့ မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဟု NUG ပြော |url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b1/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411132817/https://yktnews.com/2023/04/ပြည်သူ-၁၀၀-ကျော်သေဆုံးသေ/|archivedate=April 11, 2023 |work=Khit Thit Media |date=11 April 2023 |language=my}}</ref> အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်[[ဇင်မာအောင်]]က ပဇီကြီးရွာ တိုက်ခိုက်မှုအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိအောင် ကြိုးစားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=ပဇီကြီးရွာတိုက်ခိုက်မှု တရားမျှတမှုရအောင် ကြိုးစားမယ်လို့ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html |work=Radio Free Asia |date=11 April 2023 |language=my|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412094448/https://www.rfa.org/burmese/program_2/pazigyi-airstrike-fair-04112023172407.html|archivedate= April 12, 2023}}</ref> ကရင်နီပြည်နယ် အတိုင်ပင်ခံကောင်စီက အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း KSCC က ထုတ်ပြန်|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%ba/ |work=Khit Thit Media|language=my |date=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411184121/https://yktnews.com/2023/04/အကြမ်းဖက်-စစ်ကောင်စီသည်/|archivedate=April 11, 2023}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 8hckxq05pvlt7yexg1x4najg3hyknrj မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 242886 1031293 1029293 2026-05-13T03:50:47Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031293 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၁ မေ ၂၀၂၂ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=22.883705 |lon_deg=95.457162 |label= ဖြစ်ပွားရာနေရာ |display=inline}} | fatalities = ၃၇ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|မုန်တိုင်ပင်ရွာ]]တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့က မြန်မာ [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]က အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်အတွင်း ရွာသူရွာသား ၃၇ ဦးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]တပ်များက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Killing Spree |url=https://www.myanmarwitness.org/reports/killing-spree |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar Witness |language=en}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသည် [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လက်ယက်ကုန်း]]နှင့် [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]များ အပါအဝင် မြန်မာစစ်တပ်၏ အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများ လုပ်ဆောင်ရာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ မုန်တိုင်ပင်ရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> မုန်တိုင်ပင်ရွာတွင် အိမ်ခြေ ၄၀၀ ခန့်နှင့် လူဦးရေ ၁,၉၀၀ ခန့် နေထိုင်ကြပြီး [[ရွှေဘိုမြို့]] အနောက်မြောက်ဘက် {{Convert|39|mi}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=2022-07-23 |title=လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနမှ တင်ဆက်သည့်မုန်တိုင်ပင်သတင်း |url=https://mohr.nugmyanmar.org/announcements/%e1%80%99%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2023-03-14 |website=လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |language=my-MM}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက နယ်မြေများကို အုပ်စိုးမိချိန်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နယ်မြေပြန်လည်စိုးမိုးရေးအတွက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ကာထောင်နှင့်ချီသော လူများကို နေရပ်ဒေသများမှ နှင်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2021-11-30 |title=Depayin PDF fights junta soldiers who arrived by helicopter to terrorise villages |url=https://myanmar-now.org/en/news/depayin-pdf-fights-junta-soldiers-who-arrived-by-helicopter-to-terrorise-villages |access-date=2023-03-02 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ခုခံတော်လှန်သူများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[ဖြတ်လေးဖြတ်]]ဗျူဟာဖြစ်သော အစာရေစာ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ငွေရေးကြေးရေး ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ သတင်းစီးဆင်းမှု ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် လူသစ်စုဆောင်းမှု ဖြတ်တောက်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ကျေးရွာများအား စီးနင်းခြင်း၊ ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများထံ လူသားခြင်းစာနာမှု အကူအညီများ တားမြစ်ခြင်းနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army's 'scorched earth' policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ [[ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ဒုံးတောရွာ]]မှ ရွာသူရွာသား ၁၁ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သလို<ref name=":1" /> နောက်တစ်လတွင်လည်း ဝက်လက်မြို့နယ်၊ [[သစ်ဆိမ့်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်|သစ်ဆိမ့်ကြီးရွာ]]မှ ၆ ဦးကိုလည်း ထပ်မံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> == ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ခြောက်နာရီခန့်တွင် အင်အား ၁၅၀ မှ ၂၀၀ ခန့်ရှိသော စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မုန်တိုင်ပင်ရွာအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အနီးအနားကျေးရွာများမှအပါအဝင် လူဦးရေ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=Junta troops murder 3 dozen civilians over 4 days in Myanmar's Sagaing region |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/murder-05172022090825.html |access-date=2023-03-14 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last= |date=2022-06-24 |title=Son of Slain Villager Recalls Myanmar Junta Massacre in Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/son-of-slain-villager-recalls-myanmar-junta-massacre-in-sagaing.html |access-date=2023-03-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> အချိန်မီ ထွက်ပြေးခြင်းမပြုနိုင်ခဲ့သော ရွာသူရွာသား ၁၀၀ ခန့်မှာ ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ခိုလှုံနေခဲ့ကြသည်။<ref name=":4" /><ref name=":2" /> နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကာ ကျန်ရှိသော ရွာသူရွာသားများအား နှိပ်စက်ခြင်း၊ မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> နောက်တစ်ရက် နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် စစ်ပစ္စည်းများအား [[မူးမြစ်]]သို့ သယ်ယူရန်အတွက် အမျိုးသားလူငယ် ၁၀ ဦးအား အတင်းအဓမ္မ စေခိုင်းခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ယင်းနောက် အဆိုပါ ၁၀ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဓားများဖြင့် ခုတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |last=Khin Maung Soe |date=2022-06-30 |title='They are going to kill us' |url=https://www.rfa.org/english/news/special/survivor-reconstructs-myanmar-atrocities/index.html |access-date=2023-03-14 |website=RFA |language=en}}</ref><ref name=":2" /> အဆိုပါနေ့ နေ့လယ် ၂ နာရီခွဲနှင့် ၃ နာရီအကြားတွင် ကျန်ရစ်သော ဖမ်းဆီးထားသူများအား ချည်နှောင်ကာ ဇေယျသိဒ္ဓိဘုရားအနီးတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":5" /><ref name=":2" /> ရွာသားများအဆိုအရ ဘုန်းတော်ကြီး၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် ရွာသား ရှစ်ဦးမှာ အသတ်ခံရမည့်ဘေးမှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> နောက်တစ်ရက် နံနက် ၂ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက အနီးနားရှိ ပုန်းတကားရွာသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref name=":2" /> အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများဖြစ်သော အမျိုးသား ၈ ဦး၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ် ၅၀ တို့ကို မကြာမီတွင် လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ယင်းတို့ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ကျေးရွာအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့သည်များကို လိုက်လံငြိမ်းသတ်စဉ် မီးလောင်ကျွမ်းနေသော ၂၉ ဦးကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":4" /><ref name=":2" /> ဖြစ်စဉ်အတွင်း နေအိမ် ၉၄ လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ဖြစ်စဉ်အပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အနီးနားရှိ [[အင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|အင်ပင်ရွာ]]အနီးတွင် နောက်ထပ် သေဆုံးနေသူ ၁၁ ဦးအား ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":7">{{Cite web |last1=Thura Maung |last2=Ko Cho |date=2022-05-16 |title=More burned bodies discovered in Sagaing's Ye-U Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-burned-bodies-discovered-in-sagaings-ye-u-township |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":2" /> == ကျူးလွန်သူများ == အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအား [[တိုက်ကြီးမြို့နယ်|တိုက်ကြီး]]အခြေစိုက် အမှတ် ၇၀၈ ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၇၀၈) မှ ဖြစ်ပြီး အမိန့်ပေးကွပ်ကဲသူမှာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းလင်းအောင် ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":8">{{Cite web |date=2022-11-02 |title=Killing Spree: Evidence of mass killings in Myanmar |url=https://www.myanmarwitness.org/_files/ugd/e8f7c0_0923d9cfd53d4cd6bc1e160b11f2c66a.pdf |website=Myanmar Witness}}</ref> ခမရ ၇၀၈ သည် တပ်မမှူးဗိုလ်မှူးချုပ် ကြည်သိုက် အမိန့်ပေးကွပ်ကဲသော [[အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၄ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ ၄) လက်အောက်ခံ ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":8" /> ဗိုလ်မှူးချုပ်ကြည်သိုက်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အား အစီရင်ခံရသည်။ စီးနင်းမှုအား [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]ကလည်း ကူညီခဲ့ကြောင်း ရွာသားများက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> == ကျူးလွန်ခံရသူများ == သတ်ဖြတ်ခံရသူများ အားလုံးမှာ အသက် ၂၅ မှ ၆၄ နှစ်အရွယ်ရှိ အမျိုးသားများ ဖြစ်သည်။<ref name=":5" /><ref name=":2" /> ယင်းအထဲတွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]မှ သုံးဦးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးများလည်း ပါဝင်သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=Survivors haunted by Myanmar army massacre in Sagaing |url=https://myanmar-now.net/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314193754/https://myanmar-now.net/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing }}</ref><ref name=":3" /> အသတ်ခံရသူအများစုကို မျက်လုံးများစည်းထားပြီး လည်ပင်းကို လှီးထားသော ဓားဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် သေနတ်ဒဏ်ရာများ တွေ့ရသလို အချို့မှာ မီးလောင်ကျွမ်းနေပြီး သတ်ဖြတ်ခံထားရသော လက္ခဏာများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":7" /><ref name=":4" /> == ဖြစ်စဉ်အပြီး == နောက်တစ်လတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက [[မြင်းမူမြို့နယ်]] [[ကန်ပြားရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကန်ပြားရွာ]]မှ အရပ်သား ၆ ဦးကိုလည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> သတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်သော စစ်သားတစ်ဦး၏ မိုဘိုင်းဖုန်းကို အရာတော်မြို့နယ်အနီးမှ ရွာသားများက တွေ့ရှိခဲ့ပြီး<ref name=":9" /><ref name=":5" /> အဆိုပါ ဖုန်းအတွင်းမှ မုန်တိုင်ပင်ရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ရွာသားများအား ဖမ်းဆီးထားပုံများအပါအဝင် စီးနင်းမှု ဗီဒီယိုနှင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Mon Taing Pin massacre |url=https://my.myanmarwitness.org/timeline/mon-taing-pin-massacre |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar Witness |language=my |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314193140/https://my.myanmarwitness.org/timeline/mon-taing-pin-massacre }}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Nicola |date=2022-07-06 |title=Teenage medics 'slaughtered' in Myanmar amid mounting reports of atrocities |language=en-GB |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/global-health/terror-and-security/teenage-medics-slaughtered-myanmar-reports-atrocities-mount/ |access-date=2023-03-14 |issn=0307-1235}}</ref> ထို့အပြင် တပ်ကြပ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက သတ်ဖြတ်ခဲ့ဖူးသူအရေအတွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်အား ခုတ်ထစ်ပုံများအား ပြောဆိုနေကြသော ဗီဒီယိုဖိုင်ကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":5" /><ref name=":10">{{Cite web |date=2022-07-04 |title=Myanmar Military Atrocities Laid Bare in Gruesome Footage |url=https://www.hrw.org/news/2022/07/04/myanmar-military-atrocities-laid-bare-gruesome-footage |access-date=2023-03-14 |website=Human Rights Watch |language=en}}</ref><ref name=":9" /> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွက် တရားမျှတမှု ထုတ်ဖော်ပေးရန် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သတ်ဖြတ်ခံရမှု ဖြစ်စဉ်အချက်အလက်များကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က အစောပိုင်းတွင် သတ်ဖြတ်မှုများကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး "လုပ်ကြံပြောဆိုမှု"ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း<ref name=":3" /> နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်က ဖြစ်စဉ်အား စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> === နိုင်ငံတကာ === သတ်ဖြတ်မှုအပေါ် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်မှုအဖွဲ့က ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ်နှင့် ခြောက်ခြားဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်အား လက်နက်တင်ပို့ရောင်းချခြင်းများ ရပ်ဆိုင်းရန် ပြောဆိုခဲ့ကာ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံးသို့ အခြေအနေအား ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":10" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] kuq9jjvrenl1vgkvtrymouxmv63r33d 1031294 1031293 2026-05-13T03:51:27Z Zawzawaungthwin 100038 [[မုန်တိုင်ပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031293 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၁ မေ ၂၀၂၂ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=22.883705 |lon_deg=95.457162 |label= ဖြစ်ပွားရာနေရာ |display=inline}} | fatalities = ၃၇ | injuries = | perpetrators = {{hlist|[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]}} | charges = မရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေဦးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်တိုင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|မုန်တိုင်ပင်ရွာ]]တွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်နေ့က မြန်မာ [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]က အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်အတွင်း ရွာသူရွာသား ၃၇ ဦးအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]တပ်များက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=2022-12-01 |title=Killing Spree |url=https://www.myanmarwitness.org/reports/killing-spree |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar Witness |language=en}}</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသည် [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လက်ယက်ကုန်း]]နှင့် [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]]များ အပါအဝင် မြန်မာစစ်တပ်၏ အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုများ လုပ်ဆောင်ရာ ဒေသတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]က အာဏာသိမ်းပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီ စစ်တပ်က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (SAC) ကို ဖွဲ့စည်းပြီး နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းအား တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အရပ်သားများက စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ရန် [[၂၀၂၁-၂၀၂၂ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြပွဲများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလတွင် အရပ်သားများဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးမှသည် အပေးအယူလုပ်ရန် ဆန္ဒမရှိသော SAC ကို ဆန့်ကျင်သော [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] အဖြစ်သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ မုန်တိုင်ပင်ရွာသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သည့် အမာခံနယ်မြေအဖြစ် လျင်မြန်စွာပေါ်ထွက်လာသည့် [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] ဗုဒ္ဓဘာသာဗဟိုချက်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-03-06 |title=Myanmar army killed 17 people in 2 villages, residents say |url=https://apnews.com/article/myanmar-burma-army-village-killings-beheading-f67a2070a43cfa60c5800881a38f0b82 |access-date=2023-03-11 |website=AP NEWS |language=en}}</ref> မုန်တိုင်ပင်ရွာတွင် အိမ်ခြေ ၄၀၀ ခန့်နှင့် လူဦးရေ ၁,၉၀၀ ခန့် နေထိုင်ကြပြီး [[ရွှေဘိုမြို့]] အနောက်မြောက်ဘက် {{Convert|39|mi}} အကွာတွင် တည်ရှိသည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=2022-07-23 |title=လူအခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနမှ တင်ဆက်သည့်မုန်တိုင်ပင်သတင်း |url=https://mohr.nugmyanmar.org/announcements/%e1%80%99%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%90%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2023-03-14 |website=လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန |language=my-MM}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ ဒေသခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက နယ်မြေများကို အုပ်စိုးမိချိန်တွင် မြန်မာ့တပ်မတော်မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် နယ်မြေပြန်လည်စိုးမိုးရေးအတွက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ကာထောင်နှင့်ချီသော လူများကို နေရပ်ဒေသများမှ နှင်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Maung Shwe Wah |date=2021-11-30 |title=Depayin PDF fights junta soldiers who arrived by helicopter to terrorise villages |url=https://myanmar-now.org/en/news/depayin-pdf-fights-junta-soldiers-who-arrived-by-helicopter-to-terrorise-villages |access-date=2023-03-02 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ခုခံတော်လှန်သူများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[ဖြတ်လေးဖြတ်]]ဗျူဟာဖြစ်သော အစာရေစာ ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ငွေရေးကြေးရေး ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ သတင်းစီးဆင်းမှု ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် လူသစ်စုဆောင်းမှု ဖြတ်တောက်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရာတွင် ကျေးရွာများအား စီးနင်းခြင်း၊ ရှင်သန်ကျန်ရစ်သူများထံ လူသားခြင်းစာနာမှု အကူအညီများ တားမြစ်ခြင်းနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများ ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Myanmar: Tatmadaw army's 'scorched earth' policy in spotlight |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |access-date=2023-03-14 |website=UN News |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314051812/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134092 |url-status=dead }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်ရှိ [[ဒုံးတောရွာ၊ ဆားလင်းကြီးမြို့နယ်|ဒုံးတောရွာ]]မှ ရွာသူရွာသား ၁၁ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့သလို<ref name=":1" /> နောက်တစ်လတွင်လည်း ဝက်လက်မြို့နယ်၊ [[သစ်ဆိမ့်ကြီးရွာ၊ ဝက်လက်မြို့နယ်|သစ်ဆိမ့်ကြီးရွာ]]မှ ၆ ဦးကိုလည်း ထပ်မံသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> == ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ခြောက်နာရီခန့်တွင် အင်အား ၁၅၀ မှ ၂၀၀ ခန့်ရှိသော စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မုန်တိုင်ပင်ရွာအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ အနီးအနားကျေးရွာများမှအပါအဝင် လူဦးရေ ၁၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=Junta troops murder 3 dozen civilians over 4 days in Myanmar's Sagaing region |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/murder-05172022090825.html |access-date=2023-03-14 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last= |date=2022-06-24 |title=Son of Slain Villager Recalls Myanmar Junta Massacre in Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/son-of-slain-villager-recalls-myanmar-junta-massacre-in-sagaing.html |access-date=2023-03-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> အချိန်မီ ထွက်ပြေးခြင်းမပြုနိုင်ခဲ့သော ရွာသူရွာသား ၁၀၀ ခန့်မှာ ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ခိုလှုံနေခဲ့ကြသည်။<ref name=":4" /><ref name=":2" /> နံနက် ၉ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ဝင်ရောက်လာကာ ကျန်ရှိသော ရွာသူရွာသားများအား နှိပ်စက်ခြင်း၊ မေးမြန်းခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> နောက်တစ်ရက် နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် စစ်ပစ္စည်းများအား [[မူးမြစ်]]သို့ သယ်ယူရန်အတွက် အမျိုးသားလူငယ် ၁၀ ဦးအား အတင်းအဓမ္မ စေခိုင်းခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ယင်းနောက် အဆိုပါ ၁၀ ဦးအား စစ်ကောင်စီတပ်များက ဓားများဖြင့် ခုတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref name=":5">{{Cite web |last=Khin Maung Soe |date=2022-06-30 |title='They are going to kill us' |url=https://www.rfa.org/english/news/special/survivor-reconstructs-myanmar-atrocities/index.html |access-date=2023-03-14 |website=RFA |language=en}}</ref><ref name=":2" /> အဆိုပါနေ့ နေ့လယ် ၂ နာရီခွဲနှင့် ၃ နာရီအကြားတွင် ကျန်ရစ်သော ဖမ်းဆီးထားသူများအား ချည်နှောင်ကာ ဇေယျသိဒ္ဓိဘုရားအနီးတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":5" /><ref name=":2" /> ရွာသားများအဆိုအရ ဘုန်းတော်ကြီး၏ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးမှုကြောင့် ရွာသား ရှစ်ဦးမှာ အသတ်ခံရမည့်ဘေးမှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> နောက်တစ်ရက် နံနက် ၂ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက အနီးနားရှိ ပုန်းတကားရွာသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။<ref name=":2" /> အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများဖြစ်သော အမျိုးသား ၈ ဦး၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ် ၅၀ တို့ကို မကြာမီတွင် လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ယင်းတို့ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ကျေးရွာအား စစ်ကောင်စီတပ်များက မီးရှို့ခဲ့သည်များကို လိုက်လံငြိမ်းသတ်စဉ် မီးလောင်ကျွမ်းနေသော ၂၉ ဦးကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":4" /><ref name=":2" /> ဖြစ်စဉ်အတွင်း နေအိမ် ၉၄ လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ဖြစ်စဉ်အပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် အနီးနားရှိ [[အင်ပင်ရွာ၊ ရေဦးမြို့နယ်|အင်ပင်ရွာ]]အနီးတွင် နောက်ထပ် သေဆုံးနေသူ ၁၁ ဦးအား ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":7">{{Cite web |last1=Thura Maung |last2=Ko Cho |date=2022-05-16 |title=More burned bodies discovered in Sagaing's Ye-U Township |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-burned-bodies-discovered-in-sagaings-ye-u-township |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref><ref name=":2" /> == ကျူးလွန်သူများ == အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအား [[တိုက်ကြီးမြို့နယ်|တိုက်ကြီး]]အခြေစိုက် အမှတ် ၇၀၈ ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၇၀၈) မှ ဖြစ်ပြီး အမိန့်ပေးကွပ်ကဲသူမှာ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းလင်းအောင် ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":8">{{Cite web |date=2022-11-02 |title=Killing Spree: Evidence of mass killings in Myanmar |url=https://www.myanmarwitness.org/_files/ugd/e8f7c0_0923d9cfd53d4cd6bc1e160b11f2c66a.pdf |website=Myanmar Witness}}</ref> ခမရ ၇၀၈ သည် တပ်မမှူးဗိုလ်မှူးချုပ် ကြည်သိုက် အမိန့်ပေးကွပ်ကဲသော [[အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၄ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ ၄) လက်အောက်ခံ ဖြစ်သည်။<ref name=":2" /><ref name=":8" /> ဗိုလ်မှူးချုပ်ကြည်သိုက်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]] ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အား အစီရင်ခံရသည်။ စီးနင်းမှုအား [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]ကလည်း ကူညီခဲ့ကြောင်း ရွာသားများက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> == ကျူးလွန်ခံရသူများ == သတ်ဖြတ်ခံရသူများ အားလုံးမှာ အသက် ၂၅ မှ ၆၄ နှစ်အရွယ်ရှိ အမျိုးသားများ ဖြစ်သည်။<ref name=":5" /><ref name=":2" /> ယင်းအထဲတွင် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]မှ သုံးဦးနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုန်းတော်ကြီးများလည်း ပါဝင်သည်။<ref name=":9">{{Cite web |title=Survivors haunted by Myanmar army massacre in Sagaing |url=https://myanmar-now.net/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314193754/https://myanmar-now.net/en/news/survivors-haunted-by-myanmar-army-massacre-in-sagaing }}</ref><ref name=":3" /> အသတ်ခံရသူအများစုကို မျက်လုံးများစည်းထားပြီး လည်ပင်းကို လှီးထားသော ဓားဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် သေနတ်ဒဏ်ရာများ တွေ့ရသလို အချို့မှာ မီးလောင်ကျွမ်းနေပြီး သတ်ဖြတ်ခံထားရသော လက္ခဏာများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=":7" /><ref name=":4" /> == ဖြစ်စဉ်အပြီး == နောက်တစ်လတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက [[မြင်းမူမြို့နယ်]] [[ကန်ပြားရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကန်ပြားရွာ]]မှ အရပ်သား ၆ ဦးကိုလည်း သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /> သတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်သော စစ်သားတစ်ဦး၏ မိုဘိုင်းဖုန်းကို အရာတော်မြို့နယ်အနီးမှ ရွာသားများက တွေ့ရှိခဲ့ပြီး<ref name=":9" /><ref name=":5" /> အဆိုပါ ဖုန်းအတွင်းမှ မုန်တိုင်ပင်ရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ရွာသားများအား ဖမ်းဆီးထားပုံများအပါအဝင် စီးနင်းမှု ဗီဒီယိုနှင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=Mon Taing Pin massacre |url=https://my.myanmarwitness.org/timeline/mon-taing-pin-massacre |access-date=2023-03-14 |website=Myanmar Witness |language=my |archive-date=14 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314193140/https://my.myanmarwitness.org/timeline/mon-taing-pin-massacre }}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Nicola |date=2022-07-06 |title=Teenage medics 'slaughtered' in Myanmar amid mounting reports of atrocities |language=en-GB |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/global-health/terror-and-security/teenage-medics-slaughtered-myanmar-reports-atrocities-mount/ |access-date=2023-03-14 |issn=0307-1235}}</ref> ထို့အပြင် တပ်ကြပ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သားများက သတ်ဖြတ်ခဲ့ဖူးသူအရေအတွက်၊ ခန္ဓာကိုယ်အား ခုတ်ထစ်ပုံများအား ပြောဆိုနေကြသော ဗီဒီယိုဖိုင်ကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name=":5" /><ref name=":10">{{Cite web |date=2022-07-04 |title=Myanmar Military Atrocities Laid Bare in Gruesome Footage |url=https://www.hrw.org/news/2022/07/04/myanmar-military-atrocities-laid-bare-gruesome-footage |access-date=2023-03-14 |website=Human Rights Watch |language=en}}</ref><ref name=":9" /> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွက် တရားမျှတမှု ထုတ်ဖော်ပေးရန် ၂၀၂၂ ခုနှစ် မေလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အတိုက်အခံ [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]က တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် သတ်ဖြတ်ခံရမှု ဖြစ်စဉ်အချက်အလက်များကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":2" /> စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း]]က အစောပိုင်းတွင် သတ်ဖြတ်မှုများကို ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး "လုပ်ကြံပြောဆိုမှု"ဟု ဆိုခဲ့သော်လည်း<ref name=":3" /> နောက်ပိုင်းတွင် တပ်မတော်က ဖြစ်စဉ်အား စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":5" /> === နိုင်ငံတကာ === သတ်ဖြတ်မှုအပေါ် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်မှုအဖွဲ့က ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ်နှင့် ခြောက်ခြားဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် မြန်မာစစ်တပ်အား လက်နက်တင်ပို့ရောင်းချခြင်းများ ရပ်ဆိုင်းရန် ပြောဆိုခဲ့ကာ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံးသို့ အခြေအနေအား ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":10" /> == အခြားကြည့်ရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁ – လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] kuq9jjvrenl1vgkvtrymouxmv63r33d တမ်းပလိတ်:Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present) 10 245356 1031262 1030962 2026-05-13T03:33:03Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်း ပြင်ဆင် 1031262 wikitext text/x-wiki {{Campaignbox |name = Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present) |title = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] <Br>(၂၀၂၁ - လက်ရှိ) |listclass = hlist | state = autocollapse |battles = * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဖြစ်ရပ်အချိန်မှတ်တမ်းများ]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) အတွင်း ထိတွေ့ဖြစ်စဉ်များ|ထိတွေ့ဖြစ်စဉ်များ စာရင်း]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ|မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ|စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]] * [[စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ|စစ်အုပ်ချုပ်ရေး]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်း]] ;ရှေးဦးဖြစ်စဉ်များ * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းခြင်း]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြပွဲများ]] ** <small>[[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင် သေဆုံးမှု|မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]</small> ** <small>[[ကြယ်စင် သေဆုံးမှု|ကြယ်စင်]]</small> ** <small>[[ခန့်ညားဟိန်း သေဆုံးမှု|ခန့်ညားဟိန်း]]</small> ** <small>[[ဝေယံထွန်း သေဆုံးမှု|ဝေယံထွန်း]]</small> ;စစ်မြေပြင် * [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်း]] * [[အညာ စစ်မြေပြင်|အညာ]] * [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)|ရခိုင်]] ---- ;အစောပိုင်း အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ထိတွေ့မှုများ * [[အလော့ဘွမ်တိုက်ပွဲ|အလော့ဘွမ်]] * [[ကလေး ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေး]] * [[သီးမူထာတိုက်ပွဲ|သီးမူထာ]] * [[တန့်ဆည်တိုက်ပွဲ|တန့်ဆည်]] * [[နောင်မွန် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု|နောင်မွန်]] * [[သော်လဲထာတိုက်ပွဲ|သော်လဲထာ]] * [[မင်းတပ်တိုက်ပွဲ|မင်းတပ်]] * [[မူဆယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|မူဆယ်]] * [[မန္တလေးမြို့ပြတိုက်ပွဲ|မန္တလေး]] * [[မြင်သာတိုက်ပွဲ|မြင်သာ]] * [[မြဝတီ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|မြဝတီ]] * [[လွိုင်ကော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၁)|ပထမ လွိုင်ကော်]] * [[ဒီးမော့ဆိုတိုက်ပွဲ (၂၀၂၁)|ပထမ ဒီးမော့ဆို]] ;၂၀၂၁-၂၂ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု * [[ကချင်သေတိုက်ပွဲ|ကချင်သေ]] * [[လေးကေ့ကော်တိုက်ပွဲ|လေးကေ့ကော်]] * [[နှမ်းခါးရွာ စီးနင်းခံရမှု|နှမ်းခါး]] * [[ချင်းတွင်းမြစ် အလစ်အငိုက်တိုက်ခိုက်မှု|ချင်းတွင်းမြစ်]] * [[ဒီးမော့ဆိုတိုက်ပွဲ (၂၀၂၂)|ဒုတိယ ဒီးမော့ဆို]] * [[လွိုင်ကော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၂)|ဒုတိယ လွိုင်ကော်]] * [[ထန်တလန်တိုက်ပွဲ|ထန်တလန်]] * [[ဖယ်ခုံ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|ဖယ်ခုံ]] * [[ခင်ဦး တိုက်ခိုက်မှုများ|ခင်ဦး]] * [[အုန်းသွင်|ဦးအုန်းသွင်အား လုပ်ကြံခြင်း]] * [[ကော့ကရိတ် တိုက်ပွဲ|ကော့ကရိတ်]] * [[၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု|မူဆယ်လက်နက်ကိုင်များတိုက်ပွဲ]] ;၂၀၂၃ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[မယ်စဲ့တိုက်ပွဲ|မယ်စဲ့]] * [[ရွှေကုက္ကိုထိုးစစ်|ရွှေကုက္ကို]] * [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး|ကနောင်]] * [[တောင်သမန်စစ်ဆင်ရေး|တောင်သမန်]] * ''[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]'' **[[ချင်းရွှေဟော်တိုက်ပွဲ|ချင်းရွှေဟော်]] **[[နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲ|နမ့်ဆန်]] **[[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ|လောက်ကိုင်]] **[[လားရှိုးတိုက်ပွဲ|လားရှိုး]] * [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး|၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] ** ''[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၀၂၇]]'' * [[ကျင်ဒွေးတိုက်ပွဲ|ကျင်ဒွေး]] ;၂၀၂၄-၂၅ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄-လက်ရှိ)|ကချင်]] ** [[ဗန်းမော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄)|ဗန်းမော်]] * [[မြဝတီအား သိမ်းပိုက်ခြင်း|မြဝတီ]] * [[ရခိုင်ထိုးစစ် (၂၀၂၃-လက်ရှိ)|ရခိုင်]] ** [[အမ်းတိုက်ပွဲ|အမ်း]] ** [[မောင်တောတိုက်ပွဲ|မောင်တော]] * ''[[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး|ချင်းညီနောင်]]'' ** [[ဖလမ်းတိုက်ပွဲ|ဖလမ်း]] * [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|တကောင်း]] * [[ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော် ပစ်ခတ်ခံရခြင်း]] * [[ဘုတလင်တိုက်ပွဲ|ဘုတလင်]] * [[မြင်းခြံခရိုင် အထူးစစ်ဆင်ရေး|မြင်းခြံ]] * [[ငဖဲ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|ငဖဲ]] * [[မဲပလီစခန်းတိုက်ပွဲ|မဲပလီစခန်း]] * [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|ကသာ]] * [[၂၀၂၅ ဆောင်းပြောင်းစစ်ပွဲ|ပင်လောင်း]] ;၂၀၂၆ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ|ကွတ်ခိုင်]] * [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|တကောင်း]] ---- '''အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများ''' * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ| အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု စာရင်း]] * [[လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လှိုင်သာယာ]] * [[ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေးမြို့နယ် တိုက်ပွဲ]] * [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အူးဟူချောင်းတံတားလုပ်သားများ]] * [[ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဲခူး]] * [[ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒီပဲယင်း]] * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ|မိုဆို]] * [[မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မုန်တိုင်ပင်]] * [[လက်ယက်ကုန်းရွာ ပစ်ခတ်မှု|လက်ယက်ကုန်း]] * [[ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဖားကန့်]] * [[တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|တာတိုင်]] * [[ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပင်လောင်း]] * [[ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဝေဘူလ]] * [[ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဇီကြီး]] * [[ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ခြေရာတော်]] * [[လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လိုင်ဇာ]] * [[ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဝေလူး]] * [[ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကနန်]] * [[သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သာဒါ]] * [[အကြည်ပန်းပလွန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အကြည်ပန်းပလွန်း]] * [[ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဆုံရွာ]] * [[လက်ထုတ္တော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ထုတ္တော]] * [[ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဗျိုင်းဖြူ]] * [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာ]] * [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)]] * [[ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျောက်နီမော်]] * [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်း]] * [[အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အိုးထိမ်းတွင်း]] * [[မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မော်ချီး]] * [[မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒိုင်းကျီ]] * [[သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သရက်တပင်]] * [[ဘုံတိုရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဘုံတို]] * [[မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မြောက်ဦးဆေးရုံ]] * [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူ]] * [[ယိုးငူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ယိုးငူ]] * [[ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပြောင်းရွာ]] * [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရေတွင်းကုန်း]] * [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒလက်ချောင်း]] * [[ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျင်ဒွေးတံတား]] * [[ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဖူနွမ်း]] ---- ;ဆက်စပ်ခေါင်းစဉ်များ *[[ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး ထုတ်ပြန်ချက်များ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] }}<noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> 6d8f12g20g3rjp1r8340hny8q0b8xm9 1031296 1031262 2026-05-13T03:53:20Z Zawzawaungthwin 100038 [[လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ယက်ကုန်း]] 1031296 wikitext text/x-wiki {{Campaignbox |name = Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present) |title = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] <Br>(၂၀၂၁ - လက်ရှိ) |listclass = hlist | state = autocollapse |battles = * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဖြစ်ရပ်အချိန်မှတ်တမ်းများ]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) အတွင်း ထိတွေ့ဖြစ်စဉ်များ|ထိတွေ့ဖြစ်စဉ်များ စာရင်း]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ|မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] * [[မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ|စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]] * [[စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ|စစ်အုပ်ချုပ်ရေး]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်း]] ;ရှေးဦးဖြစ်စဉ်များ * [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းခြင်း]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြပွဲများ]] ** <small>[[မြသွဲ့သွဲ့ခိုင် သေဆုံးမှု|မြသွဲ့သွဲ့ခိုင်]]</small> ** <small>[[ကြယ်စင် သေဆုံးမှု|ကြယ်စင်]]</small> ** <small>[[ခန့်ညားဟိန်း သေဆုံးမှု|ခန့်ညားဟိန်း]]</small> ** <small>[[ဝေယံထွန်း သေဆုံးမှု|ဝေယံထွန်း]]</small> ;စစ်မြေပြင် * [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်း]] * [[အညာ စစ်မြေပြင်|အညာ]] * [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)|ရခိုင်]] ---- ;အစောပိုင်း အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ထိတွေ့မှုများ * [[အလော့ဘွမ်တိုက်ပွဲ|အလော့ဘွမ်]] * [[ကလေး ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေး]] * [[သီးမူထာတိုက်ပွဲ|သီးမူထာ]] * [[တန့်ဆည်တိုက်ပွဲ|တန့်ဆည်]] * [[နောင်မွန် စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု|နောင်မွန်]] * [[သော်လဲထာတိုက်ပွဲ|သော်လဲထာ]] * [[မင်းတပ်တိုက်ပွဲ|မင်းတပ်]] * [[မူဆယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|မူဆယ်]] * [[မန္တလေးမြို့ပြတိုက်ပွဲ|မန္တလေး]] * [[မြင်သာတိုက်ပွဲ|မြင်သာ]] * [[မြဝတီ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|မြဝတီ]] * [[လွိုင်ကော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၁)|ပထမ လွိုင်ကော်]] * [[ဒီးမော့ဆိုတိုက်ပွဲ (၂၀၂၁)|ပထမ ဒီးမော့ဆို]] ;၂၀၂၁-၂၂ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု * [[ကချင်သေတိုက်ပွဲ|ကချင်သေ]] * [[လေးကေ့ကော်တိုက်ပွဲ|လေးကေ့ကော်]] * [[နှမ်းခါးရွာ စီးနင်းခံရမှု|နှမ်းခါး]] * [[ချင်းတွင်းမြစ် အလစ်အငိုက်တိုက်ခိုက်မှု|ချင်းတွင်းမြစ်]] * [[ဒီးမော့ဆိုတိုက်ပွဲ (၂၀၂၂)|ဒုတိယ ဒီးမော့ဆို]] * [[လွိုင်ကော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၂)|ဒုတိယ လွိုင်ကော်]] * [[ထန်တလန်တိုက်ပွဲ|ထန်တလန်]] * [[ဖယ်ခုံ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|ဖယ်ခုံ]] * [[ခင်ဦး တိုက်ခိုက်မှုများ|ခင်ဦး]] * [[အုန်းသွင်|ဦးအုန်းသွင်အား လုပ်ကြံခြင်း]] * [[ကော့ကရိတ် တိုက်ပွဲ|ကော့ကရိတ်]] * [[၂၀၂၂ မူဆယ် လက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း ပစ်ခတ်မှု|မူဆယ်လက်နက်ကိုင်များတိုက်ပွဲ]] ;၂၀၂၃ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[မယ်စဲ့တိုက်ပွဲ|မယ်စဲ့]] * [[ရွှေကုက္ကိုထိုးစစ်|ရွှေကုက္ကို]] * [[ကနောင်စစ်ဆင်ရေး|ကနောင်]] * [[တောင်သမန်စစ်ဆင်ရေး|တောင်သမန်]] * ''[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]'' **[[ချင်းရွှေဟော်တိုက်ပွဲ|ချင်းရွှေဟော်]] **[[နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲ|နမ့်ဆန်]] **[[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ|လောက်ကိုင်]] **[[လားရှိုးတိုက်ပွဲ|လားရှိုး]] * [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး|၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]] ** ''[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၀၂၇]]'' * [[ကျင်ဒွေးတိုက်ပွဲ|ကျင်ဒွေး]] ;၂၀၂၄-၂၅ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[ကချင်ထိုးစစ် (၂၀၂၄-လက်ရှိ)|ကချင်]] ** [[ဗန်းမော်တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄)|ဗန်းမော်]] * [[မြဝတီအား သိမ်းပိုက်ခြင်း|မြဝတီ]] * [[ရခိုင်ထိုးစစ် (၂၀၂၃-လက်ရှိ)|ရခိုင်]] ** [[အမ်းတိုက်ပွဲ|အမ်း]] ** [[မောင်တောတိုက်ပွဲ|မောင်တော]] * ''[[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး|ချင်းညီနောင်]]'' ** [[ဖလမ်းတိုက်ပွဲ|ဖလမ်း]] * [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|တကောင်း]] * [[ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော် ပစ်ခတ်ခံရခြင်း]] * [[ဘုတလင်တိုက်ပွဲ|ဘုတလင်]] * [[မြင်းခြံခရိုင် အထူးစစ်ဆင်ရေး|မြင်းခြံ]] * [[ငဖဲ ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှု|ငဖဲ]] * [[မဲပလီစခန်းတိုက်ပွဲ|မဲပလီစခန်း]] * [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|ကသာ]] * [[၂၀၂၅ ဆောင်းပြောင်းစစ်ပွဲ|ပင်လောင်း]] ;၂၀၂၆ စစ်ရေးဖြစ်စဉ်များ * [[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ|ကွတ်ခိုင်]] * [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|တကောင်း]] ---- '''အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများ''' * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ| အစုအပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု စာရင်း]] * [[လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လှိုင်သာယာ]] * [[ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ|ကလေးမြို့နယ် တိုက်ပွဲ]] * [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အူးဟူချောင်းတံတားလုပ်သားများ]] * [[ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဲခူး]] * [[ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒီပဲယင်း]] * [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ|မိုဆို]] * [[မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မုန်တိုင်ပင်]] * [[လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ယက်ကုန်း]] * [[ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဖားကန့်]] * [[တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|တာတိုင်]] * [[ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပင်လောင်း]] * [[ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဝေဘူလ]] * [[ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပဇီကြီး]] * [[ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ခြေရာတော်]] * [[လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လိုင်ဇာ]] * [[ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဝေလူး]] * [[ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကနန်]] * [[သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သာဒါ]] * [[အကြည်ပန်းပလွန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အကြည်ပန်းပလွန်း]] * [[ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဆုံရွာ]] * [[လက်ထုတ္တော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|လက်ထုတ္တော]] * [[ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဗျိုင်းဖြူ]] * [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာ]] * [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)]] * [[ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျောက်နီမော်]] * [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်း]] * [[အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|အိုးထိမ်းတွင်း]] * [[မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မော်ချီး]] * [[မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒိုင်းကျီ]] * [[သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|သရက်တပင်]] * [[ဘုံတိုရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဘုံတို]] * [[မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မြောက်ဦးဆေးရုံ]] * [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူ]] * [[ယိုးငူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ယိုးငူ]] * [[ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ပြောင်းရွာ]] * [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရေတွင်းကုန်း]] * [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒလက်ချောင်း]] * [[ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ကျင်ဒွေးတံတား]] * [[ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဖူနွမ်း]] ---- ;ဆက်စပ်ခေါင်းစဉ်များ *[[ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး ထုတ်ပြန်ချက်များ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] }}<noinclude> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ တမ်းပလိတ်များ]] </noinclude> 1cd3e3s1b7f9yznoa6llzutyd5cyevy လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 249848 1031250 1029214 2026-05-13T03:27:26Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031250 wikitext text/x-wiki {{Infobox military operation |name = လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု |partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] |subtitle = |image = |image_upright = |alt = |caption = |scope = |type = |location = မုန်လိုင်ခက်ရွာ၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |location2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |coordinates = {{coord|24.7540|N|97.5505|E}} |coordinates2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |map_type = Myanmar |map_size = 150px |map_caption = [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |map_label = လိုင်ဇာမြို့ |map_label2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |planned = |planned_by = |commanded_by = |objective = |target = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကေအိုင်အို]]<br/> {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] |date = ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |time = ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင် |time-begin = |time-end = |timezone = မြန်မာစံတော်ချိန် |executed_by = {{army|MYA}} |outcome = |casualties = |fatalities = ၂၉<ref name="rfa">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး ဒုက္ခသည်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကလေးသူငယ်တွေအပါအဝင် သုံးရာနီးပါး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-laiza-10092023225113.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> |injuries = ၅၀ ကျော် }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]အနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့်<ref name="voa">{{cite news |title=More Than Two-Dozen People Killed in Attack on Refugee Camp in Northern Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/more-than-two-dozen-people-killed-in-attack-on-refugee-camp-in-northern-myanmar/7304174.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=VOA |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=en}}</ref> ကလေးသူငယ် ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၂၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၅၇ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref name="rfa"/> == နောက်ခံ == {{empty section}} == ဖြစ်ရပ် == [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] အခြေစိုက် လိုင်ဇာမြို့နှင့် နှစ်မိုင်အကွာ မုန်လိုင်ခက်စစ်ရှောင်စခန်းတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင် လက်နက် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် လူပေါင်း ၂၉ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု ကေအိုင်အေ/ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီး စစ်ကောင်စီလက်နက်ကြီးကျရောက်လို့ ‌ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် သေဆုံးသူ ၃၀၀ ဦးရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c19r813n4vvo |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> သေဆုံးသူ ကလေးငယ် ၁၁ ဦးတွင် ၁၂ နှစ်အောက် မိန်းကလေး ၃ ဦးနှင့် ယောက်ျားလေး ၃ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၅၆ ဦး ရှိပြီး ယင်းအနက် ၄၄ ဦးအား ဆေးရုံသို့ တင်ပို့ထားခဲ့ရသည်။<ref name="bbc"/> ဤဒုက္ခသည်စခန်းသည် မုန်လိုင်ခက်ရွာ၏ ကုန်းမြင့်အောက်ကပ်လျက်တွင် တည်ရှိပြီး အိမ်ထောင်စု ၁၀၀ နီးပါး နေထိုင်သည်။<ref name="rfa"/> ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လဆန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် [[နမ့်ဆန်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|နမ်ဆန်ယန်ရွာ]]မှ ဒေသခံအများစုခိုလှုံနေသော စခန်းဖြစ်သည်။ === အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ === ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားအပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ထိုတိုက်ခိုက်မှုအား ၎င်းတို့စစ်တပ်က လုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmnow">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=မုန်လိုင်ခက်အဖြစ်ဆိုးတွင် တရုတ်၊ KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်ချက် မတူညီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=11 October 2023 |archivedate=19 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019015804/https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ }}</ref> မုန်လိုင်ခက်အနီး KIA သင်တန်းကျောင်းရှိ [[အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ်]] (ယမ်း) သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်စဉ်အပြီးနှစ်ရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="cincds">{{cite news |title=ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာဒေသ၊ မုန်လိုင်ချက်၌ အမိုနီယမ်နိုက်ထရိတ်(ယမ်း)သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွား |url=https://cincds.gov.mm/node/23805?d=2 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=cincds.gov.mm |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}</ref><ref name="mmnow"/> ဤအဖြစ်အပျက်သည် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ပြောဆိုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်ချက်ဖြစ်သော ယမ်းသိုလှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှုဖြစ်သည်ကိုလည်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref name="mmnow"/> တရုတ်အစိုးရပိုင် China Radio International မြန်မာပိုင်းစာမျက်နှာက အမြောက်ပစ်ခတ်မှုဟု ဖော်ပြခဲ့သလို<ref>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုတွင် အမြောက်ပစ်ခတ်မှုခံခဲ့ရသဖြင့် လူ ၂၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://myanmar.cri.cn/2023/10/11/ARTIvgm7iQRwLOMAvwduMT8B231011.shtml?spm=C92275.PWM2iCV9PghW.E1mgFxLcuJqv.5 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=myanmar.cri.cn }}{{Dead link|date=October 2023 }}</ref> တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်လည်း အမြောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဝမ်ဝင်ပင်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="mmnow"/> == တုံ့ပြန်မှုများ == ===နိုင်ငံတကာ=== စစ်ဘေးရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် အရပ်သားများ သေဆုံးရသည့်အခြေအနေကို များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့]] ယူနီဆက်ဖ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> ၇၈ ကြိမ်မြောက် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ]]၊ ပထမကော်မတီ၏ အထွေထွေမူဝါဒရေးရာ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှု အစီအစဉ်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]]ကလည်း မြန်မာစစ်တပ်ကို အပြည့်အဝ လက်နက်ပိတ်ပင်ခြင်း၊ တိုက်လေယာဉ်ဆီများ တင်သွင်းမှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းများအား အမြန်ဆောင်ရွက်ရန် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တိုက်တွန်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> မြန်မာနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂရုံးကလည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa"/><ref name="voa2"/> သတင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အထူးစိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လုံခြုံရေးအတွက် တင်းမာမှုများအား ရှောင်ရှားပြီး သဘောထား ကွဲပြားမှုများကို သက်ဆိုင်သူများအနေဖြင့် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ဖြေရှင်းကြရန် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ ဘေဂျင်းမြို့တော် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="voa2">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ကုလနဲ့ တရုတ်စိုးရိမ် |url=https://burmese.voanews.com/a/7304293.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိန်သံရုံးကလည်း မြန်မာစစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးကြသောသတင်းကို ကြားသိရသည့်အတွက် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိကြောင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa2"/> ===ပြည်တွင်း=== ဤတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ပြုလုပ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref>{{cite news |title=လိုင်ဇာ-မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်မှု ၃၀ နီးပါးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/bomb-in-kia-laiza/7304225.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (KHRW) က စစ်ကောင်စီ၏ ယခုလုပ်ရပ်အား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာခုံရုံးကို အမြန်ဆုံးအရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] n0hn1d4vfioyyjd8sn1sfvs4u5qkhd2 1031289 1031250 2026-05-13T03:48:16Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်း ပြင်ဆင် 1031289 wikitext text/x-wiki {{Infobox military operation |name = လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု |partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] |subtitle = |image = |image_upright = |alt = |caption = |scope = |type = |location = မုန်လိုင်ခက်ရွာ၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |location2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |coordinates = {{coord|24.7540|N|97.5505|E}} |coordinates2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |map_type = Myanmar |map_size = 150px |map_caption = [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |map_label = လိုင်ဇာမြို့ |map_label2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |planned = |planned_by = |commanded_by = |objective = |target = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကေအိုင်အို]]<br/> {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] |date = ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |time = ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင် |time-begin = |time-end = |timezone = မြန်မာစံတော်ချိန် |executed_by = {{army|MYA}} |outcome = |casualties = |fatalities = ၂၉<ref name="rfa">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး ဒုက္ခသည်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကလေးသူငယ်တွေအပါအဝင် သုံးရာနီးပါး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-laiza-10092023225113.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> |injuries = ၅၀ ကျော် }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]အနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့်<ref name="voa">{{cite news |title=More Than Two-Dozen People Killed in Attack on Refugee Camp in Northern Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/more-than-two-dozen-people-killed-in-attack-on-refugee-camp-in-northern-myanmar/7304174.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=VOA |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=en}}</ref> ကလေးသူငယ် ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၂၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၅၇ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref name="rfa"/> == နောက်ခံ == {{empty section}} == ဖြစ်ရပ် == [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] အခြေစိုက် လိုင်ဇာမြို့နှင့် နှစ်မိုင်အကွာ မုန်လိုင်ခက်စစ်ရှောင်စခန်းတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင် လက်နက် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် လူပေါင်း ၂၉ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု ကေအိုင်အေ/ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီး စစ်ကောင်စီလက်နက်ကြီးကျရောက်လို့ ‌ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် သေဆုံးသူ ၃၀၀ ဦးရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c19r813n4vvo |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> သေဆုံးသူ ကလေးငယ် ၁၁ ဦးတွင် ၁၂ နှစ်အောက် မိန်းကလေး ၃ ဦးနှင့် ယောက်ျားလေး ၃ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၅၆ ဦး ရှိပြီး ယင်းအနက် ၄၄ ဦးအား ဆေးရုံသို့ တင်ပို့ထားခဲ့ရသည်။<ref name="bbc"/> ဤဒုက္ခသည်စခန်းသည် မုန်လိုင်ခက်ရွာ၏ ကုန်းမြင့်အောက်ကပ်လျက်တွင် တည်ရှိပြီး အိမ်ထောင်စု ၁၀၀ နီးပါး နေထိုင်သည်။<ref name="rfa"/> ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လဆန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် [[နမ့်ဆန်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|နမ်ဆန်ယန်ရွာ]]မှ ဒေသခံအများစုခိုလှုံနေသော စခန်းဖြစ်သည်။ === အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ === ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားအပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ထိုတိုက်ခိုက်မှုအား ၎င်းတို့စစ်တပ်က လုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmnow">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=မုန်လိုင်ခက်အဖြစ်ဆိုးတွင် တရုတ်၊ KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်ချက် မတူညီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=11 October 2023 |archivedate=19 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019015804/https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ }}</ref> မုန်လိုင်ခက်အနီး KIA သင်တန်းကျောင်းရှိ [[အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ်]] (ယမ်း) သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်စဉ်အပြီးနှစ်ရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="cincds">{{cite news |title=ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာဒေသ၊ မုန်လိုင်ချက်၌ အမိုနီယမ်နိုက်ထရိတ်(ယမ်း)သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွား |url=https://cincds.gov.mm/node/23805?d=2 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=cincds.gov.mm |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}</ref><ref name="mmnow"/> ဤအဖြစ်အပျက်သည် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ပြောဆိုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်ချက်ဖြစ်သော ယမ်းသိုလှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှုဖြစ်သည်ကိုလည်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref name="mmnow"/> တရုတ်အစိုးရပိုင် China Radio International မြန်မာပိုင်းစာမျက်နှာက အမြောက်ပစ်ခတ်မှုဟု ဖော်ပြခဲ့သလို<ref>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုတွင် အမြောက်ပစ်ခတ်မှုခံခဲ့ရသဖြင့် လူ ၂၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://myanmar.cri.cn/2023/10/11/ARTIvgm7iQRwLOMAvwduMT8B231011.shtml?spm=C92275.PWM2iCV9PghW.E1mgFxLcuJqv.5 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=myanmar.cri.cn }}{{Dead link|date=October 2023 }}</ref> တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်လည်း အမြောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဝမ်ဝင်ပင်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="mmnow"/> == တုံ့ပြန်မှုများ == ===နိုင်ငံတကာ=== စစ်ဘေးရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် အရပ်သားများ သေဆုံးရသည့်အခြေအနေကို များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့]] ယူနီဆက်ဖ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> ၇၈ ကြိမ်မြောက် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ]]၊ ပထမကော်မတီ၏ အထွေထွေမူဝါဒရေးရာ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှု အစီအစဉ်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]]ကလည်း မြန်မာစစ်တပ်ကို အပြည့်အဝ လက်နက်ပိတ်ပင်ခြင်း၊ တိုက်လေယာဉ်ဆီများ တင်သွင်းမှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းများအား အမြန်ဆောင်ရွက်ရန် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တိုက်တွန်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> မြန်မာနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂရုံးကလည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa"/><ref name="voa2"/> သတင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အထူးစိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လုံခြုံရေးအတွက် တင်းမာမှုများအား ရှောင်ရှားပြီး သဘောထား ကွဲပြားမှုများကို သက်ဆိုင်သူများအနေဖြင့် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ဖြေရှင်းကြရန် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ ဘေဂျင်းမြို့တော် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="voa2">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ကုလနဲ့ တရုတ်စိုးရိမ် |url=https://burmese.voanews.com/a/7304293.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိန်သံရုံးကလည်း မြန်မာစစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးကြသောသတင်းကို ကြားသိရသည့်အတွက် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိကြောင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa2"/> ===ပြည်တွင်း=== ဤတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ပြုလုပ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref>{{cite news |title=လိုင်ဇာ-မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်မှု ၃၀ နီးပါးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/bomb-in-kia-laiza/7304225.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (KHRW) က စစ်ကောင်စီ၏ ယခုလုပ်ရပ်အား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာခုံရုံးကို အမြန်ဆုံးအရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 24x8rs0483r565oza19t22sstm0mpok 1031290 1031289 2026-05-13T03:48:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031289 wikitext text/x-wiki {{Infobox military operation |name = လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု |partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] |subtitle = |image = |image_upright = |alt = |caption = |scope = |type = |location = မုန်လိုင်ခက်ရွာ၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |location2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |coordinates = {{coord|24.7540|N|97.5505|E}} |coordinates2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |map_type = Myanmar |map_size = 150px |map_caption = [[လိုင်ဇာမြို့]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] |map_label = လိုင်ဇာမြို့ |map_label2 = <!-- 2 through 10 for more locations --> |planned = |planned_by = |commanded_by = |objective = |target = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့|ကေအိုင်အို]]<br/> {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] |date = ၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |time = ည ၁၁ နာရီခွဲဝန်းကျင် |time-begin = |time-end = |timezone = မြန်မာစံတော်ချိန် |executed_by = {{army|MYA}} |outcome = |casualties = |fatalities = ၂၉<ref name="rfa">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး ဒုက္ခသည်စခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ကလေးသူငယ်တွေအပါအဝင် သုံးရာနီးပါး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-laiza-10092023225113.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> |injuries = ၅၀ ကျော် }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[လိုင်ဇာမြို့]]အနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းအား လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခံရမှုကြောင့်<ref name="voa">{{cite news |title=More Than Two-Dozen People Killed in Attack on Refugee Camp in Northern Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/more-than-two-dozen-people-killed-in-attack-on-refugee-camp-in-northern-myanmar/7304174.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=VOA |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=en}}</ref> ကလေးသူငယ် ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၂၉ ဦး သေဆုံးပြီး ၅၇ ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref name="rfa"/> == နောက်ခံ == {{empty section}} == ဖြစ်ရပ် == [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] အခြေစိုက် လိုင်ဇာမြို့နှင့် နှစ်မိုင်အကွာ မုန်လိုင်ခက်စစ်ရှောင်စခန်းတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့ည ၁၁ နာရီဝန်းကျင် လက်နက် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ရာ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် လူပေါင်း ၂၉ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု ကေအိုင်အေ/ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီး စစ်ကောင်စီလက်နက်ကြီးကျရောက်လို့ ‌ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် သေဆုံးသူ ၃၀၀ ဦးရှိ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c19r813n4vvo |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> သေဆုံးသူ ကလေးငယ် ၁၁ ဦးတွင် ၁၂ နှစ်အောက် မိန်းကလေး ၃ ဦးနှင့် ယောက်ျားလေး ၃ ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၅၆ ဦး ရှိပြီး ယင်းအနက် ၄၄ ဦးအား ဆေးရုံသို့ တင်ပို့ထားခဲ့ရသည်။<ref name="bbc"/> ဤဒုက္ခသည်စခန်းသည် မုန်လိုင်ခက်ရွာ၏ ကုန်းမြင့်အောက်ကပ်လျက်တွင် တည်ရှိပြီး အိမ်ထောင်စု ၁၀၀ နီးပါး နေထိုင်သည်။<ref name="rfa"/> ၂၀၁၁ ခုနှစ်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများနှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လဆန်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် [[နမ့်ဆန်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်|နမ်ဆန်ယန်ရွာ]]မှ ဒေသခံအများစုခိုလှုံနေသော စခန်းဖြစ်သည်။ === အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ === ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားအပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက ထိုတိုက်ခိုက်မှုအား ၎င်းတို့စစ်တပ်က လုပ်ဆောင်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmnow">{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=မုန်လိုင်ခက်အဖြစ်ဆိုးတွင် တရုတ်၊ KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်ချက် မတူညီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Myanmar Now |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=11 October 2023 |archivedate=19 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019015804/https://myanmar-now.org/mm/news/43333/ }}</ref> မုန်လိုင်ခက်အနီး KIA သင်တန်းကျောင်းရှိ [[အမိုနီယမ် နိုက်ထရိတ်]] (ယမ်း) သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်စဉ်အပြီးနှစ်ရက်အကြာ အောက်တိုဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="cincds">{{cite news |title=ကချင်ပြည်နယ်၊ လိုင်ဇာဒေသ၊ မုန်လိုင်ချက်၌ အမိုနီယမ်နိုက်ထရိတ်(ယမ်း)သိုလှောင်ရုံ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွား |url=https://cincds.gov.mm/node/23805?d=2 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=cincds.gov.mm |date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃}}</ref><ref name="mmnow"/> ဤအဖြစ်အပျက်သည် စစ်ကောင်စီ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အေက ပြောဆိုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်ချက်ဖြစ်သော ယမ်းသိုလှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှုဖြစ်သည်ကိုလည်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref name="mmnow"/> တရုတ်အစိုးရပိုင် China Radio International မြန်မာပိုင်းစာမျက်နှာက အမြောက်ပစ်ခတ်မှုဟု ဖော်ပြခဲ့သလို<ref>{{cite news |title=မြန်မာနိုင်ငံဒုက္ခသည်စခန်းတစ်ခုတွင် အမြောက်ပစ်ခတ်မှုခံခဲ့ရသဖြင့် လူ ၂၉ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://myanmar.cri.cn/2023/10/11/ARTIvgm7iQRwLOMAvwduMT8B231011.shtml?spm=C92275.PWM2iCV9PghW.E1mgFxLcuJqv.5 |access-date=၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=myanmar.cri.cn }}{{Dead link|date=October 2023 }}</ref> တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင်လည်း အမြောက်ပစ်ခတ်မှုကြောင့်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဝမ်ဝင်ပင်က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="mmnow"/> == တုံ့ပြန်မှုများ == ===နိုင်ငံတကာ=== စစ်ဘေးရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် အရပ်သားများ သေဆုံးရသည့်အခြေအနေကို များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း [[ယူနီဆက်(ဖ်)|ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့]] ယူနီဆက်ဖ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> ၇၈ ကြိမ်မြောက် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ]]၊ ပထမကော်မတီ၏ အထွေထွေမူဝါဒရေးရာ မိန့်ခွန်းပြောကြားမှု အစီအစဉ်တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာအမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ် သံအမတ်ကြီး ဦး[[ကျော်မိုးထွန်း]]ကလည်း မြန်မာစစ်တပ်ကို အပြည့်အဝ လက်နက်ပိတ်ပင်ခြင်း၊ တိုက်လေယာဉ်ဆီများ တင်သွင်းမှု ရပ်ဆိုင်းခြင်းများအား အမြန်ဆောင်ရွက်ရန် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တိုက်တွန်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref name="voa2"/> မြန်မာနိုင်ငံ ကုလသမဂ္ဂရုံးကလည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုအပေါ် များစွာထိတ်လန့် ဝမ်းနည်းရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa"/><ref name="voa2"/> သတင်းနှင့် ပတ်သက်၍ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အထူးစိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် လုံခြုံရေးအတွက် တင်းမာမှုများအား ရှောင်ရှားပြီး သဘောထား ကွဲပြားမှုများကို သက်ဆိုင်သူများအနေဖြင့် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ဖြေရှင်းကြရန် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ ဘေဂျင်းမြို့တော် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="voa2">{{cite news |title=လိုင်ဇာအနီး မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ကုလနဲ့ တရုတ်စိုးရိမ် |url=https://burmese.voanews.com/a/7304293.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗြိတိန်သံရုံးကလည်း မြန်မာစစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးကြသောသတင်းကို ကြားသိရသည့်အတွက် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မိကြောင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="voa2"/> ===ပြည်တွင်း=== ဤတိုက်ခိုက်မှုအား စစ်ကောင်စီက ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကေအိုင်အိုက ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ပြုလုပ်ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/><ref>{{cite news |title=လိုင်ဇာ-မုန်လိုင်ခက် စစ်ရှောင်စခန်း တိုက်ခိုက်မှု ၃၀ နီးပါးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/bomb-in-kia-laiza/7304225.html |access-date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> ကချင်လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ (KHRW) က စစ်ကောင်စီ၏ ယခုလုပ်ရပ်အား ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ပံ့ပိုးကူညီပေးနေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များအား ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် စစ်ကောင်စီကို နိုင်ငံတကာခုံရုံးကို အမြန်ဆုံးအရေးယူ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 24x8rs0483r565oza19t22sstm0mpok ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး 0 250425 1031360 963561 2026-05-13T11:06:59Z Zawzawaungthwin 100038 ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အဆင့်မြင့်အရာရှိ အကျအဆုံး/ဖမ်းမိစာရင်း 1031360 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | image = Operation 1027.svg | caption = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်နေ့ထိ မြေပြင်အခြေအနေပြ မြေပုံ (အောက်တိုဘာ ၂၇ မတိုင်မီ သိမ်းပိုက်ထားသောနယ်မြေများ မပါဝင်ပါ) {{leftlegend|#cae7c4|စစ်ကောင်စီ ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များမှ သိမ်းပိုက်ထားသော နေရာများ}} ပိုမိုတိကျသော အသေးစိတ်မြေပုံအတွက် [[တမ်းပလိတ်:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အသေးစိတ်မြေပုံ|ဤနေရာ]]တွင် ကြည့်ပါ။ | date = ၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃{{spaced ndash}}လက်ရှိ | place = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ <br>[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]<br> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] <br> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် <br> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် | territory = မြို့ ၂၀ နှင့် စစ်စခန်း ၄၀၀ ကျော်အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက် <ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|title=Depleted Myanmar Military Urges Deserters to Return to Barracks|date=4 December 2023|access-date=5 December 2023|work=[[The Irrawaddy]]|archive-date=5 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205084238/https://www.irrawaddy.com/news/burma/depleted-myanmar-military-urges-deserters-to-return-to-barracks.html|url-status=live}}</ref><ref>https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/in-its-seventh-week-operation-1027-continues-expanding-in-myanmar.html</ref> | status = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | combatant1 = {{armed forces|Myanmar}} *{{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg|border=}} [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်]] [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|BGF]] | combatant2 = [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် အခြားသော စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ | commander1 = {{plainlist| * {{flagdeco|Myanmar|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]] * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} [[ထွန်းထွန်းမြင့်]]<ref name=sazmyanmarnow/> }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[ဖုန်တာရွှင်]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တာဘုန်းကျော်]] }} | units1 = {{army|Myanmar}} * {{flagicon image|Mm-north-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရမခ]] * {{navy|Myanmar}} * {{air force|Myanmar}} * {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]] * {{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီး]]<ref>{{Cite web|url=https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|title=Pyusawhti militia|website=Myanmar NOW|access-date=23 June 2022|archive-date=12 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512221709/https://www.myanmar-now.org/en/topics/5558|url-status=live}}</ref> * {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} ကိုးကန့် မိသားစုကြီး လေးစု (ပြည်သူ့စစ် အကြွင်းအကျန်များ) | units2 = {{Plainlist}} '''[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]''' * {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]] * {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တီအန်အယ်အေ]] '''အခြားအဖွဲ့များ''' * {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဘီပီအယ်အေ]] <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/3/northern-offensive-brings-new-energy-to-myanmars-anti-coup-resistance|title=Northern offensive brings 'new energy' to Myanmar's anti-coup resistance|work=[[Al Jazeera]]|access-date=10 November 2023|date=3 November 2023 }}</ref> * {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|မန္တလေး-ပီဒီအက်ဖ်]] * {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]] * {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ပီအယ်အေ]] * {{flagicon image|KNDF Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကေအန်ဒီအက်ဖ်]] <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html|title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |work=The Irrawaddy|access-date=10 November 2023|date=4 November 2023 }}</ref> | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = ၅၀,၀၀၀<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/seven-key-points-about-myanmar-ethnic-alliances-operation-1027.html]</ref> | casualties1 = ၂,၀၀၀ ကျော် သေဆုံး၊ ၄,၀၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးရမိ (MNDAA အရ၊ ဇန်နဝါရီ ၅ အထိ)<ref>https://twitter.com/kokang0123/status/1743590988067787181</ref><br>၁၅၀၀ ကျော် ထိခိုက်သေဆုံး (ဧရာဝတီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၁၃ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |title=Analysis &#124; Operation 1027 is Creating a New Political Template for Myanmar's Future |date=20 November 2023 |access-date=30 November 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201023317/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/operation-1017-is-creating-a-new-political-template-for-myanmars-future.html |url-status=live }}</ref><br>၂၉၈ ဦး သေဆုံး (စစ်ကောင်စီအရ၊ နိုဝင်ဘာ ၈ အထိ)<ref>{{Cite web |url=https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |title=More people flee in Sagaing; UN alarmed about fights in northern Shan State |date=8 November 2023 |access-date=9 November 2023 |archive-date=9 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109043136/https://english.dvb.no/more-people-flee-in-sagaing-un-alarmed-about-fights-in-northern-shan-state/ |url-status=live }}</ref><br>၆၅၀ ကျော် ဖမ်းဆီး (ဧရာဝတီအရ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ အထိ)<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/white-flag-over-650-myanmar-junta-troops-have-surrendered-since-launch-of-operation-1027.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |title=Another Entire Junta Battalion Raises the White Flag in Myanmar's Northern Shan State |date=29 November 2023 |access-date=29 November 2023 |archive-date=29 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129205115/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/another-entire-junta-battalion-raises-the-white-flag-in-myanmars-northern-shan-state.html |url-status=live }}</ref> | casualties2 = ၂၅၀၀၀-၃၀၀၀၀ ခန့် | casualties3 = အရပ်သား ၃၆၃ ဦးသေဆုံး<ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|title=Myanmar Junta killed at least 150 civilians since Operation 1027|date=17 November 2023|access-date=17 November 2023|archive-date=20 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231120160102/https://www.irrawaddy.com/news/conflicts-in-numbers/myanmar-junta-killed-at-least-150-civilians-since-operation-1027-launch.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theowp.org/operation-1027-and-myanmar-humanitarian-fallout/|title=Operation 1027 And Myanmar Humanitarian Fallout|date=5 January 2024|access-date=8 January 2024}}</ref> ၄၆၁ ဦး ဒဏ်ရာရ (နိုဝင်ဘာ ၂၀)<br />၃၃၅,၀၀၀ ဦး စစ်ဘေးရှောင်နေရ<ref>{{Cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20231115-un-says-more-than-200-000-people-displaced-in-recent-myanmar-fighting |title=UN says more than 200,000 people displaced in recent Myanmar fighting |date=15 November 2023 |access-date=15 November 2023}}</ref> | notes = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး''' ({{lang-en|Operation 1027}}) သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မြောက်ပိုင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]နှင့် [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] တို့က [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအား တိုက်ခိုက်သော စစ်ဆင်ရေးဖြစ်သည်။<ref name="voa">{{cite news |title=ရှမ်းမြောက်ဒေသတိုက်ပွဲ စစ်ကောင်စီတုံ့ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/7329292.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref><ref name="rfa"/><ref name="tachileik"/> ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကွတ်ခိုင်၊ ကျောက်မဲ၊ မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ နောင်ချို၊ လားရှိုးနှင့် ချင်းရွှေဟော်မြို့များရှိ စစ်ကောင်စီအဖွဲ့များအား တပြိုက်နက်တည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Ethnic rebels launch attacks across northern Myanmar |url=https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html |access-date=27 October 2023 |agency=AFP News |publisher=The New Indian Express|archiveurl=https://archive.today/20231104221142/https://www.newindianexpress.com/world/2023/oct/27/ethnic-rebels-launch-attacks-across-northern-myanmar-2627527.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="alj">{{cite news |title=Ethnic rebel alliance attacks military positions across northern Myanmar. |language=en |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |date=27 October 2023 |work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |access-date=2023-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231027204447/https://www.aljazeera.com/news/2023/10/27/ethnic-rebel-alliance-attacks-military-positions-across-northern-myanmar |archivedate=27 October 2023 |url-status=bot: unknown }}</ref> ယင်းနောက် ရှမ်းပြည်နယ်အပြင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မိုးကုတ်၊ မန္တလေးနှင့် ထီးချိုင့်မြို့နယ်များတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး [[ကောလင်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-10-31 |title=Myanmar Ethnic Alliance Says 'Operation 1027' Has Spread to Sagaing |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html |access-date=2023-10-31 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221523/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ethnic-alliance-says-operation-1027-has-spread-to-sagaing.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Naing |first=Aung |date=2023-10-31 |title=Operation 1027 expands into Sagaing Region as PDF launches attacks in central Myanmar |url=https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/ |access-date=2023-10-31 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104221546/https://myanmar-now.org/en/news/operation-1027-expands-into-sagaing-region-as-pdf-launches-attacks-in-central-myanmar/|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name="AP" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၆၈ ခုကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=Zan |first=Hein Htoo |date=2023-11-11 |title=More Myanmar Junta Bases Fall in Shan Fighting: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |access-date=2023-11-14 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archivedate=14 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114022726/https://www.irrawaddy.com/news/burma/more-myanmar-junta-bases-fall-in-shan-fighting-mndaa.html |url-status=live }}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]ကဲ့သို့သော စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်နေသည့် အဖွဲ့များကလည်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ပံ့ပိုးခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]ကို စတင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news |title=ကရင်နီဒေသ ၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး တိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |access-date=10 November 2023 |work=BBC News မြန်မာ |date=9 November 2023 |language=my |archivedate=10 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110124854/https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx2379qdz9o |url-status=live }}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] သည်  ရှမ်းမြောက်ဒေသ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလထက် နှစ်ပတ်ကျော်ကျော်နောက်ကျသည့်  ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၁၃) ရက်နေ့တွင်မှ ရခိုင်ဒေသစစ်ဆင်ရေးအား  စတင်ခဲ့သည်။ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]] ၏ကြားဝင်မှုဖြင့်   [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] ဖြင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တွင်းမပါဘဲ ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန်  သဘောတူလိုက်ကြပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် ည၉ နာရီ မှစ၍  ယာယီအပစ်ရပ်ကြသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ရက် တွင် [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] နှင့် [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] တို့၌ [[တပ်မတော်]] နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအောင်းတပ်မတော်]]  PSLF/TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြန်လည် ဖြစ်ပွားသည်။ ယင်းတိုက်ပွဲကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (အဆက်) ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်းဖြင့် ရှမ်းမြောက် တွင်  စစ်ဆင်ရေးပြန်လည် လုပ်ဆောင်သည်။ == ရည်ရွယ်ချက် == [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အရှေ့မြောက်ပိုင်း တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဒေသတွင် ကြီးထွားလာနေသော အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများအား ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ပါဝင်ပတ်သက်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်များအား နှိမ်နှင်းရန်အတွက် စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ ကို စတင်ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်နှင့် တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် တို့က ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="tachileik">{{cite news |title=စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရေး ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ပူးပေါင်းဆင်နွှဲမည်ဟု မြောက်ပိုင်း ၃ ဖွဲ့ ကြေညာ |url=https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Tachileik News Agency |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027071610/https://www.tachileik.net/mm/news/34069 |url-status=dead }}</ref><ref name="rfa">{{cite news |title=မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ စစ်ကောင်စီကို အထူးစစ်ဆင်ရေးကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-aa-mndaa-10272023011437.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=Radio Free Asia |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> == သေဆုံးနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်း == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များနှင့် သတင်းမီဒီယာများအရ အတည်ပြုနိုင်သည့် ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် သေဆုံးခဲ့သော တပ်ရင်းမှူးအဆင့်နှင့်အထက် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%; font-size:90%; line-height:1.25em; text-align:center;" |- ! colspan="5" style="background:#202122; color:white; padding:6px;" | ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အဆင့်မြင့်အရာရှိ အကျအဆုံး/ဖမ်းမိစာရင်း |- style="background:#eaecf0; font-weight:bold;" ! width="18%" | ရာထူး !! အမည် !! width="35%" | တပ်/တာဝန် !! ဖြစ်စဉ် (နေ့စွဲ) !! နေရာ |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || အောင်ကျော်လွင် || တပ်မ ၉၉ (တပ်မမှူး) || သေဆုံး (၅-၁၁-၂၃) || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးချုပ် || မင်းမင်းထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (တပ်မမှူး) || ဖမ်းမိ (၁၅-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || တင်အောင်မိုး || စကခ ၁၇ (စကခမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၁-၂၃) || ၁၀၅ မိုင် |- | ဗိုလ်မှူးကြီး || ရာဇာထွန်း || တပ်မ ၁၀၁ (ဗျူဟာမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဗိုလ်မှူးကြီး* || အောင်ဇေယျာဝင်း || ခလရ ၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၆-၁၁-၂၃) || [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခမရ ၅၇၉ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၂၇-၁၁-၂၃) || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || အမည်မသိ || ခလရ ၆၉ (တပ်ရင်းမှူး) || ဖမ်းမိ (၂၇-၁၁-၂၃) || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || ငြိမ်းချမ်း || ခလရ ၂၅၈ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၀-၁၂-၂၃) || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || လှထွန်း || ခလရ ၁၃၀ (တပ်ရင်းမှူး) || သေဆုံး (၁၉-၁၂-၂၃) || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] |- | ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး || သက်အောင် || သံဘိုတပ်စခန်းမှူး || ဖမ်းမိ (၃-၁-၂၄) || [[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]] |- | colspan="5" style="text-align:right; background:#f8f9fa; padding:4px;" | <small>* တိုက်ပွဲကျပြီးမှ ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရသူများ။</small> |} == အချိန်မှတ်တမ်း == ==== အောက်တိုဘာ ၂၇==== နံနက် ၄ နာရီအချိန်တွင် ကိုးကန့်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများအား MNDAA က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ ကျဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။<ref name="dawei">{{cite news |last1=Watch |first1=Dawei |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် ရှမ်းမြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကိုဝင်တိုက် |url=http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |accessdate=27 October 2023 |archivedate=4 November 2023 |archiveurl=https://archive.today/20231104222045/http://www.daweiwatch.com/2023/10/27/news/66293/ }}</ref><ref>{{cite news |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ကြေညာ |url=https://burmese.voanews.com/a/7329256.html |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]] နမ့်ခမ်း-နမ့်ဖတ်ကာလမ်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ၁၃ မိုင်စခန်းနှင့် မိုက်ခရိုဝိတ် တပ်စခန်း နှစ်ခုကို TNLA က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="bbc"/> ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA က သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး လားရှိုး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းနှင့် လားရှိုး-ချင်းရွှေဟော်လမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref name="irrawaddy2">{{cite news |title=Ethnic Alliance Attacks Myanmar Junta Targets Across Northern Shan |agency=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html |access-date=October 27, 2023|archiveurl=https://archive.today/20231029065724/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-10-28 |title=Ethnic Rebel Groups Attack Military Targets in Myanmar |url=https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html |access-date=2023-10-28 |website=Voice of America |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222113/https://www.voanews.com/a/trio-of-ethnic-rebel-groups-attack-military-targets-in-myanmar-/7330775.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]]၊ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]နှင့် [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]]၊ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]]အနီးတွင် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လုံခြုံရေးရဲတပ်ဖွဲ့စခန်းနှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းအချို့ ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်ချုပ်[[ဇော်မင်းထွန်း]]က ဆိုသည်။<ref name="voa"/> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အရေအတွက်ကိုမူ မဖော်ပြခဲ့ပေ။ အယ်လ်ဂျာဇီရာသတင်းအရ ချင်းရွှေဟော်ရှိ အစိုးရရုံးများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် စစ်ကောင်စီမှ ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name=alj/> လောက်ကိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) က ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် အတူ တိုက်ပွဲများတွင် ပါဝင်လျက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="irawaddy1">{{Cite web |last= |first= |date=2023-10-28 |title=Ethnic Alliance Report Rapid Gains From Myanmar Junta Along Chinese Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html |access-date=2023-10-29 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231029065119/https://www.irrawaddy.com/news/burma/ethnic-alliance-report-rapid-gains-from-myanmar-junta-along-chinese-border.html|archivedate=29 October 2023}}</ref> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် ရှမ်းအနောက်မြောက်နယ်စပ်ဒေသရှိ [[ထီးချိုင့်မြို့နယ်]]တွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ မော်ကွန်းတောင် တောင်ဘက်တွင် ဖြစ်ပွားသော တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီဖက်မှ အကျအဆုံးများရှိခဲ့ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်းဝင်ရောက်လာ |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104221558/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375895.html|archivedate=4 November 2023}}</ref><ref name=":1" /> [[တောင်သာမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ တောင်သာ-မြင်းခြံကားလမ်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ စစ်ဆေးရေးစခန်းတစ်ခုအား တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဒရုန်းများဖြင့် ဗုံးကြဲချခဲ့သဖြင့် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ==== အောက်တိုဘာ ၂၈ ==== MNDAA သည် ဟိုပုံးမြို့မှ ထွက်ခွာလာသော စစ်ကောင်စီတပ်အား အလစ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို တရုတ်မြန်မာနယ်စပ် [[မုန်းကိုးမြို့]]အနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခု သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ချင်းရွှေဟော်မြို့အနီး လေကြောင်းမှ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော စစ်ကောင်စီတပ်များအား တိုက်ခိုက်အနိုင်ရခဲ့သလို လေကြောင်းမှ ချပေးခဲ့သော စစ်လက်နက်များကိုလည်း သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုနှင့် လားရှိုးမြို့နယ်ရှိ စစ်စခန်း ၂ ခုတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း TNLA က ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက စစ်စခန်းများ ဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို လိုလားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar clashes stretch into second day |date=29 October 2023 |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222217/https://www.thehindu.com/news/international/myanmar-clashes-stretch-into-second-day/article67470642.ece|archivedate=4 November 2023}}</ref> အောက်တိုဘာ ၂၇ နှင့် ၂၈ ရက်နေ့များတွင် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် လားရှိုးမြို့နယ်မှ လူဦးရေ ၆၀၀ ခန့် စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ရသည်။ လားရှိုး-မူဆယ်လမ်းပေါ်ရှိ ဟိုပိတ်တိုးဂိတ်အပါအဝင် လားရှိုးမြို့နယ်တွင်းရှိ လမ်းများနှင့် ရွာများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း လားရှိုးမြို့ပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=About 600 IDPs arrive in Lashio as clashes occur around Lashio and nearby some villages |url=https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222247/https://elevenmyanmar.com/news/about-600-idps-arrive-in-lashio-as-clashes-occur-around-lashio-and-nearby-some-villages|archivedate=4 November 2023}}</ref> ကျောက်မဲ၊ သိန္နီနှင့် ကွတ်ခိုင်တို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Traffic returns to normal on Mandalay-Lashio Union Highway and in Lashio town |url=https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town |work=[[Eleven Media Group]] |date=28 October 2023 |language=en|archiveurl=https://archive.today/20231104222302/https://elevenmyanmar.com/news/traffic-returns-to-normal-on-mandalay-lashio-union-highway-and-in-lashio-town|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== အောက်တိုဘာ ၂၉ ==== ထီးချိုင့်မြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး စစ်ကောင်စီက လေတပ် လေယာဉ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref name=htigyaing/> မန္တလေးပီဒီအက်ဖ်နှင့် TNLA ဦးဆောင်သော အဖွဲ့က [[နောင်ချိုမြို့]]မှ သုံးမိုင်အကွာ [[ကျောက်ကြမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|ကျောက်ကြမ်းရွာ]]ရှိ စစ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီတပ်များက နောင်ချို-ရပ်စောက်လမ်းပေါ်ရှိ အမြောက်စခန်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ တချိန်တည်းမှာပင် [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]]အနီး နောင်ချို-ကျောက်မဲလမ်းပေါ်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ မန္တလေး-မူဆယ် အဝေးပြေးလမ်းကို ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-30 |title=နောင်ချိုမြို့နဲ့ ဂုတ်တွင်းတံတားကို မဟာမိတ်တပ်တွေ စီးနင်းထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html |access-date=2023-10-30|archiveurl=https://archive.today/20231104222309/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/10/30/375890.