တရုတ်လူမျိုး

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="my">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>mywiki</dbname>
    <base>https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုသူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">မုခ်ဝ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">စာမူကြမ်း</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မော်ဂျူး</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>တရုတ်လူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4351</id>
    <revision>
      <id>1038484</id>
      <parentid>1017749</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:38:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12571" sha1="lt6emh2pjuc8vcqkt8m5znif73kt6xm" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group      = တရုတ်လူမျိုး &lt;br /&gt;(Chinese people)
| image      = [[File:Chinese people around the world.svg|thumb|တရုတ်လူမျိုး လူဦးရေများသော နိုင်ငံများ&lt;br&gt;
{{Legend|#000000|တရုတ်ပြည်မကြီး၊ ဟောင်ကောင်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် မကာအို}}
{{Legend|#770000|+ ၁,၀၀၀,၀၀၀}}
{{Legend|#ff0000|+ ၁၀၀,၀၀၀}}
{{Legend|#ff7070|+ ၁၀,၀၀၀}}
{{Legend|#ffc2c2|+ ၁,၀၀၀}}|300x300px]]
| poptime    = ၁.၄ ဘီလီယံကျော် &lt;br /&gt;(ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၈% ခန့်)
| regions    = 
{{flagicon|CHN}} [[တရုတ်ပြည်မကြီး]]&lt;br /&gt;
{{flagicon|TWN}} [[ထိုင်ဝမ်]]&lt;br /&gt;
{{flagicon|HKG}} [[ဟောင်ကောင်]]&lt;br /&gt;
{{flagicon|MAC}} [[မကာအို]]&lt;br /&gt;
{{flagicon|SGP}} [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]&lt;br /&gt;
{{flagicon|MMR}} [[မြန်မာနိုင်ငံ]] (အသေးစိတ်အတွက် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] ကို ကြည့်ပါ။)&lt;br /&gt;
နှင့် အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီး (ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်များ)
| languages  = [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (Sinitic languages)
| religions  = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[တာအိုဘာသာ]]၊ တရုတ်ရိုးရာဘာသာ၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] နှင့် ဘာသာမဲ့
| related    = [[ဟန်လူမျိုး]] နှင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ အသိအမှတ်ပြု လူမျိုးစု ၅၅ ခု
}}

'''တရုတ်လူမျိုး'''များသည် [[တရုတ်]]နှင့် မျိုးရိုးအရ၊ လူမျိုးအရ၊ နိုင်ငံသားအရ၊ သို့မဟုတ် အခြားသော နှီးနွယ်မှုများ ရှိသော လူမျိုးစုများဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Harding |first=Harry |year=1993 |title=The Concept of &quot;greater China&quot;: Themes, Variations and Reservations |url=https://archive.org/details/sim_china-quarterly_1993-12_136/page/660 |journal=The China Quarterly |volume=136 |issue=136 |pages=660–86 |doi=10.1017/S030574100003229X |jstor=655587 }}&lt;/ref&gt;[[ဟန်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]သည် တရုတ်တွင် အကြီးဆုံးသော လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[တရုတ်ပြည်မကြီး]] စုစုပေါင်းလူဦးရေ၏ ၉၂% ခန့် ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ciastat&quot;&gt;[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/ CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211220073104/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/ |date=20 December 2021 }}: &quot;Han Chinese 91.6%&quot; out of a reported population of 1,379 billion (July 2017 est.)&lt;/ref&gt; ဟန်တရုတ်လူမျိုးများသည် [[ထိုင်ဝမ်]]၊ [[ဟောင်ကောင်]]၊ [[မကာအို]]နှင့် [[စင်ကာပူ]]တို့တွင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ၏ ၉၅%၊ ၉၂%၊ ၈၉% နှင့် ၇၄% အသီးသီးရှိသည်။&lt;ref name=&quot;中華民國國情簡介2016&quot;&gt;{{cite web |language=zh-TW |url=http://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=7C222A52A60660EC&amp;s=FFD5D521BBC119F8 |script-title=zh:中華民國國情簡介 |trans-title=ROC Vital Information |date=2016 |website=Executive Yuan |access-date=2016-08-23 |quote={{lang|zh-TW|臺灣住民以漢人為最大族群，約占總人口97%}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218124716/http://www.ey.gov.tw/state/News_Content3.aspx?n=7C222A52A60660EC&amp;s=FFD5D521BBC119F8 |archive-date=18 February 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Yearbook2014&gt;{{cite book |year=2014 |title=The Republic of China Yearbook 2014 |author=Executive Yuan, R.O.C. |url=http://www.ey.gov.tw/Upload/UserFiles/YB%202014%20all%20100dpi.pdf |access-date=2016-06-11 |isbn=978-986-04-2302-0 |page=36}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite report |date=February 2016 |title=2016 Population By-census – Summary Results |url=http://www.bycensus2016.gov.hk/en/bc-mt.html |publisher=[[Census and Statistics Department (Hong Kong)|Census and Statistics Department]] |page=37 |access-date=14 March 2017 |archive-date=20 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171120115053/http://www.bycensus2016.gov.hk/en/bc-mt.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite report|date=May 2017 |title=2016 Population By-Census Detailed Results |url=https://www.dsec.gov.mo/getAttachment/e20c6bab-ada4-4f83-9349-e72605674a42/E_ICEN_PUB_2016_Y.aspx  |publisher=[[Statistics and Census Service]] |access-date=25 July 2019 |ref={{harvid|Population By-Census|2016}} }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harvnb|Population By-Census|2016|p=47}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Singapore Census 2015&quot;&gt;Statistics Singapore:
*{{cite web|url=http://www.singstat.gov.sg/publications/publications-and-papers/GHS/ghs2015content|title=General Household Survey 2015 - Content Page|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505143054/http://www.singstat.gov.sg/publications/publications-and-papers/GHS/ghs2015content|archive-date=5 May 2017|accessdate=26 January 2021|archivedate=12 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212081901/http://www.singstat.gov.sg/publications/publications-and-papers/GHS/ghs2015content}}
*{{cite web|url=http://www.singstat.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/publications/publications_and_papers/GHS/ghs2015/excel/t43-48.xls|title=Religion data|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160409100146/http://www.singstat.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/publications/publications_and_papers/GHS/ghs2015/excel/t43-48.xls|archive-date=9 April 2016|accessdate=26 January 2021|archivedate=9 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160409100146/http://www.singstat.gov.sg/docs/default-source/default-document-library/publications/publications_and_papers/GHS/ghs2015/excel/t43-48.xls}}&lt;/ref&gt;တရုတ်လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၈% ခန့်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=zhang&gt;{{cite journal |last1 = Zhang |first1 = Feng |last2=Su |first2=Bing |last3=Zhang |first3=Ya-ping |last4=Jin |first4=Li  |title=Genetic Studies of Human Diversity in East Asia |pmc=2435565 |journal=Philosica Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=362  |issue=1482  |pages=987–996  |date=22 February 2007|pmid=17317646  |doi=10.1098/rstb.2007.2028  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=zhao&gt;{{cite journal|last1=Zhao|first1=Yong-Bin|last2=Zhang|first2=Ye|last3=Zhang|first3=Quan-Chao|last4=Li|first4=Hong-Jie|last5=Cui|first5=Ying-Qiu|last6=Xu|first6=Zhi|last7=Jin|first7=Li|last8=Zhou|first8=Hui|last9=Zhu|first9=Hong|title=Ancient DNA Reveals That the Genetic Structure of the Northern Han Chinese Was Shaped Prior to three-thousand Years Ago |journal=[[PLOS One]]|year=2015|volume=10|issue=5|pages=e0125676|doi=10.1371/journal.pone.0125676|pmid=25938511|pmc=4418768 |bibcode=2015PLoSO..1025676Z }}&lt;/ref&gt;ဟန်တရုတ်လူမျိုးသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အင်အားကြီး လူမျိုးစု ဖြစ်သည့်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံပြင်ပတွင် ဟန်တရုတ်လူမျိုး နှင့် တရုတ်လူမျိုးဟူသော ဝေါဟာရတို့ကို ရောနှောအသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော လူမျိုးစု ၅၅ ခု ရှိပြီး ယင်းတို့ကို &quot;တရုတ်လူမျိုး&quot;ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။

[[ဟောင်ကောင်]]နှင့် [[မကာအို]]တို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသော်လည်း အဆိုပါဒေသနှစ်ခုလုံးသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ဖြစ်သည်။ ဟောင်ကောင်နှင့် မကာအိုတို့ကို &quot;တရုတ်-ဗြိတိသျှ ပူးတွဲကြေညာချက်&quot; နှင့် &quot;တရုတ်-ပေါ်တူဂီ ပူးတွဲကြေညာချက်&quot; ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာစာချုပ်များအရ အသီးသီး အုပ်ချုပ်သည်။ အဆိုပါ ဒေသနှစ်ခုတွင် နေထိုင်သူများအနေဖြင့် အမျိုးမျိုးသော နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ရရှိနိုင်သည်။[[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]]ဟု တရားဝင်အမည်တွင်သော ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများကိုလည်း ရံဖန်ရံခါတွင် &quot;ထိုင်ဝမ်လူမျိုး&quot;ဟု ခေါ်လေ့ရှိသော်လည်း ယင်းတို့ကို &quot;တရုတ်လူမျိုး&quot;ဟုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထိုင်ဝမ်၏ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ရှိနေသလို တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံအားလည်း အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ထို့အပြင် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများဟု ခေါ်ဆိုသော အခြားနိုင်ငံများတွင် အခြေချနေထိုင်သော တရုတ်လူမျိုးလည်း ရှိသေးသည်။

=== ပင်လယ်ရပ်ခြားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ===
ကမ္ဘာအနှံ့အပြားရှိ ပင်လယ်ရပ်ခြားနိုင်ငံများတွင် တရုတ်နွယ်ဖွားများ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြရာ အရှေ့တောင်အာရှသည် တရုတ်နွယ်ဖွား အများဆုံးအခြေချရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလားတူပင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ရွှေ့ပြောင်းအခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော [[မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] (ဗမာတရုတ်) ရှိကြပြီး ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ ဟန်တရုတ်မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:တရုတ် လူမျိုးများ|*]]

{{stub}}</text>
      <sha1>lt6emh2pjuc8vcqkt8m5znif73kt6xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငြိမ်းကျော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5151</id>
    <revision>
      <id>1038345</id>
      <parentid>883851</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34976-69</username>
        <id>144383</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရေးသားသော စာအုပ်စာတမ်းများ */</comment>
      <origin>1038345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14281" sha1="2d531my8trwezci4qbam35pl5t2x93w" xml:space="preserve">{{Infobox writer|name=ငြိမ်းကျော်|native_name=မောင်မောင်ကြီး|birth_date={{birth date|1943|1|20| df=y}}|birth_place=[[အင်းစိန်]] [[ရန်ကုန်မြို့]]|signature=Nyein Kyaw.jpg|spouse=ဒေါ်ခင်သန်း}}

'''ငြိမ်းကျော်''' (၁၉၄၃-၁၉၉၅) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ ဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
၁၉၄၃ ခု၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် အင်းစိန် ပေါက်တောရပ်နေ ဦးအေးမောင်၊ ဒေါ်အုန်းတို့မှ မွေးသည်။ ငယ်မည်မှာ အပါ ဖြစ်ပြီး အမည်ရင်းမှာ မောင်မောင်ကြီး တွင်သည်။

၁၉၄၉ ခုတွင် ဒေါ်ချစ်မေကျောင်းတွင် ပညာစသင်ပြီး ဦးငွေထွန်းကျောင်း၌ စတုတ္ထတန်း ပညာသင်ဆုရသည်။

တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၆၄ ခုတွင် နည်းပြသိပ္ပံ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းမှ အောင်မြင်ပြီး ၁၉၆၅ ခုတွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် မြန်မာစာအဓိကဖြင့် ပညာသင်သည်။ 

၁၉၇၄ ခုတွင် မြန်မာစာတန်းကို စကားပြေအထူးဆုနှင့် အောင်မြင်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတက်ရန် အဆင့်မီသည်။

== စာပေလှုပ်ရှားမှု ==
အထက်တန်းအောင်ပြီးနောက် ဝတ္ထုတိုများ၊ ကဗျာများ ရေးခဲ့သည်။ မောင်ယမုန် ကလောင်နှင့် ပို့သည့် ''ချစ်သည်သာဆိုရုံမျှ'' ဝတ္ထုတိုမှာ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၌ ဖော်ပြခံရသည်။ ငြိမ်းကျော် ကလောင်ဖြင့် ပို့သည့် ''ကိုဘောဂ'' ဝတ္ထုလည်း မြဝတီ၌ ပါလာသည်။

ပထမနှစ်ကျောင်းသားဘဝတွင် ရေးသည့် ''မြန်မာ ပြဇာတ်ရေစီးကြောင်း'' ဆောင်းပါးကို ပညာပဒေသာ စာစောင်တွင် ဖော်ပြခံရသည်။ ''၈၀၂ ခုနှစ် သရေခေတ္တရာ တရုတ်နိုင်ငံရောက် ပျူဂီတအဖွဲ့၊ တူရိယာနှင့် စကေး'' စာတမ်းမှာ ထင်ရှားသည်။ 

၁၉၇၂ ခုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းတွင် လက်ထောက် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် လုပ်ကိုင်သည်။

=== ရေးသားသော စာအုပ်စာတမ်းများ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ခေါင်းစဉ်
!ထုတ်ဝေနှစ်
!ထုတ်ဝေသူ
!မှတ်ချက်
|-
|ကျင်လည်ရာဘဝများစွာ၌
|၁၉၆၆
|
|
|-
|ငွေတောင် (သုဓနု မနော်ဟရီဇာတ်နှင့် သမိုင်းကြောင်းသုတေသန)
|၁၉၇၃
|
|အမျိုးသားစာပေဆု (သုတပဒေသာ ဝိဇ္ဇာ)
|-
|နှလုံးသားမြို့ဟောင်းတူးဖော်ချက် နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာ
|၁၉၇၅
|
|
|-
|မြောက်ပြန်လေတွင် တင်သောကမ္ပည်း
|၁၉၇၆
|
|
|-
|အချစ်ဦးသို့ ရွှေနားတော်သွင်း ဧချင်း
|၁၉၇၆
|
|ဗီဒီယို ရိုက်
|-
|မိုးမသောက် မှောင်မိုက်အရိပ်မပြေးမီ
|၁၉၇၈
|
|
|-
|ခုတော့လည်း သူစိမ်းတွေလိုပါပဲလား
|၁၉၇၈
|
|
|-
|အချစ်ရပ်ဝန်းဒေသ
|၁၉၇၉
|
|
|-
|အလွမ်းပျော်ရဲ့ မေ့မရတဲ့အချစ်ဆုံးအတ္ထပ္ပုတ္တိ
|၁၉၈၀
|
|
|-
|တကောင်းကန္တု၊ ကန္တုငနားကြီး လေ့လာချက် -
ပါမောက္ခလုစ်၊ ဦးဖိုးလတ်နှင့် ဒေါက်တာထင်အောင်တို့၏ သမိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာ
|၁၉၈၀
|
|
|-
|အလွမ်းစကား
|၁၉၈၀
|
|''မမ'' အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|နံ့သာပင်ရိပ်မှာ ချွေးသိပ်ဖြေတော့ကွယ်
|၁၉၈၀
|
|
|-
|ပန်းဇာဖြူ
|၁၉၈၀
|
|
|-
|ပြောပြလိုက်ပါ ရှင်မွေ့လွန်းပွင့်ရယ်
|၁၉၈၀
|
|
|-
|မိုးစက်ပွင့်သို့ တမ်းချင်း
|၁၉၈၀
|
|''မျက်နှာမများတတ်သူပါ'' အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|ချစ်ခြင်းတရား၏ ကျေးဇူးမဲ့စကားကို ထာဝရမဆိုတတ်သော
|၁၉၈၁
|
|
|-
|တမ်းတခြင်းများစွာဖြင့်
|၁၉၈၁
|
|
|-
|နှလုံးသည်းပွတ်တို့မည်သည် ဘာသာပြန်၍ မရနိုင်စကောင်း
|၁၉၈၁
|
|
|-
|မြူနှင်းများ လွင့်ပြယ်စ
|၁၉၈၁
|
|
|-
|ရင်နှင့်အမျှ
|၁၉၈၁
|
|
|-
|လွမ်းလို့ကျန်ရစ်ခဲ့မှာကို အားနာပါတယ်လေ
|၁၉၈၁
|
|ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|သစ္စာမဲ့သောအရပ်၌ မခိုလှုံခဲ့ပါလျက်
|၁၉၈၁
|
|
|-
|တစ်ခါက
|၁၉၈၂
|
|ဗီဒီယိုရိုက်
|-
|တောင်ပံမဲ့စွာ ပျံသန်းလာသော အချစ်ရဲ့ခြေသံနှင့် ဝတ္ထုလတ်များ
|၁၉၈၂
|
|
|-
|နွေ၌ပင်တွေ့ရသော ရွက်နုသစ်နှင့် ဝတ္ထုတိုများ
|၁၉၈၂
|
|
|-
|ပါမောက္ခနှင့် ငါးမူးစေ့
|၁၉၈၂
|
|
|-
|ပါရမီဖက် ခင်မွန်
|၁၉၈၂
|
|
|-
|နွေရာသီဦးရဲ့ စာမျက်နှာများမှာ
|၁၉၈၂
|
|
|-
|အချစ်၏မျက်နှာကို ရှာဖွေတွေ့ခဲ့ပြီ 
|၁၉၈၂
|
|''သီးခြားကမ္ဘာလေးထဲမှာ'' အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|ဆောင်းဦးပေါက်ပြီ
|၁၉၈၃
|
|''ခုတော့သိပြီ မင်းကို ကိုယ်ချစ်သည်'' အမည်ဖြင့် ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|နှောင်းခဲ့ပြီနွေ 
|၁၉၈၃
|
|ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|လွမ်းခဲ့သမျှ သုံးရာသီ
|၁၉၈၃
|
|
|-
|တခါတရံမျှကိုပင်
|၁၉၈၃
|
|
|-
|အေးစက်မာကျောတဲ့အသည်းနှလုံးကို အရည်ပျော်စေနိုင်သတဲ့
|၁၉၈၄
|
|
|-
|အတိတ်လွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းလာတဲ့ အကြင်နာမျက်နှာစိမ်း
|၁၉၈၄
|
|
|-
|အစဉ်သဖြင့် 
|၁၉၈၄
|
|ရုပ်ရှင်ရိုက်
|-
|တခဏတော့ လွမ်းတာရှည်
|၁၉၈၄
|
|
|-
|သစ်ရည်တက်ချိန် လွမ်းတချိန်
|၁၉၈၅
|
|
|-
|မျက်ဝန်းရည်ချို ခန်းခဲ့ပြီ
|၁၉၈၅
|
|
|-
|မမ ဖယောင်းပန်းပွင့်တပွင့်နှင့် ဝတ္ထုလတ်များ
|၁၉၈၅
|
|
|-
|နှင်းခဲပွင့် ကန္တာရအလွမ်း
|၁၉၈၅
|
|
|-
|အောက်မေ့တသခြင်းကင်းသော
|၁၉၈၅
|
|
|-
|တောနှင့်တောင်ခွင် လွမ်းဖွယ်မြင်သည်
|၁၉၈၅
|
|
|-
|ဇမ္ဗူဒီပါ လက်ျာတောင်ကျွန်းက လွမ်းတတ်တဲ့သူ
|၁၉၈၈
|
|
|-
|ပဉ္စမမြောက် ဆောင်းရက်များ
|၁၉၈၈
|
|
|-
|မျှော်လင့်ထားသည်မှအပ
|၁၉၈၉
|
|
|-
|ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု ၁
|၁၉၈၉
|
|
|-
|ဝတ္ထုတိုစုစည်းမှု ၂
|၁၉၈၉
|
|
|-
|သတိတရ နေ့ညအသင်္ချေ
|၁၉၈၉
|
|
|-
|အပြာရောင်သစ်ခွပွင့်ရဲ့ သမိုင်းအစ
|၁၉၈၉
|
|ဗီဒီယို ရိုက်
|-
|နွေဦးဝင်သော်
|၁၉၈၉
|
|
|-
|ဘယ်လိုမှ မေ့လို့မရပါဘူးကွယ်
|၁၉၈၉
|
|
|-
|ဒေါင်းတတွန် စွန်တဝဲ ဝေးသည်ကိုမျှ
|၁၉၈၉
|
|
|-
|ဆုံစည်းတန်ကောင်းပါရဲ့ မြခင်ခင်
|၁၉၈၉
|
|
|-
|အကြွင်းမဲ့
|၁၉၉၀
|
|
|-
|နှစ်မကူး လမပျံ
|၁၉၉၀
|
|
|-
|စပျစ်သီးမချိုမချဉ်နှင့် ဝတ္ထုတိုများ
|၁၉၉၀
|
|
|-
|ငဲ့ငဲ့ညှာညှာ
|၁၉၉၂
|
|ကိုယ်တိုင် ဗီဒီယို ရိုက်
|-
|ထားခဲ့ပြီ 
|၁၉၉၂
|
|
|-
|နေစိမ့်ပါရဲ့
|၁၉၉၂
|
|
|-
|ဣန္ဒြေကြီးစွာ
|၁၉၉၂
|
|
|-
|ပစ်ပစ်ခါခါ
|၁၉၉၃
|
|
|-
|ကျွန်တော်လွမ်းသည် ကျွန်မလွမ်းသည်
|၁၉၉၃
|
|
|-
|ခါနွေဆန်းတော့ လွမ်းမိသည်
|၁၉၉၃
|
|
|-
|ခင်
|၁၉၉၃
|
|
|-
|ကာလများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော်
|၁၉၉၄
|
|
|-
|ခုလိုသာဆိုရင်
|၁၉၉၄
|
|
|-
|ချစ်သူစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်ပါလျက်
|၁၉၉၄
|
|
|-
|ရာသက်ပန်
|၁၉၉၄
|
|
|-
|ကိုငှက်ရိုး ဝတ္ထုတိုများ
|
|
|
|-
|ကိုငှက်ရိုးနှင့် သနပ်ခါးလူးခြင်း
|
|
|
|-
|ချစ်ခြင်း၏ စာမျက်နှာများမှာ
|
|
|
|-
|ဆီးနှင်းဝေဝေ နွေမရောက်သေး
|
|
|
|-
|ပဉ္စမမြောက် သမ္မာကျမ်းစာသစ်၏ အမိန့်တော်ပြန်တမ်း
|
|
|
|-
|ပျူခေတ် ရဟန္တာနှင့် သုတေသနစာတမ်းများ
|
|
|
|-
|ပြန်သွားတော့ လွမ်းမှာပေါ့
|
|
|
|-
|မယ့်ကိုယ်စား မွှေးမြစေသလား
|
|
|
|-
|မြူဆိုင်းတဲ့နွေတိုင်းမှာ ဝတ္ထုတိုများ
|
|
|
|-
|ဝေးသောအခါမှ
|
|
|
|-
|သံယောဇဉ်မနက်ခင်းမှာ
|
|
|
|-
|သံသရာ ရေမြေခြားစေတော့
|
|
|
|-
|သမုဒယမော်ကွန်း တင်ရစ်စေသတည်း
|
|
|
|-
|အချစ်အတွက် သစ္စာတိုင်ရတုတစ်ပုဒ်ပါ
|
|
|
|-
|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အချစ်ဒုက္ခသည်များနေ့နှင့် အခြားဝတ္ထုရှည်များ
|
|
|
|-
|အိပ်မက်၌ပင်
|၁၉၉၄
|
|
|-
|မြားနတ်မောင် စီရင်ရာကွယ်နှင့် ဝတ္ထုရှည်များ
|၁၉၉၅
|
|
|-
|မောင့်ဦးရစ်သရဖူ
|၁၉၉၅
|
|
|-
|အချစ်ရယ် ... တောင်စွယ်မှာ နေကွယ်မှတော့
|၁၉၉၅
|
|
|}
မျက်ဖျားနှင်း