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ [[ညောင်ကုန်း (အထက်)ရွာ၊ မိုးကုတ်မြို့နယ်|အထက်ညောင်ကုန်း]]ရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုကို TNLA နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ==== အောက်တိုဘာ ၃၀ ==== သိန္နီမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတွင် တိုက်ပွဲငါးကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့သလို သိန္နီမြို့နယ် [[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]ရုံးကို မဟာမိတ်အဖွဲ့များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ သိန္နီမြို့နယ်ရှိ [[မိုင်းလီရွာ၊ သိန္နီမြို့နယ်|မိုင်းလီရွာ]] စစ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး နောင်ချိုမြို့နယ်ကို ဝိုင်းရံထားနိုင်ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့အကုန်တွင် စစ်ကောင်စီစခန်း ၆၇ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၃၄ ဦးအား ဖမ်းဆီးထားကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=htigyaing/> ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ)၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ချေမှုန်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name=":1" /> မဟာမိတ်အဖွဲ့ကလည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် ကေအိုင်အေနှင့် ပူးတွဲလုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref name=":2" /> [[File:SAC convoy near Pyin Oo Lwin on 30 Oct 2023.ogg|thumb|အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်နေ့က ပြင်ဦးလွင်မြို့အနီး တွေ့ရသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းတစ်ခု]] ==== အောက်တိုဘာ ၃၁ ==== နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် ကေအိုင်အေနှင့် အေအေ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က [[ကန်တော်ယန်ရွာ၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်]]အနီး၊ မြစ်ကြီးနား-ဗန်းမော်လမ်းပေါ်ရှိ မလိယန်စခန်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်းပစ်ကူပြုလုပ်ခဲ့ရာ နေအိမ် ခြောက်လုံး ပျက်စီးခဲ့သည်။ နံနက် ၈ နာရီတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ စခန်းအား လက်လွှတ်လိုက်ရကာ ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ကန်တော်ယန်စခန်းကိုပါ ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေဌာနချုပ် လိုင်ဇာမြို့အနီးသို့ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-10-31 |title=ကန်တော်ယန်အထိုင်စခန်းကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ KIAပြော |language=Burmese |work=Kachin Waves |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127 |access-date=2023-10-31|archiveurl=https://archive.today/20231105002736/https://burmese.kachinnews.com/2023/10/31/zm1-127/|archivedate=5 November 2023}}</ref> တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီ အမှတ် ၃၈၇ တပ်ရင်းမှ တပ်ရင်းမှူး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=AA collaborates with northern allies to attack junta military sites in northern Myanmar |url=https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92 |website=Narinjara|archiveurl=https://archive.today/20231104222328/https://www.narinjara.com/news/detail/6542698fc006ac9d132f6f92|archivedate=4 November 2023 }}</ref> === နိုဝင်ဘာလ === ==== နိုဝင်ဘာ ၂ ==== နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့အထိ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်များက စစ်ကောင်စီစခန်း ၉၂ ခုနှင့် မြို့ ၄ မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-02 |title=Three More Myanmar Junta Bases Fall in Northern Shan: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html |access-date=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222339/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/three-more-myanmar-junta-bases-fall-in-northern-shan-mndaa.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":3" /> ချင်းရွှေဟော်နှင့် သိန္နီမြို့များအား အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း မဟာမိတ်အဖွဲ့က ဆိုသည်။<ref name=":4">{{Cite web |last=Pan |first=Myat |date=2023-11-02 |title=More than 25,000 displaced by fighting in northern Shan State |url=https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/ |accessdate=2023-11-02 |website=Myanmar Now |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222343/https://myanmar-now.org/en/news/more-than-25000-displaced-by-fighting-in-northern-shan-state/|archivedate=4 November 2023}}</ref> နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ ခံတပ်စခန်းတစ်ခုကို ညီနောင်မဟာမိတ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ရှမ်းမြောက်မှ စစ်ကောင်စိစစ်ကူများအား တားမြစ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ [[မူဆယ်မြို့]]အရှေ့ဘက်ရှိ [[ပန်ဆိုင်းမြို့]]သည်လည်း မဟာမိတ်လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AFP |date=2023-11-02 |title=Myanmar Military Says Lost Control of Strategic Border Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html |accessdate=2023-11-02 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231104222359/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-military-says-lost-control-of-strategic-border-town.html|archivedate=4 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၄ ==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့အထိ စစ်ကောင်စီစခန်း ၁၀၆ ခုနှင့် မြို့လေးမြို့အား မဟာမိတ်အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ထားသည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html Myanmar Junta Troops Lost Will to Fight: Brotherhood Alliance] ([https://archive.today/20231107030942/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-troops-lost-will-to-fight-brotherhood-alliance.html#selection-1045.0-1045.63 Archive])</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကောလင်းမြို့တွင် စစ်ကောင်စီခံတပ်များအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ တန်ပြန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ် ရှစ်မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားရာ အနည်းဆုံး နေရာ ၁၀ ခုအား တပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ကောလင်းမြို့ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက တတိယအကြိမ်တိုက်ပွဲတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=saair>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-uses-airstrikes-as-sagaing-resistance-attacks.html Myanmar Junta Uses Airstrikes as Sagaing Resistance Attacks] ([https://archive.today/20231107030629/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-uses-airstrikes-as-sagaing-resistance-attacks.html?fbclid=IwAR3bIVqvhFBfar7wqRrcdzRWils-Ci8-enCX_91YOnbA2-bHzrCBzZp_KtA#selection-1045.0-1045.59 Archive])</ref> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမြောက်ပိုင်း၊ ကောလင်း၊ ပင်လည်ဘူး၊ ကန့်ဘလူ၊ ကျွန်းလှ၊ ဝန်းသို၊ ကလေးဝ၊ ကလေး၊ ဟုမ္မလင်းနှင့် တမူးမြို့နယ်များရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းနှင့် ရဲစခန်း အနည်းဆုံး ခြောက်ခုကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။<ref name=saair/> ကေအိုင်အေ၊ အေအေနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|အေဘီအက်စ်ဒီအက်ဖ်]] တို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၊ ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်ကိုင်း-မကွေး ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်တွင် စစ်ဆင်ရေးပူးတွဲဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-03 |title=စစ်ကိုင်းနှင့် မကွေးရှိ မြို့နယ်(၇)ခုထက်မနည်းတွင် တိုက်ပွဲများ တစ်ပြိုင်နက်ဖြစ်နေ |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44516/ |access-date=2023-11-03|archiveurl=https://archive.today/20231107031733/https://myanmar-now.org/mm/news/44516/|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၆==== [[ကောလင်းမြို့]]အား သုံးရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]၊ [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|အေအေ]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပီဒီအက်ဖ်]]အဖွဲ့များက မြို့အား နောက်ဆုံးတွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=AP>{{Cite news |title=Myanmar resistance claims first capture of a district capital from the military government |url=https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |work=AP News |accessdate=12 November 2023 |archivedate=15 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115041349/https://apnews.com/article/military-resistance-pdf-sagaing-kawlin-8168134789c1c26ec945afc82898e235 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archiveurl=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> [[နမ့်ခမ်းမြို့]]ကိုလည်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့မှ နှစ်မိုင်အကွာ တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသာ ကျန်ရှိတော့သည်။<ref name=namhkammn>{{Cite news |date=2023-11-06 |title=နမ့်ခမ်းတစ်မြို့လုံးနီးပါး TNLAထိန်းချုပ် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archiveurl=https://archive.today/20231107031753/https://myanmar-now.org/mm/news/44666/|archivedate=7 November 2023}}</ref> အေအေနှင့် အမ်အန်ဒီအေအေအဖွဲ့များက ကွမ်းလုံမြို့နယ်ရှိ ပန်လောင်းအခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး [[အမှတ်(၉၉)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၉၉]] ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် စစ်သည် ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=မုံးကိုးတိုက်ပွဲတွင် တပ်မ(၉၉)ဗျူဟာမှူးအပါအဝင် အရာရှိစစ်သည် ၃၀ကျော် သေဆုံး |language=Burmese |work=DVB |url=https://burmese.dvb.no/post/623785 |access-date=2023-11-07}}</ref> စစ်ဆင်ရေးစတင်ချိန်မှစ၍ စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ကလေးငယ်သုံးဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2023-11-06 |title=Six Shan Civilians Killed in Myanmar Junta Airstrikes: MNDAA |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html |access-date=2023-11-06 |website=The Irrawaddy |language=en-US|archiveurl=https://archive.today/20231107031802/https://www.irrawaddy.com/news/burma/six-shan-civilians-killed-in-myanmar-junta-airstrikes-mndaa.html|archivedate=7 November 2023}}</ref> ====နိုဝင်ဘာ ၇==== နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့မှ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့]]ကို [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သုံးရက်တာကာလအတွင်း ရဲစခန်းများနှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းများအား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့နံနက်ပိုင်းမှစကာ ခမ်းပါတ်မြို့သည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကေအိုင်အေနှင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|စီအန်ဒီအက်ဖ်]] အဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပူးပေါင်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=ကလေး- တမူးလမ်းပေါ်ရှိ ခါမ်းပါတ်မြို့ကို PDF သိမ်း |language=Burmese |work=The Irrawaddy |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html |access-date=2023-11-07|archivedate=7 November 2023|archiveurl=https://archive.today/20231107165647/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/07/376153.html}}</ref> တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ [[မုန်းကိုးမြို့]]ကိုလည်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမ်အန်ဒီအေအေ]]က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Citation |title=(၇) နှစ်တိုင်တိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မုံးကိုးနယ်စပ်ဂိတ်မှာ MNDAA ၏ အလံကိုနောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံထူထောင်နိုင်ခဲ့ {{!}} By The Kokang {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/Kokang311/videos/%E1%81%87-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%82%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-mndaa-%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%85%E1%80%BA/1048332043148167/ |access-date=2023-11-07 |language=en}}</ref> မုန်းကိုးစခန်းကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာတွင် လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားနှင့် သံချပ်ကာကားတစ်စီးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=2023-11-07 |title=စစ်တပ်အတွက် အရေးပါသည့် မုံးကိုးမြို့ရှိ ဗျူဟာကုန်းကို MNDAAသိမ်းပိုက် |language=Burmese |work=Myanmar Now |url=https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro |access-date=2023-11-07|archiveurl=https://archive.today/20231107165706/https://myanmar-now.org/mm/news/44720/?fbclid=IwAR2OyGd0SZbsp-747hbw8y8PeFtpJQxPHEZ4WOQ4nxcdvbCuvTNxYOCIxro|archivedate=7 November 2023}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် [[ကယားပြည်နယ်]] [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]က [[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]] အဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၈ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ၁၂ရက်မြောက်နေ့ အရောက်မှာပင် မြို့အချို့နှင့် ရာနှင့်ချီသောစစ်စခန်းများ အသိမ်းခံလိုက်ရပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အား နိုဝင်ဘာလ ၈ရက်နေ့ တွင် ခေါ်ယူသည်။ အစည်းအဝေးကို ကာလုံအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]၊ ဒုတိယသမ္မတ [[ဟင်နရီဗန်ထီးယူ|ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူ]]၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ [[တီခွန်မြတ်|ဦးတီခွန်မြတ်]]၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]]၊ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[တင်အောင်စန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း]]၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]]၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင် (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင်]]တို့ အပြင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အတွင်းရေးမှူး [[အောင်လင်းဒွေး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး အောင်လင်းဒွေး]]၊ တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး [[ရဲဝင်းဦး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေတို့ တက်ရောက်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g2x9zmngzo|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ကာလုံအစည်းအဝေး ခေါ်ယူ|work=BBC Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>လိုအပ်သည့် လက်တုံ့ပြန်မှု များ လုပ်ဆောင်မည်ဟု အစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် က ပြောဆိုသည်။ ယင်းနေ့ မှာပင် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် Wang Wenbin က တရုတ်နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ နေရာများအား ရှောင်ရှားကြရန် သတိပေးခြင်း နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်း ခြင်းများ လုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းအပြင် တိုက်ပွဲ ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံဖက်ခြမ်း နယ်စပ်ဒေသမှ တရုတ်နိုင်ငံသားတချို့ ထိခိုက်သေကျေမှုအပေါ် ကန့်ကွက်ချက် ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-warns-its-citizens-to-avoid-war-zones-in-myanmar/7348032.html|title=မြန်မာက တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့နေရာတွေရှောင်ဖို့ သူ့နိုင်ငံသားတွေကို တရုတ်သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၉ ==== ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉) ရက်၊ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[ကွမ်းလုံမြို့]]အား အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီဟု MNDAA ၏ အတည်ပြုချက်ကို ကိုးကားပြီး [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/628/|title=ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက် နိုင်ပြီလို့ MNDAA ထုတ်ပြန်|work=New Day Myanmar|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=9 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231109143822/https://newdaymyanmar.com/628/}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊ [[မုန်းကိုးမြို့]] ၊ [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့ ပြီးလျှင်၅ ခုမြောက်မြို့ အဖြစ် ကွမ်းလုံကို မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ က သိမ်းပိုက် လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ကွမ်းလုံမြို့ သည် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေး ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် [[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]-[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်လမ်း]]ပိုင်းတွင် အဓိကကျသည့်မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html|title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန်|work=ဧရာဝတီသတင်းဌာန|access-date=၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> စစ်ကောင်စီက လက်ရုံးတပ်များအားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-09 |title=စစ်ကောင်စီ လက်ရုံးတပ်များ အားလုံး ရှေ့တန်းထွက်ရန် ဆင့်ခေါ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |access-date=2023-11-09 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US |archivedate=2023-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231109142848/https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/09/376206.html |url-status=live }}</ref> နောင်ချို့မြို့နယ်၊ [[အုမ္မခါးရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|အုမ္မခါးရွာ]]အနီးရှိ TNLA နှင့် PDF များထိန်းချုပ်ထားသော စခန်းအား စစ်ကောင်စီတပ်များက သံချပ်ကာကား ၃ စီးဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သံချပ်ကာကားတစ်စီး ပျက်စီးခဲ့ပြီး ကျန်နှစ်စီးမှာ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ [[ဖားကန့်မြို့နယ်]]တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်း သုံးခုကို ကေအိုင်အေက သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၀ ==== တိုက်ပွဲများကြောင့် [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] တွင် ပိတ်မိနေသည့် ပြောင်းရွှေ့လုပ်သားများအပါအဝင် မြို့ခံအချို့တို့ အလုံးအရင်း ဖြင့် မြို့ အား စွန့်ခွာကြသည်။ စစ်ရှောင်များအား နှစ်ဖက်စလုံးက စစ်ရှောင်စခန်းများဖွင့်ပြီး လက်ခံကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72q62jyw7no|title=လမ်းဘေးမှာပုံထားရတဲ့ လောက်ကိုင်စစ်ရှောင်တွေ ရဲ့ ဖုန်း နဲ့ အိတ်တွေအကြောင်း MNDAA ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၁ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က နိုဝင်ဘာ ၁၁ရက် နေ့တွင် [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] မြို့နှင့် ပါတ်သတ်ပြီး [[တပ်မတော်]] ဗျူဟာ နှင့် ကွပ်ကွဲမှုအောက်ရှိ တပ်များက ရန်သူကို ခုခံတိုက်ခိုက်နေရကြောင်း ထွက်ပြောသည်။ ယင်းအပြင် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များ လွှမ်းမိုးမှု ရထားသည့် မြို့အချို့နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး နယ်မြေတစ်ခုလုံး မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလောက်အထိသာ ဟု ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47182|title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)မြို့နယ်များရှိ နေရာအချို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၂ ==== တပ်မတော်က ခုခံနေရသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီဟု MNDAA က နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်သည်။ [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] တို့အား သိမ်းခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းထုတ်ပြန်သကဲ့သို့ ကိုးကန့်အလံအား ကွမ်းလုံကြိုးတံတားထိပ်တွင် လွှင့်ထူကာ ထုတ်ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။တပ်မတော်က နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် အစဉ်တစ်စိုက် ထိန်းချုပ်လာခဲ့သော ကွမ်းလုံကြိုးတံတားအား ပထမဦးဆုံး လက်လွှတ်လိုက်ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o|title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - ကွမ်းလုံမြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ရှမ်းမြောက် မြို့နယ် (၈) မြို့နယ် အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေး( Martial Law) အမိန့် ထုတ်ပြန်သည်။ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]] ၊ [[ကွမ်းလုံမြို့နယ်|ကွမ်းလုံ]] ၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] ၊ [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]]၊ [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် သိန်းနီ မြို့များအား [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အားလည်းကောင်း<ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24095|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၀ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]] နှင့် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင် မြို့]] တို့အား [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]]၊ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူးအားလည်းကောင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/24096|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး(Martial Law)အမိန့်အမှတ်၊ ၁၁ / ၂၀၂၃|work=CINCDS Myanmar|access-date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့မှာပင် ကိုးကန့်အထူးဒေသ ရှီးရှမ်းခရိုင်၊ မန်လော်မြို့ အခြေစိုက် တပ်မတော်ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၂၉) တပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံသည်။ထို ခမရ (၁၂၉) ၏ တပ်ရင်းမှူး မှာ ဗိုလ်မှူးကျော်ရဲအောင် ဖြစ်သည်။အဖမ်းခံသည့်ထဲ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂၇ ယောက်၊ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ မိသားစုဝင် ၁၃၄ ယောက်စုစုပေါင်း ၂၆၁ ယောက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/shan-army-surrendered-11142023082020.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ရင်းလုံး MNDAA ထံ လက်နက်ချအဖမ်းခံ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညမှာပင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် CNF–CNA [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]-[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/a-public-administration-in-progress-in-rihkhawdar/7355779.html|title=ရိခေါ်ဒါရ်မှာ ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် ဖော်ဆောင်ဖို့ ပြင်ဆင်|work=VOA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးသည် နိုင်ငံအနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] သို့ ရောက်ရှိလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45184/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ရခိုင်အထိ ရောက်လာ|work=Myanmar Now|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118083050/https://myanmar-now.org/mm/news/45184/}}</ref> [[စစ်တွေမြို့]] ၏ တစ်ဖက်ကမ်း၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းခြေအနီးရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခုကို [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြင့် ဖြစ်သည်။တိုက်ပွဲသည် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] ဒုံးပိုက်နှင့် ချိန်ခါလီရွာရှိ နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း ၂ ခု အပြင် [[မင်းပြားမြို့နယ်]] တို့တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၄၄ ဦး သည်  ရိခေါ်ဒါရ်တပ်စခန်းမှ နေ၍ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ကျန်ဖိုင်ခရိုင်ဘက် သို့ ထွက်ပြေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/myanmar-military-flee-11152023032650.html|title=အိန္ဒိယဘက်ပြေးသွားတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား လေးဆယ်ကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> CNF–CNA ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး-ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော် နှင့် ဒေသကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] အား သိမ်းပိုက်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] ကို ဝင်တိုက်မည်ဟု ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ဘက်က ကြေညာသည်။သိမ်းဆည်းထားပြီးသည့် တပ်စခန်း စုစုပေါင်း (၁၄၄) ခု ရှိကြောင်းပါ မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-11142023135341.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကို ဝင်တိုက်တော့မယ်လို့ MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ်မြို့]] မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြောင့်  [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ဘက် သို့  ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့သည့်   တပ်မတော်သား ၄၄ ဦးကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ အစိုးရက အိန္ဒိယလေတပ် Mi-17 V5 ရဟတ်ယာဉ် ဖြင့်  မိုးရေးမြို့ မှ တစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ  [[တမူးမြို့]]သို့  လွှဲပြောင်းပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၁၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းတစ်ခုလုံး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ထံ လက်နက်ချ အလင်းဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ စစ်ကောင်စီတပ်သားများနှင့် မိသားစုများပါဝင်သော လူဦးရေ ၂၀၀ ကျော် လက်နက်ချခြင်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လူဦးရေအများဆုံး လက်နက်ချခြင်းလဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-15 |title=An ethnic resistance group in northern Myanmar says an entire army battalion surrendered to it |url=https://www.nbcnews.com/news/world/entire-army-battalion-surrendered-myanmar-rcna125275 |access-date=2023-11-16 |website=NBC News |language=en}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှ ရပ်စဲကာ ဗိုလ်မှူးချုပ်[[ထွန်းထွန်းမြင့်]]အား ယာယီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ထွန်းထွန်းမြင့်သည် ယခင်က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးများတွင် တာဝန်ယူခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref name=sazmyanmarnow>{{cite news |title=Struggling to maintain order, junta replaces Kokang leader with brigadier general |url=https://myanmar-now.org/en/news/struggling-to-maintain-order-junta-replaces-kokang-leader-with-brigadier-general/ |date=17 November 2023 |language=en |work=Myanmar Now}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၆ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းစစ် ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့် နှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/284059|title=ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဦးစီးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်ဆွေအား တာဝန်မှရပ်စဲလိုက်ပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် တစ်ဦးကို ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref>[[ရှမ်းပြည်နယ်]] [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]အတွင်း အချမ်းသာဆုံးမိသားစု ၄ ခုထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် မြီ မိသားစု မှ မြီရှောင်ချန်း၊ မြီကော်ဖျင်း(ခ) မြီရှောက်ဖျင်းနှင့် မြီကျိန်းကျိန်း တို့အား အွန်လိုင်းလောင်းကစားစွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဖမ်းဆီးသည်။ မြီရှောက်ချန်းသည် ပစ္စတို ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n42w49y9mo|title=တရုတ်ဝရမ်းထုတ်ထားတဲ့ ကိုးကန့်သူဌေးကြီး မြီရှောက်ချန်း သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ ဖမ်းမိသူတို့ကို လွှဲပြောင်းကာ ၎င်းတို့အား တရုတ်နိုင်ငံသား များဟု ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47543|title=ဥပဒေအရအရေးယူနိုင်ရန် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ဆင့်ထားရှိသည့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၄ ဦးအနက် ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိ၊ တရားဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူဆောင်ရွက်နိုင်ရေး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတ နိုင်ငံသို့လွှဲပြောင်း|work=MOI Myanmar|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၇ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က နိုင်ငံဝန်ထမ်းများ နှင့် စစ်မှုထမ်းဟောင်းများအား အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားကြရန် အမိန့်ထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2pdynv9jo|title=ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ လုံခြုံရေး အဖွဲ့တွေ ဖွဲ့စည်းမယ်|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>MNDAA ၏ ဒုတိယစစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]]သည် ကိုးကန့်မှ ထွက်ပြေးရန် စီစဉ်နေချိန်အတွင်း စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news.ycwb.com/2023-11/17/content_52331990.htm|title=缅北“四大家族”之首头目白所成出逃时被拦|work=Yangcheng Evening News|date=2023-11-17|trans-title= Head of Northern Myanmar's "Four Big Families," Bai Suocheng, Blocked from Leaving the Country |language=zh-cn}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၈ ==== ယမန်နေ့က TNLA မှ သိမ်းပိုက်ခဲ့သော စခန်းသစ်ကုန်းစခန်းကို စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီက ဓာတုဓာတ်ငွေ့ပါသော ဗုံးများ အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-loses-bases-scores-of-troops-in-four-days-of-resistance-attacks.html|title=Myanmar Junta Loses Bases, Scores of Troops in Four Days of Resistance Attacks|date=2023-11-20|website=The Irrawaddy}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၁၉ ==== မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား “ကျူးကျော်သူတွေရဲ့ ကျူးကျော်စစ်” ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း]] က စွပ်စွဲ အမည်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47733|title=၁၉-၁၁-၂၀၂၃ ရက်နေ့ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်မြို့တို့တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမနှင့် တရုတ်သံရုံးရှေ့တွင် စစ်ကောင်စီထောက်ခံသူများက တရုတ်သည် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ပီဒီအက်ဖ်များအား ကူညီနေသည်ဟုဆိုကာ ဆန္ဒပြမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/specials/myanmar-china-watch/myanmar-regime-backed-rallies-denounce-china-accusing-it-of-backing-anti-junta-alliance.html|title=Myanmar Regime-Backed Rallies Denounce China, Accusing It of Backing Anti-Junta Alliance|work=Irrawaddy News|access-date=23 November 2023|date=20 November 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/47709|title=ရန်ကုန်မြို့၌ ပြည်တွင်းရေးဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများအား ဆန့်ကျင်ရှုတ်ချပွဲ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ဆန္ဒပြပွဲကို  [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ကလည်း ဖော်ပြပေးသည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၂ ==== စစ်ကောင်စီဘက်က လုံခြုံရေးအထူးတင်းကြပ်ထားသည့် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး မြို့]] တွင် တပ်မတော်မြတ်နိုးသူများဟု ဆိုကြသူများ၊ မျိုးချစ်အဖွဲ့များဟု ဆိုကြသူများ၏ ဆန္ဒပြပွဲကို လွတ်လွတ်လပ်လပ်ဖြင့် ခွင့်ပြုချက်ပေး၍ ဆန္ဒပြစေခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများက ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအား တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ပံ့နေသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/47882|title=ပြည်တွင်းရေး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သူများကိုရှုတ်ချပွဲ မန္တလေး ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်တွင်ပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၃ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်မြို့]] ၊ ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် အတွင်းရှိ ရပ်နားထားသော ကုန်တင်ယာဉ်များပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။အစီးရေ ၁၀၀ကျော် မီးလောင်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး မည်သည့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကမှ ၎င်းတို့ဆောင်ရွက်ကြောင်း သတင်းမထုတ်ပြန်ကြပေ။စစ်တပ်ဘက်ကမူ ၎င်းတို့ မလုပ်ကြောင်း ထွက် ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/45944/|title=တရုတ်နယ်စပ် ကုန်တင်ကားဝင်းမီးလောင်မှု ကားအစီးရေ ၁၀၀ ကျော် ပျက်စီး|work=Myanmar Now|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=25 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231125115650/https://myanmar-now.org/mm/news/45944/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-border-fire-11232023151553.html|title=ကျင်စန်းကျော့နယ်စပ်ဂိတ်က ကားအစီးရေ တစ်ရာကျော် မီးလောင်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၄ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် တရုတ်အစိုးရဘက်က သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368565.html|title=လောက်ကိုင်က တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာဖို့ တရုတ်အစိုးရ သတိပေးချက်ထုတ် |work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအား နိုဝင်ဘာ (၂၇) ရက် တွင် နောက်တဆင့် တက်မည်ဟု မဟာမိတ် (၃)ဖွဲ့က တရားဝင် သတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7369383.html|title=စစ်ဆင်ရေး နောက်တဆင့် ညီနောင်သုံးဖွဲ့ ကြေညာ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ရှိ စစ်စခန်းအား ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ အနေဖြင့် ချင်းပြည်နယ် တွင် [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါ်ဒါရ် မြို့]] ပြီးလျှင် [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] သည် ဒုတိယမြောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် မြို့ဖြစ်လာသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7368524.html|title=မတူပီမြို့နယ် လိုင်လင်းပီမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်တွေ သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]က မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သတ်ပြီး အားလုံးပါဝင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများဖြစ်လာစေရန် ရည်သန်သည့် တွေ့ဆုံမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://kemlu.go.id/portal/en/read/5545/berita/office-of-the-special-envoy-engagements-with-myanmar-stakeholders-jakarta-20-22-november-2023|title=Office of the Special Envoy Engagements with Myanmar Stakeholders Jakarta, 20-22 November 2023|work=MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS OF THE REPUBLIC OF INDONESIA|access-date=28 November 2023|date=24 November 2023}}</ref> ဆွေးနွေးပွဲသို့ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|နွေဦးတော်လှန်ရေး]]နှင့်စပ်လျဉ်းသည့်အဖွဲ့များ၊အပစ်ရပ်လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၊စစ်ကောင်စီ အပါအဝင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရအဖွဲ့]] တို့တက်ရောက်ကြပြီး သီးခြားစီတွေ့ဆုံမှုအား နိုဝင်ဘာ ၂၀ရက်မှ ၂၂ရက်နေ့ထိ ပြုလုပ်သည်။ ==== နိုဝင်ဘာ ၂၅ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] တောင်ပိုင်းစစ်ဒေသကြီး၏ ပုံမှန်စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုကို တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တွင် ပြုလုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ တရုတ် စစ်ရေးလေ့ကျင့်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/chinese-military-holds-training-drills-near-myanmar-border-after-convoy-fire-2023-11-25/|title=Chinese military holds training drills near Myanmar border after convoy fire|work=Reuters|access-date=25 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref>တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် တရုတ်ဘက်တွင် လက်နက်ကြီးကျည်လာရာလမ်းကိုသိနိုင်သည့် ရေဒါများနှင့် အမြှောက်ကြီးများ ချထားပုံအား တရုတ်နိုင်ငံတော်ပိုင် Global Times သတင်းစာ က အသိပေး ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.globaltimes.cn/page/202311/1302483.shtml|title=PLA conducts real combat drill along China-Myanmar border, a necessary act to deal with emergencies, potential escalation: experts|work=Global Times|access-date=28 November 2023|date=25 November 2023 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/china-myanmar-border-china-deploys-howitzers-as-war-on-border-threatens-to-spill-over-/7374012.html|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်ကြီးများ တရုတ်ချထား|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်မြို့နယ်ထဲ]]ရှိ ပြည်သူအချို့က တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မျဉ်း BP-127 ခြံစည်းရိုးနားသို့ ကပ်၍ စစ်လာရှောင်ရာ စစ်ဘေးရှောင်များအား [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ဘက်က]] မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲပြီး နှင်ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj5p1v2z5dno|title=နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးနား ကပ်လာတဲ့ စစ်ရှောင်တွေကို တရုတ်ဘက်က မျက်ရည်ယိုဗုံးကြဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်အစောပိုင်းတွင် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]](MNDAA)က နေရပ်ပြန်လိုကြသူများအတွက် လမ်းပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ ထောင်နှင့်ချီသည့် လောက်ကိုင်နေသူများ ဘေးလွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnep0ye2lzgo|title=လောက်ကိုင် လမ်းပြန်ပွင့်လို့ လူထောင်ချီ လားရှိုးဘက်ကို ထွက်ခွာနေကြ|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ထိုနေ့မှာပင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များက ကျင်စန်းကျော့ဂိတ်နေရာကို ထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။တရုတ် - မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက်အရေးပါသည့်  [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နယ်စပ်ဂိတ်၊  ကြူကုတ်([[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]]) ဂိတ် ပြီးလျှင် တတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ် တစ်ခုဖြစ်သည်။   ==== နိုဝင်ဘာ ၂၆ ==== [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ထဲ တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ ဇုန်အနီးက စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို မဟာမိတ်တပ်များက ဦးတည်တိုက်ခိုက်ကြသည်။တိုက်ပွဲတွင် ကုန်တင်ယာဉ်မောင်းတစ်ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cmlpx7e44zlo|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်၊ လက်နက်ကြီးကျလို့ အဆောက်အဦတွေပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲများက မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် အထိ ကပ်လာချိန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်စစ်တပ်]] ဘက်က မြန်မာနယ်စပ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသောတိုက်ပွဲများ ရပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/military/article/3242866/chinese-military-urges-ceasefire-myanmars-civil-conflict-rebel-group-claims-border-trading-point|title=Chinese military urges ceasefire in Myanmar’s civil conflict as rebel group claims border trading point|work=|access-date=28 November 2023|date=26 November 2023}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၇ ==== [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]] [[မတ္တရာမြို့နယ်]] ထဲရှိ [[တပ်မတော်]] စခန်းကုန်းတစ်ခု အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA ) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ခံ မန္တလေးတိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်တို့ ပူးပေါင်း သိမ်းပိုက်သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက် မနက် ၈နာရီ က စတင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲသည် အချိန် ၂နာရီကျော်အကြာတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-tnla-mattya-11272023140317.html|title=မတ္တရာမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီစခန်းတစ်ခုသိမ်းပိုက်ခဲ့ဟု NUG ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ယင်းစခန်းကုန်းသည် [[မန္တလေးမြို့]]နှင့် မိုင် ၃၀ အကွာ တွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/28/376893.html|title=မတ္တရာနယ်မှ စစ်စခန်း TNLA နှင့် မန္တလေး PDF သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ]])၊ 44th PLA Navy Escort Task Group(ETG) မှ စစ်ရေယာဉ် ၃စီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ လေ့ကျင့်ရေးနှင့်ချစ်ကြည်ရေး ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48155|title=တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(ရေ)မှ စစ်ရေယာဉ်များ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီး လည်ပတ်ရန် ရန်ကုန်မြို့သို့ရောက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၈ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]မှ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]] အား ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က သိမ်းယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nug-pdf-sagaing-occupied-sagaing-11282023123715.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ရွှေပြည်အေးမြို့နှင့် စစ်ကောင်စီစခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲ ရှိ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းများထံ ရောက်ရှိနေသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သား ၁၃၀ နီးပါးကို ပြန်ကယ်တင်ထားပြီးကြောင်း မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Zambry Abd Kadir က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/malaysia-myanmar-scam-victims-rescued-450fb79fcb3e2d2214b28c7a3ba3a5ff|title=127 Malaysians, suspected to be victims of job scams, rescued from Myanmar fighting|work=AP|access-date=29 November 2023|date=28 November 2023}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ရှိ [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်]] ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|အမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်]] (MNDAA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/29/376943.html|title=ကုန်းကြမ်းမြို့ကို ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကုန်းကြမ်းမြို့ တောင်ဘက်တွင်ရှိသည့် [[တပ်မတော်]] အမှတ် ၁၂၅ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁ ရင်းလုံး လက်နက်ချသွားသဖြင့် သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/627250|title=ကုန်းကြမ်းအခြေစိုက် စစ်ကောင်စီ ခလရ ၁၂၅ တပ်ရင်းလိုက် MNDAA ထံ အလင်းဝင်|work=DVB|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၂၉ ==== [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|မြန်မာစစ်ကောင်စီ]] နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ များကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများ၏ နောက်ကွယ်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပတ်သက်မှုရှိနေသလော ဆိုသည့် မေးခွန်းကို တရုတ်အစိုးရက ပယ်ချသည်။ယင်းအပြင် မသင့်မြတ်မှုများ ဖန်တီးခြင်းများသည် ၂ နိုင်ငံ ချစ်ကြည်ရေးကိုသာ ထိခိုက်စေမည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Wang Wenbin တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7376711.html?nocache=1&fbclid=IwAR3xpgatAxs3DoHI0q_pj5CpxBKTkCrG3cJvtwPeQ9yFkzlWFpkkzLM1PJ0|title=ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း တရုတ်ငြင်းဆို|work=VOA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း၊ [[မတူပီမြို့နယ်]] [[ရေဇွာမြို့]]ကို ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များက ထိန်းချုပ် သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-defense-joint-forces-occupied-rezua-11292023025307.html|title=ရေဇွာမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းတပ်တွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] နှင့် [[လိုင်လင်းပီမြို့]] ပြီးလျှင် [[ရေဇွာမြို့]] သည် ချင်းကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့ ထိန်းချုပ်လာနိုင်သည့် တတိယမြောက် မြို့ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/46153/|title=ချင်းပြည်နယ်မှ တတိယမြောက်မြို့အဖြစ် ရေဇွာကို ကာကွယ်‌ရေးအဖွဲ့များသိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=29 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129131452/https://myanmar-now.org/mm/news/46153/}}</ref> ယင်းနေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] က (၆ /၂၀၂၃) အစည်းအဝေးပြုလုပ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်း တိုက်ပွဲ များ အကြောင်း နှင့် စစ်စခန်းများ လက်လွှတ်ခဲ့ရပုံအား ထုတ်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/48268|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၆/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သူက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များဘက်က သာလွန်အင်အားဖြင့် စစ်ဆင်ရေးသုံးအဆင့်ရှိ ဒရုန်းများ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း နှင့် ပြည်ပမှ ပညာရှင် များပါ စစ်ပွဲထဲပါကြောင်း စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-11302023052930.html|title=ရှမ်းမြောက်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ပြည်ပဒရုန်းပညာရှင်တွေပါဝင်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> MNDAA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လီကျားဝင်း က ပြည်ပ ဒရုန်းပညာရှင်များ ပါဝင်သည်ဆိုသော စစ်ကောင်စီ၏ စွပ်စွဲချက်အား ငြင်းဆန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6p66gvlgl7o|title=နိုင်ငံတဝန်းက စစ်မျက်နှာပြင်တွေအကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဘာပြောလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== နိုဝင်ဘာ ၃၀ ==== ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ကွမ်းလုံ၊ ပန်ဆိုင်း နှင့် ကုန်းကြမ်းစသည့် မြို့ကြီး (၅) မြို့အပါအဝင် ချင်းရွှေဟော်၊ မုံးကိုး၊ ပန်ဆိုင်း၊ ကျင်းစန်းကျော့ စသော တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ဂိတ် (၄) ခုကိုပါ သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီဟု ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/1636/|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး တစ်လကျော်အတွင်း မြို့ကြီး ၅မြို့နဲ့ တရုတ်- မြန်မာနယ်စပ် ဂိတ် ၄ ခုကိုညီနောင် မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့ ထိမ်းချုပ်ထား|work=New Day Myanmar|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=2 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231202074021/https://newdaymyanmar.com/1636/}}</ref> ၎င်းတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားဖြင့် လည်ပတ်နေပြီဟု အသိပေးသည်။ === ဒီဇင်ဘာလ === ==== ဒီဇင်ဘာ ၁ ==== [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIO ဌာနချုပ်]] တည်ရှိရာ [[လိုင်ဇာမြို့|လိုင်ဇာ]] အနီးကို တပ်မတော်က လက်နက်ကြီးနှင့် ပစ်ခတ်သည်။ [[လိုင်ဇာမြို့]] ပေါ်သို့ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ပျံသန်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7380033.html|title=KIO ဌာနချုပ် လိုင်ဇာအနီးကို စစ်ကောင်စီ လက်နက်ကြီးနဲ့တိုက်ခိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် တရုတ်စစ်သင်္ဘော နှင့် မြန်မာ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]တို့ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာပူးတွဲလေ့ကျင့်မှု စတင် ပြုလုပ်သည်။ ထိုသို့ လေ့ကျင့်ရာတွင်  မြန်မာစစ်တပ်ပိုင်ဆိုင် [[ရေငုပ်သင်္ဘောစစ်ရေယာဉ် မင်းရဲသိင်္ခသူ|မင်းရဲသိင်္ခသူ]] ရေငုပ်သင်္ဘော အပြင်  တရုတ်နိုင်ငံ က  လက်ဆောင်ပေးထားသည့် ရေငုပ်သင်္ဘော [[မင်းရဲကျော်ထင် ရေငုပ်သင်္ဘော|မင်းရဲကျော်ထင်]] လည်း ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjqppgzygddo|title=မြန်မာ-တရုတ် ရေကြောင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းစတင်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[သီပေါမြို့နယ်]] စဉ့်အင်တံတား ထိပ်ရှိ  စဉ့်အင်ရဲစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ တိုက်ပွဲကြောင့် စဉ့်အင်တံတား ပျက်စီးခဲ့ပြီး [[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] နှင့် [[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]] ကုန်းလမ်း ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်သွားသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကုန်းကြမ်းမှ ထွက်ပြေးသော စစ်ကောင်စီတပ်များအား MNDAA က လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဖက်က ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2 December 2023 |title=Breaking News- ကိုးကန့်ဒေသ၊ ရှီးရှမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ တပ်ရင်းတစ်ခုလုံး ပြုတ်သည်အထိ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း MNDAA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် လီကျားဝင်း အတည်ပြု |url=https://yktnews.com/2023/12/134102/ |access-date=2 December 2023 |website=Khit Thit Media |language=en-US |archive-date=3 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203061655/https://yktnews.com/2023/12/134102/ |url-status=live }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂ ==== [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]](KNLA)နှင့် PDF ပူးပေါင်းတပ်များက ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက် ညပိုင်းမှစ၍ မုန်းမြို့ရှိ [[တပ်မတော်]] ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ-၅၉၀၊ ခမရ-၅၉၉၊ မြို့မရဲစခန်းနှင့် မုန်းမြို့အဝင် သံတံတားစစ်ဆေးရေးဂိတ်တို့အား တပြိုင်နက်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်သည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၃ ==== သာမန်ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့သည့် ခွင့်မဲ့ နှင့် စစ်ပြေးများအား နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းနိုင်ရန် လက်ခံမည်ဟု တပ်မတော်က ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/junta-announced-return-military-12042023055317.html|title=ခွင့်မဲ့နဲ့ စစ်ပြေးတွေ စစ်မှုပြန်ထမ်းဖို့ဆန္ဒရှိရင် ပြန်လက်ခံမယ်လို့ စစ်ကောင်စီကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမို ပြင်းထန်လာပါက ဒုက္ခသည်များ လက်ခံနိုင်မည့် ခိုလှုံရာစခန်းများ ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်တလျှောက်တွင် တည်ဆောက်ရန် အဆင်သင့်ရှိနေသည်ဟု [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] Parnpree Bahiddha-Nukara ကပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2697476|title=Thailand ready to receive Myanmar war refugees|work=Bangkok Post|access-date=5 Dec 2023|date=3 Dec 2023 }}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၄ ==== လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအား မမိုက်မဲကြဘဲ နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းအရ ဖြေရှင်းကြရန် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|စစ်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] က ပြောဆိုသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-junta-politics-12042023123227.html|title=နိုင်ငံရေးအရ ဖြေရှင်းဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်ပြောဆိုလာ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ပြင်းထန်နေသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ဒုတိယမြောက်ပြောဆိုချက် ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါး ထိခိုက်လာပါက ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးဆက်များကို သက်ဆိုင်ရာဒေသနှင့် ဒေသခံများကသာ ခံစားရမည်ဟုလည်း သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48544|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၇/၂၀၂၃) သို့ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> ထိုနေ့ ညနေပိုင်းမှာပင် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး(KNU)က ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်ခရိုင်၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[မုန်းမြို့]]ရှိ တပ်စခန်းအားလုံးအား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၁,၅၀၀ ခန့်ဖြင့် နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်နေကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html|title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း|work=The Irrawaddy|access-date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ }}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] ရှိ စစ်ရေးအရအရေးပါသည့် တပ်မတော် တရွန်အိုင် ဗျူဟာ တပ်စခန်းကုန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (အေအေ) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4n7m213n61o|title=အေအေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တရွန်အိုင်ဗျူဟာကုန်း စစ်ရေးအရ ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၅ ==== သိမ်းပိုက်ခံလိုက်ရသော မုန်းမြို့ရှိ နယ်မြေခံ တပ်ရင်း အား လေကြောင်းပစ်ကူ၊ လက်နက်ကြီး ပစ်ကူများရယူကာ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/48597|title=မုန်းမြို့၊ နယ်မြေခံတပ်ရင်းသို့ လာရောက်တိုက်ခိုက်သည့် KNLA နှင့် PDF များအား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> သို့သော်ငြား ထိုသတင်းသည် တပ်မတော်ဘက်မှ ဝါဒဖြန့်မှုဟုလည်း ဝေဖန်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd1pw7176dxo|title=မုန်းမြို့က စစ်တပ်စခန်းတွေ KNU အတွက်ဘယ်လောက်အရေးကြီးလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်ဒေသကွပ်ကဲမှု စစ်ဌာနချုပ် (ဒစက)]] အနီးရှိ တပ်မတော် လေးမျက်နှာစေတီစခန်းကုန်းအား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-laukkai-seizes-12062023131059.html|title=လောက်ကိုင်မြို့အနီးက စစ်ကောင်စီလေးမျက်နှာစေတီကုန်းကို MNDAA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၆ ==== [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU)]] ဗဟိုက ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက် နှင့် ၄ ရက်နေ့ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ မုန်းမြို့တိုက်ပွဲအတွင်း [[တပ်မတော်]]ဘက်မှ ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် အင်အား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း ဒီဇင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/soldiers-surrender-in-mone-12062023211839.html|title=မုန်းမှာ စစ်သား နှစ်ဆယ်ခန့် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ဒေသလုံခြုံရေးအတွက် မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ပေကျင်းမြို့|ဘေဂျင်းမြို့]]တွင် သီးသန့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး အမြန်ဆုံးပြန်ရပြီး နိုင်ငံရေးအသွင်ကူးပြောင်းမှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်မျှော်လင့်ကြောင်း တရုတ်ဘက်က တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3244256/myanmars-junta-wants-chinas-support-analysts-expect-cautious-pragmatism-beijing|title=Myanmar’s junta wants China’s support. Analysts expect ‘cautious pragmatism’ from Beijing|work=South China Morning Post|access-date=8 Dec 2023|date=7 Dec 2023}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းသစ်ကုန်းကို TNLA ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2528w19zp2o|title=နမ့်ခမ်းမှာ စစ်တပ်နဲ့ TNLA တို့ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်စီးဆင်းမှုအား ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန်လိုကြောင်း နှင့်  လေယာဉ်ဆီ သုံးစွဲခွင့်ကိုပါ ဖြတ်တောက်ရန်လိုကြောင်း  မြန်မာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ [[ကုလသမဂ္ဂ|ကုလအထူးကိုယ်စားလှယ်]] တွမ်အန်ဒရူးက တိုက်တွန်းသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၈ ==== [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] နှင့် [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] မြို့ များအား တပ်မတော်က ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင် သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw027xz5ln1o|title=ကောလင်း၊ ခမ်းပတ်နဲ့ ရွှေပြည်အေး မြို့တွေထဲက တချို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ထိုးစစ်ဆင်|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ဒုတိယအဆင့် အား အကောင်အထည် ဖော်နေပြီဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ရရာနည်းလမ်း၊ရရာ လက်နက်ဖြင့် စစ်ကောင်စီအား တိုက်ခိုက်ကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2078/|title=မြန်မာပြည်သူတစ်ရပ်လုံး စစ်ကောင်စီကို ရရာလက်နက်စွဲကိုင် တော်လှန်ကြဖို့ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့တိုက်တွန်း|work=New Day Myanmar|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://newdaymyanmar.com/2078/}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ ကူမင်းမြို့တွင် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး [[သန်းဆွေ (ဝန်ကြီး)|ဦးသန်းဆွေ]] နှင့် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ပါတီကော်မတီ ဒုတိယအတွင်းရေးမှူးမစ္စတာရှီယွီကန်း တို့ သီးခြားတွေ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်အရေး ဆွေးနွေးကြသည်။ ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] သို့ပါ ကူးစက်လာသည်။ တအာင်းတပ် TNLA သည် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] အတွင်းရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ရဲစခန်း ၄ ခု အား သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/intense-fighting-in-northern-shan/7392709.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတချို့ ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>သိမ်းယူသည့်အထဲ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] နမ့်ခေးကျေးရွာက ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းလည်း ပါသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr276gnk7jo|title=နမ့်ဆန်က ကဒိုင်းဖူးတောင်စခန်းကို TNLA သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်|ဦးပယ်ဆောက်ချိန်]] အား အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း စွပ်စွဲချက်ဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပြန်သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ သားဖြစ်သူနှင့်သမီး ဖြစ်သူတို့ပါ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-online-scam-12102023120848.html|title=ကိုးကန့်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို တရုတ် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တွင် အခိုင်အမာခြေကုပ်ယူထားသည့် တပ်မတော် နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က သိမ်းပိုက်သည်။၂၇ ရက် ကြာ ထိုးစစ်ဆင်၍ သိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-anouce-strategy-hill-12112023150412.html|title=စစ်ကောင်စီရဲ့ နှုံးဘူးဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ကြောင်း AA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ခရီးစဉ် အဖြစ် [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c84vjg7r11po|title=ရှမ်းမြောက်ကို စည်းရုံးရေး ခရီးစဉ် စစ်ခေါင်းဆောင် သွားရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ==== [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန် မြို့နယ်]] ပတ္တမြားစေတီ(ကောင်းမှုဆိုင်စခန်း) နှင့် နမ့်ဆန်ရဲစခန်း အား တအောင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီမှ တာဝန်ရှိသူများနှင့် MNDAA ၊ TNLA ၊ AA အဖွဲ့တို့မှ တာဝန်ရှိသူများ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ အကူအညီဖြင့် နိုင်ငံရေးအရဖြေရှင်းနိုင်ရန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်သည်။အပြုသဘောဆောင်သည့် ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့၍ ဝမ်းသာရသည်ဟု တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရ Mr Mao Ning က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116|title=China says peace talks held over north Myanmar conflict, 'positive results'|work=Central New Asia|access-date=11 Dec 2023|date=11 Dec 2023|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211143256/https://www.channelnewsasia.com/asia/northern-myanmar-anti-junta-rebel-china-peace-talks-positive-results-3980116}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ==== စစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ရေးအတွက် [[တပ်မတော်]]တပ်စခန်းများအား ဆက်လက်တိုက်ခိုက် သွားမည်ဟု ရှမ်းမြောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့]]က ကြေညာချက် ထုတ်သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကော်မတီ နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ခဲ့ကြသည့် ကိစ္စရပ်ကိုမူ ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ဖွဲ့က မြန်မာပြည်သူလူထုအနေဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှု မရှိစေချင်ကြောင်းသာ သတင်းစကားပါးပြီး ကျန်အကြောင်းအရာတို့ကိုမူ နှုတ်ဆိတ်ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396273.html|title=မြန်မာလူထု မျှော်လင့်တဲ့ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်ရအောင် ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်သွားမည် (ညီနောင်သုံးဖွဲ့)|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၃ ==== [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အင်းတော်မြို့နယ်]]၊ [[မော်လူးမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းနှင့် ရဲစခန်း အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ် (KIA)]] ၊ [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး (ABSDF)]] နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] လက်အောက်ခံ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အား ထိန်းချုပ်သည်။မော်လူးမြို့ သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] အတွင်း [[ကောလင်းခရိုင်|ကောလင်း]]၊[[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]၊[[ရွှေပြည်အေးမြို့]] တို့ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် သိမ်းယူနိုင်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/13/377352.html|title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များ သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဖြူးမြို့နယ်]]၊ [[ညောင်ပင်သာရွာ၊ ဖြူးမြို့နယ်|ညောင်ပင်သာရဲစခန်း]]ကို [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA)]]၊ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF)]] နှင့် [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|ဗမာ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (BPLA)]] တို့ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/nyaungpinthar-police-station-12132023032225.html|title=ဖြူးမြို့ ညောင်ပင်သာရဲစခန်းကို ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်၊ ဒေသခံတစ်ထောင်ကျော် ထွက်ပြေးနေရ|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အင်္ဂလန်နိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]က ရှမ်းမြောက်၊မြန်မာအရှေ့တောင်ပိုင်း နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် များတွင် စာနာမှု အကူအညီများပေးရန် စတာလင်ပေါင် ၄ သန်းခွဲ (ဒေါ်လာ ၅.၆ သန်းကျော်) သုံးစွဲမည် ဟု ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7396356.html|title=ဗြိတိန်က မြန်မာကို စာနာမှုအကူအညီ ဒေါ်လာ ၅ သန်းခွဲကျော် ပေးမည်|work=VOA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့နယ် ၆ ခုတွင် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကာလ ၁လ အတွင်း မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊မြန်မာ- အိန္ဒိယနယ်စပ် များရှိ တပ်မတော် တရွန်အိုင်၊ နှုံးဘူး၊ ဒုံးညို ၊ တရွန်အိုင်ဗျူဟာ၊ နှုံးဘူးဗျူဟာ၊ ဒုံးညို၊ ခထီးလှတပ်စခန်း စသည့် စခန်းကုန်းများအပြင် ဒုံးပိုက်၊ ချိန်ခါလိန် စသည့် နယ်ခြားစောင့်တပ်စခန်း များအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားကြောင်း အေအေတပ်ဖွဲ့က အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/rakhine-battles-12132023041607.html|title=ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကြီးအချို့ကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] ရှိ “ရွှေဖီဦး”တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ ထဲရှိ တပ်မတော်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် - TNLA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0jyelwjn78o|title=ပလောင်တပ်တွေ သိမ်းလိုက်တဲ့ တပ်မတော်လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ==== နှစ်ပတ်ကြာ တိုက်ပွဲများပြီးနောက် TNLA က [[နမ့်ဆန်မြို့]]အား သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Myanmar rebels seize town from military junta despite China-backed ceasefire |url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20231216-myanmar-s-three-brotherhood-alliance-seizes-town-from-military-despite-china-backed-ceasefire |access-date=2023-12-16 |website=France 24 |language=en}}</ref> [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်]] ဗျူဟာကုန်း နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဇုန် အား [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင် ၃ ဖွဲ့]]က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/15/377433.html|title=မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် ဗျူဟာကုန်းနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ကို ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ ထိန်းချုပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ပဋိပက္ခများနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး]] မစ္စတာ ဝမ်ယိ နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ)]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2023/12/19/377523.html|title=မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေး တရုတ်က ဝင်မစွက်ဘူးတဲ့လား|work=The Irrawaddy|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း မူဆယ်မြို့ရှိ ၁၀၅ မိုင်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းကုန်းတွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် AA]] က ၎င်း၏ အလံ စိုက်ထူထားမှုအား ထုတ်ပြန်သည်။ထိုသို့ထုတ်ပြန်ရာတွင် သိမ်းဆည်းလိုက်သည့် တင့်ကားကိုပါ ထည့်သွင်း ဖော်ပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2274/|title=မူဆယ်မြို့က ၁၀၅ မိုင်စခန်းကုန်းမှာ ရခိုင့်တပ်တော် AA ရဲ့ အလံစိုက်ထူ (ဓာတ်ပုံသတင်း)|work=New Day Myanmar|access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217033831/https://newdaymyanmar.com/2274/}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း]] ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးမြို့]] သို့ သွားရောက်သည်။ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များ၊ရဲများနှင့်ပြည်သူ့စစ်များ နှင့်တွေ့ဆုံသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.myawady.net.mm/node/49704|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတာဝန်များ ထမ်းဆောင်စဉ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား သွားရောက်ကြည့်ရှုအားပေး၊ မိသားစုဝင်များအား သွားရောက်တွေ့ဆုံအားပေးစကားပြောကြား|work=MWD Webportal |access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၇ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] အား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်မတော် (TNLA)]] နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့က အပြည့်အဝထိန်းချုပ်သိမ်းပိုက်သည်။ ၎င်းတို့က နမ့်ဆန်အား တအောင်းစော်ဘွားများ၏ ဒေသတစ်ခုဟု ညွှန်းဆိုပြီး နှစ်ပေါင်း ၆၄ နှစ်အကြာမှ ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html|title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း နှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း စုစုပေါင်း၂၅၅ ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံအား အိတ်ဖွင့်ပေးစာ ပေးပို့သည်။ထိုထဲ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သက်ဆိုးရှည်နိုင်သည့် လုပ်ရပ်များ မလုပ်ဆောင်ရန် နှင့် မြန်မာပြည်သူလူထု၏ သဘောဆန္ဒအား အလေးထားရန် အချက်များပါဝင်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/gscb-china-open-letter-12172023150039.html|title=စစ်ကောင်စီကို မထောက်ပံ့ဖို့ တရုတ်နိုင်ငံကို အဖွဲ့အစည်း ၂၅၅ ဖွဲ့ အိတ်ဖွင့်ပေးစာပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး[[လျန်မှုန်းဆာခေါင်း|ဒေါက်တာ လျန်မှုန်းဆာခေါင်း]] နှင့် ချင်းပြည်ကောင်စီ တာဝန်ရှိသူတို့ [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိခေါဒါရ်မြို့]] တွင် တွေ့ဆုံပြီး ချင်းပြည်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ နှင့် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးစနစ် လည်ပတ်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://newdaymyanmar.com/2369/|title=NUG ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီး နဲ့ ချင်းပြည်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေ ရိခေါဒါရ် မှာတွေ့ဆုံ|work=New Day Myanmar|access-date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=18 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218102357/https://newdaymyanmar.com/2369/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ==== မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသ]] [[ရန်လုံကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်]] အား ကိုးကန့်တပ်(MNDAA)က ကိုးကန့်အလံ လွှင့်ထူကာ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630035|title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=DVB|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>[[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]၊[[ဖောင်းဆိုင် (တရုပ်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]၊ [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]၊ [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] နှင့် ရန်လုံကျိုင်းဂိတ်အထိ ကိုးကန့်ဒေသ ၏ အရေးပါသော နယ်စပ်ဂိတ်အားလုံးအား MNDAA က ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyn421nr1o|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA က အုပ်ချုပ်ရေးဘယ်လိုထူထောင်နေလဲ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ရမ်းဗြဲမြို့]] ပေါ် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။တိုက်ပွဲကြောင့် မြို့ခံ ၈၀ရာခိုင်နှုန်း ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72ymv04r79o|title=ရခိုင်မြောက်ပိုင်းကနေ တောင်ပိုင်းအထိ စစ်ပွဲပျံ့နှံ့လာ|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ခမ်းမြို့]] ရှိ တပ်မတော်စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို တအာင်းတပ် (TNLA) ဦးဆောင်သည့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c872j412lreo|title=နမ့်ခမ်းက စစ်တပ်ရဲ့ စခန်းသစ်ဗျူဟာကုန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ==== မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အားလုံး အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်များအတိုင်း ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းလုပ်ကြရန် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်အစိုးရ]]က ထပ်မံတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a /china-calls-on-myanmar-s-warring-parties-to-control-frictions-during-peace-talks-/7406301.html|title=ရှမ်းမြောက်ပဋိပက္ခ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းကိုင်တွယ်ဖို့ တရုတ်ထပ်မံတိုက်တွန်း|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}{{Dead link|date=January 2024 }}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] အနီးတွင် ပြင်းထန်သည့် တိုက်ပွဲများ စဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47119/|title=လောက်ကိုင်တွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083846/https://myanmar-now.org/mm/news/47119/}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ==== ရှမ်းမြောက်တိုက်ပွဲများမှ ထွက်ပြေးလာရသည့် အရပ်သားများအား <ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/12/21/myanmar-armed-group-abuses-shan-state|title=Myanmar: Armed Group Abuses in Shan State|work=HRW|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023 }}</ref> [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]] က အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းနေရာ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ဥပဒေ နှင့် မညီသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဟု နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့ HRW က အစီရင်ခံစာထုတ်ကာ ဝေဖန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/hrw-criticizes-mndaa-12212023052807.html|title=ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ အဓမ္မစစ်သားစုဆောင်းမှု ဥပဒေနဲ့မညီကြောင်း HRW ဝေဖန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် ၃ ဖွဲ့]]၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအပေါ် [[တပ်မတော်]]၏ တုံပြန်မှုထဲ စစ်ရာဇဝတ်ချိုးဖောက်မှုများ ရှိ၊မရှိ စုံစမ်းစစ်ဆေးသင့်ကြောင်း Amnesty International လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့က နိုင်ငံတကာကို အကြံပြုတိုက်တွန်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/21/unlawful-killings-amnesty-urges-myanmar-military-war-crimes-investigation|title=Unlawful killings: Amnesty urges Myanmar military war crimes investigation|work=Aljazeera|access-date=21 December 2023|date=21 December 2023}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/possible-war-crimes-by-myanmar-military-in-northern-shan-state/7406906.html|title="ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ စစ်ရာဇဝတ်မှုချိုးဖောက်တာရှိနိုင်" - Amnesty|work=VOA Burmese|access-date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပေါက်တောမြို့]]ရှိ တပ်မတော်စခန်းအတွက် လူအင်အားနှင့်လက်နက်ဖြည့်တင်းရန်လာသော စစ်သင်္ဘော ၃ စီးအား အေအေက တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1dynp74ln7o|title=ပေါက်တောကို စစ်ကူလာတဲ့ စစ်သင်္ဘော ၃ စီးကို အေအေတိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် တပ်ရင်းအမှတ် ၁၃၀ ဗျုဟာကုန်း၊ ခိုမုန်း တပ်စခန်း၊ လွယ်ဆိုင်တောင် တပ်စခန်း၊ ပ.သ.စ တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်း အပါအဝင် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအား TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-manton-northern-shan-state-fighting-military-coup-council-/7410439.html|title=စစ်ကောင်စီ မန်တုံစခန်း TNLA တိုက်ခိုက် သိမ်းယူ|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47205/|title=ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတစ်ခုလုံး TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရောက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083847/https://myanmar-now.org/mm/news/47205/}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]] တွင် ဒုတိယအကြိမ်မြောက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx8v01503x4o|title=မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ် အဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ကူမင်းမှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဖို့ရှိ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> တပ်မတော်ဘက်အား အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင် က ဦးဆောင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyw742z6yo|title=မြောက်ပိုင်းမှာစစ်ရှိန်လျော့ရေး စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ တရုတ်ရောက်နေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ==== တပ်မတော် နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ အကြား ၃ရက်ကြာဆွေးနွေးပွဲ ပြီးဆုံးသည်။ တပ်နေရာချထားရေးအပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်ဖွင့်ရေး ဆွေးနွေးမှုများရှိခဲ့သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာသဘောတူညီမှုမရကြပေ။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7411543.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ ဒုတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးပွဲပျက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မန်တုံမြို့]] ရှိ တပ်မတော် စခန်းများအားလုံး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့အားထိန်းချုပ်လိုက်ကြောင်း [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA)]] က တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည်။TNLA အနေဖြင့် [[မိုင်းလုံမြို့]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့]] နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]] တို့အား သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် စတုတ္ထမြောက် မြို့အဖြစ် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]အား အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-junta-camps-mantong-12242023002209.html|title=မန်တုံမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းအားလုံး သိမ်းနိုင်ခဲ့ကြောင်း TNLA ပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] မြောက်ဘက်ရှိ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်း]]၊ စွမ်းဖုန့်ထာနှင့် ကွမ်ယင်တောင်စခန်းတို့ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့်တပ်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47225/|title=လောက်ကိုင်က တပ်စခန်း ၃ ခုကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|archive-date=26 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231226083848/https://myanmar-now.org/mm/news/47225/}}</ref> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီး၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးကောင်စီ အဖွဲ့ဝင် [[လွင်ကိုလတ်|ဦးလွင်ကိုလတ်]] သည် [[စစ်တောင်းမြစ်]] အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ စစ်မြေပြင်မှ စစ်ကြောင်းများသို့ ကွင်းဆင်းသွားရောက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/630896|title=စစ်တောင်းမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းရှိ PDF ရဲဘော်များနှင့် NUG ဝန်ကြီး တွေ့ဆုံ၊ စစ်ဆင်ရေးတိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေး (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[လောက်ကိုင်မြို့]]ထဲရှိ တုံချိန်အရပ်တွင် တပ်မတော်ဘက်ကပစ်ခတ်လိုက်သော လက်နက်ကြီးကြောင့် လူ၁၀ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကာ ၂၀ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c72y768lzj3o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ကြီးကျပြီး လူ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊မြောက်ဦးမြို့ တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။ [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] ရှေးဟောင်း ယဉ်ကျေးမှုပြတိုက် ထိခိုက်ပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-ancient-museum-12252023004115.html|title=မြောက်ဦးက ရှေးဟောင်းပြတိုက် ဘုန်းကြီးကျောင်းနဲ့ လူနေအိမ်အချို့ လက်နက်ကြီးထိမှန်ပျက်စီး|work=RFA Burmese|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> လောက်ကိုင်မြို့ သို့ တပ်ကူလွှတ်ထားသည့် [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ ၅၅]] လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ် (MNDAA)]] ထံ လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/25/377723.html|title=စစ်ကောင်စီ တပ်မ ၅၅ မှတပ်ဖွဲ့များ MNDAA ထံ လက်နက်ချ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] ရှိ မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-rakhine-mrauk-u-12262023171955.html|title=မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းကို သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ [[နမ္မတူမြို့]]အား TNLA က အပြီးသတ် သိမ်းယူသည်။တပ်မတော် ဗျူဟာမှူးအခြေချကွပ်ကဲနေသည့် နမ္မတူမြို့နှင့် ၁ မိုင်ခန့်အကွာ ခြေမြန် တပ်ရင်း ခမရ-၃၂၄ ဗျူဟာကုန်းအား ဒီဇင်ဘာ ၂၆ ရက်က စတင်တိုက်ခိုက်ပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် သိမ်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLA ၏ သိမ်းယူမှုထဲ မန်စံ တပ်စခန်း၊ ပန်းသပြေ တပ်စခန်း၊ နောင်ဆိုင် ကင်းစခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများအားလုံး ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/28/377821.html|title=နမ္မတူမြို့အား အလုံးစုံသိမ်းပိုက်ပြီးဟု TNLA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံရုံးက ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] လောက်ကိုင်မြို့ထဲ ရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားများအား စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာ၍ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာရန် သတိပေးစာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/warns-to-leave-chinese-citizens-12282023063531.html|title=တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ လောက်ကိုင်ကအမြန်ဆုံးထွက်ဖို့ တရုတ်သံရုံး သတိပေး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] [[လောက်ကိုင်မြို့]]ရှိ ဒေသခံများနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြရန် ရှမ်းပြည်နယ် အထူးဒေသ (၁) စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီက အသိပေးချက်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-people-leave-12302023125848.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ကနေ အမြန်ဆုံးထွက်ခွာကြဖို့ မြို့ခံတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို ကိုးကန့်အဖွဲ့ တိုက်တွန်း|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ [[မြောင်းဘွေရွာ|မြောင်းဘွေ]]တိုက်နယ်ရှိ တပ်မတော်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပေါင်းစည်းထားသော မြောင်းဘွေရဲစခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25yx91lylyo|title=ရခိုင်၊ မြောက်ဦးက မြောင်းဘွေရဲစခန်းကို အေအေသိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ==== ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကိုးကန့်ဒေသ လောက်ကိုင်မြို့၏ မြောက်ဘက်၊ [[ထန်ပါကျိုင်းရွာ၊ လောက်ကိုင် (အထူးဒေသ ၁)မြို့နယ်|ထင်ပါကျိုင်းကျေးရွာ]]ရှိ အမှတ် ၃၂၂ တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းစခန်းအား ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47629/|title=လောက်ကိုင်ရှိ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၂၂ စခန်းကို MNDAA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055413/https://myanmar-now.org/mm/news/47629/}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ တိုက်ခိုက်မှု အတွင်း တပ်မတော်သား ၁၅၁ ဦး တို့ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပြည်နယ် မီဇိုရမ်ထဲ ထွက်ပြေးလာကြောင်း အိန္ဒိယစစ်တပ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=|title=အေအေသိမ်းလိုက်တဲ့ စခန်းက မြန်မာစစ်သား ၁၅၀ ကျော် အိန္ဒိယထဲ ဝင်ပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်|ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ]] [[မိုင်းငေါ့မြို့]] အား တအာင်းတပ်မတော် TNLA က သိမ်းယူသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47604/|title=ကျောက်မဲမြို့နယ်ထဲက မိုင်းငေါ့မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055414/https://myanmar-now.org/mm/news/47604/}}</ref> == ၂၀၂၄ == ==== ဇန်နဝါရီ ၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ တပ်မတော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်သည်။ထိုစခန်းသည် စစ်ရေးအရအရေးပါကာ ကုလားတန်မြစ်အရှေ့ဘက် ကျောက်တော်မြို့၏အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/47625/|title=ကျောက်တော်မြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်ဗျူဟာကုန်းကို AA သိမ်းယူ|work=Myanmar Now|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=2 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102055412/https://myanmar-now.org/mm/news/47625/}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်းမှာ တပ်မတော်သား ၅၅၀ ကျော် လက်နက်ချ အညံ့ခံခဲ့ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)]] ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/duwa-lashila-speech-01012024015437.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ငါးရာကျော် လက်နက်ချကြောင်း NUG ယာယီသမ္မတပြော|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] - [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]]ကားလမ်း ပေါ်ရှိ [[အီနိုင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|အီနိုင်းတံတား]] မိုင်းခွဲခံရပြီး ကျိုးကျပျက်စီးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/destroyed-einaing-bridge-01012024005812.html|title=လားရှိုး - နမ္မတူလမ်းပေါ်က အီနိုင်းတံတား မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခံရ|work=RFA Burmese|access-date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ(၁) အား ပြန်ထူထောင်မည်ဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA)စစ်ဦးစီးချုပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ(၁)အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဖုန်တဲရင် က အသိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cqq1kp96vn1o|title=ရှမ်းပြည် အထူးဒေသ ၁ ကို ပြန်ထူထောင်မယ်လို့ MNDAA ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/02/11044?fbclid=IwAR1tHYdAT3nzTECYHt6fG8SqB6_qzWQNvb1bST8TdZtRgsqQmRKlCEHII-s|title=အထူးဒေသ(၁)အခြေခံဥပဒေကိုအခြေခံ၍ ကိုးကန့်ဒေသကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု MNDAA စစ်ဦးစီးချုပ်ပြော|work=Mizzima|access-date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့ သိမ်းယူထားသော မြို့ရွာဒေသများအား တပ်မတော်က လက်နက်ဆန်းများ သုံး၍ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲမည်ဟု တပ်မတော် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်က တရုတ်နိုင်ငံ၊ ကူမင်းမြို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သည့် နှစ်ဖက် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/19495-tnla-24|title=လက်နက်ဆန်းများသုံးပြီး ဗုံးကြဲနေမှာပဲလို့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းနိုင်ပြောခဲ့ဟု TNLA ပြော|work=CNI Myanmar|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း [[ပလက်ဝမြို့]] ရှိ တပ်မတော် [[ခမောင်းဝရွာ၊ ပလက်ဝမြို့နယ်|ခမောင်းဝ]]စခန်း အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (အေအေ) က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယဘက်ခြမ်း မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲ ထွက်ပြေးသွားသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] ၁၅၁ ဦးကို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]] က မြန်မာဘက်သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ny9j0zezjo|title=ပလက်ဝ မှာ ခမောင်းဝစခန်းကို အေအေထပ်သိမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၃ ==== လောက်ကိုင်ဘက်မှ ပစ်ခတ်လိုက်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသား ၅ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cjegjr18ygro|title=လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲကြောင့် တရုတ်ဘက်ခြမ်းကိုလက်နက်ကြီးကျ|work=BBC Burmese|access-date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၄ ==== တရုတ်နိုင်ငံထဲသို့ လက်နက်ကြီးကျည်ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုအပေါ် တရုတ်ဘက်က ပြင်းထန်စွာကန့်ကွက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/artillery-shells-restive-myanmar-region-hit-southwest-china-town-global-times-2024-01-04/|title=China protests to Myanmar after stray artillery shells hurt five|work=Retures|access-date=5 January 2024|date=4 January 2024}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လောက်ကိုင်မြို့ အခြေစိုက် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] လက်နက်ချသည်။ [[လောက်ကိုင်မြို့]]အား MNDAA တပ်ဖွဲ့က သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-control-laukai-01052024022108.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လက်နက်ချပြီးနောက် လောက်ကိုင်မြို့ကို MNDAA ထိန်းချုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၅ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မိုးမိတ်မြို့]] စင့်ကင်ကျေးရွာအခြေစိုက် တပ်မတော် ကျန်ကန်တပ်စခန်းအား တအာင်းတပ် (TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv24ppjx3wxo|title=မိုးမိတ် စင့်ကင်ရွာ ကျန်ကန်တပ်စခန်းကို TNLA သိမ်းပိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] [[ဟိုပန်မြို့]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း တို့အား ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်သည်။ထိုသို့တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|“ဝ”တပ်ဖွဲ့ (UWSA)]] က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက် နေရာယူသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-enter-and-deploy-01052024054538.