== အိမ်ထောင်ရေး ==
၁၉၆၆ ခုတွင် ဒေါ်ခင်သန်းနှင့် လက်ထပ်သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၉၅ ခု၊ အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ဇနီး ဒေါ်ခင်သန်းနှင့် သားသမီး (၇) ယောက် ကျန်ရစ်သည်။

==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;


{{Lifetime|၁၉၄၃|၁၉၉၅}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပေဆုရှင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>2d531my8trwezci4qbam35pl5t2x93w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လီဆူလူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5925</id>
    <revision>
      <id>1038526</id>
      <parentid>1028362</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31989" sha1="k1o15a4yd4230p5q0tqao3zbkxlocxk" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု (၁၂) စုအတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသ ==
မြောက်ဖျားဒေသရှိ လီဆူတို့သည် ပူတာအို၊ လောခေါင်နှင့် စိန်လုံတောင်တန်း၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]] ယူနန်နယ်စပ် [[ဧရာဝတီမြစ်|ဧရာဝတီ]]နှင့် [[သံလွင်မြစ်]] ဖျားကောင်းလူတိုက်နယ် စသည့်အရပ်များတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။ လီဆူလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့လူမျိုးများ၏ မူလနေထိုင်ရာ ဒေသ ကြီးမားကျယ်ပြန့်သော (မြစ်ကြီး) တစ်ခု၏ အဖျားပိုင်းမှ ဖြစ်သည်၊ မြင့်မားသော အထက်ပိုင်း အရပ်ဒေသဆီမှ ဆင်းသက်လာ ကြသော လူမျိုးများဖြစ်သည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ထားကြပေသည်။ တစ်နေရာတည်းတွင် အတည်တကျ နေထိုင်တတ်ခြင်း မရှိသဖြင့် လီဆူတို့ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဂျစ်ပစီလူမျိုးများဟု တင်စား ခေါ်ဆိုနိုင်ကြပေသည်။ လီဆူလူမျိုးများကို အများအပြား တွေ့မြင်နိုင်ကြသည့် နေရာတချို့ကား ၎င်းတို့ အခြေချနေထိုင်သည့် ပူတာအိုနယ် အချိန်းခမြစ်ဝှမ်းဒေသပင် ဖြစ်သည်။ 
	
== လူမျိုးစုများ ==
လီဆူလူမျိုးသည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်၏။ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် အဓိကအားဖြင့် အနွယ်(၃)မျိုးရှိသည်ယင်းတို့မှာ လီဆူမည်း၊ လီဆူဖြူနှင့် ပန်းလီဆူ ဟူ၍ပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအနွယ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ မူလနေရင်းဌာနေဖြစ်သော သံလွင်မြစ်ဝှမ်း အထက်ပိုင်းဒေသ၌ နေထိုင်လျက် ရှိနေကြပြီး၊ တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးနေခြင်းကို ခံနေရပေသည်။ လီဆူအနွယ် သုံးမျိုးတွင် ဆွေမျိုးပေါင်း (၁၄) စုခန့်ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ဂျာခေါ်ဆွေမျိုးနှင့် ဖာ့ခေါ်ယောက်ျားမျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဆွေမျိုးစုများ ဖြစ်ကြလေသည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>k1o15a4yd4230p5q0tqao3zbkxlocxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038528</id>
      <parentid>1038526</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ */</comment>
      <origin>1038528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37778" sha1="1x4k6lisogn2jc6t36nvmg8i5fzcwo9" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု (၁၂) စုအတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်-&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;

လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

== လူမျိုးစုများ ==
လီဆူလူမျိုးသည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်၏။ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် အဓိကအားဖြင့် အနွယ်(၃)မျိုးရှိသည်ယင်းတို့မှာ လီဆူမည်း၊ လီဆူဖြူနှင့် ပန်းလီဆူ ဟူ၍ပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအနွယ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ မူလနေရင်းဌာနေဖြစ်သော သံလွင်မြစ်ဝှမ်း အထက်ပိုင်းဒေသ၌ နေထိုင်လျက် ရှိနေကြပြီး၊ တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးနေခြင်းကို ခံနေရပေသည်။ လီဆူအနွယ် သုံးမျိုးတွင် ဆွေမျိုးပေါင်း (၁၄) စုခန့်ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ဂျာခေါ်ဆွေမျိုးနှင့် ဖာ့ခေါ်ယောက်ျားမျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဆွေမျိုးစုများ ဖြစ်ကြလေသည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>1x4k6lisogn2jc6t36nvmg8i5fzcwo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038529</id>
      <parentid>1038528</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ */</comment>
      <origin>1038529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37881" sha1="p01cngngtavx184i1mc94biibk1hbvj" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု (၁၂) စုအတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

== လူမျိုးစုများ ==
လီဆူလူမျိုးသည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]ဝင် [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလို-ဗမာ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်၏။ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် အဓိကအားဖြင့် အနွယ်(၃)မျိုးရှိသည်ယင်းတို့မှာ လီဆူမည်း၊ လီဆူဖြူနှင့် ပန်းလီဆူ ဟူ၍ပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအနွယ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ မူလနေရင်းဌာနေဖြစ်သော သံလွင်မြစ်ဝှမ်း အထက်ပိုင်းဒေသ၌ နေထိုင်လျက် ရှိနေကြပြီး၊ တရုတ်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးနေခြင်းကို ခံနေရပေသည်။ လီဆူအနွယ် သုံးမျိုးတွင် ဆွေမျိုးပေါင်း (၁၄) စုခန့်ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ဂျာခေါ်ဆွေမျိုးနှင့် ဖာ့ခေါ်ယောက်ျားမျိုးဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဆွေမျိုးစုများ ဖြစ်ကြလေသည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>p01cngngtavx184i1mc94biibk1hbvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038530</id>
      <parentid>1038529</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ဘာသာစကား နှင့် စာပေ */</comment>
      <origin>1038530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38874" sha1="elq2dg9t4ruawgj5xbhplxdwyo8vrrn" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု (၁၂) စုအတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>elq2dg9t4ruawgj5xbhplxdwyo8vrrn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038532</id>
      <parentid>1038530</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38860" sha1="rpa1i76gn2f1vo8vtu3ew231t9sogme" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>rpa1i76gn2f1vo8vtu3ew231t9sogme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038533</id>
      <parentid>1038532</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38897" sha1="2opq1erexfcuich2a341xo6fopaykfo" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

== ထိမ်းမြားခြင်း အလေ့အထနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံ ==

လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စုချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးနှောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;လီဆူတို့သည် မူလဘိုးဘေးများ ဆင်းသက်လာရာ အေးမြသော ဒေသများ၏ သဘာဝအတိုင်း အမြင့်ပေ (၄,၀၀၀) နှင့် (၅,၀၀၀) အောက်ရှိသော မြေပြန့်ဒေသများသို့ ဆင်း၍ နေထိုင်လေ့မရှိကြဘဲ မြင့်မားသော တောင်တန်းဒေသများတွင်သာ အခြေချလေ့ရှိကြသည်။&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt;

လဂျစ်ဂုံလျှော်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီး အပေါ်ဝတ်များမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျှက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်ပြီးလျှင် အင်္ကျီလက်၏ အဖျားတွင် (၄) လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင် ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားကြသည်။ ယင်အင်္ကျီ လက်ရှည်ပေါ်မှ တဖန်အနက်ရောင်ရင်စေ့ အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ လက်ပြတ်ကို ရင်ဖွင့်၍ထပ်၍ လိုက်ထားပြီးလျှင် အတွန့်များများနှင့် စကတ်ချုပ်နည်း အတိုင်းချုပ်လုပ်ကာ ခါးကြိုးသွင်း၍ အလျော့အတင်းထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ယင်းဂါဝန်ရှည်ကြီးများကိုလည်း အင်္ကျီလက်ရှည်နည်းတူ သေးမျှင်သော အနက်ရောင် မတ်တပ်စင်းလေးများအောက်၌ ထားကြသည်။ နားနှစ်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော နားကွင်းသည် ပစောက်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီးလျှင် (၄) လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သောအခါ ဟနေသောနားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုး ချထားလိုက်ကာ ကြိုးဖြင့် သူတို့၏ လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်း ငယ်တပ် ပုတီးစေ့ ဦးထုပ်လေးနှင့် ချိတ်တွယ်၍ ထားကြသည်။

အမျိုးသမီးများနည်းတူ အမျိုးသားများသည်လည်း လဂျစ် ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့်ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ဒူးပေါ်ဝဲနှင့် အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ ရင်စေ့လက်ရှည် အနက်ရောင်ကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် (၂၀) ရှည်လျားသည့် အဝတ်ဖြင့်တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်း ၍ ထားကြသည်။ အချို့ တောပစ် တောင်သူအမျိုးသားတို့ကမူ သူတို့ပစ်ခတ်ရရှိထားသော သားကောင်တို့၏ အရည်ခွံဖြင့် ဦးထုပ်ချုပ်လုပ်ကာ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသည် လီဆူအမျိုးသား ဦးထုပ်ချုပ်ရန် အမြတ်နိုးဆုံး သားကောင်၏ အရေခွံမှာ ဖြူးသို့ ကတိုးကောင်၏ အရေခွံပင်ဖြစ်သည်။ လီဆူအမျိုးသားဝတ်စုံတွင် မပါလျှင် မပြီးသော အရာကား သစ်သား အပြားကြီး နှစ်ချပ်ကို ထည့်ရန် ကပ်ရန် ကြီးကြီးမားမား ခန့်ခန့်ထယ်ထယ် ပြုလုပ်ထားသော ဓားလွယ် အိတ်ပင်ဖြစ်သည်။ ဓားလွယ်အိတ်ကို ဓားသွင်း၍ သူတို့၏ ရင်ပတ် တည့်တည့်နေရာတွင် ထားကာ လှလှပပကြီး လွယ်ထားလေ့ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။
လီဆူလူမျိုးသည် တိဗက် - မြန်မာအစု၊ လိုလိုမူဆိုးအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သော လူမျိုးဖြစ်၏။ လီဆူတို့ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့်ကချင်ပြည်နယ် နှစ်နယ်စလုံးတွင် တွေ့ရသည်။ ရှမ်းနှင့်မြန်မာများက လီရှောဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးလျှင် အချို့လူမျိုးစုများက လီဆိုးဟုခေါ်သည်။ ပူတာအိုနယ်မြေတွင် လီဆူတို့ကို ယောရင်ဟုခေါ်ကြ
သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိလီဆူတို့ကိုလီဆောဟုလည်းခေါ်သေးသည်။
ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူတို့ကား မြောက်ဖျားအကျဆုံးလူမျိုးစုများ
ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ဒေသတွင်သာမကတိဗက်နယ်
မြေ အတွင်းတိုင်အောင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြ ကြောင်းသိရသည်။
ပူတာအိုမှ လီဆူတို့သည် မလိခမြစ်ဖျားနှင့် အရှေ့ဘက် ကမ်းမိုင် 
၂ဝ ပတ်လည်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် အများအပြား နေထိုင် 
လေ့ရှိကြပြီးလျှင် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့ပုံတွင် အခြားဒေသရှိလီဆူများနှင့်
မတူတစ်မူထူးခြားလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပေသည်။ ဒေသအလိုက် 
လီဆူလေးမျိုးရှိသည့်အနက် ပူတာအိုနယ်မှ လီဆူတစ်မျိုးတည်းသာ
ဂါဝန်များဝတ်ကြသည်။ လီဆူအချို့တို့သည် လောခေါင်နှင့်
စိန်းလုံတောင်တန်းတွင်လည်းနေထိုင်ကြပေသည်။

ပူတာအိုနယ်မြေရှိ လီဆူများအပြင် ကျိုင်းတုံလီဆူ၊ ဗန်းမော် 
လီဆူနှင့် လွိုင်လင်လီဆူဟူ၍ ဒေသအလိုက်လီဆူသုံးမျိုး 
ရှိပေသေးသည်။ ကျိုင်းတုံလီဆူတို့သည် သံလွင်မြစ်ကြောင်း
အလိုက် စုန်ဆင်းလာသူများဖြစ် ကြ၍ လွိုင်လင်လီဆူတို့မှာ 
ကျိုင်းတုံမှတစ်ဆင့် လွိုင်လင် မိုးနဲနယ်ဘက်သို့ ပြန့်ပွားရောက်ရှိလာသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ ဗန်းမော်လီဆူတို့မှာ မြောက်ဖျား ဒေသ 
ပူတာအိုနယ်မြေမှ ကူပြောင်းရောက်ရှိလာသည့် လီဆူတို့၏ 
အဆက် အနွယ်များပင် ဖြစ်ကြပေသည်။

ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးတို့တွင် ခိုလိုလီဆူနှင့် လီဖာလီဆူ 
ဟူ၍လည်း နှစ်မျိုးရှိပြီးလျှင် တစ်ရပ်တစ်ဒေသတည်းစုရုံးနေထိုင်
ခြင်းမရှိ၊ အခြားလူမျိုးစုများနှင့် ရောနှောနေထိုင်လေ့ရှိသည်။ 
တောင်ပေါ်ဒေသ အေး သောအရပ်များကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။
ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းတွင် လွိုင်လင် ခရိုင် တောင်ပေါ်ဒေသများ
တွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း ကျောက်မဲနှင့်လားရှိုးခရိုင်
တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း၊ ရှမ်း ပြည်အရှေ့ပိုင်း 
ကျိုင်းတုံခရိုင်၊ ကျိုင်းတုံနယ်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင်လည်းကောင်း
နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လီဆူ လူဦးရေ ၂ဝဝဝဝခန့်
ရှိမည်ဟုခန့်မှန်းရ၏။

လီဆူတို့နေထိုင်သော အိမ်များမှာ တဲတန်းလျားဆန်ဆန်ဆောက် 
ထား၍ အိမ်ခန်းနှစ်ခုရှိပြီးလျှင် အလယ်တွင် မီးဖိုကိုထားရှိသည်။
လီဆူ လူမျိုးတို့တွင် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ၊ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီများနှင့် 
နတ်ကိုးကွယ်သူများ ပါဝင်၏။ ယင်းတို့တွင် သီးခြားစာပေမရှိချေ။ 
သို့သော် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒီ လီဆူတို့တွင် လီဆူဘာသာအသံ
ထွက်အလိုက် အင်္ဂလိပ်စာလုံး များဖြင့် ရေးသားသောစာရှိ၏။
ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီ လီဆူအချို့မှာ ရှမ်းစာကိုလည်းကောင်း၊မြန်မာစာကို
လည်းကောင်း အသင့်အတင့်တတ်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုး အမျိုးသားများသည် ဘောင်းဘီအနက်ကို ဝတ်ဆင်၍ 
တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ ချုပ်လုပ်ထားပြီးလျှင် ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် 
ကြွေကြယ်သီးများကို ရှေ့နောက်လှသလို ဆင်ယင်စီထားကာ ဝတ်ဆင်ကြသည်။

အမျိုးသမီးများမှာ အောက်ပိုင်းအဝတ်များသည် ထဘီလည်းမဟုတ်၊
ဂါဝန်လည်းမဟုတ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးချုပ်ကာ အထဲဝတ်စုံ အပြင်ဝတ်စုံဟူ၍ နှစ်မျိုးဝတ်ဆင်ကြ၏။ အပေါ်ပိုင်းဝတ်စုံအင်္ကျီမှာ 
လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန်ရင်ဖုံးအင်္ကျီပုံမျိုး ချုပ်လုပ်ပြီးလျှင် ယောက်ျား
အင်္ကျီနည်းအတိုင်း ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် 
စိတ်တိုင်းကျ လှသလိုဝတ်ဆင်ထား၏။

ခိုလိုလီဆူအမျိုးသမီးတိုင်း၏ ဝတ်ရုံအင်္ကျီနောက် ခါးစည်းတွင် 
အမြိတ်တစ်ချောင်းချထား၍ အရောင်မှာ အနီဖြစ်သည်။ လီဖာလီဆူများ၏ ခါးစည်းကြိုးတွင်မူ အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချထားသည်။ 
ယင်းတို့ကို တောင်ပိုင်းနယ်၌ အများအပြားတွေ့ရသည်။

လီဆူတို့သည် များသောအားဖြင့် သစ်လုပ်ငန်း တောင်ယာလုပ် 
ငန်းနှင့် ဘဲ၊ကြက်၊ ဝက်မွေးမြူခြင်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ကြသည်။ 
ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၌ အစိုးရသစ်တောကြိုးဝိုင်းမရှိသောနေရာများတွင် 
လီဆူများသည် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များ၊ 
တိုင်များခွဲစိတ်ကာ နီးရာဈေးမြို့များသို့ ယူဆောင်ရောင်းချကြသဖြင့်
ငွေဝင်လမ်း ကောင်းကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ မြို့ကြီးများရှိ 
သစ်စက်များမှ ထွက်သောသစ်များကိုသာ အသုံးများလာသောကြောင့် 
ယင်းတို့၏ သစ်လုပ်ငန်းမှာအနည်းငယ်ဝင်ငွေလျော့သွားလေသည်။
တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာ ယင်း တို့အဖို့ ဝင်ငွေအများဆုံးရသော 
လုပ်ငန်းပင်ဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံး တောင်ယာလုပ်ငန်းမှာသစ်သော့
သီးခြံစိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊တောင်ဝှေးသီးနှင့် 
အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုး စိုက်ပျိုးခြင်းများဖြစ်သည်။ 
ယင်းတို့ကို ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချ၍ တစ်ဖန်စားရန် 
ဆန်အိတ်များ ဝယ်ယူသွားကြသည်။ ဘဲ၊ ကြက်၊ဝက်များကိုသာမက 
မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မွေးမြူ
ထားကြလေသည်။ လီဆူများသည် အလွန်ရိုးသားပြီးလျှင်အေးချမ်း
သာယာစွာနေတတ်သော တောင်ပေါ်သားများဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)&lt;/ref&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>2opq1erexfcuich2a341xo6fopaykfo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038539</id>
      <parentid>1038533</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ */</comment>
      <origin>1038539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29146" sha1="imxexajcc0rpf37d885umkq279tc9rw" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>imxexajcc0rpf37d885umkq279tc9rw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038540</id>
      <parentid>1038539</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ */</comment>
      <origin>1038540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29797" sha1="tuc6kx3ywfk247kpwznh154zscr6pu5" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

လီဆူလူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းဟိုင် (Qinghai) နှင့် ကန်စု (Gansu) ဒေသရှိ မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်ဝိုက်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt; တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ရှေးဟောင်း &quot;ချီအန်&quot; (Qiang) လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်ပြီး အေဒီ ၁၀ ရာစုခန့်တွင် ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျင်းရှာမြစ် (Jinsha River) ဝှမ်းသို့ စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; Asian Anthropology.&lt;/ref&gt; (၁၆) ရာစုနှင့် (၁၉) ရာစုကြားတွင် ယူနန်မှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဒေသများ သို့ စစ်မက်ဘေးနှင့် လူဦးရေတိုးပွားမှုကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းလာသည်။ &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt; မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ လီဆူတို့သည် (၁၈) ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ပူတာအိုမြို့နယ်|ပူတာအို]]ဒေသမှတစ်ဆင့် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် [[ဗန်းမော်ခရိုင်|ဗန်းမော်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်|မြစ်ကြီးနား]] နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးကာလ မှတ်တမ်းများအရ လီဆူတို့သည် တောင်တန်းဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အမဲလိုက်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ လုပ်ကိုင်သော လူမျိုးစုအဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။&lt;ref&gt;Rose, A. J. (1900). &quot;The Lisu Tribes of the Burma-China Frontier.&quot;&lt;/ref&gt; 
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း၌ လီဆူလူမျိုးများသည် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဖက်ဆစ်ဂျပန်တော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု (၁၃၅) မျိုးတွင် တစ်မျိုးအပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် James O. Fraser ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်သာသနာပြု များ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လီဆူစာပေ (Fraser script) ကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူသမိုင်း၏ အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;Fraser, J. O. (1922). &quot;Handbook of the Lisu Language.&quot;&lt;/ref&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် ဗမာလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်းများစွာက တရုတ်ပြည်အနောက်မြောက်ပိုင်း ချင်းဟိုင် နှင့် ကန်စု(Gansu) ဒေသရှိ ချီအန် လူမျိုးစုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်။ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကြရာတွင် ဗမာတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် မြေပြန့်လွင်ပြင်များသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ လီဆူတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် တောင်တန်းဒေသများကို ရွေးချယ်အခြေချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။မျိုးရိုးဗီဇလေ့လာမှုများအရ လီဆူတို့သည် တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သော Haplogroup O-M122 နှင့် ဆက်နွှယ်နေပြီး [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ [[ယီ လူမျိုး|ယီ (Yi)]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]] တို့နှင့် မျိုးရိုးဗီဇအရ အလွန်နီးစပ်သည်။&lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; Nature.&lt;/ref&gt;ထိုလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားမှာ လိုလို-ဗမာ (Lolo-Burmese) ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတွင် ပါဝင်သည်။

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>tuc6kx3ywfk247kpwznh154zscr6pu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038542</id>
      <parentid>1038540</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33172" sha1="tq9hzxf5wxanzx3ebzulgs6mrtq639b" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; လီဆူမျိုး တို့သည် သမိုင်းအဆက်ဆက်တွင် အခြားသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများနှင့်အတူ တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ တရုတ်ဟန်မင်းဆက်နှင့် ထန်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများတွင် &quot;ဝူးမန်&quot; (Wu-man) သို့မဟုတ် &quot;လိုလို&quot; (Lolo) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် တောင်ပေါ်မျိုးနွယ်စုကြီး၏ အကိုင်းအခက်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Gros2012&quot;&gt;{{cite journal |last=Gros |first=Stéphane |title=Discovery of the Lisu |journal=Asian Anthropology |year=2012 |volume=11 |issue=1 |pages=65-82 |doi=10.1080/1683478X.2012.10552822}}&lt;/ref&gt;

တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt; ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>tq9hzxf5wxanzx3ebzulgs6mrtq639b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038543</id>
      <parentid>1038542</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘာသာစကား နှင့် စာပေ */</comment>
      <origin>1038543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33023" sha1="ih04ohe9vg0oj3430z10iua22awomzq" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; လီဆူမျိုး တို့သည် သမိုင်းအဆက်ဆက်တွင် အခြားသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဖွားများနှင့်အတူ တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ တရုတ်ဟန်မင်းဆက်နှင့် ထန်မင်းဆက် မှတ်တမ်းများတွင် &quot;ဝူးမန်&quot; (Wu-man) သို့မဟုတ် &quot;လိုလို&quot; (Lolo) ဟု ခေါ်ဆိုသည့် တောင်ပေါ်မျိုးနွယ်စုကြီး၏ အကိုင်းအခက်တစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Gros2012&quot;&gt;{{cite journal |last=Gros |first=Stéphane |title=Discovery of the Lisu |journal=Asian Anthropology |year=2012 |volume=11 |issue=1 |pages=65-82 |doi=10.1080/1683478X.2012.10552822}}&lt;/ref&gt;

တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt; ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>ih04ohe9vg0oj3430z10iua22awomzq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038544</id>
      <parentid>1038543</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31870" sha1="fffv8cvjhzy6wnlxc6leg5bdzyids9q" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;Bradley, D. (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt; ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>fffv8cvjhzy6wnlxc6leg5bdzyids9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038545</id>
      <parentid>1038544</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31795" sha1="1i537qbyuxqu13ipgqh6e2qo12push7" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt; ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu Clans.&quot;&lt;/ref&gt; မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>1i537qbyuxqu13ipgqh6e2qo12push7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038546</id>
      <parentid>1038545</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:22:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ */</comment>
      <origin>1038546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31750" sha1="rfsfw529dse8qp5wyh9xo9b8r0k5n4w" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt; ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt;မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>rfsfw529dse8qp5wyh9xo9b8r0k5n4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038547</id>
      <parentid>1038546</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31959" sha1="nxe0r75swd7nhs8xoe18c0l3f0gls5e" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot;&gt;{{cite web |title=လီဆူလူမျိုး |url=https://my.wikipedia.org/wiki/လီဆူလူမျိုး |website=ဝီကီပီးဒီးယား (Myanmar Wikipedia) |language=my}}&lt;/ref&gt;
၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;MOEA&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt;မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>nxe0r75swd7nhs8xoe18c0l3f0gls5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038548</id>
      <parentid>1038547</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31940" sha1="jldz41vsumwi1ur6nmdm1j4wlkh0gda" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot;&gt;{{cite web |title=လီဆူလူမျိုး |url=https://my.wikipedia.org/wiki/လီဆူလူမျိုး |website=ဝီကီပီးဒီးယား (Myanmar Wikipedia) |language=my}}&lt;/ref&gt;
၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt;မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>jldz41vsumwi1ur6nmdm1j4wlkh0gda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038549</id>
      <parentid>1038548</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ */</comment>
      <origin>1038549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32165" sha1="bsasyb4zzxh3z2fmo6h2yyxpcmt7dbk" xml:space="preserve">'''လီဆူလူမျိုး''' ({{lang-en|Lisu people}}; {{zh|[[wikt:傈|傈]] [[wikt:僳|僳]] [[wikt:族|族]]}}, Lìsù zú; [[လီဆူဘာသာစကား|လီဆူ]]:{{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားပြောမိသားစု]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားပြော အုပ်စု]]ကြီး အတွင်းရှိ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် ]]မှ ဆင်းသက်လာသောလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman Languages of the Himalayas |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7103-0574-9}}&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံတွင် လီဆူလူမျိုးများကို အစိုးရက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ကချင်မျိုးနွယ်စု  အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသော်လည်း၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် သီးခြားထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု၊ ဝတ်စုံနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ရှိသည့် သီးခြားမျိုးနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဆန်းလွင် |first=ဦး |title=မြန်မာ့တိုင်းရင်းသားကဏ္ဍ အကျဉ်းချုပ် |year=၂၀၀၂ |publisher=ပညာရွှေတောင်စာပေ |location=ရန်ကုန်}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox ethnic group
| group      = လီဆူလူမျိုး
| native_name = {{script|Lisu|ꓡꓲ-ꓢꓴ}}
| image      = Lisu tribe.jpg
| caption    = လီဆူရိုးရာ ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးများ
| population = ၁.၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်းခြေ)&lt;ref name=&quot;LisuHist&quot;&gt;Gros, S. (2012). &quot;Discovery of the Lisu.&quot; *Asian Anthropology*.&lt;/ref&gt;
| regions    = 
{{flag|China}} ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
{{flag|Myanmar}} ([[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]) &lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot;&gt;Dessaint, A.Y. (1972). &quot;The Lisu of Northern Thailand.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
{{flag|Thailand}} (မြောက်ပိုင်း)&lt;br /&gt;
{{flag|India}} ([[အရူနာချယ် ပရာဒက်ရှ်]])
| languages  = [[လီဆူဘာသာစကား]]
| religions  = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]]
| related    = [[ဗမာလူမျိုး]]၊ [[ယီ လူမျိုး]]၊ [[လားဟူလူမျိုး]] &lt;ref&gt;Wen, B., et al. (2004). &quot;Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture.&quot; *Nature*.&lt;/ref&gt;
}}

== သမိုင်းကြောင်း ==

[[မနုဿဗေဒ]]နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင် သုတေသနပြုချက်များအရ လီဆူလူမျိုးတို့၏ မူလဘိုးဘေးများသည် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ကတည်းက တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့် ၏ အရှေ့တောင်ဘက် ဒေသများနှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]] အနောက်တောင်ပိုင်း တစ်ဝိုက်တွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦး[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်]] မျိုးနွယ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;
တရုတ်နိုင်ငံ မင်မင်းဆက် နှင့် ချင်းမင်းဆက် ခေတ်ဦးပိုင်း (၁၆ ရာစုမှ ၁၈ ရာစု) အထိ လီဆူလူမျိုးများသည် ယူနန်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ယေလုံမြစ် (Yalong River) နှင့် ဂျင်ရှာမြစ် (Jinsha River/ယန်စီမြစ်အထက်ပိုင်း) ဝှမ်းဒေသများတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော တောင်ပေါ်အနွယ်စုများအဖြစ် အင်အားတောင့်တင်းစွာ ရပ်တည်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;

၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းကာလများတွင် ဟန်တရုတ်များ ယူနန်ဒေသသို့ အလုံးအရင်းနှင့် တိုးဝှေ့ဝင်ရောက်လာခြင်း၊ တရုတ်အစိုးရ၏ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Gaitu Guiliu) ကြောင့် ဒေသခံတောင်ပေါ်သားများအပေါ် အခွန်အတုတ် တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် တရုတ်အာဏာစက်နှင့် ဝေးရာ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်ရှိ သံလွင်မြစ်ဝှမ်း (နူကျန်း/Nu River) တောင်တန်းကြီးများဆီသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;{{cite book |last=Scott |first=J. George |title=Gazetteer of Upper Burma and the Shan States |year=1900 |publisher=Government Printing |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ဤရွှေ့ပြောင်းမှုကြီးကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်ဖျားတစ်လျှောက်ရှိ အလွန်မြင့်မားဆိုးရွားသော တောင်ကုန်းတောင်တန်းများပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သည့် ထူးခြားသော ရှင်သန်မှုဗျူဟာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;

လီဆူလူမျိုးများသည် သံလွင်မြစ်နှင့် မဲခေါင်မြစ်ကြောင်းများအတိုင်း တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွှေ့ပြောင်းလာခဲ့ကြရာ ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;

ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်အတွင်း တောင်တန်းဒေသ အုပ်ချုပ်ရေးမှတ်တမ်းများတွင် လီဆူလူမျိုးများကို ရိုးသားပြီး စစ်ရေးစစ်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ထက်မြက်သည့် အနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုလုပ်ငန်းများနှင့်အတူ ဆရာတော် ဂျိမ်းစ် အို ဖရေဇာ (James O. Fraser) ပေါ်ထွက်လာပြီး လီဆူကိုယ်ပိုင်စာပေ (Fraser Script) ကို တီထွင်ပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် လီဆူလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းတွင် အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် စာပေယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုခိုင်မာလာစေသည့် သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;

မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်းကာလဖြစ်သော ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (၁၉၄၂–၁၉၄၅) တွင် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ လီဆူလူမျိုးများသည် ဖက်ဆစ်ဂျပန်များကို တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot;&gt;{{cite web |title=လီဆူလူမျိုး |url=https://my.wikipedia.org/wiki/လီဆူလူမျိုး |website=ဝီကီပီးဒီးယား (Myanmar Wikipedia) |language=my}}&lt;/ref&gt;
၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ကျွမ်းကျင်မှု၊ တောတောင်အခြေအနေ နားလည်မှုနှင့် ဒူးလေးအပါအဝင် လက်နက်မျိုးစုံကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတို့ကြောင့် ဗြိတိသျှနှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ (ဥပမာ- Chindits နှင့် Kachin Levies) တို့နှင့် ပူးပေါင်းကာ ဂျပန်တပ်များကို အပြင်းအထန် ခုခံတော်လှန်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက်ပိုင်းတွင် လီဆူလူမျိုးများကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ပင်မတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုကြီး (၈) စု အနက် ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင် သီးခြားလူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံတော်က သတ်မှတ်ထားသည့် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု (၁၃၅) မျိုးတွင် အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;WikipediaLisu&quot; /&gt;

== နေထိုင်ရာဒေသနှင့် မျိုးနွယ်စုခွဲများ ==

=== ပျံ့နှံ့နေထိုင်ရာ ဒေသများ ===
လီဆူလူမျိုးများသည် အဓိကအားဖြင့် နိုင်ငံတကာနယ်စပ်များ တည်ရှိရာ တောင်တန်းဒေသများတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြပြီး&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;[[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ နူကျန်း လီဆူကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Nujiang Lisu Autonomous Prefecture)၊ ဒီချန်း၊ လီကျန်း နှင့် [[စီချွမ်|စီချွမ်ပြည်နယ်]]တို့တွင် လီဆူလူမျိုး အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[ကချင်ပြည်နယ်]] (ပူတာအို၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်များ)၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မိုးမိတ်၊ ကျောက်မဲ၊ လားရှိုး၊ တောင်ကြီး ခရိုင်များ) နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] ([[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်ဒေသ]]) တို့တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ ချင်းမိုင်၊ ချင်းရိုင် နှင့် မယ်ဟောင်ဆောင် ခရိုင်များရှိ တောင်ပေါ်ဒေသများ နှင့် 
အိန္ဒိယနိုင်ငံ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]ရှိ ချန်လန်း ခရိုင်တွင် လူဦးရေ အနည်းငယ် နေထိုင်ကြသည်။

လီဆူလူမျိုးများကို ၎င်းတို့ ဝတ်ဆင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများ၏ အရောင်အသွေးကို အခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ ဒေသန္တရစကား ကွဲပြားမှုအပေါ် အခြေခံ၍လည်းကောင်း အဓိကအားဖြင့် အုပ်စုကြီး (၃) စု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot;&gt;{{cite book |last=Dessaint |first=William |last2=Avounam |first2=Aoun |title=The Lisu: Far from the Ruler |year=2010 |publisher=White Lotus |isbn=978-974-480-158-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hattaway |first=Paul |title=Peoples of the Buddhist World |year=2004 |publisher=William Carey Library |pages=152–153 |isbn=978-0-87808-361-9}}&lt;/ref&gt;လီဆူအနက် (သို့မဟုတ်) လီဆူအမည်း တို့ကို &quot;ဟီလီဆူ&quot; (He Lisu) ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း (နူကျန်းဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ် (ပူတာအိုခရိုင်) တို့တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် လီဆူမျိုးနွယ်စုများအနက် အခြေချမှု အစောဆုံးနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အစဉ်အလာအကြီးမားဆုံး အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ အမျိုးသမီးများသည် အနက်ရောင် သို့မဟုတ် ပြာမှိုင်းမှိုင်း ရိုးရာဝတ်စုံများကို အဓိက ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot; /&gt;လီဆူအပွင့် (သို့မဟုတ်) အစင်းကျား လီဆူ တို့ကို &quot;ဟွာလီဆူ&quot; (Hua Lisu) ဟု ခေါ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ရောင်စုံအစင်းကွက်များနှင့် ပန်းပွင့်ဒီဇိုင်းများ အလွန်တောက်ပြောင် လှပစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အပွင့်လီဆူ သို့မဟုတ် အစင်းကျားလီဆူဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူအများစုမှာ ဤအုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint2010&quot; /&gt;လီဆူဖြူ တို့ကို &quot;ပိုင်လီဆူ&quot; (Bai Lisu) ဟု ခေါ်ပြီး လူဦးရေ အနည်းစုသာ ရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အချို့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နယ်စပ်အနီး တောင်တန်းဒေသအချို့တွင်သာ တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် အဖြူရောင်ကို အခြေခံ၍ ရက်လုပ်ထားကြသည်။

ထို့ပြင် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ လီဆူလူမျိုးစုများတွင် ဝတ်စုံခါးစည်းအမြိတ်ကို အခြေခံ၍ '''ခိုလိုလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အနီရောင်အမြိတ် တစ်ချောင်းချသူ) နှင့် '''လီဖာလီဆူ''' (ခါးစည်းတွင် အမြိတ်နှစ်ချောင်း တွဲလွဲချသူ) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားတတ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot;&gt;''[[မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း]]''။ '''အတွဲ (၁၂)''' (ပထမအကြိမ် ed.)။ ရန်ကုန်မြို့: စာပေဗိမာန်။ ၁၉၇၂။&lt;/ref&gt;

=== မျိုးရိုးနာမည် ===
ရိုးရာအရ လီဆူလူမျိုးများအတွင်း၌ သွေးသားတော်စပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးအမည် ပေါ်မူတည်၍ ခွဲခြားသည့် ဓလေ့လည်း ရှိသည်။ ထင်ရှားသော မျိုးရိုးစုအမည်များမှာ ငါး (Ngap)၊ ဝူ (Wu)၊ လီ (Li)၊ လာ (La)၊ ဇောင်း (Zaung) စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားများကို အခြေခံထားသည့် ပင်မမျိုးရိုးစုကြီး (၇) စုမှ (၉) စုခန့် ရှိကြပြီး မျိုးရိုးစုတူသူအချင်းချင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Durrenberger |first=E. Paul |title=The Lisu Clan System |journal=Journal of the Siam Society |year=1976 |volume=64 |issue=2 |pages=1–14}}&lt;/ref&gt;

==ဘာသာစကား နှင့် စာပေ==

[[လီဆူဘာသာစကား]] သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး အောက်တွင်ရှိသော [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] အုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;ပိုမိုအသေးစိတ် ခွဲခြားပါက&lt;ref name=&quot;Bradley2003&quot;&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=234–240 |chapter=The Lisu Language}}&lt;/ref&gt;တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု ၏ တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော [[လိုလို-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲမှ [[လိုလိုနွယ် ဘာသာစကားများ|လိုလိုနွယ် သို့မဟုတ် ငွီနွယ်]] ဘာသာစကားများ ထဲရှိ လီဆူဘာသာစကားဖြစ်သည်။လီဆူဘာသာစကားသည် ဘာသာစကားဗေဒအရ [[အာခါလူမျိုး|အာခါဘာသာစကား]] နှင့် [[လားဟူလူမျိုး|လားဟူဘာသာစကား]]တို့နှင့် ပိုမိုနီးစပ်မှုရှိကာ သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရအတော်များများ တူညီကြသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley1997&quot; /&gt;

=== လီဆူစာပေ ===
သမိုင်းတစ်လျှောက် လီဆူဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် စာရေးစနစ် သုံးမျိုးထက်မက တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း လက်ရှိအချိန်တွင် ဖရေဇာ စာရေးစနစ် သို့မဟုတ် လီဆူအက္ခရာ (Fraser Script)စာပေ နှင့် လီဆူ သံပြောင်းစာရေးစနစ် တို့မှာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်သည်။

==ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓလေ့များ==
လီဆူလူမျိုးများသည် မိမိတို့နှင့် မျိုးရိုးနာမည် သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးအုပ်စု ချင်း တူညီသူများအကြား လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်းကို ရှေးရိုးဓလေ့အရ တားမြစ်ရှောင်ကြဉ်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Dessaint1972&quot; /&gt;မိမိတို့နှင့် ဆွေမျိုးအုပ်စု မတူညီသော လီဆူမျိုးနွယ်စုများအတွင်းသာ အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်လေ့ရှိကြသည်။ ဤကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇအရ သွေးနှောခြင်း ကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်သည့် လူမှုရေးစည်းမျဉ်းများနှင့် အေးမြသော တောင်ပေါ်ဒေသ ရာသီဥတုတို့ကြောင့် လီဆူလူမျိုးများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အရပ်အမောင်းကောင်းခြင်း၊ အသားအရေ ပိုမိုဖြူစင်ဝင်းပခြင်း၊ ကိုယ်ကာယထွားကျိုင်းခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကြံ့ခိုင်ခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကြသည်။&lt;ref&gt;Durrenberger, E.P. (1976). &quot;The Economy of a Lisu Village.&quot;&lt;/ref&gt;

=== ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ဆင်ယင်ထုံးဖွဲ့မှု ===
ပူတာအိုဒေသရှိ လီဆူအမျိုးသမီးများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အပေါ်ဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ၎င်းအင်္ကျီများမှာ သေးမျှင်သော အနက်စင်းကလေးများ ဖောက်ထားလျက် လက်ရှည်ရင်စေ့ ချုပ်လုပ်ထားပြီး အင်္ကျီလက်ဖျားတွင် ၄ လက်မခန့် အပြားရှိ အနက်ရောင်ပိတ်စဖြင့် အနားကွပ်ထားသည်။ ယင်းအင်္ကျီပေါ်မှ တဖန် အနက်ရောင်ရင်စေ့ လက်ပြတ်အင်္ကျီကို ရင်ဖွင့်၍ ထပ်လွယ်ထားပြီး အောက်ပိုင်းတွင် အတွန့်များပြားသော ဂါဝန်ရှည်ကြီးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

နားတွင် ဝတ်ဆင်သော နားကွင်းသည် ပစောက် (ပ) သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ၄ လက်မခန့် အကျယ်ရှိ သံကွင်းကလေးများ ဖြစ်သည်။ ပန်ဆင်သည့်အခါ ဟနေသော နားကွင်းအဖျားကို နားပေါက်၌ ထိုးသွင်း၍ ဇောက်ထိုးချထားလိုက်ကာ၊ ၎င်းနားကွင်းကို လှပဆန်းကြယ်သော ကြေးခေါင်းလောင်းငယ်များ တပ်ဆင်ထားသည့် ပုတီးစေ့ဦးထုပ်လေးနှင့် ကြိုးဖြင့် ချိတ်တွယ်ထားလေ့ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt; ရှမ်းပြည်နယ်ဘက်ရှိ အမျိုးသမီးများမှာမူ လောင်းကွတ်ပုံဏ္ဌာန် ရင်ဖုံးအင်္ကျီမျိုးကို ဝတ်ဆင်ပြီး ငွေကြယ်သီး သို့မဟုတ် ကြွေကြယ်သီးများဖြင့် ဆင်ယင်ကြသည်။

အမျိုးသားများသည် လဂျစ်ဂုံလျှော်မျှင်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင် ဒူးပေါ်ဝဲ ဘောင်းဘီများနှင့် အပေါ်ဝတ် ရင်စေ့လက်ရှည် အင်္ကျီအနက် (သို့မဟုတ် တိုက်ပုံအင်္ကျီခပ်ပွပွ) ကို ဝတ်ဆင်ကြပြီး ရှေ့နောက်တွင် ငွေကြယ်သီး၊ ကြွေကြယ်သီးများကို စီခြယ်ထားတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင် ၂၀ ပေခန့် ရှည်လျားသည့် အဝတ်စဖြင့် တစ်ရစ်ပြီးတစ်ရစ် ပတ်ပေါင်းထားလေ့ရှိသည်။ တောပစ်တောင်သူ အချို့ကမူ ဖြူး သို့မဟုတ် ကတိုးကောင်ကဲ့သို့ သားကောင်တို့၏ အရေခွံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဦးထုပ်များကို အမြတ်တနိုး ဆင်ယင်ကြသည်။ လီဆူအမျိုးသားများ၏ သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာမှာ ရင်ပတ်တည့်တည့်တွင် ခန့်ညားလှပသော သစ်သားအပြားကြီးနှစ်ချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ဓားလွယ်အိတ်ကို အမြဲမပြတ် လွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

=== လူမှုစီးပွားဘဝ ===
လီဆူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် အလွန်ရိုးသားပြီး အေးချမ်းစွာ နေထိုင်တတ်ကြသည်။ အဓိကစီးပွားရေးမှာ သစ်လုပ်ငန်း၊ တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် တိရစ္ဆာန် (ဘဲ၊ ကြက်၊ ဝက်) မွေးမြူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် တောင်ပေါ်မှ သစ်များကို ခုတ်လှဲ၍ ပျဉ်များနှင့် တိုင်များ ခွဲစိတ်ကာ နီးစပ်ရာဈေးမြို့များတွင် ရောင်းချကြသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရရှိသော တောင်ယာလုပ်ငန်းများမှာ သစ်သော့သီးခြံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မုန်ညင်း၊ အာလူး၊ မုန်လာဥ၊ တောင်ဝှေးသီးနှင့် အခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရရှိသော သီးနှံများကို မြေပြန့်ဈေးမြို့များသို့ ပို့ဆောင်ရောင်းချကာ ဆန်အိတ်များနှင့် လဲလှယ်ဝယ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် မြည်းနှင့် လားများကိုလည်း စနစ်တကျ မွေးမြူကြသည်။&lt;ref name=&quot;Encyclopaedia12&quot; /&gt;

== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
&lt;references /&gt;

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>bsasyb4zzxh3z2fmo6h2yyxpcmt7dbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြိတ္တာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6807</id>
    <revision>
      <id>1038432</id>
      <parentid>874237</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1038432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31180" sha1="jjko6b2z8tamzhfc36a4wi3vdd8845y" xml:space="preserve">{{Infobox mythical creature
|name         = ''ပြိတ္တာ ''
|AKA          = [[Hungry ghost]]
|image        = Pyetta (hungry ghosts).jpg
|image_size   =
|caption      = A Burmese depiction of hungry ghosts (pyetta)
|Folklore    = [[Indian religions]]&lt;br /&gt; [[Chinese folk religion]]&lt;br /&gt; [[Taoism]]&lt;br/&gt;[[Vietnamese folk religion]]
|Grouping     = [[Legendary creature]]
|Sub_Grouping = [[Nocturnal]], [[revenant]]
|Region       = [[East Asia|East]], [[South Asia|South]] and [[Southeast Asia]]
|Habitat      = '''Hinduism'''&lt;br/&gt; [[Shmashana]]s or [[cemetery]] '''Buddhism'''&lt;br/&gt; [[Desire realm#Preta Realm|Hungry Ghost Realm]]
|Similar_entities = Ancestor spirits, [[krasue]]
}}