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံမြို့တွေကို UWSA ဝင်ရောက်တပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50101|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တရုတ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Sun Weidong အား လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လောက်ကိုင်မြို့]] သည် စစ်ကောင်စီကင်းစင်နယ်မြေ ဖြစ်သွားပြီဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ကြေညာသည်။ယင်းအပြင် လောက်ကိုင်မြို့၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ)]] မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ခြောက်ဦး၊ အရာရှိ ၂၂၈ ဦး အပါအဝင် ရဲဘော် နှင့် တခြားအဆင့် နှစ်ထောင်နီးပါး ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထံ လက်နက်ချခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/laukkai-mndaa-military-01052024140317.html|title=ကိုးကန့်မှာ ဗိုလ်မှူးချုပ်ခြောက်ဦး အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား နှစ်ထောင်ကျော် လက်နက်ချ|work=RFA Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အဖွဲ့ဝင်၊ [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်]] ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တို့ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် တွေ့ဆုံသည်။နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးကိစ္စ၊အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/50103|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင်၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးရာပြည့်ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်၊ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီး Mr. Wang Xiaohong ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လက်ခံတွေ့ဆုံ|work=MOI Myanmar|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[လောက်ကိုင်မြို့]] ရှိ အမြင့်ဆုံးတောင်ကုန်းဖြစ်သည့် နမ်ထင်းမိန်ရှန်း ခေါ် ပွိုင့် (၂၀၂၂) မှ တပ်မတော်သား ၂၆၆ ဦး ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ထံ လက်နက်ချသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/06/378100.html|title=လောက်ကိုင်မြို့ အား သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဟု MNDAA ကြေညာ|work=The Irrawaddy|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၆ ==== [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|လောက်ကိုင်အခြေစိုက် ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်]] အား လက်လွှတ်ခဲ့ရသည်ဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က ဝန်ခံသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရည်ရွယ်ဆုံးဖြတ်လိုက်ရသည်ဟု အကြောင်းပြပြီး ဒစကမှူးအား [[တပ်မတော်]] ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]]က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/632715|title=လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ်ကို ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လက်လွှတ်ခဲ့ဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|work=DVB|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် တပ်မတော် [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)]] ၏ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်အပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခြောက်ဦးတို့ [[လောက်ကိုင်မြို့]] မှ [[လားရှိုးမြို့]]သို့ ပြန်ရောက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgv8e2xmveo|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ယောက် လားရှိုးပြန်ရောက်|work=BBC Burmese|access-date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း အထူးဒေသ ၁ ဖြစ်သော ကိုးကန့်ဒေသအားလုံးအား ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီဟု [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)]]က တရားဝင် ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kokand-laukkai-01062024145841.html|title=ကိုးကန့်ဒေသကို ၁၄ နှစ်အကြာမှာ ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ကြောင်း MNDAA ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့]]မရဲစခန်းအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/08/378130.html|title=ပလက်ဝမြို့မရဲစခန်းကို AA သိမ်းပိုက်ထား|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် ၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] ၊ တင်းမကျေးရွာအနီးရှိ တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းမှ တပ်မတော်သားများအားလုံး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ( AA )ထံ လက်နက်ချ အညံ့ခံသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/07/378109.html|title=ကျောက်တော် တောင်ရှည်တောင်ဗျူဟာကုန်းတခုလုံး AA ထံ လက်နက်ချလာ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၇ ==== ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ စစ်ကောင်စီ၏ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] အခြေစိုက် “စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်” နှင့် “ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း” အား သိမ်းပိုက်သည်။[[ကွတ်ခိုင်မြို့]] အား  TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51zl7x0q0xo|title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်းကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ပြီလို့ ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/08/11542|title=ကွတ်ခိုင်ရှိ ဗျူဟာတပ်စခန်း လက်နက်ချ၊ မြို့ကို TNLAအလုံးစုံ ထိန်းချုပ်|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး၏ ၇၂ရက်မြောက် အတွင်း  လက်နက်ချအညံ့ခံသည့် တပ်မတော်သားအရေအတွက် ၄၀၀၀ နီးပါးထိ ရှိလာကြောင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့  က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=sdnZsbs8F7k|title=ညီနောင်မဟာမိတ်များထံ လက်နက်ချခဲ့တဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀၀ နီးပါးထိရှိလာ|work=Mizzima|access-date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြောက်ဦးမြို့]] တပ်မတော် သင်းကျစ်တော်တောင်စခန်းအား အေအေ သိမ်းပိုက်သည်။ ချင်းပြည်နယ်[[ပလက်ဝမြို့နယ်|၊ပလက်ဝ]] အနောက်ဘက်ခြမ်းရှိ တပ်မတော်စခန်းများအားလုံး အေအေလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ၊သစ်ပုတ်တောင်ကျေးရွာအနီးရှိ တပ်မတော် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်း]] အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က ပထမဦးဆုံးအကြိမ် စတင်တိုက်ခိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-dhanyawati-naval-base-01092024014728.html|title=တရုတ် စီမံကိန်းအနီးက ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းကို AA စတင်တိုက်ခိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ၊လောက်ကိုင်မြို့နယ် ပွိုင့် ၂၂၀၂ တောင်ကုန်း (ဆင်ဦးကင်းကုန်း) အပေါ်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူ အား MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက သံတူဖြင့် ထုရိုက်ဖြိုဖျက်နေသည့် ရုပ်သံဖိုင်တစ်ခု ပျံ့နှံ့ထွက်ပေါ်လာကာ ယင်းလုပ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ဝေဖန်မှုများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyr31r28lgno|title=ဘုရားစေတီဖျက်ဆီးနေတဲ့ ရုပ်သံဖိုင်အပေါ်တောင်းပန်ကြောင်း MNDAA ထုတ်ပြန်|work=BBC Burmese|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]] ရှိ စေတီတော်ဖျက်ဆီးခံရမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး မျိုးချစ်မြန်မာရဟန်းတော်များသမဂ္ဂ(မန္တလေး)က [[မန္တလေးတောင်|မန္တလေးတောင်ခြေ]] [[ကုသိုလ်တော် ဘုရား(မန္တလေး)|ကုသိုလ်တော်ဘုရား]]အနီး တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/09/11680|title=MNDAA ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသူက ဘုရားစေတီတော်အား ထုနှက်ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းအတွက် မန္တလေးတွင် ဆန္ဒပြ|work=Mizzima|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ၏ လုပ်ရပ်အပေါ် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် MNDAA]] ဘက်က အမိန့်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ လုပ်ရပ်သာဖြစ်ကြောင်း နှင့် အရေးယူဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းပန်စာ ထုတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/286752|title=လောက်ကိုင်တွင် စေတီတစ်ဆူကို MNDAA အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ဖျက်ဆီးနေသော ဗီဒီယိုဖိုင် အွန်လိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့နေမှုနှင့်ပတ်သက်၍ MNDAA အဖွဲ့က လွန်စွာတောင်းပန်ကြောင်း ထုတ်ပြန်|work=Eleven Media Group|access-date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့၏ [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှင်းလက်ဝတပ်စခန်းတိုက်ပွဲ အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ စစ်ရှုံး ထွက်ပြေးသွားသည့် တပ်မတော်သား ၁၀၄ ဦး အား [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယအစိုးရ]]က [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ [[အိုင်းဇောလ်မြို့|အိုင်ဇောလ်မြို့]] lenpui လေဆိပ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံထံ ပြန်ပို့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/paletwa-india-fled-junta-sent-myanmar-01092024233326.html|title=အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေးလာတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်သား တစ်ရာကျော်ကို မြန်မာဘက်ပြန်ပို့|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ကျန်ရှိနေသေးသော တပ်မတော်စခန်းနှင့်မြို့ကြီးအချို့အား ဆက်လက်သိမ်းပိုက်မည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-statement-01102024035255.html|title=ရှမ်းမြောက်က စစ်စခန်းတွေနဲ့ မြို့ကြီးအချို့ကို သိမ်းဖို့ကျန်နေကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၀ ==== [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ကူမင်းမြို့]]တွင်  ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့ တတိယအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ လုပ်သည်။ လောက်ကိုင်တွင် MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[ရန်ကုန်မြို့]] မြို့တော်ခန်းမရှေ့တွင် ဆန္ဒပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/protest-against-mndaa-01102024045215.html|title=လောက်ကိုင်မှာ MNDAA တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီဖျက်ဆီးတဲ့အပေါ် ရန်ကုန်နဲ့မန္တလေးမှာ ဆန္ဒပြ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50357|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများ၊ ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ဖျက်ဆီးစော်ကားနေသည့် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအား ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲ ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုလုပ်ဆောင်နေဟု [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] ဘက်က စွပ်စွဲသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mndaa-religious-violence-01102024132235.html|title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဘာသာရေးအကြမ်းဖက်မှုတွေ လုပ်နေကြောင်း စစ်ကောင်စီစွပ်စွဲ|work=RFA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များ ဟိုပန်သို့ ဝင်လာခဲ့ပြီး တပ်မတော်သား ခုနှစ်ရာကျော်လက်နက်ချ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|'ဝ' ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]ထဲမှ [[ဟိုပန်မြို့]] အပါအဝင် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[ဝ ပြည်နယ်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ|''ဝ''ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ UWSP/UWSA]] အုပ်ချုပ်မှုအောက် သို့ ရောက်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8022pey3l9o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ကနေ အမြတ်ထွက်သွားတဲ့ ''ဝ''တပ်ဖွဲ့|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” အတွင်း ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် စစ်သုံ့ပန်းများအနက်မှ ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်း ၏ ရုပ်သံအား [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ် (TNLA)]] က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းသည် မကွေးတိုင်း [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|ပခုက္ကူအခြေစိုက်ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး]]ဖြစ်ကာ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက် [[နမ့်ဆန်မြို့]]သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း TNLA ၏ ဖမ်းဆီးမှုခံရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/|title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=12 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240112062843/https://myanmar-now.org/mm/news/48085/}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၁ ==== MNDAAတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး စေတီတော်ဖျက်ဆီးခဲ့မှုအပေါ် ဆန္ဒပြမှု လားရှိုး သို့ရောက်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50386|title=စစ်ရေးနှင့်သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသည့် ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ်လားရှိုးမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများမှ သံဃာတော်များ၊ သာသနာနွယ်ဝင်သီလရှင်များနှင့် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူက ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>ညီနောင် မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော် တို့အကြား တရုတ်နိုင်ငံတွင်ပြုလုပ်သည့် တတိယအကြိမ်ဆွေးနွေးမှတဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်အရ]] ရှမ်းမြောက်ဒေသတွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7436093.html|title=ရှမ်းမြောက်မှာ ယာယီစစ်ရပ်ဖို့ နှစ်ဖက်သဘောတူ|work=VOA Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=စစ်တပ်နဲ့ ညီနောင် ၃ဖွဲ့ကြား ယာယီအပစ်ရပ်ဖို့ သဘောတူ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref name=":0">[https://www.facebook.com/myanmarnownews/posts/pfbid0JaYd6cAcuwVN4ETeJNjnns3EUKTFAXRiMxonFjMdWKoHuGa1npx5hcUpJURwptZGl ဟေဂင်သဘောတူညီချက်]</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၂ ==== '' ဝ'' ဒေသ [[နမ့်တစ်မြို့နယ်ခွဲ|နမ့်တစ်မြို့]] ထဲ စစ်ဘေးလာတိမ်းရှောင်ကြသည့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]] အရပ်သားများအနေဖြင့် ကိုးကန့်ဒေသတွင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်၍ နေရပ်ပြန်ကြရန် UWSA “''ဝ'' ”တပ်ဖွဲ့နှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က စာထုတ်ပြန်အသိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cql11w4y404o|title=''ဝ'' ဒေသ နမ့်တစ် ထဲမှာ စစ်ရှောင်နေတဲ့ အရပ်သားတွေ ပြန်ကြဖို့ UWSA ကြေညာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း  တအာင်းတပ်(PSLF/TNLA)က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့်  [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]]၊ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]]၊ [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]] နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]  မြို့များအား တရားမျှတမှုရှိသော ဥပဒေရေးဆွဲပြဋ္ဌာန်းပြီးအုပ်ချုပ်မည်ဟု တအာင်းတပ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တာအိုက်ဘုန်း|တားအိုက်ဘုန်း]]က ပြောသည်။“[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” မှာပင် တပ်မတော်ဘက်က [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅ ကြိမ် ၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်]] ထဲရှိ မန်လီရွာအား ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ဖြင့် ဗုံးကြဲခြင်းအပါအဝင် [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]] နှင့် [[လားရှိုးမြို့နယ်]] ထဲသို့ လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်ဟု [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ် (၃) ဖွဲ့]] က ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7438400.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်မှာ စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် စစ်ဆင်ရေးဝင်နေသည့် မွန်ပြည်နယ်၊ [[ရေးမြို့]] အခြေစိုက် [[အမှတ်(၁၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၏ ဌာနချုပ်မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇင်မျိုးဆွေအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင်တပ်တော် (AA)]] က ဖမ်းဆီးရမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/14/378439.html|title=အမှတ် ၁၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်မှူးကို AA ဖမ်းမိ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၃ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] ရှိ ခန်ခတောင်ဗျူဟာစခန်း နှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်‌တော်]] AA က အပြီးသတ်သိမ်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-paletwa-sized-junta-01132024140835.html|title=စစ်ကောင်စီဗျူဟာကုန်းနှစ်ခုကို AA သိမ်းယူ|work=RFA Burmese|access-date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|အပစ်ရပ် စတင် အသက်ဝင်သည့်နေ့]]” တွင် တိုက်ခိုက်မှု မပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း [[တပ်မတော်|တပ်မတော်ဘက်က]] ငြင်းဆန်စာထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50503|title=ရှမ်းမြောက်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှု စတင်အသက်ဝင်သည့်နေ့တွင် တပ်မတော်က လက်နက်ကြီး၊ တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ က တရားဝင်ကြေညာသည်ဟု ကောလာဟလသတင်းများကို ရေးသားဖြန့်ဝေလျက်ရှိ|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/tnla-under-fire-after-ceasefire-accord/7438574.html|title=အပစ်ရပ်ပြီးနောက် TNLA တပ်တွေ တိုက်ခိုက်ခံရ|work=VOA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ” ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]] ထဲရှိ [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] နှင့် [[ပန်လုံမြို့]] တို့အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ၎င်းတို့ထံ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ရက်နေ့ကတည်းက လွှဲပြောင်းခဲ့သည်ဟု [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA “ဝ” တပ်ဖွဲ့]] ကသတင်းထုတ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/uwsa-hopan-handed-over-junta-01132024120015.html|title=ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို “ဝ” တပ်ဖွဲ့ထံ စစ်ကောင်စီ လွှဲပြောင်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၄ ==== [[ချင်းပြည်နယ်]] ၊ [[ပလက်ဝမြို့]] တခုလုံးအား AA က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/15/378467.html|title=ပလက်ဝဒေသတခုလုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က ကြေညာခဲ့သော [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] အတွင်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့် အား [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|ကိုးကန့် စစ်ရေးအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီ]] က ပယ်ဖျက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyljzp953o|title=ကိုးကန့်မှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို MNDAA ပယ်ဖျက်|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[မုံရွာမြို့]]၊[[မြင်းခြံမြို့]]၊ [[ပြည်မြို့]] တို့တွင် တပ်မတော်ထောက်ခံကြသူများက MNDAA အား ဆန္ဒပြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/50547|title=ဘုရားစေတီပုထိုးများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို ဖျက်ဆီးမှုအပေါ် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးတို့တွင် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချပွဲများပြုလုပ်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၅ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးကြောင့် [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ”ဒေသအတွင်း]] ဝင်ရောက်ခိုလှုံနေကြသည့် စစ်ဘေးရှောင်ပြည်သူတစ်သိန်းခွဲကျော်သည် "ဝ" ပြည်သွေးစည်းညီညွတ်ရေးပါတီ (UWSP) ၏ ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်များ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် နေရပ်စပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/refugee-in-uwsa-01162024072911.html|title=ဒုက္ခသည်ကူညီရေးအစီအစဉ်ရပ်ဆိုင်းလို့ "ဝ" ဒေသက စစ်ဘေးဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၆ ==== အရပ်ဖက်၊ စစ်ဖက်ရာထူးနှစ်ခု ယူထားသည့် [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်]] တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရာထူး မှ နုတ်ထွက်ပေးရန် နှင့် ထိုရာထူးအား [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်း]]ထံ လွဲပြောင်းပေးရန် အမျိုးသားရေးဆရာတော် ဦးအရိယာဝံသ (ခေါ်) ပေါက်ကိုယ်တော်က [[ပြင်ဦးလွင်မြို့|ပြင်ဦးလွင်]] ဆန္ဒပြပွဲတွင် တောင်းဆိုသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gygpl7rlgo|title=မျိုးချစ်ပေါက်ကိုယ်‌တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်နုတ်ထွက်ဖို့ပြော|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8|title=မင်းအောင်လှိုင် ရာထူးမှ ဆင်းရန် မဘသဘုန်းကြီးများနှင့် တပ်ထောက်ခံသူများတောင်းဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104354/https://myanmar-now.org/mm/news/48279/?fbclid=IwAR1e508p2IbGekTcF9tYLwcJMnOgER3yDU4j3UIB5LkybPqtu-ryrKrHAM8}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] ကန်ဇောက်အခြေစိုက် တပ်မတော် ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ် (ခမရ-၅၃၉) မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ရှိ ဗျူဟာမှူး အပါအဝင် တပ်မတော်သားများနှင့်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၆၀၀ နီးပါး [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော်(အေအေ)]]ထံ အလံဖြူထောင်ပြီး လက်နက်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyd0r590en9o|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=BBC Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]၊ နမ့်ဖတ်ကာတွင် ဗုံးလာကြဲသည့် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်]] တိုက်လေယာဉ်တစ်စီး အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)]] က ပစ်ချသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4|title=ရခိုင်၊ ကျောက်တော်မှာ စစ်တပ်က အေအေ ထံ လက်နက်ချ|work=Myanmar Now|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=19 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119104352/https://myanmar-now.org/mm/news/48182/?fbclid=IwAR03k55jIIcYlhyEKXfatkrhEQhb7jLBc1J8keBN29HxAEpzyyF4ssfwYm4}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၇ ==== ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် တပ်မတော် တို့၏ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တိုက်ပွဲ အတွင်း တပ်မတော်ဘက်က ၂၇၈ ဦး တို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ထွက်ပြေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-junta-flee-01172024130940.html|title=စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀၀ နီးပါး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၁၉ ==== ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေးအတွင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သော [[တပ်မတော်]] တပ်မှူးနှင့်ဗိုလ်မှူးချုပ် နေရာများအား တပ်မတော်က လူသစ်များနှင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/01/19/378630.html|title=လောက်ကိုင်တွင်လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးနေရာ အစားထိုးခန့်အပ်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၀ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရာနှင့်ချီသည့် တပ်မတော်သားများ အိန္ဒိယထဲသို့ ဝင်ရောက် ထွက်ပြေးမှုများဖြစ်ပြီးနောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]-[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]] နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထားရှိထားသည့် လွတ်လပ်စွာ ကူးလူးဖြတ်သန်းခွင့်(FMR)ကို ပိတ်ရန် နှင့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်ရန် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]ဘက်က ထုတ်ပြောလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/india-new-delhi-is-building-fences-01212024123430.html|title=မြန်မာနယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်ဖို့ အိန္ဒိယအစိုးရပြင်ဆင်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/india-myanmar-border-free-movement-regime-explained-9120124/|title=What is the India-Myanmar border Free Movement Regime, which the Centre is planning to end?|work=India Express|access-date=25 January 2024|date=23 January 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] အောင်သာစည်ရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်း နှင့် ထီးစွဲရွာအနီးရှိ တပ်မတော်စခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)က သိမ်းဆည်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-yathaetaung-junta-seized-01202024134044.html|title=ရသေ့တောင်မြို့နယ်က စစ်ကောင်စီ စခန်းသုံးခုကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၁ ==== ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မိုးမိတ်ခရိုင်ထဲရှိ [[မဘိမ်းမြို့နယ်|မဘိမ်းမြို့]] အား [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်]](KIA) အပါအဝင် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ကျောင်းသားတပ်]](ABSDF) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]](PDF) စသည့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1rywr80j57o|title=ရှမ်းမြောက်က မဘိမ်းမြို့ကို KIA/PDF ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်တော်အခြေစိုက် အမှတ် ၃၇၇ အမြောက်တပ်ရင်း နှင့် အမှတ် ၅၉၃ ခြေလျင်တပ်ရင်း တို့အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။[[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]က [[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၉ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]]၊ နည်းဗျူဟာ ၃ မှ ဗျူဟာမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ညီညီဝင်း အား အရှင်ဖမ်းမိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c25d48j3djwo|title=ကျောက်တော်မှာဖမ်းမိတဲ့ ဒဏ်ရာရ ဗျူဟာမှူး ဒုဗိုလ်မှူးကြီးကို AA ဆေးကုပေးနေ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်းဒေသ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်းရှိ [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်ဌာနချုပ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် အေအေက ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ထပ်မံတိုက်ခိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3eveq3zz2o|title=ဓညဝတီရေတပ်စခန်းကို AA တိုက်ခိုက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် တပ်မတော် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။အပစ်ရပ် “[[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီမှု]]”ကို တပ်မတော်က ချိုးဖောက်သည်ဟု TNLA က စွပ်စွဲသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-military-casefire-01222024212423.html|title=စစ်ကောင်စီ အပစ်ရပ် ချိုးဖောက်လို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၂ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် တိုက်ပွဲကြောင့် အိန္ဒိယဘက်ခြမ်းသို့ ဝင်ပြေးကြသည့် တပ်မတော်သားများအား သွားပြန်ခေါ်သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] ပိုင် လေယာဉ်တစ်စီး အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်|မီဇိုရမ်]] လေဆိပ် သို့ အဆင်း ပြေးလမ်းချော်ကာ လေယာဉ်မှူးအပါအဝင် အနည်းဆုံးတပ်မတော်သား(၈)ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpde544p8n3o|title=မြန်မာလေတပ် လေယာဉ် မီဇိုရမ်မှာ ပြေးလမ်းချော်|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၄ ==== ကိုးကန့်အထူးဒေသ(၁)မူပန်ခရိုင် အတွင်း သို့ [[တပ်မတော်|တပ်မတော်က]] စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း ဖြင့် ဝင်ရောက် ထိုးစစ်ဆင်သည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ပေါက်တောမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pauktaw-aa-control-01242024144548.html|title=ပေါက်တောမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ် ထွန်းထွန်းမြင့်၊ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒုတိယ ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်မိုးလွင် နှင့် [[အမှတ်(၁၆)ခြေလျင်တပ်မဟာ|အမှတ် (၁၆) ခြေလျင် တပ်မဟာမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် သော်ဇင်ဦး တို့အား စစ်ခုံရုံး က သေဒဏ်အမိန့် ချမှတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce94zr2x7q2o|title=လောက်ကိုင်မှာ လက်နက်ချတဲ့ တပ်မှူးတွေ သေဒဏ် တကယ်ချမှတ်ခံရသလား|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဇန်နဝါရီ ၂၈ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[မင်းပြားမြို့]]အခြေစိုက် တပ်မတော် စကခ (၉) လက်အောက်ခံ ခမရ (၃၈၀) တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဇန်နဝါရီ ၃၀ ==== ကျားဖျန့် ခေါ် အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများဖြင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]က ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ထားသည့် [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း [[ပယ်ဆောက်ချိန်]] အပါအဝင် ဆယ်ဦးကို [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]က တရုတ်နိုင်ငံ သို့ လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/china-kokang-onlinescam-01302024132630.html|title=ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခံထားရတဲ့ ကိုးကန့်ခေါင်းဆောင်တွေကို တရုတ်ဆီ စစ်ကောင်စီလွှဲပြောင်း|work=RFA|access-date=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ==== [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF/TNLA က သိမ်းပိုက်ထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊[[မိုင်းငေါ့မြို့]] ၊[[မိုင်းလုံမြို့]]၊[[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံမြို့]]များသို့ တပ်ဦးဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁) ဗိုလ်ချုပ်တားဂျုတ်ဂျား၊အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး [[တာဘုန်းကျော်|ဗိုလ်ချုပ်တာဘုန်းကျော်]]၊[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ]] ဖက်ဒရယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး မိုင်းဝင်းထူး တို့ကွင်းဆင်း ခရီးစဉ် စတင်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] အခြေစိုက် ခမရ(၃၇၆)တပ်ရင်း အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က အပြီးသတ်သိမ်းယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ==== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) ရှိ မြို့နယ် အများအပြား  လက်လွတ်ခဲ့ရသည့်  တပ်မတော် သည် ယင်းဒေသများအား ကွပ်ကဲခဲ့သည့် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်နိုင်နိုင်ဦး အား [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]] (ကစထမှူး) အဖြစ် လည်းကောင်း၊အမှတ် (၂) ကစထမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[အောင်အောင်]] အား [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] အဖြစ် လည်းကောင်း ရာထူးတိုးပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c80n62p87yxo|title=နယ်မြေ‌တွေဆုံးရှုံးခဲ့ပေမဲ့ ရှမ်းမြောက်က ဗိုလ်ချုပ်တွေ ရာထူးတိုး|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ==== ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်-မြန်မာနယ်စပ် မောင်တောမြို့မြောက်ပိုင်းရှိ နယ်ခြားစောင့် ဗျူဟာစခန်းနှစ်ခုဖြစ်သည့် တောင်ပြို (လက်ဝဲ- လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်းတို့အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က စတင်ထိုးစစ်ဆင်သည်။ ထို့နေ့မှာပင် တောင်ပြို (လက်ယာ) ဗျူဟာစခန်း တစ်ခုလုံးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ရယူနိုင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e25dee09a859629f0e6a|title=တောင်ပြို(လက်ဝဲ) (လက်ယာ) စခန်းနှစ်ခုလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် အောင်မြင်စွာသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ် မောင်တောမြို့နယ်ထဲမှ  နယ်ခြားစောင့်စခန်းအား  ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ဝင်တိုက်ခိုက်ချိန်  နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက်သို့  ထွက်ပြေးကြပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်ခြားစောင့် BGB ထံ ခိုလှုံကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3g06nn1rd1o|title=မောင်တောနယ်ခြားစောင့်တွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကိုပြေး|work=BBC Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> TNLA တပ်ဖွဲ့ က ၎င်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48903/|title=မြို့များကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် TNLA က စစ်မှုထမ်းဥပဒေ ထုတ်ပြန်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206225442/https://myanmar-now.org/mm/news/48903/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/39904|title=TNLA တပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့များတွင်ကျင့်သုံးမည့် စစ်မှုထမ်းမူဝါဒ ထုတ်ပြန်|work=သျှမ်းသံတော်ဆင့်|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}{{Dead link|date=March 2024 }}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ==== တပ်မတော် နှင့် အေအေ တို့၏  မြန်မာ-ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နယ်စပ် တိုက်ပွဲများကြောင့် ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇားဒေသထဲ ထွက်ပြေးခိုလှုံသွားသည့်  မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] က   ပြန်လည်ခေါ်ယူမည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာဟာဆန်မာမွတ်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c9w4deyyy9do|title=ဘင်္ဂလား‌ဒေ့ရှ်ကို ထွက်ပြေးတဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေကို ပြန်ခေါ်ဖို့ စစ်ကောင်စီကြိုးပမ်း|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>[[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] Jalpaitoli ရွာထဲသို့ မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်လိုက်သော မော်တာကျည်ဆန် ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား ၂ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-mortor-shell-rohingya-02052024105144.html|title=မြန်မာနိုင်ငံက မော်တာကျည်ဆန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲကျပြီး နှစ်ဦးသေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> မြန်မာနယ်ခြားစောင့်စခန်း မှ နယ်ခြားစောင့်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ဆက်လက် ထွက်ပြေးကြသည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်]] ရှိ လက်ကျန် တပ်မတော် ခမရ (၃၇၉) အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ပြီး မင်းပြားမြို့နယ် အား ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c1c9fb92112f03509cd025|title=မင်းပြားတပ်ရင်း (၃) ရင်းစလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်သိမ်းပိုက်၊ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်အများအပြား လက်နက်ချ|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ==== မြန်မာဘက်က ပစ်ခတ်သည့် မော်တာကျည်ဆန်များ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲသို့  နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကျရောက်ပြီး လူသေဆုံးခဲ့ခြင်း နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး  ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မြန်မာ သံအမတ်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး အား ဒါကာမြို့ အစိုးရဧည့်ရိပ်သာသို့  ဆင့်ခေါ်သတိပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48982/|title=နိုင်ငံတွင်း ကျည်ကျပြီး လူသေဆုံးမှု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=8 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240208215439/https://myanmar-now.org/mm/news/48982/}}</ref> ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သို့ ခိုလှုံလာသည့် မြန်မာနယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် အရေအတွက် စုစုပေါင်း ၂၂၉ ဦးရှိနေပြီဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်ခြားစောင့်တပ်က ထုတ်ပြန်သည်။ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြားမြို့]]အား  AAက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg3wrz0gj0eo|title=မင်းပြားမြို့ကို AA ထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက်လုံးအား အိန္ဒိယဘက်က ခြံစည်းရိုးကာရံမည်ဖြစ်ပြီး  မဏိပူရ်ပြည်နယ် နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး နယ်စပ် (၁၂) မိုင်အရှည် နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးအား  စတင်ကာရံမည်ဟု  အိန္ဒိယ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အာမစ် အနီးလ် ချန်ဒရာ ရှား (Amit Anil Chandra Shah) က အသိပေးလာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/india-myanmar-fence-02082024014214.html|title=အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ခြံစည်းရိုးခတ်တော့မယ်လို့ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ထပ်မံပြောဆို|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>  ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ ခမရ ၃၇၉ ၊ ၃၈၀ နှင့် ၅၄၁ တို့၏ တပ်ရင်းစခန်းအားလုံးကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) က သိမ်းပိုက်၊ ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/48909/|title=မင်းပြားမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံး AA သိမ်းပိုက်|work=Myanmar Now|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206195748/https://myanmar-now.org/mm/news/48909/}}</ref>အေအေက  [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို (လက်ဝဲ)]] စခန်းအား  အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရယူသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65c3e31cee09a859629f102b|title=ရက္ခိုင့်တပ်တော်က မင်းပြားကိုသိမ်းပြီးနောက် ကျောက်တော်မြို့ကိုထပ်မံသိမ်းပိုက်|work=Narinjara News|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>တပ်မတော် နှင့် ရက္ခိုင့်တပ်တော် တို့ တိုက်ပွဲ အတွင်း  မြန်မာ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် (BGP) ၆၃ ဦး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲ ထပ်မံထွက်ပြေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bgp-bangladesh-arrived-02072024131629.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၃ ယောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို ထပ်ရောက်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီးတွင် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့်တပ်မတော် တို့ ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ စဖြစ်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘောနှစ်စင်းနှင့် ဇက်သင်္ဘော (၁) စီးတို့ အား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA)]] က နစ်မြုပ်အောင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-vessel-rakhine-military-02082024155638.html|title=စစ်သင်္ဘောသုံးစင်းကို AA ပစ်ခတ်လို့ နစ်မြုပ်သွားကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန်|work=RFA Burmese|access-date=၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၇ရက် နှင့် ၈ရက်  ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ အပေါက်ဝကျေးရွာအနီး  ရေကြောင်းတိုက်ပွဲ အတွင်း စကခ (၉) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း ( ကြည်း-၂၇၉၈၈)အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အရှင်ဖမ်းမိသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်အထူးဒေသ ၁]] တွင် စစ်အာဏာရှင်စနစ် အောက် အလုံးစုံလွတ်မြောက်သည့် အောင်ပွဲအခမ်းအနား ကျင်းပသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/02/11/379567.html|title=ကိုးကန့်ဒေသ လွတ်မြောက်ခြင်းအောင်ပွဲ ညီနောင်မဟာမိတ် ခေါင်းဆောင်များတက်|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် မင်းပြားမြို့နယ် ပုလဲပေါက်ကျေးရွာအနီး တိုက်ပွဲအတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော်က [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]] ၏ စစ်သင်္ဘောတစ်စင်း အား တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-military-navy-attack-immersion-02122024214429.html|title=မင်းပြားမှာ စစ်ရေယာဉ်တစ်စင်းကို AA တိုက်ခိုက် နှစ်မြှုပ်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့အတွင်းရှိ [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကျောက်တော်တပ်နယ် အပါအဝင် ခမရ(၃၇၄)၊ခမရ(၃၇၅)၊ခမရ(၃၇၆)၊[[အမှတ်(၉)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စကခ(၉) တပ်မဌာနချုပ်]] နှင့် တပ်ရင်းစခန်းများ အားလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/638500|title=ကျောက်တော်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းအားလုံးကို အေအေ သိမ်းပိုက် (ဓာတ်ပုံ)|work=DVB|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ [[သတ်ပုန်းရွာ|သက်ပုန်းရွာ]]အနီး ရေကြောင်းတိုက်ပွဲအတွင်း၌ [[တပ်မတော် (ရေ)|တပ်မတော်(ရေ)]]၏ စစ်သင်္ဘော နောက်ထပ် (၁) စီးအား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က ထပ်မံတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်သည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ==== [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ဒေသ]] တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လိမ်လည်မှု|အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု]] (ကျားဖြန့်) ဖြစ်စဉ် နှင့် စပ်လျဉ်းပြီး [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]] ထဲမှ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိကြီး ၄ ဦး နှင့် ရဲအရာရှိကြီး ၄ ဦး စုစုပေါင်း ၈ ဦး အား [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန]] က အနားပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cjmdrmd4leet|title=ရှမ်းမြောက်ကအုပ်ချုပ်ရေးထိပ်ပိုင်းအရာရှိ ၈ ဦးအထိအနားပေးခံရ|work=BBC Burmese|access-date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် ရှိ [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]] ၊[[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]၊[[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]] နှင့် [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦးမြို့]] များ ရှိ တပ်မတော်စခန်းများ၊ရဲစခန်း များအားလုံးကို တစ်ခုမကျန် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် ထားပြီး ကြောင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့ကြား တိုက်ပွဲများ ကြောင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားသည့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]][[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင် (BGP) များ နှင့် [[တပ်မတော်|တပ်မတော်သား]] စုစုပေါင်း ၃၃၀ အား ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကော့ဘဇားခရိုင် ရှိ အင်နာနီ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတားမှနေ၍ မြန်မာနိုင်ငံ သို့ ပြန်ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/foreign-affairs/339388/bangladesh-to-send-back-myanmar-security-force|title=Bangladesh to send back Myanmar security force personnel on Thursday|work=Dhaka Tribune|access-date=14 Feb 2024|date=14 Feb 2024}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ် [[မြေပုံမြို့နယ်]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-seven-cities-02162024000156.html|title=မြေပုံမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်၊ AA ထိန်းချုပ်တဲ့မြို့ ခုနစ်မြို့အထိ ရှိလာ|work=RFA Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ  [[ပေါက်တောမြို့နယ်|ပေါက်တော]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်|မင်းပြား]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်|မြောက်ဦး]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]]၊ [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] နှင့် [[မြေပုံမြို့နယ်|မြေပုံ]] အပါအဝင်  ချင်းပြည်နယ် အတွင်း ရှိ [[ပလက်ဝမြို့နယ်|ပလက်ဝမြို့]] တို့ပါ ပေါင်းလျှင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့အရေအတွက် မှာ (၇) မြို့ အထိ ရှိလာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ==== [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်သုံးဖွဲ့]] ထံ လက်နက်ချခဲ့သည့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦးထဲ မှ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (လောက်ကိုင်)]] ဒေသကွပ်ကဲရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မိုးကျော်သူ၊ [[အမှတ်(၅၅)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ်(၅၅) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဝင်း နှင့် [[အမှတ်(၁၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၂) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲရေးမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဇော်လင်း တို့အား [[တပ်မတော်|စစ်ခုံရုံး]] က သေဒဏ်ချကာ [[အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်|အင်းစိန်ထောင်]] ပို့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crg9p274plro|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း သုံးဦးကို သေဒဏ်ချပြီး အင်းစိန်ထောင်ပို့|work=BBC Burmese|access-date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄|date=၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်း]]၊ မြို့မရဲစခန်းအား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က သိမ်းပိုက်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-statement-ponenagyun-02222024132941.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့မရဲစခန်းကို သိမ်းလိုက်ကြောင်း AA ‌ ကြေညာ|work=RFA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် နယ်စပ်တစ်လျှောက် ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများသည် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ၏ နယ်စပ်လုံခြုံရေးအား ထိခိုက်နေသည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရဲတပ်ဖွဲ့ ရာဇဝတ်မှု နှင့် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့ (RAB) ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် M Khurshid Hossain က ထုတ်ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/bangladesh-braces-against-myanmar-provocation-rab/7502853.html|title=မြန်မာ ကျူးကျော်မှု သည်းခံမှာမဟုတ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သတိပေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ==== ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[မင်းပြားမြို့]]၊ ကမ်းနီရွာ အနီးရှိ [[တပ်မတော်]] “အမှတ် (၉) တိုင်းဗဟိုလေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း” (သို့မဟုတ်) "တပ်မတော်တန်းမြင့် လေ့ကျင့်ရေးသင်တန်းကျောင်း" အား ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အလုံးစုံသိမ်းပိုက်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgk7nky3gyo|title=မင်းပြားက စစ်ကောင်စီတိုင်းဗဟိုသင်တန်းကျောင်းကို အေအေထိန်းချုပ်|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ==== [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]]သို့ [[စစ်တွေမြို့]]မှ စစ်ကူလာသော [[တပ်မတော်|တပ်မတော်စစ်ကြောင်း]]အား အမြင့်ကျွန်း တံတားထိပ်တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] မှ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက် သည်။ တပ်မတော် သံချပ်ကာကား (၂) စီး အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/641280|title=စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာ ကား ၂ စီးကို ပစ်ခတ်ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ဟု အေအေ ထုတ်ပြန်|work=DVB|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ  [[မိုးမိတ်မြို့နယ်|မိုးမိတ်]] နှင့် [[မဘိမ်းမြို့နယ်]] တို့အား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီက  စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) မြို့ များ အဖြစ် သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ==== ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယား ဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်း သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက် ပေါက်ကွဲသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား ၃လကျော်ကြာ တိုက်ပွဲ အတွင်း အနည်းဆုံး အရပ်သား ၁၂ ဦးထက် မနည်း လူအစုအလိုက်အပြုံလိုက် ပထမဦးဆုံး သေဆုံးသည့် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်နှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဘက်က တပ်မတော်၏ ပစ်ခတ်မှု ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ပြီး<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-103558|title=စစ်တွေမြို့မဈေးကြီးမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ အရပ်သား ၁၂ ယောက်သေဆုံးပြီး ၈၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိ|work=BNI|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> တပ်မတော် ဘက်ကလည်း ရက္ခိုင့်တပ်တော် ၏ ပစ်ခတ်မှုဟု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ ကြသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgvrr10zv2o|title=စစ်တွေမြို့မဈေးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် လူအများအပြား သေဆုံး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.cincds.gov.mm/node/25350|title=စစ်တွေမြို့၊ မြို့မဈေးအနီးရှိ ဒေသအခေါ်အဝေါ် ကိုရီးယားဆိပ်ကမ်းဈေးအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် လက်လွတ်စပယ် ပစ်ခတ်မှု ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူအချို့ သေဆုံး၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ များရရှိ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၉ ဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁ ==== တရုတ်နိုင်ငံ ၊ယူနန်ပြည်နယ်၊ကူမင်းမြို့ တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီးနောက် ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုဖြစ်သည်။ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးပြန်စနိုင်ရေးကိစ္စ ၊ရှမ်းမြောက်တွင် ယာယီအပစ်ရပ်ရေး ခိုင်မြဲရေးကိစ္စ တို့အား အဓိကထားဆွေးနွေးကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2q766296d3o|title=လေးကြိမ်မြောက် ဟိုင်ဂင်ဆွေးနွေးပွဲ|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၃ ==== [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အရ ယာယီအပစ်ရပ်ပြီး ပထမဦးဆုံးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြီးဆုံးသည်။ ဆွေးနွေးပွဲ အချက်အလက်များအား နှစ်ဦးနှစ်ဘက်က ထုတ်ဖော်မပြောကြရန် သဘောတူထားသည့် ဆွေးနွေးပွဲအမျိုးအစားဟု စစ်ကောင်စီဘက်က ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/53069|title=တရုတ်နိုင်ငံကူမင်းမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ မီဒီယာများ၊ အဖွဲ့အစည်းများ၏မေးမြန်းမှုများအား နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏အသိပေးပြောကြားချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ ေဖေဖာ်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] ဒု-စစ်ဦးချုပ် ဒေါက်တာ [[ညိုထွန်းအောင်]] ကမူ တရုတ်အကူအညီ နှင့် ပြုလုပ် ဆွေးနွေးပွဲ အတွင်း တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသော [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး]] ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/military-regime-and-northern-allied-three-brothers-ceasefire-talk-in-china-/7512120.html|title=ညီနောင်သုံးဖွဲ့နဲ့ စစ်ကောင်စီ တရုတ်မှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံဆွေးနွေး|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/aa-presser-march-2024/7512641.html|title=စစ်ကောင်စီနဲ့ ဆွေးနွေးမှုမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်အရေး ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း AA အဖွဲ့တုံ့ပြန်|work=VOA Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၄ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့]] အား ရက္ခိုင့်တပ်တော် က ထိန်းချုပ်သည်။သိမ်းပိုက်ရန်ကျန်နေသေးသည့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့အခြေစိုက် [[အမှတ်(၅၅၀) ခြေမြန်တပ်ရင်း|ခမရ (၅၅၀)]] တပ်ရင်း အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်တစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/ponenagyun-aa-03042024234053.html|title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ကို AA သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ဒေသခံတွေပြော|work=RFA Burmese|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၄ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်]] က တိုက်ခိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]] မြို့နယ် ၃ မြို့နယ် အား [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး (Martial Law) ထုတ်ပြန် ကြေညာကာ [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဌာနချုပ်]] တိုင်းမှူး အား တာဝန်ပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/641532|title=မန်တုံ၊ နမ့်ဆန်နဲ့ နမ္မတူမြို့နယ် ၃ ခုကို စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ|work=DVB|access-date=၅ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] (AA) တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]]မြို့နယ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု ‌ AA ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဦး[[ခိုင်သုခ]]က ပြောသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49859/|title=ပလက်ဝတွင် ဒေသခံများပါဝင်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဖော်ဆောင်မည်ဟု AA ဆို|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၅ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052316/https://myanmar-now.org/mm/news/49859/}}</ref> ==== မတ် ၆ ==== အပစ်ရပ်ရန် သဘောတူထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က ကြေညာချက်ထုတ်သည်။စစ်ကောင်စီဘက်က [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) သိမ်းဆည်းထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှ [[မန်တုံမြို့နယ်|မန်တုံ]]၊ [[နမ္မတူမြို့နယ်|နမ္မတူ]]၊ [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်|နမ့်ဆန်]] မြို့တို့အား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးထုတ်ပြန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် တုံ့ပြန်လာမှု ဖြစ်သည်။ [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်ကို]] အခက်အခဲဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု လည်း ထုတ်ပြန်ချက်ဖြင့် သတိပေးသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49906/|title=ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်ပွဲပြန်စနိုင်ဟု မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တို့သတိပေး|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052315/https://myanmar-now.org/mm/news/49906/}}</ref> တအာင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ TNLA ၏ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ပလောင်ပြည်နယ် လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး|ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]] PSLF က ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှ ၎င်းတို့သိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့နယ် ၇ မြို့တွင် ညမထွက်ရအမိန့်အပါအဝင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလက အရေးပေါ်ကန့်သတ်ချက်များကို ပယ်ဖျက်ကြောင်း ကြေညာသည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/49901/|title=TNLA ထိန်းချုပ်ဒေသများတွင် ညမထွက်ရအပါအဝင် အရေးပေါ်အမိန့်များကို ဖယ်ရှား|work=Myanmar Now|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၆ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052314/https://myanmar-now.org/mm/news/49901/}}</ref> ==== မတ် ၉ ==== [[လောက်ကိုင်မြို့]] တွင် ဗမာတန်းဟု လူသိများသည့် ပေါင်ဖုန်းလမ်း ရှိ လူနေအိမ် နှင့် ဆိုင်ခန်းများအား ၃ ရက်အတွင်း ဖျက်သိမ်းရန် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) က အမိန့်ထုတ်ကာ ဖျက်သိမ်းပစ်သည်။ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဟု ဝေဖန် ခံရသည်။လမ်းတိုးချဲ့ရန် အတွက် သာ ဖြစ်ပြီး ဗမာများ နေခြင်း ကြောင့် မဟုတ်ဟု MNDAA က ဖြေရှင်းသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2024/03/13/380834.html|title=ဗမာတန်းမို့ ဖျက်တာမဟုတ်ဘူးလို့ MNDAA ပြော (ရုပ်/သံ)|work=|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၃ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၀ ==== ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် ၁ စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁) မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် အား [[တပ်မတော်]] က ဖမ်းဆီးကာ စစ်ဆေးသည်။[[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အမှတ်စဉ် ၄၀ (DSA-40) ကျောင်းဆင်း ဖြစ်သူ ၎င်းသည် ဒေသကွပ်ကဲမှု လောက်ကိုင်စစ်ဌာနချုပ် ([[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(လောက်ကိုင်)|ဒကစ-လောက်ကိုင်]]) တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၆ ဦး လက်နက်ချရန် ဆွေးနွေးစဉ်က လက်နက် မချဘဲ ပြန်လည်ခုခံ မည်ဟု သဘောထားပေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2024/03/10/380672.html|title=စကခ ၁ မှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမောင် ဖမ်းဆီးခံရ|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ==== မတ် ၁၁ ==== ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] တစ်ခုလုံးအား [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] က သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seized-yanbye-rakhine-03112024132331.html|title=ရမ်းဗြဲတစ်မြို့လုံးကို AA သိမ်းပိုက်|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးစတင်ပြီးနောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] တို့ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်သည့် [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] နှင့် ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခု အား ဟိုင်ဂင် သဘောတူညီချက် ၏ နောက်ဆက်တွဲ အနေဖြင့် လူအဝင်အထွက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုပြန်စရန် [[ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့|ကိုးကန့်တပ်]] (MNDAA) က ပြန်ဖွင့်ပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/50139/|title=တရုတ်နယ်စပ်ဂိတ်နှစ်ခုကို MNDAA ပြန်ဖွင့်ပေး|work=Myanmar Now|access-date=၂၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|archive-date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314052313/https://myanmar-now.org/mm/news/50139/}}</ref> [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] တို့ တိုက်ပွဲအကြား မြန်မာ [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်]] အယောက် နှစ်ရာ ခန့် စစ်ရှုံးပြီး [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]] ဘက် သို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/bangladesh-myanmar-border-guard-police-03112024170943.html|title=နယ်ခြားစောင့်တပ်သား နှစ်ရာလောက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ထွက်ပြေး|work=RFA Burmese|access-date=၁၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၄}}</ref> === ဇွန် ၂၅ === [[နောင်ချိုမြို့နယ်]]၊ကုန်းကြမ်းရွာ တွင် တပ်မတော် နှင့် တအောင်းတပ် တို့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/fighting-in-northern-myanmar-3abh/7669346.html|title=ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာ တိုက်ပွဲတွေ တကျော့ပြန်ပေါ်ပေါက်|work=VOA Burmese|access-date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄|date=၂၅ ဇွန် ၂၀၂၄}}</ref>ထို့အတူ [[ကျောက်မဲမြို့နယ်]]၊ငြိမ်းချမ်းရေးကုန်း နှင့် [[မိုးကုတ်မြို့နယ်]]၊ပန်ဆပေရွာဘက်တို့ တွင်လည်း ဖြစ်ပွားသည်။ယင်းမတိုင်မီနေ့များက ကျောက်မဲမြို့နယ်၊နောင်ချိုမြို့နယ် နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ် တို့ရှိ ရွာဘက်အချို့အား တပ်မတော်ဘက်က ပစ်ခတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]] အားချိုးဖောက်နေသည်ဟု  တအောင်းတပ်ဘက်က သတင်းထုတ်သည်။ ဇွန်လ ၂၅ရက်အား တကျော့ပြန် ၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး ဟု ထိုတပ်က ကြေညာသည်။ == သက်ရောက်မှုများ == တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သဖြင့် [[လားရှိုး လေဆိပ်|လားရှိုးလေဆိပ်]]ကို ပိတ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကိုးကန့်၊ ဝ ဒေသ နှင့် လားရှိုးမြို့အကြား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြတ်တောက်သွားကာ ခရီးသည်နှင့် ကုန်ကား အသွားအလာများ ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။<ref name="bbc">{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]] [[နမ့်ဖတ်ကာ (၂)ရွာ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာ]]သို့ လက်နက်ကြီးကျသဖြင့် ကလေးငယ်တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ၅ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - စစ်ဆင်ရေး ၁၀၂၇ စတင်၊ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3grd2y7nd0o |access-date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |work=BBC News မြန်မာ |date=၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲကာလ ၁လအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု၊ လက်နက်ကြီးထိမှန်မှု၊တိုက်ပွဲအတွင်းထိခိုက်မှု စသည်တို့ကြောင့် အရပ်သားသေဆုံးမှုအနေဖြင့် ကလေးငယ် ၁၄ဦး နှင့် အရပ်သား ၇၇ ဦး ရှိသည်။ ဒဏ်ရာရသူ ၁၂၀ ကျော် ရှိသည်။အရပ်သားသေဆုံးမှုများသည် [[မူဆယ်မြို့နယ်|မူဆယ်]] ၊[[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်]]၊[[သီပေါမြို့နယ်|သီပေါ]]၊[[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|နမ့်ခမ်း]]၊[[သိန္နီမြို့နယ်|သိန္နီ]]၊[[လောက်ကိုင်မြို့နယ်|လောက်ကိုင်]]၊[[နောင်ချိုမြို့နယ်|နောင်ချို]]၊[[လားရှိုးမြို့နယ်|လားရှိုး]] အစရှိသည့် ဒေသများမှဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cv2z3zwyj25o|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးနဲ့ အရပ်သားသေဆုံးမှု|work=BBC Burmese|access-date=၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် တွင် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]] နှင့် [[တပ်မတော်]] တို့ တိုက်ပွဲကြား [[မြောက်ဦးမြို့]] တွင် လက်နက်ကြီးကြောင့် အမျိုးသမီးနှင့်ကလေးငယ်အပါအဝင် အရပ်သား ၆ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/mrauk-u-weapon-died-12272023030214.html|title=မြောက်ဦးမှာ လက်နက်ကြီးကြောင့် ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် လူခြောက်ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် မှ ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့အထိ [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ၏ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လတာအတွင်း ရှမ်းမြောက်တွင် နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲများကြား လက်နက်ကြီး၊ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးငယ် ၂၈ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1027-operation-civilians-died-12272023061928.html|title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၁၃၀ ကျော် သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ကိုးကန့်ဒေသ တစ်ခုထဲမှာပင် အရပ်သား ၆၅ဦး သေဆုံးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kokang-civilians-died-12272023220901.html|title=ကိုးကန့်မှာ နှစ်လအတွင်း အရပ်သား ၆၅ ဦး သေဆုံး|work=RFA Burmese|access-date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃|date=၂၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ဘက်သို့ [[လိမ်လည်မှု|ကျားဖြန့်အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း]]များအတွင်း ပါဝင်သူများဟု သံသယရှိသူ ၄သောင်းကျော်အား လွှဲပြောင်းပေးသည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/over-40000-scam-suspects-in-myanmar-handed-over-to-china-in-2023-state-media|title=Over 40,000 scam suspects in Myanmar handed over to China in 2023: State media|work=Straits Time|access-date=6 January 2024|date=5 January 2024}}</ref> ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီတွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများအရ တတိယအကြိမ်မြောက် မြန်မာစစ်တပ်နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်များအကြား နှစ်ဖက် အပစ်ရပ်ဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ပထမနှင့် ဒုတိယအကြိမ်များတွင် ဆွေးနွေးချက် အဖြေမထွက်ခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ တတိယအကြိမ်မြောက်ဆွေးနွေးပွဲတွင် [[ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်]]တစ်ရပ်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်အပါအဝင် နှစ်ဖက်သဘောတူညီချက်များထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ရက္ခိုင့်တပ်တော် နှင့် တပ်မတော် တို့အကြား တိုက်ပွဲများကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီးသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw4m4jypk7yo|title=ရမ်းဗြဲမှာ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် တမြို့လုံးနီးပါး ပျက်စီး|work=BBC Burmese|access-date=၄ မတ် ၂၀၂၄|date=၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref> == နောင်ချိုမြို့ တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲများ == တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[နောင်ချိုမြို့]]ကို ပြန်လည်ရရှိရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ဇွန်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်နေပါသည်။ ရှမ်းတောင်နှင့် ရှမ်းမြောက်အစပ် နောင်ချိုမြို့နယ်ရှိ [[တောင်ခမ်းရွာ၊ နောင်ချိုမြို့နယ်|တောင်ခမ်း]] စစ်ရေးခွင်တွင် စစ်ကောင်စီက အသာစီးရပြီးနောက် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|title=TNLA ထိန်းချုပ် နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်ရဖို့ စစ်တပ်က အလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်|accessdate=2025-6-10|publisher=BBC Burmese|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250610123040/https://www.bbc.com/burmese/articles/cd629872e0lo|archivedate=2025-6-10}}</ref> နောင်ချိုမြို့သည် ရှမ်းတောင်ပိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း (ပြင်ဦးလွင်) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသလို လားရှိုးမြို့သို့ ပေါက်သည့် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ TNLA နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယအကျော့တွင် နောင်ချိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများ အခြေချရာ တောင်ခမ်းရွာကိုမူ မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။ တောင်ခမ်းရွာတွင်ရှိသော အမှတ် ၉၀၂ အ‌မြောက်စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှု ဌာနချုပ်နှင့် အမြောက်တပ်ရင်း ၃၅၄၊ ၂၀၆၊ ၄၀၆ တို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လမှစ၍ TNLA ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ထိုးစစ်ဆင် သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။<ref name=":02" /> နောင်ချိုမြို့နှင့် တောင်ခမ်းရွာသည် မိုင် ၂၀ ဝန်းကျင် ကွာဝေးပြီး တောင်ခမ်းကိုသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါက ရှမ်းမြောက်ဘက်ခြမ်းသာမက ပြင်ဦးလွင်နှင့် မန္တလေးဘက်ခြမ်းအထိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း မြေပြင်စစ်ရေးရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ သို့ရာတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလမှစ၍ တောင်ခမ်းကို ထိုးစစ်ဆင်နေသည့် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းအဖွဲ့များကို စစ်ကောင်စီက အလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ စစ်ရေးအသာစီးရခဲ့ပြီး တပ်နေရာအချို့ကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေမှ အင်အားပြန်လည်စုဖွဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် နောင်ချိုမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ TNLA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လွေးယေဦးက "အပစ်ခတ်ရပ်စဲတယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ကြေညာထားပေမဲ့ အခု နောင်ချိုဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်အကူအညီဖြင့် စစ်ကောင်စီက လားရှိုးမြို့ကို ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် မြန်မာ-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအတွက် အဓိကကျသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး ပြန်လည်ပွင့်ရန်အတွက် နောင်ချိုမြို့သည် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်နေကြောင်း စစ်ရေးရင်းမြစ်များက သုံးသပ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း စစ်ကောင်စီက ဤမြို့ကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်။<ref name=":02" /> == မှတ်စုများ == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏_ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]] 8m32aozxbwakgee4m7r385zld5m018h အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ် 0 253417 1031338 1030590 2026-05-13T07:55:54Z Chenzeyan29 141880 /* */ 1031338 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ ရှေးဦးသမိုင်းကြောင်းကို ပါးစပ်ရာဇဝင်များဖြင့်သာ အများဆုံး သိရှိကြရသည်။ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> == ဘာသာစကား == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] afu8hib1864yl6q5dbqg3r8mb40yk1k 1031339 1031338 2026-05-13T07:56:30Z Chenzeyan29 141880 1031339 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ ရှေးဦးသမိုင်းကြောင်းကို ပါးစပ်ရာဇဝင်များဖြင့်သာ အများဆုံး သိရှိကြရသည်။ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> == ဘာသာစကား == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] drqgi25v2vufbr5qde0o9te515hnxye 1031340 1031339 2026-05-13T07:56:47Z Chenzeyan29 141880 1031340 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ ရှေးဦးသမိုင်းကြောင်းကို ပါးစပ်ရာဇဝင်များဖြင့်သာ အများဆုံး သိရှိကြရသည်။ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> == ဘာသာစကား == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] r37r3bd0vvii90kqb318m5jhukadzhq 1031341 1031340 2026-05-13T08:02:37Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1031341 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိဘဲ မျိုးဆက်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပါးစပ်ရာဇဝင်များ၊ ရိုးရာတေးကဗျာများနှင့် ပုံပြင်များဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြသည်။ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သို့ လူမျိုးစုများ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာပုံကို အဓိက လမ်းကြောင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။မွန်ပါ (Monpa) နှင့် ရှာဒုက်ပင် (Sherdukpen) မျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ဘက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဟိမဝန္တာတောင်ကြားလမ်းများအတိုင်း ဆင်းသက်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား အနွယ်အတော်များများကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ဒုတိယမှာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခမ်းတီးရှမ်း]] (Khampti) များသည် ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဖျားရှိ ခမ်းတီးလုံ (ပူတာအို) ဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်းလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်စာပေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုပါ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။<ref name="migration">Barpujari, S. K., "The Khamptis of Arunachal Pradesh", 1996.</ref> တန်ဆာ (Tangsa) နှင့် ဂျိန်းဖော (Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပတ်ကွိုင်တောင်တန်း (Patkai Hills) ကို ဖြတ်ကျော်ကာ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ မျိုးနွယ်စုများနှင့် ယနေ့တိုင် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံလျက်ရှိသည်။မစ်ရှ်မီ (Mishmi) မျိုးနွယ်စုများသည် တရုတ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ တောင်တန်းဒေသများမှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် အုပ်စုကွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> == ဘာသာစကား == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] jq79y623guu0mxqep1vths7u2zi9yi3 1031342 1031341 2026-05-13T08:10:41Z Chenzeyan29 141880 /* သမိုင်းကြောင်း */ 1031342 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိဘဲ မျိုးဆက်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပါးစပ်ရာဇဝင်များ၊ ရိုးရာတေးကဗျာများနှင့် ပုံပြင်များဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြသည်။ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သို့ လူမျိုးစုများ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာပုံကို အဓိက လမ်းကြောင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။မွန်ပါ (Monpa) နှင့် ရှာဒုက်ပင် (Sherdukpen) မျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ဘက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဟိမဝန္တာတောင်ကြားလမ်းများအတိုင်း ဆင်းသက်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား အနွယ်အတော်များများကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ဒုတိယမှာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခမ်းတီးရှမ်း]] (Khampti) များသည် ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဖျားရှိ ခမ်းတီးလုံ (ပူတာအို) ဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်းလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်စာပေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုပါ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။<ref name="migration">Barpujari, S. K., "The Khamptis of Arunachal Pradesh", 1996.</ref> တန်ဆာ (Tangsa) နှင့် ဂျိန်းဖော (Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပတ်ကွိုင်တောင်တန်း (Patkai Hills) ကို ဖြတ်ကျော်ကာ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ မျိုးနွယ်စုများနှင့် ယနေ့တိုင် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံလျက်ရှိသည်။မစ်ရှ်မီ (Mishmi) မျိုးနွယ်စုများသည် တရုတ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ တောင်တန်းဒေသများမှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် အုပ်စုကွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနှင့် တိဗက်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား သတ်မှတ်ခဲ့သည့် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) နယ်နိမိတ်ကို တရားမဝင် ဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က တိဗက်သည် သီးခြားလွတ်လပ်သော နိုင်ငံမဟုတ်ဘဲ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်သဖြင့် နယ်နိမိတ်ဆိုင်ရာ စာချုပ်များကို သီးခြားချုပ်ဆိုပိုင်ခွင့် မရှိဟု ဆိုသည်။<ref name="china-position">"China's Sovereignty over South Tibet", Ministry of Foreign Affairs of the PRC.</ref> ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> တရုတ်အစိုးရက ဤဒေသ (အထူးသဖြင့် တာဝမ်ဒေသ) သည် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့၏ ခွဲခြား၍မရသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ဆိုသည်။တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာ ဆဌမမြောက် [[တလိုင်းလားမား]] (Tsangyang Gyatso) မွေးဖွားရာဒေသဖြစ်ခြင်းကြောင့် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာအရ အလွန်အရေးပါသော နယ်မြေအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ ရှေးယခင်က ဤဒေသရှိ မျိုးနွယ်စုများသည် တိဗက်အစိုးရ (လာဆာ) ထံသို့ အခွန်ဆက်သခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို ပြသရန်အတွက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှစ၍ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်အတွင်းရှိ တောင်တန်းများ၊ မြစ်များနှင့် မြို့ရွာပေါင်း မြောက်မြားစွာကို တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် အမည်သစ်များ ပုံမှန်ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသည်။<ref name="aljazeera-china">"Why China is renaming places in Arunachal Pradesh", Al Jazeera, 2023.</ref> == ဘာသာစကား == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] 43unxzs30zn0dpshh966bmjoans813e 1031343 1031342 2026-05-13T08:16:59Z Chenzeyan29 141880 1031343 wikitext text/x-wiki '''အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်''' ({{lang-en|Arunachal Pradesh}}) ({{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}}) သို့မဟုတ် '''တောင်ပိုင်းတိဗက်''' ({{lang-zh|藏南|Zangnan}}) သည် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်အစွန်းတွင် တည်ရှိသော အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]က ပြည်နယ်တစ်ခုအဖြစ် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်အုပ်ချုပ်ထားသော်လည်း [[တရုတ်နိုင်ငံ]]က ၎င်းတို့၏ [[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အခိုင်အမာ တောင်းဆိုထားသည်။ တောင်ဘက်တွင် [[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် [[ဘူတန်နိုင်ငံ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နှင့် မြောက်ဘက်တွင် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[တိဗက်|တိဗက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ အီတာနာဂါမြို့သည် ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။ {{Infobox settlement | name = အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် | official_name = Arunachal Pradesh | settlement_type = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ|ပြည်နယ်]] | image_skyline = Tawang Monastery, Arunachal Pradesh.jpg | image_caption = တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) | image_map = Arunachal Pradesh in India (disputed hatched).svg | map_caption = အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းရှိ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်၏ တည်နေရာ | nickname = အရုဏ်ဦးနေခြည် ထွန်းလင်းရာပြည် (Land of the Dawn-Lit Mountains) | subdivision_type1 = အခိုင်အမာတောင်းဆိုသူ | subdivision_name1 = {{flag|China}} | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | subdivision_type = နိုင်ငံ | subdivision_name = {{flag|India}} | establish_title = ပြည်နယ်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခြင်း | establish_date = ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၈၇ | capital = [[အီတာနာဂါမြို့]] (Itanagar) | area_total_km2 = 83743 | population_total = 1383727 | population_as_of = ၂၀၁၁ | languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]] (ရုံးသုံး) | website = {{URL|https://arunachalpradesh.gov.in/}} }} အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ ပြည်နယ်အတွင်းရှိ [[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး]]၊ [[တန်ဆာလူမျိုး|တန်ဆာ]] နှင့် [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ်]] (နောင်မွန်) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများနှင့် မျိုးနွယ်စုချင်း တိုက်ရိုက်တော်စပ်ကာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားချင်း နီးစပ်ကြသည်။<ref>Cultural Ties between Myanmar and Arunachal, 2024.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကြောင်းကို စာဖြင့်မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိဘဲ မျိုးဆက်တစ်ခုမှတစ်ခုသို့ ပါးစပ်ရာဇဝင်များ၊ ရိုးရာတေးကဗျာများနှင့် ပုံပြင်များဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းခဲ့ကြသည်။ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သို့ လူမျိုးစုများ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာပုံကို အဓိက လမ်းကြောင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။မွန်ပါ (Monpa) နှင့် ရှာဒုက်ပင် (Sherdukpen) မျိုးနွယ်စုများသည် မြောက်ဘက် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ ဟိမဝန္တာတောင်ကြားလမ်းများအတိုင်း ဆင်းသက်လာကြသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား အနွယ်အတော်များများကို ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ဒုတိယမှာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်လာသော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခမ်းတီးရှမ်း]] (Khampti) များသည် ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဖျားရှိ ခမ်းတီးလုံ (ပူတာအို) ဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်းလာကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်စာပေနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုပါ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။<ref name="migration">Barpujari, S. K., "The Khamptis of Arunachal Pradesh", 1996.</ref> တန်ဆာ (Tangsa) နှင့် ဂျိန်းဖော (Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပတ်ကွိုင်တောင်တန်း (Patkai Hills) ကို ဖြတ်ကျော်ကာ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ မျိုးနွယ်စုများနှင့် ယနေ့တိုင် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံလျက်ရှိသည်။မစ်ရှ်မီ (Mishmi) မျိုးနွယ်စုများသည် တရုတ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်ရှိ တောင်တန်းဒေသများမှ ဆင်းသက်လာကြသူများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားသည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် အုပ်စုကွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် ဤဒေသသည် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ အစိုးရ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနှင့် တိဗက်အကြား နယ်နိမိတ်အဖြစ် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) ကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနှင့် တိဗက်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား သတ်မှတ်ခဲ့သည့် မက်မဟွန်မျဉ်း (McMahon Line) နယ်နိမိတ်ကို တရားမဝင် ဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က တိဗက်သည် သီးခြားလွတ်လပ်သော နိုင်ငံမဟုတ်ဘဲ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်သဖြင့် နယ်နိမိတ်ဆိုင်ရာ စာချုပ်များကို သီးခြားချုပ်ဆိုပိုင်ခွင့် မရှိဟု ဆိုသည်။<ref name="china-position">"China's Sovereignty over South Tibet", Ministry of Foreign Affairs of the PRC.</ref> ၁၉၅၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ဤဒေသကို "အရှေ့မြောက် နယ်ခြားဒေသ" (North-East Frontier Agency - NEFA) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တရုတ်-အိန္ဒိယ စစ်ပွဲ]]အတွင်း တရုတ်တပ်မတော်သည် ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများကို ခေတ္တသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ (၂၄) ခုမြောက် ပြည်နယ်အဖြစ် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="history">"History of Arunachal Pradesh", Government of Arunachal Pradesh Official Portal.</ref> တရုတ်အစိုးရက ဤဒေသ (အထူးသဖြင့် တာဝမ်ဒေသ) သည် တိဗက်ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးတို့၏ ခွဲခြား၍မရသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာ ဆိုသည်။တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာ ဆဌမမြောက် [[တလိုင်းလားမား]] (Tsangyang Gyatso) မွေးဖွားရာဒေသဖြစ်ခြင်းကြောင့် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာအရ အလွန်အရေးပါသော နယ်မြေအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ ရှေးယခင်က ဤဒေသရှိ မျိုးနွယ်စုများသည် တိဗက်အစိုးရ (လာဆာ) ထံသို့ အခွန်ဆက်သခဲ့သည့် မှတ်တမ်းများ ရှိခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို ပြသရန်အတွက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှစ၍ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်အတွင်းရှိ တောင်တန်းများ၊ မြစ်များနှင့် မြို့ရွာပေါင်း မြောက်မြားစွာကို တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် အမည်သစ်များ ပုံမှန်ထုတ်ပြန်လေ့ရှိသည်။<ref name="aljazeera-china">"Why China is renaming places in Arunachal Pradesh", Al Jazeera, 2023.</ref> ==ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကား == အာရူနာချယ်ပြည်နယ်ရှိ မွန်ပါ (Monpa) နှင့် ရှာဒုက်ပင် (Sherdukpen) လူမျိုးစုများသည် တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြပြီး ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း များသည် တိဗက်နိုင်ငံရှိ [[လာဆာမြို့]] (Lhasa) မှ ဗိသုကာလက်ရာများနှင့် တူညီသည်။ အထူးသဖြင့် တာဝမ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း (Tawang Monastery) သည် တိဗက်နိုင်ငံပြင်ပတွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်း ဖြစ်ပြီး တိဗက်ယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>Aris, M., "The Bhutanese Monarchy and its Tibetan Origins", 1994.</ref> ဤပြည်နယ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာဘာသာစကားများ]] ကို ပြောဆိုကြသူများ ဖြစ်သည်။ မျိုးရိုးဗီဇ နှင့် ရုပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာများသည် အိန္ဒိယပြည်မကြီးရှိ [[အင်ဒို-အာရိယန် လူမျိုးများ|အင်ဒို-အာရိယန်]] နွယ်ဝင်များနှင့် ကွာခြားပြီး [[တိဗက်လူမျိုး|တိဗက်]]၊ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]]၊ [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]] လူမျိုးတို့ ပိုမိုဆင်တူသည်။<ref name="ethnology">Post, M. W., "The Tibeto-Burman languages of Arunachal Pradesh", 2012.</ref>၁၉၁၄ ခုနှစ် မတိုင်မီအထိ ဤဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းအတော်များများသည် တိဗက်အစိုးရ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ပြီး တိဗက်ဘာသာစကားမှာ ပညာတတ်များအကြား အဓိက သုံးစွဲသော ဘာသာစကား ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်သည် ဘာသာစကားအရ ကမ္ဘာ့အစုံလင်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်ကြသော မျိုးနွယ်စုများသည် အဓိကအားဖြင့် [[တိဘက်-ဗမာနွယ်များ အိန္ဒိယပြည်သို့ ရွှေပြောင်းနေထိုင်မှု|တိဗက်-ဗမာ မျိုးနွယ်စုဝင် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman languages) ကို ပြောဆိုကြသည်။နီရှီ (Nyishi)ဘာသာစကားသည် ပြည်နယ်အတွင်း လူပြောအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်အတွင်း မျိုးနွယ်စုများစွာ ကွဲပြားနေသဖြင့် အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဟိန္ဒီဘာသာစကားကိုလည်း လူအများအပြား နားလည်ပြောဆိုကြသည်။<ref name="languages">"Linguistic Diversity in Arunachal Pradesh", Anthropological Survey of India.</ref> == မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်မှု == အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ်ရှိ မျိုးနွယ်စုအများစုသည် သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့မှ ရွှေ့ပြောင်းသွားကြသူများ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခမ်းတီးရှမ်း၊ တန်ဆာ နှင့် ဂျိန်းဖော (Kachin/Singpho) မျိုးနွယ်စုများသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၎င်းတို့၏ ဆွေမျိုးစုများနှင့် ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ တစ်ထေရာတည်း တူညီကြသည်။ == ကိုးကားချက်များ == {{Reflist}} {{Reflist}} [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] [[Category:မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်]] bbmt7yank4f04l3k7siyls265xbunji လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 258045 1031263 1030258 2026-05-13T03:34:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1030258 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] | coordinates = {{Coord|16|52|40|N|96|04|33|E|region:MM_type:event|display=inline,title}} | date = ၁၄ မတ် ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] | fatalities = အရပ်သား ၆၅ ဦးကျော်<ref>{{Cite web |date=2021-12-02 |title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre {{!}} Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |access-date=2024-04-19 |language=en}}</ref> | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော် (ကြည်း)]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | charges = မရှိ | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg = 16.8775 |lon_deg = 96.0725 |label = ဖြစ်ပွားရာနေရာ |display = inline }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[လှိုင်သာယာမြို့နယ်]]တွင် အရပ်သားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်အတွင်း တပ်မတော် (ကြည်း) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၆၅ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":0">{{Cite web |date=14 March 2022 |title=A Year On, No Justice for Myanmar Massacre |url=https://www.hrw.org/news/2022/03/14/year-no-justice-myanmar-massacre |access-date=26 February 2023 |website=Human Rights Watch |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220708/https://www.hrw.org/news/2022/03/14/year-no-justice-myanmar-massacre |url-status=live }}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းခံရပြီး]]နောက် အသေအပျောက်အများဆုံးသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်သည့် အရပ်သားများအား စစ်တပ်က ပြင်းထန်စွာ အကြမ်းဖက်ခြင်းတစ်ခုအဖြစ် မှတ်သားခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=14 March 2022 |title=Violence Against Protestors at Hlaing Tharyar |url=https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-at-hlaing-tharyar |access-date=26 February 2023 |website=Myanmar Witness |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220709/https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-at-hlaing-tharyar |url-status=live }}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=30 December 2021 |title=Myanmar Junta's Worst Massacres of 2021 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |access-date=26 February 2023 |website=[[The Irrawaddy]] |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220707/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |url-status=live }}</ref><ref name=":0" /> အကြမ်းဖက် ဖြိုခွင်းမှုတွင် နိုင်ငံတွင်း အဓိက စက်ရုံအလုပ်ရုံအများအပြား တည်ရှိရာဖြစ်သည့် လှိုင်သာယာမှ စက်ရုံအလုပ်သမားများ၊ ဒေသခံများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ အစုလိုက် အပြုံလိုက် ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |last1=Nway |last2=Fishbein |first2=Emily |date=6 February 2022 |title=Revolutionary roads: how the army tried to crush Yangon's most anti-coup district |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/global-development/2022/feb/06/yangon-myanmar-silenced-streets-how-a-hotbed-of-anti-coupresistance-was-extinguished |access-date=22 February 2023 |issn=0261-3077 |archive-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222025842/https://www.theguardian.com/global-development/2022/feb/06/yangon-myanmar-silenced-streets-how-a-hotbed-of-anti-coupresistance-was-extinguished |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=15 March 2021 |title=Myanmar army imposes martial law in two cities as more protesters killed |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2021/mar/15/myanmar-military-condemned-appalling-violence-deaths--yangon-martial-law |access-date=22 February 2023 |issn=0261-3077 |archive-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222045125/https://www.theguardian.com/world/2021/mar/15/myanmar-military-condemned-appalling-violence-deaths--yangon-martial-law |url-status=live }}</ref> == နောက်ခံ == {{See|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်]]သည် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]]ဦးဆောင်သည့် အစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး အာဏာသိမ်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မကြာမီ တပ်မတော်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ နိုင်ငံတော်အား အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် နိုင်ငံအဝှန်းရှိ ပြည်သူတို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မတ်လအစောပိုင်းတွင် ကြီးမားသော ဆန္ဒပြမှုများကို လှိုင်သာယာတွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2 December 2021 |title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre |url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |access-date=22 February 2023 |website=Human Rights Watch |language=en |archive-date=21 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221214031/https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |url-status=live }}</ref> အထည်ချုပ်စက်ရုံ ၈၅၀ ကျော်ရှိသည့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် အလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်များနှင့် စက်ရုံအလုပ်ရုံများမှ အလုပ်သမားများကြောင့် ဆန္ဒပြပွဲများမှာ ကြီးမားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=6 April 2021 |title=Garment Workers' Fight for Democracy in Myanmar |url=https://remake.world/stories/news/garment-workers-fight-for-democracy-in-myanmar/ |access-date=26 February 2023 |website=Remake |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220708/https://remake.world/stories/news/garment-workers-fight-for-democracy-in-myanmar/ |url-status=live }}</ref><ref name=":3" /><ref>{{Cite web |title=In the Face of Massacres, Workers in Myanmar Are Still Fighting the Coup |url=https://jacobin.com/2021/04/myanmar-military-coup-massacre-workers-hlaing-tharyar/ |access-date=26 February 2023 |website=[[Jacobin]] |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220708/https://jacobin.com/2021/04/myanmar-military-coup-massacre-workers-hlaing-tharyar/ |url-status=live }}</ref><ref name=":03">{{Cite web |last=Thar |first=Hein |date=6 November 2019 |title=Government seeks to tame Hlaing Tharyar, Yangon's wild west |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/government-seeks-to-tame-hlaing-tharyar-yangons-wild-west/ |access-date=26 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302031226/https://www.frontiermyanmar.net/en/government-seeks-to-tame-hlaing-tharyar-yangons-wild-west/ |url-status=live }}</ref> အဆိုပါမြို့နယ်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် [[နာဂစ်မုန်တိုင်း]]အပြီးတွင် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြသော ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီးမှ ပြည်တွင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ အများအပြား နေထိုင်ရာ မြို့နယ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=The struggles of Hlaing Thar Yar |url=https://insightmyanmar.org/blog/2022/3/15/the-struggles-of-hlaing-thar-yar |access-date=26 February 2023 |website=Insight Myanmar |date=15 March 2022 |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220709/https://insightmyanmar.org/blog/2022/3/15/the-struggles-of-hlaing-thar-yar |url-status=live }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ အရုဏ်တက်ချိန်တွင် လှိုင်သာယာမှ ဆန္ဒပြသူများသည် ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ရန်အတွက် လှိုင်မြစ်ကမ်းနားလမ်းတလျောက် ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်များတွင် ကွန်ကရစ်တုံးများ၊ ဝါးများ၊ သဲအိတ်များဖြင့် အတားအဆီးများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last= |date=19 March 2021 |title='I never thought gangsters cried': Hlaing Tharyar locals shaken but defiant |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/i-never-thought-gangsters-cried-hlaing-tharyar-locals-shaken-but-defiant/ |access-date=22 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127084721/https://www.frontiermyanmar.net/en/i-never-thought-gangsters-cried-hlaing-tharyar-locals-shaken-but-defiant/ |url-status=live }}</ref> နံနက် ၇ နာရီဝန်းကျင်တွင် အမျိုးသမီး ၅၀ ခန့် ရောက်ရှိလာပြီး ဆန္ဒပြသူများအတွက် ပရိတ်များ ရွတ်ဖတ်ပေးခဲ့ကြသည်။<ref name=":5">{{Cite web |last= |date=17 March 2021 |title=A day of tragedy and terror in Hlaing Tharyar |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/a-day-of-tragedy-and-terror-in-hlaing-tharyar/ |access-date=22 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222050628/https://www.frontiermyanmar.net/en/a-day-of-tragedy-and-terror-in-hlaing-tharyar/ |url-status=live }}</ref> နံနက် ၉ နာရီခွဲခန့်တွင် ဆန္ဒပြသူ ထောင်ပေါင်းများစွာ စုရုံးရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=24 March 2022 |title=Nowhere is Safe": The Myanmar Junta's Crimes Against Humanity |url=https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |website=Fortify Rights |access-date=26 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226180148/https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်တွင် စစ်သား ၂၀၀ ခန့်ပါဝင်သော စစ်ယာဉ်တန်းသည် ဘုရင့်နောင်တံတားပေါ်မှတဆင့် အတားအဆီးများကို ဖြတ်ကာ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြသူများအား လူစုကွဲစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=":5" /><ref name=":3" /> ၁၁ နာရီအချိန်တွင် စစ်သားများနှင့် ရဲများက ဆန္ဒပြသူများအား နှစ်ဖက်စလုံးမှ ချီတက်လာကာ ကျည်အစစ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /> လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် စနိုက်ပါသမားများသည် [[အောင်ဇေယျတံတား]]ပေါ်မှနေ၍ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆေးအကူများနှင့် လူနာတင်ယာဉ်အလုပ်သမားများအပါအဝင် အရပ်သားများအား ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /> အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားပြီးလျင်ပြီးခြင်း အနည်းဆုံး ၂၀ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=15 March 2021 |title=Daily Briefing in Relation to the Military Coup |url=https://aappb.org/?p=13671 |access-date=26 February 2023 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220710/https://aappb.org/?p=13671 |url-status=live }}</ref> နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၅၈ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref name=":4" /> လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့မှ ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာတွင် ထုတ်ပြန်သော အစီရင်ခံစာအရ အသက် ၁၇ မှ ၇၈ နှစ်အကြားအသက်အရွယ်ရှိ လူအနည်းဆုံး ၆၅ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=20 November 2021 |title=Recent Fatality List |url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |website=Assistance Association for Political Prisoners |access-date=26 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220721/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |url-status=live }}</ref><ref name=":2" /> သေဆုံးသူအများစုကို အနီးရှိ [[ထိန်ပင်သုသာန်]]တွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |last= |date=16 March 2021 |title=Residents flee violence, martial law in Yangon factory district |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/residents-flee-violence-martial-law-in-yangon-factory-district/ |access-date=26 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220710/https://www.frontiermyanmar.net/en/residents-flee-violence-martial-law-in-yangon-factory-district/ |url-status=live }}</ref> လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များ၏ ထိခိုက်သေဆုံးမှုကို မသိရှိရပေ။<ref name=":3" /> <gallery widths="200px" heights="155px"> File:Protestors sitting Yangon 1.jpg|ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သော ထိုင်သပိတ်တစ်ခု File:Bridge to the Future, Myanmar.jpg|အောင်ဇေယျတံတား </gallery> == ကျူးလွန်သူများ == အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]] ဦးစီးသော [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]မှ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] ရဲချုပ် မျိုးမင်းထိုက် ဦးစီးသော [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင်များက ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name=":3" /> ဆန္ဒပြဖြိုခွင်းမှုတွင် [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]မှ လုံထိန်းတပ်သားများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":1" /><ref name=":3" /> == နောက်ဆက်တွဲ == အခြေအနေ မတည်ငြိမ်မှုများဖြင့် လှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင်းရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားပိုင် စက်ရုံ အနည်းဆုံး ၃၂ ခု မီးရှို့ခံခဲ့ရပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၇ သန်းကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref name=":7">{{Cite news |last=Harding |first=Luke |date=15 March 2021 |title=Myanmar army imposes martial law in two cities as more protesters killed |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2021/mar/15/myanmar-military-condemned-appalling-violence-deaths--yangon-martial-law |access-date=22 February 2023 |issn=0261-3077 |archive-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222045125/https://www.theguardian.com/world/2021/mar/15/myanmar-military-condemned-appalling-violence-deaths--yangon-martial-law |url-status=live }}</ref><ref name=":8">{{Cite web |last= |date=14 March 2021 |title=Chinese-Owned Factories on Fire While Myanmar Military Regime's Protest Crackdowns Escalate |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chinese-owned-factories-fire-myanmar-military-regimes-protest-crackdowns-escalate.html |access-date=26 February 2023 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220708/https://www.irrawaddy.com/news/burma/chinese-owned-factories-fire-myanmar-military-regimes-protest-crackdowns-escalate.html |url-status=live }}</ref> သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက် မြို့နယ်အတွင်း အဓိကနေရာများတွင် လုံခြုံရေးအင်အား အများအပြားကို ချထားခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite news |last= |first= |date=17 March 2021 |title=Yangon becomes battle zone as Myanmar junta enforces martial law |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2021/mar/17/yangon-becomes-battle-zone-as-myanmar-junta-enforces-martial-law |access-date=22 February 2023 |issn=0261-3077 |archive-date=22 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230222045125/https://www.theguardian.com/world/2021/mar/17/yangon-becomes-battle-zone-as-myanmar-junta-enforces-martial-law |url-status=live }}</ref> မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် လှိုင်သာယာရှိ တရုတ်နိုင်ငံသားပိုင် ဖိနပ်စက်ရုံတွင် လုပ်ခလစာ အငြင်းပွားမှုဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များက အလုပ်သမား အနည်းဆုံး ၆ ဦးအား သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အခြား အလုပ်သမား ၇၀ ကျော်အား ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=At least six killed after factory owner calls in military in Hlaing Tharyar |url=https://myanmar-now.org/en/news/at-least-six-killed-after-factory-owner-calls-in-military-in-hlaing-tharyar |access-date=26 February 2023 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226004300/https://myanmar-now.org/en/news/at-least-six-killed-after-factory-owner-calls-in-military-in-hlaing-tharyar |url-status=live }}</ref> ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများသည် မြို့အားစွန့်ခွာကာ မိမိတို့၏ နေရပ်များဆီသို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။<ref name=":6" /><ref name=":9" /> ၂၀၂၁ စက်တင်ဘာလအထိ လှိုင်သာယာ စက်မှုဇုန်ဧရိယာများဖြစ်သော လှိုင်သာယာ၊ ရွှေလင်ဗန်းနှင့် ရွှေသန်လျင်တို့ရှိ စက်ရုံအနည်းဆုံး ၇၃ ခုအထိ ပိတ်သိမ်းခဲ့ရာ အလုပ်သမား ၂၀,၀၀၀ ကျော် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=28 September 2021 |title=[Myanmar] Increasing closures of factories and business since February harm the well-being of workers |url=https://www.nationthailand.com/international/ann/40006730 |access-date=26 February 2023 |website=The Nation Thailand |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220712/https://www.nationthailand.com/international/ann/40006730 |url-status=live }}</ref> == See also == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] ==ကိုးကား== {{Reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre December 2021 Human Rights Watch report] {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 97h1aib2ecx2ar93misepigjsjb49q3 နိဂျောဂျော - မအဲဘူတာ 0 258799 1031318 880946 2026-05-13T06:30:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1031318 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = နိဂျောဂျော - မအဲဘူတာ | native_name = 二条城前駅 | native_name_lang = ja | type = | image = KS-Nijojo-maeStation-Entrance1.jpg | alt = | caption = Nijōjō-mae Station entrance, June 2009 | other_name = | address = [[Nakagyō-ku, Kyoto|Nakagyō]], [[Kyoto, Kyoto|Kyoto]], [[Kyoto Prefecture|Kyoto]] | country = Japan | coordinates = {{coord|35.0121|N|135.7505|E|type:railwaystation_region:JP|display=inline,title}} | operator = {{ric|Kyoto Municipal Subway|name=y}} | line = {{ric|Kyoto Municipal Subway|t|name=y}} | platforms = 1 [[island platform]] | tracks = 2 | connections = | structure = Underground | code = T14 | opened = {{start date and age|1997|10|12|df=y}} | closed = | former = | passengers = {{wikidata|property|P1373}} daily<ref>{{cite web|url = http://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/page/0000073257.html|title = 京都市交通事業白書|publisher = Kyoto Municipal Transportation Bureau|language = ja}}</ref> | pass_year = FY{{wikidata|qualifier|P1373|P585}} | services = {{Adjacent stations|system=Kyoto Municipal Subway|line1=t |left1=Nijō |right1=Karasuma Oike |note-left={{KTSN|T|15|size=30}}|note-right={{KTSN|T|13|size=30}}}} }} '''နိဂျောဂျော - မအဲဘူတာ''' (二条城前駅, Nijōjō-mae-eki) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[နခဂယောရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|နခဂယောရပ်ကွက်]]တွင် တည်ရှိသည့် ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== *ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားလိုင်း **တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း (ဘူတာအမှတ် - T14) ==ဘူတာပုံစံ== ရထားလမ်ကြောင်းနှစ်ခုပါဝင်ပြီး အလယ်တွင် ပလက်ဖောင်းတစ်ခု ပါရှိသည်။ {{ja-rail-line|first=2|pfn=1|name=Tōzai Line (Kyoto)|idx=Tōzai Line|col=#{{rcr|Kyoto Municipal Subway|t}}|dir=for {{STN|Uzumasa Tenjingawa}}}} {{ja-rail-line|first=3|pfn=2|name=Tōzai Line (Kyoto)|idx=Tōzai Line|col=#{{rcr|Kyoto Municipal Subway|t}}|dir=for {{STN|Rokujizo}} and {{STN|Hamaotsu}}}} <gallery> File:Platform_of_Nijojo-Mae_Station.JPG|ပလက်ဖောင်း </gallery> ==စီးနင်းမှု== {| class="wikitable" |+နေ့စဉ်ပျမ်းမျှစီးနင်းမှု<ref>{{Cite web|url=https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/cmsfiles/contents/0000073/73257/03_kousoku29.pdf|title=京都市交通事業白書(事業概要)|last=|first=|date=2017|website=京都市交通局|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104192356/https://www.city.kyoto.lg.jp/kotsu/cmsfiles/contents/0000073/73257/03_kousoku29.pdf|archive-date=4 November 2021|access-date=}}</ref> !နှစ် !ထွက်ခွာခရီးသည် !ဆိုက်ရောက်ခရီးသည် !စုစုပေါင်း |- |2013 |3,970 |3,908 |7,878 |- |2014 |4,276 |4,198 |8,474 |- |2015 |4,289 |4,219 |8,508 |- |2016 |4,354 |4,286 |8,640 |- |2017 |5,221 |5,127 |10,348 |} ==အနီးဝန်းကျင်နေရာများ== * [[နိဂျောရဲတိုက်]] * [[ရှင်းဆန်းအန်း]]ဥယျာဉ် * မိခနဲနတ်ကျောင်း * တခဲနိုဘုအိနရိနတ်ကျောင်း *[[ဟိုရိခဝလမ်း]] *[[အိုအိခဲလမ်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ပတ်မြေအောက်ရထားဘူတာရုံများ]] 7my2v3hh0mdq44ibxjpbpoc1zhrprhi ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 259467 1031240 1028967 2026-05-13T03:24:49Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031240 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် | date = ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=20.167 |lon_deg=92.785 |label= ဗျိုင်းဖြူရွာ |display=inline }} | fatalities = ၇၆ | injuries = မသိရှိရ | perpetrators = {{military|Myanmar}}<br>{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]] စစ်သွေးကြွများ<ref name=June6>{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583 |work=Mizzima |date=6 June 2024}}</ref><br>{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA မှ ငြင်းဆို)<ref name=ALP>{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559 |work=Mizzima |date=5 June 2024}}</ref> | motive = ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်အတွင်း]]၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူပေါင်း ၇၆ ဦး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသော [[စစ်တွေမြို့နယ်]] ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် နှစ်ရက်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာမှ သတ်ဖြတ်ခံရသူရွာသား (၇၆) ဦးထိရှိလာဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104848 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-06-02 |title=စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူရွာသားတချို့ ဖမ်းဆီးအသတ်ဖြတ်ခံရ (ဒေသခံများ) |url=https://burmese.voanews.com/a/7639046.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == နောက်ခံ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက် ပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]မှ ရခိုင်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းဒေသအများစုကို သိမ်းပိုက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထိရောက်ဆုံး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျိုင်းဖြူရွာသည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]] အပြင်ဘက် အနီးနားရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ <ref name="bbc">{{Cite news|title=Myanmar soldiers cut off tattoos and gave detainees urine to drink, witnesses tell BBC|language=en|url=https://www.bbc.com/news/articles/ckmm6jep6l7o|date=6 June 2024}}</ref> == ဖြစ်စဉ်များ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း အချိန်ခန့်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ [[တပ်မတော်|တပ်ဖွဲ့ဝင်]] ၁၇၀ ခန့်သည် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်၍ [[အာရက္ခတပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်မတော်]] နှင့် ပတ်သက်ကြောင်းသံသယရှိမှုကြောင့် ရွာသူရွာသား <ref name="June4">{{Cite web|title=Arakan Army: Myanmar Junta Killed 76 in Village Massacre|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-killed-76-in-village-massacre.html|date=4 June 2024}}</ref> ၇၀ ကျော်အား တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-04 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာ စီးနင်းခံရမှု သတ်ဖြတ်ခံရသူ ၇၆ ဦးအထိရှိလာကြောင်း AA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sittwe-byaingphyu-massacre-aa-06042024004500.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ဗျိုင်းဖြူရွာသားများ၏ ပြောကြားချက်အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]မှ တပ်သားများသည် ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် တစ်အိမ်တက်ဆင်းဖြင့် အိမ်ထောင်စု စာရင်းရှိ လူများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ အချို့မှာ ရိုက်နှက်ခံခဲ့ရပြီး ရိုက်နှက်မှုကြောင့် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကာ အခြားအမျိုးသားများကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် စစ်သားများက ရွာသူရွာသားများအား စုရုံးခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ecoi.net/en/document/2110162.html|title=Mass arrest in Myanmar's Rakhine State ends in interrogations, beatings|language=en|date=30 May 2024}}</ref> စစ်သားများက ရွာသားအားလုံးကို ရွာလယ်တွင် အတင်းအကြပ် စုစည်းနေခိုင်းစေကာ အမျိုးသားများကို အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများနှင့် သီးခြား ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားများကို ထရပ်ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားကာ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးအများအပြားကို စစ်သားများက မုဒိမ်းကျင့် ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများအား အစားအစာ၊ ရေနှင့် အမိုးအကာများကို နောက်နေ့အထိ မပေးဘဲ ထားရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Kills Eleven Rakhine Villagers: Residents|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-kills-four-rakhine-villagers-residents.html|work=The Irrawaddy|date=1 June 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Death Toll in Myanmar Junta's Massacre of Villagers Near Sittwe Tops 50|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-in-myanmar-juntas-massacre-of-villagers-near-sittwe-tops-50.html|work=The Irrawaddy|date=3 June 2024}}</ref> မျက်မြင်သက်သေများအရ လူတိုင်းအား နေပူထဲတွင် ထားရှိခဲ့ကာ စစ်သားများ၏ ဆီးကို သောက်ရန် အတင်းခိုင်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ကို ထောက်ခံသော တက်တူးထိုးထားသည့် အမျိုးသားများ၏ အရေပြားကို ဖြတ်ပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အိမ်ခြေ ၈၀ ကျော်နှင့် ရွာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ကျန်ကျေးရွာသား ၁၀၀ ကျော်ကို စစ်ကြောမေးမြန်းရန် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ <ref name="bbc"/> နောက် ၃ ရက်အကြာတွင် အနီးနားရှိ မင်းကင်းတောရွာသစ်နှင့် မင်းကင်းတောရွာဟောင်းများကို စစ်အစိုးရစစ်သားများက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-06-01 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် စစ်ကောင်စီက အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ် အလောင်း ဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/06/01/384569.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသူ ၁၀၀ ကျော်အနက် ၄၇ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက် ၄ ရက်အကြာတွင် စစ်ကြောမေးမြန်းမှုအတွင်း ၎င်းတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ပြန်ပေးဆွဲခံရသူ ၄၀ ကျော်ကို စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=More than 40 people from the village of Bayi Phyu who were arrested were transferred to prison|url=https://www.rfa.org/burmese/news/byan-phyu-resident-move-jail-06112024144325.html|language=my|date=11 June 2024}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အဆိုပါ သတ်ဖြတ်မှုတွင် [[ရခိုင်လူမျိုး|စစ်အစိုးရ]] လိုလားသော [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA) မှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အခိုင်အမာ ဆိုသော်လည်း ALA က ငြင်းဆိုထားသည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်နေသော တပ်မတော်နှင့် ALA စစ်သားအားလုံးကို အရေးယူရန် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တောင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-06 |title=စစ်ကောင်စီနှင့်ALPတို့၏ ဗျိုင်းဖြူရွာလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53032/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်မင်းထွန်း]]က ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် -ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာနှင့် အနီးရှိ ကံပြင်ရွာများတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) အဖွဲ့ဝင်များ ခိုအောင်းနေပြီး စစ်တွေမြို့အတွင်းသို့ ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်နေကြောင်း ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးချက်အရ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးစဉ် မသင်္ကာသူများအား မေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရွာသားမဟုတ်သည့် အမျိုးသား ၃ ဦးက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ သေနတ်ကို လုယူရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။မသင်္ကာသူ ၂၀ ခန့်ကိုသာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရက္ခတပ်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည့် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခြင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း ဆိုသည့် သတင်းများမှာ မဟုတ်မမှန်သည့် ဝါဒဖြန့်မှုများသာဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |title=AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ထုတ်လွှင့်နေမှုအပေါ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/57028 |access-date=2026-05-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် သည် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲမှ ၂၃၄ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးက မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ၁၄၁ ဦးနှင့် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ၉၃ ဦးတို့ကို နှစ်သုတ်ခွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ၊ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၉၃ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/667868 |access-date=2026-05-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-09 |title=စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၂၃၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီက AA ဖြင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ချမှတ် |url=https://yktnews.com/2024/09/182531/ |access-date=2026-05-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-09-02 |title=စစ်တွေမြို့ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၁၄၀ ကျော် ထောင်ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57323/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 9gmowf6ulvcvb1ogi82vatzt008tw8d 1031286 1031240 2026-05-13T03:46:13Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်းပြင်ဆင် 1031286 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် | date = ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=20.167 |lon_deg=92.785 |label= ဗျိုင်းဖြူရွာ |display=inline }} | fatalities = ၇၆ | injuries = မသိရှိရ | perpetrators = {{military|Myanmar}}<br>{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]] စစ်သွေးကြွများ<ref name=June6>{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583 |work=Mizzima |date=6 June 2024}}</ref><br>{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA မှ ငြင်းဆို)<ref name=ALP>{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559 |work=Mizzima |date=5 June 2024}}</ref> | motive = ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်အတွင်း]]၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူပေါင်း ၇၆ ဦး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသော [[စစ်တွေမြို့နယ်]] ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် နှစ်ရက်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာမှ သတ်ဖြတ်ခံရသူရွာသား (၇၆) ဦးထိရှိလာဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104848 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-06-02 |title=စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူရွာသားတချို့ ဖမ်းဆီးအသတ်ဖြတ်ခံရ (ဒေသခံများ) |url=https://burmese.voanews.com/a/7639046.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == နောက်ခံ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက် ပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]မှ ရခိုင်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းဒေသအများစုကို သိမ်းပိုက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထိရောက်ဆုံး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျိုင်းဖြူရွာသည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]] အပြင်ဘက် အနီးနားရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ <ref name="bbc">{{Cite news|title=Myanmar soldiers cut off tattoos and gave detainees urine to drink, witnesses tell BBC|language=en|url=https://www.bbc.com/news/articles/ckmm6jep6l7o|date=6 June 2024}}</ref> == ဖြစ်စဉ်များ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း အချိန်ခန့်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ [[တပ်မတော်|တပ်ဖွဲ့ဝင်]] ၁၇၀ ခန့်သည် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်၍ [[အာရက္ခတပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်မတော်]] နှင့် ပတ်သက်ကြောင်းသံသယရှိမှုကြောင့် ရွာသူရွာသား <ref name="June4">{{Cite web|title=Arakan Army: Myanmar Junta Killed 76 in Village Massacre|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-killed-76-in-village-massacre.html|date=4 June 2024}}</ref> ၇၀ ကျော်အား တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-04 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာ စီးနင်းခံရမှု သတ်ဖြတ်ခံရသူ ၇၆ ဦးအထိရှိလာကြောင်း AA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sittwe-byaingphyu-massacre-aa-06042024004500.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ဗျိုင်းဖြူရွာသားများ၏ ပြောကြားချက်အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]မှ တပ်သားများသည် ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် တစ်အိမ်တက်ဆင်းဖြင့် အိမ်ထောင်စု စာရင်းရှိ လူများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ အချို့မှာ ရိုက်နှက်ခံခဲ့ရပြီး ရိုက်နှက်မှုကြောင့် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကာ အခြားအမျိုးသားများကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် စစ်သားများက ရွာသူရွာသားများအား စုရုံးခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ecoi.net/en/document/2110162.html|title=Mass arrest in Myanmar's Rakhine State ends in interrogations, beatings|language=en|date=30 May 2024}}</ref> စစ်သားများက ရွာသားအားလုံးကို ရွာလယ်တွင် အတင်းအကြပ် စုစည်းနေခိုင်းစေကာ အမျိုးသားများကို အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများနှင့် သီးခြား ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားများကို ထရပ်ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားကာ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးအများအပြားကို စစ်သားများက မုဒိမ်းကျင့် ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများအား အစားအစာ၊ ရေနှင့် အမိုးအကာများကို နောက်နေ့အထိ မပေးဘဲ ထားရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Kills Eleven Rakhine Villagers: Residents|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-kills-four-rakhine-villagers-residents.html|work=The Irrawaddy|date=1 June 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Death Toll in Myanmar Junta's Massacre of Villagers Near Sittwe Tops 50|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-in-myanmar-juntas-massacre-of-villagers-near-sittwe-tops-50.html|work=The Irrawaddy|date=3 June 2024}}</ref> မျက်မြင်သက်သေများအရ လူတိုင်းအား နေပူထဲတွင် ထားရှိခဲ့ကာ စစ်သားများ၏ ဆီးကို သောက်ရန် အတင်းခိုင်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ကို ထောက်ခံသော တက်တူးထိုးထားသည့် အမျိုးသားများ၏ အရေပြားကို ဖြတ်ပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အိမ်ခြေ ၈၀ ကျော်နှင့် ရွာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ကျန်ကျေးရွာသား ၁၀၀ ကျော်ကို စစ်ကြောမေးမြန်းရန် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ <ref name="bbc"/> နောက် ၃ ရက်အကြာတွင် အနီးနားရှိ မင်းကင်းတောရွာသစ်နှင့် မင်းကင်းတောရွာဟောင်းများကို စစ်အစိုးရစစ်သားများက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-06-01 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် စစ်ကောင်စီက အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ် အလောင်း ဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/06/01/384569.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသူ ၁၀၀ ကျော်အနက် ၄၇ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက် ၄ ရက်အကြာတွင် စစ်ကြောမေးမြန်းမှုအတွင်း ၎င်းတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ပြန်ပေးဆွဲခံရသူ ၄၀ ကျော်ကို စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=More than 40 people from the village of Bayi Phyu who were arrested were transferred to prison|url=https://www.rfa.org/burmese/news/byan-phyu-resident-move-jail-06112024144325.html|language=my|date=11 June 2024}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အဆိုပါ သတ်ဖြတ်မှုတွင် [[ရခိုင်လူမျိုး|စစ်အစိုးရ]] လိုလားသော [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA) မှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အခိုင်အမာ ဆိုသော်လည်း ALA က ငြင်းဆိုထားသည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်နေသော တပ်မတော်နှင့် ALA စစ်သားအားလုံးကို အရေးယူရန် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တောင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-06 |title=စစ်ကောင်စီနှင့်ALPတို့၏ ဗျိုင်းဖြူရွာလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53032/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်မင်းထွန်း]]က ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် -ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာနှင့် အနီးရှိ ကံပြင်ရွာများတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) အဖွဲ့ဝင်များ ခိုအောင်းနေပြီး စစ်တွေမြို့အတွင်းသို့ ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်နေကြောင်း ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးချက်အရ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးစဉ် မသင်္ကာသူများအား မေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရွာသားမဟုတ်သည့် အမျိုးသား ၃ ဦးက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ သေနတ်ကို လုယူရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။မသင်္ကာသူ ၂၀ ခန့်ကိုသာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရက္ခတပ်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည့် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခြင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း ဆိုသည့် သတင်းများမှာ မဟုတ်မမှန်သည့် ဝါဒဖြန့်မှုများသာဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |title=AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ထုတ်လွှင့်နေမှုအပေါ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/57028 |access-date=2026-05-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် သည် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲမှ ၂၃၄ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးက မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ၁၄၁ ဦးနှင့် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ၉၃ ဦးတို့ကို နှစ်သုတ်ခွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ၊ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၉၃ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/667868 |access-date=2026-05-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-09 |title=စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၂၃၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီက AA ဖြင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ချမှတ် |url=https://yktnews.com/2024/09/182531/ |access-date=2026-05-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-09-02 |title=စစ်တွေမြို့ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၁၄၀ ကျော် ထောင်ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57323/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] jy9czb6d47two7d27towfxxqespnsi0 1031287 1031286 2026-05-13T03:46:35Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031286 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = ဗျိုင်းဖြူရွာ၊ ရခိုင်ပြည်နယ် | date = ၂၉-၃၁ မေ ၂၀၂၄ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=20.167 |lon_deg=92.785 |label= ဗျိုင်းဖြူရွာ |display=inline }} | fatalities = ၇၆ | injuries = မသိရှိရ | perpetrators = {{military|Myanmar}}<br>{{flagicon image|Rohingya flag.svg}} [[ရိုဟင်ဂျာ]] စစ်သွေးကြွများ<ref name=June6>{{cite news |title=Updated Death toll of 76 dead in Byine Phyu Village massacre in Sittwe Township |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/06/10583 |work=Mizzima |date=6 June 2024}}</ref><br>{{flagicon image|Flag of the Arakan Liberation Party.svg}} [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA မှ ငြင်းဆို)<ref name=ALP>{{cite news |title=ALP Denies Involvement in Byine Phyu Massacre in Sittwe Township, Rakhine State |url=https://eng.mizzima.com/2024/06/05/10559 |work=Mizzima |date=5 June 2024}}</ref> | motive = ရက္ခိုင့်တပ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု သံသယရှိ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်အတွင်း]]၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူပေါင်း ၇၆ ဦး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသော [[စစ်တွေမြို့နယ်]] ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် နှစ်ရက်ကြာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာမှ သတ်ဖြတ်ခံရသူရွာသား (၇၆) ဦးထိရှိလာဟု AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104848 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-06-02 |title=စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူရွာသားတချို့ ဖမ်းဆီးအသတ်ဖြတ်ခံရ (ဒေသခံများ) |url=https://burmese.voanews.com/a/7639046.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == နောက်ခံ == မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက် ပြည်တွင်းစစ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]မှ ရခိုင်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းဒေသအများစုကို သိမ်းပိုက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကာ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် အထိရောက်ဆုံး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျိုင်းဖြူရွာသည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]] အပြင်ဘက် အနီးနားရှိ ရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။ <ref name="bbc">{{Cite news|title=Myanmar soldiers cut off tattoos and gave detainees urine to drink, witnesses tell BBC|language=en|url=https://www.bbc.com/news/articles/ckmm6jep6l7o|date=6 June 2024}}</ref> == ဖြစ်စဉ်များ == ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၉ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်း အချိန်ခန့်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှ [[တပ်မတော်|တပ်ဖွဲ့ဝင်]] ၁၇၀ ခန့်သည် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာသို့ ဝင်ရောက်၍ [[အာရက္ခတပ်တော်|ရက္ခိုင့်တပ်မတော်]] နှင့် ပတ်သက်ကြောင်းသံသယရှိမှုကြောင့် ရွာသူရွာသား <ref name="June4">{{Cite web|title=Arakan Army: Myanmar Junta Killed 76 in Village Massacre|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/arakan-army-myanmar-junta-killed-76-in-village-massacre.html|date=4 June 2024}}</ref> ၇၀ ကျော်အား တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-04 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာ စီးနင်းခံရမှု သတ်ဖြတ်ခံရသူ ၇၆ ဦးအထိရှိလာကြောင်း AA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/sittwe-byaingphyu-massacre-aa-06042024004500.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ဗျိုင်းဖြူရွာသားများ၏ ပြောကြားချက်အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]မှ တပ်သားများသည် ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် တစ်အိမ်တက်ဆင်းဖြင့် အိမ်ထောင်စု စာရင်းရှိ လူများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။ အချို့မှာ ရိုက်နှက်ခံခဲ့ရပြီး ရိုက်နှက်မှုကြောင့် လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ကာ အခြားအမျိုးသားများကိုလည်း ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ယင်းနောက် စစ်သားများက ရွာသူရွာသားများအား စုရုံးခိုင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.ecoi.net/en/document/2110162.html|title=Mass arrest in Myanmar's Rakhine State ends in interrogations, beatings|language=en|date=30 May 2024}}</ref> စစ်သားများက ရွာသားအားလုံးကို ရွာလယ်တွင် အတင်းအကြပ် စုစည်းနေခိုင်းစေကာ အမျိုးသားများကို အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများနှင့် သီးခြား ခွဲထုတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားများကို ထရပ်ကားဖြင့် ခေါ်ဆောင်သွားကာ နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးအများအပြားကို စစ်သားများက မုဒိမ်းကျင့် ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများအား အစားအစာ၊ ရေနှင့် အမိုးအကာများကို နောက်နေ့အထိ မပေးဘဲ ထားရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Kills Eleven Rakhine Villagers: Residents|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-kills-four-rakhine-villagers-residents.html|work=The Irrawaddy|date=1 June 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Death Toll in Myanmar Junta's Massacre of Villagers Near Sittwe Tops 50|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-in-myanmar-juntas-massacre-of-villagers-near-sittwe-tops-50.html|work=The Irrawaddy|date=3 June 2024}}</ref> မျက်မြင်သက်သေများအရ လူတိုင်းအား နေပူထဲတွင် ထားရှိခဲ့ကာ စစ်သားများ၏ ဆီးကို သောက်ရန် အတင်းခိုင်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ရက္ခိုင့်တပ်မတော်ကို ထောက်ခံသော တက်တူးထိုးထားသည့် အမျိုးသားများ၏ အရေပြားကို ဖြတ်ပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က အိမ်ခြေ ၈၀ ကျော်နှင့် ရွာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ပြီး ကျန်ကျေးရွာသား ၁၀၀ ကျော်ကို စစ်ကြောမေးမြန်းရန် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ <ref name="bbc"/> နောက် ၃ ရက်အကြာတွင် အနီးနားရှိ မင်းကင်းတောရွာသစ်နှင့် မင်းကင်းတောရွာဟောင်းများကို စစ်အစိုးရစစ်သားများက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2024-06-01 |title=စစ်တွေ ဗျိုင်းဖြူရွာတွင် စစ်ကောင်စီက အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ် အလောင်း ဖျောက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/06/01/384569.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသူ ၁၀၀ ကျော်အနက် ၄၇ ဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ နောက် ၄ ရက်အကြာတွင် စစ်ကြောမေးမြန်းမှုအတွင်း ၎င်းတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ပြန်ပေးဆွဲခံရသူ ၄၀ ကျော်ကို စစ်အစိုးရက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|title=More than 40 people from the village of Bayi Phyu who were arrested were transferred to prison|url=https://www.rfa.org/burmese/news/byan-phyu-resident-move-jail-06112024144325.html|language=my|date=11 June 2024}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အဆိုပါ သတ်ဖြတ်မှုတွင် [[ရခိုင်လူမျိုး|စစ်အစိုးရ]] လိုလားသော [[ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (ALA) မှ ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ရက္ခိုင့်တပ်တော် က အခိုင်အမာ ဆိုသော်လည်း ALA က ငြင်းဆိုထားသည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုတွင်ပါဝင်ပတ်သက်နေသော တပ်မတော်နှင့် ALA စစ်သားအားလုံးကို အရေးယူရန် ရက္ခိုင့်တပ်တော်က တောင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-06 |title=စစ်ကောင်စီနှင့်ALPတို့၏ ဗျိုင်းဖြူရွာလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53032/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> စစ်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်မင်းထွန်း]]က ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လအတွင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်ချက် တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် -ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာနှင့် အနီးရှိ ကံပြင်ရွာများတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) အဖွဲ့ဝင်များ ခိုအောင်းနေပြီး စစ်တွေမြို့အတွင်းသို့ ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်နေကြောင်း ဒေသခံများ၏ သတင်းပေးချက်အရ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးစဉ် မသင်္ကာသူများအား မေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း ရွာသားမဟုတ်သည့် အမျိုးသား ၃ ဦးက လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ သေနတ်ကို လုယူရန် ကြိုးစားသဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။မသင်္ကာသူ ၂၀ ခန့်ကိုသာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရက္ခတပ်တော်ဘက်က ထုတ်ပြန်ထားသည့် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးခြင်းနှင့် အမျိုးသမီးများအား အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း ဆိုသည့် သတင်းများမှာ မဟုတ်မမှန်သည့် ဝါဒဖြန့်မှုများသာဖြစ်ကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{Cite web |title=AA အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများအနေဖြင့် စစ်တွေမြို့နယ် ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မဟုတ်မမှန်သတင်းများ ထုတ်လွှင့်နေမှုအပေါ် နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ ပြောကြားချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/57028 |access-date=2026-05-02 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော် သည် စစ်တွေမြို့နယ်၊ ဗျိုင်းဖြူကျေးရွာကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၃၀၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖမ်းဆီးခံရသူများထဲမှ ၂၃၄ ဦးကို အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးက မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရာတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ၁၄၁ ဦးနှင့် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ၉၃ ဦးတို့ကို နှစ်သုတ်ခွဲ၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်တွေ၊ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၉၃ ဦးကို ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ ချမှတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/667868 |access-date=2026-05-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-09-09 |title=စစ်တွေမြို့နယ်တွင် ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၂၃၄ ဦးကို စစ်ကောင်စီက AA ဖြင့် ဆက်သွယ်သည်ဟုဆိုကာ ပုဒ်မ ၁၇ (၁) ဖြင့် အလုပ်ကြမ်းနှင့်ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်စီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ချမှတ် |url=https://yktnews.com/2024/09/182531/ |access-date=2026-05-02 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-09-02 |title=စစ်တွေမြို့ ဗျိုင်းဖြူရွာသား ၁၄၀ ကျော် ထောင်ချခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/57323/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] jy9czb6d47two7d27towfxxqespnsi0 ရှင်းဆန်းအန်း 0 263255 1031320 850340 2026-05-13T06:31:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ရှင်းဆန်းဆန်း]] စာမျက်နှာကို [[ရှင်းဆန်းအန်း]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 850340 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = ရှင်းဆန်းဆန်း<br>Shinsenen<br />神泉苑 | native_name = | image = 神泉苑、京都.jpg | image_size = 250 | alt = | caption = ပင်မကျောင်းဆောင် | map_type = | map_size = | map_alt = | map_caption = | location = Monzencho, Oike-dori Shisenencho Higashi-iru, [[Nakagyo-ku]], [[Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]] | coordinates = | religious_affiliation = [[Shingon]] | deity = | country = Japan | functional_status = | website = http://www.shinsenen.org/ | founded_by = [[Kūkai]] | year_completed = 826 }} '''ရှင်းဆန်းဆန်း''' (神泉苑) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[နိဂျောရဲတိုက်]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် ရှင်းဂွန်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတော်ကို ၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ခူးခိုင်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် ကန်တစ်ခုကို အလယ်ဗဟိုထားတည်ဆောက်ထားသည့် ကြီးမားသည့် အဏ္ဏဝါဥယျာဉ်တစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။ ဤဥယျာဉ်သည် ကျိုတိုမြို့ရှိ ရှေးအကျဆုံးဥယျာဉ်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://thekyotoproject.org/english/shinsenen/|title=Shinsenen|quote=Shinsenen is the oldest existing garden in Kyoto and dates back to the Heian era (794-1185).}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ကျောင်းတော်ကို ၇၉၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကျောင်းတော်ကို ဟဲအိအန်နန်းတော်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားကာ ဘုရင့်အတွက် သီးသန့်ဥယျာဉ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မှတ်တမ်းများအရ ထိုနေရာကို မြောက်မှတောင်သို့ မီတာ ၄၀၀၊ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မီတာ ၂၀၀ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ အခြားသော မှတ်တမ်းများတွင်မူ မြောက်မှတောင်သို့ မီတာ ၅၀၀၊ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မီတာ ၂၄၀ တိုးချဲ့ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=http://sirdaizine.com/travel/Shinsenen.html|title=神泉苑 京都最古の庭園を歩く|京都観光 歴史と文学の旅|website=sirdaizine.com|access-date=2019-04-19}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[http://shinsenen.org/ Official website] ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|35|00|40.45|N|135|44|51.79|E|region:JP_type:landmark|display=title}} [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ]] tncysw7xjra76g7k0unnxp0fhkdly1z 1031323 1031320 2026-05-13T06:32:54Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1031323 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = ရှင်းဆန်းအန်း<br>Shinsenen<br />神泉苑 | native_name = | image = 神泉苑、京都.jpg | image_size = 250 | alt = | caption = ပင်မကျောင်းဆောင် | map_type = | map_size = | map_alt = | map_caption = | location = Monzencho, Oike-dori Shisenencho Higashi-iru, [[Nakagyo-ku]], [[Kyoto]], [[Kyoto Prefecture]] | coordinates = | religious_affiliation = [[Shingon]] | deity = | country = Japan | functional_status = | website = http://www.shinsenen.org/ | founded_by = [[Kūkai]] | year_completed = 826 }} '''ရှင်းဆန်းအန်း''' (神泉苑) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[နိဂျောရဲတိုက်]]၏ တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည့် ရှင်းဂွန်းဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျောင်းတော်ကို ၈၂၄ ခုနှစ်တွင် ခူးခိုင်းက တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျောင်းတော်တွင် ကန်တစ်ခုကို အလယ်ဗဟိုထားတည်ဆောက်ထားသည့် ကြီးမားသည့် အဏ္ဏဝါဥယျာဉ်တစ်ခုလည်း တည်ရှိသည်။ ဤဥယျာဉ်သည် ကျိုတိုမြို့ရှိ ရှေးအကျဆုံးဥယျာဉ်များထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://thekyotoproject.org/english/shinsenen/|title=Shinsenen|quote=Shinsenen is the oldest existing garden in Kyoto and dates back to the Heian era (794-1185).}}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ကျောင်းတော်ကို ၇၉၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကျောင်းတော်ကို ဟဲအိအန်နန်းတော်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားကာ ဘုရင့်အတွက် သီးသန့်ဥယျာဉ်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ မှတ်တမ်းများအရ ထိုနေရာကို မြောက်မှတောင်သို့ မီတာ ၄၀၀၊ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မီတာ ၂၀၀ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ အခြားသော မှတ်တမ်းများတွင်မူ မြောက်မှတောင်သို့ မီတာ ၅၀၀၊ အရှေ့မှ အနောက်သို့ မီတာ ၂၄၀ တိုးချဲ့ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=http://sirdaizine.com/travel/Shinsenen.html|title=神泉苑 京都最古の庭園を歩く|京都観光 歴史と文学の旅|website=sirdaizine.com|access-date=2019-04-19}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[http://shinsenen.org/ Official website] ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|35|00|40.45|N|135|44|51.79|E|region:JP_type:landmark|display=title}} [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားကျောင်းများ]] tkmicu0bls3xf6ea46xudwgoa6npgmp ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 270574 1031273 1028973 2026-05-13T03:41:12Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031273 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]] | date = ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=22.6822 |lon_deg=95.3194 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} | fatalities = ၄၁ | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော်]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | dfen = ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] | charges = မရှိ }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာများကို စစ်ဆင်ရေးဝင်ရောက်စဉ် [[တပ်မတော်|မြန်မာတပ်မတော်]] က ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-07-05 |title=ဒီပဲယင်း၌ စစ်ကောင်စီ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးသူ ၄၀ခန့်ရှိလာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/07/05/243824.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-07-10 |title=ဒီပဲယင်းတိုက်ပွဲမှာ ထွက်ပြေးခဲ့ရသူတွေ နေရပ်ပြန်လို့ရပေမယ့်လည်း အခက်အခဲတွေရှိနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/difficulties-of-tabayin-refugees-07102021054055.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရန်နိုင် |date=2021-07-02 |title=ဒီပဲယင်းနဲ့ ကောလင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ PDF တပ် တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://burmese.voanews.com/a/5951275.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == အသေးစိတ် == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (PDF) တပ်ရင်းတစ်ခုသည် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့်သာ လက်နက်တပ်ဆင်ထားပြီး ကျေးရွာများကို တိုက်ခိုက်နေသော မြန်မာစစ်တပ်၏ စစ်ကြောင်းအများအပြားကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော်လည်း အမြောက်ကျည်များနှင့် RPG များကြောင့် PDF တပ်ရင်းသည် မိနစ် ၂၀ ကြာ ပစ်ခတ်ပြီးနောက် ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း စစ်သားများသည် "လှုပ်ရှားနေသော မည်သည့်အရာကိုမဆို ပစ်ခတ်" ဟူသော ချဉ်းကပ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကျောင်းသား ခြောက်ဦးအပါအဝင် အရပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/tabayin-villagers-cannot-count-dead-amid-myanmar-junta-attacks.html Tabayin Villagers Cannot Count Dead Amid Myanmar Junta Attacks] [[The Irrawaddy]]. July 7, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-civilian-death-toll-rises-from-sagaing-fighting.html#:~:text=Around%252041%2520civilians%252C%2520including%2520several,%252C%2520Sagaing%2520Region%252C%2520on%2520Friday. Myanmar Civilian Death Toll Rises From Sagaing Fighting] [[The Irrawaddy]]. July 5, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-25-civilians-killed-in-shootout-with-myanmar-junta.html?fbclid=IwAR3vbNoqAcZF_md11dEtT_k52l8DStjyVh4fQJVVJ7F3bbFBx6HS041KHhY At Least 25 Civilians Killed in Shootout with Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. July 4, 2021.</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== *[[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] {{Myanmar-hist-stub}} l66hwsm2iqzemmyeps02i3smw6124mv 1031274 1031273 2026-05-13T03:41:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031273 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]] | date = ၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=22.6822 |lon_deg=95.3194 |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} | fatalities = ၄၁ | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော်]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | dfen = ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] | charges = မရှိ }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာများကို စစ်ဆင်ရေးဝင်ရောက်စဉ် [[တပ်မတော်|မြန်မာတပ်မတော်]] က ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2021-07-05 |title=ဒီပဲယင်း၌ စစ်ကောင်စီ လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးသူ ၄၀ခန့်ရှိလာ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/07/05/243824.html |access-date=2026-05-02 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-07-10 |title=ဒီပဲယင်းတိုက်ပွဲမှာ ထွက်ပြေးခဲ့ရသူတွေ နေရပ်ပြန်လို့ရပေမယ့်လည်း အခက်အခဲတွေရှိနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/difficulties-of-tabayin-refugees-07102021054055.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရန်နိုင် |date=2021-07-02 |title=ဒီပဲယင်းနဲ့ ကောလင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်နဲ့ PDF တပ် တိုက်ပွဲဖြစ် |url=https://burmese.voanews.com/a/5951275.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == အသေးစိတ် == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (PDF) တပ်ရင်းတစ်ခုသည် လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့်သာ လက်နက်တပ်ဆင်ထားပြီး ကျေးရွာများကို တိုက်ခိုက်နေသော မြန်မာစစ်တပ်၏ စစ်ကြောင်းအများအပြားကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်သည် အနည်းဆုံး ၁၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သော်လည်း အမြောက်ကျည်များနှင့် RPG များကြောင့် PDF တပ်ရင်းသည် မိနစ် ၂၀ ကြာ ပစ်ခတ်ပြီးနောက် ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း စစ်သားများသည် "လှုပ်ရှားနေသော မည်သည့်အရာကိုမဆို ပစ်ခတ်" ဟူသော ချဉ်းကပ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ကျောင်းသား ခြောက်ဦးအပါအဝင် အရပ်သားများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref> [https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/tabayin-villagers-cannot-count-dead-amid-myanmar-junta-attacks.html Tabayin Villagers Cannot Count Dead Amid Myanmar Junta Attacks] [[The Irrawaddy]]. July 7, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-civilian-death-toll-rises-from-sagaing-fighting.html#:~:text=Around%252041%2520civilians%252C%2520including%2520several,%252C%2520Sagaing%2520Region%252C%2520on%2520Friday. Myanmar Civilian Death Toll Rises From Sagaing Fighting] [[The Irrawaddy]]. July 5, 2021.</ref><ref> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-25-civilians-killed-in-shootout-with-myanmar-junta.html?fbclid=IwAR3vbNoqAcZF_md11dEtT_k52l8DStjyVh4fQJVVJ7F3bbFBx6HS041KHhY At Least 25 Civilians Killed in Shootout with Myanmar Junta] [[The Irrawaddy]]. July 4, 2021.</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== *[[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] {{Myanmar-hist-stub}} l66hwsm2iqzemmyeps02i3smw6124mv ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 270590 1031267 1030256 2026-05-13T03:36:31Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1030256 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ပဲခူးမြို့]] | date = ၉ ဧပြီ ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] | map = {{Location map |Myanmar |coordinates = {{coord|17.3275|N|96.4900|E}} |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} | fatalities = အရပ်သား ၈၂ ဦးကျော် | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော်]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | charges = မရှိ }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ပဲခူးမြို့]]၌ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင်များသည် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၈၂ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last1=Hancocks |first1=Paula |last2=Salai TZ |date=16 April 2021 |title=Witnesses to Bago killings describe relentless military onslaught against Myanmar civilian population |url=https://www.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010321/https://www.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref> ထိုအချိန်တွင် ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အပြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်တွင်း၌ လူအများဆုံး သေဆုံးသည့် တစ်ခုတည်းသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယင်းမတိုင်မီ တစ်လမပြည့်မီက [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=24 March 2022 |title=Nowhere is Safe": The Myanmar Junta's Crimes Against Humanity |url=https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |website=Fortify Rights |access-date=27 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226180148/https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |url-status=live }}</ref> ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း အရပ်သား သေဆုံးသူဦးရေ၏ ၄၀% နီးပါး ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} [[File:Mon people in Bago join protest calling formation of Federal Democratic Union 2.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပဲခူးမြို့၌ ဆန္ဒပြနေသူများ]] ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]သည် အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီအတွင် စစ်တပ်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ တစ်နိုင်ငံလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပဲခူးမြို့အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အရပ်သားများသည် စစ်တပ်၏ အာဏာသိမ်းမှုကို ခုခံရန် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြမှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြသူများ စိုက်ထူထားသော လက်လုပ်အကာအရံများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် မဂ္ဂတစ်လမ်းမကြီးသည် ပဲခူးမြို့၏ အဓိက ဆန္ဒပြမှု အားကောင်းရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":4">{{Cite web |date=9 April 2021 |title=Large numbers feared dead in Bago as soldiers crush protest stronghold |url=https://myanmar-now.org/en/news/large-numbers-feared-dead-in-bago-as-soldiers-crush-protest-stronghold |access-date=26 February 2023 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011830/https://myanmar-now.org/en/news/large-numbers-feared-dead-in-bago-as-soldiers-crush-protest-stronghold |url-status=live }}</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=12 October 2021 |title=Digital investigation sheds light on deadly incident in Myanmar |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ |access-date=27 February 2023 |website=NHK WORLD |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ |url-status=live }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == [[File:Kanbawzathadi Palace - Bago, Myanmar 20130219-01.jpg|thumb|အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားရာနေရာအနီးရှိ [[ကမ္ဘောဇသာဒီရွှေနန်းတော်]]]] အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း စစ်အုပ်စုသည် ပဲခူးမြို့တွင် ညစဉ် အင်တာနက်လိုင်း ဖြတ်တောက်မှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |last= |first= |date=1 September 2021 |title=Myanmar's Military Massacre in Bago: Hour by Hour Internet Access Measurement |url=https://medium.com/insights-monash-university-ip-observatory/myanmars-military-massacre-in-bago-hour-by-hour-internet-access-measurement-d72e0e801550 |access-date=27 February 2023 |website=Insights @ Monash University IP Observatory |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://medium.com/insights-monash-university-ip-observatory/myanmars-military-massacre-in-bago-hour-by-hour-internet-access-measurement-d72e0e801550 |url-status=live }}</ref> ယခင်ညနေပိုင်းတွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် ဆင်နွှဲတော့မည်ဟူသော သတင်းအမှားတစ်ခုသည် ဒေသခံများအကြား ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။<ref name=":7">{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Violence against protestors in Bago |url=https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-in-bago |access-date=27 February 2023 |website=Myanmar Witness |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011823/https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-in-bago |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက် နံနက်တွင် ဆန္ဒပြသူများအကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကို ဟန့်တားရန်အတွက် ပဲခူးမြို့တွင် အင်တာနက်၊ တယ်လီဖုန်းနှင့် လျှပ်စစ်မီးများ ဖြတ်တောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":8">{{Cite news |last1=Lee |first1=Joyce Sohyun |last2=Mahtani |first2=Shibani |last3=Kelly |first3=Meg |last4=Mirza |first4=Atthar |date=25 August 2021 |title=How Myanmar's military terrorized its people with weapons of war |url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-crackdown-military-coup/ |access-date=27 February 2023 |newspaper=Washington Post |language=en |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306010337/https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-crackdown-military-coup/ |url-status=live }}</ref><ref name=":6" /><ref name=":7" /> နံနက် ၄ နာရီတွင် စစ်တပ်သည် စစ်သားအင်အား ၂၅၀ ဖြင့် [[ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်]]အနီးရှိ မဂ္ဂတစ်လမ်းနှင့် ဆံတော်တွင်းလမ်းကြားရှိ ရှင်စောပု၊ နန်းတော်ရာ၊ မှော်ကန်နှင့် ပုဏ္ဏားစုရပ်ကွက်များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=30 December 2021 |title=Myanmar Junta's Worst Massacres of 2021 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |access-date=26 February 2023 |website=[[The Irrawaddy]] |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220707/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |url-status=live }}</ref> စစ်တပ်သည် မြို့၏ အဓိကလမ်းများအားလုံးကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref name=":5" />နံနက် ၅ နာရီတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ယာယီအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားစဉ် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကို ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |date=21 July 2021 |title=Anatomy of a Massacre: How Myanmar's Military Killed Dozens of Pro-Democracy Protesters |url=https://www.vice.com/en/article/myanmar-military-massacre-bago/ |access-date=27 February 2023 |website=Vice |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010326/https://www.vice.com/en/article/m7exa8/myanmar-military-massacre-bago |url-status=live }}</ref><ref name=":0" /> အရပ်သားအချို့သည် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် မီးရှူးမီးပန်းများနှင့် လက်လုပ်ပစ္စည်းများကို ချီတက်လာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များထံ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":7" /> နံနက် ၁၀ နာရီတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဆံတော်တွင်းလမ်းပေါ်ရှိ နောက်ဆုံးအတားအဆီးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":8" /><ref name=":9" /> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရသူများစွာသည် သွေးထွက်လွန်ပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Nay Lin Tun |date=30 April 2021 |title=Frontline doctors risk persecution, careers – and their lives |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/frontline-doctors-risk-persecution-careers-and-their-lives/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.frontiermyanmar.net/en/frontline-doctors-risk-persecution-careers-and-their-lives/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=22 April 2021 |title='The military is hunting us': volunteer medics in the crosshairs |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-military-is-hunting-us-volunteer-medics-in-the-crosshairs/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010328/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-military-is-hunting-us-volunteer-medics-in-the-crosshairs/ |url-status=live }}</ref> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သားများအပေါ် သူပုန်နှိမ်နင်းရေး နည်းဗျူဟာများကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး လူအများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":8" /> ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] (AAPP) က အနည်းဆုံး လူ ၂၀ သေဆုံးကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |date=10 April 2021 |title=Daily Briefing in Relation to the Military Coup |url=https://aappb.org/?p=14239 |access-date=26 February 2023 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010324/https://aappb.org/?p=14239 |url-status=live }}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် သေဆုံးသူဦးရေ ၈၂ ဦးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref name=":10" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအထိ သေဆုံးသူအနည်းဆုံး ၅၀ မှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း မသိရသေးပေ။<ref>{{Cite web |date=20 November 2021 |title=Recent Fatality List |url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |website=Assistance Association for Political Prisoners |access-date=27 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220721/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကတည်းက သေဆုံးသူများနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်းကို မှတ်တမ်းတင်နေသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ပဲခူးမြို့ စီးနင်းမှုအတွင်း အစိုးရတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် လူ ၈၂ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပဲခူးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား သုံးဦးဖြစ်သည့် ဒုတိယနှစ် သတ္တဗေဒကျောင်းသား ကိုအာကာမင်းခန့်၊ ပထမနှစ် သတ္တဗေဒကျောင်းသား ကိုဘိုဘိုနိုင်နှင့် ပထမနှစ် သင်္ချာကျောင်းသား အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် ကိုကောင်းကျော်ထွန်းတို့သည် စီးနင်းမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{cite web |publisher=The Irrawaddy |date=11 April 2021 |title=Death Toll in Myanmar Regime's Latest Massacre Rises as Detail Emerge |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |access-date=27 February 2023 |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |url-status=live }}</ref> == ကျူးလွန်သူများ == အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို [[တပ်မတော်]]မှ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]မှ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]တို့ ပူးပေါင်း၍ ကျူးလွန်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2 December 2021 |title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre |url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |access-date=22 February 2023 |website=Human Rights Watch |language=en |archive-date=21 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221214031/https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |url-status=live }}</ref><ref name=":8" /> အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားရာနေရာ၏ မြောက်ဘက် {{Convert|2|km}} အကွာတွင် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခု တည်ရှိသည်။<ref name=":7" /> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သားများအပေါ် တိုက်ပွဲဝင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် လက်နက်များဖြစ်သော ရိုင်ဖယ်သေနတ်များနှင့် ရော့ကက်လောင်ချာနှင့် လက်ပစ်ဗုံးကဲ့သို့သော လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":10" /> ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ဆေးကုသခွင့် မပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=Myanmar violence 'must cease immediately': UN agencies {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2021/04/1089492 |access-date=26 February 2023 |website=UN News |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011829/https://news.un.org/en/story/2021/04/1089492 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=11 April 2021 |title=Myanmar's post-coup civilian death toll climbs past 700 |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmars-post-coup-civilian-death-toll-climbs-past-700/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmars-post-coup-civilian-death-toll-climbs-past-700/ |url-status=live }}</ref> == အကျိုးဆက် == အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအပြီးတွင် စစ်တပ်သည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားရာနေရာအနီးတွင် ဆက်လက် တပ်စွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |date=11 April 2021 |title=Death Toll in Myanmar Regime's Latest Massacre Rises as Details Emerge |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |access-date=27 February 2023 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |url-status=live }}</ref> ထို့နောက် အနီးအနားရှိ ရပ်ကွက်ငါးခုမှ ဒေသခံ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်သည် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=Tens of Thousands of Residents Flee Bago in Wake of Assault by Myanmar Security Forces |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/bago-residents-flee-04122021165638.html |access-date=27 February 2023 |website=Radio Free Asia |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/bago-residents-flee-04122021165638.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1" /><ref name=":4" /> သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဇေယျမုနိဘုရားဟုလည်း လူသိများသော ရှင်စောပုဘုရားဝင်းအတွင်း ယာယီ ထားရှိခဲ့ပြီး အဆိုပါနေရာကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=10 April 2021 |title=ပဲခူးမြို့ပစ်ခတ်မှုတွင် သေဆုံးသူအရေအတွက် ၈၂ ဦး ရှိလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6456 |access-date=27 February 2023 |website=Myanmar NOW |language=my |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227062341/https://myanmar-now.org/mm/news/6456 |url-status=live }}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=11 April 2021 |title='It's like genocide': Myanmar security forces with rifle grenades reportedly kill over 80 protesters |url=https://www.sbs.com.au/news/article/its-like-genocide-myanmar-security-forces-with-rifle-grenades-reportedly-kill-over-80-protesters/fmf22uf2q |access-date=26 February 2023 |website=SBS News |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.sbs.com.au/news/article/its-like-genocide-myanmar-security-forces-with-rifle-grenades-reportedly-kill-over-80-protesters/fmf22uf2q |url-status=live }}</ref> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ရက်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ထိုနေရာကို အကာအရံများဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့် အရပ်သားများအနေဖြင့် ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ယူဆောင်ရန် မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=":2" /> နှိမ်နင်းမှုအပြီးတွင် ပဲခူးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ရယူလိုပါက မိသားစုများထံမှ မြန်မာငွေ ၁၂၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၅) ပေးဆောင်ရန် စစ်တပ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":12">{{Cite web |last=Regan |first=Helen |date=14 April 2021 |title=UN rights chief fears Myanmar heading to 'full blown conflict' with echoes of Syria |url=https://www.cnn.com/2021/04/14/asia/myanmar-un-conflict-syria-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010323/https://www.cnn.com/2021/04/14/asia/myanmar-un-conflict-syria-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Hollingsworth |first1=Julia |last2=Sharma |first2=Akanksha |date=12 April 2021 |title=Myanmar's military is charging families $85 to retrieve bodies of relatives killed in crackdown |url=https://www.cnn.com/2021/04/11/asia/myanmar-families-bago-bodies-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.cnn.com/2021/04/11/asia/myanmar-families-bago-bodies-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === နောက်တစ်နေ့တွင် နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာဖြစ်သော [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ]]က ဆန္ဒပြသူများကို "အဓိကရုဏ်းသမားများ" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် လက်လုပ်သေနတ်များ၊ ဓာတ်ဆီပုလင်းများ၊ မြှားများနှင့် လက်ပစ်ဗုံးများဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ရဲထွဋ်က ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။<ref name=":11" /> === နိုင်ငံတကာ === ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး မစ်ရှဲလ် ဘာချီလက်တ်က အရပ်သားများအပေါ် ခွဲခြားမှုမရှိသော အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးမြှင့်လာခြင်းနှင့် စစ်ဘက်သုံးလက်နက်များ အသုံးပြုခြင်းကို ရှုတ်ချသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> သူမသည် ယင်းအကြမ်းဖက်မှုများကို ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။<ref name=":12" /> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ]]က [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]အား ပဲခူးမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နှိမ်နင်းမှုအပေါ် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=SAC-M: After Horror in Bago the United Nations Secretary General Must Act - Special Advisory Council for Myanmar |url=https://specialadvisorycouncil.org/2021/04/sac-m-after-horror-in-bago-the-united-nations-secretary-general-must-act/ |access-date=26 February 2023 |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010328/https://specialadvisorycouncil.org/2021/04/sac-m-after-horror-in-bago-the-united-nations-secretary-general-must-act/ |url-status=live }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် သောမတ်စ် အင်ဒရူးစ်က ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို [[လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှု]]ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name=":6" /> [[အမေရိကန်သံရုံး (ရန်ကုန်)|မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်သံရုံး]]က ပဲခူးမြို့တွင် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အစိုးရသည် ယင်းအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]အား ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=10 December 2021 |title=Treasury Sanctions Perpetrators of Serious Human Rights Abuse on International Human Rights Day |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0526 |access-date=26 February 2023 |website=U.S. Department of the Treasury |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226182610/https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0526 |url-status=live }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ NHK / Myanmar Witness အစီရင်ခံစာ] {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]] eud6n3t69ruphkciz9svt0jp8w2tald 1031271 1031267 2026-05-13T03:37:50Z Zawzawaungthwin 100038 စာလုံးပေါင်း ပြင်ဆင် 1031271 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ပဲခူးမြို့]] | date = ၉ ဧပြီ ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]နှင့် နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ဆန္ဒပြမှုများ]] | map = {{Location map |Myanmar |coordinates = {{coord|17.3275|N|96.4900|E}} |label= ဖြစ်ပွားရာ နေရာ |display=inline }} | fatalities = အရပ်သား ၈၂ ဦးကျော် | perpetrators = {{hlist|[[တပ်မတော်]]|[[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]}} | charges = မရှိ }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ပဲခူးမြို့]]၌ အရပ်သားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]ဝင်များသည် အရပ်သား အနည်းဆုံး ၈၂ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |last1=Hancocks |first1=Paula |last2=Salai TZ |date=16 April 2021 |title=Witnesses to Bago killings describe relentless military onslaught against Myanmar civilian population |url=https://www.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010321/https://www.cnn.com/2021/04/16/asia/bago-mass-killing-myanmar-civilians-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref> ထိုအချိန်တွင် ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]]အပြီး ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြည်တွင်း၌ လူအများဆုံး သေဆုံးသည့် တစ်ခုတည်းသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယင်းမတိုင်မီ တစ်လမပြည့်မီက [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=24 March 2022 |title=Nowhere is Safe": The Myanmar Junta's Crimes Against Humanity |url=https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |website=Fortify Rights |access-date=27 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226180148/https://www.fortifyrights.org/downloads/Nowhere%20is%20Safe%20-%20Fortify%20Rights%20Report.pdf |url-status=live }}</ref> ပဲခူးမြို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလအတွင်း အရပ်သား သေဆုံးသူဦးရေ၏ ၄၀% နီးပါး ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1" /> == နောက်ခံ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} [[File:Mon people in Bago join protest calling formation of Federal Democratic Union 2.jpg|thumb|၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပဲခူးမြို့၌ ဆန္ဒပြနေသူများ]] ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ့[[တပ်မတော်]]သည် အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီး [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ မကြာမီအတွင် စစ်တပ်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ တစ်နိုင်ငံလုံး အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပဲခူးမြို့အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အရပ်သားများသည် စစ်တပ်၏ အာဏာသိမ်းမှုကို ခုခံရန် [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ကြီးမားသော ဆန္ဒပြမှုများ]] ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြသူများ စိုက်ထူထားသော လက်လုပ်အကာအရံများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် မဂ္ဂတစ်လမ်းမကြီးသည် ပဲခူးမြို့၏ အဓိက ဆန္ဒပြမှု အားကောင်းရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":4">{{Cite web |date=9 April 2021 |title=Large numbers feared dead in Bago as soldiers crush protest stronghold |url=https://myanmar-now.org/en/news/large-numbers-feared-dead-in-bago-as-soldiers-crush-protest-stronghold |access-date=26 February 2023 |website=Myanmar NOW |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011830/https://myanmar-now.org/en/news/large-numbers-feared-dead-in-bago-as-soldiers-crush-protest-stronghold |url-status=live }}</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=12 October 2021 |title=Digital investigation sheds light on deadly incident in Myanmar |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ |access-date=27 February 2023 |website=NHK WORLD |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ |url-status=live }}</ref> == ဖြစ်စဉ် == [[File:Kanbawzathadi Palace - Bago, Myanmar 20130219-01.jpg|thumb|အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်ပွားရာနေရာအနီးရှိ [[ကမ္ဘောဇသာဒီရွှေနန်းတော်]]]] အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု မဖြစ်ပွားမီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း စစ်အုပ်စုသည် ပဲခူးမြို့တွင် ညစဉ် အင်တာနက်လိုင်း ဖြတ်တောက်မှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |last= |first= |date=1 September 2021 |title=Myanmar's Military Massacre in Bago: Hour by Hour Internet Access Measurement |url=https://medium.com/insights-monash-university-ip-observatory/myanmars-military-massacre-in-bago-hour-by-hour-internet-access-measurement-d72e0e801550 |access-date=27 February 2023 |website=Insights @ Monash University IP Observatory |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://medium.com/insights-monash-university-ip-observatory/myanmars-military-massacre-in-bago-hour-by-hour-internet-access-measurement-d72e0e801550 |url-status=live }}</ref> ယခင်ညနေပိုင်းတွင် စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ် ဆင်နွှဲတော့မည်ဟူသော သတင်းအမှားတစ်ခုသည် ဒေသခံများအကြား ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။<ref name=":7">{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Violence against protestors in Bago |url=https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-in-bago |access-date=27 February 2023 |website=Myanmar Witness |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011823/https://www.myanmarwitness.org/reports/violence-against-protestors-in-bago |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက် နံနက်တွင် ဆန္ဒပြသူများအကြား ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကို ဟန့်တားရန်အတွက် ပဲခူးမြို့တွင် အင်တာနက်၊ တယ်လီဖုန်းနှင့် လျှပ်စစ်မီးများ ဖြတ်တောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref name=":8">{{Cite news |last1=Lee |first1=Joyce Sohyun |last2=Mahtani |first2=Shibani |last3=Kelly |first3=Meg |last4=Mirza |first4=Atthar |date=25 August 2021 |title=How Myanmar's military terrorized its people with weapons of war |url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-crackdown-military-coup/ |access-date=27 February 2023 |newspaper=Washington Post |language=en |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306010337/https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-crackdown-military-coup/ |url-status=live }}</ref><ref name=":6" /><ref name=":7" /> နံနက် ၄ နာရီတွင် စစ်တပ်သည် စစ်သားအင်အား ၂၅၀ ဖြင့် [[ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်]]အနီးရှိ မဂ္ဂတစ်လမ်းနှင့် ဆံတော်တွင်းလမ်းကြားရှိ ရှင်စောပု၊ နန်းတော်ရာ၊ မှော်ကန်နှင့် ပုဏ္ဏားစုရပ်ကွက်များကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=30 December 2021 |title=Myanmar Junta's Worst Massacres of 2021 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |access-date=26 February 2023 |website=[[The Irrawaddy]] |language=en-US |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220707/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-worst-massacres-of-2021.html |url-status=live }}</ref> စစ်တပ်သည် မြို့၏ အဓိကလမ်းများအားလုံးကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref name=":5" />နံနက် ၅ နာရီတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ယာယီအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားစဉ် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ဆန္ဒပြသူများကို ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":9">{{Cite web |date=21 July 2021 |title=Anatomy of a Massacre: How Myanmar's Military Killed Dozens of Pro-Democracy Protesters |url=https://www.vice.com/en/article/myanmar-military-massacre-bago/ |access-date=27 February 2023 |website=Vice |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010326/https://www.vice.com/en/article/m7exa8/myanmar-military-massacre-bago |url-status=live }}</ref><ref name=":0" /> အရပ်သားအချို့သည် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် မီးရှူးမီးပန်းများနှင့် လက်လုပ်ပစ္စည်းများကို ချီတက်လာသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များထံ ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":7" /> နံနက် ၁၀ နာရီတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဆံတော်တွင်းလမ်းပေါ်ရှိ နောက်ဆုံးအတားအဆီးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":8" /><ref name=":9" /> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း စေတနာ့ဝန်ထမ်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရသူများစွာသည် သွေးထွက်လွန်ပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Nay Lin Tun |date=30 April 2021 |title=Frontline doctors risk persecution, careers – and their lives |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/frontline-doctors-risk-persecution-careers-and-their-lives/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.frontiermyanmar.net/en/frontline-doctors-risk-persecution-careers-and-their-lives/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=22 April 2021 |title='The military is hunting us': volunteer medics in the crosshairs |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/the-military-is-hunting-us-volunteer-medics-in-the-crosshairs/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010328/https://www.frontiermyanmar.net/en/the-military-is-hunting-us-volunteer-medics-in-the-crosshairs/ |url-status=live }}</ref> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သားများအပေါ် သူပုန်နှိမ်နင်းရေး နည်းဗျူဟာများကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး လူအများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=":8" /> ဖြစ်ပွားပြီးနောက်တွင် [[နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း]] (AAPP) က အနည်းဆုံး လူ ၂၀ သေဆုံးကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":10">{{Cite web |date=10 April 2021 |title=Daily Briefing in Relation to the Military Coup |url=https://aappb.org/?p=14239 |access-date=26 February 2023 |website=Assistance Association for Political Prisoners |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010324/https://aappb.org/?p=14239 |url-status=live }}</ref> နောက်တစ်နေ့တွင် သေဆုံးသူဦးရေ ၈၂ ဦးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref name=":10" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလအထိ သေဆုံးသူအနည်းဆုံး ၅၀ မှာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း မသိရသေးပေ။<ref>{{Cite web |date=20 November 2021 |title=Recent Fatality List |url=https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |website=Assistance Association for Political Prisoners |access-date=27 February 2023 |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226220721/https://aappb.org/wp-content/uploads/2021/11/Recent-Fatality-List-for-November-20-2021-English.pdf |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် စစ်အာဏာသိမ်းမှုကတည်းက သေဆုံးသူများနှင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများစာရင်းကို မှတ်တမ်းတင်နေသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (AAPP) က ပဲခူးမြို့ စီးနင်းမှုအတွင်း အစိုးရတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် လူ ၈၂ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပဲခူးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသား သုံးဦးဖြစ်သည့် ဒုတိယနှစ် သတ္တဗေဒကျောင်းသား ကိုအာကာမင်းခန့်၊ ပထမနှစ် သတ္တဗေဒကျောင်းသား ကိုဘိုဘိုနိုင်နှင့် ပထမနှစ် သင်္ချာကျောင်းသား အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ် ကိုကောင်းကျော်ထွန်းတို့သည် စီးနင်းမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ <ref>{{cite web |publisher=The Irrawaddy |date=11 April 2021 |title=Death Toll in Myanmar Regime's Latest Massacre Rises as Detail Emerge |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |access-date=27 February 2023 |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |url-status=live }}</ref> == ကျူးလွန်သူများ == အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို [[တပ်မတော်]]မှ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]မှ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့]]တို့ ပူးပေါင်း၍ ကျူးလွန်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2 December 2021 |title=Myanmar: Protesters Targeted in March Massacre |url=https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |access-date=22 February 2023 |website=Human Rights Watch |language=en |archive-date=21 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221214031/https://www.hrw.org/news/2021/12/02/myanmar-protesters-targeted-march-massacre |url-status=live }}</ref><ref name=":8" /> အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားရာနေရာ၏ မြောက်ဘက် {{Convert|2|km}} အကွာတွင် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခု တည်ရှိသည်။<ref name=":7" /> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အရပ်သားများအပေါ် တိုက်ပွဲဝင်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် လက်နက်များဖြစ်သော ရိုင်ဖယ်သေနတ်များနှင့် ရော့ကက်လောင်ချာနှင့် လက်ပစ်ဗုံးကဲ့သို့သော လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name=":0" /><ref name=":10" /> ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ဆေးကုသခွင့် မပြုခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=Myanmar violence 'must cease immediately': UN agencies {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2021/04/1089492 |access-date=26 February 2023 |website=UN News |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227011829/https://news.un.org/en/story/2021/04/1089492 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=11 April 2021 |title=Myanmar's post-coup civilian death toll climbs past 700 |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmars-post-coup-civilian-death-toll-climbs-past-700/ |access-date=27 February 2023 |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.frontiermyanmar.net/en/myanmars-post-coup-civilian-death-toll-climbs-past-700/ |url-status=live }}</ref> == အကျိုးဆက် == အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအပြီးတွင် စစ်တပ်သည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားရာနေရာအနီးတွင် ဆက်လက် တပ်စွဲထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last= |date=11 April 2021 |title=Death Toll in Myanmar Regime's Latest Massacre Rises as Details Emerge |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |access-date=27 February 2023 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010322/https://www.irrawaddy.com/news/burma/death-toll-myanmar-regimes-latest-massacre-rises-details-emerge.html |url-status=live }}</ref> ထို့နောက် အနီးအနားရှိ ရပ်ကွက်ငါးခုမှ ဒေသခံ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်သည် ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=Tens of Thousands of Residents Flee Bago in Wake of Assault by Myanmar Security Forces |url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/bago-residents-flee-04122021165638.html |access-date=27 February 2023 |website=Radio Free Asia |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/bago-residents-flee-04122021165638.html |url-status=live }}</ref><ref name=":1" /><ref name=":4" /> သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဇေယျမုနိဘုရားဟုလည်း လူသိများသော ရှင်စောပုဘုရားဝင်းအတွင်း ယာယီ ထားရှိခဲ့ပြီး အဆိုပါနေရာကို ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=10 April 2021 |title=ပဲခူးမြို့ပစ်ခတ်မှုတွင် သေဆုံးသူအရေအတွက် ၈၂ ဦး ရှိလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6456 |access-date=27 February 2023 |website=Myanmar NOW |language=my |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227062341/https://myanmar-now.org/mm/news/6456 |url-status=live }}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=11 April 2021 |title='It's like genocide': Myanmar security forces with rifle grenades reportedly kill over 80 protesters |url=https://www.sbs.com.au/news/article/its-like-genocide-myanmar-security-forces-with-rifle-grenades-reportedly-kill-over-80-protesters/fmf22uf2q |access-date=26 February 2023 |website=SBS News |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.sbs.com.au/news/article/its-like-genocide-myanmar-security-forces-with-rifle-grenades-reportedly-kill-over-80-protesters/fmf22uf2q |url-status=live }}</ref> လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ရက်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ထိုနေရာကို အကာအရံများဖြင့် ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့် အရပ်သားများအနေဖြင့် ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ယူဆောင်ရန် မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=":2" /> နှိမ်နင်းမှုအပြီးတွင် ပဲခူးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂက သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းများကို ပြန်လည်ရယူလိုပါက မိသားစုများထံမှ မြန်မာငွေ ၁၂၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၅) ပေးဆောင်ရန် စစ်တပ်က တောင်းဆိုခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=":12">{{Cite web |last=Regan |first=Helen |date=14 April 2021 |title=UN rights chief fears Myanmar heading to 'full blown conflict' with echoes of Syria |url=https://www.cnn.com/2021/04/14/asia/myanmar-un-conflict-syria-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010323/https://www.cnn.com/2021/04/14/asia/myanmar-un-conflict-syria-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Hollingsworth |first1=Julia |last2=Sharma |first2=Akanksha |date=12 April 2021 |title=Myanmar's military is charging families $85 to retrieve bodies of relatives killed in crackdown |url=https://www.cnn.com/2021/04/11/asia/myanmar-families-bago-bodies-intl-hnk/index.html |access-date=26 February 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010320/https://www.cnn.com/2021/04/11/asia/myanmar-families-bago-bodies-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == === ပြည်တွင်း === နောက်တစ်နေ့တွင် နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာဖြစ်သော [[မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ]]က ဆန္ဒပြသူများကို "အဓိကရုဏ်းသမားများ" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် လက်လုပ်သေနတ်များ၊ ဓာတ်ဆီပုလင်းများ၊ မြှားများနှင့် လက်ပစ်ဗုံးများဖြင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ဆန္ဒပြခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ရဲထွဋ်က ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။<ref name=":11" /> === နိုင်ငံတကာ === ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး မစ်ရှဲလ် ဘာချီလက်တ်က အရပ်သားများအပေါ် ခွဲခြားမှုမရှိသော အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးမြှင့်လာခြင်းနှင့် စစ်ဘက်သုံးလက်နက်များ အသုံးပြုခြင်းကို ရှုတ်ချသည့် ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> သူမသည် ယင်းအကြမ်းဖက်မှုများကို ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။<ref name=":12" /> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ]]က [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]အား ပဲခူးမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နှိမ်နင်းမှုအပေါ် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=12 April 2021 |title=SAC-M: After Horror in Bago the United Nations Secretary General Must Act - Special Advisory Council for Myanmar |url=https://specialadvisorycouncil.org/2021/04/sac-m-after-horror-in-bago-the-united-nations-secretary-general-must-act/ |access-date=26 February 2023 |language=en |archive-date=27 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230227010328/https://specialadvisorycouncil.org/2021/04/sac-m-after-horror-in-bago-the-united-nations-secretary-general-must-act/ |url-status=live }}</ref> မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ၏ အထူးကိုယ်စားလှယ် သောမတ်စ် အင်ဒရူးစ်က ယင်းအစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုကို [[လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှု]]ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name=":6" /> [[အမေရိကန်သံရုံး (ရန်ကုန်)|မြန်မာနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်သံရုံး]]က ပဲခူးမြို့တွင် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။<ref name=":0" /> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်အစိုးရသည် ယင်းအစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]အား ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=10 December 2021 |title=Treasury Sanctions Perpetrators of Serious Human Rights Abuse on International Human Rights Day |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0526 |access-date=26 February 2023 |website=U.S. Department of the Treasury |language=en |archive-date=26 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230226182610/https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0526 |url-status=live }}</ref> == ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် == * [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] * [[မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ|မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/backstories/1780/ NHK / Myanmar Witness အစီရင်ခံစာ] {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]] re69n1t7gra8ixtg7tih3pk8lxjg5lf ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 270591 1031269 875241 2026-05-13T03:36:32Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 875241 wikitext text/x-wiki {{translated page|en|Bago massacre|version=1290170244}} hza5buwy9y10jsyobd9f5katz5etwto ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 270592 1031276 875242 2026-05-13T03:41:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 875242 wikitext text/x-wiki {{translated page|en|Tabayin massacre|version=1290281508}} b1nr7ok7sbfckq9qu6qi8h0gv8qjmgm ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ 0 270703 1031265 1028969 2026-05-13T03:34:58Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031265 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ | place = [[ကလေးမြို့]] နှင့် [[ကလေးမြို့နယ်|အနီးတဝိုက် ကျေးရွာများ]] | combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] * {{armed forces|MYA}} ** {{army|MYA}} ** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] | combatant2 = {{flagdeco|MYA}} အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ *{{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}}[[file:Pdfkalay.png|25px]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကလေး)]] *ကလေးမြို့ပြတပ်မတော်<ref>{{cite news |title=Myanmar Security Forces Kill 11 Protesters in Kalay |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-security-forces-kill-11-protesters-kalay/6204259.html |access-date=24 May 2021 |work=VOA News |date=7 April 2021 |language=en}}</ref> *[[အာဏာဖီဆန်ရေး ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု]] (CDM) *လက်နက်ကိုင် အရပ်သားများ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] နှင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] | status = ဖြစ်ပွားနေဆဲ | casualties1 = ၄ ဦးသေဆုံး<br>၁၇ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရ | casualties2 = ၂၀ ကျော်သေဆုံး<br>(အရပ်သားများ အပါအဝင်)<br>အများအပြား ဒဏ်ရာရ | strength1 = မသိရှိရ | strength2 = မသိရှိရ | image = | date = ၂၈ မတ် ၂၀၂၁ – လက်ရှိ | caption = | campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} }} '''ကလေးမြို့နယ် ထိတွေ့တိုက်ခိုက်မှုများ'''သည် မြန်မာပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း [[ကလေးမြို့]]နှင့် [[ကလေးမြို့နယ်]]ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများတွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် လက်နက်ကိုင်အရပ်သားများအကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ဖြစ်သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်]] နိုင်ငံတွင်း မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော မငြိမ်မသက်မှုများအတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]]၏ လုပ်ဆောင်ချက်များမှလွဲ၍ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှု၏ ပထမဆုံးသော ဖြစ်ရပ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ကလေးမြို့နယ်အတွင်း ပဋိပက္ခသည် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ == နောက်ခံအခြေအနေ == {{See also|မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)}} ဧရိယာအတွင်း ဆန္ဒပြမှုများအပေါ် စစ်တပ်၏ နှိမ်နင်းမှုများကို လက်နက်ကိုင် ခုခံတော်လှန်မှု၏ ပထမဆုံး ဖြစ်ပွားမှုများကို မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့က မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ လက်လုပ်သေနတ်များကဲ့သို့သော လက်နက်များ ကိုင်ဆောင်ထားသည့် ဆန္ဒပြသူများသည် ကလေးမြို့၏ အချို့နေရာများတွင် ခံတပ်များ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး ဤခံတပ်များကို အကြိမ်များစွာ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သော တပ်မတော်နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web|date=7 April 2021|title=Myanmar security forces attack town that resisted with arms|url=https://apnews.com/article/race-and-ethnicity-myanmar-media-social-media-yangon-46572c8ec950d0fb029477f03255ff7c|access-date=9 April 2021|website=AP NEWS}}</ref> ထို့အပြင် လက်နက်ကိုင်ရွာသားများသည် ဆန္ဒပြသူများကို ထောက်ခံသည့်အနေဖြင့် မြို့တွင်းသို့ သွားရောက်သော တပ်မတော်သားများနှင့် ရဲများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့မှစ၍ ဆန္ဒပြသူများ၊ စစ်သည်များနှင့် ရဲများ အပါအဝင် ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ == ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သည် ကလေးမြို့ရှိ ဆန္ဒပြသူများ၏ ခံတပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် တာဟန်သပိတ်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် မြို့တွင်း၌ လက်လုပ်သေနတ်များဖြင့် တပ်မတော်ကို ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီး ရွာသားများကမူ ရွာအပြင်ဘက်ရှိ စစ်သည်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ လက်နက်ကိုင်အရပ်သားများသည် ဆုတ်ခွာရန် အတင်းအကြပ် ခိုင်းစေခံခဲ့ရပြီး အဆိုပါစခန်းကို ထိုညတွင်ပင် တပ်မတော်က ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း လက်နက်ကိုင်အရပ်သား ၄ ဦးနှင့် စစ်သည် ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး စစ်သည် ၁၇ ဦး ထပ်မံဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref name=":0" /> မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ဧပြီလအကြား ကလေးမြို့နယ်ဝန်းကျင်ရှိ ရွာသားများသည် ကလေးမြို့သို့ သွားရောက်သော တပ်မတော်အင်အားဖြည့်တင်းရေးတပ်များကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ ရွာသား ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ကလေးမြို့တွင် ဆန္ဒပြသူ ၁၁ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သော်လည်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများအကြောင်း အချက်အလက်မရှိပေ။<ref>{{Cite web|date=2 April 2021|title=Myanmar Villagers Take Up Homemade Weapons Against Regime's Security Forces|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-villagers-take-homemade-weapons-regimes-security-forces.html|access-date=9 April 2021|website=The Irrawaddy|language=en-US}}</ref> သပိတ်စခန်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[နတ်ချောင်းရွာ၊ ကလေးမြို့နယ်|နတ်ချောင်း]]၌ ရွာသားတစ်ဦးကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ဦးခေါင်းကို ပစ်သတ်ခဲ့ပြီး ထိုနေ့တွင်ပင် ကလေးမြို့၌ ရဲအရာရှိ ၄ ဦးကို ဆန္ဒပြသူများက ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ ဆန္ဒပြသူများ၏ တပ်စွဲထားရာနေရာများကို ထောက်လှမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။<ref>{{Cite web|title=Civilian killed as armed forces open fire on village in Kalay|url=https://myanmar-now.org/en/news/civilian-killed-as-armed-forces-open-fire-on-village-in-kalay|access-date=9 April 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> အချိန်အနည်းငယ်အကြာတွင် ကလေးမြို့ရှိ ဆန္ဒပြသူများသည် မိမိကိုယ်ကို "ကလေးမြို့ပြတပ်မတော်" အဖြစ် စုစည်းခဲ့ကြသည်။ ဖမ်းဆီးခံရသည့် ရဲအရာရှိများကို မြို့မှ စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးထားသည့် အရပ်သား ၉ ဦးကို လွှတ်ပေးရန်အတွက် တပ်မတော်ထံ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဆန္ဒပြမှုများအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပထမဆုံးသော သဘောတူညီမှုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|title=Nine civilians in Kalay released in exchange for captured police|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/nine-civilians-in-kalay-released-in-exchange-for-captured-police|access-date=9 April 2021|website=Myanmar NOW|language=en}}</ref> ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်သည် ကလေးမြို့ရှိ ခံတပ်များကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် စက်သေနတ်များနှင့် လက်ပစ်ဗုံးများဖြင့် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် တာဟန်စခန်းကို လမ်းကြောင်းပေါင်းစုံမှ ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Troops attack Kalay protest stronghold with heavy weapons, killing at least eight |url=https://myanmar-now.org/en/news/nine-civilians-in-kalay-released-in-exchange-for-captured-police/ |access-date=9 April 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> အတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားရန် စေလွှတ်ခဲ့သော လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဆန္ဒပြသူများကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Myanmar Security Forces Kill 11 Protesters in Kalay |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-security-forces-kill-11-protesters-kalay/6204259.html |access-date=9 April 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref> ကလေးမြို့ပြတပ်မတော် တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web |last=Pierson |first=David |last2=Hlaing |first2=Kyaw Hsan |date=9 April 2021 |title=Myanmar accelerates toward a civil war of 'unprecedented scale' |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-04-09/myanmar-civil-war |access-date=9 April 2021 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> တိုက်ပွဲစတင်ပြီး ၄၅ မိနစ်အကြာတွင် တပ်မတော်စစ်သည်များသည် စခန်းကို ခုခံကာကွယ်သူများကို အင်အားဖြည့်တင်းရန် ကြိုးပမ်းနေမှုကို တားဆီးခဲ့သည်။ လက်နက်ကိုင်အရပ်သား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref name=":2" /> ထိုမြို့တွင် ဖမ်းဆီးမှုများ ပြုလုပ်နေသော်လည်း ဆန္ဒပြသူများသည် နာရီပိုင်းအကြာတွင် လမ်းမများပေါ်သို့ ထွက်လာခဲ့ကြသည်။<ref name=":1" /> ==နောက်ဆက်တွဲ== ရလဒ်အနေဖြင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကလေး)]] (People's Defence Force – Kalay, အတိုကောက် PDF Kalay) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်== *[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] *[[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ကလေး)]] ==ကိုးကား== {{reflist|30em}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆန္ဒပြပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 3ydc1xkqd1wlwcvrhi3vohoehtwvj1e အိုအိခဲလမ်း 0 272261 1031319 884136 2026-05-13T06:31:07Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1031319 wikitext text/x-wiki [[File:Oike dori kyoto.JPG|thumb|အရှေ့ဘက်အရပ်သို့ မျက်နှာမူလျက် ခရဆုမအိုအိခဲလမ်းဆုံကို တွေ့ရပုံ]] '''အိုအိခဲလမ်း''' (御池通 おいけどおり Oike Dōri) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]အလယ်တွင် တည်ရှိသည့် အဓိကကျသည့် လမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းသည် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ သွယ်တန်းတည်ရှိသည်။ ခဝဘတလမ်း (အရှေ့ဘက်) မှ တန်းဂျင်းဂဝလမ်း (အနောက်ဘက်) အထိ ၄.