“ပြိတ္တာ” ဟူသောစကားရပ်သည် “ပေတ္တိ” နှင့် “ပေတ”&lt;ref&gt;ပေတ (တိ) [(၁) ပရ+က္က+တ။ ဓာန်၊ဋီ၊၄ဝ၅။ (၂) ပ+က္က+တ။ ပ+က္ကတ။ ပ+အပ+ဣ+တ။ ပေတဘာဝ-ကြည့်။ ထီ-၌ ပေတီ၊ ပေတိနီ။ ပြေတ-သံ။] (၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန်ဘဝ သွားသော၊ သူ(သူသေ)။ (၂) ပြိတ္တာ။ (အချို့ဆရာတို့ကား “ပေတ”ကို ရဟန္တာဟုလည်းဆိုကြသည်၊ မသင့်။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။) ပြိတ္တာပူး ဝင်နေသော သူသေကောင်။ (၃) နတ်။ 
(၁) ကွယ်လွန်-သေ-သော၊ တမလွန် ဘဝသွားသော၊ သူ(သူသေ)။ ဝိပဿီ ကုမာရော ပေတံ ကာလင်္ကတံ ဒိသွာ။ ဒီ၊၂၊၂၂။ သုတ္တနိ၊၃၇၂။ (ဒီ၊၃၊၁၅၄။ အံ၊၂၊၃၇။ အံ၊၃၊၄၇၈။ ခုဒ္ဒက၊၈။) ပေတန္တိ ဣတော ပဋိဂတံ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၇။ ပေတံ တံ သာမ မဒ္ဒက္ခိံ။ ဇာ၊၂၊၁၈၃။ ပေတန္တိ သာမ အဟံ တံ မတံ အဒ္ဒသံ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၆၊၁၁၅။ (ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၀။) တီသု ပေတော ပရေတော စ။ ဓာန်၊၄၀၅။ ပရံ လောကံ ဧတိ ဂစ္ဆတီတိ ပေတော။ ပရေတော စ၊ တော၊ ပုဗ္ဗေ ရလောပေါ။ ဓာန်၊ဋီ၊၄၀၅။ ပေတေ ပရလောကံ ဂတေ။ ဓာန်၊ဋီ၊၁၁၁၀။ ပေတာ (သံ၊၁၊၆၀)တိ သုသာနေ ဆဍ္ဍိတာ ကာလင်္ကတမနုဿာ။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၀၇။ ပေတာတိ ဝိဂတဇီဝိတာ မတာ။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၅၈။ ပေတာနိ ဘောတိ ပုတ္တာနိ၊ ခါဒမာနာ တုဝံ ပုရေ။ ထေရီ၊ ၄၁၄။ ပေတာနီတိ မတာနိ၊ ပုတ္တာနီတိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဝုတ္တံ၊ ပေတေ ပုတ္တေတိ အတ္ထော။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၂၄၁။ ပေတေ ကာလင်္ကတေ သတိ။ ပေတ၊၁၃၇။ ဇာ၊၁၊၁၂၂။ ပေတေတိ အာယုဥသ္မာဝိညာဏတော အပဂတေ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၅၈။ ပေတေတိ ပရလောကံ ပဋိဂတေ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၅၂။ မယိ ပေတေ အာမိဿတိ။ ဇာ၊၁၊၃၅၉။ ပေတေတိ အမ္ဗပက္ကံအလဘိတွာ ပရလောကံ ဂတေ။ မတေတိ မတော။ အတ္ထော။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၈။ ပေတော ဝုစ္စတိ မဟာနိ၊၉၈။ ပေတော မနုဿရူပေန၊ သံ-သရန္တော ဂမိဿတိ။ ထေရီ၊၃၉၄။ ပေတောတိ အပေတော တံတံ ဘဝံဥပပဇ္ဇိတွာ တတော အပဂတော။ ထေရီ၊ဋ္ဌ၊၁၂၈။ (အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၅၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၂။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၁၆၊ ၁၇၉။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၊ ၁၈၁။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၉။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၀၊ ၃၆၉။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၆၇။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၉၄။)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(၂) ပြိတ္တာ။ တသ္မိဉ္စ သရီရေ ပေတော အဓိဝတ္ထော ဟောတိ။ ဝိ၊၁၊၇၂-၃။ ပကဋ္ဌေန သုခတော ဣတာ ဂတာတိ ပေတာ။ ဝိဘာဝိနီ၊၁၆၁။ ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာတိ အယံ ပိဏ္ဍတ္တော။ မဏိမဉ္ဇူ၊၂၊၃။ ပကဋ္ဌေန သုခတောတိ သုခတော ဒူရဘာဝေန။ ဂတာတိ ပဝတ္တာ။ ပကဋ္ဌေန ဣတာတိ ပေတာ။ ဧတံ ဗီဇံ ကသိ ခေတ္တံ၊ ပေတာနံ ဒါယကဿ စ၊ တံ ပေတာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ။ ပေတ၊၁၂၇။ ယဒိ ဒါယကော ပေတေ ဥဒ္ဒိဿ ဒါနံ ဒေတိ၊ ပေတာနဉ္စ ဒါယကဿ စ။ ... ဧတံ ဗီဇံ ဧသာ ကသိ ဧတံ ခေတ္တံ ဥပကာရာယ ဟောတီတိ အဓိပ္ပာယော။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈။ ကေစိ ပနတ္ထ ပေတာအရဟန္တော အဓိပ္ပေတာတိ ဝဒန္တိ။ တံ တေသံ မတိမတ္တံ ပေတာတိ ခီဏာသဝါနံ  အာဂတဋ္ဌာနဿေဝ အဘာဝတော... ပေတယောနိကာနံ ယုဇ္ဇမာနတ္တာ စ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉။ ပေတာ(ပေတ၊၂၁၅)တိ ခုပ္ပိပါသာဒိဘေဒါ ပေတာ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅၅။ ပေတာတိ ပေတ္တိဝိသယိကာ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၅၀၃။ ယမပုရိသာနံ သန္တိကေတိ ပေတာနံ သမီပေ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။ ပေတာနဉှိ အတ္တနော အနုမောဒနေန ဒါယကာနံ ဥဒ္ဒေသေန ဒက္ခိဏေယျသမ္ပဒါယ စာတိ တီဟိ အင်္ဂေဟိ ဒက္ခိဏာ သမိဇ္ဈတိ၊ တင်္ခဏေ ဖလနိဗ္ဗတ္တိကာ ဟောတိ။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၇၆။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၅။ တံ သရီရံ ဥဋ္ဌဟိတွာတိ ပေတော အတ္တနော အာနုဘာဝေန တံ သရီရံ ဥဋ္ဌာပေသိ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၂၉။ တံ ဉတွာ ပေတော အာသာယ အာကာသေန တတ္ထ ဂစ္ဆန္တော ရာဇဂဟံ သမ္ပာပုဏိ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၉၉။ ကာမဉ္စေတ္ထ အင်္ကုရော ပေတော န ဟောတိ၊ တဿ ပန စရိတံ ယသ္မာ ပေတသမ္ဗန္နံ၊ တသ္မာ တံ အင်္ကုရပေတဝတ္ထူတိ ဝုတ္တံ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၀၄။ အရိယဓမ္မာ အပက္ကန္တော၊ ယထာ ပေတော တထေဝဟံ။ ဇာ၊၁၊၁၈၂။ ယထာ ပေတောတိ ယထာ မတော ပေတော ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ဇီဝမာနောယေဝ တထာ မနုဿပေတော ဇာတောသ္မီတိ အတ္ထော။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၃၊၄၄၄-၅။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၁။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၉။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၆၊ ၃၂၁၊ ၃၉၉။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၃၂၂။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၆၊၈၊ ၂၁၊ ၂၄၊ ၉၇၊ ၁၅၇၊ ၁၇၀၊ ၁၇၂၊ ၁၇၄၊ ၁၇၇၊ ၁၈၀။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၁၀။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၂။ အနုဋီ၊၃၊၁၅၀။) ပေတိယာ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိ။ ဝိ၊၁၊၄၆။ ဣဒံ သတ္တရိ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တေ နန္ဒံ နာမ ပေတိံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈၄။ (ဝိ၊၂၊၃၁။ ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၂။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၃၄။ ဝိမတိ၊၁၊၁၅၉။) အယျာ, ပုရိသာ နာမ ကုဒ္ဓကာလေ အတ္တနော ပဇာပတိယော ယက္ခိနိယောပိ ကရောန္တိ ပေတိနိယောပိ။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၂၁။ ပေတေ ဟိ ဥဒ္ဒိဿ ဒိယျမာနံ ဒါနံ တေသံ ပူဇာ နာမ ဟောတိ။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၈။ အထ နံ ထေရော အာဟ “ယာဝ ဒါရုဏဉ္စ တေ ဥပါသက ကမ္မံ ကတံ၊ ဣဒါနေဝ ပေတော ဇာတော၊ ဝိပါကော ကီဒိသော ဘဝိဿတီ” တိ။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။ ပေတပရိဂ္ဂဟ-လည်းကြည့်။ &lt;/ref&gt; ဟူသော ပါဠိမှဆင်းသက်၍ ပြိတ္တာဟု မြန်မာဝေါဟာရအားဖြင့် ခေါ်စမှတ်ပြုကြသည်။ 

“ သုခတော ပကဋ္ဌေနဣတာ ဂတာတိပေတာ ” 

ချမ်းသာသုခအပေါင်းမှ ဝေးကွာသောသတ္တဝါများကို ပေတ =“ပြိတ္တာ” ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် သီးခြားဘုံ မရှိချေ။ 

ပြိတ္တာများသည် လူ့ပြည်လောကအတွင်းမှာပင် တောတောင်၊ မြစ်ချောင်း၊ တောင်စောင်း၊ လိုဏ်ဂူ၊ သုဿန် စသောအရပ်များကို မှီခို၍ ဆင်းရဲစွာ ခံစားနေရလေသည့် သတ္တဝါတစ်မျိုး ဖြစ်လေသည်။ ဤ “ပြိတ္တာ” များတွင် တစ္ဆေ၊ သရဲ၊ မှင်စာ၊ သဘက်၊ ဘီလူးစသည်ဖြင့် အမျိုးပေါင်းများစွာရှိသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ မစားရ မသောက်ရချေ။ အချို့မှာ လူတို့၏ ထမင်းလုံး၊ ဟင်းသိုး၊ သလိပ်၊ ချွဲ၊ တံတွေး၊ မစင်၊ အရိအရွဲ စသည်တို့ကိုသာ စားသောက်ကြရသည်။ ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်တွင်နေသော ပြိတ္တာများမှာ ငရဲသားများ ကဲ့သို့ပင် လွန်စွာဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ကြသည်။ မိမိပြုခဲ့သော မကောင်းမှုဖြင့် ထမင်းငတ်ခြင်း၊ ရေမွတ်သိပ်ခြင်း စသော ဆင်းရဲကို ခံစားလျှက် နှစ်ပေါင်းရာထောင် သိန်းသန်းမက ဘုရားတစ်ဆူနှင့် တစ်ဆူအကြားသော်လည်း မကျွတ်မလွတ်နိုင်ဘဲနေကြရသည်။ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး ထမင်းတစ်လုံး ရေတစ်ပေါက်မျှ မစားမသောက်ရဘဲ မိမိပြုခဲ့သော အကုသိုလ် ကံ မကုန်သေး သောကြောင့် သေဆုံးခြင်းမရှိဘဲ အသားအသွေးမရှိ အရေ အကြော အရိုးများသာရှိပြီးလျှင် အလွန်ဆိုးရွားသော အဆင်းဖြင့် ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ ရုပ်အဆင်းဖြင့် တည်ရှိလေသည်။ 

== ပြိတ္တာအမျိုးမျိုး ==

ပြိတ္တာမျိုးပေါင်း များစွာရှိသည်။ အဓိကကျသည့် ပြိတ္တာများမှာ-
# '''ဝန္တသိက ပြိတ္တာ''' = အလွန်မွတ်သိပ် ဆာလောင်သည့်အတွက် သူတပါးစွန့်ထားသော တံတွေး၊ နှပ်၊ အန်ဖတ် တွေကိုတောင် 
# စားရသည်။
# '''ကုဏပခါဒက ပြိတ္တာ''' = မြွေကောင်ပုပ်၊ ခွေးကောင်ပုပ်၊ လူသေကောင်ပုပ် စတဲ့ အပုပ်တွေကို စားရသည်။ 
# '''ဂူထခါဒက ပြိတ္တာ''' = လူများစွန့်ထားသော မစင်ကို စားရသည်။
# '''အဂ္ဂိဇာလမုခ ပြိတ္တာ''' = အစားအစာ တစ်စုံတစ်ရာ မစားရဘဲ ပါးစပ်ထဲမှ မီးလျှံများထွက်နေသည်။ 
# '''သူစိမုခ ပြိတ္တာ''' = ကိုယ်ခန္ဓာအလွန်ကြီးမားပြီး ပါးစပ်ပေါက်သည် အပ်နဖားပေါက်လောက်ရှိသည်။ တခါတရံ အစားအစာကို တွေ့သော်လည်း ပါးစပ်ပေါက်က အလွန်ကျဉ်းသောကြောင့် ပါးစပ်မှမသွင်းနိုင်ဘဲ နားပေါက်၊ နှာခေါင်းပေါက် တို့မှ အစားအစာကို သွင်းကြရသည်။
# '''တဏှဋ္ဋိက ပြိတ္တာ''' = ရေလုံးဝ မသောက်ရဘဲ အလွန်ရေငတ်နေသည်။ ရေငတ်သည့်ဒုက္ခကို မခံနိုင်၍ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များသို့ 
# တွားသွားကြသည်။ မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်များသို့ ရောက်သောအခါ ရေမရှိတော့ဘဲ သွေး၊ ပြည်၊ ကျင်ကြီးတွေ ဖြစ်ကုန်သည်။
# '''သုနိဇ္ဈာပက ပြိတ္တာ''' = မီးလောင်ကျွမ်းထားသော သစ်ငုတ်တိုနှင့် တူသည်။ ကြုံလှီပိန်ကပ်၍ နံရိုးအပြိုင်းပြိုင်း ဖြစ်သည်။ အဝတ်မပါ ကိုယ်လုံးတည်း ဖြစ်သည်။ အနံ့အသက် အလွန်ဆိုးရွားသည်။ ခြေလက်များ ခွင်နေသည်။ မျက်လုံးများ အပြင်သို့ ပြူးထွက်နေသည်။ ထမင်းဆာသောဒုက္ခ၊ ရေငတ်သည့်ဒုက္ခကို အပြင်းအထန်ခံစားနေရသည်။
# '''သတ္ထင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = လက်သည်း၊ ခြေသည်းများသည် ဒါးလှံ၊ ငါးမျှားချိတ်များ ကဲ့သို့ ထက်နေသည်။ ထိုထက်နေသော လက်သည်း၊ ခြေသည်းများနှင့် မိမိ၏အသွေးအသားကို ကုတ်ဖဲ့စားသောက်ရသည်။
# '''ပဗ္ဗတင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = တောင်လောက်ကြီးသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မျက်နှာသည် ဇီးကွက်လို ထိပ်တွင်တည်ရှိသည်။ မိမိကိုယ်ခန္ဓာထဲက 
# အမြဲ အခိုးအလျှံများ ထွက်နေပြီး တစ်ကိုယ်လုံး မီးလောင်ကျွမ်းခံနေရသည်။
# '''အဇဂရင်္ဂ ပြိတ္တာ''' = စပါးကြီးမြွေနှင့် တူသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသည်။ ညအခါ တောက်လောင်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် သွားလာနေကြရ၍ နေ့အခါတွင် ဆင်းရဲအမျိုးမျိုးခံကြရသည်။
# '''ဥပ္ပိပါသိက ပြိတ္တာ''' = ထမင်းဆာသော ဆင်းရဲ၊ ရေငတ်သည် ဆင်းရဲကို အမြဲခံစားနေရသည်။
# '''နိဇ္ဈမတဏှိက ပြိတ္တာ''' = ပါးစပ်ထဲတွင် မီးလျှံများ အမြဲတောက်လောင်နေသည်။ ထမင်းဆာ၊ ရေငတ်သည် ဆင်းရဲကို အမြဲခံစားနေရသည်။
# '''ကာလကိဉ္စိက ပြိတ္တာ''' = သုံးဂါဝုတ်မျှလောက်သော ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘောကြီးရှိလျက် အားနည်းသော အသားအသွေးရှိသဖြင့် သစ်ရွက်ခြောက်ကဲ့သို့ အရိုးကျဲကျဲရှိလျက် ပုဇွန်မျက်စိကဲ့သို့ ထွက်သောမျက်စိရှိသည်။ ထိုပြိတ္တာမျိုးသည် ဦးခေါင်းထိပ်အလယ်၌ အပ်နဖားပေါက်လောက်မျှသော ပါးစပ်ပေါက်ငယ် ရှိသည်။ ထိုပါးစပ်ပေါက်ဖြင့် သုံးဂါဝုတ်ရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ဝလင်အောင် မစားနိုင်ပေ။ (ထိုပြိတ္တာမျိုးကို အသူရကာယ်ဘုံသားဟုလည်း ခေါ်သည်။) 
# '''[[ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ]]''' = မိမိ၏ ကိုယ်စွမ်းကိုယ်စနှင့် အစားအသောက်မစားရ။ လူပြည်မှ ဆွေမျိုးများက ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုလုပ် အမျှအတန်းဝေမှ စားရသောက်ရ အသက်ရှင်ရသည်။
# '''ဝေမာနိက ပြိတ္တာ''' = နေရာဗိမ္မာန် ရှိသည်။ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ရောနေသော မိဿကကံ ကိုပြုလုပ်ခဲ့၍ ငရဲဘုံတွင် ငရဲထိန်းအလုပ် လုပ်ရသည်။ နေ့အခါ ငရဲထိန်းဘဝ၊ ညအခါ နတ်စည်းစိမ်ချမ်းသာ ခံစားရသည်။
# '''မဟိဒ္ဓိက ပြိတ္တာ''' = ဝေမာနိက ပြိတ္တာများကို အုပ်ချုပ်ရသော `ဝေမာနိက ပြိတ္တာမင်း´ ဖြစ်သည်။ ဝေမာနိက ပြိတ္တာမင်းတို့သည် ငရဲကြီးရှစ်ထပ်၌ ငရဲမင်းကြီး(ယမမင်း)အလုပ် လုပ်ရသည်။ အဆင်းလှပြီး စည်းစိမ်ကြီးသည်ဟု ထင်ရပြီး စားချင်သောက်ချင်တိုင်း မစားရ မသောက်ရပေ။ တခါတရံမှ စားသောက်ရသည်။ တောင့်တမှု၊ အာသာဆန္ဒပြင်းပြမှု တို့ကို အမြဲ ခံနေကြရသည်။

ထိုပြိတ္တာမျိုးများအပြင် နာမည်အမျိုးမျိုး၊ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုး ရှိသော ပြိတ္တာများလည်းရှိသေးသည်။ 
# သုစိလောမ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် အပ်သွားလို အမွေးရှိသည်။ 
# ခရလောမ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မိချောင်းရေလို အရေမျိုးရှိသည်။ 
# ဒီဃနခ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် လက်သည်း၊ ခြေသည်း သိပ်ရှည်သည်။ 
# ဧကပါဒ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် ခြေတစ်ချောင်းသာ ရှိသည်။ 
# ဧကနေတ္တ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မျက်စိတစ်လုံးသာ ရှိသည်။ 
# အနေကနေတ္တ ပြိတ္တာ = ထို ပြိတ္တာမျိုးတွင် မျက်စိပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိသည်။ 

* (လူ့ပြည်လောကတွင်ဖြစ်ရစဉ် ငြူစူဝန်တိုခြင်းများ၍ မိမိကိုယ်တိုင်လည်း လှူဒါန်းပေးကမ်းခြင်းမရှိ၊ သူတပါး ပေးကမ်း လှူဒါန်းသည်ကိုလည်း တားမြစ်၍ အန္တရာယ်ပြုတတ်သူများသည် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်တတ်ကြပေသည်။) &lt;ref&gt;[[ဦးမြတ်ကျော်]]`၃၁-ဘုံခရီးသည်´&lt;/ref&gt;

==တိပိဋကအဘိဓာန်၌ ပြောသော ပြိတ္တာများ==
ပြိတ္တာသည် ဝန္တာသိကပြိတ္တာ၊ ခုပ္ပိပါသိက ပြိတ္တာ။ နိဇ္ဈာမတဏှိက ပြိတ္တာ၊ ပရဒတ္တူပဇီဝီ ပြိတ္တာ ဟု (၄) မျိုးရှိသည်။ &lt;ref&gt;မိလိန္ဒ၊၂၈၄။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာတို့၌ ကာလကဉ္စိကအသုရာ တို့လည်း ပါဝင်သည်။ ဝေပစိတ္တိအသုရာနှင့် ပရိသတ် တို့ကား နတ်တို့၌ပါဝင်သည်။ ထိုပြင် နတ်တို့၌ပါဝင်သော ဝေမာနိကပြိတ္တာတို့လည်း ရှိကြသည်။ &lt;ref&gt;ဝိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၂-ကြည့်။&lt;/ref&gt; 

ထိုဝေမာနိကပြိတ္တာတို့သည် နေ့ခံ, ညစံများ ဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;ပေတ၊ဋ္ဌ၊၁၈၉။&lt;/ref&gt; 

၎င်းတို့ကို ဝိမာနပြိတ္တာ ဟုလည်းခေါ်သည်။ ထိုပြိတ္တာတို့သည် လူ့ဘဝက စွဲလမ်းခဲ့ရသော မယားတို့ကို လည်းပေါင်းဖော်ကြသည်။ &lt;ref&gt;ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၂၅၄။&lt;/ref&gt; 

ကျင်ကြီးအိမ်၌လည်း ပြိတ္တာဖြစ်ကြသည်။ &lt;ref&gt;ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၄၉။&lt;/ref&gt; 

မသေမီကပင်လျှင် အစား ဆင်းရဲ အဝတ်ဆင်းရဲလျက် ဆင်းရဲကြီး ရောက်နေသူကို “ပြိတ္တာ၊ လူပြိတ္တာ”ဟုလည်း သုံးနှုန်းသည်။ &lt;ref&gt;အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇။ သံ၊ဋီ၊၁၊၇၆။&lt;/ref&gt; 

အာဝါသမစ္ဆရိယကြောင့် သံပူငရဲ၌ဖြစ်ပြီးနောက် ဘီလူးပြိတ္တာဖြစ်လျက် ထိုကျောင်း၌ အမှိုက်ပုံကို ခေါင်းအုံးအိပ်ရသောပြိတ္တာ ဖြစ်ရလေသည်၊ လာဘမစ္ဆရိယကြောင့် ဘင်ပုတ် ငရဲ၌ဖြစ်ပြီးနောက် ဘီလူးပြိတ္တာဖြစ်လျက် တဖန်မြွေကြီး ဖြစ် ရလေသည်။ &lt;ref&gt;အံ၊ဋီ၊၃၊၄၂။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာပူးဝင်နေသော သူသေကောင်, ဖုတ်ကောင်တို့ကိုလည်း “ပြိတ္တာ” ဟု သုံးနှုန်းသည်။ ပေတပရိဂ္ဂဟ-ကြည့်။ 

ကာလကဉ္စိကာ အသုရာနတ်တို့နှင့် အဆင်း စည်းစိမ် အာဟာရ သက်တန်းတူကြသော ပြိတ္တာတို့သည် အာဝါဟဝိဝါဟ ပြုကြသည်။ &lt;ref&gt;အဘိ၊က၊၂၆၉။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာတို့ကို ယမမင်း၏ယောက်ျားတို့ ဟု လည်းခေါ်သည်။ &lt;ref&gt;ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၃၄။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာတို့၏ နေရာဌာနသည် ပြိတ္တာဘုံ ပြိတ္တာလောက ဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;သာရတ္ထ၊၂၊၂၉၆-၆၀။&lt;/ref&gt; 

ရာဇဂြိုဟ် အနီးတဝိုက်၌ ပြိတ္တာလောက ကြီးရှိသည်။ အချို့ကား လောဟကုမ္ဘီ ငရဲကို ပြိတ္တာဘုံဟု ဆိုကြသည်။ &lt;ref&gt;ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၁။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၁၇၂။ ဒီ၊ဋီ၊၂၊၃၉။ မ၊ဋီ၊၁၊၃၈၆။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၃၂။ အနုဋီ၊၃၊၁၅၀။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာတို့၏ နေရာဖြစ်သော သီးခြားငရဲကို ပေတလောက-ပြိတ္တာဘုံဟု ခေါ်သည်။ &lt;ref&gt;မ၊ဋီ၊၃၊၃၆၉။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာတို့၌ အဏ္ဍဇ ယောနိ၊ ဇလာဗုဇယောနိ၊ သံသေဒဇယောနိ၊ ဩပပါတိကယောနိ ဟု ယောနိလေးပါးလုံး ရသည်။ &lt;ref&gt;ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၇။ သာရတ္ထ၊၂၊၁၈။&lt;/ref&gt; 