၉ ကီလိုမီတာရှည်သည်။<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kyototsuu.jp/Geography/StreetOikeDoori.html|title=御池通 京都通百科事典|website=www.kyototsuu.jp|access-date=2019-05-26}}{{Dead link|date=July 2025 }}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ဟဲအိအန်ခယောခေတ်ကာလတွင် ဤလမ်သည် သေးငယ်သည့်လမ်းတစ်ခုဖြစ်ကာ "ဆန်းဂျောဘွန်းဟွန်း" ဟူသည့် အမည်ရှိခဲ့သည်။ အဲဒိုခေတ်အလယ်ပိုင်းမှစတင်ကာ ဤလမ်းကို အိုအိခဲလမ်းဟု သိခဲ့ကြသည်။ ဤလမ်းပေါ်တွင် [[ရှင်းဆန်းအန်း]]သည် ကြီးမားသည့်ကန်တစ်ခုပါဝင်သဖြင့် ဤအမည်တွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အိခဲဆိုသည်မှာ (池 ike) ရေကန်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မီးဘေးကာကွယ်နိုင်မည့် တံတိုင်းသဖွယ်ပြုလုပ်နိုင်ရန် [[ခမိုမြစ်]]အနောက်ဘက်နှင့် ဟိုရိခဝလမ်းအကြားရှိ အိမ်များ၊ အဆောက်အဦများကို ဖယ်ရှားကာ လမ်းများကို ချဲ့ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် မြို့ပြအစီအမံများ ချမှတ်သည့်အခါတွင် လမ်း၏ အကျယ်ကို မီတာ ၅၀ ထားရှိခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.city.kyoto.lg.jp/tokei/page/0000004448.html|title=京都市:御池通の概要|website=www.city.kyoto.lg.jp|access-date=2019-05-26}}</ref> ==လက်ရှိကာလ== [[File:Gion Matsuri 2017-5.jpg|thumb|ဂိအွန်းပွဲတော်၏ ယာမဘိုခိုဂျွန်းခိုးလှည့်လည်ခြင်း]] လက်ရှိအချိန်တွင် ခဝဘတလမ်းနှင့် [[ဟိုရိခဝလမ်း]]အကြားရှိ လမ်းပိုင်းသည် ကျိုတိုမြို့တွင် အကျယ်ဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name=":0" /> ဤလမ်းသည် [[ဂိအွန်းပွဲတော်]]၏ ယာမဘိုခိုဂျွန်းခိုးလှည့်လည်ခြင်းနှင့် [[ဂျိဒိုင်းပွဲတော်]]၏ လှည့်လည်မှုများ ပြုလုပ်သည့် လမ်းကြောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ တိုးဇိုင်းရထားလိုင်း၏ မြေအောက်ဘူတာများစွာတို့သည် ဤလမ်းပိုင်းပေါ်တွင် တည်ရှိနေကြသည်။ ထို့အပြင် ကျိုတိုမြို့တော်ခန်းမနှင့် Zest Oike တို့သည် ဤလမ်းပေါ်တွင်ပင် ရှိနေကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့်ပင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လမ်ကိုအဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင် ဤလမ်းပိုင်းနေရာကို ကျိုတိုမြို့၏ အမှတ်သင်္ကတေလမ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.city.kyoto.lg.jp/kensetu/page/0000013052.html|title=京都市:御池通シンボルロード|website=www.city.kyoto.lg.jp|access-date=2019-05-26}}</ref> ==လမ်းတစ်လျှောက်ထင်ရှားသည့်နေရာများ== * [[ခမိုမြစ်]] * Kyoto Hotel Okura * Kyoto City Hall. * Zest Oike * [[ဟွန်းနိုးဂျိ]] * [[Hello Work]] Karasuma Oike Plaza * [[Nichicon]] Corporation * [[နိဂျောရဲတိုက်]] * [[ရှင်းဆန်းအန်း]] *[[Shimadzu Corp.|Shimadzu Corporation]] Sanjō Factory ===ရထားဘူတာများ=== ====မြေအောက်ဘူတာများ==== *[[ကျိုတိုရှိယခုရှော - မအဲဘူတာ]] *[[ခရဆုမအိုအိခဲဘူတာ]] *[[နိဂျောဂျော - မအဲဘူတာ]] *[[နိရှိအိုးဂျိအိုအိခဲဘူတာ]] *[[အုဇုမဆတန်းဂျင်းဂဝဘူတာ]] ====JR San'in Main Line==== *[[နိဂျောဘူတာ]] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုမြို့ရှိ လမ်းများ]] sf5b3n857hpwvm6hjp2iomvnh8dz7o1 ၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ 0 272448 1031326 1022700 2026-05-13T06:57:31Z Salai Rungtoi 22844 1031326 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ | partof = ကမ္ဘောဒီးယား–ထိုင်း နယ်နိမိတ် အငြင်းပွားမှု | image = Cambodia–Thailand border.png | image_size = 300px | caption = ထိုင်းနိုင်ငံနှင့်ထိစပ်နေသည့် နယ်နိမိတ်မျဉ်းအား အနီရောင်ဖြင့်ရေးဆွဲဖော်ပြထားသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ မြေပုံ | date = ၂၈ မေ ၂၀၂၅ – ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ | place = ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ် | status = | combatant1 = {{KHM}} | combatant2 = {{THA}} | commander1 = {{plainlist| * {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်မာနက်]] * {{flagdeco|Cambodia}} [[ဟွန်ဆန်]] * {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Tea Seiha * {{flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} Mao Sophan }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Thailand.svg}} Phumtham Wechayachai * {{flagicon image|Flag of the Minister of Defence of Thailand.svg}} Natthaphon Narkphanit * {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Army.svg}} Phana Khlaeoplotthuk<ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=Thai Army Launches 'Yuttha Bodin' Offensive Across Border Amidst Escalating Cambodian Clashes |url=https://www.nationthailand.com/news/asean/40052995 |access-date=2025-07-24 |website=nationthailand |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-24 |title=กองทัพเปิดปฏิบัติการ "ยุทธบดินทร์" สั่งสอนกัมพูชา ลั่นบดขยี้ผู้รุกรานอย่างถึงที่สุด |url=https://www.thairath.co.th/news/politic/2872451 |access-date=2025-07-24 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref> * {{flagicon image|Flag for Commander-in-Chief of the Royal Thai Air Force.svg}} Punpakdee Pattanakul }} | units1 = {{Flagicon image|Flag of the Royal Cambodian Armed Forces.svg}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်တပ်မတော် {{Tree list}} ** {{Flagicon|Cambodia}} ကမ္ဘောဒီးယားဘုရင့်ကြည်းတပ် *** အမှတ်(၄)စစ်ဒေသ **** အမှတ်(၈)တပ်မ **** အမှတ်(၉)တပ်မ {{Tree list/end}} | units2={{flagicon image|Flag of the Royal Thai Armed Forces HQ.svg}} [[ထိုင်းဘုရင့်တပ်မတော်]] {{Tree list}} ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Army.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ကြည်းတပ် *** အမှတ်(၂)တပ်တော် **** {{flagicon image|Suranaree Command Logo.png}} {{nobr|ဆူရာနရီစစ်ဌာနချုပ်}} *** {{flagicon image|S 7323745.png}} အမှတ်(၁)တပ်တော် **** {{flagicon image|Emblem of Burapa Command.svg}} ဘူရာပစစ်ဌာနချုပ် ** {{flagicon image|ตราทหารพรานนาวิกโยธิน.svg}} နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့ ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Air Force.svg}} ထိုင်းဘုရင့်လေတပ် ** {{flagicon image|Flag of the Royal Thai Navy.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရေတပ် *** {{flagicon image|Flag_of_the_Royal_Thai_Marine_Corps.svg}} ထိုင်းဘုရင့်မရိန်းတပ်ဖွဲ့ * {{flagicon image|Thai National Police Flag.svg}} ထိုင်းဘုရင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ ** {{flagicon image|Patch color of Border Patrol Police.svg}} နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့<ref>{{Cite web |date=2025-06-29 |title=ตชด.ลาดตระเวนเข้ม 24 ชม. ตั้งบังเกอร์ตลอดแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ด้าน อ.โคกสูง|url=https://www.thairath.co.th/news/local/2867421 |access-date=2025-07-05 |website=www.thairath.co.th |language=th}}</ref> {{Tree list/end}} | casualties1=1 soldier killed<ref name="KO">{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Thai and Cambodian soldiers clash briefly in a disputed border area, killing 1 |url=https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |access-date=2025-06-03 |website=AP News |language=en |archive-date=3 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603132809/https://apnews.com/article/thailand-cambodia-soldiers-border-clash-a4b8547559ff1fe493bdac60aad008eb |url-status=live }}</ref> | casualties2=10 soldiers injured | casualties3=5 Thai civilians killed,<ref>{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=Thailand F-16 jet deployed against Cambodian forces as border clash escalates |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/thailand-f-16-jet-deployed-against-cambodian-forces-border-clash-escalates-2025-07-24 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[Reuters]]}}</ref><ref name="PBS">{{Cite news |date=July 24, 2025 |title=กองทัพกัมพูชา ยิงปืนใหญ่ตกใส่บริเวณปั๊ม ปตท.บ้านผือ อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีะสะเกษ เหตุการร์นี้มีประชาชนเสียชีวิต 3 ราย โดยจุดเกิดเหตุอยู่ห่างจากชายแดน 20 กิโลเมตร |trans-title=The Cambodian army fired artillery that landed in the area of a PTT gas station in Ban Phue, Kantharalak District, Sisaket Province. This incident resulted in the deaths of 3 civilians. The incident site is located 20 kilometers from the border. |url=https://x.com/ThaiPBSNews/status/1948250193557938300 |access-date=July 24, 2025 |publisher=[[PBS News]]}}</ref> 7 Thai civilians injured }} '''၂၀၂၅ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသ နယ်နိမိတ် ပဋိပက္ခ''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၂၈ ရက်နေ့၌ အချိန်တိုအတွင်း စစ်ရေးပဋိပက္ခအထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုပြဿနာ ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း၊]] [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]] သုံးနိုင်ငံ နယ်နိမိတ် ထိစပ်နေသည့် မြ-တြိဂံ (ချွန်ဘုတ်) အနီးရှိ ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဧရိယာသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းအကြား ကာလကြာရှည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခင်ကလည်း တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးကာ စစ်ရေးရင်ဆိုင်မှုများလည်း အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးသည့်နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ်မြောက် [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး|အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]အတွင်း၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]]နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့၏ နယ်စပ်ဒေသ ပဋိပက္ခကို သီးခြား ညှိနှိုင်းပြီး ပြေငြိမ်းရေးသဘောတူညီချက်အရ နှစ်နိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် ခေါင်းဆောင်များသည် အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါန်နယ်လ် ထရမ့်]] ရှေ့မှောက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးကာ ပဋိပက္ခကို ပြေငြိမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8x1gnl98edo|title=ထိုင်း- ကမ္ဘောဒီးယားပဋိပက္ခကိုရပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သူ့လုပ်ရပ်က ကုလသမဂ္ဂထက်သာတယ်လို့ မလေးရှားမှာ ထရမ့်ပြော|work=BBC|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/live/cvgkw8rvznet|title=Key moments from the signing of the Cambodia-Thailand 'peace deal'|work=BBC|access-date=26 Oct 2025|date=26 Oct 2025}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းတို့အကြား နယ်စပ်အငြင်းပွားမှုများသည် ယခင် ဆယမ်ပြည်ခေတ် (ယခု ထိုင်းနိုင်ငံ) နှင့် ပြင်သစ်ကိုလိုနီတို့အကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် စာချုပ်များမှ မရေရာမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အငြင်းပွားနေသည့် ဖရာ ဗီဟား ဘုရားကျောင်းကို ၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး|နိုင်ငံတကာတရားရုံး]] (ICJ) က ကမ္ဘောဒီးယားသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် အခြားအငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်ဒေသများမှာ ဆက်လက် အငြင်းပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ နှစ်နိုင်ငံလုံးရှိ အမျိုးသားရေးဝါဒီ စိတ်ဓာတ်များကလည်း တင်းမာမှုများကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား ပဋိပက္ခများကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ICJ က ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref name="SP">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဒေသနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းစစ်သားများက ကမ္ဘောဒီးယား ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များကို အငြင်းပွားနေသည့် ပရာဆက် တာမွန်သွန် ဘုရားကျောင်း၌ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတော်သီချင်း သီဆိုခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့ရာ ထပ်မံတင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ <ref name="ppp-20250219">{{Cite news|last=Hong|first=Raksmey|title=PM warns of 'nationalist rhetoric' fuelling Thai border tensions|url=https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|work=[[The Phnom Penh Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219132051/https://www.phnompenhpost.com/national/pm-warns-of-nationalist-rhetoric-fuelling-thai-border-tensions|date=19 February 2025|archive-date=19 February 2025|access-date=2025-02-22|language=en|url-status=live}}</ref><ref name="Bangprapa">{{Cite news|last=Bangprapa|first=Mongkol|date=2025-02-18|title=Thai PM downplays Cambodian anthem fuss|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330151558/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2963575/thai-pm-downplays-cambodian-anthem-fuss|archive-date=30 March 2025|access-date=2025-02-22|work=Bangkok Post|language=en}}</ref>မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်သားများ အချင်းချင်း ခေတ္တမျှ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားစစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ပဋိပက္ခကို တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် စတင်ခဲ့သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။<ref name="SP2">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယား ဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ယခုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ICJ မှ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ရယူရန် စီစဉ်နေကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောကြားခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားလိုခြင်း မရှိဟု ဆိုသည်။ <ref name="aj-20250529">{{Cite web|title=Cambodia PM urges calm after border clash with Thailand leaves soldier dead|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|website=Al Jazeera|date=29 May 2025|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250628160445/https://www.aljazeera.com/news/2025/5/29/cambodia-pm-urges-calm-after-border-clash-with-thailand-leaves-soldier-dead|archive-date=28 June 2025|access-date=2025-06-03|language=en}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖုန်သန်မ် ဝေချာယချိုင် (Phumtham Wechayachai) က မည်သည့်ဖက်မှ ပဋိပက္ခကို တိုးမြှင့်လိုခြင်း မရှိဘဲ ပြေလည်သွားပြီဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မေလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းစစ်တပ်များအကြား ဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref name="SP3">{{Cite web|date=2025-06-02|title=U.S. Ally and China's Strategic Partner Exchange Fire in Southeast Asia: Cambodia-Thailand Border Skirmish Raises Fears of Renewed Regional Instability|url=https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|access-date=2025-06-03|website=The Asia Live|language=en|archive-date=4 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250604105145/https://theasialive.com/u-s-ally-and-chinas-strategic-partner-exchange-fire-in-southeast-asia-cambodia-thailand-border-skirmish-raises-fears-of-renewed-regional-instability/2025/06/02/|url-status=live}}</ref> == အဓိကဖြစ်ရပ်များ == === ၂၄ ဇူလိုင် တင်းမာမှု === ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၂၄ ရက်နေ့တွင် နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်က ငြင်းပွားနယ်မြေမှာ ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်တို့ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ၎င်း၏သံအမတ်အား ပြန်လည်ခေါ်ယူပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ယခုသတင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်မတိုင်မီကလည်း နယ်စပ်၌ မြေမြှုပ်မိုင်းပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုင်းစစ်သားတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်အား နှင်ထုတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး တင်းမာမှုမှာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်အတွင်း အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/24/07/2025/115966/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နယ်စပ်တွင် ပစ်ခတ်မှုစဖြစ်၊ ထိုင်းအရပ်သားနှစ်ဦးသေဆုံး|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-23|publisher=Dawei Watch}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသားများသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာရန် [[ဖနွမ်းပင်မြို့]]ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံသံရုံးက ပြောကြားလိုက်သည်။ လက်ရှိအသိပေးချက်ကို ထိုင်းသံရုံးမှ ၎င်းတို့၏ လူမှုကွန်ရက် Facebook စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://kicnews.org/2025/07/%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%91/|title=နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် ထိုင်းစစ်သားများ မြေမြှုပ်မိုင်းထိမှန်ပြီးနောက် ကမ္ဘောဒီးယားသံအမတ်ကို ဖယ်ရှားကာ ထိုင်းဘက်သံတမန်ရေး လျှော့ချထား|publisher=Karen Information Center|date=July 24, 2025|accessdate=2025-7-13}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံဘက်က ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုင်းစစ်တပ်က ၎င်းတို့၏ Facebook လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် "F-16 တိုက်လေယာဉ်ကနေ ပစ်လိုက်ပြီ" ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ အထူးစစ်ဒေသ ကွပ်ကဲမှု အမှတ် ၈ နှင့် ၉ ကို "ဖျက်ဆီးလိုက်ပြီ" ဟုလည်း ထိုင်းစစ်တပ်၏ အဆိုပါပို့စ်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ နယ်စပ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ လက်နက်ကြီးကျည် နှစ်လုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ တင်းမာပြင်းထန်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အစောပိုင်းကလည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကမ္ဘောဒီးယား၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် F-16 တိုက်လေယာဉ် ၆ စင်းအထိ ဖြန့်ကြက်ထားသည်ဟု ပြောကြားထားသည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6881c60a8a7d905cdb32fa84|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တင်းမာမှုမြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘောဒီးယားဘက်သို့ ထိုင်းက တိုက်လေယာဉ်များ စေလွှတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့|accessdate=2025-7-23|publisher=NP News}}</ref> ထိုင်းစစ်တပ်က ကမ္ဘောဒီးယားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော တင်းမာမှုများအတွင်း သေဆုံးသူ အရပ်သား ၉ ဦးအထိ မြင့်တက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့ပြင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ အရေအတွက်မှာလည်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိသည်ဟု ထိုင်းစစ်တပ်က ဆိုသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[ဟွန်မာနက်]]က ထိုင်းနှင့် ယနေ့ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ရပ်တန့်ရန်အတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ "အရေးပေါ်အစည်းအဝေး" ခေါ်ယူပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူက ဇူလိုင် ၂၄ ရက်စွဲဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ အာဆင် အီတီခါ အာမက်ထံ ပေးပို့သောစာတွင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/24/128391/|title=နယ်စပ်ပဋိပက္ခမှာ ထိုင်းက အလွန်အကျွံ အင်အားသုံးနေတယ်လို့ ကမ္ဘောဒီးယား စွပ်စွဲ|accessdate=2025-7-23|publisher=Ludu Nway Oo}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> === ဇူလိုင် ၂၅ === ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည့် မြို့နယ် (၈) ခုတွင် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်နေ့က စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းနေ့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုက်ခိုက်မှုများ အပြန်အလှန် ဖလှယ်ခဲ့ကြသော သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒုတိယမြောက်နေ့လယ်း ဖြစ်ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာထားသည့် နေရာများမှာ [[စန္ဒပုရီပြည်နယ်|စန္ဒပုရီခရိုင်]]ရှိ (၇) မြို့နယ်နှင့် တရာ့ခရိုင်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/thailand-declares-martial-law-in-eight-districts-bordering-cambodia|title=Thailand declares martial law in eight districts bordering Cambodia|publisher=Strait Times|accessdate=2025-7-25}}</ref> [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီယားနယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးက ဇူလိုင် ၂၅ရက်တွင် အသိပေးထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/68836224b90e9006ac6c64d6|title=ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများကို အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားနေသော နှစ်နိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသကို ခရီးသွားလာခြင်း မပြုလုပ်ရန် မြန်မာသံရုံးအသိပေး|accessdate=2025-7-24|publisher=NP News}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့ ဈေးထဲတွင် အစားအစာဝယ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသားနှစ်ဦးကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားများဟု ထင်မှတ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသားအုပ်စုက ကိုယ်ထိလက်ရောက် ထိုးကြိတ်ခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းဌာနတွင် ဖော်ပြသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/25/07/2025/116055/|title=ဘန်ကောက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားဟုထင်ပြီး မြန်မာ ၂ ဦးကိုထိုးကြိတ်|accessdate=2025-724|publisher=Dawei Watch}}</ref> ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ပဋိပက္ခသည် စစ်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]]၊ [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]နှင့် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]တို့က ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံက ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက "တတိယနိုင်ငံကနေ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးဖို့ မလိုဘူးလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်" ဟု ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.dvb.no/post/716316|title=နိုင်ငံတကာဖျန်ဖြေပေးမှုကို ထိုင်းပယ်ချ၊ စစ်ပွဲကို ဦးတည်နေ|accessdate=2025-7-25|publisher=DVB}}</ref> ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် နယ်စပ်ပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် တံခါးပိတ်အစည်းအဝေး ပြုလုပ်ကာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို တောင်းဆိုနေသော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုဘောင်များ (bilateral frameworks) မှတစ်ဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန် တိုက်တွန်းလျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/my/news/20250726_07/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ သီးသန့်အစည်းအဝေး ကျင်းပ|accessdate=2025-7-25|publisher=NHK}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၆ === ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို ထိုင်းအစိုးရက လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ဇူလိုင် ၂၆ ရက်စွဲဖြင့်ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/68847af280fd6d8ac99ead17|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးသူများကို လျော်ကြေး ဘတ် တစ်သန်းပေးမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရထုတ်ပြန်|accessdate=2025-7-36|publisher=Narinjara}}</ref> ဇူလိုင် ၂၆ ရက်နေ့ ထိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၂၀ မိနစ်အချိန် ထိုင်း-ကမ္ဘော ဒီးယားနယ်စပ်ရှိ ကမ္ဘောဒီးယားစစ်တပ်က တပ်စွဲထားသော Phu Makhuea တောင် ထိပ်စစ်စခန်းကို ထိုင်းတပ်က သိမ်းယူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://yktnews.com/2025/07/222682/|title=ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ပွဲ တတိယနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပြီး အငြင်းပွားနေသည့် နယ်စပ်တွင် တပ်စွဲထားသော ကမ္ဘော ဒီးယား စစ်စခန်းကို ထိုင်းက သိမ်းယူ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ထောင်ချီ ထိုင်းမှ ထွက်ခွာ|accessdate=2025-7-24|publisher=Khit Thit Media}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၇ === အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ထရမ့်]]က ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံလုံးကို ဆက်သွယ်ပြီး နယ်စပ်တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ပါက အမေရိကန်၏ အခွန်ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/thailand-cambodia/2025/07/27/128772/|title=ထိုင်းနဲ့ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်ကြဖို့ ထရမ့် ကြားဝင်စေ့စပ်၊ အပစ်ရပ်ဖို့ အဆိုပြုချက်ကို ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် သဘောတူ|accessdate=2025-7-25|publisher=လူထုနွေဦး}}{{Dead link|date=August 2025 }}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားက ထိုင်းဘက်မှာရှိတဲ့ လူနေအိမ်ရှိတဲ့နေရာတွေကို ဒီနေ့မနက်က ပစ်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းစစ်တပ်ရဲ့ ဒုတိယ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီး ရီချာ ဆူကူဝမ်နော့က ပြောသည်။ ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ဒီနေ့မနက် ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ တကွိုင် ဘုရားကျောင်းနားကနေ စတင်ခဲ့ပြီး မနက် ၅ နာရီခွဲမှာ ထိုင်းဘက်ကနေ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းသတင်းစာတွေက ရေးသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx23n9nkz00o|title=နယ်စပ်က ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေအရေး ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ မလေးရှားမှာတွေ့မယ်|accessdate=2025-7-27|publisher=BBC Burmese}}</ref> === ဇူလိုင် ၂၈ === ပိဋပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၅ ရက်မြောက်နေ့တွင် အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်နဝါ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ထိုင်းယာယီဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ်တို့ မလေးရှားနိုင်ငံတွင် ဇူလိုင် ၂၈ တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အမေရိကန်နှင့်တရုတ်နိုင်ငံတို့ကလည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ သက်သေများအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုင်းနှင့်ကမ္ဘောဒီးယားတို့ ဇူလိုင် ၂၈ ည သန်းခေါင်ယံအချိန်မှစတင်၍ ခြွင်းချက်မရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.daweiwatch.com/28/07/2025/116218/|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ချက်ချင်းအပစ်ရပ်‌ရန် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူ|publisher=Dawei Watch|accessdate=2025-7-28}}</ref> ဇူလိုင် ၂၈ ရက်စွဲဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နယ်စပ်ဒေသများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အာဆီယံပဋိညာဉ်စာတမ်း၊ အရှေ့တောင်အာရှ ချစ်ကြည်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး စာချုပ် (TAC) တို့၏ မူပိုင်အခြေခံများနှင့် အာဆီယံမိသားစု စိတ်ဓာတ်၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အိမ်နီးချင်းဆက်ဆံရေးတို့အပေါ် အခြေခံ၍ အငြင်းပွားမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန်လည်း တိုက်တွန်းကြောင်း၊ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ၏ နှစ်ဖက်စလုံးကို ဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်စတင်ရန်နှင့် တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်ရန် ကူညီပေးသည့် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဆက်လက်ထောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်ခဲ့သည်။ == ထိခိုက်မှုများနှင့် သက်ရောက်မှုများ == သတင်းရင်းမြစ်များအရ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သည့် အရပ်သား ၁၃၈,၀၀၀ ခန့်ကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web|last1=LIBERATION|last2=AFP|title=Entre le Cambodge et la Thaïlande, les affrontements s'intensifient encore|url=https://www.liberation.fr/international/asie-pacifique/entre-le-cambodge-et-la-thailande-les-affrontements-sintensifient-encore-20250725_G2LKUO7CMFDSJP2FU5IQFLGS44/|access-date=2025-07-26|website=Libération|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=2025-07-25|title=Affrontements Thaïlande-Cambodge : le bilan s'élève à 28 morts, Phnom Penh appelle à un « cessez-le-feu immédiat » et « inconditionnel »|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/07/25/thailande-cambodge-bangkok-alerte-sur-le-risque-d-une-guerre-138-000-civils-thailandais-ont-fui-les-affrontements-meurtriers_6623629_3211.html|access-date=2025-07-26|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ratana|date=2025-07-26|title=Thai Incursions Spread to Pursat Province as Cambodia Condemns “Brutal Aggression” – Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/501725182/thai-incursions-spread-to-pursat-province-as-cambodia-condemns-brutal-aggression/|access-date=2025-07-26|language=en-US}}</ref> ထိုင်းဆေးရုံများနှင့် ဓာတ်ဆီဆိုင်များကဲ့သို့သော အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်နေသောကြောင့် နယ်စပ်အနီးရှိ အခြားမြို့များမှလည်း ပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြောင်း သတင်းများက ဖော်ပြသည်။ <ref name=":0">{{Cite web|title=What Is The Thailand-Cambodia Border Dispute And Why Has It Escalated Again?|url=https://www.news18.com/explainers/what-is-the-thailand-cambodia-border-dispute-and-why-has-it-escalated-again-ws-l-9460095.html|access-date=2025-07-24|website=News18|language=en}}</ref><ref name="AlJazeera24">{{Cite web|title=Thailand, Cambodian troops trade heavy fire in latest border dispute clash|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/24/thai-military-reports-clash-with-cambodian-troops-at-disputed-border-area|access-date=2025-07-24|website=Al Jazeera|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author1=Kocha Olarn|author2=Helen Regan|date=2025-07-24|title=Thai air force bombs Cambodian military targets amid deadly clashes as border dispute escalates|url=https://www.cnn.com/2025/07/23/asia/thailand-cambodia-clashes-border-intl-hnk|access-date=2025-07-24|website=CNN|language=en}}</ref> ကမ္ဘောဒီးယားတွင်မူ လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ဦး ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web|date=2025-07-25|title=Thaïlande: la loi martiale déclarée dans huit districts, un risque de «guerre» avec le Cambodge|url=https://www.rfi.fr/fr/asie-pacifique/20250725-tha%C3%AFlande-la-loi-martiale-d%C3%A9clar%C3%A9e-dans-huit-districts-un-risque-de-guerre-avec-le-cambodge|access-date=2025-07-26|website=RFI|language=fr}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စစ်သားတစ်ဦးနှင့် အရပ်သား ၁၄ ဦး သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး စစ်သား ၁၄ ဦးနှင့် အရပ်သား ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသားစုစုပေါင်း ၁၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Maly Socheata က ဇူလိုင် ၂၆ ရက် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://xinhuamyanmar.com/mm-cn/nc-2572605/|title=ကမ္ဘောဒီးယား-ထိုင်း နယ်စပ်ပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသား ၁၃ ဦး သေဆုံး၊ နယ်စပ်ဒေသတွင် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား စစ်တပ်တို့ စတင်၍ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်လျက်ရှိကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာဖော်ပြ|publisher=Xinhua Myanmar|accessdate=2025-7-25}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် စစ်ရေးပဋိပက္ခပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ စာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော်ကို ယာယီပိတ်ထားရန် အခြေခံပညာရေးကော်မရှင်ရုံး (OBEC) က အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/716504|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားစစ်ရေးပဋိပက္ခကြောင့် ထိုင်းစာသင်ကျောင်း ၇၅၀ ကျော် ပိတ်ထား|accessdate=2025-7-27|publisher=DVB Burmese}}</ref> == နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှု == ==== အာဆီယံနိုင်ငံများ ==== * {{အလံ|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ -]] နစက ပြောခွင့်ရသူ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက "ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်<nowiki>''</nowiki> ဟု ပြောခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106#asset:92b366f1-168d-4b12-b953-f8954ad23106|title=''ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတို့အနေနဲ့ ပဋိပက္ခကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်'' - စစ်ကောင်စီ ပြောခွင့်ရ|accessdate=2025-7-24|publisher=BBC Burmese}}</ref> * {{အလံ|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]: ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့ စစ်ရေးအခြေအနေတင်းမာမှုကြောင့် နှစ်နိုင်ငံ အရပ်သားပြည်သူ ထိခိုက်မှုရှိလာချိန် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူတွေအတွက်ရော မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက်ပါ အထူးစိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvg12gygxdjt?post=asset%3A0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd#asset:0d55eb68-5c42-4acb-8c9f-d3ea2ba151cd|title=ထိုင်းနဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်ရောက်မြန်မာတွေ လုံခြုံရေး သတိရှိဖို့ NUG တိုက်တွန်း|accessdate=2025-7-23|publisher=BBC Burmese}}</ref> * {{အလံ|Malaysia}} - မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ လက်ရှိတာဝန်ယူထားသူ အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်က အခြေအနေကို "စိုးရိမ်စရာ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး "ဝန်ကြီးချုပ်နှစ်ဦးစလုံးထံ သဝဏ်လွှာများ ပေးပို့ထားပြီး ယနေ့ ညနေ သို့မဟုတ် ညတွင် ၎င်းတို့နှင့် စကားပြောရန် မျှော်လင့်ပါသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းကဆက်လက်၍ "ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်သည့် အနည်းဆုံးအချက်မှာ ၎င်းတို့အနေဖြင့် နောက်ဆုတ်ပြီး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းပင်ဖြစ်သည်" ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|Philippines}}: [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]က နှစ်ဖက်စလုံးကို ၎င်းတို့၏ ပဋိပက္ခကို နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအပေါ် ကြားနေမှုကို ထိန်းသိမ်းထားရင်း အရပ်သားများကို ကာကွယ်ရန် အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|url-status=live|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|Singapore}}: [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]အနေဖြင့် ပဋိပက္ခများအပေါ် အထူးစိုးရိမ်မိပါကြောင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ရန်လိုမှုများ ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုသည်။ နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများကို သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် လျှော့ချရန်နှင့် အရပ်သားပြည်သူအားလုံး၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို အာမခံရန်လည်း တိုက်တွန်းသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2025/07/MFA-Spokespersons-Comments-Cambodia-Thailand-Border-Clash-July-2025|title=MFA Spokesperson's Comments in response to media queries on the Cambodia-Thailand Border Clashes, 24 July 2025|accessdate=2025-7-24|publisher=MOFA Singapore}}</ref> * {{အလံ|Indonesia}} - အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို "ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ပြန်လည်ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မည်" ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=RI yakin Thailand-Kamboja akan selesaikan konflik dengan cara damai|url=https://www.antaranews.com/berita/4991021/ri-yakin-thailand-kamboja-akan-selesaikan-konflik-dengan-cara-damai|access-date=25 July 2025|work=Antara News|date=25 July 2025|language=id}}</ref> * {{အလံ|Vietnam}} - ဗီယက်နမ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးအား အမြင့်ဆုံး ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန်၊ အင်အားအသုံးပြုမှုမှ ရှောင်ရှားရန်၊ နောက်ထပ်တင်းမာမှုများ မတိုးစေရန်နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေများ၊ ဒေသတွင်းစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့်အညီ ငြိမ်းချမ်းသောနည်းလမ်းများဖြင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ဖြေရှင်းကြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|author=Huong Giang|title=Viet Nam voices concern over Cambodia-Thailand border tensions|url=https://en.baochinhphu.vn/viet-nam-voices-concern-over-cambodia-thailand-border-tensions-111250724204122142.htm|website=[[Government Office (Vietnam)|Vietnam Government Portal]]|publisher=[[Government of Vietnam]]}}</ref> * {{အလံ|Laos}} - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖြစ်ပွားနေသည့် တိုက်ပွဲများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန် နှင့် လက်ရှိအခြေအနေကို ငြိမ်းချမ်းသော နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=Statement of MOFA's spokesperson on the ongoing situation at the Cambodia-Thailand border area|url=http://www.mofa.gov.la/gweb/gweb/backend/web/index.php?r=site/detail&id=1128|access-date=2025-07-24|website=Ministry of Foreign Affairs of LAO PDR|language=en}}</ref> ==== အခြားနိုင်ငံများ ==== * {{အလံ|China}} - တရုတ်နိုင်ငံက ဖြစ်ပွားနေသည့် အဖြစ်အပျက်များနှင့် ပတ်သက်၍ "အထူးစိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြေရှင်းကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="auto">{{Cite web|title=Thailand seals border with Cambodia after military clashes kill at least 12 people|url=https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20250724212310/https://www.bbc.com/news/live/c98j77zde86t|archive-date=24 Jul 2025|access-date=2025-07-24|website=BBC News|language=en-GB}}</ref> * {{အလံ|United States}} - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်တစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ တိုးမြှင့်ဖြစ်ပွားနေသည်ဟူသော သတင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ "ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်မိကြောင်း" ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|title=On the Thailand-Cambodia Border Conflict Press Statement|url=https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/07/on-the-thailand-cambodia-border-conflict/|access-date=2025-07-25|website=United States Government|language=en}}</ref> * {{အလံ|EU}} - အဖွဲ့အစည်း က စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးအား တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် နှင့် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။<ref name="AlJazeeraLive">{{Cite news|last=Adler|first=Nils|date=24 July 2025|title="Thailand-Cambodia live news: Over 10 killed in clashes at disputed border"|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/7/24/live-at-least-2-killed-as-thai-cambodian-troops-clash-at-disputed-border|work=Al Jazeera}}</ref> * {{အလံ|United Nations}} - [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နှင့် [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]]တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် အငြင်းပွားနယ်စပ်ဒေသမှ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအပေါ် [[ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်]]က အလွန်အမင်းစိုးရိမ်မိကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းအနေဖြင့် အဆိုပါအငြင်းပွားမှုကို ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကူညီရန် အသင့်ရှိကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/304789|title=ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားအရေးကို စိုးရိမ်ကြောင်း ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ပြောကြား|accessdate=2025-7-26|publisher=Eleven Media}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရေး]] ar01z9nurnuv8pqdrd6jyoe1brp0k0r သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 274790 1031228 1029216 2026-05-13T03:18:12Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031228 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]၊ [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]] | date = ၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=20.85917 |lon_deg=93.04836 |label=သရက်တပင် |display=inline,title}} | fatalities = ၁၈ ဦး | injuries = ၂၀ ကျော် | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = ဒီပဲယင်းမြို့နယ်၊ အိုးတိန်တွင်းရွာ တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကျောင်းသားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှုပြီးလျှင် ကျောင်းသားများ အထိအခိုက်၊အသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည် | pcode = 196855 }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''သရက်တပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]၊ [[သရက်တပင်ရွာ၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်|သရက်တပင်ရွာ]] တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ရွာရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း‌ပေါ် ဗုံးနှစ်လုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည့်အတွက် ကျောင်းသားများ အများဆုံး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း]] ပြီးနောက်ပိုင်း [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ အိုးတိန်တွင်းရွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းကြောင့် ကျောင်းသား/သူများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရမှုပြီးလျှင်<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/63589/|title=ဒီပဲယင်း စာသင်ကျောင်းကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ကလေးများအပါအဝင် ၂၂ ဦး သေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ မေ ၂၀၂၅|archive-date=16 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250616174613/https://myanmar-now.org/mm/news/63589/}}</ref>၊ယခုဖြစ်ရပ်သည် ကျောင်းသားများ အထိအခိုက်၊အသေအပျောက်ဒုတိယ အများဆုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။ == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း ၌ စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း၊[[အာရက္ခတပ်တော်]] သည် နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ၌ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန်စစ်ပွဲ အား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲ တစ်နှစ်ခွဲကျော်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် ၁၇ ခုထဲမှ [[ကျောက်ဖြူမြို့|ကျောက်ဖြူ]]၊ [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]] နှင့် [[မာန်အောင်ကျွန်း]] တို့မှလွဲ၍ မြို့ ၁၄ မြို့ အပြင်၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တို့ကိုပါ အာရက္ခတပ်တော် သည် စစ်တပ် လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/66945/|title=“ကျန်တဲ့ ၃မြို့ကို တိုက်စစ်ဖွင့်ပြီး အနှေးနဲ့အမြန် AA သိမ်းပိုက်မယ်”|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ မေ ၂၀၂၅|archive-date=6 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250906064702/https://myanmar-now.org/mm/news/66945/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpwrvlrq0p5o|title=ရခိုင်စစ်ပွဲတစ်နှစ်ပြည့်ချိန် အေအေ သိမ်းထားတဲ့မြို့တွေ|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]] အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကိုလည်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rl56xkm1mo|title=အမ်း နပခ - စစ်ကောင်စီလက်လွှတ်လိုက်ရပြန်တဲ့ ရခိုင်စစ်တိုင်း|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်၊ နံနက် (၁) နာရီ (၀၅) မိနစ်ခန့်အချိန်တွင် စစ်ကော်မရှင် ၏ လေတပ် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာ အတွင်းအား လေကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချခဲ့ရာတွင် ဗုံးသည် သရက်တပင်ရွာအတွင်းရှိ ပညာပန်းခင်း ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှေ့တည့်တည့်သို့ ကျရောက်ထိမှန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.arakanarmy.net/post/breaking-news-8|title=Breaking News|work=Arakan Army(သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးအာရက္ခတပ်တော်)|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/67699/|title=ကျောက်တော်စာသင်ကျောင်း စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၍ ၁၈ ဦးသေ ၊ ၂၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|archive-date=15 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250915104144/https://myanmar-now.org/mm/news/67699/}}</ref> အဆိုပါ ပေါင် (၅၀၀) ဗုံး နှစ်လုံးကြောင့် ပညာပန်းခင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ရှိ ကျောင်းသူ/ ကျောင်းသားများနှင့် ၎င်းအနီးအနားမှ ကလေးငယ်တချို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၁၈) ဦး ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် သေဆုံးကာ (၂၀) ကျော် ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြသည်။ == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] l3jnvo59zjz82s9uu0y90b80af67b21 ဘုံတိုရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 276063 1031227 1030966 2026-05-13T03:17:49Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031227 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဘုံတိုရွာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | image = | caption = ဖြစ်စဉ်နေရာ (ချောင်းဦးမြို့နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး) | location = [[ဘုံတိုရွာ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်|ဘုံတိုရွာ]]၊ ညောင်ပင်သာ (ကိုင်းဆယ်) ကျေးရွာအုပ်စု၊ [[ချောင်းဦးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | map = {{Location map |Myanmar |lat_deg=21.96702003479 |lon_deg=95.1711730957031 |label=ဘုံတိုရွာ |display=inline,title}} | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက် | time = ည ၈ နာရီ ၃၀ မိနစ်ခန့် | type = လေကြောင်းဗုံးကြဲမှု၊ အစုအပြုံသတ်ဖြတ်မှု | fatalities = အနည်းဆုံး ၂၀ ဦး | injuries = ၅၇ ဦးကျော် | perpetrator = [[တပ်မတော် (လေ)]] | weapons = ပါရာမော်တာ စက်ယာဉ်မှ ၁၂၀ မမ ဗုံးသီးနှစ်လုံးကြဲချခြင်း | map_type = Myanmar | map_relief = yes | map_caption = ဖြစ်စဉ်နေရာ | map_label = ဘုံတို | map_label_position = right }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဘုံတိုရွာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' တနည်း '''ချောင်းဦးဆီမီးသပိတ် ဗုံးကြဲခံရမှု''' သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊[[ချောင်းဦးမြို့နယ်]]၊ညောင်ပင်သာ (ကိုင်းဆယ်)ကျေးရွာအုပ်စု၊[[ဘုံတိုရွာ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်|ဘုံတိုရွာ]] တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၆ ရက်၊[[သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့|သီတင်းကျွတ်လပြည့်ည]] ၈နာရီ ၃၀မိနစ်ခန့် တွင် [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ အရပ်သားများအား အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ဤဖြစ်စဉ်သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း အစုအလိုက်အပြုံလိုက် အသက်ဆုံးခဲ့ကြရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ == ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားခြင်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ ၆ ရက်၊ည ၈နာရီ ၃၀ မိနစ်ခန့်အချိန်တွင် [[ဘုံတိုရွာ၊ ချောင်းဦးမြို့နယ်|ဘုံတိုရွာ]] စာသင်ကျောင်းရှေ့၌ သီတင်း ကျွတ်ဆီမီးသပိတ်ပြုလုပ်နေသည့် သပိတ်အင်အားစုများ၊ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များအပြင်၊ ကျေးရွာဒေသခံပြည်သူ ၁၀၀ဦးခန့်ကို [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်(နမခ)]] မှ တက်လာသည့် ပါရာမော်တာ (လေထီးတပ် စက်ယာဉ်)က ၁၂၀ မမ ဗုံးသီးနှစ်လုံးဖြင့် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/727687|title=သီတင်းကျွတ် ဆီမီးပူဇော်သည့်နေရာကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၂၀ ထက်မနည်း သေဆုံး|work=DVB|access-date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးဖြစ်သူ ချောင်းဦးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက သီတင်း ကျွတ်ဆီမီးသပိတ်လှုပ်ရှားမှုပြီးခါနီး သပိတ်တရားဟောနေချိန်၌ စက်တပ်လေထီးက ဗုံးကြဲချခဲ့သည်ဟု ဘီဘီစီသတင်းဌာန အား ဖြေကြားသည်။ ထိုဆီမီးပူဇော်ပွဲသည် ဘုံတိုရွာအပါအဝင်အနီးအနားရှိ ကျေးရွာ ၆ ရွာမှ ပြည်သူများလည်း လာရောက် စုပေါင်းပြုလုပ်ကြသည့်အတွက် မီးရောင်များဖြင့်အထင်းသား စည်းကားနေချိန်တွင် ဗုံးသီးကြဲချတိုက်ခိုက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်ကြောင့် မုံရွာ-အမြင့်လမ်းသပိတ်ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် များဖြစ်ကြသည့် ကိုချမ်းငြိမ်းအောင်၊ ကိုညီညီဇော်၊ ကိုကံမြင့် နှင့် ကိုဇော်လင်းနိုင် တို့ အပါအဝင် အရပ်သား ၂၀ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ဒဏ်ရာရသူသည် ၅၇ ဦးကျော်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx0zrxw4n7t|title=ချောင်းဦး ဆီမီးသပိတ်ဗုံးကြဲခံရမှု - ‘‘ သီတင်းကျွတ် ဆီမီးသပိတ်ပြီးခါနီးအချိန် မိနစ်ပိုင်းအလိုမှာ ဗုံး ၂ လုံးကို စက္ကန့်ပိုင်းပဲခြားပြီး ကြဲချခဲ့တာ’’|work=BBC|access-date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref> ပါရာမော်တာ (လေထီးတပ် စက်ယာဉ်)သည် ည ၁၁ နာရီတွင် ထိုနေရာကိုပင် ထပ်မံလာရောက်ပြီး ဗုံးသီး ၂ လုံးကြဲချပြန်ရာ၊ ဒေသခံပြည်သူများ ထိခိုက်မှုမရှိခဲ့သော်လည်း လူနေအိမ်တချို့မှာမူ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/10/07/69642|title=ချောင်းဦးမြို့နယ်၌ သီတင်းကျွတ် ဆီမီးသပိတ် ဗုံးကြဲခံရပြီး လူ ၁၇ ဦး သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူများပြား|work=Mizzima Burmese|access-date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅|date=၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅}}</ref>  == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] diunr5fixjey7jeq0ts32rk6n5d5yhk ဒြာဗီဒီယန်လူမျိုးများ 0 276101 1031335 1019616 2026-05-13T07:42:27Z Chenzeyan29 141880 1031335 wikitext text/x-wiki '''ဒြာဗီဒီယန်''' သို့မဟုတ် '''ဒြာဝီဒီယန် လူမျိုးများ''' ({{lang-en|Dravidian peoples}}) သည် ဒြာဗီဒီယန်ဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသော တောင်အာရှဒေသခံ လူမျိုးစုဘာသာစကားအုပ်စုများ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဒြာဗီဒီယန်ဘာသာစကား ပြောဆိုသူ ၂၅၀ သန်းခန့် ရှိသည်။<ref>{{Cite book|title=The Dravidian languages|year=2019|page=1}}</ref> ၎င်းတို့အနက် လူဦးရေ သန်း ၉၀ ခန့် ပြောဆိုကြသော [[တမီးလ်ဘာသာစကား|တမီလ်]] နှင့် တယ်လဂူ ဘာသာစကားများသည် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ကျန်အဓိက ဘာသာစကားများမှာ ကန်နာဒါ (၄၄ သန်း) နှင့် မလေးယာလမ် (၄၀ သန်း) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ {{Short description|Ethnolinguistic group of South Asia}} {{Infobox ethnic group | group = ဒြာဗီဒီယန်လူမျိုးများ | image = Dravidian map.svg | image_caption = ဒြာဗီဒီယန်လူမျိုးများ အဓိကပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာဒေသများ | population = ၂၄၀ သန်း ကျော်<ref>''Encyclopaedia Britannica'', "Dravidian peoples", Britannica.com</ref> | regions = [[အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း]]၊ [[သီရိလင်္ကာ]]၊ [[ပါကစ္စတန်]] (Brahui) | languages = [[ဒြာဗီဒီယန်ဘာသာစကားများ]] ([[တမီးလ်ဘာသာစကား|တမီလ်]]၊ [[တယ်လဂူဘာသာစကား|တယ်လဂူ]]၊ ကန်နာဒါ၊ မလေးယာလမ်) | religions = အများအားဖြင့် [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] | related = [[အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု]] (ယူဆချက်) }} == မူလဇစ်မြစ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း == ဒြာဗီဒီယန်တို့၏ မူလဇစ်မြစ်နှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းပညာရှင်များအကြား ငြင်းခုံမှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ မူလဌာနေတိုင်းရင်းသားများဟု မှတ်ယူကြသော်လည်း၊ ဘီစီ ၂၀၀၀ ခန့်က ပျက်သုဉ်းသွားခဲ့သည့် [[အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းယဉ်ကျေးမှု]] (Indus Valley Civilization) နှင့် ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု ယူဆချက်များစွာ ရှိသည်။<ref name="Samuel2008">Samuel, Geoffrey (2008). ''The Origins of Yoga and Tantra''. Cambridge University Press.</ref> အင်ဒို-အာရိယန်လူမျိုးများ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ဒြာဗီဒီယန်တို့သည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းအခြေချခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ == ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ == ဒြာဗီဒီယန်တို့သည် ကိုယ်ပိုင်ထူးခြားသော ဗိသုကာလက်ရာများ ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို တောင်အိန္ဒိယရှိ ဘုရားကျောင်းများတွင် ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ * '''ဗိသုကာလက်ရာ:''' "ဂိုပူရမ်" (Gopuram) ဟုခေါ်သော အဆင့်ဆင့်မြင့်တက်သွားသည့် ဘုရားကျောင်းဝင်ပေါက် မျှော်စင်ကြီးများသည် ဒြာဗီဒီယန် ဗိသုကာပညာ၏ အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ * '''အကြီးဆုံးဘုရားကျောင်း:''' တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်ရှိ "သီရိ ရန်ဂါနာသာဆွာမီ" (Sri Ranganathaswamy) ဘုရားကျောင်းသည် ဧရိယာ ၁၅၆ ဧက ကျယ်ဝန်းပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းများထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>Tiruvarangam Divya Desam, indiantemples.com</ref> == မျိုးရိုးဗီဇနှင့် လူမျိုးစုပျံ့နှံ့မှု == မျိုးရိုးဗီဇ (DNA) လေ့လာချက်များအရ ခေတ်သစ် ဒြာဗီဒီယန်များသည် ရှေးခေတ် အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်းရှိ လူများနှင့် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းမှ မူလမုဆိုးစုဆောင်းသူများ ရောနှောရာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Narasimhan2019">Narasimhan et al. (2019). "The formation of human populations in South and Central Asia". Science.</ref> လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းပြည်နယ်များအပြင် သီရိလင်္ကာ၊ ပါကစ္စတန်၊ မလေးရှား နှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ == အကိုးအကားများ == {{reflist}} == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ လူမျိုးများ]] ocl1s3za87xamhjk736keowb0i01s0v မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 278813 1031226 1028447 2026-05-13T03:17:27Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031226 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[မြောက်ဦးမြို့]]၊ မြောက်ဦးပြည်သူ့ဆေးရုံ | date = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | map = {{Location map|Myanmar|lat_deg=20.5833|lon_deg=93.1833|label=မြောက်ဦးဆေးရုံ|display=inline,title}} | fatalities = ၃၃ ဦး | injuries = ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရ ၂၇၊ မပြင်းထန်ဒဏ်ရာရ ၄၉ | perpetrators = {{flagicon image|Air Force Ensign of Myanmar.svg|link=တပ်မတော် (လေ)}} [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = အောက်ဖော်ပြပါ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာများ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုများထက် သေဆုံးသူ ပိုမိုများပြားခဲ့သည်။ *(၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၄)<br/>[[ချင်းပြည်နယ်]]၊[[မင်းတပ်မြို့နယ်]]<br/>[[ဝမ္မသူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်|ဝမ္မသူးရွာဆေးရုံ]]<br/>သေဆုံးသူ ၅ဦး၊ထိခိုက်သူ ၃၀ဦးခန့်<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/650052|title=ဝမ္မသူးဆေးရုံ လေယာဉ်ဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၅ ဦးအထိရှိလာ|work=DVB|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၈ ဧပြီ ၂၀၂၄}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/wanmatuu-air-strike-04272024105654.html|title=ဝမ္မသူးဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူ ငါးဦးအထိရှိလာ|work=RFA|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၄}}</ref> *(၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅)<br/>[[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ ပြည်သူ့ဆေးရုံ]]<br/>သေဆုံးသူ CDM သူနာပြုဆရာမကြီး အပါအဝင် ၃ ဦး၊ထိခိုက်သူ ပြည်သူ ၂၀ ကျော် <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7950517.html|title=ကျောက်မဲပြည်သူ့ဆေးရုံ စစ်ကောင်စီဗုံးကြဲ|work=VOA|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅}}</ref> *(၂၂ မတ် ၂၀၂၅)<br/>[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေးတိုင်း]]၊ [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]၊<br/> [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးကျေးရွာဆေးပေးခန်း]]<br/> သေဆုံးသူ ၁၁ဦး၊ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ မသိရှိရ<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/69125/|title=ဂန့်ဂေါမြို့၊နှမ်းခါးရွာဆေးပေးခန်းကိုစစ်တပ်ဗုံးကြဲ – အနည်းဆုံးလူ(၁၁)ဦးသေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၅}}</ref> *(၉ ဇွန် ၂၀၂၅)<br/> [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်]]<br/> [[ကျည်တောက်ပေါက်ရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်|ကျည်တောက်ပေါက်ရွာတိုက်နယ်ဆေးရုံ]] <br/> သေဆုံးသူ ၁ဦး၊ဒဏ်ရာရ ၃ ဦး<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/64226/|title=စဉ့်ကူးမြို့ ကျည်တောက်ပေါက်ရွာတိုက်နယ်ဆေးရုံကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၉ ဇွန် ၂၀၂၅}}</ref> *(၂၂ ဇွန် ၂၀၂၅) <br/>[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မတ္တရာမြို့|မတ္တရာ]]နှင့် [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်]]အစပ်<br/> ယက္ကန်းစင်တောင်ပေါ်ရှိ မေတ္တာနန္ဒ ဆေးရုံ<br/> သေဆုံးသူ ၁ဦး၊ထိခိုက်သူ ၁၂ဦး <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/06/23/59895|title=မတ္တရာနှင့် စဉ့်ကူးနယ်စပ်ရှိ မေတ္တာနန္ဒဆေးရုံ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရ၍ အရပ်သားများထိခိုက်သေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၅}}</ref> *(၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅)<br/>[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊[[ကန့်ဘလူမြို့နယ်|ကန့်ဘလူမြို့နယ်အရှေ့ပိုင်း]]ရှိ<br/> ချာဂျင် (Charging) ပြည်သူ့ဆေးရုံ(NUG)<br/>သေဆုံးသူ ၅ဦး၊ထိခိုက်သူ ၃ဦး<ref>{{cite web|url=https://nugmyanmar.org/my/announcement/announcement-for-moh/|title=ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အမှတ် (၆/၂၀၂၅)|work=ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၊National Unity Government|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}{{Dead link|date=April 2026 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/65573/|title=ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရပြီး လူတစ်ဒါဇင်ထက်မနည်း သေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅|archive-date=31 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250731122458/https://myanmar-now.org/mm/news/65573/|url-status=dead}}</ref> *(၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅)<br/>[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့]]လိုခါးလိုဆေးရုံအပါအဝင်မော်ချီး ၁၆ ကုန်း လူနေရပ်ကွက် <br/>သေဆုံးသူ ၃၁ဦး၊ထိခိုက်သူ၅ဦး<br/>{{small|နံနက်၈နာရီနှင့်နေ့လယ်၁၂နာရီဝန်းကျင်တိုက်ခိုက်မှု}}<ref>{{cite web|url=https://maun-mm.com/2025/08/19/%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD/|title=မော်ချီးဒေသ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု သေဆုံးသူ ၃၂ ဦးအထိ ရှိလာ|work=[[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၅}}</ref> *(၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅)<br/> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊[[ကနီမြို့နယ်]]၊<br/> [[ဝင်မနားရွာ၊ ကနီမြို့နယ်|ဝင်းမနားတိုက်နယ်ဆေးရုံ(NUG)]]<br/>သေဆုံးသူ လူနာ၇ဦး၊ဆေးရုံဝန်ထမ်းတစ်ဦး <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/69125/|title=တိုက်နယ်ဆေးရုံကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲ၊ လူနာ ၇ ဦးနှင့် ဆေးရုံဝန်ထမ်း ၁ ဦးသေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref><br/> {{small|စက်တပ်လေထီးဖြင့်}} *(၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅)<br/>[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊[[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]]အတွင်းရှိ<br/> [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]ဆေးရုံ<br/> သေဆုံးသူ၂ဦး၊ထိခိုက်သူမသိရှိရ <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/69362/|title=ဗန်းမောက်မြို့ ဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရ၊ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း ၂ ဦး သေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> | pcode = J55G+995, Mrauk-U, Myanmar (Burma) }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု'''သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် [[၂၀၂၅|၂၀၂၅ ခုနှစ်]]၊ [[၁၀ ဒီဇင်ဘာ|ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်]] ညပိုင်း၌ [[တပ်မတော် (လေ)]]မှ အရပ်သားများအား လေကြောင်းဖြင့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ကလေးများ၊ လူနာများအပါအဝင် လူ ၃၃ ဦး သေဆုံးကာ ၇၆ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/12/11/408967.html|title=လူ့အခွင့်ရေးနေ့မှာ မြောက်ဦးဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရ (ရုပ်/သံ)|work=The Irrawaddy|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/70078/|title=လူ့အခွင့်အရေးနေ့တွင် မြောက်ဦးဆေးရုံကို ဗုံးကြဲ၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရ|work=Myanmar Now|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက်ပိုင်း လေကြောင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုဖြစ်စဉ်များထဲ အသေအပျောက် အများဆုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှု အဖြစ် မှတ်သားခံထားရသည်။ == နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ == {{Further|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်}} ၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက် တွင် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း ၌ စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် တစ်ဆက်တစ်စပ်တည်း၊[[အာရက္ခတပ်တော်]] သည် ၂၀၂၃ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] ၌ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန်စစ်ပွဲအား ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ ရခိုင်တစ်ကျော့ပြန် တိုက်ပွဲ တစ်နှစ်ခွဲကျော်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့နယ် ၁၇ ခုထဲမှ [[ကျောက်ဖြူမြို့|ကျောက်ဖြူ]]၊ [[စစ်တွေမြို့|စစ်တွေ]] နှင့် [[မာန်အောင်ကျွန်း]] တို့မှလွဲ၍ မြို့ ၁၄ မြို့ အပြင်၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] တို့ကိုပါ အာရက္ခတပ်တော် သည် စစ်တပ် လက်ထဲမှ တိုက်ခိုက်ရယူနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/66945/|title=“ကျန်တဲ့ ၃မြို့ကို တိုက်စစ်ဖွင့်ပြီး အနှေးနဲ့အမြန် AA သိမ်းပိုက်မယ်”|work=Myanmar Now|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၇ မေ ၂၀၂၅|archive-date=6 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250906064702/https://myanmar-now.org/mm/news/66945/}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cpwrvlrq0p5o|title=ရခိုင်စစ်ပွဲတစ်နှစ်ပြည့်ချိန် အေအေ သိမ်းထားတဲ့မြို့တွေ|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက် တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[အမ်းမြို့]] အခြေစိုက် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] ကိုလည်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rl56xkm1mo|title=အမ်း နပခ - စစ်ကောင်စီလက်လွှတ်လိုက်ရပြန်တဲ့ ရခိုင်စစ်တိုင်း|work=BBC|access-date=၁၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄}}</ref> == ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် ည၉နာရီကျော် တွင် [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]သည် [[အာရက္ခတပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော် (AA)]] သိမ်းပိုက်၊ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု မြို့တော် [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]]ရှိ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို တိုက်လေယာဉ် ၂စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့သည်။ လူနာဆောင်ပေါ် နှင့် ဆေးရုံရှေ့ကွင်းပြင်အစပ်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည့်အတွက် ကလေးများ၊ လူနာများအပါအဝင် လူ ၃၃ ဦး သေဆုံးကာ ၇၆ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/12/11/75433|title=မြောက်ဦးဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရပြီး သေဆုံးသူ ၃၃ ဦးရှိလာ|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက် တွင် ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သတ်ပြီး ရှင်းလင်းချက်ထုတ်သည်။ ထိုသို့ထုတ်ရာ၌ မြောက်ဦးဆေးရုံ ဆိုသည့်နေရာသည် [[အာရက္ခတပ်တော်]]နှင့် ဒေသခံ PDF ၊ BPLA ၊ အရှိုချင်း စသည်တို့ ခိုအောင်းအခြေပြုပြီး ဆေးရုံ၏အသွင်အပြင်အဖြစ် အကာအကွယ်ယူ၍ဖွင့်လှစ်ထားသည့် စစ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည့်အပြင်၊ ၎င်းတို့အဖွဲ့များ၏ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအားလည်းဆောင်ရွက်နေသည့်နေရာဖြစ်သည့်အတွက် အဆိုပါအဆောက်အအုံများကို ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေး စစ်ဆင်ရေး (Counter Terrorism Operation) ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ အထက်ပါဖြစ်စဉ်တွင် သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရရှိသူများကိုလည်း ပြည်သူများမဟုတ်ဘဲ AA ၊ BPLA ၊ ဒေသခံ PDF၊ အရှိုချင်း စသည်များနှင့် ၎င်းတို့ကိုထောက်ခံအားပေးသည့် အမာခံများသာဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။ လိုအပ်သည့်အကြမ်းဖက် ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေးကို (Rules of Engagement- ROE)နှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟုလည်း ထည့်သွင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/78005|title=မြောက်ဦးဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းမှန်ထုတ်ပြန်ချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> AA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ [[ခိုင်သုခ]]က<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/12/11/408973.html|title=မြောက်ဦးဆေးရုံကြီး ဗုံးကြဲခံရမှု AA ဘယ်လိုတုံ့ပြန်လဲ (ရုပ်/သံ)|work=The Irrawaddy|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cq8d3gz2gz7t|title=မြောက်ဦးဆေးရုံ ဗုံးကြဲခံရမှု - အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေအတွက် တရားမျှတမှုရရှိဖို့ လိုအပ်သလိုလက်တုံ့မယ်လို့ အေအေပြော|work=BBC|access-date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅|date=၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅}}</ref> <blockquote>“ပြည်သူ့ဆေးရုံကို စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းနဲ့ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်မှုဟာ စစ်သားမဆန်ဘဲ အရပ်ဘက် ပစ်မှတ်တွေကို မတရားအကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်တာဖြစ်တယ်၊အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေအတွက် တရားမျှတမှုရရှိဖို့ လိုအပ်သလိုလက်တုံ့မယ် ”ဟု ပြောဆိုသည်။</blockquote> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[သရက်တပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] g3g9a8byvgp843uzvrmsojw8g035dwy အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 282754 1031266 1030738 2026-05-13T03:35:26Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031266 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ကနဲလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ကနဲလေးရွာ]], [[မြဝတီမြို့နယ်]], [[မြဝတီခရိုင်]], [[ကရင်ပြည်နယ်]] | date = ၃၁ မေ ၂၀၂၁ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | coordinates = {{coord|16.325241|98.828857|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=16.325241 | long=98.828857 | label=အူးဟူချောင်း | caption=| width=250}} | map_caption = အူးဟူချောင်း တည်နေရာ | fatalities = ၂၅ဦး | injuries = ၆ဦး | perpetrators = {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.svg|link=ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့}}<br> [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] | notes = {{Bulleted list |၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ကရင်ပြည်နယ်၊မြဝတီခရိုင်၊ဝေါလေမြို့၊ကနဲလေးကျေးရွာအနီး ကနဲလေး-မော်ခီးသွားကားလမ်းပေါ် အူးဟူချောင်းတံတား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းတွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် အရပ်သားများ သေဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ |ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDO)၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်နယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါး တို့ကို ကေအန်ယူက ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ }} | pcode = }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နောက်ဆက်တွဲ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ကာလအတွင်း၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြဝတီခရိုင်]]၊ [[ဝေါလေမြို့]]၊ [[ကနဲလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ကနဲလေးကျေးရွာအနီး]]၊[[ကနဲလေးရွာ၊ မြဝတီမြို့နယ်|ကနဲလေး]]-[[မော်ခီးရွာ၊ လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်|မော်ခီး]]သွားကားလမ်းပေါ်ရှိ အူးဟူချောင်းတံတား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင်မှ အလုပ်သမားများနှင့် အရပ်သား ၂၅ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်းချုပ်== ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီခရိုင်၊ ဝေါလေမြို့၊ ကနဲလေးကျေးရွာအနီး၊ ကနဲလေး-မော်ခီး သွားကားလမ်းပေါ်ရှိ အူးဟူချောင်းတံတား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် အရပ်သားနှင့် အလုပ်သမား ၄၇ ဦးကို ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့နှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သော ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO) အဖွဲ့မှ ဗိုလ်ကြီး စောပါဝါး ဦးစီးသော အဖွဲ့က ဖမ်းဆီးသည့်နောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ် ဖြစ်သည်။ === ဖြစ်စဉ်အသေးစိတ် === ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင်၊ မြဝတီခရိုင်အတွင်း ဆောင်ရွက်နေသည့် ကနဲလေး-မော်ခီးသွားကားလမ်းပေါ်ရှိ အူးဟူချောင်းတံတား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသည့် အရပ်သား အလုပ်သမား အမျိုးသား ၃၁ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၆ ဦး၊ ကလေးငယ် ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄၇ ဦးကို ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့နှစ်ခုအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်သော ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO)အဖွဲ့မှ အဖွဲ့မှ ဗိုလ်ကြီး အဆင့်ရှိသူ '''စောပါဝါး''' ဦးစီးသော အင်အား ၃၀ ဦးခန့်က သေနတ်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ပြီး မြေသယ်ယာဉ်ဖြင့် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.gnlm.com.mm/kndo-abducts-innocent-47-workers-brutally-kills-25-persons/|title=KNDO abducts innocent 47 workers, brutally kills 25 persons|work=Global New Light of Myanmar|access-date=12 Mar 2026|date=14 June 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁ ရက်နှင့် ၉ ရက်တွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခံရသူများထဲမှ အမျိုးသား ၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၆ ဦး၊ ကလေးငယ် ၁၀ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၂ ဦး သည် ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး၊လက်နက်ငယ်ဒဏ်ရာရရှိထားသူ ၆ဦး ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-junta-media-accuse-ethnic-army-killing-25-workers-2021-06-14/|title=Myanmar junta media accuse ethnic army of killing 25 workers|work=Reuters|access-date=12 Mar 2026|date=14 June 2021}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇွန် ၁၁ ရက် တွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သူများကို လိုက်လံရှာဖွေပေးခဲ့သည့် [[တပ်မတော်]]သည် အူးဟူချောင်းတံတားအရှေ့မြောက်ဘက် ၁,၃၀၀ မီတာခန့်အကွာတွင် မီးရှို့ခံထားသည့် အလောင်း ၁ လောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ဆက်၍ ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်ခံထားရသည့် အလောင်း ၆ လောင်းကိုလည်း ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဇွန် ၁၂ ရက်တွင် ပုပ်ပွသေဆုံးနေသည့် အလောင်း ၁၈ လောင်းကိုလည်း စူးစမ်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ === ပြန်လည်လွတ်မြောက်မှုနှင့် သေဆုံးမှု === ဖမ်းဆီးခံရသူ ၄၇ဦး အနက် ဇွန် ၁ ရက်နှင့် ၉ ရက်တို့တွင် ဒဏ်ရာရသူ ၆ဦးအပါအဝင် အမျိုးသား ၆ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၆ ဦး၊ ကလေးငယ် ၁၀ ဦး (စုစုပေါင်း ၂၂ ဦး) ပြန်လည်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်တွင် စုစုပေါင်း ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ရုပ်အလောင်းများကို တံတားအနီးတွင် မြေမြှုပ်ထားသည်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ == အပြန်အလှန်စွပ်စွဲချက်များ == ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီသည် ကနဲလေး-မော်ခီး သွားကားလမ်းပေါ်ရှိ အူးဟူချောင်းတံတား တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင်မှ အလုပ်သမားများနှင့် အရပ်သား ၄၇ ဦး ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ထိုထဲမှ ၂၅ ဦး သတ်ဖြတ်ခံလိုက်ရသည့် သတင်းကို မှတ်တမ်းဓာတ်ပုံများဖြင့် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/content/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%9D%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%81%E1%80%9B%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%96%E1%80%BD%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA-%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA-%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA|title=KNDOအဖွဲ့က အဓမ္မဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်၍ အလုပ်သမား၂၅အာ ရက်ရက်စက်စက်အကြောင်းမဲ့ သတ်ဖြတ်|work=မြဝတီသတင်းဌာန|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> ထိုသို့ထုတ်လွှင့်ရာတွင် KNDOအဖွဲ့မှ ဗိုလ်ကြီး အဆင့်ရှိသူ စောပါဝါး ဦးစီးသည့်အဖွဲ့က အကြောင်းမဲ့ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ပြီး အချို့အား ရက်ရက်စက်စက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု စစ်ကောင်စီဘက်မှ စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ KNDOဘက်မှ ၎င်းတို့ဖမ်းဆီးထားသူများသည် အရပ်သားများမဟုတ်ဘဲ စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် လက်နက်ကိုင်များဖြစ်ကြောင်း ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2021/06/ဝေါ်လေဒေသ-သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်စ/|title=ဝေါ်‌လေ‌ဒေသ သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်စဉ် စစ်‌ကောင်စီက အရပ်သားအသွင် ‌ထောက်လှမ်းမှု‌ကြောင့် ဟု KNDO စစ်ဦးစီးချုပ် ရှင်းလင်း‌ပြောဆို|work=ကေအိုင်စီသတင်းဌာန|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/military-junta-accused-of-kndo-for-killings-civilian-engineers-/5928088.html|title=ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သားတွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တဲ့ဆိုတဲ့စွဲချက် KNDO ငြင်းပယ်|work=VOA|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/kndo-killing-statement-06182021055558.html|title=ကနဲလေးရွာ ၂၅ ဦး သတ်ဖြတ်မှု KNDO ရှင်းလင်းချက်ထုတ်|work=RFA |access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၈ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref>၊ [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ဗဟိုမှ အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://cnimyanmar.com/index.php/political-2/politics-local/100-kndo-knu|title=လူ ၂၅ ဦးသေဆုံးမှု KNDO ကို စစ်ဆေးမည်ဟု KNU ပြော|work=cnimyanmar|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-82085|title=အရပ်သား ၂၅ ဦးသေဆုံးမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး KNDO ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ဟု KNU ထုတ်ပြန်|work=သံလွင်တိုင်းမ်သတင်းဌာန|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref> ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ထိုစဉ်က ပြည်တွင်းပြည်ပ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား ဝေဖန်ဆွေးနွေးစရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ == ဆုံးဖြတ်ချက် == ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေ ၃၁ ရက်နေ့တွင်၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) အောက်ရှိ ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO) ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ် [[စောနယ်ဒါးမြ]]က ဝေါလေဒေသအတွင်း အရပ်သား ၂၅ ဦးကို သတ်ဖြတ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအမှုသည် မြန်မာစစ်တပ်၏ သူသျှိုများ ဖြစ်သည့်အတွက် KNDO ၏ လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့မှ အရေးယူခဲ့ကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ '''Fortify Rights''' သို့ သက်သေဝန်ခံချက်ပေးထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-60055967|title=KNDO ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ကနေ ရပ်ဆိုင်းခံရ|work=ဘီဘီစီ|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> ထို့အပြီး၊ Fortify Rights အဖွဲ့သည် ဤသတင်းအချက်အလက်များကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအတွင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ဇူလိုင်လ ၅ရက်အစည်းအဝေးဖြင့် [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး|ကေအန်ယူဗဟို]] သည်လည်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းရုံးလက်အောက်ခံ [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့|ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNDO) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်စောနယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါး တို့ကို ကရင်ပြည်နယ်၊ ဝေါလေမြို့ ကနဲလေးကျေးရွာအနီး လူ ၂၅ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည့်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်ပြီး ၎င်းတို့၏ တာဝန်အသီးသီးမှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/211389|title=KNU လက်အောက်ခံ KNDO အဖွဲ့၏ စစ်ဦးစီးချုပ်အပါအဝင် နှစ်ဦးအား တာဝန်မှယာယီရပ်ဆိုင်း|work=Eleven Media Group|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/474280|title=KNDO စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ်နယ်ဒါးမြ တာဝန်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခံရ|work=DVB|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၁}}</ref> ၂၀၂၁ ဇူလိုင်လ ၁၁ရက်တွင် ယာယီရပ်ဆိုင်းခံလိုက်ရသော ဗိုလ်မှူးချုပ်စောနယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါးတို့က ၎င်းတို့ ထုတ်ပယ်ခံရခြင်းအပေါ် လက်မခံကြောင်း သဘောထားကြေညာချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်သည်။ သို့သော်လည်း ကေအန်ယူက စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့ပြီးနောက်  KNDO စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် စောနယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါး<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2023/12/30/10809|title=ကော်သူးလေအာမီ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် လူကြီးရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃}}</ref>တို့ကို အဓိကတာဝန်ရှိသူများ အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၇ရက် တွင် အူးဟူချောင်းတံတားဆောက်လုပ်ရေးလုပ်သား၂၅ ဦးအသတ်ခံရမှုနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDO) ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မှူးချုပ်စောနယ်ဒါးမြ နှင့် ဗိုလ်ကြီးစောဘာဝါးတို့ကို ၎င်း၏ မိခင်အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) က တာဝန်မှ အပြီးရပ်စဲခဲ့သည်<ref>{{cite web|url=https://mmpeacemonitor.org/en/mmr-news/kndo-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB/|title=KNDO စစ်ဦးစီးချုပ်နှင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအား ရာထူးနှင့် တာဝန် နှစ်ခုစလုံး ရပ်ဆိုင်းကြောင်း KNU ထုတ်ပြန်|work=BNI သတင်းဌာန|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref>။KNDO ယာယီ စစ်ဦးစီးချုပ် အဖြစ် ဒု- စစ်ဦးစီးချုပ် ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်စောရှီးလေ့ ကို အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/512212|title=ဗိုလ်မှူးချုပ်နယ်ဒါးမြကို တာဝန်မှရပ်ဆိုင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်စောရှီးလေကို KNDO စစ်ဦးစီးချုပ်ခန့်|work=DVB|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]] [[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] fr8l3rhw66wublaqggg9m6vc6ma4np4 ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 282766 1031218 1030964 2026-05-13T03:15:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031218 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဒါးလက်ချောင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု | location = ဒါးလက်ချောင်းဒေသ၊ [[အမ်းမြို့နယ်]] | date = ၈ မတ် ၂၀၂၆ | time = နံနက် ၁၁:၀၂ – မွန်းလွဲ ၂:၂၈ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | coordinates = {{coord|19.8665|93.6335|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 19.8665 | long = 93.6335 | width = 250 | label = ဒါးလက်ချောင်း | position = right | caption = }} | map_caption = အမ်းမြို့နယ်အတွင်း ဒါးလက်ချောင်း တည်နေရာ | fatalities = စစ်သုံ့ပန်း ၁၁၆ ဦး နှင့် အရပ်သားအချို့ | injuries = ၃၂ ဦး (စစ်သုံ့ပန်း) နှင့် အရပ်သားအချို့ | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု (၃) ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းနှင့် အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးခဲ့သည်။ |၂၀၂၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာရက္ခတပ်တော်မှ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေများအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းစခန်းများ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။အလားတူဖြစ်စဉ်များမှာ - [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀)၊ [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်းဖြစ်စဥ်]](၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁၈)၊ [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၈)၊ [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)ဖြစ်စဥ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၉) တို့ဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နောက်ဆက်တွဲ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] ကာလအတွင်း၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[အမ်းမြို့နယ်]]၊ဒလက်ချောင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်သုံ့ပန်း အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပြီး စစ်ဘက်အရာရှိကြီးများစွာလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cq57xe3jwxqo|title=AA ရဲ့ ဒါးလက်ချောင်း အကျဉ်းစခန်းကို စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်|work=ဘီဘီစီသတင်းဌာန(မြန်မာပိုင်း)|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်၊ နံနက် ၁၁:၀၂ မှ မွန်းလွဲ ၂:၂၈ အချိန်အထိ၊ တပ်မတော်က ဂျက်ဖိုက်တာ လေးစင်းနှင့် Y-12 လေယာဉ်လေးစင်းများဖြင့် အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား သုံးနာရီခွဲခန့်ကြာမြင့်သော လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/|title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး|work=Myanmar Now|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုအခြေအနေများ == ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မတ် ၁၁ ရက် အချိန်အထိ စာရင်းများအရ စစ်သုံ့ပန်း ၁၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု အေအေဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။သေဆုံးသူများတွင် [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] မှ အရာရှိကြီးများ ဖြစ်ကြသော ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်ရွှေ၊အခြားဗိုလ်မှူးများနှင့် စစ်ဆေးဆရာဝန်များဖြစ်သည့် ခွဲစိတ်ခန်းကျွမ်းကျင်သူနာပြု ဗိုလ်ကြီး ဖြိုးသူရိန်အေးနှင့် ဓာတ်မှန်ပါရဂူ ဗိုလ်ကြီး အောင်အောင်ဆက်တို့ပါဝင်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/69b358e5708417dc069bfeca|title=အမ်းမြို့ ဗုံးကြဲခံရမှုဖြစ်စဉ်တွင် စစ်သုံ့ပန်း ဆရာဝန် ၂ ဦး သေဆုံးပြီး၊ ၁ ဦး ပြင်းထန် ဒဏ်ရာရ|work=Narinjara|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> [[အာရက္ခတပ်တော်]]မှ ထုတ်ပြန်သည့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများအရ သေဆုံးသူများနှင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ စစ်သုံ့ပန်းအချို့တွင် "သံဒေါက်" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် သံခြေကျင်းများ ခတ်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် သံပန်းလှောင်အိမ်သဏ္ဌာန် အချုပ်ခန်းများမှာလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1%E1%80%99-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%92-%E1%80%9C%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%92-%E1%80%9E-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%89-%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94-%E1%80%A1-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%99%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%90-%E1%80%80|title=အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား ဖက်ဆစ်အကြမ်းဖက် စစ်ကော်မရှင်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ်အတွင်း စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆)ဦးသေဆုံးကာ (၃၂) ဦးဒဏ်ရာရ၊ အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရ|work=[[အာရက္ခတပ်တော်]]|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများနှင့် ကွဲလွဲချက်များ == အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ ဒုတိယတိုင်းမှူးဟောင်း (လက်ရှိစစ်သုံ့ပန်း) ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းက ဒေသတွင်းမီဒီယာအချို့နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် [[တပ်မတော်]]အနေဖြင့် အဆိုပါနေရာသည် အကျဉ်းစခန်းဖြစ်ကြောင်း ကြိုတင်ကင်းထောက် သိရှိလျက်နှင့် ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=C7Qn3Phl64s|title="သိသိကြီးနဲ့ ဗုံးကြဲတာဟာ စစ်နိုင်ဖို့ နည်းလမ်းမဟုတ်ဘူး၊ ရက်စက်တဲ့ လုပ်ရပ်ပဲ" လို့ ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း ပြော|work=Narinjara TV News|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> သို့သော်လည်း တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်းသည် ပြောဆိုချိန်တွင် သံခြေခြင်းခပ်ခံထားရသည်ကို ထောက်ပြပြီး ၎င်း၏ပြောဆိုချက်များသည် ဖိအားပေးစေခိုင်းမှုကြောင့်သာ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် လွတ်လပ်သည့် ထွက်ဆိုချက် မဟုတ်နိုင်ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310463|title=အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ|work=|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ဝေဖန်သုံးသပ်ချက်များ == အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) စစ်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပြည်သူ့ပန်းတိုင် (People's Goal) အဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ သုံးသပ်ချက်အရ သုံးနာရီခွဲခန့်ကြာအောင် အငြှိုးတကြီးဖြင့် မိမိတို့၏ လက်အောက်ခံ တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းသည် အောက်ခြေစစ်သည်များအပေါ် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ စစ်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် အသေခံမတိုက်ဘဲ လက်နက်ချသူများကို အပြတ်ရှင်းမည်ဟူသော သတင်းစကားကို ပေးလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယခုလုပ်ရပ်သည် အောက်ခြေစစ်သည်များ ကြောက်ရွံ့လာစေရန် စံနမူနာပြ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြည်သူ့ပန်းတိုင်က သုံးသပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/14/151054/|title=AAအကျဉ်းစခန်းဗုံးကြဲမှုဟာ စစ်ခေါင်းဆောင် တွေအတွက် အသေခံမတိုက်ခဲ့သူတွေကို အပြတ်ရှင်းခြင်းဟု ပြည်သူ့ပန်းတိုင် သုံးသပ်|work=လူထုနွေဦး|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] kwg5mhsg6ugkw2m1vzjd5hsegyr39na ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 282799 1031220 1029212 2026-05-13T03:15:37Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031220 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | date = ၅–၈ မတ် ၂၀၂၆ | place = [[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာ]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] |coordinates_display = |coordinates_region = MM |coordinates = {{Coord|18.064920425415|96.7248764038085|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | result = အရပ်သားများနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ သေဆုံး | combatant1 = {{tree list}} * [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]<br>{{small|(အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ)}} ** [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|20px]]<br />ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန * [[File:Flag of the KNLA.svg|20px]]<br>{{small|([[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|KNLA]])}} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{flag|Myanmar}} * [[File:Shoulder sleeve insignia of Southern Command.svg|20px]] '''[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]''' **[[File:Shoulder sleeve insignia of No.(77) Light Infantry Division of the Myanmar Army.svg|20px]] '''[[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ(၇၇)]]''' ** ခမရ (၂၀) ** ခလရ (၂၆၄) ** ခမရ (၄၃၉) {{tree list/end}} | casualties1 = * NUG – ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန ၉ ဦး {{small|(သေဆုံး)}} * KNLA ၂ ဦး {{small|(သေဆုံး)}} * တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၇ ဦး {{small|(ဒဏ်ရာရ)}} | casualties2 = * ၁၀ ဦးကျော် သေဆုံး * ၂၀ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ<br>{{small|(တော်လှန်ရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်)}} | notes ='''ဖြစ်စဉ် စတင်ခြင်း နှင့် နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ'''<br> * ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ပိန်းဇလုပ်မြို့နှင့် သုံးမိုင်ခန့်ဝေးသည့် ရေတွင်းကုန်း၊ ခရုကုန်းနှင့် ကျောင်းကုန်းကျေးရွာများကို စစ်တပ်က အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါဝင်သည့် စစ်ကြောင်းလေးကြောင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့ရာမှ ဖြစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။ * အရပ်သားပြည်သူ ၃၀၀ ကျော် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရပြီး ပြည်သူ ၂၈ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ * ထိန်းသိမ်းခံရသည့် အရပ်သားများကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များက စစ်ဆင်ရေးဖြင့် ကယ်ထုတ်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်မှ ၈ ရက်အတွင်း [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ညောင်လေးပင်မြို့နယ်]]၊ ရေတွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စု၊[[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ]]၊ ခရုကုန်းနှင့် ကျောင်းကုန်းကျေးရွာများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အရပ်သားများနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/|title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး|work=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၉ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက် နံနက် ၅ နာရီအချိန်တွင် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ရှိ ရေတွင်းကုန်း၊ ခရုကုန်းနှင့် ကျောင်းကုန်းကျေးရွာများကို [[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|တပ်မ(၇၇]])၊ ခမရ-၂၀၊ ခလရ-၂၆၄ နှင့် ခမရ-၄၃၉ ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းများမှ စစ်ကြောင်း လေးကြောင်းဖြင့် ဝင်ရောက် စီးနင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73228/|title=ပဲခူးတိုင်း ညောင်လေးပင်တွင် ဒေသခံအများအပြား အသတ်ခံရ၊ စစ်ရေးဆက်လက်ပြင်းထန်နေ|work=Myanmar Now|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၆}}{{Dead link|date=March 2026 }}</ref> ထိုကျေးရွာများသည် [[ပိန်းဇလုပ်မြို့]]နှင့် သုံးမိုင်ကျော် ကွာဝေးသည်။တစ်ဖက်တွင် ညောင်လေးပင်ခရိုင် (KNU အခေါ် ခလယ်လွီထူးခရိုင်) သည် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) တပ်မဟာ (၃) နယ်မြေအတွင်း ပါဝင်ပြီး၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ PDF တပ်ဖွဲ့များနှင့် KNU ပူးပေါင်းတပ်များ အားကောင်းရာ ဒေသဖြစ်သည်။ စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်း အနောက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသော ထိုဒေသကို နယ်မြေစိုးမိုးနိုင်ရန် စစ်ကောင်စီတပ်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှစ၍ စစ်ဆင်ရေးများ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/07/84175|title=ညောင်လေးပင်တွင် ၃ ရက်ဆက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> စစ်တပ်စစ်ကြောင်းသည် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ကာမီကာဇေးဒရုန်းများ (Kamikaze Drones)၊ လက်နက်ကြီးများနှင့် လေကြောင်းပစ်ကူများကိုပါ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကျေးရွာများရှိ ဒေသခံများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖမ်းဆီးခံရကြပြီး၊အချို့လည်း သေဆုံးခဲ့သည့်အပြင စစ်ဆင်ရေးအချိန်တွင်လည်း အရပ်သားများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဝင်အချို့တို့ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/749158|title=ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၌ စစ်တပ်က ရွာကိုဝင်စီးပြီး ရွာသား ၃၀ ခန့်ကို သတ်ဖြတ်|work=DVB|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == စစ်ရေးမစ်ရှင်ဖြင့်ကယ်ထုတ်ခြင်း == တပ်မ(၇၇) ဦးဆောင်သော စစ်ကြောင်းကြောင့် ပိတ်မိနေခဲ့သည့် ရာနှင့်ချီသော ဒေသခံများကို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပဲခူးတိုင်းစစ်ဌာန ဗျူဟာ ၂၅ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ ၃၇၀၂ တပ်ရင်း၊ Spring Warriors တပ်ရင်းနှင့် အထူးကွန်မန်ဒိုတပ်ရင်းများ၊ ဗျူဟာ ၂၆ ကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိ တော်ဝင်ဒေါင်းတပ်ရင်း၊ တောကျီးကန်းတပ်ရင်းနှင့် ၃၇၀၃ တပ်ရင်းများ၊ ပဲခူးခရိုင် အမှတ် (၂) တပ်ရင်း၊ KNLA ကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့၊ KNLA တပ်ရင်း ၇ နှင့် ၉၊ ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့များ ပူးပေါင်းကာ စစ်ရေးမစ်ရှင်ဖြင့် ကယ်ထုတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://yktnews.com/2026/03/244843/|title=ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းရွာတွင် စစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် ပြည်သူ ၁၅၀ ခန့် ကို တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်က ကယ်ထုတ်|work=ခေတ်သစ်သတင်းဌာန|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့ ည ၁၀ နာရီတွင် စတင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၈ ရက်နေ့ မနက် ၄ နာရီတွင် ပြီးဆုံးခဲ့ကာ မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အရပ်သားပြည်သူ ၃၀၀ကျော်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-military-hostage-300-men-nug/|title=စစ်တပ်ဖမ်းဆီးထားသည့် ရွာသား ၃၀၀ ကျော် လက်နက်ကိုင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေ ကယ်ထုတ်|work=RFA|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၉ ရက်နေ့ [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (ဗဟို)]] မှ ထုတ်ပြန်ချက်အရ၊၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်နှင့် [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ စစ်တပ်မှ ဒရုန်းနှင့် ဂျက်ဖိုက်တာများ အသုံးပြုပြီး ရေတွင်းကုန်းကျေးရွာအုပ်စုအတွင်း ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံထားရသည့် အပြစ်မဲ့အရပ်သား ပြည်သူ ၂၅ ဦး နှင့် နောက်ထပ် သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt|title=စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့် သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရ - KNU|work=ဘီဘီစီ|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၉ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၉ရက်နေ့ NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ၊၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၅) ရက်နေ့၊ မနက် (၅) နာရီဝန်းကျင်တွင် ပဲခူးတိုင်း၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရေတွင်းကုန်း၊ ခရုကုန်း နှင့် ကျောင်းကုန်း ကျေးရွာများသို့ စစ်တပ် တပ်မ (၇၇) ဦးဆောင်သော အင်အား (၁၀၀) ပါ စစ်ကြောင်း (၄) ကြောင်းဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ထိုစစ်ကြောင်းသည် ပြည်သူ (၃၀၀) ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကာ ပြည်သူ (၄၀) ကျော်ကို သတ်ဖြတ်သွားခဲ့ပြီး၊ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု၊ သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့် သေဆုံးသူများထဲ ကလေး (၃) ဦး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီး (၁)ဦး နှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများပါဝင်ကြောင်း ဗီဒီယိုအထောက်အထားများနှင့်တကွ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/reel/2373688929818905 |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက်၊ပြည်သူ (၃၀၀) ကျော်ကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ် ဖမ်းဆီး၊ (၄၀) ကျော် သတ်ဖြတ် |work=အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန |access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆ |date=၉ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ထိုအစုအလိုက် အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကရင်ငြိမ်းချမ်းရေးအထောက်အကူပြုကွန်ရက် (Karen Peace Support Network) ကလည်း ဗုံးကြဲမှုတွင် အမျိုးသမီး နှင့် ကလေးငယ် ၁၇ ဦးအပါအဝင် လူ ၂၅ ဦးသေဆုံးပြီး စစ်တပ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည် ရွာတွင်လည်း နောက်ထပ် အမျိုးသား ၅ ဦး အသတ်ခံရသည့်အတွက် မတ်လ ၅ ရက်မှ ၇ ရက်အတွင်း လူ ၃၀ နီးပါးသေဆုံးကြောင်း ဒေသခံများကို ကိုးကားပြီးပြောကြားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex4pvd5vo|title=တပ်မ ၇၇ ဖမ်းဆီးခံ ညောင်လေးပင်ဒေသခံ ရာချီကို PDF တွေ ဘယ်လိုကယ်ထုတ်ခဲ့ကြလဲ|work=ဘီဘီစီ|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> သေဆုံးသွားမှုတွင် အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးပါဝင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/09/84397|title=ညောင်လေးပင်တွင် စစ်ကော်မရှင်က လူ ၄၀ ကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း NUG ထုတ်ပြန်|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၉ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၁၄ရက်တွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသည် ညောင်လေးပင်မြို့နယ်၊ရေတွင်းကုန်းဖြစ်စဉ်အတွင်း အရပ်သားသေဆုံးမှုကို (၂၈)ဦးဟု နောက်ဆုံးစာရင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ == စစ်ဘေးရှောင်များ == ရေတွင်းကုန်းနှင့် ကျောင်းကုန်း အပါအဝင် အနီးနားရှိ ကျေးရွာ ၁၀ ရွာခန့်မှ ဒေသခံများသည် ပဲနွယ်ကုန်း၊ ပိန်းဇလုပ်နှင့် ကျောက်တံခါးဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/07/84175|title=ညောင်လေးပင်တွင် ၃ ရက်ဆက် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွား|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]: အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ဤဖြစ်စဉ်ကို သက်သေ ဗီဒီယိုအထောက်အထားများနှင့်တကွ မတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ရာဇဝတ်မှု (War Crime) အဖြစ် ထုတ်ပြန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2026/03/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1/|title=လူသတ်မှု ကျူးလွန်သူ စစ်အုပ်စုတပ် ရေတွင်းကုန်းရွာတွင် တပ်စွဲထားဆဲ၊ ပြည်သူ (၃၀၀) ကျော်ကို KNLA ပူးပေါင်းတပ် ကယ်ထုတ်ပြီးစီး|work=ကေအိုင်စီသတင်းဌာန|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆|archive-date=11 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260311112138/https://kicnews.org/2026/03/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF-%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1/|url-status=dead}}</ref> [[တပ်မတော်|စစ်ကောင်စီ]]: စစ်တပ်ဘက်မှ မည်သည့်ထုတ်ပြန်ချက်မျှ မထုတ်ပြန်သေးသော်လည်း၊စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် မီဒီယာများနှင့် စစ်တပ်ထောက်ခံ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်များတွင် အဆိုပါဒေသ၌ သတ်ဖြတ်မှုမရှိကြောင်းနှင့် သတင်းအမှားများသာဖြစ်ကြောင်း ငြင်းဆိုထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2026/03/%E1%80%8A%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B0/|title=ညောင်လေးပင်မှာ သေဆုံးသူတွေဟာ KNU, PDF ဖြစ်ပြီး ရွာကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းမထိုးခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ ဝါဒဖြန့်သတင်းအမှား|work=ကေအိုင်စီသတင်းဌာန|access-date=၁၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၁ မတ် ၂၀၂၆|archive-date=13 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313093614/https://kicnews.org/2026/03/%E1%80%8A%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC-%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B0/|url-status=dead}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] mab76945lbjf8j4eutrh8ixgzk08tke ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285111 1031217 1030610 2026-05-13T03:14:51Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031217 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်ခရိုင်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]] | coordinates = {{coord|20.839167|93.970278|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.839167 | long=93.970278 | label=ကျင်ဒွေးတံတား | caption=| width=250}} | map_caption = ကျင်ဒွေးတံတား တည်နေရာ | fatalities = ၉ ဦး | injuries = ၃ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတားအား အရပ်သားများ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ရှိ အရပ်သား ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး JCB စက်ကြီး တစ်စီးအပါအဝင် ယာဉ်ယန္တရားများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]အနီးရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်နေသည့် အရပ်သားပြည်သူ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Htwe |first=Lway |date=2026-05-01 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ပြီး အရပ်သား ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://shwepheemyay.org/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/military-council-airstrikes-kill-at-least-9-civilians-in-kyandwe/ |access-date=2026-05-01 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == {{main|ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]] အဖွဲ့က [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့၏ အကူအညီဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ထိုးစစ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကျင်ဒွေးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-revolutionary-seized-jindwe-04302024052308.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-24 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို AA အကူအညီနဲ့ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲနေကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kyindwe-04242024001322.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အောင်မြင်ပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် (မြို့သိမ်း နှစ်ပတ်လည်နေ့) ဒေသခံများက လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ဆက်လက်၍ ဒုတိယနေ့ ဧပြီ ၃၀ရက်နေ့တွင် ယင်းနေရာကိုပင် ထပ်မံတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသားနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-29 |title=ကန်ပက်လက်တွင် စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်၊ ပြည်သူ ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74288/ |access-date=2026-05-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်ဝန်းကျင်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ဂျက်လေယာဉ်များက ကျင်ဒွေးမြို့နှင့် ကပ်လျက်ရှိ မုန်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးထားသည့် ကျင်ဒွေးတံတားကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေသခံပြည်သူများသည် တံတားအား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ် နှစ်ရက်ဆက်ဗုံးကြဲ၍ ဒေသခံ ၁၁ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69f4633fb4daf456625111a7 |access-date=2026-05-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ကျင်ဒွေးတံတား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူ (၉) ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2026-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ တံတားလုပ်သား ၉ဦးသေဆုံး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/01/155774/ |access-date=2026-05-01 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးထိန်လင်း || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး |- | ၂ || ဦးသောင်းဖေ || ၃၀ နှစ် || သေဆုံး |- | ၃ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၅၅ နှစ် || သေဆုံး |- | ၄ || ဒေါ်မထွေး || ၅၀ နှစ် || သေဆုံး |- | ၅ || ဦးမောင်လုံး || ၄၄ နှစ် || သေဆုံး |- | ၆ || ဦးဌေးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး |- | ၇ || ဦးခင်အောင် || ၃၈ နှစ် || သေဆုံး |- | ၈ || ဦးကွီးထုံ || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး |- | ၉ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး |} == အခြားဖတ်ရှုရန် == * [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]] * [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ([[ကရင်ပြည်နယ်]]) == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] kq9nhqa9vk77afqdvldchgkdjwei6rm ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285122 1031221 1030965 2026-05-13T03:16:02Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031221 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ပြောင်းရွာ၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်|ပြောင်းရွာ]] ကားဂိတ်၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁ မတ် ၂၀၂၆ | partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | coordinates = {{coord|19.366667|94.750000|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=19.366667 | long=94.750000 | label=ပြောင်းရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ပြောင်းရွာ တည်နေရာ (ရခိုင်-မကွေးအစပ်) | fatalities = ၂၆ ဦး | injuries = ၂၀ ဦးခန့် | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] (မကွေးလေတပ်စခန်း) | notes = {{Bulleted list |ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် မကွေးတိုင်းအစပ်ရှိ ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရာ ပြောင်းရွာကားဂိတ်အား [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ |တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ အရပ်သားများရှိရာ နေရာကို ပေါင် ၃၀၀ ဗုံးများဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ပြောင်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ [[ပြောင်းရွာ၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်|ပြောင်းရွာ]]ရှိ ကုန်စည်ရောင်းဝယ်ရေးဂိတ်ကို [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]မှ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူ စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀ ဦးထက်မနည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-03-01 |title=မတ် ၁ ရက်နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်- မင်းတုန်း၊ ပြောင်းရွာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲမှု လူ ၂၅ ဦးသေဆုံးတယ်လို့ PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ckg8dxxxvvwo |access-date=2026-05-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/748482|title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး|work=DVB|access-date=၂ မေ ၂၀၂၆|date=၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်၊ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၄ မိနစ်မှစတင်၍ [[မကွေး လေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|မကွေးလေတပ်စခန်း]]မှ တက်လာသည့် တိုက်လေယာဉ် ၂ စီးသည် ပြောင်းရွာအနီးရှိ ကုန်ကားများ ရပ်နားရာဂိတ်ကို ၈ ကြိမ်ထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့တိုက်ခိုက်ရာတွင် ပေါင် ၃၀၀ ဗုံးများနှင့် ဒုံးကျည်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဗုံးကြဲခံရသည့်နေရာသည် မင်းတုန်းမြို့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်ဘက်သို့ ကုန်စည်စီးဆင်းရာ အဓိကနေရာဖြစ်သဖြင့် ထိုစဉ်က ရောက်ရှိနေသည့် ရခိုင်ကုန်သည်များ၊ ကားသမားများနှင့် ဒေသခံများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့နယ် ၊ပြောင်းရွာအနီးက ကုန်ကားစခန်းကိုစစ်တပ်ဗုံးကြဲသေဆုံးဒဏ်ရာရသူ၄၀ကျော် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/02/149962/ |access-date=2026-05-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == သရက်ခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (တပ်ရင်း ၄) ၏ အတည်ပြုချက်အရ ကနဦးတွင် သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး (အမျိုးသား ၂၃ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၂ ဦး) ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲမှ ထပ်မံသေဆုံးသူရှိလာသဖြင့် စုစုပေါင်း ၂၆ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် [[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (NLD) အစိုးရလက်ထက် [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးဝင်းမြင့်၏ ဖခင်ဖြစ်သူလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဦးခေါင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်တွင် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်စဉ် လမ်း၌ပင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/748594|title=မင်းတုန်း၊ ပြောင်းရွာကားဂိတ် ဗုံးကြဲခံရမှု၌ ရခိုင်စည်ပင်ဝန်ကြီးဟောင်း၏ဖခင် ကွယ်လွန်|work=DVB|access-date=၂ မေ ၂၀၂၆|date=၂ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူသေဆုံးမှုများအပြင် ကုန်တင်ကားများ၊ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်များ နှင့် ဈေးဆိုင်တန်းများ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/03/01/83407|title=မင်းတုန်းမြို့နယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် အရပ်သား ၂၁ ဦးသေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၂ မေ ၂၀၂၆|date=၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 83w93ywyyeey3xezi6sp01qt9gu7cjj ယိုးငူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285126 1031223 1028902 2026-05-13T03:16:27Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031223 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ယိုးငူကျေးရွာဈေးတန်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | location = [[ယိုးငူရွာ]]၊ [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | coordinates = {{coord|20.301667|93.076389|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.301667 | long=93.076389 | label=ယိုးငူရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ယိုးငူကျေးရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၂၀ ဦး | injuries = ၁၄ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသည့် ယိုးငူကျေးရွာဈေးတန်းကို တပ်မတော်(လေ)က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |ဤဖြစ်စဉ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် [[မြောက်ဦးဆေးရုံ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|မြောက်ဦးဆေးရုံ တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]နောက်ပိုင်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများထဲတွင် အသက် ၆ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်အတွင်း ကလေးငယ်များစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}} '''ယိုးငူကျေးရွာဈေးတန်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]၊ [[ယိုးငူရွာ|ယိုးငူကျေးရွာ]]ရှိ ဈေးတန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]]က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် အရပ်သားပြည်သူ ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-02-26 |title=မျက်မြင်သက်သေတွေပြောပြတဲ့ ယိုးငူကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးမှု |url=https://myanmar-now.org/mm/news/72964/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-24 |title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်က ယိုးငူရွာစျေးတန်းကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲခံမှု သေဆုံးသူ ၁၇ ဦးရှိတယ်လို့ AA ပြော - ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm21kkyny81t |access-date=2026-05-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/02/24/83011|title= ကလေးငယ်များအပါ သေဆုံးသူ ၁၇ ဦးရှိလာသည့် ပုဏ္ဏားကျွန်း ၊ ယိုးငူရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု (ဆက်သွယ်မေးမြန်းချက်) |work=Mizzima Burmese|access-date=၂ မေ ၂၀၂၆|date=၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်၊ နေ့လယ် ၂ နာရီကျော် တွင် တပ်မတော်(လေ) ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသည့် ယိုးငူကျေးရွာဈေးတန်းသို့ ပြင်းအားကြီးဗုံး နှစ်လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဈေးအတွင်း ဈေးရောင်းဈေးဝယ်လုပ်နေသူများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များရှိနေသဖြင့် ထိခိုက်သေဆုံးမှု များပြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ဈေးဆိုင်တန်းနှင့် နေအိမ် ၁၇ လုံးလည်း မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-02-25 |title=ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ စျေးတန်းဗုံးကြဲမှုတွင် သေဆုံးသူ ၁၇ ဦးအထိ တိုးလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/72899/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-02-25 |title=၁၈ဦးသေဆုံးခဲ့တဲ့ ယိုးငူရွာဈေးတန်း ဗုံးကြဲခံရမှု မြေပြင်အခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/72936/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားသည့်နေရာတွင်ပင် အရပ်သား ၁၇ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲမှ ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း အသက် ၇ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦး၊ အသက် ၄၇ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးနှင့် အသက် ၈၀ အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးတို့ ထပ်မံသေဆုံးခဲ့သဖြင့် စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၂၀ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် အသက်မပြည့်သေးသည့် ကလေးသူငယ် ၅ ဦးထက်မနည်း ပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-25 |title=ပုဏ္ဏားကျွန်း ယိုးငူရွာစျေး ဗုံးကြဲခံရပြီး အရပ်သား ၁၇ ဦးသေဆုံး၊ ၁၄ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/25/myanmar-burma-armed-conflict-airstrikes-civilians-rakhine/ |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ယိုးငူရွာဗုံးကြဲခံရမှု ဒဏ်ရာရသူများကို ရခိုင်လူမှုရေးအဖွဲ့သုံးခုပေါင်းပြီး ကျပ်သိန်း ၁ဝဝ ကျော် ထောက်ပံ့ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/69a69dd8a86a84e6ba35ebfd |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/748193|title=ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ယိုးငူရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု သေဆုံးသူ ၂၀ အထိရှိလာ|work=DVB|access-date=၂ မေ ၂၀၂၆|date=၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အရပ်သားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပုဏ္ဏားကျွန်း ယိုးငူရွာဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူအရပ်သား ၂ဝ ဦးအထိရှိလာ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/699ece56a86a84e6ba056df1 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူစာရင်း == အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက် ညပိုင်းတွင် ၎င်းနေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၇ မိနစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အခင်းဖြစ်ပွားရာ၌ ၁၇ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အောက်ပါစာရင်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2026-02-25 |title=ယိုးငူရွာဈေးကိုဗုံးကြဲခံရမှု​ တစ်ဦးထပ်မံ​သေဆုံးပြီး ​သေဆုံးသူ ၁၈ ဦးရှိလာ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/02/26/149572/ |access-date=2026-05-02 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" |+ '''ယိုးငူကျေးရွာဈေး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ထိခိုက်သေဆုံးသူများစာရင်း (၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)''' |- style="background:#efefef; text-align:center;" ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! ကျား/မ !! အဘအမည် !! မူလနေရပ် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဒေါ်မသိန်းခင် || ၅၆ နှစ် || မ || ဦးကျော်ဇံဝေ || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၂ || ဒေါ်ဆန်းဆန်းဝင်း || ၃၉ နှစ် || မ || ဦးထွန်းဦးကျော် || ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ || သေဆုံး |- | ၃ || ဦးဦးမြတင် || ၅၃ နှစ် || ကျား || ဦးမောင်သိန်းကျော် || ကံ့ကော်ကျွန်း (စစ်တွေ) || သေဆုံး |- | ၄ || ဒေါ်လှသာနု || ၅၆ နှစ် || မ || ဦးမောင်သိန်းတင် || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၅ || မောင်ပြည်ငြိမ်းစိုး || ၁၃ နှစ် || ကျား || ဦးမောင်သန်းညွှန့် || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၆ || ဦးမောင်ဝင်းကျိုင် || ၅၃ နှစ် || ကျား || ဦးခွက်ပေါက်ကေ || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၇ || ဒေါ်အေးစံလှ || ၅၁ နှစ် || မ || ဦးအောင်စံသာ || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၈ || ဒေါ်ယဉ်ယဉ်မူ || ၄၀ နှစ် || မ || ဦးမောင်သာနု || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၉ || ဒေါ်ဇင်မာအေး || ၃၆ နှစ် || မ || ဦးသာအေး || ပေါက်တောမြို့ || သေဆုံး |- | ၁၀ || ဦးစောတင်လှ || ၄၀ နှစ် || ကျား || ဦးစိန်အောင်ချေ || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၁ || မစောသဇင်မျိုး || ၁၄ နှစ် || မ || ဦးအောင်အောင် || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၂ || မမျိုးသက်နွယ် || ၆ နှစ် || မ || ဦးထွန်းမောင်ဝင်း || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၃ || ဒေါ်မပုစိန် || ၇၀ နှစ် || မ || ဦးမောင်ငယ် || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၄ || ဒေါ်မချေ || ၃၁ နှစ် || မ || ဦးကျော်အေးမောင် || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၅ || ဒေါ်စောမြယဉ် || ၅၃ နှစ် || မ || ဦးဖိုးအောင် || စံပြရပ်ကွက် (ပုဏ္ဏားကျွန်း) || သေဆုံး |- | ၁၆ || မအိမြတ်ဝေ || ၁၅ နှစ် || မ || ဦးဝေထွန်းယေ || ယိုးငူကျေးရွာ || သေဆုံး |- | ၁၇ || မောင်ခိုင်ကျော်ဌေး || ၂၇ နှစ် || ကျား || ဦးမောင်လုံးချေ || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၁၈ || ဒေါ်နုနု || ၄၇ နှစ် || မ || ဦးကျော်မြအောင် || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၁၉ || ဦးမောင်ဝင်းထွန်း || ၅၀ နှစ် || ကျား || ဦးမဲအောင် || အမြင့်ကျွန်းကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၀ || ဦးရွှီးသာအောင် || ၅၆ နှစ် || ကျား || ဦးသာဒိုးအောင် || ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၁ || ဦးမောင်မောင်မြင့် || ၅၈ နှစ် || ကျား || ဦးမောင်ရွှေလုံး || ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၂ || မခိုင်စန္ဒာလင်း || ၄ နှစ် || မ || ဦးအောင်နိုင်လင်း || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၃ || မမြတ်စန္ဒာစိုး || ၆ နှစ် || မ || ဦးမောင်ဌေးဝင်း || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၄ || မသွယ်သွယ်ဖြိုး || ၇ နှစ် || မ || ဦးအောင်သက်ဦး || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၅ || ဒေါ်ခိုင်စိုးဝေ || ၃၇ နှစ် || မ || ဦးမောင်ကြီးလှ || ကျောက်တော်မြို့ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၆ || ဒေါ်သောင်းမြစိန် || ၆၀ နှစ် || မ || ဦးအောင်ထွန်းဖြူ || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၇ || ဒေါ်မအေးသိန်း || ၃၆ နှစ် || မ || - || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၈ || ဒေါ်မချေကြီး || ၃၉ နှစ် || မ || - || ကျောက်ဆိပ်ကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၂၉ || ဒေါ်အေးသိန်းမြ || ၃၆ နှစ် || မ || - || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၃၀ || ဦးကျော်ဇင်ဝေ || ၈၀ နှစ် || ကျား || - || ယိုးငူကျေးရွာ || ဒဏ်ရာရ |- | ၃၁ || ဒေါ်မရွှေသန်း || ၄၃ နှစ် || မ || ဦးမောင်ထွန်းသာ || တောဖျားကန်ချောင်း || ဒဏ်ရာရ |- | colspan="7" style="text-align:left; font-size: 90%;" | '''မှတ်ချက်:''' အာရက္ခတပ်တော် (AA) ၏ ၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ ညပိုင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၎င်းနေ့ မွန်းလွဲ ၂ နာရီ ၇ မိနစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အခင်းဖြစ်ပွားရာ၌ ၁၇ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ |} == အကိုးအကားများ == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] m8vyj7a4apffc466tvxutayayrgvxng ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285130 1031224 1029257 2026-05-13T03:16:47Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031224 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]နှင့် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] နယ်စပ်၊ ချောင်းတူကျေးရွာ အနောက်ဘက် | date = ၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ | partof = ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ | coordinates = {{coord|20.3541|93.0232|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.3541 | long=93.0232 | label=ချောင်းတူရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ချောင်းတူရွာ တည်နေရာ ([[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်]]-[[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်|ပုဏ္ဏားကျွန်း]]အစပ်) | fatalities = ၂၁ ဦး | injuries = ၃၀ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းထိန်းသိမ်းရေးစခန်းအား [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလေးလုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် လသားအရွယ်ကလေးငယ် အပါအဝင် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေး ၄ ဦးနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီး ၂ ဦး ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်ခံရသည့်နေရာမှာ အလံဖြူထောင်လက်နက်ချခဲ့သည့် ခမရ (၅၃၉) နှင့် အမတ (၃၇၇) တို့မှ မိသားစုဝင်များအား ထားရှိသည့် ဆေးကုသဆောင်နှင့် အိပ်ဆောင်များဖြစ်သည်။ |၂၀၂၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာရက္ခတပ်တော်မှ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေများအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းစခန်းများ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။အလားတူဖြစ်စဉ်များမှာ - [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒလက်ချောင်း ဖြစ်စဥ်]](၂၀၂၆ မတ် ၈)၊ [[မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရမ်းချောင်းဖြစ်စဥ်]](၂၀၂၅ ဇန်နဝါရီ ၁၈)၊ [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၈)၊ [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ(၂)ဖြစ်စဥ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၉) တို့ဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အာရက္ခတပ်တော်က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင် ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-01-22 |title=ကျောက်တော်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရလို့ လူ ၂၁ ယောက်သေဆုံးကာ ၃၀ လောက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/01/22/%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ba%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-05-02 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့ ညတွင် ကျောက်တော်မြို့နယ်နှင့် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] နယ်စပ်၊ ချောင်းတူကျေးရွာ အနောက်ဘက်ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ အကျဉ်းစခန်းကို တိုက်လေယာဉ် နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလေးလုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကို ည ၇ နာရီ ၂၄ မိနစ်တွင် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုကို ည ၇ နာရီ ၂၈ မိနစ်တွင် လည်းကောင်း ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်လေယာဉ်များက ကြဲချသော ဗုံးများသည် အကျဉ်းစခန်းရှိ ဆေးကုသဆောင်၊ နားနေဆောင်နှင့် အိပ်ဆောင်တို့တွင် တည့်တည့်ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-01-22 |title=ကျောက်တော် AA အကျဥ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရမှု လသားကလေးနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အပါ၂၁ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/71414/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=AA အကျဉ်းစခန်းဗုံးကြဲခံရမှု စစ်သုံ့ပန်းနှင့် စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုဝင် ၂၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၃၀ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6970de70a77c5e25b5828c55 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများတွင် အမျိုးသား ၁၂ ဦး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် နှစ်ဦး အပါအဝင် အမျိုးသမီး ငါးဦးနှင့် လသားအရွယ် ကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေး လေးဦးတို့ ပါဝင်သည်။ဒဏ်ရာရရှိသူ ၃၀ ဦးတွင် အမျိုးသား ၁၄ ဦး၊ အမျိုးသမီး ကိုးဦးနှင့် ကလေး ခုနစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသည့် ကလေးများအနက် ငါးနှစ်အောက် ကလေး လေးဦးနှင့် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေး သုံးဦးတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ချောင်းတူရွာ စစ်သုံ့ပန်းစခန်းကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု ၂၁ ယောက် သေဆုံး |url=https://www.youtube.com/shorts/g0v7METlEHY |access-date=2026-05-02 |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကျောက်တော်က အကျဉ်းစခန်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲမှု စစ်သုံ့ပန်းနှင့် မိသားစုဝင် ၂၁ ဦး သေဆုံး၊ ၃၀ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-112956 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == နောက်ခံအခြေအနေ == ဗုံးကြဲခံရသည့်နေရာသည် ကျောက်တော်အခြေစိုက် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၅၃၉) နှင့် အမှတ် (၃၇၇) အမြောက်တပ်ရင်းတို့မှ အလံဖြူထောင် လက်နက်ချခဲ့သည့် စစ်သည်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များအား ထားရှိသည့်နေရာဖြစ်သည်။ အာရက္ခတပ်တော်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သေဆုံးသူများမှာ မကြာမီ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်ထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ရန်ကုန်-စစ်တွေ ကားလမ်းမဘေး၊ ကန်စောက်တောင်ခြေရင်းတွင် အခြေစိုက်ထားသည့် ခြေမြန်တပ်ရင်း (၅၃၉) သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အရာရှိ၊ စစ်သားနှင့် မိသားစုဝင်များ အပါအဝင် တပ်ရင်းတစ်ခုလုံး အာရက္ခတပ်တော်ထံ လက်နက်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Watch |first=Dawei |date=2024-01-17 |title=ရခိုင် ကျောက်တော် ခမရ ၅၃၉ တပ်ရင်း AA ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.daweiwatch.com/17/01/2024/69589/ |access-date=2026-05-02 |website=Dawei Watch |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=ရောင်နီ, ခင်ငြိမ်းချမ်း |date=2024-02-07 |title=မြို့တော်စစ်တွေသို့ ချဉ်းကပ်လာသော AA က ၅ မြို့ထက်မနည်း ထိန်းချုပ်ထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48964/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ) က အဆိုပါ ချောင်းတူကျေးရွာအနီးရှိ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် မိသားစုဝင်များကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဉ်းထောင်ကို ဒုတိယအကြိမ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်များ၏ အဆိုအရ ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံး ၄ ကြိမ် လာရောက်ကြဲချခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေ အာရက္ခတပ်တော် ဘက်မှ မထုတ်ပြန်ခဲ့ပေ။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်တော်တွင် စစ်သုံ့ပန်းထားသည့် အကျဉ်းထောင်ကို စစ်တပ်က ဒုတိယအကြိမ် ဗုံးကြဲ |url=https://burmese.dvb.no/post/746742 |access-date=2026-05-02 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 8ztaud22paczla83nrvx5cq7qcozxj1 ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285136 1031239 1029256 2026-05-13T03:24:26Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031239 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = ရှင်ရွာကျေးရွာ၊ အလယ်ဖရုံကာကျွန်း၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]] | date = ၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{coord|20.0075|93.0336|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.0075 | long=93.0336 | label=ရှင်ရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = ရှင်ရွာကျေးရွာ တည်နေရာ (အလယ်ဖရုံကာကျွန်း) | fatalities = ၁၇ ဦး | injuries = ၁၀ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသည့်နေရာကို [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အရာရှိကြီးအချို့၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သား ကလေးငယ်များ ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုသည် ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၅၅ မိနစ်တို့တွင် မိနစ်ပိုင်းသာခြား၍ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]]၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ၏ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် အကျဉ်းသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သားများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-09-09 |title=ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာရှိ စစ်သုံ့ပန်းနှင့်အကျဉ်းသားများအား ဆေးကုသပေးနေသောနေရာကို စကစ မှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၁၇ ဦးသေဆုံး၊ ၁၀ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%9B-%E1%80%84-%E1%80%9B-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%9B-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%9E-%E1%80%95%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%89-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%86-%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%95-%E1%80%94 |access-date=2026-05-02 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၆ နာရီ ၅၀ မိနစ်နှင့် ၆ နာရီ ၅၅ မိနစ်တို့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးသည် ပေါက်တောမြို့နယ်၊ ရှင်ရွာကျေးရွာအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ဆေးကုသပေးနေသည့် နေရာတစ်ခုကို မိနစ်ပိုင်းသာခြားကာ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာသည် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများထဲမှ ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သူများကို ဆေးကုသမှုပေးနေသည့် အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အာရက္ခတပ်တော် က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Admin |first=RCNA |date=2024-09-09 |title=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |url=https://rcnanews.com/news_mm/3418/ |access-date=2026-05-02 |language=mm}}</ref> == သေဆုံးသူများနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးသဖြင့် ဆေးကုသမှုခံယူနေရသော စစ်တပ်၏ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်းများ၊စစ်တပ် ထံ သတင်းပေးပို့သည်ဟု သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူများနှင့် ပြစ်ဒဏ်ကျခံနေရသူအချို့၊ အကျဉ်းစခန်း ထိန်းသိမ်းရေးတာဝန်ရှိသူများနှင့် အာရက္ခတပ်တော်၏ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းအချို့ နှင့် စခန်းအနီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရပ်သားပြည်သူများနှင့် ကလေးအချို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၀ ဦးရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အလတ်စား၊ အပြင်းစားနှင့် စိုးရိမ်ရဒဏ်ရာရရှိသူများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |title=မောင်တော နခခ(၂) စခန်းဟောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလာကြဲ AA ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဥ်းသားများအပါအဝင် ၅၀ ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66e03d825be55187d73d6166 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> {{main|မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ထိုဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားပြီး နောက်တစ်ရက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက် ညပိုင်းတွင် တပ်မတော် (လေ)သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မောင်တောမြို့]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသား ၅၀ ဦးထက်မနည်း ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ {| class="wikitable sortable" style="width: 100%; text-align: center;" |- style="background-color: #f2f2f2;" ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးစောသန်းမောင် || ၄၁ || ဦးဒိုးအောင် + ဒေါ်ထက်ဦးခိုင် || ကန်စောက်၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၂ || မလှစောခင် || ၂၉ || ဦးစောရွှေထွန်း + ဒေါ်နီမခိုင် || သလူးချောင်း၊ ကျောက်တော် || သေဆုံး |- | ၃ || မောင်စိုးမင်းအောင် || ၁၇ || ဦးကျော်သိန်း + ဒေါ်လှသန်းရီ || အနောက်စံပြ၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၄ || မောင်ဝေယံဖြိုး || ၁၄ || ဦးဝေလှိုင်စိုး || ရွာကြီးမြောက်၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၅ || ဦးစောညီညီ || ၅၂ || ဦးထွန်းမြကျော် + ဒေါ်လှယဉ်နု || စိုးမဲကျီ၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၆ || ဦးကျော်သာမောင် || ၄၈ || ဦးတိုးစိန် + ဒေါ်နှင်းမဖြူ || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၇ || ဦးဘုန်းမြတ်ပိုင် || ၃၅ || ဦးဦးဘချို + ဒေါ်အလှမေ || စက်ရုံစု၊ စစ်တွေ || သေဆုံး |- | ၈ || မောင်မောင်သိန်းထွန်း || ၃၀ || ဦးမောင်ဖြူ + ဒေါ်ကျီကျီနု || ဝါးလမ်းကုန်း၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၉ || ဦးသိန်းထွန်းအောင် || ၆၇ || ဦးမြဇံထွန်း + ဒေါ်ရွှေမဖြူ || ရပ်ကွက် (၄)၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- | ၁၀ || ဦးကျော်ဝင်းမောင် || ၅၅ || ဦးလှဖြူစံ + ဒေါ်အေးလှစိန် || ငခူချောင်၊ ပေါက်တော || သေဆုံး |- style="background-color: #ffcccb;" | ၁၁-၁၇ || စစ်သုံ့ပန်းများ || colspan="4" | စစ်ကောင်စီတပ်မှ အရာရှိကြီးအချို့ အပါအဝင် စစ်သုံ့ပန်း ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ |} == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 92nuh4tbabas6262xp1umilkfihankg မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285137 1031235 1029255 2026-05-13T03:21:50Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031235 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မောင်တောမြို့ လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[လေးမိုင်]]၊ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်း၊ [[မောင်တောမြို့]] | date = ၉ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၄ | partof = [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{coord|20.8522|92.3995|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.8522 | long=92.3995 | label=လေးမိုင် နခခ (၂) | caption=| width=250}} | map_caption = မောင်တောမြို့ လေးမိုင် (နခခ-၂) တည်နေရာ | fatalities = ၅၀ ဦးထက်မနည်း | injuries = အများအပြား | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |[[အာရက္ခတပ်တော်]]၏ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားသည့် နခခ (၂) စခန်းအား [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ [[ARSA]]၊ [[RSO]] တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ALP နှင့် ဆက်စပ်သူများ ပါဝင်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုသည် ၉ စက်တင်ဘာ ည ၉ နာရီခွဲတွင် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မောင်တောမြို့ လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မောင်တောမြို့]]ရှိ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ထိန်းချုပ်ထားသော လေးမိုင် နခခ (၂) စခန်းကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသား ၅၀ ဦးထက်မနည်း ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မောင်တော နခခ(၂) စခန်းဟောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးလာကြဲ AA ထိန်းသိမ်းထားသည့် အကျဥ်းသားများအပါအဝင် ၅၀ ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး၊ အများအပြား ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66e03d825be55187d73d6166 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-01-22 |title=ကျောက်တော် AA အကျဥ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရမှု လသားကလေးနှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အပါ၂၁ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/71414/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == မောင်တော-ဘူးသီးတောင် ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော အမှတ် (၂) နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်းကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]]က တိုက်ခိုက်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရက္ခတပ်တော်သည် အဆိုပါစခန်းအား စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် အကျဉ်းသားများကို ထိန်းသိမ်းထားရှိသည့် နေရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။တပ်မတော် သည် ၎င်းတို့ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အဆိုပါတပ်စခန်းအပါအဝင် နခခ (၅) စခန်းနှင့် ပန်းတောပြင်၊ မောင်နီ၊ ရွှေဇားရွာရှိ ကာကင်းစခန်းများကို ပြန်လည်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် [[နတ်မြစ်]]အတွင်းရှိ စစ်ရေယာဉ်များမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ကူပေးခြင်းနှင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းများကို ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-08 |title=မောင်တောမှာ နောက်ဆုံးကျန်တဲ့ နခခ (၅) တပ်စခန်းကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/maungdaw-aa-attack-junta-camp-07082024003115.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-05-21 |title=မောင်တော ကျလျှင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်ကို AA ရမည် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52578/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> {{main|ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီဝန်းကျင်တွင်လည်း ပေါက်တောမြို့နယ် တောင်ဘက်၊ အလယ်ဖရုံကာကျွန်းပေါ်ရှိ ရှင်ရွာကျေးရွာတွင် အခြေစိုက်ထားသည့် အာရက္ခတပ်တော်၏ စစ်သုံ့ပန်းနှင့် အကျဉ်းသား ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းကို မိနစ်ပိုင်းသာခြားကာ လေကြောင်းမှ နှစ်ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။အဆိုပါစခန်းသည် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများကို ဆေးကုသမှု ပေးနေသည့်နေရာဖြစ်ပြီး ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်သုံ့ပန်း ၇ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၇ ဦး သေဆုံးကာ ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အာရက္ခတပ်တော် က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့ ည ၉ နာရီခွဲခန့်တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် နှစ်စီးသည် မောင်တောမြို့၊ လေးမိုင်ရှိ နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ခွဲ (နခခ-၂) စခန်းကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အဆိုပါနေ့ ည ၈ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင်လည်း မောင်တောမြို့၊ သုံးမိုင်နှင့် ဝေသာလီရွာအတွင်းရှိ [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) အဆောက်အအုံကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့သေးကြောင်း အာရက္ခတပ်တော်က ထုတ်ပြန်ထားသည်။<ref>{{Cite web |last=ဝေမာထွန်း |date=2024-09-10 |title=AA အကျဉ်းစခန်း တိုက်ခိုက်ခံရ၊ အကျဉ်းသားနဲ့ စစ်သုံ့ပန်း ငါးဆယ်ကျော် ပွဲချင်းပြီးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/airstrike-and-death-maungdaw-09102024032923.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၅၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသည့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ [[ရိုဟင်ဂျာ]] လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် [[အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော်|ARSA]] နှင့် RSO တို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော် ထံမှ သင်တန်းဆင်းထားသည့် ရိုဟင်ဂျာလက်နက်ကိုင်များ၊ သတင်းပေးဟု စွပ်စွဲခံရသူများ၊ တော်လှန်ရေးကို ဖျက်ဆီးသည်ဟုဆိုကာ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးခံနေရသူများနှင့် [[ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ|ရခိုင်ပြည် လွတ်မြောက်ရေး ပါတီ]] (ALP) နှင့် ဆက်စပ်သူများလည်း သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-09-10 |title=လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မောင်တောမှာ အကျဉ်းသား ၅၀ ကျော် သေဆုံးကြောင်း AA အဖွဲ့ သတင်းထုတ်ပြန် |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-maungdaw-rakhine-aa/7778228.html |access-date=2026-05-02 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] * [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] kkppew89s20anqhabsdo2ox6z1kcm05 မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285186 1031232 1029254 2026-05-13T03:19:40Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031232 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ရမ်းချောင်းဒေသ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု | location = ရမ်းချောင်းအနီး၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] | date = ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | time = ညနေ ၄:၄၅ – ၄:၄၇ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | coordinates = {{coord|20.5186|93.1895|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 20.5186 | long = 93.1895 | width = 250 | label = ရမ်းချောင်း | position = right | caption = }} | map_caption = မြောက်ဦးမြို့နယ်အတွင်း ရမ်းချောင်း တည်နေရာ | fatalities = ၂၈ ဦး (ကလေး ၈ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၂၁ ဦး ပါဝင်) | injuries = ၂၅ ဦး (စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုဝင်များ) | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |ဂျက်ဖိုက်တာ (၁) စီးဖြင့် (၃) ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ |၂၀၂၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အာရက္ခတပ်တော်မှ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေများအတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းစခန်းများ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလားတူဖြစ်စဉ်များမှာ - [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၆ မတ် ၈)၊ [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀)၊ [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၈)၊ [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ (၂) ဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၉) တို့ဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မြောက်ဦးမြို့နယ် ရမ်းချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]၊ ရမ်းချောင်းကျေးရွာအနီးတစ်ဝိုက်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စစ်ပွဲအတွင်း [[အာရက္ခတပ်တော်]] ဖမ်းဆီးရမိထားသော စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုဝင်များအား ယာယီထိန်းသိမ်းထားရှိသည့်နေရာ ထိမှန်ခဲ့ပြီး ကလေးငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများအပါအဝင် ၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=မြောက်ဦး AA စစ်သုံ့ပန်းစခန်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ၂၈ ဦး သေဆုံး |url=https://springsprouts.info/updates/28-killed-due-to-attack-on-myauk-u-aa-pow-camp |access-date=2026-05-02 |website=springsprouts.info |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-19 |title=မြောက်ဦးက AA ရဲ့ အချုပ်စခန်း ဗုံးကြဲခံရလို့ စစ်သုံ့ပန်းနှစ်ဆယ်ကျော် သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/airstrike-in-mrauku-01192025021058.html |access-date=2026-05-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=News |first=Western |date=2025-01-19 |title=မြောက်ဦး ရမ်းချောင်း ဗုံးကြဲခံရမှု စစ်သုံ့ပန်း ၂၈ ဦးသေဆုံးပြီး ၂၅ ဦးဒဏ်ရာရရှိ |url=https://western-news.com/battle/8925/ |access-date=2026-05-02 |website=Western News |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် တပ်မတော်(လေ)၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် (၁) စီးသည် ရမ်းချောင်းအနီးတစ်ဝိုက်အား တစ်ကြိမ်၊ ၄ နာရီ ၄၆ မိနစ်တွင် တစ်ကြိမ် နှင့် ၄ နာရီ ၄၇ မိနစ်တွင် တစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း (၃) ကြိမ်တိုင်တိုင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။အဆိုပါ တိုက်ခိုက်ခံရသည့်နေရာမှာ [[အာရက္ခတပ်တော်]]က စစ်ပွဲများအတွင်း လက်ရဖမ်းဆီးထားသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ မိသားစုဝင်များကို မကြာမီကာလတစ်ခုအတွင်း ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်ထားရှိထားသော ယာယီထိန်းသိမ်းထားသည့် နေရာဖြစ်နေသည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကောင်စီက မြောက်ဦး ရမ်းချောင်းကို ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်ရာတွင် အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေး ၈ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၂၁ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/678d277984b250c59e804843 |access-date=2026-05-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများစာရင်း == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသော စစ်သုံ့ပန်းမိသားစုဝင် ၂၈ ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၂၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၅ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများအနက် အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၈ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၂၁ ဦး ပါဝင်သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂၅ ဦးတွင်လည်း ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၁၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁၃ ဦး ပါဝင်ခဲ့ကာ အချို့မှာ ဒဏ်ရာပြင်းထန်သဖြင့် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ခံယူခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရမ်းချောင်းထဲက ငိုရှိုက်သံ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-108251 |access-date=2026-05-02 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! ကျား/မ !! လူမျိုး/ဘာသာ !! နေရပ်လိပ်စာ |- | ၁ || ဒေါ်မခင်အေး || ၄၃ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ဘီလူးကန်ရပ်ကွက် |- | ၂ || ဒေါ်နှင်းနွယ်ဝင်း || ၃၃ || မ || ဗမာ/ဗုဒ္ဓ || ချောက်မြို့၊ အမှတ်(၈)ရပ်ကွက် |- | ၃ || မရွန်းလတ်လတ်ကို || ၂၃ || မ || ဗမာ/ဗုဒ္ဓ || ပဲခူးမြို့၊ မဟာစေတီရပ်ကွက် |- | ၄ || ဒေါ်ခိုင်သန်းကြည် || ၄၈ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ကင်းချောင်းကျေးရွာ |- | ၅ || မောင်အောင်ရဲဝင်း || ၁၂ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ နတ်ချောင်းကျေးရွာ |- | ၆ || ဒေါ်မစံအေး || ၅၁ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ နတ်ချောင်းကျေးရွာ |- | ၇ || ဒေါ်သွယ်သွယ်စိုး || ၃၉ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ထမ္မရာဇ်ရပ်ကွက် |- | ၈ || မောင်ရန်နိုင်ဝင်း || ၅ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ထမ္မရာဇ်ရပ်ကွက် |- | ၉ || မနန္ဒာမိုး || ၁၅ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဘောင်းဒွတ်ကျေးရွာ |- | ၁၀ || ဒေါ်ပါစကွာလီနာ || ၃၈ || မ || ကယော/ခရစ်ယာန် || လွိုင်ကော်၊ ဖရူဆို၊ ဟိုယာကျေးရွာ |- | ၁၁ || မောင်အောင်မျိုးလင်း || ၉ || ကျား || ဗမာ/ဗုဒ္ဓ || လက်ပတန်းမြို့နယ်၊ ဂျိုးပင်ကျေးရွာ |- | ၁၂ || ဒေါ်ဦးစောနု || ၅၆ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ရွှေဂူတောင်ရပ်ကွက် |- | ၁၃ || မောင်အောင်သူရိန်လင်း || ၂ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ရွှေဂူတောင်ရပ်ကွက် |- | ၁၄ || မောင်ရန်ကျော်ဖြိုး || ၁၃ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ဆင်ချဆိပ်ရပ်ကွက် |- | ၁၅ || ဒေါ်အဝိုင်း || ၅၈ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ပြင်ဈေးရပ်ကွက် |- | ၁၆ || ဒေါ်စောယုခိုင် || ၄၈ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ အလယ်ဈေးရပ်ကွက် |- | ၁၇ || ဒေါ်ဦးစောခင် || ၅၉ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ တင်းကုန်ကျေးရွာ |- | ၁၈ || မောင်အောင်စစ်မင်း || ၁၀ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ တိမ်ညိုကျေးရွာ |- | ၁၉ || မစုပြည့်နွယ်ကြည် || ၁၄ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မင်းပြားမြို့နယ်၊ ဘူးပင်ကျေးရွာ |- | ၂၀ || ဒေါ်မဦးကြည် || ၃၉ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မင်းပြားမြို့နယ်၊ ဘူးပင်ကျေးရွာ |- | ၂၁ || ဒေါ်ဦးလှသိန်း || ၄၃ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ဝသဲရပ်ကွက် |- | ၂၂ || ဒေါ်ခင်မာချို || ၄၇ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မင်းပြားမြို့နယ်၊ လက်မကျေးရွာ |- | ၂၃ || ဒေါ်မီမီမင်းထွဋ်ဦး || ၃၇ || မ || ဗမာ/ဗုဒ္ဓ || ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဓနုဖြူမြို့ |- | ၂၄ || မောင်အောင်ဆန်းမင်း || ၆ || ကျား || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မြောက်ဦးမြို့၊ ဝသဲရပ်ကွက် |- | ၂၅ || ဒေါ်အောင်စောနု || ၅၆ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မင်းပြားမြို့နယ်၊ လက်မယာကျေးရွာ |- | ၂၆ || ဒေါ်မေလာဘီ || ၄၆ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ ညောင်ပင်လှကျေးရွာ |- | ၂၇ || ဒေါ်သန်းသန်းနု || ၅၉ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || စစ်တွေမြို့နယ်၊ နာရီကန်ကျေးရွာ |- | ၂၈ || ဒေါ်ခင်ဦး || ၄၈ || မ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ လမုမော်ကျေးရွာ |} == တုံ့ပြန်မှုများ == အာရက္ခတပ်တော် ပြန်ကြားရေးအရာရှိ [[ခိုင်သုခ|ဦးခိုင်သုခ]]က ယခုကဲ့သို့ စစ်သုံ့ပန်းများနှင့် မိသားစုဝင်များကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ဂျီနီဗာ ကွန်ဗန်းရှင်း (Geneva Conventions) ခေါ် နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2025-01-20 |title=AA ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွင် လေတပ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၆၄ ဦးခန့် သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60452/ |access-date=2026-05-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] (၂၀၂၆ မတ် ၈) * [[ချောင်းတူရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ချောင်းတူရွာဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀) * [[ရှင်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ရှင်ရွာဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၈) * [[မောင်တော နခခ (၂) အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|နခခ (၂) ဖြစ်စဉ်]] (၂၀၂၄ စက်တင်ဘာ ၉) == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] he81ywix5jm3jle43zqnmvkg5k29hw9 ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285207 1031233 1030975 2026-05-13T03:20:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031233 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | location = [[ကျောက်နီမော်ရွာ|ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]] | date = ၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ | time = နေ့လယ် ၁:၂၀ | partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]] နှင့် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] | coordinates = {{coord|18.9192|93.9355|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 18.9192 | long = 93.9355 | width = 250 | label = ကျောက်နီမော် | position = right | caption = }} | map_caption = ရမ်းဗြဲမြို့နယ်အတွင်း ကျောက်နီမော် တည်နေရာ | fatalities = ၂၆ ဦး (သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးငယ်များ ပါဝင်)နာမည်အတိအကျနှင့်ထုတ်ပြန်ချက် | injuries = ၂၇ ဦးထက်မနည်း | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list |ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၏ ရပ်ကွက် (၃) ခုလုံးရှိ နေအိမ် (၃၉၈) လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ကလေးငယ်အများအပြား မီးထဲပါကာ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ |အလောင်းရှာမတွေ့ဘဲ ပျောက်ဆုံးနေသူများရှိသဖြင့် မီဒီယာများသည်သေဆုံးသူအရေအတွက်ကို မြေပြင်အခြေအနေအရ ထိုပမာဏထက် ပိုမိုများပြားမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ |တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ လူနေရပ်ကွက်များကို ပစ်မှတ်ထားကာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ကျောက်နီမော် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]၊ [[ကျောက်နီမော်ရွာ|ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]၏ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှု နှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိသည့် ကျောက်နီမော်ကျေးရွာရှိ လူနေရပ်ကွက်များကို [[တပ်မတော် (လေ)]] က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျေးရွာ၏ တောင်ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းရပ်ကွက်များရှိ နေအိမ် ၃၉၈ လုံးအထိ မီးလောင်ပြာကျခဲ့ရပြီး ဤဖြစ်စဉ်သည် ရခိုင်ပြည်နယ် အတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ်များအတွင်းမှ မထွက်နိုင်ခဲ့ကြသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အရပ်သား ၄၀ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။။<ref>{{Cite web |date=2025-01-09 |title=ကျောက်နီမော်ကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx272z07ynno |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-01-09 |title=လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရတဲ့ ရမ်းဗြဲ၊ကျောက်နီမော်ရွာ ဘာဆက်ဖြစ်နေလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rjr8e500po |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကျောက်နီမော် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရသူများ ဆေးဝါးအကူအညီလိုအပ်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/685704 |access-date=2026-05-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-10 |title=ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မိကြောင်း UNOCHA ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/ramree-airstrike-worried-unocha-01102025142710.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ တည်ရှိရာ ရမ်းဗြဲကျွန်းသည် တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းများ စတင်ရာ အချက်အချာကျသည့် နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူခရိုင်အတွင်းရှိ အဆိုပါကျွန်း၏ မြောက်ဘက်တွင် ရေနက်ဆိပ်ကမ်း အပါအဝင် စီမံကိန်းကြီးများရှိသည့် ကျောက်ဖြူမြို့ တည်ရှိပြီး တောင်ဘက်တွင် ရမ်းဗြဲမြို့ တည်ရှိသည်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ကတည်းက သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2025-01-10 |title=ကျောက်နီမော်မှာ သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူတိုးနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-kyauknimaw-village-airstrike-killed-40-more-/7932214.html |access-date=2026-05-03 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == တုန့်ပြန်ချက်များ == ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးရုံး (UNOCHA) က ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အရပ်သားသေဆုံးမှု သတင်းများကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှု အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်သူများအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေကို လိုက်နာရန်၊ အရပ်သားများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့် အကူအညီများကို အတားအဆီးမဲ့ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ရေး အာမခံရန် ကုလသမဂ္ဂက တောင်းဆိုထားသည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကလေးငယ်များနှင့် အမျိုးသမီးများအပါအဝင် လူ ၄၀ ကျော် သေဆုံးကာ ၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2025-01-09 |title=ရမ်းဗြဲကျွန်းကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၄၀ ကျော်ရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60265/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Statement by the Resident and Humanitarian Coordinator a.i. for Myanmar {{!}} မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကုလသမဂ္ဂ |url=https://myanmar.un.org/en/287165-statement-resident-and-humanitarian-coordinator-ai-myanmar,%20https://myanmar.un.org/en/287165-statement-resident-and-humanitarian-coordinator-ai-myanmar |access-date=2026-05-03 |website=myanmar.un.org |language=my}}</ref> အာရက္ခတပ်တော်ကလည်း စစ်တပ်သည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးလွန်လျက်ရှိကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျောက်နီမော်ရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်မြို့တွင် စစ်ဘေးရှောင်နေထိုင်နေသည့် အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် မစုသက်သက်အောင်သည် ၎င်း၏ ဇာတိရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုအပေါ် လူမှုကွန်ရက်တွင် ဝမ်းနည်းကြောင်း ရေးသားခြင်းနှင့် သတင်းများ မျှဝေခြင်းတို့ကြောင့် ဇန်နဝါရီလအတွင်း၌ပင် စစ်တပ်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး အင်းစိန်ထောင်သို့ ပို့ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-02-13 |title=ကျောက်နီမော်ရွာ ဗုံးကြဲခံရမှုအပေါ် ဝမ်းနည်းကြောင်းရေးသားသူ ဖမ်းဆီးခံထားရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/suthetthetaung-arrested-02132025051349.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုစာရင်း == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားသော အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ၏ နေအိမ်များစာရင်း |- ! rowspan="2" | စဉ် !! rowspan="2" | နေရပ်လိပ်စာ !! rowspan="2" | အိမ်ထောင်စု !! colspan="3" | လူဦးရေ !! rowspan="2" | နေအိမ် !! rowspan="2" | မှတ်ချက် |- ! ကျား !! မ !! စုစုပေါင်း |- | ၁ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ အလယ်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၅၁၅ || ၄၁၇ || ၄၈၁ || ၈၉၈ || ၁၇၁ || |- | ၂ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ တောင်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၂၃၈ || ၄၆၇ || ၅၂၆ || ၉၉၃ || ၁၉၄ || |- | ၃ || ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ၊ မြောက်ပိုင်းရပ်ကွက် || ၅၁ || ၈၀ || ၉၁ || ၁၇၁ || ၃၃ || |- ! colspan="2" | စုစုပေါင်း !! ၈၀၄ !! ၉၆၄ !! ၁,၀၉၈ !! ၂,၀၆၂ !! ၃၉၈ !! |} == သေဆုံးသူများစာရင်း == ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပြီး ၁ရက်ကျော်အကြာ တွင် အာရက္ခတပ်တော် သည် ပြုစုကောက်ခံထားသည့် ကနဦး သေဆုံးသူစာရင်းကို အမည်နှင့်တကွ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အလတ်စား၊ ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရသူ (၁၂) ဦး နှင့် အသေးစား(အပေါ့စား)ဒဏ်ရာရရှိသူ (၁၅) ဦးအထက်ရှိခဲ့ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အလောင်းရှာမတွေ့ဘဲ ပျောက်ဆုံးနေသော သူများရှိနေသေးသောကြောင့် သေဆုံး ဒဏ်ရာရသူများ အရေအတွက် ထပ်မံတိုးလာနိုင်သည်ဟုလည်း အသိပေးခဲ့သည်။လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီယာများသည် အရပ်သားများသေဆုံးမှုအရေအတွက်ကို ၄၁ ဦး ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး၊ဒဏ်ရာရသူအရေအတွက်ကို ၅၂ ဦးဟု ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသော ရမ်းဗြဲဒေသခံများ၏ပြောကားချက်ကို ကိုးကားပြီး သတင်းရေးသားခဲ့ကြသည်။ထိခိုက်သေဆုံးသူ နှင့် ဒဏ်ရာရသူအများစုသည် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-01-20 |title=ရမ်းဗြဲမြို့နယ်၊ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာအား အကြမ်းဖက် ဖက်ဆစ် စစ်ကောင်စီမှ လေယာဉ်ဖြင့်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%9B%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%99-%E1%80%94%E1%80%9A-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%94-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%9B-%E1%80%A1-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%9C-%E1%80%9A-%E1%80%89-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-09 |title=ရမ်းဗြဲမှာ ဗုံးကြဲခံရလို့ အရပ်သား လေးဆယ်ကျော် သေဆုံး၊ ငါးဆယ်ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/ramree-air-strike-01082025230224.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=လေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသော ကျောက်နီမော်ရွာသားများအား ULA/AA စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6789327520030ed69dd307bc |access-date=2026-05-03 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-01-11 |title=ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ ဗုံးကြဲခံရမှု လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကူညီပေးနေတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် စိုးရိမ်စရာဖြစ်တယ်လို့ UNOCHA ဆို - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC-%E1%80%97%E1%80%AF%E1%80%B6/ |access-date=2026-05-03 |work=New Day Myanmar |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align:center;" |+ style="font-weight:bold; font-size:105%;" | ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ ကျောက်နီမော်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသွားသော ပြည်သူများစာရင်း |- style="background:#efefef;" ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! အလုပ်အကိုင် !! နေရပ် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || style="text-align:left;" | ဦးင/ပဲကြီး || ၅၀ || ဦးဂျပန် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂ || style="text-align:left;" | ဒေါ်မလှ || ၄၈ || ဦးအာဒူမိုရာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၃ || style="text-align:left;" | မချာချာ || ၁၇ || ဦးင/ပဲကြီး || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || - || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၄ || style="text-align:left;" | မောင်မောင် || ၂ || ဦးကျော်လှ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || - || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၅ || style="text-align:left;" | ဦးထွန်းထွန်းနိုင် || ၄၅ || ဦးင/နီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၆ || style="text-align:left;" | မပုချေ || ၂၁ || ဦးထွန်းထွန်းနိုင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၇ || style="text-align:left;" | ဒေါ်လိန်လိန် || ၄၀ || ဦးသိန်းမောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၈ || style="text-align:left;" | မအေးလွင်(ခ)ရိုမာ || ၁၇ || ဦးအေးလွင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသူ || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၉ || style="text-align:left;" | ဒေါ်ပုမ || ၅၀ || ဦးအာဒူရဟိန်း || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၁၀ || style="text-align:left;" | ဒေါ်ဖတေးမ || ၆၀ || ဦးဘိုဒူ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျပန်း || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၁၁ || style="text-align:left;" | မအာဆီယာ || ၁၇ || ဦးခလေ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသူ || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၁၂ || style="text-align:left;" | ဦးညီလေး || ၃၈ || ဦးသာထွန်းအောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၁၃ || style="text-align:left;" | ဒေါ်အာဆာမာ || ၃၂ || ဦးချောလှ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၁၄ || style="text-align:left;" | ဒေါ်ခင်မာ || ၃၂ || ဦးသာထွန်းအောင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျပန်း || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၁၅ || style="text-align:left;" | ဦးကာလာ || ၅၈ || ဦးယိုသုန်းမီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၁၆ || style="text-align:left;" | ဒေါ်ဦးတီ || ၅၀ || ဦးအာလီမီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၁၇ || style="text-align:left;" | ဒေါ်သာသာ || ၃၂ || ဦးဆဲယိုကိုရီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၁၈ || style="text-align:left;" | မောင်လှရွှေ || ၉ || ဦးအာမီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၁၉ || style="text-align:left;" | ဦးဟမီ || ၄၀ || ဦးချစ်နီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၀ || style="text-align:left;" | ဒေါ်ရိုဟေးမာ || ၃၅ || ဦးလ/ဖြူ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၁ || style="text-align:left;" | မောင်အဒူရမ || ၁၀ || ဦးဟမီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းမရ |- | ၂၂ || style="text-align:left;" | ဦးရွှေလှ || ၄၂ || ဦးယိုသို့အာလီ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၃ || style="text-align:left;" | ဒေါ်တင်ရွှေ || ၄၈ || ဦးကျော်ခင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ရေလုပ်သား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၄ || style="text-align:left;" | ဦးတင်မောင် || ၇၈ || ဦးနေဇာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၅ || style="text-align:left;" | မောင်ဖိုက်တူ || ၁၂ || ဦးဇော်ကိုရီယာ || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကျောင်းသား || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |- | ၂၆ || style="text-align:left;" | ဒေါ်စိန်လှ || ၄၈ || ဦးမြတင် || မူဆလင်/အစ္စလာမ် || ကုန်သည် || တောင်ပိုင်း || အလောင်းရ |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 3abm0zvcffc69eot9y67du837pfam6w ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285210 1031244 1029252 2026-05-13T03:25:37Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031244 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဆုံရွာကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[ဆုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ဆုံရွာ]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၉ မေ ၂၀၂၄ | time = နံနက်ပိုင်း | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|21.7366695404053|95.4686965942383|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 21.7366695404053 | long = 95.4686965942383 | width = 250 | label = ဆုံရွာ | position = right | caption = }} | map_caption = မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်း ဆုံရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၃၂ ဦး (အမျိုးသား ၁၇ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၁၅ ဦး) | injuries = ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၅ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၉ ဦး) | perpetrators = [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]] | notes = {{Bulleted list |PDF အဖွဲ့များက ကျေးရွာအတွင်းရှိ ပြည်သူ့စစ်စခန်းအား လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်ရာမှ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျေးရွာအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ |ကျေးရွာရှိ နေအိမ် ၅၀ လုံးခန့် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူများကို မန္တလေးမြို့ရှိ တပ်မတော်ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ကုသပေးခဲ့ရသည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဆုံရွာကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းခြံမြို့နယ်]]၊ [[ဆုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ဆုံရွာကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်မှာ PDF အဖွဲ့များက ကျေးရွာအတွင်းရှိ ပြည်သူ့စစ်စခန်းအား သိမ်းပိုက်ရန် လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် ဝင်ရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နေအိမ်များပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုနှင့် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရမှုတို့ကြောင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၄ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြင်းခြံမြို့နယ်၌ အရပ်သားသေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=Danger {{!}} Kyaw Gyi in သတင်း {{!}} သတင်းတို {{!}} |title=မြင်းခြံ၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံပြည်သူ ၃၄ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ) |url=https://myaelattathan.org/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B6_%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC_%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%81%83%E1%81%84%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8 |access-date=2026-05-03 |website=myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းသို့ PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက်သမားများက လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြောင်းမဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာနေ ဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး သေဆုံးကာ ၁၄ ဦး ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများရရှိ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mngkhnmiuny-chunraakeraaattngsiu-pdf-amnnykhn-akmphksmaamaak-lknkkiimaaphng |access-date=2026-05-03 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=Danger {{!}} Kyaw Gyi in သတင်း {{!}} သတင်းတို {{!}} |title=မြင်းခြံ၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ ဒေသခံပြည်သူ ၃၄ ဦးသေဆုံး (ရုပ်/သံ) |url=https://myaelattathan.org/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B6_%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%BB%E1%80%B0%E1%80%85%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%91%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%81%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC_%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%81%83%E1%81%84%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8 |access-date=2026-05-03 |website=myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-09 |title=ဆုံရွာက ဒေသခံ ၃၀ ကျော် သေဆုံးမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg30dr18yxeo |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == နောက်ခံနှင့်ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားခြင်း == ဒေသအခြေစိုက် တော်လှန်ရေးအင်အားစုသည် မြင်းခြံ-ဆီးမီးခုံကားလမ်းဘေး၊ ဆီးမီးခုံဆိပ်ကမ်းအရှေ့ဘက် ၂ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည့် ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းမှ ပျူစောထီးစခန်းများကို ထိုးစစ်ဆင်ရာမှ အဆိုပါ ဖြစ်စဥ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ အတွင်းတွင်လည်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုသည် ဆုံရွာကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးသည့် နောက်ခံရာဇဝင် ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-12 |title=ဆုံရွာပျူစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲပြန် ရဲဘော်များအား ကြိုဆိုခဲ့သည့် ဒေသခံများကို စစ်အုပ်စုခြိမ်းခြောက်နေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/12/91465/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ် ဆုံရွာတိုက်ပွဲ လူသုံးဆယ်ကျော်သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myingyan-fightings-military-pdf-05092024112049.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> '''တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနှင့် စခန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှု''' ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီအချိန်မှစတင်၍ မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကို မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၉) - MBT တပ်ဖွဲ့ ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နံနက် ၈ နာရီခန့်တွင် ပျူစောထီးစခန်းအားလုံးကို အပြီးသတ်ချေမှုန်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် ပျူစောထီး ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း Myingyan Black Tiger (MBT) တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မိုက်ခဲက အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းရှိ သင်္ဘောပေါ်မှလည်းကောင်း၊ လမ်းဖြတ်များမှလည်းကောင်း ၆၀-မမ လက်နက်ကြီးများဖြင့် တရစပ်ပစ်ခတ်ကူညီခဲ့သဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး မစိုးရိမ်ရဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းကို တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်မှု စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၅ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2024/05/161602/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>အဆိုပါ ဆုံရွာစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲကို မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၉) - MBT တပ်ဖွဲ့၊မြင်းခြံခရိုင်တပ်ရင်း (၆)၊ တပ်ခွဲ (၁) - နောင်ရိုးပြောက်ကြားတပ်ဖွဲ့၊Bright Star Group (LPDF)၊Myingyan District Drone Strike (အမှတ် ၁၈၄၈ ဒရုန်းတပ်ဖွဲ့)၊ Shar Htoo Waw နည်းပညာတပ်ဖွဲ့ (Team-2)၊ CDSOM၊မန္တလေးခရိုင်တပ်ရင်း (၅) နှင့် အခြားမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ အစရှိသည့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆုံရွာတိုက်ပွဲတွင် ရွာသား ၃၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://burmese.dvb.no/post/651740 |access-date=2026-05-03 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref> '''အရပ်သားသေဆုံးမှုအပေါ် တုံ့ပြန်ချက်များ''' ဆုံရွာဒေသခံများအား PDF များက သတ်ဖြတ်သည်ဟု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ MBT ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်မိုက်ခဲက ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြောကြားချက်အရ တိုက်ပွဲအတွင်း ပိတ်မိနေသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ကယ်ထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များအနေဖြင့် လက်နက်ချခိုင်းမှုကို ငြင်းဆန်ပြီး ထွက်ပြေးသည့် စခန်းတွင်းရှိ ပျူစောထီးများကိုသာ သုတ်သင်ရှင်းလင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့ပြင် ရွာအတွင်းရှိ အရပ်သားများ သေဆုံးနေသည့် ဓာတ်ပုံများမှာ စစ်ကောင်စီလော်ဘီများ တင်မှသာ သိရှိရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ပုံရိပ်ကို ကျဆင်းစေရန် စစ်ကောင်စီဘက်က လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-10 |title=ဆုံရွာပျူစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွင် လက်နက်ကိုင်ပျူများကိုသာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး က​လေးငယ်နှင့် အမျိုးသမီးများကိုပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းမရှိဟုတော်လှန်ရေးအင်အားစုများပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/10/91404/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ == တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း လက်နက်ကြီးကျည်များ ကျေးရွာအတွင်းရှိ လူနေအိမ်များပေါ်သို့ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့မှုကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ အမျိုးသား ၁၇ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃၂ ဦးမှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ၁၄ ဦး (အမျိုးသား ၅ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၉ ဦး) တို့မှာလည်း ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများ ပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ ကျေးရွာအတွင်းရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၀ လုံးခန့် မီးလောင်ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/663c9667d7f2bc70db699365 |access-date=2026-05-03 |website=www.npnewsmm.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာကျေးရွာအတွင်းသို့ PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများက လက်နက်ကြီးများဖြင့် အကြောင်းမဲ့ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ကျေးရွာနေဒေသခံပြည်သူ ၃၂ ဦး သေဆုံးကာ ၁၄ ဦး ဗုံးစထိမှန်ဒဏ်ရာများရရှိ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/55891 |access-date=2026-05-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> '''အပြန်အလှန် စွပ်စွဲချက်များနှင့် တုံ့ပြန်မှုများ''' ဆုံရွာဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဖက်အပြန်အလှန် စွပ်စွဲချက်များ ရှိနေသည်။တပ်မတော် ဘက်က သေဆုံးသူများသည် အပြစ်မဲ့ အရပ်သားများဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သော်လည်း တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်ကမူ ဆုံရွာသည် စစ်တပ်က လက်နက်တပ်ဆင်ပေးထားသည့် ပျူစောထီး (ပြည်သူ့စစ်) အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ရှင်းလင်းခဲ့သည်။PDF ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုနွေဦး (မြောင် CDSOM) က ဆုံရွာသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စစ်တပ်၏ စံပြရွာအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရကာ လက်နက်၊ ရိက္ခာနှင့် အခိုင်အမာ ဘန်ကာ၊ ကတုတ်ကျင်းများ တည်ဆောက်ထားသည့် ရွာဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အဆိုပါရွာကို ဒေသခံများ ကြောက်ရွံ့နေရသည့်ရွာဖြစ်ကြောင်း နှင့် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်တွင်လည်း ၎င်းတို့ဘက်မှ စက်သေနတ်များအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံဖြင့် ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲ ရှင်းလင်းခဲ့သည်။အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ PVTV သတင်းဌာနတွင်လည်း အဆိုပါဖြစ်စဉ်အား ပျူစောထီးအခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=အောင်နိုင် |date=2024-05-10 |title=မြင်းခြံမြို့ ဆုံရွာတိုက်ပွဲတွင် ကလေးများ အပါအဝင် ၃၂ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52214/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-09 |title=မြင်းခြံမြို့နယ် ဆုံရွာတိုက်ပွဲ လူသုံးဆယ်ကျော်သေဆုံးမှု အပြန်အလှန်စွပ်စွဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myingyan-fightings-military-pdf-05092024112049.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ၂၀၂၅ ခုနှစ် တိုက်ခိုက်မှု == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၄ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့်တွင် မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာရှိ ပျူစောထီးစခန်းကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထပ်မံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ Peacock Drone Team – Myaung အဖွဲ့က Fixed Wing Drone ၉ စီးကို အသုံးပြု၍ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ နားနေသည့်နေရာများနှင့် Jammer စက် (လှိုင်းနှောင့်ယှက်စက်) တပ်ဆင်ထားသည့် နေရာများကို အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပျူစောထီး ၂ ဦး သေဆုံးကာ အများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး ကျေးရွာအတွင်းရှိ နေအိမ်တစ်လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-05-25 |title=မြင်းခြံမြို့နယ်၊ ဆုံရွာ ပျူစောထီးစခန်းကို ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကျဲ တိုက်ခိုက်မှု ပျူစောထီး ၂ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2025/05/215748/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] f0y2rspfa4n38t4hzy1ghbq5x45m938 လက်ထုတ္တော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285212 1031242 1029251 2026-05-13T03:25:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031242 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = လက်ထုတ္တောရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|21.8951|95.5398|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 21.8951 | long = 95.5398 | width = 250 | label = လက်ထုတ္တောရွာ | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | location = [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောရွာ]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက် | time = နံနက် ၅:၀၀ နာရီ မှ ၈:၃၀ နာရီ ခန့် | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]] | type = အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု၊ [[စစ်ရာဇဝတ်မှု]] | weapons = လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်၊ ဒရုန်းဗုံး | fatalities = ၃၃ ဦး | injuries = ၁၇ ဦး | targets = PDF နှင့် ရွာသူရွာသားများ | perpetrators = အမှတ် (၁၃) ခြေမြန်တပ်ရင်း၊ အမှတ် (၉၀၉) စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း၊ အမှတ် (၉၂၉) ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးတပ်ရင်း နှင့် ပျူစောထီး ပူးပေါင်းအင်အားများ | notes = မန္တလေးတိုင်း [[ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဆုံရွာတိုက်ခိုက်ခံရမှု]]အပြီး တစ်ရက်ကျော်အကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဧရာဝတီမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းစီရှိ စစ်တပ်ထောက်ခံသူများပြားရာ ဆုံရွာ (မေ ၉) နှင့် တော်လှန်ရေးအားကောင်းရာ လက်ထုတ္တောရွာ (မေ ၁၁) တို့တွင် ၂ ရက်အတွင်း လူပေါင်း ၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''လက်ထုတ္တောရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[လက်ထုတ္တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|လက်ထုတ္တောကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အရပ်သားများအပေါ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ [[တပ်မတော်]] က ကျေးရွာအတွင်းသို့ စီးနင်းခဲ့သည့်အတွက် အရပ်သား ၃၃ ဦးအထိ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=သတင်းဆောင်းပါး |first=Cherry {{!}} Thomas Lynn in ဆောင်းပါး {{!}} |title=သွေးချောင်းစီးခဲ့သည့် လက်ထုတ္တောရွာလူသတ်ပွဲ (ဆောင်းပါး) |url=https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA_%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BD%E1%80%B2 |access-date=2026-05-03 |website=www.myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2024-05-12 |title=မြင်းမူမြို့နယ် လက်ထုတ္တောရွာမှာ ပစ်ခတ်မှု ပြည်သူ ၃၃ ယောက် သေဆုံး - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=l9oaccHdDDU |access-date=2026-05-03}}</ref><ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-01-12 |title="နွေမပေါက်ခင် ရေပျောက်တော့မယ့် လက်ထုတ္တောရွာ" |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2025/01/13/108930/ |access-date=2026-05-03 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဟန်သစ် |first=မိုးဦး, အောင်နိုင် |date=2024-05-15 |title=လက်ထုတ္တောရွာလူသတ်ပွဲ စစ်တပ်ဘယ်လိုကျူးလွန်ခဲ့သလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52409/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဥ်ဖြစ်ပွားခြင်း == {{main|ဆုံရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}} မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံမြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီကို ထောက်ခံသူများပြားရာ [[ဆုံရွာ၊ မြင်းခြံမြို့နယ်|ဆုံရွာ]]၌ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့က လူ ၃၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက်၊ တစ်ရက်ကျော်အကြာ မေလ ၁၁ ရက် နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် စစ်ကိုင်းဘက်ခြမ်း၊ မြင်းမူမြို့နယ်ရှိ လက်ထုတ္တောကျေးရွာကို လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များနှင့် ဒရုန်းဗုံးများအသုံးပြု၍ စတင်စီးနင်းခဲ့သည်။မေလ ၁၁ ရက် နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် စီးနင်းခဲ့သည့် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် လက်ထုတ္တောကျေးရွာကို လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များနှင့် ဒရုန်းဗုံး ၃၀ ခန့် အသုံးပြု၍ ပိတ်ဆို့ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်အင်အား ၇၀ ခန့်ပါဝင်သော စစ်ကြောင်းသည် ကျေးရွာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။စစ်ကြောင်းဝင်လာပြီးနောက် သေဆုံးသူဦးရေသည် စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၃၃ ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]ဝင်အချို့လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-12 |title=၂ ရက်အတွင်း လူ ၆၀ ကျော်သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် မြင်းမူနဲ့ မြင်းခြံက အစုလိုက်သတ်ဖြတ်ခံရမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ckkev7v911zo |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ထိုဖြစ်ရပ် မတိုင်ခင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မြင်းမူမြို့နယ် လက်ထုတ္တောရွာ နှင့်တစ်မိုင်ဝန်းကျင်ခန့်တွင် ဒေသခံကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ နှင့် စစ်တပ် တို့ ထိတွေ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အိမ်ခြေ ၆၀၀ ဝန်းကျင်ရှိ လက်ထုတ္တောရွာ တွင် နေအိမ် ၅၀၀ ကျော် အထိ မီးလောင်ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။ ထိုဖြစ်စဉ်အတွင်း အသက် ၄၀ ဝန်းကျင်ရှိ ရွာခံအမျိုးသား ကိုအောင်စိုးသည် နေအိမ်အတွင်း မီးထဲပါ၍ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-05-07 |title=မြင်းမူမြို့နယ် လက်ထုတ္တောရွာမှာ နေအိမ်ငါးရာကျော် မီးရှို့ခံရပြီး ဒေသခံတစ်ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/500-houses-were-burned-myinmu-05072023033304.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=သတင်းတို |first=Nan Khan in သတင်း {{!}} |title=မြင်းမူနယ်၊ လက်ထုတ္တောရွာက အိမ်ခြေ ၆၀၀ လောက်ကို မသင်္ကာလို့ဆိုပြီး စစ်တပ်ကမီးရှို့ |url=https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B0%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80_%E1%80%A1%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%B1_%E1%81%86%E1%81%80%E1%81%80_%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF_%E1%80%99%E1%80%9E%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%86%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8_%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7 |access-date=2026-05-03 |website=www.myaelattathan.org |language=en}}</ref> == စစ်ကြောင်း တပ်ဖွဲ့များ == [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) နှင့် အမှတ် ၁ စစ်ဒေသတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ စစ်ကြောင်းတွင် အမှတ် (၁၃) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၃)၊ အမှတ် (၉၀၉) စစ်မြေပြင်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း (စအရ-၉၀၉)၊အမှတ် (၉၂၉) ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးတပ်ရင်း (ထပရ-၉၂၉)၊စစ်မှုထမ်းဟောင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လှုပ်ရှားတပ်ဖွဲ့နှင့် ပျူစောထီး ပူးပေါင်းအင်အားများပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-05-11 |title=မြင်းမူမြို့နယ်၊ လက်ထုတ္တောရွာတွင် စစ်တပ်က ကြံ့ဖွတ်ပါတီဝင်အချို့ အပါအဝင် ပြည်သူ ၃၁ ဦးကို အစုံလိုက် အပြုံလိုက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ပြီး အမျိုးသမီး ၂၀ ဦးခန့်ကို ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွား |url=https://yktnews.com/2024/05/161940/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ဤဖြစ်စဉ်သည် စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုဖြစ်ကြောင်း မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရမှုကြောင့် ကျေးရွာတစ်ခုလုံးနီးပါး ပြာကျသွားခဲ့ရကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-05-12 |title=လက်ထုတ္တောရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်ကြောင်း NUG ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myinmu-massacre-junta-warcrime-05122024085708.