နိဇ္ဈာမတဏှိက ပြိတ္တာတို့ကို ဆင်းရဲခြင်းသည် အမြဲနှိပ်စက်နေသောကြောင့် ကာမမှီဝဲခြင်း မရှိရကား ထိုပြိတ္တာတို့အား ဂဗ္ဘသေယျက မရှိ။ &lt;ref&gt;သာရတ္ထ၊၂၊၁၈။&lt;/ref&gt; 

ပြိတ္တာဘုံ၌ ဆွေမျိုး မတော်သော ပြိတ္တာ မရှိသောအခါဟူ၍ မရှိ၊ &lt;ref&gt;အံ၊၃၊၄၈၀။ ခုဒ္ဒက၊ဋ္ဌ၊၁၇၈။ ပေတ၊ဋ္ဌ၊၂၇။ 
(၁) (၂) တီသု ပေတော ပရေတော စ၊ (၁၂) မတေ စ ပေတယောနိဇေ။ ဓာန်၊၉၃၆။ (၁) (၃) ဉာတိသာလောဟိတာ ပေတာ ကာလက်တာ။ မ၊၁၊၄၀။ ပေတာတိ ပေစ္စဘာဝံ ဂတာ။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၄။ ပေစ္စဘာဝံ ဂတာတိ ပေတူပပတ္တိဝသေန နိဗ္ဗတ္တိံ ဥပဂတာ။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၆၂-၃။ (ဤ မ၊ဋ္ဌ၊မ၊ ဋီ-တို့၌ “ပေစ္စဘဝံ” ဟုရှိသင့်သည်။ ပေတသေယျာ-ကြည့်။) ပေတာ ဉာတီ သာလောဟိတာ။ အံ၊၃၊၃၆၁။ ပေတာတိ ပေစ္စဘဝံ ဂတာ။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၂။ (၃) ပေတတ္တ(၂)၊ ပေတဘဝန-တို့ ကြည့်။&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;တိပိဋကအဘိဓာန်&quot;&gt;တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၄ (ဂ)&lt;/ref&gt;

=== သာဓုခေါ်ခွင့်ရတဲ့ ပြိတ္တာ ===
ပြိတ္တာအမျိုးအစားပေါင်းများစွာထဲတွင် သာဓုခေါ်ခွင့်ရတဲ့ ပြိတ္တာမှာ '''[[ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ]]''' ဆိုတဲ့ တစ်မျိုးသာ ရှိသည်။ ကျန်တဲ့ ပြိတ္တာကောင်များသည် သူ့ကို အမျှပေးနေရင်လည်း မသိဘူး။ သိလဲ မခေါ်ဘူး။ အဝိဇ္ဖာနဲ့ တဏှာဖုံးနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကောင်းသော ကံသင်္ခါရကို မလုပ်ချင်ပါ။ သာဓုခေါ်ရမယ်လို့ကို မသိတော့ပါ။ 
== ကျမ်းကိုး ==
&lt;References /&gt;
{{၃၁-ဘုံ}}

[[Category:၃၁-ဘုံ]]
[[Category:အပါယ် လေးဘုံ]]</text>
      <sha1>jjko6b2z8tamzhfc36a4wi3vdd8845y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပလောင်လူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7470</id>
    <revision>
      <id>1038572</id>
      <parentid>1038121</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39443" sha1="p9qdspooh7ihihlkofbxnlprs2frbqq" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = ပလောင်
| Native_name = De'ang, Ta'ang
| image = Palaung Woman Kalaw Shan Myanmar.jpg 
| caption = [[ကလောခရိုင်]] ရှိပလောင်အမျိုးသမီးတစ်ဦး
| population = ~၆၀၀,၀၀၀
| popplace = {{flag|Myanmar}} ([[ရှမ်းပြည်နယ်]]), {{flag|China}} (ယူနန်), {{flag|Thailand}}
| langs = [[ပလောင်ဘာသာစကား]], [[မြန်မာဘာသာစကား]]
| religions = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| related = [[ဝလူမျိုး]], [[ခမူလူမျိုး]],အခြား [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာနွယ်လူမျိုးများ]]
}}

'''ပလောင်လူမျိုး''' (သို့မဟုတ်) '''တအာင်းလူမျိုး''' (ပလောင်: တဲင်းအမ်း; [[မွန်ဘာသာစကား|ရှမ်း]]:ပႃႇလွင်း  ; [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]]: 掸族德昂人; [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Palaung; IPA: /pəˈlɔːŋ/) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးတွင်တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ ပလောင်လူမျိုးများသည် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ ဘာသာစကားပြောအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းရှိ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]တွင် အဓိကနေထိုင်ကြပြီး မြို့တော်မှာ [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်မြို့]]ဖြစ်သည်။

သမိုင်းသုတေသီများ၏ အဆိုအရ ပလောင် (တအာင်း) လူမျိုးများသည် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ပထမဆုံး စတင်ရွှေ့ပြောင်းလာသည့် လူမျိုးစုကြီးတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ရှမ်းလူမျိုးများ မရောက်ရှိမီကပင် ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၆)၊ ပလောင်လူမျိုး။&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Milne |first=Leslie |title=The Home of an Eastern Clan: A Study of the Palaungs of the Shan States |publisher=Clarendon Press |year=1924}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.burmalibrary.org |title=The Palaung People |publisher=Online Burma Library}}&lt;/ref&gt;

== အမည်အရင်းမြစ် သမိုင်းကြောင်း ==

'''ပလောင်''' ဟူသော အမည်သည် [[ရှမ်းဘာသာစကား]]မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;Milne, Leslie (1924). ''The Home of an Eastern Clan: A Study of the Palaungs of the Shan States''.&lt;/ref&gt; ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ခေါ်ဝေါ်သော အမည်မှာ '''တအာင်း''' (Ta'ang) ဖြစ်ပြီး &quot;တောင်ပေါ်သား&quot; သို့မဟုတ် &quot;လူသား&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;taang&quot;&gt;''တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားဖြစ်ရပ်မှန် သမိုင်းစာအုပ်'' (၂၀၁၂)။&lt;/ref&gt; ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနောက်ပိုင်းမှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံတွင် &quot;ပလောင်&quot; အစား &quot;တအာင်း&quot; ဟူသော အမည်ကို တရားဝင် ပိုမိုအသုံးပြုလာခဲ့သည်။

တရုတ်ဘာသာစကားဖြင့် ပလောင်လူမျိုးများကို ရှေးယခင်က '''ဘင်လုံ''' (တရုတ်: 崩龙; [[ပင်ယင်]]: Bēnglóng) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါအမည်သည် တရုတ်ဘာသာဖြင့် &quot;နဂါးပျက်&quot; သို့မဟုတ် &quot;ပြိုလဲနေသောနဂါး&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး တအာင်းလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ၎င်းတို့သည် &quot;နဂါးမ&quot; မှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည်ဟူသော ရိုးရာပုံပြင်များကို အခြေခံ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;တအာင်း (ပလောင်) လူမျိုးတို့၏ ရိုးရာပုံပြင်အရ ၎င်းတို့သည် &quot;နဂါးမ&quot; မှ ဆင်းသက်လာသူများဟု ယုံကြည်ကြသဖြင့် တရုတ်တို့က &quot;ဘင်လုံ&quot; ဟု အမည်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။&lt;/ref&gt; သို့သော် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] အစိုးရသည် &quot;ဘင်လုံ&quot; ဟူသော အမည်မှာ လူမျိုးစုအား နှိမ်ချရာရောက်သည်ဟု ယူဆသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်တိုင်ခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်သည့် '''တအာင်း''' (De'ang; တရုတ်: 德昂族) သို့ တရားဝင် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;တရုတ်နိုင်ငံ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဆိုင်ရာ ကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက် (၁၉၈၅)။&lt;/ref&gt;

===ရှေးပလောင်အလံ===
ရှေးပလောင်လူမျိုးတို့ အထိမ်းအမှတ်အလံမှာ အပြာရောင်အောက်ခံ၍ ဗဟိုအလယ်တွင် နေဝန်းနီလုံးရှိထားသည်။

[[File:Flag of the Palaung people.svg|thumb|ပလောင်လူမျိုး အထိမ်းအမှတ်အလံ]]

== ရိုးရာဓလေ့ ==

ပလောင်လူမျိုး (တအာင်းလူမျိုး) တို့သည် မိမိတို့၏ သီးခြားလက္ခဏာဆောင်သော ရိုးရာဓလေ့များကို ယနေ့တိုင် ထိန်းသိမ်းထားကြသူများ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ လူမှုဘဝသည် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် နတ်ကိုးကွယ်မှု ရောနှောနေသော ဓလေ့များအပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

=== ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများ ===
ပလောင်လူမျိုးတို့တွင် ထူးခြားသော လူမှုရေးနှင့် ဘာသာရေး ဓလေ့များ ရှိသည်။ &lt;ref&gt;အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာတက္ကသိုလ် - မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ (ပလောင်အပိုင်း)။&lt;/ref&gt;

ပလောင်လူမျိုးတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို &quot;နဂါးမ&quot; နှင့် &quot;နေမင်းသား&quot; တို့မှ ဆင်းသက်လာသူများဟု ယုံကြည်ကြသည်။ အမျိုးသမီးများ၏ ရိုးရာဝတ်စုံတွင် ခါး၌ ဝတ်ဆင်ထားသော သံကွင်း/ကြိမ်ကွင်းများသည် နဂါးမအား ဖမ်းဆီးစဉ်က ကျော့ကွင်းများကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယူဆကြသည်။ &lt;ref name=&quot;legend&quot;&gt;Milne, Leslie (1924). &quot;The Home of an Eastern Clan&quot;.&lt;/ref&gt;
ပလောင်လူမျိုးတို့အတွက် လက်ဖက်သည် စီးပွားရေးသာမက လူမှုရေးအရပါ အလွန်အရေးပါသည်။ ဧည့်သည်လာလျှင် လက်ဖက်ရည်ဖြင့် တည်ခင်းခြင်း၊ မင်္ဂလာဆောင်နှင့် အလှူအတန်းများတွင် လက်ဖက်ခြောက်ထုပ်ဖြင့် ဖိတ်ကြားခြင်းတို့မှာ မရှိမဖြစ် ဓလေ့များဖြစ်သည်။ရှေးရိုးရာအရ ပလောင်လူမျိုးများသည် စုပေါင်းနေထိုင်သော အိမ်ကြီး (Longhouse) များတွင် နေထိုင်လေ့ရှိသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် မိသားစုအလိုက် သီးခြားနေထိုင်မှု ပိုများလာသည်။

== နေထိုင်ရာဒေသများ ==
ပလောင်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်၏ တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် အများဆုံး ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည်။ &lt;ref&gt;ရှမ်းပြည်နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန - ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (၂၀၂၃)။&lt;/ref&gt;

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[နမ့်ဆန်မြို့]] (ပလောင်ဒေသ၏ မြို့တော်ဟု ယူဆကြသည်)၊ မန်တုံ၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ နမ့်ခမ်းနှင့် မူဆယ်မြို့နယ်များ။ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း [[ကလောမြို့နယ်]]၊ ပင်လောင်း၊ ရပ်စောက်နှင့် ဖယ်ခုံမြို့နယ်များ။မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[မိုးကုတ်မြို့]] ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒဲအန် (De'ang) ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသည် &lt;ref&gt;Luo, Zongze. &quot;The Ethnic Minority Groups of Yunnan&quot;.&lt;/ref&gt;

== ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် သမိုင်းကြောင်း ==

[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင် (တအာင်း)]] လူမျိုးများသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အတွင်းသို့ ရှေးဦးစွာ ဝင်ရောက်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် [[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|မွန်-ခမာ]] ဘာသာစကားပြော အုပ်စုကြီးမှ ဆင်းသက်လာသော တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုတစ်စု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Luce1969&quot;&gt;Luce, G.H. (1969). ''Old Burma: Early Pagan'', Artibus Asiae. pp. 21-24.&lt;/ref&gt; သမိုင်းနှင့် မနုဿဗေဒ သုတေသနပြုချက်များအရ ၎င်းတို့သည် ဗမာ၊ ရှမ်း နှင့် ကချင် မျိုးနွယ်စုများ ယခုခေတ် မြန်မာနိုင်ငံမြေပြန့်နှင့် ကုန်းပြင်မြင့်ဒေသများသို့ မရောက်ရှိမီ ခရစ်တော်မပေါ်မီ (ဘီစီ) ကာလကပင် အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် သံလွင်မြစ်ဝှမ်းနှင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းအတိုင်း ဆင်းသက်ကာ ရှေးဦးစွာ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Shorto2006&quot;&gt;Shorto, H.L. (2006). ''A Mon-Khmer Comparative Dictionary'', Jack Sidwell (ed.). Canberra: Pacific Linguistics.&lt;/ref&gt;

ခေတ်ပြိုင်တရုတ်မှတ်တမ်းဟောင်းများ (ဥပမာ - စစ်ကျိ၊ ဟန်စာအုပ် နှင့် ထန်နန်းတော်မှတ်တမ်းဟောင်း) တွင် ယူနန်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ မြောက်ဘက်ပိုင်း၌ နေထိုင်ကြသော ဩစထြိုအေးရှားတစ် စကားပြော မျိုးနွယ်စုများကို &quot;ပိုင်ပု&quot; (Bai Pu / 百濮)သို့မဟုတ် &quot;ပုလူမျိုး&quot; (Pu People) ဟု စုပေါင်းခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Sainson1904&quot;&gt;Sainson, C. (1904). ''Manoire de la Chine: Traduction du Nan-tchao ye-che''. Paris: Imprimerie Nationale.&lt;/ref&gt; အေဒီ ၉ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့သော တရုတ်မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် မန်ရှုးကျမ်း (Man Shu / 蠻書) တွင် ၎င်း &quot;ပု&quot; လူမျိုးများကို &quot;ဝမ်မု&quot; (Wang Pu)၊ &quot;မင်ပု&quot; (Min Pu) စသဖြင့် ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့ရာ ယင်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တအာင်း (ပလောင်)၊ ဝ နှင့် မွန်တို့၏ ဘိုးဘွားများဖြစ်ကြောင်း ခေတ်သစ်မနုဿဗေဒပညာရှင်များက လက်ခံထားကြသည်။&lt;ref name=&quot;FanCho&quot;&gt;Fan Cho (အေဒီ ၈၆၃). ''Man Shu (The Book of the Barbarians)''. Translated by G.H. Luce (1961). Ithaca: Cornell University.&lt;/ref&gt;

တအာင်း (ပလောင်) တို့၏ ရိုးရာအဆိုအမိန့်များနှင့် သမိုင်းပညာရှင် ဂျီအိပ်ခ်ျလုစ်၏ ယူဆချက်များအရ ပလောင်မျိုးနွယ်စုအချို့သည် မွန်တို့နှင့်အတူ မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း [[သထုံမြို့|သထုံ]]၊ [[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]] နှင့် [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] ဒေသများအထိ ရောက်ရှိအခြေချခဲ့ဖူးသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1969&quot;/&gt; ပလောင်မျိုးနွယ်စု တစ်စုဖြစ်သည့် 'ရူမိုင်း' (Rumai) သို့မဟုတ် ပုလဲပလောင်တို့သည် ပြည်မြို့ [[သရေခေတ္တရာ]]၊ ပန်းတောင်း အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြပြီး ၎င်းဒေသကို 'ရမ္မဝတီ' ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက်မှ အချို့အစုသည် ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း (ကလော၊ အောင်ပန်း) သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။&lt;ref name=&quot;Taang2012&quot;&gt;''တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားဖြစ်ရပ်မှန် သမိုင်းစာအုပ်'' (၂၀၁၂)။ နမ့်ဆန်။&lt;/ref&gt; 

ဝ နှင့် ပလောင် အုပ်စုအချို့သည် [[ရွှေလီမြစ်]]နှင့် [[တပိန်မြစ်]]ကြောင်းအတိုင်း ဆင်းသက်လာပြီး [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]]၊ [[ပုဂံမြို့|ပုဂံ]]၊ [[မင်းဘူးမြို့|မင်းဘူး]] နှင့် [[ဗိဿနိုး]] ဒေသတို့တွင် အခြေချခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှေး[[ပျူလူမျိုး]]များနှင့် ရောနှောနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ပုဂံပြည်ကြီး ထူထောင်ရာတွင်လည်း 'လဝ' သို့မဟုတ် 'ဝ' အနွယ်ဝင်များအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ပုဂံခေတ် ကျောက်စာအချို့တွင် &quot;လဝ&quot; ဟူသော အမည်နာမများ တွေ့ရှိရမှုအရ သိရှိရသည်။&lt;ref name=&quot;Luce1969&quot;/&gt; ကျောက်ဆည် (၁၁) ခရိုင်ဒေသ၊ ပန်းလောင်မြစ်နှင့် ဇော်ဂျီမြစ်ဝှမ်းတို့တွင်လည်း ရှေးဦးလူသားများအဖြစ် အင်အားကြီးမားစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ThanTun1964&quot;&gt;ဒေါက်တာသန်းထွန်း (၁၉၆၄)။ ''မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း (အေဒီ ၁၀၀၀ မှ ၁၃၀၀)''။ ရန်ကုန်။&lt;/ref&gt; 

နောင်တွင် [[မွန်ဂို]] (တာတာ) တို့၏ ကျူးကျော်မှု၊ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းမှ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း (တိုင်)]] မျိုးနွယ်စုများ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာမှု၊ နှင့် အခြားဗမာနွယ်ဝင်တို့၏ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုများကြောင့် မြေပြန့်ဒေသရှိ မွန်-ခမာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ ပြိုကွဲခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;Lieberman2003&quot;&gt;Lieberman, Victor B. (2003). ''Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; ဝ နှင့် ပလောင် တောင်ပေါ်အုပ်စုများသည် မြေပြန့်မှ [[ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်]] တောင်ပေါ်ဒေသများသို့ တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ ဝ လူမျိုးနွယ်တို့သည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်းတွင် သီးခြားမြို့ပြ ပြည်နယ်ငယ်များ ထူထောင်ခဲ့ကြပြီး ပလောင်တို့မှာမူ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများသို့ အခြေပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Saimong1965&quot;&gt;Saimong Mangrai, Sao (1965). ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University.&lt;/ref&gt;

ပလောင် (တအာင်း) အနွယ်စုတို့သည် တရုတ်ပြည် တာလီ (Dali Kingdom) ဒေသဘက်မှ လမ်းကြောင်းခွဲထွက်လာပြီးနောက် မုံးကိုး၊ ကြူကုတ် လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]]၊ [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]]၊ [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] ဒေသများသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၀ ရာစုဝန်းကျင်တွင် ရွှေလီမြစ်ဝှမ်း ကျယ်လန့် (ယခု မူဆယ်-နမ့်ခမ်းနယ်စပ်) ၌ ရှမ်းနှင့် ပလောင်အနွယ်စုများ ရောနှောကာ ဒုတိယ ကောသမ္ဘီပြည်ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Taang2012&quot;/&gt; 

နောင်တွင် ဒေသခံ တအာင်းတို့သည် တောင်ပေါ်ဒေသ၌ မြို့တော် 'ကျကောင်း' (မိန်းကောင်း) ကို ဗဟိုပြု၍ ခရိုင် (၂၉) ခုဖြင့် 'ရမ္မဝတီ' စော်ဘွားနယ်မြေ (နောင်တွင် နမ့်ဆန် တောင်ပိုင်စော်ဘွားနယ်မြေ) ကို စည်ပင်ထွန်းကားအောင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းဒေသသည် ရူမည်း (Rumai)၊ ရူလျဲန်း (Rulyan)၊ ရူကော (Rukaw) စသည့် တအာင်းမျိုးနွယ်စုခွဲများ၏ အချက်အချာကျသော ဗဟိုချက်မ ဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Milne1924&quot;&gt;Milne, Leslie (1924). ''The Home of an Eastern Clan: A Study of the Palaungs of the Shan States''. Oxford: Clarendon Press. pp. 14-19.&lt;/ref&gt;

ပလောင် (တအာင်း) လူမျိုးတို့၏ ပါးစပ်ရာဇဝင်နှင့် ရှေးဟောင်းသမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့သည် ခရစ်နှစ် (အေဒီ) အစောပိုင်းကာလများမှစ၍ သီးခြားလွတ်လပ်သော မင်းနေပြည်တော်တစ်ရပ်ကို ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။ အထူးသဖြင့် ယခုခေတ် [[နမ့်ဆန်မြို့]] ဝန်းကျင်ကို ဗဟိုပြု၍ တည်ထောင်ခဲ့သော &quot;လွယ်စိုင်းမင်းနေပြည်တော်&quot; (Loi Sing Kingdom) သို့မဟုတ် တရုတ်မှတ်တမ်းများတွင် &quot;ကျင်းရင်&quot; (Jin Yin) ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည့် ဒေသများတွင် ပလောင်စော်ဘွားများ အဆက်ဆက် အုပ်ချုပ်စိုးစံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။&lt;ref name=&quot;Milne1924&quot;/&gt; 

ပလောင်လူမျိုးများသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် နယ်မြေဒေသချင်း ထိစပ်နေသော ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ယဉ်ကျေးမှုချင်း ဖလှယ်ကာ နီးကပ်စွာ အတူတကွ နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ပလောင်စော်ဘွားများသည်လည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို ကာကွယ်ရန် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးအရ မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်ပယ် ခွဲဝေခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;&gt;Scott, J. George (1900). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States'', Part I, Vol. I. Rangoon: Government Printing. pp. 483-490.&lt;/ref&gt;

ပုဂံခေတ် [[အနော်ရထာမင်း]] အုပ်ချုပ်စဉ် (အေဒီ ၁၁ ရာစု) ၌ ပုဂံအင်ပါယာ ဩဇာချဲ့ထွင်လာမှုနှင့်အတူ ပလောင်ဒေသသည် ပုဂံ၏ လက်အောက်ခံ နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;ThanTun1964&quot;/&gt; ထိုခေတ်ကာလမတိုင်မီက ပလောင်လူမျိုးများသည် နတ်ကိုးကွယ်မှု (Animism) ကိုသာ အဓိက ယုံကြည်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ပုဂံခေတ်မှစတင်၍ [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သာသနာတော်သည် ပလောင်တောင်တန်းဒေသများသို့ စတင်ပြန့်နှံ့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Milne1924&quot;/&gt; ယနေ့ထက်တိုင် ပလောင် (တအာင်း) လူမျိုးများသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အလွန်ရိုသေကိုင်းရှိုင်းကြပြီး မိမိတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမများနှင့် ပေါင်းစပ်ထိန်းသိမ်းလာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Lieberman2003&quot;/&gt;

ပလောင်လူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် အထင်ရှားဆုံးသော ကဏ္ဍမှာ လက်ဖက်စိုက်ပျိုးခြင်း အတတ်ပညာ ဖြစ်သည်။ ရာဇဝင်အဆိုအရ ပုဂံခေတ် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်း]] တိုင်းခန်းလှည့်လည်စဉ် တအာင်း (ပလောင်) တောင်တန်းဒေသသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဒေသခံများအား လက်ဖက်စေ့များ ပေးအပ်ကာ စတင်စိုက်ပျိုးစေခဲ့သည်ဟု အစဉ်အလာအရ ယုံကြည်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Milne1924&quot;/&gt; ထိုအချိန်မှစ၍ ပလောင်လူမျိုးများသည် လက်ဖက်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် အထူးကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြပြီး၊ တကောင်း၊ ပုဂံနှင့် အင်းဝခေတ်တစ်လျှောက် မြန်မာ့မြေပြန့်ဒေသများနှင့် အဓိကကုန်သွယ်ရာတွင် လက်ဖက်ခြောက်နှင့် လက်ဖက်စို (စိုပြေလက်ဖက်) များသည် အဓိကစီးပွားရေး ကုန်စည်ဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Scott1900&quot;/&gt;

== ဘာသာစကားနှင့် စာပေ ==

ပလောင် (တအာင်း) လူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားသည် မွန်-ခမာဘာသာစကားအုပ်စု ထဲတွင် ပါဝင်ပြီး 'ပလောင်အုပ်စု' ဟု သီးခြားခွဲထွက်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;Diffloth&quot;&gt;Diffloth, Gérard (2005). &quot;The Austroasiatic Language Family&quot;, in ''The Mon-Khmer Studies Journal'', Vol. 34, pp. 1-17.&lt;/ref&gt; 

ပလောင်လူမျိုးများ၏ ဘာသာစကားတွင် ထူးခြားသည့် ဝိသေသတစ်ခုမှာ ဒေသအလိုက်၊ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ဘာသာစကား ကွဲပြားခြားနားမှု အလွန်ကြီးမားခြင်း ဖြစ်သည်။ ပလောင်လူမျိုးများသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တစ်ခွင်ရှိ တောင်တန်းကြီးများပေါ်တွင် ရွာငယ်များတည်ကာ သီးခြားစီ ခွဲနေထိုင်ခဲ့ကြသည့်အတွက် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဒေသန္တရစကား များ အလွန်အမင်း ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Milne&quot;&gt;Milne, Leslie (1924). ''The Home of an Eastern Clan: A Study of the Palaungs of the Shan States''. Oxford: Clarendon Press. pp. 12-15.&lt;/ref&gt; 

လက်တွေ့မြေပြင်တွင် ကီလိုမီတာ အနည်းငယ်မျှသာ ကွာဝေးသော တောင်ကုန်းတစ်ခုနှင့်တစ်ခု၊ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ပြောဆိုသော ပလောင်စကားများသည် ဝေါဟာရနှင့် အသံထွက် လုံးဝကွဲပြားနေတတ်သဖြင့် အချင်းချင်း နားမလည်နိုင်သည့် အခြေအနေမျိုးအထိ ရှိတတ်သည်။&lt;ref name=&quot;Shintani&quot;&gt;Shintani, Tadahiko (2008). ''The Palaung Language: The Language of the Golden Palaung''. Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA).&lt;/ref&gt; ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ပလောင် (တအာင်း) ဘာသာစကားကို အဓိကအားဖြင့်  ဒေသကြီး (၃) ခု ခွဲခြားထားသည်။&lt;ref name=&quot;Bradley&quot;&gt;Bradley, David (1997). &quot;Tibeto-Burman languages and classification&quot;, in ''Papers in Southeast Asian Linguistics'', No. 14, Pacific Linguistics. pp. 1-72.&lt;/ref&gt;

ရွှေပလောင် ဘာသာစကားသည် နမ့်ဆန်မြို့နှင့် မန်တုံမြို့ ဝန်းကျင်တွင် အဓိကပြောဆိုပြီး 'တအာင်း' သို့မဟုတ် 'ဆောက်' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ပလောင်စာပေနှင့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု၏ ဗဟိုချက်စကား ဖြစ်သည်။ငွေပလောင် (Pale / Silver Palaung / Rumai)သည် [[ကလောမြို့]]၊ [[ပန်တန်းမြို့]]၊ [[ကျောက်မဲမြို့]]နှင့် သီပေါမြို့ဝန်းကျင်တွင် ပြောဆိုကြပြီး 'ပုလဲ' သို့မဟုတ် 'ရူမိုင်း' ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ရူလိုင် (Rulai)သည် မူဆယ်၊ ကွတ်ခိုင် နှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်တစ်လျှောက် နေထိုင်သည့် ပလောင်လူမျိုးများ ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။

ထိုသို့ ဒေသအလိုက် ဘာသာစကား မတူညီကြသဖြင့် တောင်ပေါ်မြေပြန့် ကုန်သွယ်ကြသည့်အခါ သော်လည်းကောင်း၊ မတူညီသည့် အရပ်ဒေသမှ ပလောင်လူမျိုးအချင်းချင်း တွေ့ဆုံကြသည့်အခါ သော်လည်းကောင်း မိမိတို့၏ ပလောင်ဒေသစကားဖြင့် ဆက်သွယ်၍မရဘဲ၊ ကြားခံဘာသာစကားအဖြစ် [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်းဘာသာစကား]] သို့မဟုတ် [[မြန်မာဘာသာစကား]] ကို အသုံးပြု၍ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုကြရသည်။&lt;ref name=&quot;Scott&quot;&gt;Scott, J. George (1900). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States'', Part I, Vol. I. Rangoon: Government Printing. pp. 487-491.&lt;/ref&gt;

=== စာပေ ===
ရှေးခေတ်ကာလက ပလောင်လူမျိုးများတွင် ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာစာပေ မရှိခဲ့ဘဲ ရိုးရာပုံပြင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်းများကို ပါးစပ်ရာဇဝင် ဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Milne&quot;/&gt; နောက်ပိုင်းတွင် ရှမ်းစာပေနှင့် မြန်မာစာပေတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ရှမ်းအက္ခရာနှင့် မြန်မာအက္ခရာတို့ကို အခြေခံကာ ပလောင်ဘာသာစကား အသံထွက်အတိုင်း ရေးသားနိုင်သည့် စာပေပုံစံများကို ကေသာရမင်းကြီး (နမ့်ဆန်စော်ဘွားကြီး) ခေတ်နှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် စတင်တီထွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Scott&quot;/&gt;

ခေတ်သစ်ကာလတွင်မူ 'တအာင်းစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုကော်မတီ' က ဦးဆောင်၍ ရွှေပလောင် (တအာင်း) စကားလုံးများကို ဗဟိုပြုကာ မြန်မာအက္ခရာနှင့် အသံထွက်သင်္ကေတများကို အခြေခံထားသည့် စံပြ 'တအာင်း (ပလောင်) စာပေ' ကို စနစ်တကျ ပြဋ္ဌာန်းပြီး ကျောင်းသားငယ်များနှင့် လူငယ်များကို လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားပေးလျက် ရှိသည်။&lt;ref&gt;တအာင်း (ပလောင်) စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့ မှတ်တမ်းများ။&lt;/ref&gt;

==ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု==
ပလောင်လူမျိုးတို့ ၉၉ ရာခိုင်းနှုန်းက ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်ကြသည်။ နတ်ကို အနည်းအကျဉ်း၊ ခရစ်ယာန် အနည်းအကျဉ်းကိုးကွယ်ကြပြီး တောစောင့်နတ်၊ ရွာစောင့်နတ်၊ လယ်စောင့်နတ်တို့ကို ပသပူဇော်သည့် ဓလေ့ရှိသည်။
ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ ဌာနချုပ် စာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ရေးသားထားသည်။
===နေနဂါးမျိုးနွယ်===
ပလောင်လူမျိုးတို့သည် အဖ နေနတ်သား အမိ နဂါးမတို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သတ်မှတ် ယုံကြည် ကိုးကွယ်ကြသည်။
(အမျိုးသမီးများ၏
ပုဝါ (သို့) သဘက်ဖြင့်စည်းထားသော ခေါင်းစည်းလွှာ (သို့) ခေါင်းပေါင်းများကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် အမိနဂါး၏ အမောက်ပုံစံ ကိုယ်စားပြုခြင်းကိုတွေ့နိုင်သည် )

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}


{{reflist|
&lt;ref&gt;{{cite book|title=ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်|author=[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]|page=စာမျက်နှာ ၂၈}}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref&gt;ရွှေအိမ်စည်စာမျက်နှာ&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmesenu.com/2012/07/blog-post_6775.html |access-date=26 August 2016 |archive-date=10 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170410071612/http://www.burmesenu.com/2012/07/blog-post_6775.html }}&lt;/ref&gt;
}}


{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]]</text>
      <sha1>p9qdspooh7ihihlkofbxnlprs2frbqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8148</id>
    <revision>
      <id>1038445</id>
      <parentid>825265</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T19:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34916-63</username>
        <id>144403</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သူ */</comment>
      <origin>1038445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69038" sha1="pbqrap6z74db0h9belob1jt1uj7ing0" xml:space="preserve">{{cleanup|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}
{{Infobox artist
| name          = Vincent van Gogh
| image         =  Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg
| caption       = Self-Portrait, 1887, Art Institute of Chicago
| alt           = A head and shoulders portrait of a thirty something man with a red beard facing to the left
| birth_name    = Vincent Willem van Gogh
| birth_date    = ၃၀ မတ် ၁၈၅၃
| birth_place   = Zundert, Netherlands
| death_date    = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}}
| death_place   = Auvers-sur-Oise, France
| nationality   = ဒတ်ချ်လူမျိုး
| training      = Anton Mauve
| field         = [[ပန်းချီ]]၊ [[ပုံဆွဲခြင်း]]
| works         =  ''[[The Starry Night|Starry Night]]'', ''[[Sunflowers (Van Gogh series)|Sunflowers]]'', ''[[Bedroom in Arles]]'', ''[[Portrait of Dr. Gachet|Portrait of Dr Gachet]]'', ''[[Sien (Van Gogh series)|Sorrow]]''
| movement      = Post-Impressionism
}}
'''ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး''' ({{lang-en| Vincent Willem van Gogh}}) သည် အရောင်နှင့် စကားပြောသူဖြစ်သည်။ သူ၏စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြသူဖြစ်သည်။ အရောင်နှင့် အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ဟု ပြောလျှင်လည်း မှားမည်မဟုတ်ပါ။ တိုတိုနှင့် လိုရင်းကို ပြောရပါက ဗန်ဂိုးသည် သူ၏ရင်တွင်းခံစားချက်များကို အရောင်များနှင့်စကားပြောသည့် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။

ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုးဖြစ်သည်။ သူ့အား ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခုလက်ရှိမှ ပြန်ရေတွက်ပါက သူသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်က လူဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး[[ပန်းချီ]]ကား တစ်ချပ်ကို ရေးဆွဲပြီးနောက် သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားခဲ့သည်မှာ ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ သူကွယ်လွန်စဉ်က သူ့အသက်မှာ ၃၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသည်။ ယခုဆိုလျှင်သူကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။

ဤမျှ နှစ်တွေကြာလာသော်လည်း ဗင်ဂိုး၏နာမည်မှာ မသေသေးပါ။ သူ၏ အလွန်အမင်း ထက်သန်ပြင်းပြသော စိတ်ခံစားမှုများကို ဖော်ပြနေသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ထိတိုင် လူများ၏ စိတ်နှလုံးသားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။

အမှန်တော့ ဗန်ဂိုး၏ ထူးခြားသောပါရမီသည် ယနေ့ခေတ် ပန်းချီလောကအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချပေးနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည်ဟု ပန်းချီပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ ယင်းအဆိုကို ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးမှ တည်ရှိလာခဲ့သည် မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများက နားလည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအသိ ထိုအမြင်များကို ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကလည်း လက်ခံနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။

မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာများသည် ဗင်ဂိုးရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားအမြောက်အမြား ( ဗန်ဂိုးသည် ပန်းချီကားပေါင်း ၁၆၀ဝ ကျော်မျှရေးဆွဲသွားခဲ့သည်။) နှင့် ဗန်ဂိုး၏ ကြေကွဲစရာဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို အလွန်တအံ့တဩ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ တတိယမျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကတော့ သူ့လက်ရာများသည် ပန်းချီလောကမှ လိုက်မမှီနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းခဲ့ယုံမျှသာမက ယင်းလောက၏ အသိအမြင် အယူအဆများကိုပါ တိုးတက် ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်း သွားသည်အထိ တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟုပင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။

“အဲဒီပန်းချီကားတွေကို ဗင်ဂိုးရေးဆွဲချိန်မှာ လူ့လောကကြီးမှာ အရင့်အရင်က မဖြစ်ဖူး၊ မရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ထိတ်လန့်စရာတွေ၊ စိတ်ချောက်ချားစရာတွေနဲ့ အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာတွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုပါ။ အဲဒီအခြေအနေဆိုးတွေက လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပြောင်းလဲပစ်နေပါတယ်။ အဲဒီကာလကြီးမှာ အတိုင်းအဆမသိနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားတဲ့ အထီးကျန်မှုကြီးဟာ တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဗင်ဂိုးဟာ အဲဒီ အထီးကျန်မှုကြီးကို တစ်ယောက်တည်း ကြိတ်မှိတ်ခံစားရင်း အဲဒီ ပန်းချီကားတွေကို ရေးဆွဲသွားခဲ့တာပါ။ ကျတော်တို့ကတော့ အဲဒီပန်းချီကားအားလုံးကို ဗန်ဂိုးရဲ့ ခံစားမှုပန်းချီကားတွေလို့နားလည် သိမြင်ထားကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီခံစားမှုပန်းချီတွေဟာ ဒီနေ့ ကျတော်တို့ခေတ်ရဲ့ ကံကြမ္မာတွေကို ဖော်ဆောင်ထားတဲ့ အရာတွေဖြစ်လာခဲ့ပါတော့တယ် ” ဟုယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာတို့က ဆိုခဲ့ကြလေသည်။

== ဗန်ဂိုး၏ဘဝခရီး ==
ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ပရိုတက်စတင့် ဘာသာဝင် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူ့အဖေသည် နယ်မြေသင်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်၍ သူတို့မျိုးနွယ်ထဲတွင် ဘုန်းတော်ကြီးအများအပြားရှိခဲ့သည်။ မိသားစုထဲတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သော ဗင်ဂိုးသည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့ဦးကြီးပိုင်သော ပန်းချီအရောင်းပြခန်းတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ အသက်၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းဒေသသို့ သွား၍ တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့လေသည်။

သူသည်အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ငတ်ပြတ်မှုများကို ကြည့်ကာ များစွာစိတ်ထိခိုက် ကြေကွဲခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲ ဒုက္ခများကိုကြည့်၍ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် အယူအဆများသည် သိသိသာသာပင်ပြောင်းလဲသွားခဲ့လေသည်။ လက်တွေ့ဘဝတွင် တရားဟောဆရာဖြစ်သောသူကိုယ်တိုင်က အဆင်းရဲခံ အငတ်အပြတ်ခံကာ ကူညီစောင့်ရှောက်မှုပြုမှုကသာလျှင် အမှန်ကန်ဆုံးသော ဘာသာရေးခံယူချက် ဖြစ်သည်ဟု သူယူဆခဲ့သည်။ သို့မှပါလည်း ဘုရားသခင်ကို အမှန်တကယ်ယုံကြည်သက်ဝင် ချစ်ခင်ကြည်ညိုရာရောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူ့အထက်မှ အပေါ်ယံရွှေမှုံကျဲ၍ အထဲကနောက်ချေးခံထားသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဗန်ဂိုး၏အကြားတွင် အယူအဆကွဲပြားသည့် အမြင်မတူမှုများပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ သူ့အထက်မှ ဘုန်းကြီးများက သူ့အား အစွန်းရောက်ဘာသာရေးသမား ဟုအမည်တပ်ကာ တရားဟောဆရာအလုပ်မှ ထုတ်ပြစ်သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည်ပန်းချီစဆွဲခဲ့လေသည်။ သူပန်းချီစဆွဲချိန်မှာ သူ့အသက်မှာ ၂၇ နှစ်ပင်ရှိနေလေပြီ။ ဗင်ဂိုးသည် သူ၏အချစ်ဆုံးနှင့် သူ့အားအချစ်ဆုံးဖြစ်သော ညီငယ်သီအို၏ ထောက်ပံ့ငွေအပေါ် အမှီပြုကာ အစားဆင်းရဲ ခြင်း၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ အနေဆင်းရဲခြင်း စသည့် ဒုက္ခများကို ခါးစည်းခံပြီး သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသမျှကို ကင်းဗတ်စပေါ်၌ အရောင်နှင့် တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။

ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲသောကာလသည် ဆယ်နှစ်မျှသာရှိခဲ့သော်လည်း သူရေးဆွဲထားခဲ့သည့် ပန်းချီကားများမှာ ၁၆၀ဝ ကျော်မျှ ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဗင်ဂိုးသည်ရေးဆွဲပြီးသမျှ ပန်းချီကားအားလုံးကို သူ့ညီသီအိုထံသာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သူ့ပန်းချီကားများကို ကြိုက်သူမှာ သူ့ညီသီအို တစ်ယောက်တည်းသာရှိခဲ့လေသည်။
သူ့ပန်းချီကားများကို ဝယ်မည့်သူလည်း တစ်ဦးမျှ မရှိခဲ့ချေ။ သူမကွယ်လွန်မှီ နောက်ဆုံးနှစ် ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ကျခါမှ သူ့မိတ်ဆွေ ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်က သူ့ပန်းချီကားတစ်ကားကို ဒေါ်လာ ၈ဝ ပေး၍ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။
[[File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|left|thumb|ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်]]

ထိုပန်းချီကားမှာ “ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်” ဟုအမည်ပေးထားသည့် ပန်းချီကားဖြစ်သည်။ ထိုကားသည် တစ်ယောက်လက်မှ တစ်ယောက်သို့ အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းပြီးနောက် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပန်းချီလေလံပွဲတစ်ခုတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲ၌ ဒေါ်လာငွေ ၁.၃ သန်းနှင့် ထိုပန်းချီကားကို ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများသည် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ တန်သော အဖိုးတန်ရတနာများ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။

၁၉၇၁ နွေဦးပေါက်တွင် ဘရွတ်ကလင်းပြတိုက်၌ ဗင်းဆင့်ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကား ၁၁၄ ကားကို သီတင်းရှစ်ပတ်ကြာ ပြသခဲ့သည်။ ယခင် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုမြို့ ၌ ပြသခဲ့ကစဉ်လိုပင် လူအများဆုံး လာရောက် ကြည့်ရှုသည့် ပန်းချီပြပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ပြတိုက်မှူး သောမတ်စ် အက်စ် ဘူချ်နာအား ပြပွဲတွင် လူများရသည့်အကြောင်းက ဘာကြောင့်ပါလဲဟု သတင်းထောက်များက မေးမြန်းခဲ့ကြလေသည်။

ထိုအခါ သောမတ်စ်က “ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးရဲ့ ဘဝဖြစ်စဉ်က ဒဏ္ဏာရီ ပုံပြင်တစ်ခုလို ဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်လို့ ကျတော်ထင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြောင်းကတော့ သူ့ရဲ့လက်ရာပန်းချီကားတွေဟာ ဒီနေ့ဒီအချိန်ထိ ခေတ်မီရှင်သန်နေတုံးမလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟုအဖြေပေးခဲ့သည်။

ထို့နောက်သူက ဆက်၍ “သူ့ခေတ်သူ့အချိန်က တည်ရှိခဲ့တဲ့ ပန်းချီလောကက သူ့ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ကြပေမယ့် သူရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ပန်းချီကားမှန်သမျှကို သူမရှိတော့တဲ့ နောက်ပိုင်းကာလမှာ အသိအမှတ်မပြုလို့ မရတော့ပါဘူး။ အခုဆိုရင် သူ့ပန်းချီကားတွေဟာ သူ့ဘဝလိုပဲ လူအများရဲ့ စိတ်ကို ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ လှုပ်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ ခံစားနေရသမျှ တွေကို မမိမိအောင် အပြင်းအထန် ခံစားပြီး စုတ်ချက်တင်ထားတဲ့ ကားတွေမို့ပါ။ သူ့ကားတွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့ သူ့ခံစားမှုတွေရဲ့ ပမာဏကို ချက်ချင်း သိရှိခံစားလို့ရနေလို့ပါ” ဟု ပြန်ပြောခဲ့လေသည်။

တကယ်တော့ ဗင်ဂိုးသည် ကိုယ်ဟန်ပြ မိုဒယ်လ် မငှားနိုင်၍ သူ့ရှုးဖိနပ်စုတ်ကြီးကို မျက်စိရှေ့ ထားကာ ပုံပေါင်း အမြောက်အမြားကို ရေးဆွဲခဲ့ရရှာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်လေသည်။ သူ့ရုပ်သူ မှန်ထဲပြန်ကြည့်ပြီး ပုံပေါင်း ၄ဝ ကျော်ရေးဆွဲခဲ့ရသော ပန်းချီဆရာလည်းဖြစ်သည်။ သူအသက်ရှင်စဉ်က ဗန်ဂိုးသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင် က သူ့အားဖိစီးနှိပ်စက်နေကြသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သူ့ရင်တွင်းခံစားချက်များနှင့် သူရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားများ အကြောင်းကို သူ့ညီသီအိုထံ စာပေါင်းအမြောက်အမြား ရေးသား၍ရင်ဖွင့်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုပေးစာများသည် သူ့ဘဝ၊ သူ၏နက်ရှိုင်းသော ခံစားချက်များနှင့် အတွေးအမြင်များကို အံ့ဩတသဖွယ် ဖြစ်အောင်ရေးဖွဲ့ထားသည့် စာများဖြစ်လေသည်။

တစ်ကြိမ်တွင် ဗန်ဂိုးက သူ့ပေးစာတစ်စောင်ထဲ၌ “ကိုယ်ဟာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်တိတိ လမ်းလျှာက်နေခဲ့ပြီးပြီ။ အဲဒီအတွက် ကျေးဇူးတင်တဲ့အနေနဲ့ အမှတ်တရ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းထားနိုင်မယ့် ပစ္စည်းတချို့ ထားခဲ့ချင်တယ် ငါ့ညီရယ်” ဟုရေးခဲ့သည်။

သူ၏ စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြထားသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ ကမ္ဘာအားစကားပြောလျက်ရှိသည်။ သူ့ညီထံ ရေးခဲ့သည့်စာများထဲမှ သူ့စကားမှန်ကန်ကြောင်းကို ထိုအချက်က သက်သေခံလျက်ရှိသည်။

== ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သူ ==
ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ အများအတွက် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်၊ ကောင်းသော စေတနာ၊ ကောင်းသော မေတ္တာဖြင့် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ သူတစ်ဦးတည်း အကျိုးရှိခြင်းကို သာကြည့်၍ အများဒုက္ခရောက်အောင် နစ်နာအောင်၊ အကျိုးပျက်ပြားအောင် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားရခြင်းမဟုတ်ပါ။ တကယ်တော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူများ ( ပထမအမျိုးအစားကိုဆိုလိုသည်။) ၏ဘဝသည် အဆင်မပြေတတ်ပါ။ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းရှိတတ်သည်။ ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေါင်းစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ သို့တစေလည်း သူတို့၏ ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသမျှသည် လူ့လောကကြီးကိုတော့ တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် အကျိုးပြုတတ်သည်။