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=မြင်းမူမြို့နယ်၊ လက်ထုတ္တောရွာတွင် ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စု၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် ထုတ်ပြန်ချက် – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/myinmu-township-the-war-crimes-committed-by-the-terrorist-group-in-the-village-of-letuttaw-statement-on-crimes-against-humanity/ |access-date=2026-05-03 |language=my-MM}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] t4m5kg4fqbxvh2evwteqgqrfu8rt42j မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285218 1031229 1029250 2026-05-13T03:18:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031229 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|20.5968|93.1940|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 20.5968 | long = 93.1940 | width = 250 | label = ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် | position = right | caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ }} | location = [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက် | time = ည ၁၁:၂၅ နာရီ ခန့် | timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|UTC+6:30]] | type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ | fatalities = အနည်းဆုံး ၁၄ ဦး | injuries = ၂၀ ဦးကျော် | targets = အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူများ | perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] | notes = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပွဲချင်းပြီး ၁၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ထပ်မံသေဆုံးသူ ၂ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူ ၂၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရရှိကာ လူနေအိမ် ၈ လုံး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မြောက်ဦး ဒိုင်းကျီ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြောက်ဦးမြို့]]၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က မြောက်ဦးမြို့အား အလုံးစုံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ကောင်စီက အရပ်သားပစ်မှတ်များကို လေကြောင်းမှ တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကလေးငယ်များ အပါအဝင် အပြစ်မဲ့အရပ်သားပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-08-27 |title=အာရက္ခပြည်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်အား ဖက်ဆစ် အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရပြီး ဆေးကုသမှုခံယူနေကြသောသူများထဲမှ (၂) ဦး ထပ်မံသေဆုံး |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81%E1%80%95-%E1%80%8A-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%92-%E1%80%84-%E1%80%80-%E1%80%9B%E1%80%95-%E1%80%80-%E1%80%80-%E1%80%A1-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2025-08-26 |title=ဖက်ဆစ်အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီမှ မြောက်ဦးမြို့အား လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက် ၍ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%86%E1%80%85-%E1%80%A1%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96%E1%80%80-%E1%80%85%E1%80%85-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%85-%E1%80%99-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%A6-%E1%80%99-%E1%80%A1-%E1%80%9C-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%96-%E1%80%84-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%96-%E1%80%85-%E1%80%85%E1%80%89-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80 |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရာ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာ (၂၆)ရက် တွင် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က မြောက်ဦးမြို့တစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် [[တပ်မတော်]] သည် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများဖြင့် ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများ အသုံးပြု၍ မြို့တွင်းကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-27 |title=မြောက်ဦးခရိုင်ရဲစခန်းကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47298/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်၊ ည ၁၁ နာရီ ၂၅ မိနစ်ခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)သည် ဂျက်ဖိုက်တာတစ်စီးဖြင့် မြောက်ဦးမြို့၊ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်အတွင်းသို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် အဆိုပါရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်အိမ်၌ အလှူလုပ်ရန်အတွက် မိသားစုဝင်များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများ စုဝေးပြင်ဆင်နေကြချိန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဖဒူထွန်းအောင် |date=2025-08-26 |title=မြောက်ဦးမြို့ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ဒေသခံ ၁၂ ဦးသေ၊ ၂၁ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/66839/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အလှူပြင်ဆင်နေကြသည့် အရပ်သားပြည်သူများ နှင့် ကလေးငယ် ၅ ဦး အပါအဝင် ၁၂ ဦးမှာ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၌ပင် ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြည်သူ ၂၀ ဦးကျော်ပြင်းထန်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ပြီး လူနေအိမ် ၈ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူများအနက် ဒေါ်အေးစန္ဒာ နှင့် မောင်အောင်အောင်တို့ နှစ်ဦးမှာ ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ရသဖြင့် ဤဖြစ်စဉ်အတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသည့် အပြစ်မဲ့ပြည်သူ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-08-26 |title=ရခိုင်ပြည်၊ မြောက်ဦးမြို့၊ ပြည်သူများနေထိုင်ရာ ဒိုင်းကျီရပ်ကွက်ကို စစ်တပ်က လေယာဉ်ဖြင့် ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးကျဲမှု ပြည်သူ ၁၁ ဦးသေဆုံး |url=https://yktnews.com/2025/08/225981/ |access-date=2026-05-03 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; line-height: 1.2em; width: auto;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 10px;" | ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အပြစ်မဲ့အရပ်သားပြည်သူများစာရင်း (၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၅) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မိဘအမည် !! လူမျိုး/ဘာသာ !! ကျား/မ !! နေရပ်လိပ်စာ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || မောင်မျိုးဆန်းဝင်း || ၁၇ || ဦးသာထွန်းအေး၊ ဒေါ်မချမ်းသာ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၂ || မောင်အောင်အောင်ဌေး || ၁၆ || ဦးမောင်မောင်သိန်း၊ ဒေါ်သန်းသန်းဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၃ || မောင်အေးမောင်ချေ || ၁၈ || ဦးအေးသန်းမောင်၊ ဒေါ်ဘုမချေ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၄ || မဖြိုးဖြိုးအေး || ၁၈ || ဦးညီညီထွန်း၊ ဒေါ်ဝင်းဝင်းအေး || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၅ || မောင်ဝေယံစိုး || ၁၈ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၆ || ဦးဦးဖိုးကြိုင် || ၆၆ || - || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၇ || မခင်စုဝေ || ၂၂ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၈ || မခင်စုလှိုင် || ၁၅ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၉ || မောင်ကျော်မြတ်လင်း || ၇ || ဦးသိန်းလှ၊ ဒေါ်ဖြူဖြူဝင်း || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၀ || မောင်မောင်သန်းဌေး || ၂၀ || ဦးလှမောင်ကြီး၊ ဒေါ်မကျော့စိန် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၁ || ဦးနီနီထွန်း || ၄၃ || ဦးလှစိန်၊ ဒေါ်ဦးသန်းစိန် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၂ || မနန်းကျော့လှိုင် || ၇ || ဦးနီနီထွန်း၊ ဒေါ်အေးစန္ဒာ || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || |- | ၁၃ || ဒေါ်အေးစန္ဒာ || ၃၂ || ဦးမောင်သိန်းထွန်း၊ ဒေါ်အေးနု || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || မ || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || ၂၆ ရက်တွင် ထပ်မံသေဆုံး |- | ၁၄ || မောင်အောင်အောင် || ၄ || ဦးခင်မောင်ထွန်း၊ ဒေါ်လူရွယ် || ရက္ခိုင်/ဗုဒ္ဓ || ကျား || ဒိုင်းကျီရပ်ကွက် || ၂၆ ရက်တွင် ထပ်မံသေဆုံး |} == ကိုးကား == {{Reflist|2}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] gx87mms6jtdb7qy6awd2iaj8z0076om သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285225 1031247 1029249 2026-05-13T03:26:23Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031247 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = သာဒါရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | location = [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ သာဒါ (မူဆလင်) ကျေးရွာ၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] | date = ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက် | coordinates = {{Coord|20.3910|93.2576|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat=20.3910 | long=93.2576 | label=သာဒါရွာ | caption=| width=250}} | map_caption = သာဒါရွာ တည်နေရာ | type = လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု၊ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | weapons = ဂျက်ဖိုက်တာ၊ ဗုံး | fatalities = ၂၂ ဦး | injuries = ၂၉ ဦး | targets = မူဆလင်ရွာသားများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်များ | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = {{Bulleted list | စစ်ကောင်စီ လေတပ်မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် မတ်လ ၁၈ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ | သေဆုံးသူ ၂၂ ဦးတွင် သာဒါရွာမှ ၁၀ ဦးနှင့် ဆင်ကြီးပြင်ရွာမှ လာရောက်ခိုလှုံနေသည့် စစ်ဘေးရှောင် ၁၂ ဦး ပါဝင်သည်။ | တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားနေအိမ် ၆ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''သာဒါရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ [[သာဒါရွာ|သာဒါ (မူဆလင်) ကျေးရွာ]]တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] ကာလအတွင်း [[တပ်မတော် (လေ)]] မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းဖြင့် လာရောက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် ထိုကျေးရွာတွင်းရှိ မူဆလင်အရပ်သား ၂၂ ဦး သေဆုံးကာ ၂၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-03-20 |title=မင်းပြားမြို့၊သာဒါရွာအားSACမှဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သေဆုံးသူ(၂၂)ဦးနှင့်ဒဏ်ရာရရှိသူ(၂၉)ဦးအထိရှိ |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%99%E1%80%84-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%92-%E1%80%9B-%E1%80%A1-sac%E1%80%99-%E1%80%97-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%81-%E1%80%80-%E1%80%99-%E1%80%80-%E1%80%84-%E1%80%9E-%E1%80%86-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%82-%E1%80%A6-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%92%E1%80%8F-%E1%80%9B-%E1%80%9B%E1%80%9B-%E1%80%9E-%E1%81%82%E1%81%89-%E1%80%A6-%E1%80%A1%E1%80%91-%E1%80%9B |access-date=2026-05-03 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |first=ခင်ငြိမ်းချမ်း |date=2024-03-18 |title=မင်းပြားတွင် ညအချိန် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ၂၁ ဦးအထိသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50238/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၈ ရက်နေ့ နံနက် ၁ နာရီ ၃၂ မိနစ်ခန့်တွင် တပ်မတော်(လေ)က သာဒါကျေးရွာအတွင်းသို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၂၁ ဦးမှာ နေရာတွင်ပင် ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ဒဏ်ရာရရှိသူများထဲမှ တစ်ဦးမှာ နောက်တစ်ရက် (မတ်လ ၁၉ ရက်) တွင် ထပ်မံသေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် သာဒါရွာခံ ၁၀ ဦးနှင့် အနီးနားရှိ [[ဆင်ကြီးပြင် (ရခိုင်)ရွာ|ဆင်ကြီးပြင်ရွာ]]မှ လာရောက်ခိုလှုံနေသော စစ်ဘေးရှောင် ၁၂ ဦး ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် အရပ်သားနေအိမ် ၆ လုံးလည်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သော အရပ်သားများအပေါ် ကျူးလွန်သည့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-03-19 |title=မင်းပြားဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှု သေဆုံး ၂၂ ဦးရှိလာ၊ ကလေး ၉ ဦးပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50272/ |access-date=2026-05-03 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-18 |title=၂၀၂၄ မတ် ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/ck70zy2gn07t |access-date=2026-05-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-18 |title=မင်းပြားမှာ ရွာထဲ လေကြောင်းဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ ၂၃ ဦးသေ၊ ၃၃ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/air-strike-minbya-03172024232222.html |access-date=2026-05-03 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align: center;" |+ style="font-weight: bold; font-size: 105%; padding-bottom: 5px;" | သာဒါရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူများစာရင်း (၁၈ မတ် ၂၀၂၄) |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အဘအမည် !! အလုပ်အကိုင် !! နေရပ် !! မှတ်ချက် |- | ၁ || (Mv) ဟာဘောန်အာလီ || ၅၇ || ဦးအာလီအာမောတ် || ဘာသာရေးဆရာ || သာဒါ || |- | ၂ || အာနူဝါရာဘေးဂေါမ် || ၅၅ || ဦးဟာဆောန် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၃ || မာမောတ်ဟူဆောန် || ၉ || (Mv) ဟာဆောန်အာလီ || ကျောင်းသား || သာဒါ || |- | ၄ || ဟာမိဒါ || ၁၈ || ဦးအာဒူဆော်မောတ် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၅ || စောဒုတ်လာမိန် || ၂၈ || ဦးရောဖိက် || ကျပန်း || သာဒါ || |- | ၆ || ဆေးနူး || ၂၅ || ဦးနူရ်ရိုဆလင် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၇ || မော်ဇူမာ || ၂၈ || ဦးနူမျှာ || မှီခို || သာဒါ || |- | ၈ || နူရ်မာရ် || ၉ || ဦးအဒူဇော်လိတ် || မှီခို || သာဒါ || |- | ၉ || ဟာရော်နီးဆား || ၈ || ဦးရွှေမောင် || ကျောင်းသား || သာဒါ || |- | ၁၀ || အဇူးရိုး || ၄၅ || ဦးအီစီမာလ် || ကျပန်း || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၁ || ဘေးဂေါဓဇာဟာန် || ၃၀ || ဦးဘော်လီဆုလ်တန် || မှီခို || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၂ || ဘီးဘီး || ၃ || ဦးရော်ဟိမ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၃ || ရှူးနီး || ၆ || ဦးအုံမော်ရာလီ || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၄ || မော်ဟီးဘူလ္လား || ၁၀ || ဦးရှော်ဘုလ်လ္လာ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၅ || ရှာဖော်ဒိန် || ၅ || ဦးရှော်ဘုလ်လ္လာ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၆ || မူဘာရိတ် || ၁၈ || ဦးအဒူရော်ကိမ် || လယ်လုပ် || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၇ || မာမာတ်နော်ဇုမ် || ၃၀ || ဦးအမိရ်ဟူဆောန် || ကျပန်း || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၈ || နူရ်ဟာစီနာ || ၁ || ဦးမာမောတ်နော်ဇုမ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၁၉ || ရော်မာခါတူ || ၂၇ || ဦးမာမောတ် || မှီခို || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၀ || မာမောတ်နော်ယိမ် || ၈ || ဦးအဒူရာမာန် || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၁ || လာလူ || ၈ || ဦးအုံမော်ရာလီ || ကျောင်းသား || ဆင်ကြီးပြင် || စစ်ဘေးရှောင် |- | ၂၂ || ဘီဘီဇိုက်ကူ || ၈ || ဦးရော်ဖိတ် || - || ဆင်ကြီးပြင် || ၁၉ ရက်နေ့ သေဆုံး |} == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 41svzpbi5dym9hah8xlrd2bjjcfjj57 အကြည်ပန်းပလွန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285249 1031245 1029360 2026-05-13T03:25:58Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031245 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု | location = [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းကျေးရွာ]]၊ကျောက်ထုတိုက်နယ်၊ [[ဆောမြို့နယ်]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၉ မေ ၂၀၂၄ | time = နံနက် ၁၁ နာရီခန့် | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|21.449499130249|94.1630020141602|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 21.449499130249 | long = 94.1630020141602 | width = 250 | label = အကြည်ပန်းပလွန်း | position = right | caption = }} | map_caption = ဆောမြို့နယ်အတွင်း အကြည်ပန်းပလွန်းကျေးရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၁၆ ဦး (၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးတစ်ဦး အပါအဝင်) | injuries = ၃၃ ဦး | perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] | notes = {{Bulleted list |ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း ဒေသခံများ စုဝေး၍ ယာဉ်လိုင်းစနစ်တကျပြေးဆွဲနိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး အစည်းအဝေးပြုလုပ်နေစဉ် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ |ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က အစည်းအဝေးလုပ်သည်ဆိုသော မှတ်တမ်းလည်းရှိခဲ့သည်။ |တပ်မတော်(လေ)သည် လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးနှစ်ကြိမ်ကြဲချခဲ့သည်။ |တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ လုံးဝပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ယောဒေသအတွင်း လူထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''အကြည်ပန်းပလွန်းကျေးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရမှု''' သည် [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဆောမြို့နယ်]]၊ ကျောက်ထုတိုက်နယ်အတွင်းရှိ [[အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ၊ ဆောမြို့နယ်|အကြည်ပန်းပလွန်းကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း စုဝေး၍ အစည်းအဝေးတစ်ခု ပြုလုပ်နေစဉ် တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ဤဖြစ်စဉ်သည် ၂၀၂၁ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်ကာလ]]အတွင်း [[ယောဒေသ]]၌ လူထိခိုက်သေဆုံးမှု အများဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=သတင်းတို |first=Nan Khan in သတင်း {{!}} |title=ဆောနယ်မှာ လေယာဥ်ဗုံးကြဲခံရလို့ လူသေဆုံးမှုရှိပြီး ဘုန်းကြီးတပါးပျောက်နေ |url=https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AC_%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%A5%E1%80%BA%E1%80%97%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B2%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9E%E1%80%B1%E1%80%86%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8_%E1%80%98%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%B1 |access-date=2026-05-04 |website=www.myaelattathan.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=စထွန်းအောင် |date=2024-05-10 |title=လူဒါဇင်နှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့သည့် အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52208/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-10 |title=ဆောမြို့နယ် အကြည်ပန်းပလွန်းရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သေဆုံးသူထပ်တိုးနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/saw-ahkyipanpalun-airstrikes-killed-05102024062647.html |access-date=2026-05-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၉ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဆောမြို့နယ်၊ ကျောက်ထုတိုက်နယ်အတွင်းရှိ အကြည်ပန်းပလွန်းကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းအတွင်း၌ ကျောက်ထုနယ်မှ ဒေသခံ ၇၀ နီးပါးခန့်သည် ယောဒေသအတွင်း ယာဉ်လိုင်းများ စနစ်တကျပြေးဆွဲနိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အစည်းအဝေးပြုလုပ်နေချိန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-05-10 |title=မကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမှာ စစ်ကောင်စီလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၁၅ ဦးထက်အနည်း သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/airstrike-in-magway/7605817.html |access-date=2026-05-04 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> ဖြစ်စဥ်ကြောင့် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော် ပျံလွန်တော်မူသွားခဲ့သည့်အပြင် ကျေးရွာဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ လုံးဝပျက်စီးသွားခဲ့သည်။နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ဒေသခံအများစု ရွာလုံးကျွတ်နီးပါး ဘေးလွတ်ရာထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်ထုတွင် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်တပ်ကဗုံးကြဲ၊ ၂၀ ကျော်သေဆုံးပြီး ၃၀ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/651490 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ကျောက်ထုတိုက်နယ်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြည်သူ ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံး၊ ၃၀ ဦးကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများရရှိ၊ ရွာလုံးကျွတ် ထွက်ပြေးနေရ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104489 |access-date=2026-05-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == ဤတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ၁၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦး အပါအဝင် အသက် ၃၀ နှင့် ၆၀ ကြားရှိ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး စုစုပေါင်း ၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဒေသခံ ၃၃ ဦးလည်း ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-13 |title=ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ယောဒေသ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52280/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] jnrj1luet8se38yus3mwkyfmbf8uiw6 အိုးထိမ်းတွင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285254 1031231 1029381 2026-05-13T03:19:12Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031231 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = အိုးထိမ်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု | location = အိုးထိမ်းတွင်းရွာ၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၁၂ မေ ၂၀၂၅ | time = နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင် | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|22.6518497467041|95.2094268798828|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 22.6518497467041 | long = 95.2094268798828 | width = 250 | label = အိုးထိမ်းတွင်း | position = right | caption = }} | map_caption = ဒီပဲယင်းမြို့နယ်အတွင်း အိုးထိမ်းတွင်းရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၂၄ ဦး (ကျောင်းသူ/သူ ၂၂ ဦး နှင့် ဆရာမ ၂ ဦး) | injuries = ၄၀ ဦးခန့် | perpetrators = တပ်မတော်(လေ) | notes = {{Bulleted list |ကြားကာလပညာရေးကျောင်းအဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် အိုးထိမ်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်းကို ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးဖြင့် လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် Grade 2 မှ Grade 11 အထိ ကျောင်းသူ ၁၅ ဦးနှင့် ကျောင်းသား ၆ ဦး ပါဝင်ပြီး အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များလည်း ပါဝင်သည်။ |စစ်ကောင်စီဘက်မှ သတင်းမှန်ကန်မှုမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုထားပြီး စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ ဗုံးသီးထုတ်လုပ်မှုကြောင့် ပေါက်ကွဲခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုထားသည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''အိုးထိမ်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု''' သည် [[၂၀၂၅]] ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]၊ အိုးထိမ်းတွင်းကျေးရွာ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကျေးရွာအတွင်းရှိ ကြားကာလပညာရေးစာသင်ကျောင်းကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောင်းသူကျောင်းသား ၂၂ ဦးနှင့် ဆရာမ ၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အရပ်သား ၄၀ ဦးခန့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများတွင် Grade 2 မှ Grade 11 အကြားရှိ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ ပါဝင်ပြီး အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ဘက်က ငြင်းဆိုထားသော်လည်း ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကမူ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးရခြင်းဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုထားကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ဒီပဲယင်း အိုးထိမ်းတွင်းရွာစာသင်ကျောင်းကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၍ ဆရာမနှစ်ဦးနှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၂၀ နီးပါး သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6821b495c8875ede02108273 |access-date=2026-05-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-12 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မေ ၁၂ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒီပဲယင်း၊ အိုးထိန်းတွင်းရွာစာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှု သေဆုံးသူ ၂၂ ဦးအထိမြင့်တက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cdxkvk5zp9wt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/05/14/55804|title=အိုးထိန်တွင်းကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး CDM ကထိက ဒေါ်ရတီအုန်းနှင့် ဆက်သွယ် မေးမြန်းချက်|work=Mizzima Burmese|access-date=၄ မေ ၂၀၂၆|date=၁၄ မေ ၂၀၂၅}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/05/14/55740|title=အိုးထိန်တွင်း ဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူများ၏ နာရေးမြင်ကွင်း ၊ သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးအထိရှိလာ|work=Mizzima Burmese|access-date=၄ မေ ၂၀၂၆|date=၁၄ မေ ၂၀၂၅}}</ref> == ဖြစ်စဉ်အကျဉ်း == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒီပဲယင်းမြို့နယ်ရှိ အိုးထိမ်းတွင်းကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ပေါင် ၅၀၀ ဗုံးဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစာသင်ကျောင်းမှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်ရှိ ကြားကာလပညာရေးကျောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မူလတန်းမှ အထက်တန်းအထိ သင်ကြားပေးနေသည့် ကျောင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-05-12 |title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn051ez41pwo |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>တိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် နောက်ထပ်လေကြောင်းအန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသဖြင့် ကျေးရွာတစ်ရွာလုံးနီးပါး ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။ == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == မြို့နယ်ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စုစုပေါင်း ၂၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရာတွင် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူ ၂၂ ဦးနှင့် ဆရာမ ၂ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။ သေဆုံးသူများမှာ Grade 2 မှ Grade 11 အကြားရှိ ကျောင်းသူကျောင်းသားများဖြစ်ပြီး အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အရပ်သား ၄၀ ဦးခန့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-05-12 |title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ​ကျောင်းဗုံးကြဲခံရမှု ​​သေဆုံးသူ ၂၂ ဦးထိတိုးလာ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/05/12/120756/ |access-date=2026-05-04 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2025-05-13 |title=အိုးထိန်တွင်း ဗုံးကြဲခံရမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူများ၏ နာရေးမြင်ကွင်း ၊ သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးအထိရှိလာ |url=https://www.youtube.com/watch?v=QPmQigXwAO8 |access-date=2026-05-04}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == အိုးထိမ်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ (UN) က များစွာစိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်းနှင့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှု ပုံစံအားလုံးကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ်က လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများအတွင်း စာသင်ကျောင်းများကို မဖြစ်မနေ အကာအကွယ်ပေးရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ကလေးငယ်များအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရသော သင်ကြားရေးပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်ရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2022-09-21 |title=လက်ယက်ကုန်းစာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ် ရှုတ်ချ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/letyetkone-school-attack-09212022041400.html |access-date=2026-05-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အိုးထိမ်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] (KNDF) က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်သည် ကရင်နီပြည်နယ် အပါအဝင် နိုင်ငံအနှံ့ရှိ အရပ်သားပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ပိုမိုရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ လုပ်ဆောင်လာကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ထို့အပြင် စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သော စာသင်ကျောင်းကို ကျောင်းတက်ချိန်၌ လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းသည် စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယင်းဖြစ်ရပ်သက်သေများကို သိမ်းဆည်းထားကာ ကျူးလွန်သူများကို ပြင်းထန်စွာ အရေးယူနိုင်ရန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု KNDF က ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-05-13 |title=အိုးထိန်းတွင်းရွာစာသင်ကျောင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူများ ပြင်းထန်စွာအရေးယူနိုင်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဟု KNDF ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/05/13/120863/ |access-date=2026-05-04 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref> တစ်ဖက်တွင် စစ်ကောင်စီဘက်ကမူ ဤသတင်းမှာ မှန်ကန်မှုမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုထားသော်လည်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်များ၌ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ ဗုံးသီးထုတ်လုပ်မှုကြောင့် ပေါက်ကွဲခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့သည်။စစ်ကောင်စီဘက်မှ သက်ဆိုင်ရာလုံခြုံရေးတာဝန်ရှိသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ဤသတင်းမှာ မှန်ကန်မှုမရှိကြောင်းနှင့် စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သောနေရာများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမရှိကြောင်း ငြင်းဆိုထားသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း စစ်တပ်ထောက်ခံသူများ၏ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်များ၌ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ကျောင်းတွင်ခြေကုပ်ယူ၍ ဗုံးသီးထုတ်လုပ်ရာမှ ပေါက်ကွဲခြင်းဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲထားသော်လည်း ဒေသခံများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကမူ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုကြသည်။<ref>{{Cite web |last=BBC News မြန်မာ |date=2025-05-12 |title=အိုးထိန်းတွင်းရွာ စာသင်ကျောင်း စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲ၊ ကလေးငယ်တွေ သေဆုံးရ - BBC NEWS မြန်မာ |url=https://www.youtube.com/watch?v=WE_j8ZNmd4M |access-date=2026-05-04}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] fxfqwa4vygaj06snapb3ue9kqyf330v ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285256 1031248 1029389 2026-05-13T03:26:46Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031248 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု | location = [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | time = နံနက်ပိုင်း | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|23.803840637207|94.1446914672852|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 23.803840637207 | long = 94.1446914672852 | width = 250 | label = ကနန် | position = right | caption = }} | map_caption = တမူးမြို့နယ်အတွင်း ကနန်ကျေးရွာ တည်နေရာ | fatalities = ၁၇ ဦး | injuries = ၁၉ ဦး | perpetrators = တပ်မတော်(လေ) | notes = {{Bulleted list |အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ ကနန်စံပြကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |တနင်္ဂနွေနေ့ ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုပွဲရှိချိန်တွင် ဘုရားကျောင်းနှင့် စာသင်ကျောင်းအနီးသို့ ဗုံးများ ကြဲချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ |သေဆုံးသူများတွင် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး ပါဝင်သည်။ }} }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ အဆိုပါကျေးရွာကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုံးဒဏ်ကြောင့် ကနန်ရွာခံ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့အနက် ၉ ဦးမှာ ကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-07 |title=‘‘ဗုံး ၂ လုံးစီကို ၅ မိနစ်လောက်အတွင်း ကြဲသွားတာ’’ - ကနန်ရွာဗုံးကြဲခံရမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx9kr20xk5ro |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-12 |title=လေတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တမူးမြို့မှ ကလေးများ၊ ဒေသခံများ ဆေးကုရန် ခက်ခဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48138/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဥ် == ကနန်ရွာသည် ချင်းတိုင်းရင်းသားအများစုနေထိုင်ပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာချစ်ကြည်ရေး ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာနှင့် မိုင် ၃၀ ခန့်အကွာတွင် တပ်မတော် ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တမူးမြို့]]ရှိပြီး ရွာတောင်ဘက်ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်မြို့]]ကိုမူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ကနန်ရွာ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ အထက်တန်းကျောင်းခွဲနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ နှစ်ကြိမ်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စာသင်ကျောင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ကျောင်းနှင့်ကပ်လျက်ရှိ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်း၌ ဝတ်ပြုနေသူများသည် ကြောက်လန့်တကြား ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ ပထမအကြိမ် ဗုံးကြဲပြီး ၅ မိနစ်ဝန်းကျင်အကြာတွင် ယင်းနေရာနှင့် မလှမ်းမကမ်းကိုပင် တစ်ကျော့ပြန် ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-09 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှ သွေးစွန်းတနင်္ဂနွေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47992/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူတို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဘုရားကျောင်းအနောက်ဘက်လမ်း အနီးဝန်းကျင်ရှိ နေအိမ်များနှင့် ဘောလုံးကွင်းအနီးတို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အထက်တန်းကျောင်းမှ စာသင်ဆောင်တစ်ဆောင်၊ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၈ လုံးနီးပါး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဗုံးဒဏ်ပြင်းထန်မှုကြောင့် နေအိမ်များမှာ အရိုးတိုင်များသာ ကျန်ရှိတော့သည်အထိ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNO/UCR) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။ ထိုနေ့က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သင်တန်းဆင်းပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် သတင်းပေါက်ကြားသဖြင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သတင်းအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ခါမ်းပတ်မြို့ ကနန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၍ ကလေးငယ်များအပါအဝင် ၁၅ ဦးခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/659aad1b996ccacd8db8f9a9 |access-date=2026-05-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ == ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရဖြစ်စဉ် အရေးယူနိုင်သည်အထိ လုပ်ဆောင်မည်လို့ NUG ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102887 |access-date=2026-05-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> == တုံ့ပြန်မှုများ == ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကလေးငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး Matt Wells က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) သို့ လွှဲပြောင်းသင့်ပြီး ကျူးလွန်သူများကို နိုင်ငံတကာဥပဒေဖြင့် တရားစီရင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-08 |title=ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းဖို့လိုကြောင်း AI အဖွဲ့ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kanan-village-airstrikes-02082024051239.html |access-date=2026-05-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် လေယာဉ်များ ပျံသန်းခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရာတွင် စစ်တပ်ကသာ အသုံးပြုသည့် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် A-5 ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျံသန်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း Amnesty International က ဆိုသည်။အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ယင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် ကျူးလွန်သူ၊ အမိန့်ပေးသူနှင့် တာဝန်ရှိသူအားလုံးကို အရေးယူအပြစ်ပေးနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Ministry of Federal Union Affairs - MOFUA {{!}} စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးခရိုင်၊ တမူးမြို့နယ်၊ ကနန်ကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူများအား အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်မှ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဥ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် |url=https://mofua.nugmyanmar.org/article-details/statement-concerning-the-terrorist-myanmar-military-s-air-attack-at-kanan-village-in-tamu-township-tamu-district-sagaing-division |access-date=2026-05-04 |website=mofua.nugmyanmar.org}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] r9qctqvbi01wwuaw5ekzkpiuavteyn5 မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285258 1031230 1029402 2026-05-13T03:18:53Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031230 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = မော်ချီးဒေသ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု | location = [[လိုခါးလိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်|လိုခါးလိုကျေးရွာ]] နှင့် ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်၊ [[မော်ချီး]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]] | date = ၁၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ | time = နံနက်ပိုင်းနှင့် မွန်းလွဲပိုင်း | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] | coordinates = {{Coord|18.5778|97.4111|region:MM|format=dms|display=inline,title}} | map = {{Location map | Myanmar | lat = 18.5778 | long = 97.4111 | width = 250 | label = မော်ချီး | position = right | caption = }} | map_caption = ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်း မော်ချီးဒေသ တည်နေရာ | fatalities = ၂၅ ဦး | injuries = ၆ ဦး (ပျောက်ဆုံးနေသူများ ရှိသဖြင့် အရေအတွက် တိုးလာနိုင်သည်) | perpetrators = [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]] | notes = ကရင်နီပြည်တွင် လူသေဆုံးမှုအများဆုံး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''မော်ချီးဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ဖားဆောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီးဒေသ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တပ်မတော်(လေ)၏ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးငယ်များအပါအဝင် အရပ်သား ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ ပျောက်ဆုံးစာရင်းများလည်း ရှိခဲ့သည်။ဤဖြစ်စဉ်သည် [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်]]အတွင်း လူသေဆုံးမှုအများဆုံး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ လူနေထူထပ်သော ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်နှင့် [[လိုခါးလိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်|လိုခါးလိုရွာ]]ရှိ ဆေးရုံတို့ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-08-18 |title=လူ ၂၅ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ မော်ချီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှု |url=https://myanmar-now.org/mm/news/67444/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ဩဂုတ် ၁၇ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ် - မော်ချီးကို စစ်တပ်က တစ်နေ့တည်း ၂ ကြိမ် ဗုံးကြဲမှု သေဆုံးထိခိုက်မှုများ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c707r2rqzvjo |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဥ် == ကရင်နီပြည်၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ မော်ချီးမြို့သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တပ်မတောာ်(လေ) ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြင်းထန်စွာ ခံခဲ့ရသည်။ ပထမအကြိမ်အဖြစ် နံနက် ၇ နာရီ ၅၀ မိနစ်တွင် Y-12 စစ်လေယာဉ် သုံးစီးသည် မော်ချီးမြို့အနီးရှိ [[လိုခါးလိုရွာ၊ ဖားဆောင်းမြို့နယ်|လိုခါးလိုရွာ]]ကို ဦးစွာဗုံးကြဲခဲ့ရာ တိုက်နယ်ဆေးရုံနှင့် နေအိမ်များ ပျက်စီးပြီး အမျိုးသားနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲတွင် လူနေထူထပ်သည့် ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်သို့ စစ်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးနှစ်လုံး ထပ်မံကြဲချခဲ့သဖြင့် အသေအပျောက် အလွန်များပြားခဲ့ရသည်။ ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်သည် ခဲသတ္တုတူးဖော်ရေး ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားများနှင့် ဒေသခံများ ရောနှောနေထိုင်ရာ တောင်စောင်းရပ်ကွက်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် ဒေသခံများမှာ နားနေကြချိန်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-08-18 |title=တနင်္ဂနွေနေ့က လေတပ်ဗုံးကြဲမှုများကြောင့် လူ ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/66595/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=မော်ချီးကို ဗုံးကြဲသဖြင့် ဆေးရုံပျက်စီးပြီး ကလေးငယ် ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/719904 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2025-08-17 |title=မော်ချီးကို ဗုံးကြဲလို့ ကလေးငယ် ၁ ဦးထိခိုက်မိပြီး ဆေးရုံလည်းပျက်စီး - DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCG6T5LeyEc |access-date=2026-05-04}}</ref> [[ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|ကရင်နီပြည်ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (IEC) ၏ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမျိုးသမီး ၆ ဦးနှင့် အသက် ၁၈ နှစ်အောက် ကလေးသူငယ် ၅ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း အရပ်သား ၂၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အချို့သော ရုပ်အလောင်းများမှာ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ တစ်စစီဖြစ်သွားသဖြင့် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုရန် ခက်ခဲနေပြီး ပျောက်ဆုံးနေသူများလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၁၆ ကုန်းရပ်ကွက်ရှိ မူကြိုကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၁၀ လုံးခန့်လည်း ဗုံးဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now News |date=2025-08-18 |title=လူ ၂၅ဦး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ မော်ချီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံရမှု |url=https://www.youtube.com/watch?v=F2UBW-o_euk |access-date=2026-05-04}}</ref> ဤဖြစ်စဉ်သည် ကရင်နီပြည်အတွင်း လူသေဆုံးမှုအများဆုံး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ IEC ၏ အချက်အလက်များအရ စစ်ကောင်စီတပ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှစ၍ မော်ချီးဒေသကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စုစုပေါင်း ၁၁ ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်များက ဖားဆောင်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခလရ (၁၃၅) စခန်းကို ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်နေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က မော်ချီးဒေသကို ယခုကဲ့သို့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လာခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]] [[ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] h8gr8e2nntz5lmz8n4nz1vhfv07i0tz ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ 14 285423 1031238 1030249 2026-05-13T03:23:15Z Zawzawaungthwin 100038 [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] 1031238 wikitext text/x-wiki [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ]] [[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] r21cqvfpbt3yt3jh28hm91l6b90rmx4 ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285533 1031249 1030724 2026-05-13T03:27:05Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031249 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 21.2825 | long = 93.4338 | width = 250 | float = center | label = ဝေလူးရွာ | caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဝေလူးရွာ တည်နေရာ }} | location = ဝေလူးရွာ၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၁၁ ဦး (ကလေး ၈ ဦး အပါအဝင်) | injuries = ၄ ဦး (အမျိုးသမီးများ) | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = စာကျက်ဝိုင်းပြုလုပ်နေသည့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ အသက်ဆုံးခဲ့သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဝေလူးရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]၊ ဝေလူးကျေးရွာကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ အရပ်သားများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စာကျက်ဝိုင်းမှ အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၈ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-11-17 |title=မတူပီမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၁၁ ဦးတွင် ကလေးအများစု ပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45464/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-20 |title=မတူပီမှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက် ဒေသခံ ၁၁ ယောက်သေဆုံး- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=ikY2C1kHMaI |access-date=2026-05-10}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-20 |title=စာကျက်သံတွေ ပျောက်သွားတဲ့ရွာ- လေကြောင်းပစ်ခတ်မှုတစ်ခုအတွက် စစ်တပ်ဘယ်လောက်သုံးလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gl5pn1gldo |access-date=2026-05-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ည ၇ နာရီခွဲခန့်တွင် မတူပီမြို့တောင်ဘက် မိုင် ၄၀ ခန့်အကွာရှိ ဝေလူးကျေးရွာသို့ တပ်မတော်(လေ)၏ လေယာဉ်နှစ်စီး ရောက်ရှိလာပြီး ရွာလယ်ကောင်ရှိ လူနေအိမ်များနှင့် အဆောက်အအုံများကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်သည် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ စာကျက်ဝိုင်းပြုလုပ်နေချိန်ဖြစ်ပြီး တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စာသင်ဆောင် ၂ ဆောင်၊ ဘုရားကျောင်း ၁ ဆောင်နှင့် လူနေအိမ် ၁၈ လုံး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-16 |title=မတူပီ ဝေလူးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ဒေသခံ ၁၀ ဦးထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/airstrike-matupi-11162023055809.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> မတူပီမြို့နယ် ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့နှင့် ဒေသခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (CDF Daai) တို့က ကျေးရွာအတွင်း စစ်ရေးတင်းမာမှု သို့မဟုတ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်စုံတစ်ရာ မရှိဘဲ တပ်မတော်(လေ)က ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ကလည်း ဤတိုက်ခိုက်မှုသည် အရပ်သားများကို တမင်သက်သက် ပစ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-19 |title=မတူပီမြို့နယ်၊ ဝေလူးကျေးရွာကို စစ်တပ်က တိုက် လေယာဉ် ၂ စီးဖြင့် ဗုံးကျဲမှုကြောင့် ကလေး ၈ ဦး အပါအဝင် ပြည်သူ ၁၁ ဦးသေဆုံးမှု CDF မတူပီ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ |url=https://yktnews.com/2023/11/132044/ |access-date=2026-05-10 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း) |date=2023-11-18 |title=ချင်းပြည်နယ် စာသင်ကျောင်း စစ်ကောင်စီဗုံးထိလို့ (၁၁) ဦးသေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/7360354.html |access-date=2026-05-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> == သေဆုံးသူများ == လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သား ၁၁ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရသူများ၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မတူပီမြို့နယ်၊ ဝေလူးကျေးရွာကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် – National Unity Government of Myanmar |url=https://nugmyanmar.org/mm/mutupi-township-a-statement-issued-regarding-the-aerial-bombardment-of-wailu-village/ |access-date=2026-05-10 |language=my-MM}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ဝေလူးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ထိခိုက်သေဆုံးသူများစာရင်း''' |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အခြေအနေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || ဦးဟာလောင်း || ၃၄ နှစ် || သေဆုံး || CDM ကျောင်းဆရာ (ဖခင်) |- | ၂ || မောင်ရှမွေလ || ၁၂ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၃ || မောင်ကီးနွန် || ၉ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၄ || မောင်ညဏ်ဝင်းအောင် || ၅ နှစ် || သေဆုံး || သား |- | ၅ || မောင်ထန်ဟုန်း || ၁၁ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သား |- | ၆ || မောင်ဘွေကုန်းထန် || ၇ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သား |- | ၇ || မဇွန်လီဆန်း || ၇ နှစ် || သေဆုံး || ဦးမိခ်ကာ၏ သမီး |- | ၈ || ဦးသဲမ်းနိုင် || ၃၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၉ || ဦးအွမ်စာ || ၆၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၀ || မလီလီမိုး || ၅ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၁ || မခိုင်ဇသင် || ၁၁ နှစ် || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၂ || ဦးဟာလောင်း၏ဇနီး || - || ဒဏ်ရာရ || တစ်ကိုယ်လုံး အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၃ || ဒေါ်ခေးချိန်း || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၄ || ဒေါ်နှီးချောမ် || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၅ || ဒေါ်ပါမ်ဆောမ် || - || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |- | ၁၆ || မလီကွီး || ၅ နှစ် || ဒဏ်ရာရ || အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရ |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] q7co2mnihlpkqpw8r46nu1ht2fjpill ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285536 1031251 1030731 2026-05-13T03:27:46Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031251 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 21.9211 | long = 95.5861 | width = 250 | float = center | label = ခြေရာတော်ရွာ | border = none | caption = }} | location = [[ခြေရာတော်ရွာ]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] | date = ၂၂–၂၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၂၆ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (ကြည်း)]] | notes = မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ခြေရာတော်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်တို့တွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းမူမြို့နယ်]]၊ [[ခြေရာတော်ရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ခြေရာတော်ကျေးရွာ]]၌ စစ်ကောင်စီတပ်များက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၆ ဦးကို ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် မြင်းမူမြို့နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အများဆုံး သတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူ ခြေရာတော်ရွာအနီးတွင် တော်လှန်ရေး ရဲဘော် ၂၂ ဦးနှင့် ပြည်သူ ၃ ဦးကို စစ်တပ်က အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ် |url=https://yktnews.com/2023/09/123669/ |access-date=2026-05-10 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=ခြေရာတော်ရွာအနီး လူ ၂၀ ကျော် ဘယ်လိုသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42725/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမှာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၅ ဦးထက်မနည်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myinmu-pdf-killed-09232023071253.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=မိုးဦး |date=2023-09-28 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြောင်နှင့် မြင်းမူနယ်စပ် စစ်ကောင်စီလူသတ်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/42679/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် [[မြင်းမူမြို့နယ်]] [[ဂွေးပင်တောရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ဂွေးပင်တောရွာ]]သို့ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာခြင်းကြောင့် [[ကျော့မင်းရွာ၊ မြင်းမူမြို့နယ်|ကျော့မင်းကျေးရွာ]]တွင် အခြေစိုက်နေသည့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များသည် ခြေရာတော်ကျေးရွာသို့ နေရာရွှေ့ပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။သို့သော် ခြေရာတော်ကျေးရွာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ကြိုတင်ရောက်ရှိကာ ကင်းပုန်းဝပ် စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်ရှိလာစဉ် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဝိုင်းဝန်းပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် မြင်းမူ Black Eagle အဖွဲ့မှ ၁၈ ဦး၊ မြောင်မြို့နယ် တော်လှန်ရေးတပ် (MRA) မှ ၆ ဦး နှင့် မြင်းမူမြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၂၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2023-09-23 |title=စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက် ထိပ်တန်းသတင်းများ - The Elders အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်နဲ့ NUG ဝန်ကြီးတို့ မြန်မာ့အရေးဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw5659r4rn1o |access-date=2026-05-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> စစ်တပ်ဘက် နှင့် နီးစပ်သူများက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့ နံနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်အချိန်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာအနီး၌ စစ်ကိုင်းခရိုင် လုံခြုံရေးအဖွဲ့ ထိတွေ့ပစ်ခတ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာမှတဆင့် ဤဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။ဖြစ်စဥ်မှာ မြောင်မြို့နယ်ဘက်မှ မြင်းမူမြို့ဘက်သို့ ဦးတည်မောင်းနှင်လာသော မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးနှင့် ၎င်းနောက်မှ လိုက်ပါလာသည့် ဆိုင်ကယ်သုံးလေးစီးကို ကင်းပုန်းအဖွဲ့က စစ်ဆေးရန် ရပ်တန့်ခိုင်းစဉ် ကားပေါ်မှ စတင်ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အလောင်း ၂၅ လောင်းနှင့်အတူ လက်လုပ်သေနတ်ရှည် ၈ လက်၊ လက်လုပ်သေနတ်အတို ၂ လက်၊ ကျည်အိမ် ၈ ခု၊ ၁၂ ဗို့ကျည် ၂၀၀ တောင့်၊ အမ်-၂၂ ကျည် ၈၀ တောင့်၊ လက်လုပ်မိုင်း ၂ လုံး၊ ရီမုဆားကစ်ပြား ၂ ခု၊ ဝါယာကြိုး ၅၀ ပေခန့် တစ်ခွေ၊ ဆိုင်ကယ်ဘက္ထရီ ၁၁ လုံး၊ ပြောက်ကျားဦးထုပ် ၆ လုံး၊ ပြောက်ကျားအင်္ကျီ ၉ ထည်၊ ပြောက်ကျားဘောင်းဘီ ၅ ထည်၊ အိုင်ကွန် တစ်လုံးနှင့် အားသွင်းခုံ ၂ ခု၊ ညကြည့်မှန်ပြောင်း ၁ လက်တို့ကို စစ်တပ်ဘက်က သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Editor |date=2023-09-23 |title=မြင်းမူမြို့နယ်၊ ခြေရာတော်ရွာနားမှာ စစ်ကြောင်းအဖွဲ့က ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးလို့ လူ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2023/09/23/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%99%e1%80%b0%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%81%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%9b%e1%80%ac%e1%80%90/ |access-date=2026-05-10 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}</ref> တစ်ဖက်တွင်လည်း စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကြောင့် ပိတ်မိနေသော အရပ်သားများကို ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များက ကယ်ထုတ်ဖို့သွားစဥ် ကင်းပုန်းဝပ်နေသည့် စစ်တပ်နှင့် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများက ပစ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခံရသည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ရဲမွန် |date=2023-09-25 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://burmese.voanews.com/a/sagaing-myingmu-myung-pdf-military-troop-battles-locals-fled-/7282381.html |access-date=2026-05-10 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ခြေရာတော်ရွာ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် ရဲဘော်များစာရင်း''' |- ! စဉ် !! တပ်ရင်း/အဖွဲ့အစည်း !! ကျဆုံးဦးရေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၅) တပ်ရင်း || ၅ ဦး || ရဲဘော် ၅ ဦး |- | ၂ || ခြေရာတော် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ || ၁၇ ဦး || ရဲဘော် ၁၇ ဦး |- | ၃ || စစ်ကိုင်းခရိုင် အမှတ် (၆) တပ်ရင်း || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- | ၄ || မြင်းမူ မြို့နယ်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) || ၂ ဦး || ရဲဘော် ၂ ဦး |- ! colspan="2" | စုစုပေါင်း || ၂၆ ဦး || |- | colspan="4" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' မြောင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၂၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃) |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] nc3xn5mf2ov939c2k98e3rd9sf95huo မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၁၀ 100 285537 1031301 1030932 2026-05-13T04:25:41Z Salai Rungtoi 22844 1031301 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=10|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[လောပိတမြို့]]၊ [[မထောခူ (အောက်)ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|မထောခူ(အောက်)]]ကျေးရွာရှိ သဲချောင်းတွင် ရေဆင်းကူးသည့် အသက် (၂၀) ကျော်အရွယ် လူငယ် (၃) ဦး ရေနစ်သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cr5p8327209o (BBC)] *[[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[သထုံမြို့နယ်]]တွင် မွေးနေ့ပွဲအတွက် ကိတ်မုန့်ဝယ်ယူ၍ ပြန်လာသော တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ သုံးဦးစီးနင်းလာသည့် ဆိုင်ကယ်နှင့် အိမ်စီးကားတစ်စီးတို့ တိုက်မိမှုဖြစ်ပွားရာ ကျောင်းသူ သုံးဦးစလုံး အဖြစ်အပျက်နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c1k2v29pevwt (BBC)] '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့က ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို အစိုးရအသစ်လက်ထက်၌ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုများသည် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျမဲပေးခဲ့သည့် မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒသဘောထားများကို လျစ်လျူရှုရာရောက်​ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311830 (Eleven News)] '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တွင် နာမည်ကျော်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဟောင်း ဂျိုးဆက် [[ဗီဂျေး]]သည် ရက်တွင် [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီလ်နာဒူးပြည်နယ်]]ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311828 (Eleven)] '''အားကစား''' *UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311821 (Eleven News)] <!-- All news items above this line -->}} bdmu54sb2zzepcjhoef8x32hojpowxw 1031302 1031301 2026-05-13T04:31:50Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဂျိုရှူအာဗန်]] 1031302 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=10|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[လောပိတမြို့]]၊ [[မထောခူ (အောက်)ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|မထောခူ(အောက်)]]ကျေးရွာရှိ သဲချောင်းတွင် ရေဆင်းကူးသည့် အသက် (၂၀) ကျော်အရွယ် လူငယ် (၃) ဦး ရေနစ်သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cr5p8327209o (BBC)] *[[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[သထုံမြို့နယ်]]တွင် မွေးနေ့ပွဲအတွက် ကိတ်မုန့်ဝယ်ယူ၍ ပြန်လာသော တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ သုံးဦးစီးနင်းလာသည့် ဆိုင်ကယ်နှင့် အိမ်စီးကားတစ်စီးတို့ တိုက်မိမှုဖြစ်ပွားရာ ကျောင်းသူ သုံးဦးစလုံး အဖြစ်အပျက်နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c1k2v29pevwt (BBC)] '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့က ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို အစိုးရအသစ်လက်ထက်၌ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုများသည် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျမဲပေးခဲ့သည့် မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒသဘောထားများကို လျစ်လျူရှုရာရောက်​ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311830 (Eleven News)] '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တွင် နာမည်ကျော်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဟောင်း ဂျိုးဆက် [[ဗီဂျေး]]သည် ရက်တွင် [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီလ်နာဒူးပြည်နယ်]]ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311828 (Eleven)] '''အားကစား''' *UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311821 (Eleven News)] <!-- All news items above this line -->}} 3ir3ymzek4dqpuokj8427l02wz3pmrs 1031303 1031302 2026-05-13T04:32:29Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဂျိုရှုအာဗန်]] 1031303 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=10|content= <!-- All news items below this line --> '''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ''' *[[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[လွိုင်ကော်မြို့နယ်]]၊ [[လောပိတမြို့]]၊ [[မထောခူ (အောက်)ရွာ၊ လွိုင်ကော်မြို့နယ်|မထောခူ(အောက်)]]ကျေးရွာရှိ သဲချောင်းတွင် ရေဆင်းကူးသည့် အသက် (၂၀) ကျော်အရွယ် လူငယ် (၃) ဦး ရေနစ်သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cr5p8327209o (BBC)] *[[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[သထုံမြို့နယ်]]တွင် မွေးနေ့ပွဲအတွက် ကိတ်မုန့်ဝယ်ယူ၍ ပြန်လာသော တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ သုံးဦးစီးနင်းလာသည့် ဆိုင်ကယ်နှင့် အိမ်စီးကားတစ်စီးတို့ တိုက်မိမှုဖြစ်ပွားရာ ကျောင်းသူ သုံးဦးစလုံး အဖြစ်အပျက်နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/c1k2v29pevwt (BBC)] '''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး''' *[[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့က ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို အစိုးရအသစ်လက်ထက်၌ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုများသည် ဒီမိုကရေစီနည်းလမ်းတကျမဲပေးခဲ့သည့် မြန်မာပြည်သူများ၏ ဆန္ဒသဘောထားများကို လျစ်လျူရှုရာရောက်​ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံခြား​ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311830 (Eleven News)] '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တွင် နာမည်ကျော်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဟောင်း ဂျိုးဆက် [[ဗီဂျေး]]သည် ရက်တွင် [[တမီးလ်နာဒူပြည်နယ်|တမီလ်နာဒူးပြည်နယ်]]ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311828 (Eleven)] '''အားကစား''' *UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျိုရှုအာဗန်]] ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ [https://news-eleven.com/article/311821 (Eleven News)] <!-- All news items above this line -->}} h9i0zpth1pcpi7c7wq6em17uhgd2fd4 ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285541 1031253 1030761 2026-05-13T03:28:31Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031253 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 23.0169 | long = 93.9114 | width = 250 | float = center | label = ဝေဘူလမြို့ | caption = }} | caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဝေဘူလမြို့ တည်နေရာ | location = [[ဝေဘူလမြို့]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၃ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၉ ဦး | injuries = ၄ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]] | notes = အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအနီးသို့ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် [[၂၀၂၃]] ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဝေဘူလမြို့]]ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအနီးသို့ [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးနှင့် ဇနီးဖြစ်သူ အပါအဝင် ဒေသခံ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရုပ်သံ |first=Danger in သတင်း {{!}} |title=လူသူကင်းမဲ့သွားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်က ဝေဘူလမြို့လေး (ရုပ်/သံ) |url=https://www.myaelattathan.org/articles/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%80%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%9E%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%B2%E1%80%B7_%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%80_%E1%80%9D%E1%80%B1%E1%80%98%E1%80%B0%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8 |access-date=2026-05-10 |website=www.myaelattathan.org |language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/04/10/334298.html|title=ဗားရ်စခန်း အသိမ်းခံရပြီးနောက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သဖြင့် အရပ်သား ၈ဦးသေဆုံး|work=The Irrawaddy|access-date=၁၀ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၃}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီဝန်းကျင်တွင် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]] [[ဗာရန်ရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|ဗာရန်ရွာ]]ရှိ ရဲကင်းစခန်းကို ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ထိုစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် ၁၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ၁၁ ဦးသည် အရှင်ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ရသည်ဟု ချင်းအမျိုးသား ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ CNDF အဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ထိုနေ့ နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်အချိန်တွင် ဝေဘူလမြို့ရှိ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအနီးသို့ တပ်မတော်(လေ)က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးဖြင့် ဗုံးလေးလုံး ကြဲချခဲ့ရာ ကျောင်းဝန်းအတွင်းရှိ ကျောင်းပျာတာအိမ် ၂ လုံး ပျက်စီးခဲ့ပြီး အရပ်သားနေအိမ် ၃ လုံး မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-04-11 |title=ချင်းပြည်နယ် ဝေဘူလမှာ လေကြောင်းဗုံးကြောင့် အရပ်သားကိုးဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/webula-airstrike-04112023064856.html |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> ယင်းနေ့တွင်ပင် စစ်ကောင်စီတပ်သည် ဗာရန်ရွာအနီးသို့ ဗုံး ၆ လုံးနှင့် ညနေပိုင်းတွင် ရမ်ထလိုရွာအနီးသို့ ဗုံး ၆ လုံးစီကိုလည်း ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ကြဲချခဲ့သည်။ ဝေဘူလမြို့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးသူများကို ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာရရှိသူများကို ဝေဘူလမြို့ရှိ ဆေးခန်းတစ်ခုတွင် ဆေးကုသမှု ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဆလိုင်းဘိုဘို |first=ခင်ရီရီဇော် |date=2023-04-10 |title=ချင်းမြောက်ပိုင်းတွင် စာသင်ကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၊ ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/30968/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ထိခိုက်သေဆုံးသူများ == အဆိုပါ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသူ ၉ ဦးနှင့် ဒဏ်ရာရရှိသူ ၄ ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကောင်စီက ဝေဘူလမြို့ကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၊ အရပ်သားပြည်သူ ၉ ဦးသေဆုံးဟုဆို |url=https://www.bnionline.net/mm/news-98881 |access-date=2026-05-10 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ဝေဘူလ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း ထိခိုက်သေဆုံးသူများစာရင်း''' |- ! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! အခြေအနေ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || သိက္ခာတော်ရဆရာတော် ဂျေစောဇာထန်း || - || သေဆုံး || ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာ |- | ၂ || ဦးထောင်းဇအုပ် || - || သေဆုံး || ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီး |- | ၃ || ဒေါ်ထီးယန်းဆုန်း || - || သေဆုံး || ကျောင်းအုပ်ကြီး၏ဇနီး |- | ၄ || ဒေါ်ဇာနှဲမ်ကိမ်း || - || သေဆုံး || အလယ်တန်းပြဆရာမ |- | ၅ || ဆလိုင်းဗျက်လှယ်ကျဲအို || ၁၂ နှစ် || သေဆုံး || ကျောင်းသား |- | ၆ || ဆလိုင်းနာထန်ဟရင်းဆန်း || - || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၇ || ဆလိုင်းနောအဆန်းလျန်း || - || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၈ || ဒေါ်စေလှယ်ကိမ်း || - || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၉ || မောင်ချစ်မင်းသူ || - || သေဆုံး || အရပ်သား |- | ၁၀ || အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ (၁) || - || ဒဏ်ရာရ || ဒဏ်ရာပြင်းထန် |- | ၁၁ || အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ (၂) || - || ဒဏ်ရာရ || |- | ၁၂ || အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ (၃) || - || ဒဏ်ရာရ || |- | ၁၃ || အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ (၄) || - || ဒဏ်ရာရ || |- | colspan="5" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' RFA သတင်းထုတ်ပြန်ချက် (၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃) |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] bm2ja9e6e7w5fa2aabnmei3n5appdlk ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285550 1031216 1030963 2026-05-13T03:14:25Z Zawzawaungthwin 100038 [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 1031216 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | title = ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု | image = {{Location map | Myanmar | lat = 23.2784 | long = 93.7257 | width = 250 | float = center | label = ဖူနွမ်းရွာ | caption = }} | caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဖူနွမ်းရွာ တည်နေရာ | location = [[ဖူနွမ်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဖူနွမ်းရွာ]]၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] | date = ၆ မေ ၂၀၂၆ | partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] | fatalities = ၉ ဦး | perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] | notes = ကနေဒီတောင်အနီးရှိ PDF Zoland ၏ နောက်တန်းစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော်မှ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးသီးချ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ကနေဒီတောင်]]ခြေရှိ [[ဖူနွမ်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဖူနွမ်းရွာ]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။[[တပ်မတော်]]၏ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF Zoland မှ အမျိုးသမီးရဲဘော် ၅ ဦးနှင့် အမျိုးသားရဲဘော် ၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၉ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=ခင်ရီရီဇော်, Myanmar |date=2026-05-08 |title=တီးတိန်တွင် လေယာဉ်ဗုံးကြောင့် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74451/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/10/90023|title=ချင်းတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၈ ရက်အတွင်း ကလေးများအပါအဝင် ၃၀ နီးပါး သေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၀ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ မေ ၂၀၂၆}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရာ == [[ကနေဒီတောင်]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကလေးမြို့နှင့် ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့အကြားတွင် ရှိပြီး ပေ ၈၀၀၀ ကျော် မြင့်မားကာ စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသည့် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၏ အမြင့်ဆုံး တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကနေဒီတောင်ပေါ်တွင် စစ်တပ် က ဆက်သွယ်ရေးအတွက် အထိုင်ချထားသည့် တပ်စခန်းတစ်ခု ရှိသည်။ထိုစခန်းကို ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလကုန်တွင် PDF Zoland က သိမ်းပိုက်ပြီး နှစ်နှစ်ကျော်ကြာအောင်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းပြန်ထိုးကာ သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း နှစ်ပတ်ကျော်အကြာ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် တွင် PDF Zoland က ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်တပ်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်တွင် တကျော့ပြန် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-11-19 |title=တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင်ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ် ပြန်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69439/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ပထမပတ်အတွင်း သိုင်းငင်းရွာဘက်မှ တီးတိန်မြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသော စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းနှင့် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသော ကနေဒီတောင်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့ဖြစ်သည့် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကနေဒီတောင်အနီး ဖူနွမ်ရွာရှိ PDF Zoland ၏ နောက်တန်းစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော် က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-07 |title=စစ်တပ်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF-Zoland ရဲမေ ၄ ဦးအပါအဝင် ၁၀ ဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/07/tedim-airstrike-zoland-residents/ |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စခန်းအဆောက်အအုံ ထိမှန်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး PDF Zoland မှ ထောက်ပို့နှင့် ကင်းတာဝန်ယူထားသည့် ရဲဘော်များ ကျဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဖူနွမ်းရွာက AG ဘုရားကျောင်း ဗုံးကြဲခံရပြီး PDF-Zoland ရဲဘော်တွေနဲ့ အရပ်သား ဆယ်ဦးခန့် ကျဆုံး - ZALEN |url=https://zalen.info/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%96%e1%80%b0%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%99%e1%80%ba/ |access-date=2026-05-10 |language=en-US}}</ref> == ကျဆုံးခဲ့သည့် ရဲဘော်များ == ဖူနွမ်းရွာ ဒရုန်းဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် PDF Zoland မှ ရဲဘော် ၉ ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2026-05-08 |title=တီးတိန်၊ ဖူနွမ်းကျေးရွာတွင် တိုက်ပွဲမရှိဘဲစစ်အုပ်စုက ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲ၍ အမျိုးသမီး ရဲဘော်များ အပါ အဝင် ၁၀ ဦး သေဆုံး |url=https://ayartimes.com/?p=68459 |access-date=2026-05-10 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+ '''ဖူနွမ်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သူများစာရင်း''' |- ! စဉ် !! အမည် !! အမျိုးသား/အမျိုးသမီး !! တပ်ဖွဲ့ !! မှတ်ချက် |- | ၁ || Haunu || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၂ || Sung Sung || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၃ || Neuneu || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၄ || Siancing || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၅ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၆ || Siantawng (Miaumiau) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၇ || Lian Bawi || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၈ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | ၉ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော် |- | colspan="5" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' PDF Zoland နှင့် ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ ထုတ်ပြန်ချက် |} == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]] [[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]] 6yeptbdh3keiyzguc5od7wa3mhu5xcv မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၁၁ 100 285577 1031299 1031102 2026-05-13T04:19:14Z Salai Rungtoi 22844 1031299 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=11|content= <!-- All news items below this line --> '''ဥပဒေနှင့် ရာဇဝတ်မှု''' *[[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း [[သက်ဆင် ရှင်နာဝပ်]]အား ထောင်ဒဏ် တစ်နှစ် ချမှတ်ခံရရာမှ ရှစ်လ ကျခံပြီးနောက် ခြွင်းချက်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ဖြင့် အကျဉ်းထောင်မှ လွှတ်ပေးခဲ့သည်။ [https://www.france24.com/en/asia-pacific/20260511-former-thai-pm-thaksin-shinawatra-released-from-prison-on-parole (France24)] *[[မြန်မာနိုင်ငံရှိ စာနယ်ဇင်းလွတ်လပ်ခွင့်]] ** [[မြေလတ်အသံ]] (Myaelatt Athan)၊ Red News Agency နှင့် Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို လုပ်ငန်းအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး လုပ်ငန်းပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာသည်။ [https://burmese.dvb.no/post/566989 (DVB)] *[[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[ရေးမြို့နယ်|ရေးမြို့နယ်၊]] မော့ကနင်ကျေးရွာအခြေစိုက် ခလရ ၁၀၆ ဒုတပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးထွန်းရာကျော် သေနတ်နှင့် ပစ်ခတ်ခံရပြီး သေဆုံးသွားသည်။ [https://burmese.dvb.no/post/510531 (DVB)] '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ|ဖိလစ်ပိုင်]] ဒုတိယသမ္မတ [[ဆာရာ ဒူတာတေး]] (Sara Duterte) သည် အောက်လွှတ်တော် (House of Representatives) ၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် စွပ်စွဲပြစ်တင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ [https://www.rfi.fr/en/international-news/20260511-philippine-lawmakers-vote-to-impeach-vp-sara-duterte (AFP via RFI)] [https://www.bbc.com/news/articles/cqlp21q4yq4o (BBC News)] <!-- All news items above this line -->}} aiegi4eyqahzbg92kwlbk4c5a012bjy မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၁၂ 100 285639 1031298 1031053 2026-05-13T04:09:46Z Salai Rungtoi 22844 1031298 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=12|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]နှင့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂ ရက် (အင်္ဂါနေ့) နံနက် ၁၀:၀၀ နာရီအချိန်တွင် စတင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးကိုမူ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/index.php/news/82709 (MOI)] <!-- All news items above this line -->}} 8jf1p8n3ubjvp9nd50tqdc88knx9vps 1031327 1031298 2026-05-13T07:22:48Z Salai Rungtoi 22844 1031327 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=12|content= <!-- All news items below this line --> '''နိုင်ငံရေးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများ''' *[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]နှင့် [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂ ရက် (အင်္ဂါနေ့) နံနက် ၁၀:၀၀ နာရီအချိန်တွင် စတင်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးကိုမူ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/index.php/news/82709 (MOI)] *[[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ|ကမ္ဘောဒီးယား]] အမျိုးသားလွှတ်တော်က စစ်မှုထမ်းရမည့် ကာလကို နှစ်နှစ်အထိ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် စစ်မှုထမ်းရန် ပျက်ကွက်မှုများအတွက် ပြစ်ဒဏ်များကို တိုးမြှင့်ရန် အတည်ပြုလိုက်သည်။ [https://www.channelnewsasia.com/asia/cambodia-conscription-term-extend-thailand-tensions-clashes-6115831 (AFP via CNA)] <!-- All news items above this line -->}} 4pzzdjdvc33vqfo51tw200vfpj3fkmt အဝဂျိဘူတာ 0 285647 1031241 1031100 2026-05-13T03:25:10Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1031241 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Awaji Station | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း [[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} sjliw9540vwtbxyiufh3otm46e7k0wy 1031243 1031241 2026-05-13T03:25:32Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားလိုင်းများ */ 1031243 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = Awaji Station | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} dv8ew4d4webdgz7txx9f0jvkkd81k5y 1031305 1031243 2026-05-13T06:07:11Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 1031305 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အဝဂျိဘူတာ | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 4nh05vu0ic42pbsim23rjhybtbcf2jk 1031306 1031305 2026-05-13T06:07:58Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ရထားလိုင်းများ */ 1031306 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အဝဂျိဘူတာ | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်ကြောင်းလေးခု၊ ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ {| style="border:1px solid black;" |+ Track layout of Awaji Station | ||align=right| Kita-Senri ↑|| || |- |valign=middle|Osaka-umeda ←||[[File:Rail Tracks map Hankyu Awaji Station.svg|300px|Track layout of Awaji Station]]||valign=bottom|→ Kawaramachi, Arashiyama |- | ||align=left| ↓ Tenjimbashisuji rokuchōme, Tengachaya|| || |} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} hxvf8k26ltul4qx6awllnbvofruqcdt 1031307 1031306 2026-05-13T06:08:15Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ဘူတာပုံစံ */ 1031307 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အဝဂျိဘူတာ | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်ကြောင်းလေးခု၊ ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ {| style="border:1px solid black;" |+ Track layout of Awaji Station | ||align=right| Kita-Senri ↑|| || |- |valign=middle|Osaka-umeda ←||[[File:Rail Tracks map Hankyu Awaji Station.svg|300px|Track layout of Awaji Station]]||valign=bottom|→ Kawaramachi, Arashiyama |- | ||align=left| ↓ Tenjimbashisuji rokuchōme, Tengachaya|| || |} ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{ja-rail-linem|pfn=2, 3|first=2|span=2|linename=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Takatsuki-shi|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|linename=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Kita-Senri|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|pfn=4, 5|span=2|nolinkindex=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for {{STN|Umeda|x||Osaka-umeda}}, {{STN|Kobe-Sannomiya|x||Kobe}} and {{STN|Takarazuka|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|first=3|nolinkindex=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Tenjimbashisuji Rokuchome|x}} and {{STN|Tengachaya|x}}|linecol=limegreen}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 60xfsdw0nf6cqx4pbv71yq7vperul64 1031308 1031307 2026-05-13T06:08:34Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031308 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အဝဂျိဘူတာ | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်ကြောင်းလေးခု၊ ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ {| style="border:1px solid black;" |+ Track layout of Awaji Station | ||align=right| Kita-Senri ↑|| || |- |valign=middle|Osaka-umeda ←||[[File:Rail Tracks map Hankyu Awaji Station.svg|300px|Track layout of Awaji Station]]||valign=bottom|→ Kawaramachi, Arashiyama |- | ||align=left| ↓ Tenjimbashisuji rokuchōme, Tengachaya|| || |} ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{ja-rail-linem|pfn=2, 3|first=2|span=2|linename=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Takatsuki-shi|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|linename=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Kita-Senri|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|pfn=4, 5|span=2|nolinkindex=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for {{STN|Umeda|x||Osaka-umeda}}, {{STN|Kobe-Sannomiya|x||Kobe}} and {{STN|Takarazuka|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|first=3|nolinkindex=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Tenjimbashisuji Rokuchome|x}} and {{STN|Tengachaya|x}}|linecol=limegreen}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] q5rot6880akrx9pqhpyd0v32e9t7igt 1031309 1031308 2026-05-13T06:08:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031309 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = အဝဂျိဘူတာ | native_name = 淡路駅 | native_name_lang = ja | type = | image = Awaji Station East Exit 20191120.jpg | alt = | caption = Temporary east exit in November 2019 | other_name = | address = Higashiawaji Yonchome, [[Higashiyodogawa-ku, Osaka|Higashiyodogawa]], [[Osaka, Osaka|Osaka]], [[Osaka Prefecture|Osaka]]<br />{{Nihongo2|(大阪市東淀川区東淡路四丁目)}} | country = Japan | coordinates = | operator = [[Hankyu Railway]] | line = {{Plainlist| * [[Hankyu Kyoto Main Line|Kyoto Main Line]] * [[Hankyu Senri Line|Senri Line]] }} | platforms = | connections = {{Plainlist| * }} | structure = | code = HK-63 | opened = {{Start date|1921|04|01|df=}} | closed = | former = | passengers = | pass_year = | services = {{adjstn|system=Hankyu |line1=Kyoto |left1=Sōzenji|note-left1=HK-62|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Kami-Shinjō|note-right1=HK-64 |left2=Minamikata|note-left2=HK-61|type2={{SLL|Semi-Express|#cf9|t=black}}{{SLL|Express|#fc6|black}}|right2=Kami-Shinjō|note-right2=HK-64 |left3=Jūsō|note-left3=HK-03|type3={{SLL|Semi-Limited Express|#f96|black}}{{SLL|Limited Express|#c9f|black}}|right3=Ibaraki-shi|note-right3=HK-69 |left4=Jūsō|note-left4=HK-03|type4={{SLL|''Kyo-Train Garaku''|#f96|black}}{{SLL|''Sagano''|#f96|black}}{{SLL|''Atago''|#f96|black}}{{SLL|''Togetsu''|#f96|black}}|right4=Katsura|note-right4=HK-81 |through-left5=Senri Line|type5={{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|right5=Katsura|note-right5=HK-81 |line6=Senri |left6=Kunijima|note-left6=HK-87|type6={{SLL|Local|black|white}}|right6=Shimo-Shinjō|note-right6=HK-88 |left7=Tenjimbashisuji Rokuchōme|note-left7={{OMSN|K|11}}|type7={{SLL|Semi-Express|#cf9|black}}{{SLL|''Hozu''|#f96|black}}|through-right7=Kyoto Line }} | services_collapsible = yes }} '''အဝဂျိဘူတာ''' (淡路駅, Awaji-eki) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်းပေါ်တွင် ရှိသည့်ဘူတာဖြစ်သည်။ ==ရထားလိုင်းများ== အဝဂျိဘူတာသည် အောက်ပါရထားလိုင်းနှစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းရထားလိုင်းနှစ်ခုမှာ - *[[ဟန်းခယူးဆန်းရိရထားလိုင်း]] *[[ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]] ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်ကြောင်းလေးခု၊ ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါဝင်သည်။ {| style="border:1px solid black;" |+ Track layout of Awaji Station | ||align=right| Kita-Senri ↑|| || |- |valign=middle|Osaka-umeda ←||[[File:Rail Tracks map Hankyu Awaji Station.svg|300px|Track layout of Awaji Station]]||valign=bottom|→ Kawaramachi, Arashiyama |- | ||align=left| ↓ Tenjimbashisuji rokuchōme, Tengachaya|| || |} ===ပလက်ဖောင်းများ=== {{ja-rail-linem|pfn=2, 3|first=2|span=2|linename=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Takatsuki-shi|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|linename=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Kita-Senri|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|pfn=4, 5|span=2|nolinkindex=Hankyu Kyoto Main Line|dir=for {{STN|Umeda|x||Osaka-umeda}}, {{STN|Kobe-Sannomiya|x||Kobe}} and {{STN|Takarazuka|x}}|linecol=limegreen}} {{ja-rail-linem|first=3|nolinkindex=Hankyu Senri Line|dir=for {{STN|Tenjimbashisuji Rokuchome|x}} and {{STN|Tengachaya|x}}|linecol=limegreen}} ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Awaji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/awaji.html Hankyu station information] {{in lang|ja}} {{Hankyu Senri Line}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]] hvoin3nwfcgtq0zmlh4qjyhpkjqezid MV Hondius hantavirus ဖြစ်ပွားခြင်း 0 285655 1031329 1031130 2026-05-13T07:26:28Z Ziv 128154 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် Granadilla ဆိပ်ကမ်း၌ MV Hondius သင်္ဘော.webp]] → [[File:MV Hondius in 10 May 2026.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:MV Hondius in 10 May 2026.jpg]] 1031329 wikitext text/x-wiki [[ဖိုင်:MV Hondius in 10 May 2026.jpg|thumb|၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် Granadilla ဆိပ်ကမ်း၌ MV Hondius သင်္ဘော]] ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဒတ်ချ် အပျော်စီးသင်္ဘော MV Hondius တွင် Andes ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော hantavirus ကူးစက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သင်္ဘောသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ Ushuaia မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ သင်္ဘောပေါ်ရှိ ခရီးသည်တစ်ဦးသည် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် Saint Helena တွင် ကမ်းကပ်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ဇနီးသည် နှစ်ရက်အကြာတွင် ဂျိုဟန်နက်စ်ဘာ့ဂ်ရှိ ဆေးရုံတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ တတိယမြောက် ခရီးသည်တစ်ဦးလည်း သင်္ဘောပေါ်တွင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ ဗြိတိန်ခရီးသည်တစ်ဦးကို ဂျိုဟန်နက်စ်ဘာ့ဂ်သို့ ကုသမှုခံယူရန် ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရသော်လည်း တည်ငြိမ်နေဆဲဖြစ်သည်။ သင်္ဘောကို Praia တွင် သုံးရက်ကြာ ဆိုက်ကပ်ထားသော်လည်း ဒေသခံဆေးရုံများက ဘေးကင်းစွာ ရွှေ့ပြောင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့် မည်သူမျှ သင်္ဘောပေါ်မှ မဆင်းခဲ့ကြပါ။ စပိန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက သင်္ဘောသည် ကနေရီကျွန်းစုသို့ ဆိုက်ရောက်ရန် ခွင့်ပြုပြီးနောက် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်များနှင့် လူ ၁၄၇ ဦးနှင့်အတူ Tenerife သို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိပြီးနောက် ခရီးသည်များ သင်္ဘောပေါ်မှ ဆင်းခဲ့ကြပြီး ကယ်ဆယ်ရေးလေယာဉ်များက ခရီးသည်များကို ဥရောပနိုင်ငံခြောက်နိုင်ငံနှင့် ကနေဒါသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ Andes ဗိုင်းရပ်စ်သည် လူသားများအကြား ကူးစက်ပျံ့နှံ့သည်ဟု သိရှိထားသော တစ်ခုတည်းသော ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်သည်။ ဤကူးစက်မှုသည် လေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်သော်လည်း အနီးကပ်ထိတွေ့မှုတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ဤထူးခြားသောဖြစ်ပွားမှုသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဤရှားပါးမှုကြောင့် ကပ်ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေနည်းပါးကြောင်းနှင့် ယခင်ဖြစ်ပွားမှုများတွင် အနီးကပ်ထိတွေ့သူများအကြား ကူးစက်မှုအကန့်အသတ်ဖြင့်သာ တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ စိန့်ဟယ်လီနာတွင် သင်္ဘောရပ်နားစဉ်အတွင်း ခရီးသည် ၃၀ ဆင်းပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးကို UK ကျန်းမာရေးလုံခြုံရေးအေဂျင်စီမှ ထိတွေ့မှုရှိမရှိ ခြေရာခံနိုင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ကာကွယ်ရေးဌာနက ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို "အဆင့် ၃" အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့အထိ ခရီးသည်များသည် တောင်အာဖရိက၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ စိန့်ဟယ်လီနာ၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတို့တွင် ဆေးရုံတက်နေရသည်။ WHO ၏ အဆိုအရ မေလ ၁၁ ရက်နေ့အထိ အတည်ပြုလူနာ ခုနစ်ဦးရှိပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းရလဒ်များကို စောင့်ဆိုင်းနေသော နောက်ထပ်ဖြစ်နိုင်ခြေလူနာနှစ်ဦးရှိသည်။ သေဆုံးသူသုံးဦးရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် နှစ်ဦးမှာ Andes ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု အတည်ပြုခဲ့သည်။ <ref>{{Cite book |date=2026-05-12 |title=MV Hondius hantavirus outbreak |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MV_Hondius_hantavirus_outbreak&oldid=1353780182 |language=en}}</ref> qilxpizodxssls4tsmc0cfkhm10r8mj ၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ 0 285659 1031166 1031139 2026-05-12T17:10:39Z Zawzawaungthwin 100038 {{About|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအတွက်|၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} 1031166 wikitext text/x-wiki {{About|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအတွက်|၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} {{Infobox military conflict | conflict = ၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.5086 | longitude = 98.6458 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွမ်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကွမ်းလုံ | date = ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁ – နိုဝင်ဘာ ၁၂ | place = [[ကွမ်းလုံမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း | result = MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက မြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ | combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] နှင့် မဟာမိတ်များ | combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] <br> * ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာ <br> * ခလရ ၁၂၅ | commander1 = [[ဖုန်တာရွှင်|ဖုန်းတာရွှင်]] | commander2 = တပ်မတော် | strength1 = MNDAA နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များ | strength2 = အထိုင်ဗျူဟာတပ်များ၊ သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = မသိရှိရ | notes = စစ်ကောင်စီ၏ ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာတပ်စွဲထားမှုကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ }} {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}} '''၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော အရေးပါဆုံးသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]နှင့် သံလွင်မြစ်ကူးတံတားကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ၁၂ ရက်တိုင်တိုင် အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။[[တပ်မတော်]]သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် "ကွမ်းလုံရက် ၄၀ တိုက်ပွဲ" အပြီး ကွမ်းလုံဒေသကို ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတွင်မူ ရက်ပိုင်းအတွင်း၌ပင် အခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်းနှင့် တပ်စခန်းများအားလုံးကို လက်လွှတ်လိုက်ရသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2023-11-13 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဓနု PDF ရဲဘော် နှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ နှစ်ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.shannews.org/archives/37967 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံအကြောင်းအရင်း == ကွမ်းလုံမြို့သည် တရုတ်-မြန်မာ (ချင်းရွှေဟော်) ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွင် အချက်အချာကျသည့်မြို့ဖြစ်ပြီး၊ လားရှိုး-သိန္နီ-လောက်ကိုင်လမ်းမကြီးနှင့် သံလွင်မြစ်ဆုံရာ၊ ‘ဝ’ နှင့် ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျှက်ရှိသည်။ကွမ်းလုံတွင် လူ ၅၇၀၀၀ နီးပါး နေထိုင်ပြီး ကိုးကန့် လူဦးရေသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း KNDF ရဲဘော် ၃ ဦးကျဆုံး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102293 |access-date=2026-05-12 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref> ကွမ်းလုံ‌ဒေသကို ကိုးကန့် စော်ဘွားရန်ကော်ဟွာ ခေတ်ကတည်းက ကိုးကန့်အဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက် တွင် ရှိခဲ့သည့် ဒေသတစ်ခု အဖြစ် MNDAA က သတ်မှတ်ထားသည်။၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် မူပန်(သိန္နီ)စော်ဘွားမှ ကိုးကန့်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကိုးကန့်စော်ဘွား၏ တုန့်ပြန်မှုအောက်တွင် ချန်ချင်းရှု နှင့် မိုင်းဟုန်ဒေသ နှစ်ခုသာမက ကွမ်းလုံကိုလည်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ကွမ်းလုံကို ကိုးကန့်စော်ဘွားလက်အောက်ရှိ အရေးကြီးသော‌မြို့တစ်မြို့အဖြစ် ကိုးကန့်တို့က သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။၁၉၆၉ ခုနှစ်မတိုင်ခင်အချိန်အထိ ကွမ်းလုံ‌ဒေသသည် ကိုးကန့်၏ အောက်တွင်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ၁၉၇၁ ခုနှစ် တွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]] ၏ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သည် ကွမ်းလုံတွင် အခြေချသည့် မြန်မာတပ်မတော် ကို အရှိန်အဟုန်ပြင်းထန်စွာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ရက်(၄၀)ကျော်ကြာ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း မြန်မာတပ်မတော်၏ တပ်စခန်းများကို မသိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။နောက်ပိုင်းတွင် ကွမ်းလုံကို တပ်မတော်က ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=果敢资讯网 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/11/mndaa_12.html |access-date=2026-05-12 |website=果敢资讯网}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုဖြစ်စဉ် == ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) နှင့်အတူ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်မှ ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်း အမြောက်တပ်ရင်း-၁၂၇၊ ခလရ ၁၂၅ နှင့် အထိုင်တပ်များအပြင် သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များဖြင့် ခုခံခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး အေးမင်းထွန်း သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ကွမ်းလုံမြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> ကိုးကန့်(MNDAA)နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ကွမ်းလုံတံတားကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းရှိ ရဲစခန်း ၊ ယာဉ်ထိန်းရဲ များ နှင့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်‌ရေးရုံးများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းနောက် ကွမ်းလုံမြို့အနောက်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းစခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံမြို့ (သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်း)ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-09 |title=ကွမ်းလုံမြို့ကို ကိုးကန့် MNDAA က သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံတံတားနှင့် တာပါး တံတားကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထား |url=https://yktnews.com/2023/11/130449/ |access-date=2026-05-12 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> ယင်းမတိုင်မီ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် ကွမ်းလုံမြို့တောင်ဘက်ရှိ ကံမိုင်းဒေသအခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁၄၃ မှ ဒုတပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် တပ်ရင်းတခုလုံး (စုစုပေါင်း အင်အား ၄၁ ဦး) မှာ လက်နက်ချခဲ့သည့်အပြင် အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက် တွင်လည်း ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ ဟဲ့ဟော်ကျေးရွာ အခြေစိုက် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးသည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များထံ လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်အနေဖြင့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် ကွမ်းလုံမြို့အား မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် ထိုးစစ်ဆင်နေစဥ် အရှေ့ဘက်ရှိ ဟိုပန်၊ နန့်တိန်းချောင်းတံတားကိုလည်း ချိုးဖျက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-02 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html |access-date=2026-05-12 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> == တိုက်ပွဲ၏ ရလဒ်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု == ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီက ၅၂ နှစ်တိုင်တိုင် အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားသည့် ကွမ်းလုံဒေသကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် MNDAA ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) သုံးစီး၊ ၁၂၂ မမ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်တစ်လက်၊ စစ်သည်တင်ယာဉ်များ၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံထုတ် EE-9 အမြောက်တပ် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ်တစ်စီး၊ MT-LB သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံထုတ် BTR-3U လူတင်သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးတို့ကို မြောက်ပိုင်းတပ်များ ရရှိသွားသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-11-13 |title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များပြောသည့် ကွမ်းလုံ ၁၂ ရက်တိုက်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45174/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == ဝေဖန်ခံရမှုများ == ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီအတွက် နယ်မြေဆုံးရှုံးမှုသာမက ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းအရပါ ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) များ၊ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်များနှင့် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ် အမြောက်အမြားကိုပါ မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကွမ်းလုံမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းက [[ကိုးကန့်ဒေသ]]သို့ ချီတက်လာနိုင်သော စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချာကျသော လမ်းကြောင်းကိုလည်း စိုးမိုးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 8191h84tj7vxenp6id2ybt2g7ueprl0 ပိုးခြည်လမ်း 0 285660 1031141 2026-05-12T12:41:21Z Chenzeyan29 141880 [[ပိုးခြည်လမ်း]] စာမျက်နှာကို [[ပိုးလမ်းမ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: ကျစ်လျစ်တိုတုတ်စေရန် ([[WP:CONCISE]], [[WP:PRECISE]]) 1031141 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ပိုးလမ်းမ]] ev0hz4tkayafgro8l9t9mpu74bq6e8j အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28536-00 3 285661 1031143 2026-05-12T12:45:45Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031143 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28536-00 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၅၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) k5qu2tcmknc4juwnginyl99ro4ww0zj အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thandertun 3 285662 1031146 2026-05-12T13:45:55Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031146 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thandertun ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၅၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 40xqsck1oz37y813ilj4zygo56x841w အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28654-59 3 285663 1031151 2026-05-12T14:46:05Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031151 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28654-59 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 6didtw9o9ydysfgvcq7y31wmtveejhl အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MAWSITONE 3 285664 1031152 2026-05-12T14:46:15Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031152 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MAWSITONE ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) ezng5mmtd996mcqkg9652lhj1r3qaul အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28789-85 3 285665 1031157 2026-05-12T15:46:26Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031157 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28789-85 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) jsgwsq595qz4um4y0vr0af17gpk0dpq အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Naizy97 3 285666 1031158 2026-05-12T15:46:36Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031158 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Naizy97 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) in8hyihckxe4ft9ek57ghf9kbe9ai5f အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28706-31 3 285667 1031159 2026-05-12T15:46:46Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031159 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28706-31 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) a3blnq5pht6yniataog15910qkroq1s ကန်လူး 0 285668 1031160 2026-05-12T16:27:51Z Jacklincoln47 140854 "[[:en:Special:Redirect/revision/1353820604|Kanglu]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည် 1031160 wikitext text/x-wiki '''''Kanglu''''' (နှင့် "Kangladeshi" <ref name="Rashid2022">{{Cite web |last=Rashid |first=Mamun Or |year=2022 |title=A Curated Dataset of Bangla Toxic Language Derived from Facebook Comment |url=https://data.mendeley.com/datasets/9pz8ssmc49/1 |access-date=2026-05-12 |publisher=Mendeley Data |doi=10.17632/9PZ8SSMC49.1}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Oxford Handbook of Language and Prejudice |url=https://academic.oup.com/edited-volume/61535/chapter/537142349 |website=Oxford Academic |publisher=Oxford University Press}}</ref> သို့မဟုတ် "Kangla" ကဲ့သို့သော မျိုးကွဲများ) ( {{Langx|ben|কাংলু/কাঙ্গলু|Kāṅlu}} ; {{Langx|hi|कांग्लू|Kāṅglū}} ) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်]] အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမျိုးများ (များသောအားဖြင့် ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင်များ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများဟု ယူဆရသူများကို ရည်ညွှန်းရန်) ကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုကြပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ နိမ့်ကျမှု သို့မဟုတ် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာမှုကို ညွှန်ပြသည်။ <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}</ref> ထိုအသရေဖျက်မှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော မွတ်စလင်ဘင်္ဂါလီများကို ရည်ညွှန်း၍ အသုံးပြုသည်။ == အသုံးပြုမှု == <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}<cite class="citation conference cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDasBanerjeeSahaMukherjee2022">Das, Mithun; Banerjee, Somnath; Saha, Punyajoy; Mukherjee, Animesh (2022). [https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf "Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the 2nd Conference of the Asia-Pacific Chapter of the Association for Computational Linguistics and the 12th International Joint Conference on Natural Language Processing (Volume 1: Long Papers)''. Association for Computational Linguistics. pp.