ဗင်ဂိုးက သူမသေခင် သူ့အချစ်ဆုံးညီ သီအိုထံသို့ “အကို့ရဲ့ အနာဂတ်ဘဝဟာ မှောင်မိုက်လာနေတယ်။ အစ်ကို့ဘဝရဲ့ ရှေ့အလားအလာကို စိတ်ချမ်းမြေ့ စွာနဲ့ မှ မျှော်ကြည့်လို့ မရနိုင်တော့ဘူး။ အစ်ကို့ရဲ့ ဘဝဟာ အမြစ်ကဆုပ်ကိုင်ပြီး လှုပ်တာကို ခံနေရပြီ။ အစ်ကိုလှမ်းနေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေက မမှန်တော့ဘူး” ဟုရေးခဲ့သည်။

သူရေးခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး၏ ဘဝအဆုံးသတ်ရပုံသည် မလှပနိုင်ခဲ့ရှာပေ။ သို့သော်လည်း သူ့ပန်းချီကားများကတော့ ယနေ့အချိန်ထိ လှပနေဆဲ၊ဖြစ်သည်။ ယနေ့အချိန်ထိ လူအများကိုလည်း အကျိုးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ သူ၏ပန်းချီကားများကို ခံစားကြည့်ကြပါ။ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားခဲ့ပြီး လူ့လောကကိုအကျိုးပြုသွားသည့် စစ်မှန်သော အနုပညာရှင် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး၏ ဘဝကို မြင်ရတွေ့ရ၊ သိရှိနားလည်လာကြရပါလိမ့်မည်။

ဗန်ဂိုး၏ နာမည်ကြီးပန်းချီကားသည် `ကြယ်တွေစုံတဲ့ည´ ဖြစ်သည်။ ဒီပန်းချီကားကို သူစိတ်ကျန်းမာရေး ဆေးရုံတက်နေတုန်းက အခန်းပြတင်းပေါက်ကနေ ကောင်းကင်ကြီးကို သံတိုင်တွေ ကြားကနေကြည့်ပြီး ရေးဆွဲခဲ့ရတာ ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးရဲ့ ပန်းချီကားတွေထဲက ကျွန်တော် အနှစ်သက်ဆုံးပန်းချီကားလည်းဖြစ်သည်။
[[File:VanGogh-starry night ballance1.jpg|thumb|ကြယ်တွေစုံတဲ့ည]]
ညရဲ ကောင်းကင်တွင် လှည့်ပတ်နေသော တိမ်တိုက်များရှိလေသည်။ ကြယ်များမှာ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်လေးများနှင့် တောက်ပလျက်ရှိလေသည်။ ထို့ပြင် မီးအိမ်ပုံလမင်းကြီးပါဝင်လေသည်။ ထိုပုံများကို ဗန်ဂိုးက အကျယ်ချဲ့ ခံစားပြီး အရောင်များပိုသုံးပြီးဆွဲထားသော်လည်း ထိုမြင်ကွင်းမှာ ကျတော်တို့ အားလုံးနှင့် ရင်းနှီးပြီးသား မြင်ကွင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တစ်ယောက်ချင်းဆီ၏ ခံစားချက်များ ရှိနေပါက တိုက်ဆိုင်ပါက ပိုပြီးမြင်သာ ခံစားတတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဗင်ဂိုးဆွဲထားသော တိမ်တိုက်များ၏ ကောက်ကြောင်းကွေးကွေးများသည် ပန်းချီကားကိုကြည့်သူကို ကင်းဗတ်စအနှံကို လိုက်လံကြည့်ရှုသွားမိစေလေသည်။ ထိုနောက် ကြယ်ကလေးများကို အရောင်စက်လေးများနှင့် ရေးသည်။ အဓိကဆိုလိုရင်းဖြစ်သော ကြယ်ကလေးများကိုအားလုံးမြင်အောင်ကြည့် မိစေရန် ဗန်ဂိုးက တိမ်တိုက်များနှင့် လည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်လေသည်။

လိမ့်နေသော တောင်ကုန်းများ၏အောက်တွင်မူ မြို့လေးတစ်မြို့ ရှိလေသည်။ ထိုမြို့၏ ပုံမှာ ပန်းချီကားတည်ဆောက်ပုံထဲမှ စီးထွက်လာသော ငြိမ်းချမ်းလှသောအနှစ်သာရ ဖြစ်လေသည်။ အေးမြလှသော အရောင်ရင့်ရင့်ထူထူများနှင့်ဆွဲထားသော အိမ်လေးများနှင့် မီးရောင်တောက်နေသော ပြတင်းပေါက်ကလေးများသည် ကျတော်တို့၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက ညအချိန်တွင် ကြယ်ရောင်တောက်သော ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်ခဲ့ရသော အချိန်ကို ပြန်ပြီးသတိရအောင်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ရှိလေသည်။ မြို့၏ အဓိကကျသောအချက်မှာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းပုံဖြစ်လေသည်။ အိမ်သေးသေးလေးများကို အုပ်မိုးနေပုံက ခိုင်မာမှု၊ တည်ငြိမ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။ ထို့ပြင်အရွယ်အစားကလည်း ပန်းချီကားကြည့်သူကို စွဲဆောင်သွားလေသည်။

ပန်းချီကား၏ ဘယ်ဖက်တွင်မူ အနက်ရောင်ရင့်ရင့်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော တသီးတခြားဖြစ်နေသော ပုံသဏ္ဏန် တစ်ခုရှိလေသည်။ ထိုသဏ္ဏန်၏ အရွယ်အစားအမှာ ပုံထဲမှ တခြားအရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင် ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ ပြောင်မြောက်လှပေသည်။ ကောက်ကွေးသော စုတ်ချက်များသည် ကောင်းကင်ပြင်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်လျက်ရှိသလို ပန်းချီကားအား ခံစားမှုကိုလည်း ပို၍နက်ရှိုင်းအောင် ခံစားမိစေလေသည်။ ပြောရမည်ဆိုလျှင် တောင်ကုန်းများမှ အစ ခြုံပုတ်များအထိ ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ အမျိုးစုံလင်လှပြီး ဝေဖန်ခံစားဖို့ ရန် ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။

ဗန်ဂိုး၏ (၁၈၇၆ - ၁၈၈၀) နှစ်များအတောအတွင်းတွင် သူ့ဘဝ၏ပင်ပန်းဆင်းရဲ မှုများ၊ ကြမ်းတမ်းမှုများကို သူဖော်ပြချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုများ ( ဗန်ဂိုးသည် ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့ ) ကိုဤပန်းချီကား၏ ကြယ်ဆယ့်တစ်လုံးတွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်ဟုပြောကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သမ္မာကျမ်းစာ အပိုဒ် ၃၇၊ ၉ တွင်ရေးထားသော စာကြောင်းမှာ

သူသည်လည်းအိပ်မက်နောက်တစ်ခုမက်မြင်လေ၏။ သူ၏နောင်တော်အားပြောလေ၏။ “နားထောင်လော့ ငါသည်နောက်ထပ်အိပ်မက်တစ်ခုကိုမက်မြင်ခဲ့ပြန်လေပြီ။ နားထောင်လော့၊ နေမင်းကြီးနှင့် လမင်းကြီး နှင့် ကြယ်မင်းဆယ့်တစ်လုံးအားလုံး ငါ့ကိုနာခံကြလေပြီ။”

ထိုဘာသာရေးအယူအဆမှာမှန်သည်ဖြစ်စေမှားသည်ဖြစ်စေ ဗန်ဂိုး၏ ကြယ်စုံသောကောင်းကင်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည့် တစ်ခုမကသော ပန်းချီကားများအနက် အားလ်စ် တွင် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင်ဆွဲခဲ့သော ရုန်းမြစ်တွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသော ကြယ်များကိုရေးဆွဲထားသည့် ဤပန်းချီကားကို ဗန်ဂိုးက အမြဲဂုဏ်ယူလေ့ရှိသည်။

ဗန်ဂိုးကြယ်များထူးခြားချက်မှာ ကြယ်များကိုဝန်းရံလျက်ရှိသော အလင်းစက်ဝိုင်းကိုယ်စီရှိခြင်းဖြစ်သည်။
မြို့ဆီမှ အလင်းရောင်များသည် မြစ်ပြင်တွင် အရိပ်ကျလျက်ရှိသည်။ ထိုအလင်းရောင်များသည်လည်း ပန်းချီကားအနှံ့ကို လှည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားပြန်လေသည်။

ပန်းချီကားထဲမှ ပုံရိပ်များ၊ ဖွဲ့စည်းထားပုံများသည် ခပ်ဝေးဝေးတွင်ရှိနေပြီး နွေးထွေးသောအလင်းရောင် တောက်တောက်နှင့်ရေးဆွဲထားသည်။

ရုန်းပေါ်ကကြယ်စုံည တွင် ကြယ်စုံသောည နှင့် ကွာခြားချက်ကြီးတစ်ခုရှိသည်။ လူပုံများပင်ဖြစ်သည်။ ပန်းချီကား၏ ညာဘက်ထောင့်ကျကျနားတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျောက် လမ်းလျှောက်နေသော စုံတွဲတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းချီကားကို သဘာဝကျကျဖြစ်စေပြီး ရင်မောစေသည်။ ဤပန်းချီကားသည် ကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားလောက် နာမည်မကြီးမသော်လည်း သာယာကြည်နူးဖွယ် ညမြင်ကွင်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားကောင်းတစ်ချပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နာမည်ကြီးလက်ရာ ကြယ်စုံသောည ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အခြေခံခဲ့သော ပန်းချီကားတစ်ချပ်လည်းဖြစ်လေသည်။

== ကဖေးတဲ့ရန့်စ်၏ ညအချိန် ==
[[File:Vincent Willem van Gogh - Cafe Terrace at Night (Yorck).jpg|left|thumb|ကဖေးတဲ့ရန့်စ်ည]]
‘ကဖေးတဲရန့်စ်ည’ သည်လည်း ၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ အားလ်စ်မြို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ ကြယ်များပြည့်နေသောကောင်းကင်၏ အနီးအဝေးမြင်ကွင်း (Perspective) ပုံစံအသစ်ကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။
ကြယ်များမှာကိုယ့်အလင်းနှင့်ကိုယ်တည်နေလေသည်။
ဤပန်းချီကားတွင်မူ အဝါရောင်တောက်တောက်နံရံသည် ပန်းချီကားကိုလည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်မည့်အစား ပန်းချီကားကြည့်သူ၏အာရုံကို စုပြုံဆွဲဆောင်ထားလေသည်။
ပန်းချီကား၏ညာဘက်တွင်ရှိသော မြို့၏အမည်းရောင်အရိပ်နှင့် အဝါရောင်နံရံတွင် ကောင်းကင်နှင့် လိုက်ဖက်ညီအောင်အားပြိုင်နေခြင်းကိုတွေ့ရသည်။

မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားသုံးချပ်သည် လူသန်းပေါင်းများစွာကိုတအံတဩ ဖြစ်စေခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ စုတ်ချက်များအောက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော လက်ရာကောင်းများထဲတွင် ကြယ်စုံသောပန်းချီကားများပါဝင်နေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တစ်နေ့ လူအုပ်ကြီးများသည် ဗန်ဂိုး၏ မူရင်းလက်ရာများရှိရာ ပြခန်းများသို့ သွားရောက်၍ ပန်းချီကားများမှပေးသော အဓိပ္ပာယ်များကို ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် အသီးသီးဖြင့် ကြည့်ရှုခံစားလျက်ရှိသည်။ ဗင်းဆင့် ကိုယ်တိုင် ထိုပန်းချီကားများကို မည်ကဲ့သို့ ခံစားရေးဆွဲခဲ့သည်ကို ကျတော်တို့ ဘယ်သောအခါမှသိနိုင်တော့မည်မဟုတ်သော်လည်း ဗန်ဂိုး၏ ကြီးကျယ်သော လက်ရာများသည် လူသားအားလုံးကို ထွေးပွေ့လျက်ရှိဆဲပင်ဖြစ်လေတော့သည်။

== ဗန်ဂိုးနှင့် အာလူးစားသူများ ==
နူနင်သည် ဗန်ဂိုး၏မွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သည်။ ဘိုးရင်းနိတ်နယ်တွင် တရားဟောဆရာအဖြစ် မအောင်မြင်ခဲ့၍ သီအို က ဗန်ဂိုးကို အိမ်သို့ပြန်ခေါ်လာကာ အနားယူစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗန်ဂိုးထံ၌ ပန်းချီဆွဲချင်စိတ်သည် ပြင်းပြထက်သန်လျက်ရှိလေပြီ။ သို့သော် သူသည် အခြေခံပန်းချီဆွဲနည်းကို လားလားမျှ မသိခဲ့။ သူ၏စိတ်အာရုံအတိုင်း ခံစားမှုများကို ကင်းဗတ်စပေါ်တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လန်ဒန်တွင် ပန်းချီ အရောင်းပြခန်း၌ မန်နေဂျာလုပ်ခဲ့ခြင်းက ပန်းချီကားမျာကို ခံစားနားလည်တတ်စေရန် အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မမေ့သင့်သည်က ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲရန်ပြင်းပြသော စိတ်ဓာတ်နှင့် သူ၏ ပါရမီရှင် လက်ရာကိုပင် ဖြစ်သည်။

[[File:Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg|left|thumb|ဗန်ဂိုးနှင့် အားလူးစားသူများ]]
သူသည် နူနင်တွင် ပန်းချီတစ်နေ့တစ်ကားမျှ ဆွဲသည်။ ပုံများအားလုံးကိုသဘောမကျ။ အချိုးအစားမမှန်။ ဆိုလိုရင်းကိုမထိဟု သူမြင်သည်။ သူ နူနင်တွင်ပျော်သည်။ လယ်သမားများ၊ ရက်ကန်းသမားများကို ပန်းချီဆွဲရသည်ကို သူပျော်သည်။ လယ်သမားများအနက် ဒီဂရု တို့မိသားစုနှင့် အရင်းနှီးဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်နေ့ ဒီဂရု ၏ သမီး၌ကိုယ်ဝန်ရှိလာသည်။ အရပ်က ဗန်ဂိုးအားဝိုင်းစွပ်စွဲကြသည်။ ဗန်ဂိုးကလည်း သူမဟုတ်ဘဲ တာဝန်မယူနိုင်။ ဤသို့ဖြင့် အားလုံးကရှောင်ပယ်လာသောကြောင့် နူနင်တွင် သူနေရန်ခက်ခဲလာသည်။ သူတစ်ယောက်တည်းက အကြောင်းမဟုတ်။ သူ့အိမ်၊ သူ့မိသားစုကိုပါ အရပ်က ဝိုင်းပယ်လာသောကြောင့် ဗန်ဂိုးလည်း ပါရီသို့ ထွက်ရန်ပြင်ရလေတော့သည်။

သူ့ညီ သီအို က ပါရီသို့ခေါ်နေသည်မှာ ကြာပြီ။ နူနင်ကိုသူမခွဲနိုင်သောကြောင့်သာ ဆက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နူနင်တွင် သူ့အားနှစ်နှစ်ကာကာချစ်ခဲ့သောချစ်သူ၊ သူ့အတွက်နှင့် အဆိပ်သောက်သတ်သေသွားသော ချစ်သူ ရှိနေသည်မဟုတ်လော။ ခုတော့ နူနင်ကို သူခွာရတော့မည်။ ဤတွင် ဗန်ဂိုးသည် အကောင်းဆုံးလက်ရာ တစ်ခုလောက် ကို ပြင်းပြင်းပြပြဆွဲချင်လာသည်။ သူနူနင်တွင် ဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကား ဟုသူလက်ညှိုးထိုးပြချင်သည်။ ထို့ပြင် ယခုလက်ရာများသည် ဗန်ဂိုးလက်ရာစစ်စစ်များဖြစ်သည်။ သူ့အားမည်သူမျှ လွှမ်းမိုးခြင်းမရှိ။ သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသည့် အတိုင်း သူဆွဲသည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းများကိုလည်း သူအလေးမထား။ သိလည်းမသိ။ သူ့နည်းသူ့ဟန်နှင့် အရောင်စပ်ကြည့်သည်။ ဆေးအချိုးအစားများကို ပြောင်းပြီး စပ်ကြည့်သည်။ အရောင်များကို ညတိုင်းစမ်းသပ်ပြီး စပ်ဟပ်ဆွဲကြည့်သည်။

သူသွားရတော့မည့်ရက်ကနီးလာပြီ။ ဗန်ဂိုးသည် သူလိုချင်သော ပုံရအောင် အရူးအမူးဆွဲသည်။ အစားလည်းမစား အိပ်လည်းမအိပ် သူလိုချင်သော ဖမ်းမိချင်သော အရာကိုမရလေ အရူးအမူးဖြစ်လာလေပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နာရီပေါင်းများစွာ မရပ်မနားလုပ်သည်။ ဒီဂရု တို့မိသားစုကလည်း သူ့ကိုနားလည်ပေးကြသည်။ ညစာစားပွဲတွင် ကိုယ်ဟန်ပြထိုင်ပေးကြသည်။ ထမင်းစားပြီးသည့်တိုင် ထိုစားပွဲမှာပင် ထိုင်ရင်းစကားစမြည်ပြောကြသည်။ ဗန်ဂိုးကမူ ဘာသံမှမကြား သူ့ကိုယ်သူဘာတွေ ဆွဲနေမှန်းလည်း သိပုံမရ ကင်းဗတ်နှင့် စုတ်တံအကြားတွင် အရူးအမူးလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ညဆယ်နာရီထိုးသော် ဒီဂရုတို့ အိပ်ပျော်ကုန်သည်။ ဗန်ဂိုးလည်း အလွန်အမင်းပင် ပင်ပန်းလျက်ရှိပြီ။ မနက်ဖြန်သူ နူနင်မှသွားတော့မည်။ သူသည် ပန်းချီကားနှင့် ပစ္စည်းများကိုသိမ်းကာ စတိန်း ( ဒီဂရု သမီး ) အားနမ်း၍နှုတ်ဆက်သည်။

စတူဒီယိုခန်းသို့ပြန်ရောက်သောအခါ ပန်းချီကားကို ကုလားထိုင်တစ်လုံးပေါ်၌တင်သည်။ ဆေးတံတစ်အိုးကို ဆေးကုန်သည် အထိဖွာရင်း ကြည့်သည်။ အချိန်မည်မျှ ကုန်သွားသည်မသိ။ အားလုံးမှားနေပြီဟု သူမြင်သည်။ ပန်းချီကားထဲတွင် သူလိုချင်သည့် အသက်ကိုမမြင်ရသေး။ သူရှုံးရပြန်လေပြီ။ သူသည် ပန်းချီကားကို ဆွဲဖြုတ်ကာ လုံးချေပြီး ထောင့်တစ်ထောင့်သို့ လွှင့်ပစ်လိုက်သည်။ ကင်းဗတ်အသစ်ကို ပြန်ယူ၍ ဆေးများကိုစပ်သည်။ ပြီးတော့ ကုလားထိုင်၌ထိုင်ကာ အလုပ်လုပ်သည်။

သူသည် မြေမှုံများကပ်နေသော အခွံမနွှာရသေးသော အာလူးတစ်လုံးကိုဆွဲသည်။ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော စားပွဲခင်း၊ မီးခိုးငွေ့များကပ်ညိနေသော နံရံ၊ ထုတ်တန်း၌တွဲလောင်းကျနေသော မီးအိမ်စသည်တို့ကို ဆွဲသည်။ စတိန်းသည် သူ့အဖေပန်းကန်ထဲသို့ အာလူးပြုတ်များထည့်ပေးနေသည်။ အမေသည် ဘလက်ကော်ဖီကိုငှဲ့ပေးနေသည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် ကော်ဖီခွက်ကို နှုတ်ခမ်းဆီသို့ မယူနေသည်။ အားလုံး၏မျက်နှာများသည် တည်ငြိမ်အေးဆေးခြင်းကို ဖော်ပြနေကြသည်။

နေမြင့်လာပြီ။ အလင်းရောင်သည် စတူဒီယိုခန်းပြတင်းပေါက်မှ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ခုံပေါ်တွင်ထိုင်နေရာမှ ထလိုက်သည်။ သူ့စိတ်သည် တည်ငြိမ်နေသည်။ အေးဆေးနေသည်။ ဆယ်နှစ်တိတိ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ရမှုသည် ပြီးဆုံးသွားခဲ့လေပြီ။ သူသည် သူ့လက်ရာကိုကြည့်သည်။ ဝက်ပေါင်ခြောက်၊ မီးခိုးနှင့် အာလူးတို့မှ အခိုးအငွေ့များထွက်နေသည်။ သူသည် တစ်ချက်မျှ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးလိုက်သည်။ သူမိမိရရဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီ။ ဘရားဘန့်လယ်သမားသည် ဘယ်တော့မှသေတော့မည်မဟုတ်။

သူသည် ပန်းချီကားကို ကြက်ဥအကာဖြင့် ပွတ်ပေးသည်။ ထို့နောက်ပန်းချီကားများထည့်ထားသော သေတ္တာကို သူ့အမေထံသို့ပို့သည်။ ပြီးတော့ သူ့အဖေအား ဖက်လှဲတကင်းနှုတ်ဆက်ကာ စတူဒီယိုခန်းသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ သူဆွဲထားသည့် ပန်းချီကားအောက်တွင် “အာလူးစားသူများ” ဟုရေးလိုက်သည်။ ထိုပန်းချီကားကို အရေအတွက် အားဖြင့် အနည်းငယ်မျှသာရှိသော အကောင်းဆုံးပန်းချီကားများနှင့် ရောထည့်ကာ ပါရီမြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့လေသည်။

ဗန်ဂိုး ပါရီ ရောက်သောအခါ ပထမဆုံးခင်မင်သူမှာ ပန်းချီဆရာ လော့ထ်ရက် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ ဂေါ်ဂင်ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးသည်သူငယ်ချင်းများထဲတွင် ဂေါ်ဂင် ကို အခင်မင်ဆုံးဖြစ်လေသည်။ သူသည် ဂေါ်ဂင်နှင့်အတူ အားလ်စ် တွင် ၂ နှစ်ခန့်နေ၍ အတူတူပန်းချီဆွဲခဲ့ကြသည်။ ဂေါ်ဂင်သည် ပါရီတွင် ပန်းချီလောက၌ သူငယ်ချင်းများသူဖြစ်သည်။ ဂေါ်ဂင်၏ ကျေးဇူးကြောင့် မိုးနေး၊ ဆူးရက်၊ စေဆန်းစသောနောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် အင်ပရက်ရှင်းနစ်ပန်းချီကို အသက်သွင်းသူများ နှင့် ဗန်ဂိုးရင်းနှီးခွင့်ရကာ ပန်းချီလောက တော်လှန်ရေးတွင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး လည်း တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့လေသည်။

ထိုသို့ ခင်မင်ခွင့်ရခဲ့သူများထဲတွင် ပီရီတန်ဂိုင်း ဆိုသူလည်း ပါသည်။
တန်ဂိုင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသော ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သူသည် ပန်းချီစုတ်တံနှင့် ဆေးများစသော ကရိယာများကို ရောင်းသည်။ ပန်းချီပြခန်းလည်း တွဲဖွင့်ထားသည်။ သို့သော် သူ့ဆိုင်မှ ပန်းချီကားများမှာ ပါရီတစ်မြို့လုံး တွင်မည်သူမျှမတင်ရဲ ကြသည့် အင်ပရက် ရှင်းနစ်ကားများချည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခါက စေဇန်း၏ သူအကြိုက်ဆုံးပန်းချီကားကို ဝယ်သူတစ်ယောက်လာမေးသည်။ တခြားသူများက ဒေါ်လာ ၆ဝလောက်ရလျှင်ပင် ကပြီးရောင်းကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်သူသည် ဒေါ်လာခြောက်ရာပေးလျှင်ပင် မရောင်းနိုင်ပါဟု ပြောလွှတ်လိုက်လေသည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကားကို ကြည့်ကာ မျက်ရည်များဝဲနေသည်ကို ဗန်ဂိုးတို့ တွေ့ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုမျှထိ ပန်းချီကိုချစ်သူတည်း။