&nbsp;<span class="nowrap">286–</span>296<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-05-12</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[တမ်းပလိတ်:Cite conference|cite conference]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Unknown parameter <code class="cs1-code">&#x7C;booktitle=</code> ignored (<code class="cs1-code">&#x7C;book-title=</code> suggested) ([[Help:CS1 errors#parameter ignored suggest|help]])</span> [[Category:CS1 errors: unsupported parameter]]</ref> ဤတည်ဆောက်ပုံသည် [[တောင်အာရှ]] ဗန်းစကားတွင် အသုံးများသောပုံစံများကို လိုက်နာပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာပုံစံများသည် လူမျိုးစု သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာအမှတ်အသားများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အုပ်စုများကို နှိမ့်ချသည်။ ၎င်းသည် စီးပွားရေးချို့တဲ့မှုပုံရိပ်များကို နှိုးဆွပေးပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆင်းရဲသော၊ ကျွမ်းကျင်မှုနည်းသော အလုပ်သမားများ (ဥပမာ၊ ရစ်ရှောဆွဲသူများ ) သို့မဟုတ် "စိမ့်ဝင်သူများ" အဖြစ် မြင်ယောင်လေ့ရှိသည်။ လူမှုမီဒီယာတွင်၊ ဤအသုံးအနှုန်းကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လူမျိုးများအား " နွားလှည်းများ " နှင့် "ရွှံ့တဲများ" ခေတ်တွင် နေထိုင်နေဆဲအဖြစ် ပုံဖော်ထားသော meme များနှင့် reels များတွင် အသုံးများသည်။ <ref name="Tribune-Chakravarty-2026">{{Cite web |last=Chakravarty |first=Aunindyo |date=28 April 2026 |title=Debunking the ‘destitute Bangladesh’ myth |url=https://www.tribuneindia.com/news/comment/debunking-the-destitute-bangladesh-myth/ |access-date=2026-05-12 |website=The Tribune |quote=Bangladeshis are derisively called 'kanglu' on social media -- a variation of the word kangaal or destitute.}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <references /> r7s7hy5vc4hcrd1x1thjxj9qqeijfrt 1031161 1031160 2026-05-12T16:28:41Z Jacklincoln47 140854 /* */ 1031161 wikitext text/x-wiki '''''Kanglu''''' (နှင့် "Kangladeshi" <ref name="Rashid2022">{{Cite web |last=Rashid |first=Mamun Or |year=2022 |title=A Curated Dataset of Bangla Toxic Language Derived from Facebook Comment |url=https://data.mendeley.com/datasets/9pz8ssmc49/1 |access-date=2026-05-12 |publisher=Mendeley Data |doi=10.17632/9PZ8SSMC49.1}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Oxford Handbook of Language and Prejudice |url=https://academic.oup.com/edited-volume/61535/chapter/537142349 |website=Oxford Academic |publisher=Oxford University Press}}</ref> သို့မဟုတ် "Kangla" ကဲ့သို့သော မျိုးကွဲများ) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်]] အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမျိုးများ (များသောအားဖြင့် ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင်များ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများဟု ယူဆရသူများကို ရည်ညွှန်းရန်) ကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုကြပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ နိမ့်ကျမှု သို့မဟုတ် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာမှုကို ညွှန်ပြသည်။ <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}</ref> ထိုအသရေဖျက်မှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော မွတ်စလင်ဘင်္ဂါလီများကို ရည်ညွှန်း၍ အသုံးပြုသည်။ == အသုံးပြုမှု == <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}<cite class="citation conference cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDasBanerjeeSahaMukherjee2022">Das, Mithun; Banerjee, Somnath; Saha, Punyajoy; Mukherjee, Animesh (2022). [https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf "Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the 2nd Conference of the Asia-Pacific Chapter of the Association for Computational Linguistics and the 12th International Joint Conference on Natural Language Processing (Volume 1: Long Papers)''. Association for Computational Linguistics. pp.&nbsp;<span class="nowrap">286–</span>296<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-05-12</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[တမ်းပလိတ်:Cite conference|cite conference]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Unknown parameter <code class="cs1-code">&#x7C;booktitle=</code> ignored (<code class="cs1-code">&#x7C;book-title=</code> suggested) ([[Help:CS1 errors#parameter ignored suggest|help]])</span> [[Category:CS1 errors: unsupported parameter]]</ref> ဤတည်ဆောက်ပုံသည် [[တောင်အာရှ]] ဗန်းစကားတွင် အသုံးများသောပုံစံများကို လိုက်နာပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာပုံစံများသည် လူမျိုးစု သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာအမှတ်အသားများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အုပ်စုများကို နှိမ့်ချသည်။ ၎င်းသည် စီးပွားရေးချို့တဲ့မှုပုံရိပ်များကို နှိုးဆွပေးပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆင်းရဲသော၊ ကျွမ်းကျင်မှုနည်းသော အလုပ်သမားများ (ဥပမာ၊ ရစ်ရှောဆွဲသူများ ) သို့မဟုတ် "စိမ့်ဝင်သူများ" အဖြစ် မြင်ယောင်လေ့ရှိသည်။ လူမှုမီဒီယာတွင်၊ ဤအသုံးအနှုန်းကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လူမျိုးများအား " နွားလှည်းများ " နှင့် "ရွှံ့တဲများ" ခေတ်တွင် နေထိုင်နေဆဲအဖြစ် ပုံဖော်ထားသော meme များနှင့် reels များတွင် အသုံးများသည်။ <ref name="Tribune-Chakravarty-2026">{{Cite web |last=Chakravarty |first=Aunindyo |date=28 April 2026 |title=Debunking the ‘destitute Bangladesh’ myth |url=https://www.tribuneindia.com/news/comment/debunking-the-destitute-bangladesh-myth/ |access-date=2026-05-12 |website=The Tribune |quote=Bangladeshis are derisively called 'kanglu' on social media -- a variation of the word kangaal or destitute.}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <references /> r7y7gzu9ff8o5waei9u8xmzkdrl5u88 1031162 1031161 2026-05-12T16:29:02Z Jacklincoln47 140854 /* အသုံးပြုမှု */ 1031162 wikitext text/x-wiki '''''Kanglu''''' (နှင့် "Kangladeshi" <ref name="Rashid2022">{{Cite web |last=Rashid |first=Mamun Or |year=2022 |title=A Curated Dataset of Bangla Toxic Language Derived from Facebook Comment |url=https://data.mendeley.com/datasets/9pz8ssmc49/1 |access-date=2026-05-12 |publisher=Mendeley Data |doi=10.17632/9PZ8SSMC49.1}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Oxford Handbook of Language and Prejudice |url=https://academic.oup.com/edited-volume/61535/chapter/537142349 |website=Oxford Academic |publisher=Oxford University Press}}</ref> သို့မဟုတ် "Kangla" ကဲ့သို့သော မျိုးကွဲများ) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်]] အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမျိုးများ (များသောအားဖြင့် ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင်များ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများဟု ယူဆရသူများကို ရည်ညွှန်းရန်) ကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုကြပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ နိမ့်ကျမှု သို့မဟုတ် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာမှုကို ညွှန်ပြသည်။ <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}</ref> ထိုအသရေဖျက်မှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော မွတ်စလင်ဘင်္ဂါလီများကို ရည်ညွှန်း၍ အသုံးပြုသည်။ == အသုံးပြုမှု == ဤတည်ဆောက်ပုံသည် [[တောင်အာရှ]] ဗန်းစကားတွင် အသုံးများသောပုံစံများကို လိုက်နာပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာပုံစံများသည် လူမျိုးစု သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာအမှတ်အသားများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အုပ်စုများကို နှိမ့်ချသည်။ ၎င်းသည် စီးပွားရေးချို့တဲ့မှုပုံရိပ်များကို နှိုးဆွပေးပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆင်းရဲသော၊ ကျွမ်းကျင်မှုနည်းသော အလုပ်သမားများ (ဥပမာ၊ ရစ်ရှောဆွဲသူများ ) သို့မဟုတ် "စိမ့်ဝင်သူများ" အဖြစ် မြင်ယောင်လေ့ရှိသည်။ လူမှုမီဒီယာတွင်၊ ဤအသုံးအနှုန်းကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လူမျိုးများအား " နွားလှည်းများ " နှင့် "ရွှံ့တဲများ" ခေတ်တွင် နေထိုင်နေဆဲအဖြစ် ပုံဖော်ထားသော meme များနှင့် reels များတွင် အသုံးများသည်။ <ref name="Tribune-Chakravarty-2026">{{Cite web |last=Chakravarty |first=Aunindyo |date=28 April 2026 |title=Debunking the ‘destitute Bangladesh’ myth |url=https://www.tribuneindia.com/news/comment/debunking-the-destitute-bangladesh-myth/ |access-date=2026-05-12 |website=The Tribune |quote=Bangladeshis are derisively called 'kanglu' on social media -- a variation of the word kangaal or destitute.}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <references /> df65q8k78st2ez5v5582ydadm5qrevy 1031163 1031162 2026-05-12T16:29:12Z Jacklincoln47 140854 /* */ 1031163 wikitext text/x-wiki '''''Kanglu''''' (နှင့် "Kangladeshi" <ref name="Rashid2022">{{Cite web |last=Rashid |first=Mamun Or |year=2022 |title=A Curated Dataset of Bangla Toxic Language Derived from Facebook Comment |url=https://data.mendeley.com/datasets/9pz8ssmc49/1 |access-date=2026-05-12 |publisher=Mendeley Data |doi=10.17632/9PZ8SSMC49.1}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Oxford Handbook of Language and Prejudice |url=https://academic.oup.com/edited-volume/61535/chapter/537142349 |website=Oxford Academic |publisher=Oxford University Press}}</ref> သို့မဟုတ် "Kangla" ကဲ့သို့သော မျိုးကွဲများ) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်]] အဓိကအားဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် လူမျိုးများ (များသောအားဖြင့် ဘင်္ဂါလီမွတ်စလင်များ သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများဟု ယူဆရသူများကို ရည်ညွှန်းရန်) ကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုကြပြီး ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ နိမ့်ကျမှု သို့မဟုတ် တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာမှုကို ညွှန်ပြသည်။ <ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}</ref> ထိုအသရေဖျက်မှုကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နေထိုင်သော မွတ်စလင်ဘင်္ဂါလီများကို ရည်ညွှန်း၍ အသုံးပြုသည်။<ref name="Das2022">{{Cite conference|title=Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali|year=2022|url=https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf|access-date=2026-05-12}}<cite class="citation conference cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDasBanerjeeSahaMukherjee2022">Das, Mithun; Banerjee, Somnath; Saha, Punyajoy; Mukherjee, Animesh (2022). [https://aclanthology.org/2022.aacl-main.23.pdf "Hate Speech and Offensive Language Detection in Bengali"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the 2nd Conference of the Asia-Pacific Chapter of the Association for Computational Linguistics and the 12th International Joint Conference on Natural Language Processing (Volume 1: Long Papers)''. Association for Computational Linguistics. pp.&nbsp;<span class="nowrap">286–</span>296<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-05-12</span></span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[တမ်းပလိတ်:Cite conference|cite conference]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore="">Unknown parameter <code class="cs1-code">&#x7C;booktitle=</code> ignored (<code class="cs1-code">&#x7C;book-title=</code> suggested) ([[Help:CS1 errors#parameter ignored suggest|help]])</span> [[Category:CS1 errors: unsupported parameter]]</ref> == အသုံးပြုမှု == ဤတည်ဆောက်ပုံသည် [[တောင်အာရှ]] ဗန်းစကားတွင် အသုံးများသောပုံစံများကို လိုက်နာပြီး စီးပွားရေးဆိုင်ရာပုံစံများသည် လူမျိုးစု သို့မဟုတ် ဒေသဆိုင်ရာအမှတ်အသားများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ အုပ်စုများကို နှိမ့်ချသည်။ ၎င်းသည် စီးပွားရေးချို့တဲ့မှုပုံရိပ်များကို နှိုးဆွပေးပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆင်းရဲသော၊ ကျွမ်းကျင်မှုနည်းသော အလုပ်သမားများ (ဥပမာ၊ ရစ်ရှောဆွဲသူများ ) သို့မဟုတ် "စိမ့်ဝင်သူများ" အဖြစ် မြင်ယောင်လေ့ရှိသည်။ လူမှုမီဒီယာတွင်၊ ဤအသုံးအနှုန်းကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်လူမျိုးများအား " နွားလှည်းများ " နှင့် "ရွှံ့တဲများ" ခေတ်တွင် နေထိုင်နေဆဲအဖြစ် ပုံဖော်ထားသော meme များနှင့် reels များတွင် အသုံးများသည်။ <ref name="Tribune-Chakravarty-2026">{{Cite web |last=Chakravarty |first=Aunindyo |date=28 April 2026 |title=Debunking the ‘destitute Bangladesh’ myth |url=https://www.tribuneindia.com/news/comment/debunking-the-destitute-bangladesh-myth/ |access-date=2026-05-12 |website=The Tribune |quote=Bangladeshis are derisively called 'kanglu' on social media -- a variation of the word kangaal or destitute.}}</ref> == ကိုးကားချက်များ == <references /> 0aoe9u1vic7xr6v3oso2vl6p2uybosp အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Konlaelaehtay 3 285669 1031164 2026-05-12T16:46:55Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031164 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Konlaelaehtay ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၆၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) f2iiq3o4f9ckm4lw43slcoefwszo1l9 ၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ 0 285670 1031165 2026-05-12T17:04:32Z Zawzawaungthwin 100038 ၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သို့မဟုတ် ကွမ်းလုံရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကွမ်းလုံမြို့အနီးတွင် တပ်မတော် နှင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) တပ်များအကြား ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည် 1031165 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ကွမ်းလုံရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ | partof = [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ စစ်ဆင်ရေးများ | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.5086 | longitude = 98.6458 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွမ်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကွမ်းလုံ | date = ၁၉၇၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉ – ဒီဇင်ဘာ ၂၈ | place = [[ကွမ်းလုံမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း | result = တပ်မတော်က ဗကပတို့၏ ထိုးစစ်ကို အောင်မြင်စွာ တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည် | combatant1 = ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် "ဝ" တပ်ရင်းများ | combatant2 = [[တပ်မတော်]] | commander1 = ဗကပ ဗဟိုကော်မတီနှင့် စစ်ဒေသကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ | commander2 = နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) <br> ရှေ့တန်းအမှတ် (၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် | strength1 = အင်အား ၃,၀၀၀ ကျော် <br> (တပ်ရင်း ၃၀၃၅၊ ၄၀၄၅၊ ၄၀၄၆၊ ၄၀၄၈၊ ၃၀၃၁၊ ၃၀၃၇ နှင့် ဝတပ်ရင်းများ) <br> ၁၄.၅ စက်သေနတ်ကြီး ၇ လက် | strength2 = တပ်မတော် တပ်ရင်း ၉ ရင်း <br> (စစ်ဗျူဟာ ၁ မှ ၄ ရင်း + တပ်မ ၇၇ မှ ၅ ရင်း) | casualties1 = အများအပြား သေဆုံး | casualties2 = အများအပြား သေဆုံး | notes = တပ်မတော် အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာအောင် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ }} '''၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သို့မဟုတ် '''ကွမ်းလုံရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ''' သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွမ်းလုံမြို့]]အနီးတွင် [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) တပ်များအကြား ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗကပတို့သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ သံလွင်မြစ်အရှေ့ခြမ်းဒေသကို စိုးမိုးနိုင်ရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့မှုကို တပ်မတော်က ရက်ပေါင်း (၄၀) ကြာအောင် ခုခံတွန်းလှန်ခဲ့ရသည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|title=ကွမ်းလုံရက် (၄၀)တိုက်ပွဲ|publisher=[[သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း]]|chapter=အခန်း(၉) ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အရှေ့မြောက်ဒေသလှုပ်ရှားမှုများ|page=၂၀၇|url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%a5%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd/ |author=စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံး|author-link=တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (နေပြည်တော်)|date=၇ ဧပြီ ၁၉၉၇|volume=ပဉ္စမတွဲ (၁၉၆၂–၁၉၇၄)|edition=ဒုတိယအကြိမ်|access-date=၁၂ မေ ၂၀၂၆|format=pdf|series=တပ်မတော်သမိုင်း|orig-year=}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ အခြေချနိုင်ရန် အဝေးရောက်ခေါင်းဆောင် ဗကသ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[ဗသိန်းတင်၊ သခင်|သခင်ဗသိန်းတင်]] နှင့် နော်ဆိုင်းတို့ ဦးဆောင်သော အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးကို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံမှ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး ဦးစီးသော အကြံပေးအဖွဲ့က ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်က စွပ်စွဲထားသည်။၁၉၆၇ ခုနှစ် တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော အဆိုပါဌာနချုပ် သည် တပ်ရင်းကြီး ၃၀၃ ကို အမာခံထားကာ အင်အား ၄၀၀ ခန့်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်း ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် တွင် မုန်းကိုးစခန်းကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖေါင်းဆိုင်၊ပန်ဆုတိုင်၊ဖေါ်ကျုံး၊ ကြူကုတ်၊ကောင်းလုံး၊လုံထန် နှင့် နမ့်ပေါ်တံတား စသည့် စစ်တပ်၏ စစ်ဗျူဟာမြောက်နေရာများကိုပါ ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဗကပသည် အင်အားကို သိသိသာသာ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]မှ ခွဲထွက်လာသော [[စခုန်တိန့်ယိန်း|စခုန်တိန်ယိန်း]]နှင့် ဇေလွန်းတို့၏ အင်အားစုများကို တပ်ရင်းကြီး ၁၀၁ အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ မြစ်ကြီးနားအရှေ့ဘက်ခြမ်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွှေလီချိုင့်ဝှမ်းအတွက် တပ်ရင်း ၂၀၂ နှင့် ကိုးကန့်ဒေသအတွက် တပ်ရင်း ၄၀၄ တို့ကိုပါ အသစ်ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကုန်းကြမ်းစခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းကာလအတွင်း တပ်ရင်းအမှတ် ၁၀၆ ၊၁၀၇၊၁၀၈ နှင့် ၈၀၁ အထိ အများအပြား တိုးချဲ့ခဲ့သလို ဝဒေသတွင်လည်း တပ်ရင်း ၅၀၁၊ ၅၀၂ နှင့် ၅၀၃ တို့ကို ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ထို့နောက် မုန်းကိုးတွင် ၈၀၈ စစ်အကြံပေးဌာနချုပ်၊မုန်းယားတွင် အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်၊မန်ဝိန်းတွင် သံလွင်မြစ် အရှေ့ခြမ်းစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တို့ ထားရှိခဲ့ကြသည်။ယင်းအပြင် မုန်းယားဒေသ တွင် တပ်ရင်း ၃၀၃၊ကိုးကန့်ဒေသ နှင့် မြောက်ပိုင်း ဝ နယ် တို့တွင် တပ်ရင်း ၄၀၄ တို့ ထားရှိ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ တွင် ဗကပသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ အခြေစိုက်စခန်းများ ခိုင်မာစေရန် ဌာနချုပ်ကို ကိုးကန့်ဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းတွင် တပ်ရင်း ၃၀၃၊ ၄၀၄ နှင့် ဝတပ်ရင်းများ ပူးပေါင်းထားသော အင်အား ၃၀၀၀ ကျော်သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာအောင် အပြင်းအထန် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အရှေ့မြောက်ဒေသ၏ စစ်ရေးအခြေအနေကို ပိုမိုပြင်းထန်လာစေခဲ့သည်။ == ဖြစ်ပွားမှုဖြစ်စဉ် == ၁၉၇၁ ခုနှစ်အတွင်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ ကိုးကန့်နှင့် ဝနယ်မြေများကို ချဲ့ထွင်ကာ သံလွင်အရှေ့ခြမ်းဒေသကို လွတ်မြောက်နယ်မြေအဖြစ် တည်ဆောက်ရန် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=နန်းလွင်နှင်းပွင့် |date=2015-06-05 |title=ဗကပ ဌာနချုပ်ဟောင်းသို့ အလည်တခေါက် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2015/06/05/75973.html |access-date=2026-05-12 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> အဆိုပါရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် ဗကပတို့သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှစ၍ အင်အားစုဖွဲ့လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ဗကပတပ်ရင်းများဖြစ်ကြသော တပ်ရင်း (၃၀၃၅)၊ (၄၀၄၅)၊ (၄၀၄၆)၊ (၄၀၄၈) နှင့် ၎င်းတို့လက်အောက်ခံ ဝတပ်ရင်းများ အပါအဝင် အင်အား ၂၀၀၀ ကျော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သံလွင်အနောက်ခြမ်းတွင် တပ်ရင်း (၃၀၃၁)၊ (၃၀၃၇) နှင့် မုန်းပေါ် နမ့်တောင်းဒေသရှိ ဝတပ်ရင်းများ အပါအဝင် အင်အား ၁၀၀၀ ခန့်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီး စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ဖက်နိုင်ငံမှ ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့၊ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့များနှင့် ၁၄.၅ စက်သေနတ်ကြီး ခုနှစ်လက်တို့ဖြင့် အင်အားဖြည့်တင်းကာ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရမှတ်တမ်းဖြစ်သည့် တပ်မတော်သမိုင်း ပဉ္စမတွဲ စာမျက်နှာ၂၀၉ တွင် ကွမ်းလုံမြို့ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် မှ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် အထိ ရက်(၄၀)တိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ဗကပမှတ်တမ်းတွင်မူ ၁၇ ရက်နေ့ဖြင့် တိုက်ပွဲကို စတင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ထိုတိုက်ပွဲကို ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲစဉ် ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး၊ရက် ၄၀ မဟုတ်ဘဲ ရက် ၃၀ ဘဲတိုက်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ တပ်မတော်သမိုင်း ပဉ္စမတွဲ နှင့် မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်းနှင့်တပ်မတော်ကဏ္ဍ တတိယတွဲ တို့၏ ဖော်ပြချက်များအရ ထိုတိုက်ပွဲကို [[ထွန်းရီ|ဗိုလ်ထွန်းရီ]] ဦးစီးသော နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) နှင့် ၄ ရင်း ၊ တပ်မ ၇၇ နှင့် ၅ ရင်း အပါအဝင် [[လော်စစ်ဟန်]] ၏ ကိုးကန့်ကာကွယ်ရေးတပ်များသည် ဗကပတပ် များကို တိုက်ခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဗကပ အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသ၏ စစ်ရေးခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်တင်ရီ၊ ဗိုလ်နော်ဆိုင်း၊ ဗိုလ်ဖုံကျားရှင်းနှင့် ဗိုလ်ဇော်မိုင်တို့က အဓိက တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလအတွင်း တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) မှ အကြံပေးနှင့် ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးမှ ၁၅ ဦးခန့် ပါဝင်ခဲ့သလို "လက်ဝဲကူညီရေး" အစီအစဉ်ဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား လူမျိုးစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် ဂျိန်းဖော၊ လားဟူ၊ ရှမ်း၊ လီဆူး၊ ပလောင်နှင့် တရုတ်လူမျိုး အင်အား ၁၀၀ ကျော်ခန့်လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဗကပ တပ်ရင်းများအတွင်း ဒုခွဲမှူး၊ ဒုစုမှူးနှင့် တပ်စိတ်မှူး တာဝန်များကို ဖြန့်ခွဲရယူခဲ့ကြပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အချို့နှင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အားလုံး တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ရေးကွပ်ကဲမှု အခြေအနေကို ကြည့်ပါက ဗိုလ်နော်ဆိုင်းနှင့် ဗိုလ်ဖုံကျားရှင်းတို့က အနီးကပ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့ကြပြီး သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း စစ်မျက်နှာတွင်မူ ဗိုလ်ဇော်မိုင်က ဦးစီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပန်လုံဒေသတိုက်ပွဲများ၌ ဖုံကျားဖူးနှင့် ဗိုလ်ကျော်ဒင်တို့က ဦးဆောင်၍ စစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းလေးရင်းနှင့် ရှေ့တန်း[[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းငါးရင်းတို့ဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခဲ့ကြသည်။ ဗကပတို့သည် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မန်ခါးတိုက်ပွဲကို စတင်ခဲ့ရာ တပ်မတော်နှင့် အနီးကပ် လှံစွပ်ထိုးတိုက်ပွဲ ရှစ်ကြိမ်အထိ ဖြစ်ပွားသည်အထိ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဗကပတို့သည် လွယ်မန်ခါးစခန်းနှင့် ရှောင်တီလင်စခန်းတို့ကို လက်နက်ကြီးပစ်ကူများ သုံးစွဲ၍ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကွမ်းလုံခံစစ်ကြောင်း၏ အချက်အချာဖြစ်သော ဟိုက်ကမ်းပါးစခန်းကို ဗကပတို့က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အသုတ်လိုက်ခွဲကာ အတင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=မင်းရန်အောင်ပန်းချီကား (သို့မဟုတ်) မော်ဖဒေသပုံရိပ်များ |url=http://mdn.gov.mm/my/mngrnaeaangpnkhiikaa-siumhutt-meaaphdespunripmaa |access-date=2026-05-12 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲရလဒ် == ဟိုက်ကမ်းပါးတောင်ကုန်းသည် ကွမ်းလုံကြိုးတံတားနှင့် အမြောက်တပ်စုတောင်ကုန်းတို့ကို စိုးမိုးထားနိုင်သည့် အဓိကဗျူဟာကုန်းဖြစ်သောကြောင့် ဗကပတို့သည် မရရအောင်တိုက်ခိုက်၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။စစ်တပ်သည် ဟိုက်ကမ်းပါးကို လက်လွှတ်ရပြီးနောက် တပ်မတော်(လေ)၏ အကူအညီများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူများအပြင် အမြောက်တပ်ဖွဲ့၏ ၁၀၅ မမ ဟောင်ဝစ်ဇာ လက်နက်ကြီး၏ မီးကျည်များ၊ လေကွဲကျည်များဖြင့် ဟိုက်ကမ်းပါးပြန်လည်ရရှိရေး အင်အားအလွန်အကျွံအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=link |first=Get |last2=Facebook |date=2014-11-20 |title=အောင်တင်ထွန်း - ဟိုက်ကမ်းပါး - ဒဏ္ဍာရီ နဲ့ မြေပြင် |url=https://blog.moemaka.com/2014/11/blog-post_446.html |access-date=2026-05-12 |language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/index.php/amaaakhe-npiuliiyn-kntteaaaaabheaa-ccmeaaaeaangseaacckhnpiiyn-biulkhupkii-thnrii-17|title=အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သောစစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ|work=မြဝတီနေ့စဥ်|access-date=၁၂ မေ ၂၀၂၆|date=၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗကပတို့၏ ပင်မထိုးစစ်စစ်ကြောင်း စတင်ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်က လွယ်မန်ခါးတောင်ကြောကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားသော ကောင်းကြဲတိုက်ပွဲတွင် ဗကပတို့ အထိနာကာ ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသဖြင့် ကွမ်းလုံဒေသ စစ်မျက်နှာတစ်ခုလုံးတွင် ဗကပတို့၏ ထိုးစစ် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ကွမ်လုံ ရက်(၄၀)တိုက်ပွဲသည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ကွမ်းလုံရက်လေးဆယ်တိုက်ပွဲ သည် ရှေ့ကာ စခန်းငယ်များရှိ လှုပ်ရှားကာကင်းလေးများကို စတင်တိုက်ခိုက်ချိန်မှ ဗကပတို့ လုံးဝဆုတ်ခွာသွားကြချိန်အဆုံးသတ်အချိန်အထိကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ရှေ့ကာ စခန်းငယ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် တွင် စတင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ကွမ်းလုံစစ်မြေပြင်မှ ဗကပ များ အပြီးတိုင်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ခြင်းသည် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် ဖြစ်သည်။ == အကျအဆုံးများ == [[ဝင်းထိန်|ဦးဝင်းထိန်]]၏ "သံသရာတစ်ကွေ့" စာအုပ်ပါ အချက်အလက်များအရ ကွမ်းလုံရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအပါအဝင် ထိုကာလစစ်ပွဲများအတွင်း နှစ်ဖက်ကျဆုံးမှုမှာ အတိအကျသိရန် ခက်ခဲသော်လည်း ထောင်နှင့်သောင်းနှင့်ချီ၍ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားခဲ့သည်။ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော တပ်မတော်၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း မှတ်တမ်းများတွင်မူ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အတွင်း တပ်မတော်ဘက်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည် ၁၄၀၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့ပြီး ဗကပဘက်မှ ၂၇၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဗကပ၏ အင်အားမှာလည်း ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၅၀၀ ခန့်ဖြင့် စတင်ခြေကုပ်ယူခဲ့ရာမှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အင်အား ၅၈၀၀ ကျော်အထိ ၁၀ ဆကျော် တိုးတက်လာခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဗကပသည် ဗျူဟာမြောက်လှသော ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာ တိုက်ပွဲကြီးကို ဆင်နွှဲခဲ့သလို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ပန်လုံ၊ မိုင်းယန်းနှင့် မိုင်းလွေဒေသများ၌ ထိုးစစ်များ ဆက်တိုက်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ဗကပအနေဖြင့် ရွှေလီမြစ်ဝှမ်းသာမက ကွမ်းလုံနှင့် ကျိုင်းတုံမြို့ကြီးများကို ရရှိရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း ဗကပ ပြိုကွဲမှုနှင့်အတူ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီဒေသ]]နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မုန်းကိုး၊ မုန်းယား၊ ဝနယ်၊ ကိုးကန့်နှင့် မိုင်းလားဒေသများကို အခြေပြုသည့် လွတ်မြောက်နယ်မြေများမှာမူ အသီးသီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-12-31 |title=နှစ်ဆန်း ၁ ရက် တရုတ်ထိုးစစ်နဲ့ အရှေ့မြောက်က တရုတ်နန်းရံများ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6p894nn29do |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၇၁]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] q6mhijh4k5abvh9p8f6mzaqhb71op9j 1031167 1031165 2026-05-12T17:12:12Z Zawzawaungthwin 100038 {{About|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲ|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက်|၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} 1031167 wikitext text/x-wiki {{About|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲ|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွက်|၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}} {{Infobox military conflict | conflict = ကွမ်းလုံရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ | partof = [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ စစ်ဆင်ရေးများ | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 23.5086 | longitude = 98.6458 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွမ်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ | map_label = ကွမ်းလုံ | date = ၁၉၇၁ နိုဝင်ဘာ ၁၉ – ဒီဇင်ဘာ ၂၈ | place = [[ကွမ်းလုံမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း | result = တပ်မတော်က ဗကပတို့၏ ထိုးစစ်ကို အောင်မြင်စွာ တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည် | combatant1 = ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) နှင့် "ဝ" တပ်ရင်းများ | combatant2 = [[တပ်မတော်]] | commander1 = ဗကပ ဗဟိုကော်မတီနှင့် စစ်ဒေသကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ | commander2 = နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) <br> ရှေ့တန်းအမှတ် (၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် | strength1 = အင်အား ၃,၀၀၀ ကျော် <br> (တပ်ရင်း ၃၀၃၅၊ ၄၀၄၅၊ ၄၀၄၆၊ ၄၀၄၈၊ ၃၀၃၁၊ ၃၀၃၇ နှင့် ဝတပ်ရင်းများ) <br> ၁၄.၅ စက်သေနတ်ကြီး ၇ လက် | strength2 = တပ်မတော် တပ်ရင်း ၉ ရင်း <br> (စစ်ဗျူဟာ ၁ မှ ၄ ရင်း + တပ်မ ၇၇ မှ ၅ ရင်း) | casualties1 = အများအပြား သေဆုံး | casualties2 = အများအပြား သေဆုံး | notes = တပ်မတော် အနေဖြင့် ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာအောင် တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ }} '''၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သို့မဟုတ် '''ကွမ်းလုံရက် (၄၀) တိုက်ပွဲ''' သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှ ဒီဇင်ဘာလအထိ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွမ်းလုံမြို့]]အနီးတွင် [[တပ်မတော်]] နှင့် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (ဗကပ) တပ်များအကြား ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင်တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗကပတို့သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ သံလွင်မြစ်အရှေ့ခြမ်းဒေသကို စိုးမိုးနိုင်ရန် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့မှုကို တပ်မတော်က ရက်ပေါင်း (၄၀) ကြာအောင် ခုခံတွန်းလှန်ခဲ့ရသည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|title=ကွမ်းလုံရက် (၄၀)တိုက်ပွဲ|publisher=[[သတင်းနှင့်စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်း]]|chapter=အခန်း(၉) ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အရှေ့မြောက်ဒေသလှုပ်ရှားမှုများ|page=၂၀၇|url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%95%e1%80%a5%e1%80%b9%e1%80%85%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd/ |author=စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်တပ်မတော်မော်ကွန်းတိုက်မှူးရုံး|author-link=တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက် (နေပြည်တော်)|date=၇ ဧပြီ ၁၉၉၇|volume=ပဉ္စမတွဲ (၁၉၆၂–၁၉၇၄)|edition=ဒုတိယအကြိမ်|access-date=၁၂ မေ ၂၀၂၆|format=pdf|series=တပ်မတော်သမိုင်း|orig-year=}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း == ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်းတွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း၌ အခြေချနိုင်ရန် အဝေးရောက်ခေါင်းဆောင် ဗကသ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[ဗသိန်းတင်၊ သခင်|သခင်ဗသိန်းတင်]] နှင့် နော်ဆိုင်းတို့ ဦးဆောင်သော အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးကို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံမှ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး ဦးစီးသော အကြံပေးအဖွဲ့က ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သည်ဟု တပ်မတော်က စွပ်စွဲထားသည်။၁၉၆၇ ခုနှစ် တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော အဆိုပါဌာနချုပ် သည် တပ်ရင်းကြီး ၃၀၃ ကို အမာခံထားကာ အင်အား ၄၀၀ ခန့်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်း ဇန်နဝါရီ ၁ ရက် တွင် မုန်းကိုးစခန်းကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖေါင်းဆိုင်၊ပန်ဆုတိုင်၊ဖေါ်ကျုံး၊ ကြူကုတ်၊ကောင်းလုံး၊လုံထန် နှင့် နမ့်ပေါ်တံတား စသည့် စစ်တပ်၏ စစ်ဗျူဟာမြောက်နေရာများကိုပါ ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ ဗကပသည် အင်အားကို သိသိသာသာ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကေအိုင်အေ]]မှ ခွဲထွက်လာသော [[စခုန်တိန့်ယိန်း|စခုန်တိန်ယိန်း]]နှင့် ဇေလွန်းတို့၏ အင်အားစုများကို တပ်ရင်းကြီး ၁၀၁ အဖြစ် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းကာ မြစ်ကြီးနားအရှေ့ဘက်ခြမ်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရွှေလီချိုင့်ဝှမ်းအတွက် တပ်ရင်း ၂၀၂ နှင့် ကိုးကန့်ဒေသအတွက် တပ်ရင်း ၄၀၄ တို့ကိုပါ အသစ်ထပ်မံ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ကုန်းကြမ်းစခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းကာလအတွင်း တပ်ရင်းအမှတ် ၁၀၆ ၊၁၀၇၊၁၀၈ နှင့် ၈၀၁ အထိ အများအပြား တိုးချဲ့ခဲ့သလို ဝဒေသတွင်လည်း တပ်ရင်း ၅၀၁၊ ၅၀၂ နှင့် ၅၀၃ တို့ကို ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ထို့နောက် မုန်းကိုးတွင် ၈၀၈ စစ်အကြံပေးဌာနချုပ်၊မုန်းယားတွင် အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသဌာနချုပ်၊မန်ဝိန်းတွင် သံလွင်မြစ် အရှေ့ခြမ်းစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် တို့ ထားရှိခဲ့ကြသည်။ယင်းအပြင် မုန်းယားဒေသ တွင် တပ်ရင်း ၃၀၃၊ကိုးကန့်ဒေသ နှင့် မြောက်ပိုင်း ဝ နယ် တို့တွင် တပ်ရင်း ၄၀၄ တို့ ထားရှိ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ တွင် ဗကပသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၌ အခြေစိုက်စခန်းများ ခိုင်မာစေရန် ဌာနချုပ်ကို ကိုးကန့်ဒေသသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် အကုန်ပိုင်းတွင် တပ်ရင်း ၃၀၃၊ ၄၀၄ နှင့် ဝတပ်ရင်းများ ပူးပေါင်းထားသော အင်အား ၃၀၀၀ ကျော်သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာအောင် အပြင်းအထန် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြင့် အရှေ့မြောက်ဒေသ၏ စစ်ရေးအခြေအနေကို ပိုမိုပြင်းထန်လာစေခဲ့သည်။ == ဖြစ်ပွားမှုဖြစ်စဉ် == ၁၉၇၁ ခုနှစ်အတွင်း ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗကပ) သည် ကွမ်းလုံမြို့ကို သိမ်းပိုက်၍ ကိုးကန့်နှင့် ဝနယ်မြေများကို ချဲ့ထွင်ကာ သံလွင်အရှေ့ခြမ်းဒေသကို လွတ်မြောက်နယ်မြေအဖြစ် တည်ဆောက်ရန် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=နန်းလွင်နှင်းပွင့် |date=2015-06-05 |title=ဗကပ ဌာနချုပ်ဟောင်းသို့ အလည်တခေါက် |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2015/06/05/75973.html |access-date=2026-05-12 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref> အဆိုပါရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် ဗကပတို့သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှစ၍ အင်အားစုဖွဲ့လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ သံလွင်မြစ် အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် ဗကပတပ်ရင်းများဖြစ်ကြသော တပ်ရင်း (၃၀၃၅)၊ (၄၀၄၅)၊ (၄၀၄၆)၊ (၄၀၄၈) နှင့် ၎င်းတို့လက်အောက်ခံ ဝတပ်ရင်းများ အပါအဝင် အင်အား ၂၀၀၀ ကျော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သံလွင်အနောက်ခြမ်းတွင် တပ်ရင်း (၃၀၃၁)၊ (၃၀၃၇) နှင့် မုန်းပေါ် နမ့်တောင်းဒေသရှိ ဝတပ်ရင်းများ အပါအဝင် အင်အား ၁၀၀၀ ခန့်ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီး စုဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ဖက်နိုင်ငံမှ ကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့၊ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့များနှင့် ၁၄.၅ စက်သေနတ်ကြီး ခုနှစ်လက်တို့ဖြင့် အင်အားဖြည့်တင်းကာ နိုဝင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရမှတ်တမ်းဖြစ်သည့် တပ်မတော်သမိုင်း ပဉ္စမတွဲ စာမျက်နှာ၂၀၉ တွင် ကွမ်းလုံမြို့ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် မှ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် အထိ ရက်(၄၀)တိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ဗကပမှတ်တမ်းတွင်မူ ၁၇ ရက်နေ့ဖြင့် တိုက်ပွဲကို စတင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ထိုတိုက်ပွဲကို ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲစဉ် ဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး၊ရက် ၄၀ မဟုတ်ဘဲ ရက် ၃၀ ဘဲတိုက်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ တပ်မတော်သမိုင်း ပဉ္စမတွဲ နှင့် မြန်မာ့သမိုင်းအကျဉ်းနှင့်တပ်မတော်ကဏ္ဍ တတိယတွဲ တို့၏ ဖော်ပြချက်များအရ ထိုတိုက်ပွဲကို [[ထွန်းရီ|ဗိုလ်ထွန်းရီ]] ဦးစီးသော နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) နှင့် ၄ ရင်း ၊ တပ်မ ၇၇ နှင့် ၅ ရင်း အပါအဝင် [[လော်စစ်ဟန်]] ၏ ကိုးကန့်ကာကွယ်ရေးတပ်များသည် ဗကပတပ် များကို တိုက်ခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဗကပ အရှေ့မြောက်စစ်ဒေသ၏ စစ်ရေးခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွင် ဗိုလ်တင်ရီ၊ ဗိုလ်နော်ဆိုင်း၊ ဗိုလ်ဖုံကျားရှင်းနှင့် ဗိုလ်ဇော်မိုင်တို့က အဓိက တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလအတွင်း တရုတ်ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PLA) မှ အကြံပေးနှင့် ကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးမှ ၁၅ ဦးခန့် ပါဝင်ခဲ့သလို "လက်ဝဲကူညီရေး" အစီအစဉ်ဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသား လူမျိုးစုဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် ဂျိန်းဖော၊ လားဟူ၊ ရှမ်း၊ လီဆူး၊ ပလောင်နှင့် တရုတ်လူမျိုး အင်အား ၁၀၀ ကျော်ခန့်လည်း ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဗကပ တပ်ရင်းများအတွင်း ဒုခွဲမှူး၊ ဒုစုမှူးနှင့် တပ်စိတ်မှူး တာဝန်များကို ဖြန့်ခွဲရယူခဲ့ကြပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အချို့နှင့် ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် အားလုံး တရုတ်နိုင်ငံဘက်သို့ ပြန်သွားခဲ့ကြသည်။ ကွမ်းလုံတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ရေးကွပ်ကဲမှု အခြေအနေကို ကြည့်ပါက ဗိုလ်နော်ဆိုင်းနှင့် ဗိုလ်ဖုံကျားရှင်းတို့က အနီးကပ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့ကြပြီး သံလွင်မြစ် အနောက်ဘက်ကမ်း စစ်မျက်နှာတွင်မူ ဗိုလ်ဇော်မိုင်က ဦးစီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပန်လုံဒေသတိုက်ပွဲများ၌ ဖုံကျားဖူးနှင့် ဗိုလ်ကျော်ဒင်တို့က ဦးဆောင်၍ စစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ နယ်လှည့်စစ်ဗျူဟာ (၁) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းလေးရင်းနှင့် ရှေ့တန်း[[အမှတ်(၇၇)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၇၇) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] လက်အောက်ခံ တပ်ရင်းငါးရင်းတို့ဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခဲ့ကြသည်။ ဗကပတို့သည် နိုဝင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မန်ခါးတိုက်ပွဲကို စတင်ခဲ့ရာ တပ်မတော်နှင့် အနီးကပ် လှံစွပ်ထိုးတိုက်ပွဲ ရှစ်ကြိမ်အထိ ဖြစ်ပွားသည်အထိ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ဗကပတို့သည် လွယ်မန်ခါးစခန်းနှင့် ရှောင်တီလင်စခန်းတို့ကို လက်နက်ကြီးပစ်ကူများ သုံးစွဲ၍ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကွမ်းလုံခံစစ်ကြောင်း၏ အချက်အချာဖြစ်သော ဟိုက်ကမ်းပါးစခန်းကို ဗကပတို့က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အသုတ်လိုက်ခွဲကာ အတင်းဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=မင်းရန်အောင်ပန်းချီကား (သို့မဟုတ်) မော်ဖဒေသပုံရိပ်များ |url=http://mdn.gov.mm/my/mngrnaeaangpnkhiikaa-siumhutt-meaaphdespunripmaa |access-date=2026-05-12 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲရလဒ် == ဟိုက်ကမ်းပါးတောင်ကုန်းသည် ကွမ်းလုံကြိုးတံတားနှင့် အမြောက်တပ်စုတောင်ကုန်းတို့ကို စိုးမိုးထားနိုင်သည့် အဓိကဗျူဟာကုန်းဖြစ်သောကြောင့် ဗကပတို့သည် မရရအောင်တိုက်ခိုက်၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။စစ်တပ်သည် ဟိုက်ကမ်းပါးကို လက်လွှတ်ရပြီးနောက် တပ်မတော်(လေ)၏ အကူအညီများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူများအပြင် အမြောက်တပ်ဖွဲ့၏ ၁၀၅ မမ ဟောင်ဝစ်ဇာ လက်နက်ကြီး၏ မီးကျည်များ၊ လေကွဲကျည်များဖြင့် ဟိုက်ကမ်းပါးပြန်လည်ရရှိရေး အင်အားအလွန်အကျွံအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=link |first=Get |last2=Facebook |date=2014-11-20 |title=အောင်တင်ထွန်း - ဟိုက်ကမ်းပါး - ဒဏ္ဍာရီ နဲ့ မြေပြင် |url=https://blog.moemaka.com/2014/11/blog-post_446.html |access-date=2026-05-12 |language=en}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://myawady.net.mm/index.php/amaaakhe-npiuliiyn-kntteaaaaabheaa-ccmeaaaeaangseaacckhnpiiyn-biulkhupkii-thnrii-17|title=အများအခေါ် နပိုလီယန် ကျွန်တော့်အာဘော် စစ်မှော်အောင်သောစစ်ချန်ပီယံ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းရီ|work=မြဝတီနေ့စဥ်|access-date=၁၂ မေ ၂၀၂၆|date=၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ဗကပတို့၏ ပင်မထိုးစစ်စစ်ကြောင်း စတင်ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်က လွယ်မန်ခါးတောင်ကြောကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားသော ကောင်းကြဲတိုက်ပွဲတွင် ဗကပတို့ အထိနာကာ ဆုတ်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသဖြင့် ကွမ်းလုံဒေသ စစ်မျက်နှာတစ်ခုလုံးတွင် ဗကပတို့၏ ထိုးစစ် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ကွမ်လုံ ရက်(၄၀)တိုက်ပွဲသည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ကွမ်းလုံရက်လေးဆယ်တိုက်ပွဲ သည် ရှေ့ကာ စခန်းငယ်များရှိ လှုပ်ရှားကာကင်းလေးများကို စတင်တိုက်ခိုက်ချိန်မှ ဗကပတို့ လုံးဝဆုတ်ခွာသွားကြချိန်အဆုံးသတ်အချိန်အထိကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ရှေ့ကာ စခန်းငယ်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက် တွင် စတင်ခြင်းဖြစ်ပြီး ကွမ်းလုံစစ်မြေပြင်မှ ဗကပ များ အပြီးတိုင်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ခြင်းသည် ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် ဖြစ်သည်။ == အကျအဆုံးများ == [[ဝင်းထိန်|ဦးဝင်းထိန်]]၏ "သံသရာတစ်ကွေ့" စာအုပ်ပါ အချက်အလက်များအရ ကွမ်းလုံရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအပါအဝင် ထိုကာလစစ်ပွဲများအတွင်း နှစ်ဖက်ကျဆုံးမှုမှာ အတိအကျသိရန် ခက်ခဲသော်လည်း ထောင်နှင့်သောင်းနှင့်ချီ၍ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားခဲ့သည်။ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသော တပ်မတော်၏ ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း မှတ်တမ်းများတွင်မူ ၁၉၆၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်အတွင်း တပ်မတော်ဘက်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည် ၁၄၀၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့ပြီး ဗကပဘက်မှ ၂၇၀၀ ခန့် ကျဆုံးခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဗကပ၏ အင်အားမှာလည်း ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၅၀၀ ခန့်ဖြင့် စတင်ခြေကုပ်ယူခဲ့ရာမှ ၁၉၇၄ ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ အင်အား ၅၈၀၀ ကျော်အထိ ၁၀ ဆကျော် တိုးတက်လာခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ဗကပသည် ဗျူဟာမြောက်လှသော ကွမ်းလုံကူးတို့ဆိပ်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ရက်ပေါင်း ၄၀ ကြာ တိုက်ပွဲကြီးကို ဆင်နွှဲခဲ့သလို ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ပန်လုံ၊ မိုင်းယန်းနှင့် မိုင်းလွေဒေသများ၌ ထိုးစစ်များ ဆက်တိုက်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ဗကပအနေဖြင့် ရွှေလီမြစ်ဝှမ်းသာမက ကွမ်းလုံနှင့် ကျိုင်းတုံမြို့ကြီးများကို ရရှိရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အောင်မြင်မှုမရရှိခဲ့ပေ။ သို့သော်လည်း ဗကပ ပြိုကွဲမှုနှင့်အတူ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီဒေသ]]နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ မုန်းကိုး၊ မုန်းယား၊ ဝနယ်၊ ကိုးကန့်နှင့် မိုင်းလားဒေသများကို အခြေပြုသည့် လွတ်မြောက်နယ်မြေများမှာမူ အသီးသီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2022-12-31 |title=နှစ်ဆန်း ၁ ရက် တရုတ်ထိုးစစ်နဲ့ အရှေ့မြောက်က တရုတ်နန်းရံများ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c6p894nn29do |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် == * [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၁၉၇၁]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] 4vw7krxyybd6h4k8nzuvwimpec9kehk ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ 14 285671 1031169 2026-05-12T17:15:05Z Zawzawaungthwin 100038 ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ 1031169 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|တိုက်ပွဲ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] 84k27ldza814butd47mmi4jhx5t4dt8 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28725-07 3 285672 1031171 2026-05-12T17:47:05Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031171 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28725-07 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) j6ld4b3sbtb0slxswx645l17kqojbzr အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Moonamz 3 285673 1031172 2026-05-12T17:47:15Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031172 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Moonamz ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) o4kg8mndgs3s2o941g96urnwjw4u67p အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jasonheinn 3 285674 1031173 2026-05-12T17:47:25Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031173 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jasonheinn ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 8hrrfes9tc7ymn4aqux24dpxwnotiw6 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28745-89 3 285675 1031174 2026-05-12T17:47:35Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031174 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28745-89 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) s9rr31aqkfk4r0bylfknb8yuskfehiu အသုံးပြုသူ:~2026-28762-99 2 285677 1031177 2026-05-12T18:28:20Z ~2026-28762-99 142542 မိန်းမ 1031177 wikitext text/x-wiki ဇီးဖြူတောင်ရွာ ဟာ တောတောင်အလှတရားတွေနဲ့ အေးချမ်းသာယာလှတဲ့ ဒေသတစ်ခုဖြစ်တာကြောင့် ခရီးသွားတွေအကြား စိတ်ဝင်စားမှုရရှိလာတဲ့ ရွာလေးတစ်ရွာ ဖြစ်ပါတယ်။ [<nowiki/>[[ရပ်စောက်မြို့နယ်|1]], 2] jvemui2xm1gwt1pllrrzqwrwkp8j2dn အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pun10123 3 285678 1031178 2026-05-12T18:47:45Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031178 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Pun10123 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) nw1pbvy00bejt9xdfmrcgiqh9hb3nrl အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-20245-74 3 285679 1031179 2026-05-12T18:47:55Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031179 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-20245-74 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၇၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) sglrhcw643h375fdxtnk0brohbwlveq အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28762-99 3 285680 1031180 2026-05-12T18:48:05Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031180 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28762-99 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၄၈၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 1i6a5vy8wmmba830t4udum3vzxhcrit အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TuskOfGanesh 3 285681 1031181 2026-05-12T19:48:15Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031181 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် TuskOfGanesh ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၈၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 5lwb8jx2vfqfw1o9kkryw2nlnb4pg36 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28602-46 3 285682 1031182 2026-05-12T19:48:25Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031182 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28602-46 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၈၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 22lz41qhftjctmmpvhmw3yqw13ymph5 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Akheadley 3 285683 1031184 2026-05-12T23:49:02Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031184 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Akheadley ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၄၉၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC) r1qdkjc2ljn7xvnveoew0or3ai3neay အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Doubleneptunianfool2 3 285684 1031185 2026-05-13T01:49:21Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031185 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Doubleneptunianfool2 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၄၉၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 7fs7m6q0njowtmc92uo92glmzfic7zm ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း 0 285685 1031246 2026-05-13T03:26:17Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 စာမျက်နှာကို [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]] သို့ ပြန်ညွှန်းလိုက်သည် 1031246 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]] i79uzj8ooz1igff01jgpdak81zq2wt9 ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285686 1031256 2026-05-13T03:29:26Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပင်လောင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031256 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ပင်လောင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] lxny4bbxg60yde86ev8m7vl9qevcr9s တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285687 1031258 2026-05-13T03:30:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[တာတိုင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည် 1031258 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[တာတိုင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ex6e8wz2fzc4jd3e38a2baukrfgfpps ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285688 1031260 2026-05-13T03:30:53Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဖားကန့် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည် 1031260 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဖားကန့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] dew8eab3jjhqacdrpcdsrgb7f4ktm2g လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285689 1031264 2026-05-13T03:34:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[လှိုင်သာယာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031264 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[လှိုင်သာယာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] h861ldrlzvlfzdzfvi6651b1812ld2h ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285690 1031268 2026-05-13T03:36:32Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031268 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] oekmsorykh5ot4e5z8nm1bwnj4gv1ac ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 285691 1031270 2026-05-13T03:36:32Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031270 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:ပဲခူး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] 0klxba242l9be53n963mrwq471ebu29 ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285692 1031275 2026-05-13T03:41:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031275 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] 1x2lbisvkktu6qtjp18xuyxt0ay9egf ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 285693 1031277 2026-05-13T03:41:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031277 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:ဒီပဲယင်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] h2dlizjvhhoxrq5su6lyh3f771w8f0c လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285694 1031280 2026-05-13T03:43:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031280 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] qh5s6xbnrxy1jqqwxrjvziktydmemcf ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 1 285695 1031282 2026-05-13T03:43:13Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031282 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဆွေးနွေးချက်:လက်ယက်ကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] q5olwlmjklo6sl556yxwox6p490h02j ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285696 1031285 2026-05-13T03:45:16Z Zawzawaungthwin 100038 [[ပဇီကြီး အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031285 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ပဇီကြီး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] 8egmlmg4ytcsothn5tu4ww2mb75t73z ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285697 1031288 2026-05-13T03:46:35Z Zawzawaungthwin 100038 [[ဗျိုင်းဖြူ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031288 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ဗျိုင်းဖြူ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ara2p4mj1fehtjdyhn0fg6mj57m54h1 လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285698 1031291 2026-05-13T03:48:34Z Zawzawaungthwin 100038 [[လိုင်ဇာ အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား 1031291 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[လိုင်ဇာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] q2t2ywl3esyuvrrzzdnzyielrbnuil0 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phoe Ga Don 3 285699 1031292 2026-05-13T03:49:40Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031292 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Phoe Ga Don ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၄၉၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) k0rzjtdkq3vgzw0n2h0jdjjbovvq02p မုန်တိုင်ပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု 0 285700 1031295 2026-05-13T03:51:27Z Zawzawaungthwin 100038 [[မုန်တိုင်ပင် အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] စာမျက်နှာကို [[မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] သို့ Zawzawaungthwinက ရွှေ့ခဲ့သည်: မလိုအပ်သော စကားဘညှပ်၊ သံတူကြောင်းကွဲများ ဖယ်ရှားခြင်း 1031295 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[မုန်တိုင်ပင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] kozow2y8tao2w8jhnzj32kvv68dckcq မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၁၃ 100 285701 1031300 2026-05-13T04:20:59Z Salai Rungtoi 22844 "{{Current events|year=2026|month=05|day=13|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1031300 wikitext text/x-wiki {{Current events|year=2026|month=05|day=13|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}} 837mjp36n61v0rk9mrg1n9ydxongnwj အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်ဇော်လွင် 3 285702 1031304 2026-05-13T04:49:50Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031304 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ခင်ဇော်လွင် ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 63wiupto6eosyxpa1ivj66iy5kpzmjt ဆိုးဇန်းဂျိူဘူတာ 0 285703 1031310 2026-05-13T06:13:45Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Infobox station | name = ဆိုးဇန်းဂျိူဘူတာ | native_name = 崇禅寺駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Sozenji Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Sozenji Station platforms | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates =..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1031310 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဆိုးဇန်းဂျိူဘူတာ | native_name = 崇禅寺駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Sozenji Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Sozenji Station platforms | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-62 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = {{adjstn|system=Hankyu|line=Kyoto |left1=Minamikata|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Awaji}} | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာ''' (崇禅寺駅, Sōzenji-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-62) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာသည် ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများထဲတွင် လူသုံးမှုအနည်းဆုံး ဘူတာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |author=Hankyu Corporation |title=駅別乗降人員 {{!}} 路線・駅 |url=https://www.hankyu.co.jp/station/passenger/index.html |access-date=2025-07-21 |website=阪急電鉄 |language=ja}}</ref> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုနှင့် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ {{ja-rail-line|first=2|pfn=မြောက်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Kita-Senri|x}}}} {{ja-rail-line|first=3|pfn=တောင်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for {{STN|Umeda|x}}, {{STN|Sannomiya|x||Kobe}}, and {{STN|Takarazuka|x}}}} ==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိနေရာများ== *Nakajima Soja *Sozen-ji *Kunijima Purification Plant (Osaka City Waterworks Bureau) *[[Kunijima Station]] ([[Hankyu Senri Line|Senri Line]]) *Osaka Prefectural Kunijima High School *Osaka Municipal Nakajima Junior High School *Osaka Municipal Keihatsu Elementary School *Osaka Municipal Higashiyodogawa Gymnasium *Yodogawa Christian Hospital ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Sozenji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/sozenji.html Sozen-ji Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 7y05c5zsydms0ezuo7lrsvtka8aratg 1031311 1031310 2026-05-13T06:14:09Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031311 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဆိုးဇန်းဂျိူဘူတာ | native_name = 崇禅寺駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Sozenji Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Sozenji Station platforms | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-62 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = {{adjstn|system=Hankyu|line=Kyoto |left1=Minamikata|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Awaji}} | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာ''' (崇禅寺駅, Sōzenji-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-62) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာသည် ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများထဲတွင် လူသုံးမှုအနည်းဆုံး ဘူတာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |author=Hankyu Corporation |title=駅別乗降人員 {{!}} 路線・駅 |url=https://www.hankyu.co.jp/station/passenger/index.html |access-date=2025-07-21 |website=阪急電鉄 |language=ja}}</ref> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုနှင့် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ {{ja-rail-line|first=2|pfn=မြောက်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Kita-Senri|x}}}} {{ja-rail-line|first=3|pfn=တောင်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for {{STN|Umeda|x}}, {{STN|Sannomiya|x||Kobe}}, and {{STN|Takarazuka|x}}}} ==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိနေရာများ== *Nakajima Soja *Sozen-ji *Kunijima Purification Plant (Osaka City Waterworks Bureau) *[[Kunijima Station]] ([[Hankyu Senri Line|Senri Line]]) *Osaka Prefectural Kunijima High School *Osaka Municipal Nakajima Junior High School *Osaka Municipal Keihatsu Elementary School *Osaka Municipal Higashiyodogawa Gymnasium *Yodogawa Christian Hospital ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Sozenji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/sozenji.html Sozen-ji Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] 28w23db7rlm0pg3rr00et6vhkv3elig 1031312 1031311 2026-05-13T06:14:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031312 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = ဆိုးဇန်းဂျိူဘူတာ | native_name = 崇禅寺駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Sozenji Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Sozenji Station platforms | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-62 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = {{adjstn|system=Hankyu|line=Kyoto |left1=Minamikata|type1={{SLL|Local|black|white}}|right1=Awaji}} | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာ''' (崇禅寺駅, Sōzenji-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-62) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ဟိဂရှိယောဒိုဂဝရပ်ကွက်တွင် ရှိသည်။ ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုးဇန်းဂျိဘူတာသည် ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာများထဲတွင် လူသုံးမှုအနည်းဆုံး ဘူတာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |author=Hankyu Corporation |title=駅別乗降人員 {{!}} 路線・駅 |url=https://www.hankyu.co.jp/station/passenger/index.html |access-date=2025-07-21 |website=阪急電鉄 |language=ja}}</ref> ==ဘူတာပုံစံ== ဘူတာတွင် ရထားလမ်းကြောင်းနှစ်ခုနှင့် ပလက်ဖောင်းနှစ်ခု ပါရှိသည်။ {{ja-rail-line|first=2|pfn=မြောက်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for Kyoto ({{STN|Kawaramachi|x|Kyoto}}, {{STN|Arashiyama|x|Hankyu}}) and {{STN|Kita-Senri|x}}}} {{ja-rail-line|first=3|pfn=တောင်ဘက်|nidx=Kyoto Line|col=limegreen|dir=for {{STN|Umeda|x}}, {{STN|Sannomiya|x||Kobe}}, and {{STN|Takarazuka|x}}}} ==ပတ်ဝန်းကျင်ရှိနေရာများ== *Nakajima Soja *Sozen-ji *Kunijima Purification Plant (Osaka City Waterworks Bureau) *[[Kunijima Station]] ([[Hankyu Senri Line|Senri Line]]) *Osaka Prefectural Kunijima High School *Osaka Municipal Nakajima Junior High School *Osaka Municipal Keihatsu Elementary School *Osaka Municipal Higashiyodogawa Gymnasium *Yodogawa Christian Hospital ==ပြင်ပလင့်များ== {{Commons category|Sozenji Station}} * [http://www.hankyu.co.jp/station/sozenji.html Sozen-ji Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]] lew2fdn639h1f8wuiqxpbrreg7jkcbp မိနမိခတဘူတာ (အိုဆာကာ) 0 285704 1031313 2026-05-13T06:18:30Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 "{{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1031313 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-61 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''မိနမိခတဘူတာ''' (南方駅, Minamikata-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-61) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ယောဒိုခဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် အိုဆာကာမြို့၏ မိဒိုဆွတ်ဂျိမြေအောက်ရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာဖြစ်သည့် နိရှိနခဂျိမ-မိနမိဂတဘူတာသို့ ပြောင်းလဲစီးနိုင်သည့် ဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== ==ပြင်ပလင့်များ== ==ကိုးကား== {{reflist}} 15t86n4y3y2rhbnraece4gnz85s8fgn 1031314 1031313 2026-05-13T06:18:56Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ပြင်ပလင့်များ */ 1031314 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-61 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''မိနမိခတဘူတာ''' (南方駅, Minamikata-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-61) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ယောဒိုခဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် အိုဆာကာမြို့၏ မိဒိုဆွတ်ဂျိမြေအောက်ရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာဖြစ်သည့် နိရှိနခဂျိမ-မိနမိဂတဘူတာသို့ ပြောင်းလဲစီးနိုင်သည့် ဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.hankyu.co.jp/station/minamikata.html Minamikata Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} {{Commons category|Minamikata Station (Osaka)}} {{coord|34|43|33|N|135|29|57|E|source:kolossus-jawiki|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 9uhcham1mw3qcvimdkiitrtbeuavrtb 1031315 1031314 2026-05-13T06:19:27Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 /* ကပ်လျက်ဘူတာများ */ 1031315 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-61 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''မိနမိခတဘူတာ''' (南方駅, Minamikata-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-61) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ယောဒိုခဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် အိုဆာကာမြို့၏ မိဒိုဆွတ်ဂျိမြေအောက်ရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာဖြစ်သည့် နိရှိနခဂျိမ-မိနမိဂတဘူတာသို့ ပြောင်းလဲစီးနိုင်သည့် ဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== {{j-railservice start}} {{j-route|route=Hankyu Kyoto Main Line (HK-61)|col=limegreen|f=w}} {{j-rserv|service=Local|b=d|previous={{STN|Jūsō|x}} (HK-03)|next={{STN|Sōzenji|x}} (HK-62)|col=black|f=b}} {{j-rserv|service=Semi-Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next={{STN|Awaji|x}} (HK-63)|col=green}} {{j-rserv|service=Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next=Awaji (HK-63)|col=gold}} {{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Rapid Limited Express "Kyo-Train Garaku", "Sagano", "Atago", "Togetsu"|p}} {{end box}} ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.hankyu.co.jp/station/minamikata.html Minamikata Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} {{Commons category|Minamikata Station (Osaka)}} {{coord|34|43|33|N|135|29|57|E|source:kolossus-jawiki|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} 6cmqgtbk3xln1pqsda4rar5pyi4mnqd 1031316 1031315 2026-05-13T06:19:47Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031316 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-61 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''မိနမိခတဘူတာ''' (南方駅, Minamikata-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-61) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ယောဒိုခဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် အိုဆာကာမြို့၏ မိဒိုဆွတ်ဂျိမြေအောက်ရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာဖြစ်သည့် နိရှိနခဂျိမ-မိနမိဂတဘူတာသို့ ပြောင်းလဲစီးနိုင်သည့် ဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== {{j-railservice start}} {{j-route|route=Hankyu Kyoto Main Line (HK-61)|col=limegreen|f=w}} {{j-rserv|service=Local|b=d|previous={{STN|Jūsō|x}} (HK-03)|next={{STN|Sōzenji|x}} (HK-62)|col=black|f=b}} {{j-rserv|service=Semi-Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next={{STN|Awaji|x}} (HK-63)|col=green}} {{j-rserv|service=Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next=Awaji (HK-63)|col=gold}} {{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Rapid Limited Express "Kyo-Train Garaku", "Sagano", "Atago", "Togetsu"|p}} {{end box}} ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.hankyu.co.jp/station/minamikata.html Minamikata Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} {{Commons category|Minamikata Station (Osaka)}} {{coord|34|43|33|N|135|29|57|E|source:kolossus-jawiki|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] ddu9z8fmcfmmdp72h9o3hxufa4yrpbx 1031317 1031316 2026-05-13T06:19:59Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည် 1031317 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = မိနမိခတဘူတာ | native_name = 南方駅 | native_name_lang = jp | symbol_location = | symbol = | type = | image = Minamikata Sta Home Kyoto Line.jpg | alt = | caption = Minamikata Station | address = [[Yodogawa-ku, Osaka]] | borough = | country = Japan | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | grid_name = | grid_position = | owned = | operator = [[Hankyu]] | manager = | transit_authority = | line = Hankyu Kyoto Main Line | distance = | platforms = 2 - Side Platforms | tracks = 2 | train_operators = | connections = | structure = | parking = | bicycle = | accessible = | code = HK-61 | iata = | zone = | website = | opened = {{Start date|1921|04|01|df=y}} | electrified = | closed = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | passengers = | pass_year = | pass_rank = | services = | other_services = | other_services2 = | footnotes = }} '''မိနမိခတဘူတာ''' (南方駅, Minamikata-eki; ဘူတာအမှတ် - HK-61) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စု၊ ယောဒိုခဝရပ်ကွက်တွင်ရှိသည့် ဘူတာဖြစ်သည်။ [[ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း|ဟန်းခယူးကျိုတိုရထားလိုင်း]]ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤဘူတာသည် အိုဆာကာမြို့၏ မိဒိုဆွတ်ဂျိမြေအောက်ရထားလိုင်းပေါ်ရှိ ဘူတာဖြစ်သည့် နိရှိနခဂျိမ-မိနမိဂတဘူတာသို့ ပြောင်းလဲစီးနိုင်သည့် ဘူတာလည်း ဖြစ်သည်။ ==ကပ်လျက်ဘူတာများ== {{j-railservice start}} {{j-route|route=Hankyu Kyoto Main Line (HK-61)|col=limegreen|f=w}} {{j-rserv|service=Local|b=d|previous={{STN|Jūsō|x}} (HK-03)|next={{STN|Sōzenji|x}} (HK-62)|col=black|f=b}} {{j-rserv|service=Semi-Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next={{STN|Awaji|x}} (HK-63)|col=green}} {{j-rserv|service=Express|b=d|previous=Jūsō (HK-03)|next=Awaji (HK-63)|col=gold}} {{j-rserv|service=Semi limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Commutation Limited Express|b=d|p}} {{j-rserv|service=Rapid Limited Express "Kyo-Train Garaku", "Sagano", "Atago", "Togetsu"|p}} {{end box}} ==ပြင်ပလင့်များ== * [http://www.hankyu.co.jp/station/minamikata.html Minamikata Station] from Hankyu Railway website {{in lang|ja}} {{Hankyu Kyoto Line}} {{Commons category|Minamikata Station (Osaka)}} {{coord|34|43|33|N|135|29|57|E|source:kolossus-jawiki|display=title}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ဘူတာရုံများ]] [[ကဏ္ဍ:ဟန်းခယူးကျိုတိုပင်မရထားလိုင်း]] 3kwesl3btcknkqh3buwhlegiyaxozmp ရှင်းဆန်းဆန်း 0 285705 1031321 2026-05-13T06:31:29Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ရှင်းဆန်းဆန်း]] စာမျက်နှာကို [[ရှင်းဆန်းအန်း]] သို့ ခင်မောင်မောင်လွင်က ရွှေ့ခဲ့သည် 1031321 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ရှင်းဆန်းအန်း]] lwi9oet4m956bqdhe0xuvp3kn9itiff 1031322 1031321 2026-05-13T06:31:48Z ခင်မောင်မောင်လွင် 40414 [[ရှင်းဆန်းအန်း]] သို့ ပြန်ညွှန်းကို ဖယ်ရှားခဲ့သည် 1031322 wikitext text/x-wiki {{db-self}} i3ivwgg793ry976qg2ak9jnjk4epd7m အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကောင်းခန့်စံ 3 285706 1031325 2026-05-13T06:50:08Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031325 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ကောင်းခန့်စံ ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 6mz7fpgbme21q612rlflvrdre4tt56o အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LilithFireHellBound 3 285707 1031336 2026-05-13T07:50:18Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031336 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် LilithFireHellBound ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 77l9nqbn8q8jho3u1ty7s69ekddpeye နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ 0 285708 1031337 2026-05-13T07:54:11Z Zawzawaungthwin 100038 '''နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[နမ့်ဆန်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ 1031337 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ | partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] | image = | caption = | map_type = Myanmar | latitude = 22.9650 | longitude = 97.1633 | map_size = 250 | map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နမ့်ဆန်မြို့ တည်နေရာ | map_label = နမ့်ဆန် | date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ – ၁၅ | place = [[နမ့်ဆန်မြို့]]၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] | result = TNLA မှ မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ | combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] | combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] | commander1 = [[တာအိုက်ဘုန်း]] | commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း | strength1 = TNLA တပ်မဟာ (၂) | strength2 = ဗျူဟာကုန်းအခြေစိုက်တပ်များ | casualties1 = မသိရှိရ | casualties2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ၁ ဦး အပါအဝင် အများအပြား ဖမ်းဆီးရမိ | notes = အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ }} '''နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[နမ့်ဆန်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c28yxz1gklmo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲကာလ (၆) ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန်အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သော်လည်း ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် မြို့အနောက်ဘက်ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် ဗျူဟာကုန်းစခန်းကို TNLA က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် နမ့်ဆန်မြို့သည် TNLA လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ကို TNLA က အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> == နောက်ခံသမိုင်း == နမ့်ဆန်မြို့သည် တအာင်း (ပလောင်) စော်ဘွားများ အဆက်ဆက် အခြေစိုက် နန်းစိုက်ခဲ့သည့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တအာင်းစော်ဘွားများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သမ္မတဟောင်း [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] နှင့် အခြားစော်ဘွား(၁၉)ဦးတို့၏ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ပွဲ မတိုင်မီအထိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် နန်းစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း နမ့်ဆန်မြို့သည် အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် ၆၄ နှစ်ကြာ ရောက်ရှိနေခဲ့ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က ထုတ်ပြန်ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး - စစ်တပ်လက်နက်အများဆုံးသိမ်းယူခဲ့တဲ့ နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyee5xe0jo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် == ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဖြစ်ကြသည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) တို့သည် အခြားသော တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (စစ်ကောင်စီ) နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အမည်ဖြင့် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |first=မေယု |date=0001-11-30 |title=နမ့်ဆန်တွင် TNLA စခန်းကို စစ်ကောင်စီ သုံးရက်ဆက် အပြင်းအထန်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13441/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်သည့်နေ့တွင်ပင် နမ့်ဆန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ '''"ကဒိုင်းဖူး"''' တောင်ကုန်းစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၆၀ မမ လက်နက်ကြီး အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-12 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို ထိန်းချုပ်မည့် TNLA က လက်ကျန်စခန်းကုန်းကို ဆက်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46766/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ '''ရဲစခန်း''' နှင့် ပတ္တမြားစေတီအနီးရှိ '''"ကောင်းမူဆိုင်"'''စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတို့ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့ရှိ စစ်ကောင်စီအတွက် အချက်အခြာကျသော တပ်စခန်းကုန်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့ပေါ်ရှိ ၎င်းတို့၏ အရေးပါသော အထိုင်စခန်းများ မကျဆုံးစေရန် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-11 |title=နမ့်ဆန်မှာ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်နေပြီး တပ်စခန်းအချို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ကြောင်း TNLA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-tnla-battle-12112023062243.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအတွက် အဓိကရိက္ခာနှင့် ဘဏ္ဍာငွေစီးဆင်းရာနေရာဖြစ်တစ်ခုဖြစ်သော စစ်ကောင်စီ အမှတ် (၆၂၆) ထောက်ပို့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်းလက်အောက်ခံ '''လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ''' (ရွှေဖီဦးစက်ရုံ) ကို (TNLA) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစက်ရုံကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-14 |title=နမ့်ဆန်မြို့ရှိ စစ်တပ်ပိုင် ရွှေဖီဦးစက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46877/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> တိုက်ပွဲစတင်သည့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ (၄) ရက်တာကာလအတွင်း TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ ရဲစခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း (၃) ခုကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့အထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့တွင် အခိုင်အမာတပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီ၏ '''ဗျူဟာကုန်းစခန်း'''ကို TNLA က ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-14 |title=စစ်ကောင်စီတပ် နမ့်ဆန် လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-military-tea-factory-12142023060329.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> === မြို့သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် တပ်မမှူး ဖမ်းဆီးရမိခြင်း === ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်စခန်းဖြစ်သော ဗျူဟာကုန်းကို TNLA က အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဗျူဟာကုန်းသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူတပ်များနှင့် အခြားစစ်ကြောင်းများကို အထိုင်ချကွပ်ကဲနေသည့် အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဗျူဟာကုန်း ကျဆုံးပြီးနောက် အဆိုပါစခန်းတွင် ကိုယ်တိုင်ကွပ်ကဲနေသည့် [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး '''ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း''' ကို TNLA တပ်ဖွဲ့များက အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကို တိုက်ပွဲမြေပြင်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် ထူးခြားသော စစ်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျူဟာကုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှုနှင့်အတူ နမ့်ဆန်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးကို စစ်ကောင်စီကင်းစင်သည့် နယ်မြေအဖြစ် TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-10 |title=နမ့်ဆန်မြို့ အမှတ် ၁၀၁ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်း ထွန်း ကို TNLA က ဖမ်းဆီးထား |url=https://yktnews.com/2024/01/139355/ |access-date=2026-05-13 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> == လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခြင်းနှင့် အကျအဆုံးစာရင်း == နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) သည် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများကို စံချိန်တင် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ဗျူဟာကုန်းအား သိမ်းပိုက်စဉ် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ဂိုဒေါင် (၃) လုံးကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သိမ်းဆည်းရမိသည့် လက်နက်များတွင် ဟောင်ဝစ်ဇာ (Howitzer) အမြောက် ၄ လက်၊ ၁၀၈ မမ အမြောက်များ၊ ပခုံးထမ်းလောင်ချာ (RPG) များနှင့် အခြားသော လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အများ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တားအိုက်ကျော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref> တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ တပ်မမှူးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ရဲများနှင့် တပ်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း ၆၄ ဦးကို TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ပခုက္ကူအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်း အမှတ် (၂၅၈) မှ တပ်ရင်းမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ငြိမ်းချမ်း လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဒေသအခြေစိုက် သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ရက်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ကာလအတွင်း ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးအရ အချက်အခြာကျသော ပခုက္ကူအခြေစိုက် တပ်မ (၁၀၁)၊ ခလရ (၂၅၈) စခန်းကြီးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအားလုံးကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ == ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှု အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ == နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA က ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြို့အဝင်ရှိ တောင်ကုန်းပေါ်၌ တည်ထားသည့် စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ဘက်ဟိုး (Backhoe) ဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) က ထုတ်ပြန်စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါ စေတီတော်သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး စေတီအတွင်းရှိ ဌာပနာပစ္စည်းများကိုလည်း TNLA က ယူဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတစ်ဆူအား TNLA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများက ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/50992 |access-date=2026-05-13 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> အလားတူပင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) အဖွဲ့သည်လည်း [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]၊ စီအောကျေးရွာ မြောက်ဘက်ရှိ ဆင်ဦးကင်းကုန်းပေါ်မှ စေတီတော်အား သံတူဖြင့်ထု၍ ဖြိုချဖျက်ဆီးနေသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ထုခွဲနေသည့် ရုပ်သံများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ လုပ်ရပ်များအပေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများက လက်မခံနိုင်ဘဲ ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကန့်ကွက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှုသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လူမှုကွန်ရက်နှင့် မီဒီယာများ၌ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/287346 |access-date=2026-05-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> == စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အပြောင်းအလဲ == ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လက်လွှတ်ခဲ့ရသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့နယ်များအား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ခဲ့ရာတွင် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သည် [[မန်တုံမြို့နယ်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]] တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤကြေညာချက်သည် အဆိုပါမြို့နယ်များအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ စစ်တိုင်းမှူးများထံ လွှဲအပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့လက်လွှတ်ထားရသည့် နယ်မြေများကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-05 |title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မြို့တွေကို စစ်ကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ex12z3y1o |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> == စစ်သုံ့ပန်းများ ပြန်လည်စေလွှတ်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ == နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ချဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် TNLA ထံတွင် (၂) နှစ်နီးပါး စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံထားရစဉ်အတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ ဖွင့်ဟဝန်ခံချက် ရုပ်သံမှတ်တမ်းတစ်ခုကို TNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/10/11781|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်စစ်ခေါင်းဆောင်များ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေခြင်း ရပ်တန့်ရန် ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းတောင်းဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် TNLA က ထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းအချို့ကို ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့အနက် ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းလည်း ပါဝင်လာခဲ့ကြောင်း သတင်းမီဒီယာအချို့တွင် ဖော်ပြထားကြသည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် ရာထူးအဆင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသော ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြန်လည်လွတ်မြောက်လာမှုသည် စစ်ဆင်ရေးအပြီး နောက်ဆက်တွဲ စစ်သုံ့ပန်းလဲလှယ်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mekongnewsmm.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a6%e1%80%b8/32851/|title=TNLA ပြန်လွှတ်ပေးသည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ပါဝင်လာ|work=မဲခေါင်သတင်း|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၃ မေ ၂၀၂၆}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]] [[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]] 4yuawus7mekli9xpmmy92bviv1darj9 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28712-40 3 285709 1031347 2026-05-13T08:50:28Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031347 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28712-40 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) m55lnj534q2dctrwj6g6pigef181nvq အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Samuel Thurain002 3 285710 1031348 2026-05-13T09:50:38Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031348 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Samuel Thurain002 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) g6511526zmziue3axbg63xlbejml4e1 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Rosem011 3 285711 1031349 2026-05-13T09:50:48Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031349 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Rosem011 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) noqqn9vz1t8ajjvz8m4sbmesjviinsj ဟာ့ဒ်ကျွန်းနှင့် မက်ဒေါ်နယ်ကျွန်းစုများ 0 285712 1031350 2026-05-13T09:57:11Z Counterstrike1 141906 "ဟာ့ဒ်ကျွန်းနှင့် မက်ဒေါ်နယ်ကျွန်းစုနယ်မြေသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်းရှိ ဩစတြေးလျပြင်ပနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည် 1031350 wikitext text/x-wiki ဟာ့ဒ်ကျွန်းနှင့် မက်ဒေါ်နယ်ကျွန်းစုနယ်မြေသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတောင်ပိုင်းရှိ ဩစတြေးလျပြင်ပနယ်မြေတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဤနယ်မြေသည် ကာဂူလန်ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် တည်ရှိသော အန္တာတိကအောက် မီးတောင်ကျွန်းစုတစ်စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းသည် ဩစတြေးလျပြည်မကြီး၏ အနောက်တောင်ဘက် ၄၀၀၀ ကီလိုမီတာ (၂၅၀၀ မိုင်) ခန့်နှင့် အန္တာတိက၏ မြောက်ဘက် ၁၇၀၀ ကီလိုမီတာ (၁၁၀၀ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုနယ်မြေတွင် ဩစတြေးလျ၏ တစ်ခုတည်းသော တက်ကြွသော မီးတောင်များ ပါဝင်ပြီး ဩစတြေးလျ အန္တာတိကနယ်မြေပြင်ပရှိ ၎င်း၏ အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သော မော်ဆန်တောင်ထိပ်၏ တည်နေရာဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းစုများကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဝေးဆုံးနေရာများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite book |date=2026-05-13 |title=Heard Island and McDonald Islands |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Heard_Island_and_McDonald_Islands&oldid=1353916871 |language=en}}</ref> hisf7vn7x5a3izv5jd684bf3xys01rm အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Raedwalda 3 285713 1031355 2026-05-13T10:50:58Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031355 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Raedwalda ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၀၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) 3klp3hp87mvtonv721atech88gg4bq9 အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-28729-28 3 285714 1031361 2026-05-13T11:51:09Z Welcome-Bot 40494 ကြိုဆိုပါသည်! 1031361 wikitext text/x-wiki == ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &#126;2026-28729-28 ! == {| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;" | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> * အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ * ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။ * တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ * သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ * ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ * ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။ </div> | style="padding:0 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;"> * စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။ * ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ * ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။ * [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။ * [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။ * ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &#126;&#126;&#126;&#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ * သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ * [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။ </div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em;"> [[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you. </div> |}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၁၊ ၁၃ မေ ၂၀၂၆ (UTC) bdm8c2pkdr04tqs9viibz8xmpgmu389