သူသည် ပန်းချီဆရာများကို ဆေးများ၊ စုတ်တံများကိုလည်း အကြွေးရောင်းသည်။ ဘယ်တော့မှလည်း ပြန်မတောင်း။ တကယ့် ဘုံဝါဒသမား ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သို့သော်သူ့မိန်းမ မှာမူ ပန်းချီကားများကိုခံစားမရ။ သူ့ယောက်ျားကို နားမလည်။ တစ်ခါက စေဆန်း၏ ပန်းသီးများ ဆိုသောပန်းချီကားကို ပြတင်းပေါက်မှာ ချိတ်ထားသည်။ သူ့ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပုံကိုကြည့်ပြီး လမ်းသွားလမ်းလာများ စိတ်ချမ်းသာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ တနေ့ လမ်းသွားတစ်ယောက်က ပန်းသီးပုံကိုသဘောကျပြီး ဈေးဝင်မေးသည်။ တန်ဂိုင်းက မရောင်းချင်။ သို့သော် သူ့မိန်းမက ဖရန့်ငွေ တစ်ရာဟုပြောလိုက်သည်။ ဈေးဝယ်က မဝယ်ချင်။ နှစ်ဆယ်လောက်နဲ့ရမည်ဟု ဈေးဆစ်သည်။ မဒမ်တန်ဂိုင်းက ကတ်ကျေးကိုယူကာ ပန်းသီးငါးလုံးထဲမှတစ်လုံးကို ညှပ်ကာ ဖရန့် နှစ်ဆယ်နှင့် ရောင်းလိုက်လေသည်။ သူတို့လင်မယားအဖြစ်ကိုကြည့်ပြီး ဗန်ဂိုးနှင့် ဂေါ်ဂင်တို့ ရယ်၍မဆုံးနိုင်။

ထို့နောက်ဗန်ဂိုးသည် တန်ဂိုင်း၏ပြခန်းထဲမှ ဂျပန်ပန်းချီကားများကို ကြည့်ကာ အရောင်ယူပုံ၊ အရောင်စပ်ပုံ တို့ကိုမြင်ကာ သဘောကျသွားခဲ့သည်။ ထိုပုံများကိုကြည့်ပြီး လေ့လာချင်သည်။ သို့သော် ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှမပါ၊ ဂေါ်ဂင်ကလည်း အကြွေးလာဝယ်သူ၊ သို့သော် တန်ဂိုင်းသည် ချက်ချင်းပင်စက္ကူနှင့်ထုပ်ပြီး ပန်းချီကား နှစ်ကားကို ဗန်ဂိုးအားလက်ဆောင်ပေးလိုက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗန်ဂိုး၏ လက်ရာများထဲတွင် ထူးထူးခြားခြား ဂျပန်လက်ရာပန်းချီကား အနည်းငယ်သည် တန်ဂိုင်းကျေးဇူးဖြင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ &lt;ref&gt;မောင်ထွန်းသူ၏ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး&lt;/ref&gt;

== ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေပြီးမှ နာ‌မည်ကျော်တဲ့ ပန်းချီဆရာ ==
ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ပထမဦးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သော ခေတ်သစ် အနုပညာသမားများထဲတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း သူ ရှင်သန်နေစဉ် အတောအတွင်းမှာ လူများက သူနှင့် သူ့အနုပညာတို့ကို နားမလည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲ ဘဝနှင့် နေထိုင်ပြီး မပျော်မရွှင် ဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ရသည်။ ယနေ့တွင် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီကား တချပ် ရောင်းဈေးသည် ဒေါ်လာငွေ သန်း ၈၀ ကျော် ရှိသည်။ သို့သော် သူ သက်ရှိထင်ရှား ရှိစဉ် မည်သူ တဦးတယောက်ကမျှ သူ့အနုပညာကို မဝယ်ယူချေ။

ဗန်ဂိုးသည် အနုပညာ တခုတည်းကို လုပ်ကိုင်ရာတွင် အလွန့်ကို ထူးချွန်သည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းကို ကိုယ့်ဘာသာ သင်ယူသည်။ တစုံတရာကို ရေးဆွဲလျှင် စားသောက်ဆိုင် ဟင်းလျာ စာရွက်များ၊ စာအုပ်များနှင့် စာရွက်အစအနများကို ရှာသည်။ ၁၈၈၁ တွင် အနုပညာကို စတင်လေ့လာသည်။ ပထမဆုံး ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် သွားသည်။ နောက် ပြင်သစ်သွားသည်။ အစောဆုံး ပန်းချီကားများသည် ဟော်လန်ရှိ နွမ်းပါးသူများအကြောင်း ဆွဲထားသော အနက်ရောင် ပန်းချီကားများ ဖြစ်ကာ၊ ပန်းချီကားထဲမှ လူများသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေကြသည်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ပြင်သစ် သို့ သွားရောက်သောအခါ တောက်ပသည့်အရောင်များကို ရွေး၍ ဆွဲပြီး ပန်းချီကားမှာ စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်နေမှုကို ပြသနေသည်။ သူ့ဘဝတွင် အမြဲတမ်း သာမန်အရာဝတ္ထု ပစ္စည်းများကိုသာ ဆွဲလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ သူ့အိပ်ခန်း ကုလားထိုင် တလုံး၊ သို့မဟုတ် ပန်းပွင့်အချို့တို့သာ ဖြစ်သည်။ မကြာခဏ ဆိုသကဲ့သို့ ကျေးလက်သို့ သွားပြီး၊ ငှက်များ၊ ပန်းပွင့်များနှင့် လယ်ကွင်းများကို ‌ဆွဲလေ့ရှိသည်။

အခြား ပန်းချီဆရာများ ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများနှင့် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများက အလွန့်ကို ကွာခြား၍ လူတွေက သူ့ပန်းချီကားကို မနှစ်သက်။ နေရာ တနေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသည့်အခါ မကြာခဏ ပန်းချီကားများ ထားခဲ့ရပြီး လူတွေက တွေ့သော်၊ ထင်းဆိုက်ပစ်ကြသကဲ့သို့ ဆောက်လုပ်ရာတွင်လည်း သုံးပစ်လိုက်သည်။ ပန်းချီကားများကို သူ ရောင်းချ မရတော့၍ သူ့တွင် ငွေကြေး မရချေ။ မကြာခဏပင် အစားအသောက် မစားရချေ။ သူ့ငွေများကို ကင်းဗတ်စများ၊ ဆေးများ၊ စုတ်တံများ၊ ပန်းချီကားဘောင်များ ဝယ်ရန် သုံးသည်။ သူ့မှာ ရှိသော အဝတ်အစားများကိုလည်း မရှိဆင်းရဲသားများအား ပေးကမ်းလေ့ရှိသည်။

သူ့တွင် ထူးဆန်းသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စိတ်သဘောထားများ ရှိပြီး၊ သူက မဟုတ်တာ မမှန်တာ ပြောဆိုရခြင်းနှင့် ငြင်းခုံရခြင်းကို သဘောကျသည်။ အချို့က သူ့ကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သည်။ အချို့က ရယ်စရာ သဘောထားသည်။ ကလေးများက လမ်းတွင်တွေ့လျှင် ရရာပစ္စည်းများနှင့် ကောက်ပေါက်သည်။ သူ့ကို နာမည်အမျိုးမျိုး တပ်ခေါ်သည်။ အနုပညာပစ္စည်း ရောင်းချသော ညီဖြစ်သူ သီအိုသာလျှင် စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေ တဦး ဖြစ်သည်။ သူက သူ့အစ်ကို ဗန်ဂိုးသည် ပါရမီရှင်ဟု ယုံကြည်သည်။ ငွေများ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ပန်းချီ ဆက်ဆွဲရန် အားပေးသည်။

ဗန်ဂိုးသည် ဘဝနောက်ဆုံး နှစ်နှစ်တာ ကာလကို ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း၌ ကုန်ဆုံးနေစဉ် အတောအတွင်း ပန်းချီကားပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၈ တွင် ပန်းချီဆရာ ပေါလ်ဂေါ်ဂင်က သူနှင့် လာနေသည်။ တညသ၌ ထိတ်လန့်စရာ‌ ကောင်းလောက်အောင် ငြင်းခုံမှု ဖြစ်ကာ၊ ဗန်ဂိုးက သင်တုန်းဓားတလက် ကိုင်ပြီး၊ ဂေါ်ဂင်ကို လမ်းထဲ လိုက်ထိုးသည်။ သူသည် အိမ်ပြန်ပြီး ဘယ်ဘက် နားရွက် တဖက်ကို ဓားဖြင့် လှီးလိုက်ရာ သွေးထွက်လွန်၍ သေလုနီးပါး ဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကျန်းမားရေး ဆေးရုံသို့ သွား၍ ဆေးရုံတက် ကုသနေစဉ် ပန်းချီကား များ ရေးဆွဲသည်။ သူ့ဘဝ၏ နောက်ဆုံး ရက် ၂၀ အချိန်အတွင်း နေ့စဉ် ပန်းချီဆွဲသည်။ ကြယ်‌စုံသောည ပန်းချီကားသည် ဆေးရုံရှိ သူ့အခန်း ပြတင်းပေါက်ကနေ မြင်ရသော ကောင်းကင် မြင်ကွင်းကို ဆွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး ၁၈၉၀ ဇူလိုင် ၂၇ တွင် သေနတ်ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၂ ရက်အကြာ သူ့အသက် ၃၇ ပြည့်သည်။

အစ်ကို ဆုံးသည့်အတွက် သီအိုသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ရပြီး၊ နောက်ခြောက်လအကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်၊ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန် ၃၃ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ သီအို၏ ‌ဇနီး မုဆိုးမ ဂျိုဟန်နာက ဗန်ဂိုး၏ ကျော်ကြားလာမည့် ပန်းချီကားများကို ခက်ခဲစွာ ထိန်းသိမ်းရသည်။ ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရောက်ခါနီးမှ ကမ္ဘာတည်သ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားမည့် အနုပညာရှင်များထဲမှ တဦးအဖြစ် ဗန်ဂိုးကို အသိအမှတ်ပြုသည်။

ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများကို ကမ္ဘာကျော် အနုပညာပြတိုက်များတွင် ချိတ်ဆွဲပြသထားကာ၊ &quot;ကြယ်စုံသောည&quot;၊ &quot;နေကြာပန်းများ&quot;၊ &quot;ဆိုက်ပရပ်စ်လမ်း&quot;နှင့် &quot;အာလူးစားသူများ&quot; ပန်းချီကားတို့သည် ယခုအခါ တချပ်လျှင် ဒေါ်လာသန်း ရာချီ၍ တန်ဖိုး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|author=ရဲကျော်မြင့်|title=ကမ္ဘာကျော်(၃၃)ဦး အနှစ်ချုပ်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၈၉|date=မတ်လ၊ ၂၀၁၇}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:ဒတ်ချ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]]
{{Lifetime|၁၈၅၃|၁၈၉၀}}</text>
      <sha1>pbqrap6z74db0h9belob1jt1uj7ing0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038446</id>
      <parentid>1038445</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T20:24:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34916-63</username>
        <id>144403</id>
      </contributor>
      <origin>1038446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69038" sha1="22e2tnd8tulak9zqr1mgr2gomwmnvsc" xml:space="preserve">{{cleanup|date=၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈}}
{{Infobox artist
| name          = Vincent van Gogh
| image         =  Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg
| caption       = Self-Portrait, 1887, Art Institute of Chicago
| alt           = A head and shoulders portrait of a thirty something man with a red beard facing to the left
| birth_name    = Vincent Willem van Gogh
| birth_date    = ၃၀ မတ် ၁၈၅၃
| birth_place   = Zundert, Netherlands
| death_date    = {{Death date and age|df=yes|1890|7|29|1853|3|30}}
| death_place   = Auvers-sur-Oise, France
| nationality   = ဒတ်ချ်လူမျိုး
| training      = Anton Mauve
| field         = [[ပန်းချီ]]၊ [[ပုံဆွဲခြင်း]]
| works         =  ''[[The Starry Night|Starry Night]]'', ''[[Sunflowers (Van Gogh series)|Sunflowers]]'', ''[[Bedroom in Arles]]'', ''[[Portrait of Dr. Gachet|Portrait of Dr Gachet]]'', ''[[Sien (Van Gogh series)|Sorrow]]''
| movement      = Post-Impressionism
}}
'''ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး''' ({{lang-en| Vincent Willem van Gogh}}) သည် အရောင်နှင့် စကားပြောသူဖြစ်သည်။ သူ၏စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြသူဖြစ်သည်။ အရောင်နှင့် အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ဟု ပြောလျှင်လည်း မှားမည်မဟုတ်ပါ။ တိုတိုနှင့် လိုရင်းကို ပြောရပါက ဗန်ဂိုးသည် သူ၏ရင်တွင်းခံစားချက်များကို အရောင်များနှင့်စကားပြောသည့် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လေသည်။

ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုးဖြစ်သည်။ သူ့အား ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ဖြစ်ရာ ယခုလက်ရှိမှ ပြန်ရေတွက်ပါက သူသည်လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ ကျော်က လူဖြစ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး[[ပန်းချီ]]ကား တစ်ချပ်ကို ရေးဆွဲပြီးနောက် သူ့ကိုယ်သူ သတ်သေသွားခဲ့သည်မှာ ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ သူကွယ်လွန်စဉ်က သူ့အသက်မှာ ၃၇ နှစ်မျှသာရှိသေးသည်။ ယခုဆိုလျှင်သူကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၂ဝ ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။

ဤမျှ နှစ်တွေကြာလာသော်လည်း ဗင်ဂိုး၏နာမည်မှာ မသေသေးပါ။ သူ၏ အလွန်အမင်း ထက်သန်ပြင်းပြသော စိတ်ခံစားမှုများကို ဖော်ပြနေသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ထိတိုင် လူများ၏ စိတ်နှလုံးသားကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်။

အမှန်တော့ ဗန်ဂိုး၏ ထူးခြားသောပါရမီသည် ယနေ့ခေတ် ပန်းချီလောကအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ချပေးနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည်ဟု ပန်းချီပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ ယင်းအဆိုကို ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးမှ တည်ရှိလာခဲ့သည် မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများက နားလည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအသိ ထိုအမြင်များကို ယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကလည်း လက်ခံနေဆဲပင်ဖြစ်သည်။

မျိုးဆက်သစ်ပန်းချီဆရာများသည် ဗင်ဂိုးရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားအမြောက်အမြား ( ဗန်ဂိုးသည် ပန်းချီကားပေါင်း ၁၆၀ဝ ကျော်မျှရေးဆွဲသွားခဲ့သည်။) နှင့် ဗန်ဂိုး၏ ကြေကွဲစရာဘဝ ဇာတ်ကြောင်းကို အလွန်တအံ့တဩ ဖြစ်ခဲ့ရလေသည်။ တတိယမျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာများကတော့ သူ့လက်ရာများသည် ပန်းချီလောကမှ လိုက်မမှီနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားကျယ်ဝန်းနက်ရှိုင်းခဲ့ယုံမျှသာမက ယင်းလောက၏ အသိအမြင် အယူအဆများကိုပါ တိုးတက် ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်း သွားသည်အထိ တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟုပင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ ကြလေသည်။

“အဲဒီပန်းချီကားတွေကို ဗင်ဂိုးရေးဆွဲချိန်မှာ လူ့လောကကြီးမှာ အရင့်အရင်က မဖြစ်ဖူး၊ မရှိခဲ့ဖူးတဲ့ ထိတ်လန့်စရာတွေ၊ စိတ်ချောက်ချားစရာတွေနဲ့ အံ့ဩတုန်လှုပ်စရာတွေ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာနေတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုပါ။ အဲဒီအခြေအနေဆိုးတွေက လူတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားကို ပြောင်းလဲပစ်နေပါတယ်။ အဲဒီကာလကြီးမှာ အတိုင်းအဆမသိနိုင်လောက်အောင်ကို ကြီးမားတဲ့ အထီးကျန်မှုကြီးဟာ တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဗင်ဂိုးဟာ အဲဒီ အထီးကျန်မှုကြီးကို တစ်ယောက်တည်း ကြိတ်မှိတ်ခံစားရင်း အဲဒီ ပန်းချီကားတွေကို ရေးဆွဲသွားခဲ့တာပါ။ ကျတော်တို့ကတော့ အဲဒီပန်းချီကားအားလုံးကို ဗန်ဂိုးရဲ့ ခံစားမှုပန်းချီကားတွေလို့နားလည် သိမြင်ထားကြပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီခံစားမှုပန်းချီတွေဟာ ဒီနေ့ ကျတော်တို့ခေတ်ရဲ့ ကံကြမ္မာတွေကို ဖော်ဆောင်ထားတဲ့ အရာတွေဖြစ်လာခဲ့ပါတော့တယ် ” ဟုယနေ့ခေတ်မျိုးဆက်သစ် ပန်းချီဆရာတို့က ဆိုခဲ့ကြလေသည်။

== ဗန်ဂိုး၏ဘဝခရီး ==
ဗန်ဂိုးသည် ဒတ်ချ်လူမျိုး ပရိုတက်စတင့် ဘာသာဝင် မိဘများမှ မွေးဖွားလာသူဖြစ်သည်။ သူ့အဖေသည် နယ်မြေသင်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီးဖြစ်၍ သူတို့မျိုးနွယ်ထဲတွင် ဘုန်းတော်ကြီးအများအပြားရှိခဲ့သည်။ မိသားစုထဲတွင် အကြီးဆုံးသားဖြစ်သော ဗင်ဂိုးသည် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် သူ့ဦးကြီးပိုင်သော ပန်းချီအရောင်းပြခန်းတွင် အလုပ်ဝင်လုပ်သည်။ အသက်၂၅ နှစ်အရွယ်တွင် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ကျောက်မီးသွေးတွင်းဒေသသို့ သွား၍ တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့လေသည်။

သူသည်အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် ငတ်ပြတ်မှုများကို ကြည့်ကာ များစွာစိတ်ထိခိုက် ကြေကွဲခဲ့သည်။ အလုပ်သမားများ၏ ဆင်းရဲ ဒုက္ခများကိုကြည့်၍ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များနှင့် အယူအဆများသည် သိသိသာသာပင်ပြောင်းလဲသွားခဲ့လေသည်။ လက်တွေ့ဘဝတွင် တရားဟောဆရာဖြစ်သောသူကိုယ်တိုင်က အဆင်းရဲခံ အငတ်အပြတ်ခံကာ ကူညီစောင့်ရှောက်မှုပြုမှုကသာလျှင် အမှန်ကန်ဆုံးသော ဘာသာရေးခံယူချက် ဖြစ်သည်ဟု သူယူဆခဲ့သည်။ သို့မှပါလည်း ဘုရားသခင်ကို အမှန်တကယ်ယုံကြည်သက်ဝင် ချစ်ခင်ကြည်ညိုရာရောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် သူ့အထက်မှ အပေါ်ယံရွှေမှုံကျဲ၍ အထဲကနောက်ချေးခံထားသည့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဗန်ဂိုး၏အကြားတွင် အယူအဆကွဲပြားသည့် အမြင်မတူမှုများပေါ်ပေါက်လာလေသည်။ သူ့အထက်မှ ဘုန်းကြီးများက သူ့အား အစွန်းရောက်ဘာသာရေးသမား ဟုအမည်တပ်ကာ တရားဟောဆရာအလုပ်မှ ထုတ်ပြစ်သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ သူသည်ပန်းချီစဆွဲခဲ့လေသည်။ သူပန်းချီစဆွဲချိန်မှာ သူ့အသက်မှာ ၂၇ နှစ်ပင်ရှိနေလေပြီ။ ဗင်ဂိုးသည် သူ၏အချစ်ဆုံးနှင့် သူ့အားအချစ်ဆုံးဖြစ်သော ညီငယ်သီအို၏ ထောက်ပံ့ငွေအပေါ် အမှီပြုကာ အစားဆင်းရဲ ခြင်း၊ အဝတ်ဆင်းရဲခြင်း၊ အနေဆင်းရဲခြင်း စသည့် ဒုက္ခများကို ခါးစည်းခံပြီး သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသမျှကို ကင်းဗတ်စပေါ်၌ အရောင်နှင့် တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်လေသည်။

ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲသောကာလသည် ဆယ်နှစ်မျှသာရှိခဲ့သော်လည်း သူရေးဆွဲထားခဲ့သည့် ပန်းချီကားများမှာ ၁၆၀ဝ ကျော်မျှ ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုကြသည်။ ဗင်ဂိုးသည်ရေးဆွဲပြီးသမျှ ပန်းချီကားအားလုံးကို သူ့ညီသီအိုထံသာ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က သူ့ပန်းချီကားများကို ကြိုက်သူမှာ သူ့ညီသီအို တစ်ယောက်တည်းသာရှိခဲ့လေသည်။
သူ့ပန်းချီကားများကို ဝယ်မည့်သူလည်း တစ်ဦးမျှ မရှိခဲ့ချေ။ သူမကွယ်လွန်မှီ နောက်ဆုံးနှစ် ၁၈၉ဝ ခုနှစ်ကျခါမှ သူ့မိတ်ဆွေ ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်က သူ့ပန်းချီကားတစ်ကားကို ဒေါ်လာ ၈ဝ ပေး၍ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။
[[File:Vincent Van Gogh 0016.jpg|left|thumb|ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်]]

ထိုပန်းချီကားမှာ “ဆိုက်ပရပ်စ်ပင်နှင့်ပန်းပွင့်နေသောသစ်ပင်” ဟုအမည်ပေးထားသည့် ပန်းချီကားဖြစ်သည်။ ထိုကားသည် တစ်ယောက်လက်မှ တစ်ယောက်သို့ အဆင့်ဆင့် ကူးပြောင်းပြီးနောက် ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပန်းချီလေလံပွဲတစ်ခုတွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုပွဲ၌ ဒေါ်လာငွေ ၁.၃ သန်းနှင့် ထိုပန်းချီကားကို ဝယ်ယူသွားခဲ့လေသည်။ ထိုအချိန်မှ စ၍ ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများသည် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ တန်သော အဖိုးတန်ရတနာများ ဖြစ်လာခဲ့လေသည်။

၁၉၇၁ နွေဦးပေါက်တွင် ဘရွတ်ကလင်းပြတိုက်၌ ဗင်းဆင့်ဗင်ဂိုး၏ ပန်းချီကား ၁၁၄ ကားကို သီတင်းရှစ်ပတ်ကြာ ပြသခဲ့သည်။ ယခင် ဆန်ဖရန်ဆစ်စကိုမြို့ ၌ ပြသခဲ့ကစဉ်လိုပင် လူအများဆုံး လာရောက် ကြည့်ရှုသည့် ပန်းချီပြပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ပြတိုက်မှူး သောမတ်စ် အက်စ် ဘူချ်နာအား ပြပွဲတွင် လူများရသည့်အကြောင်းက ဘာကြောင့်ပါလဲဟု သတင်းထောက်များက မေးမြန်းခဲ့ကြလေသည်။

ထိုအခါ သောမတ်စ်က “ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးရဲ့ ဘဝဖြစ်စဉ်က ဒဏ္ဏာရီ ပုံပြင်တစ်ခုလို ဖြစ်နေတဲ့ အတွက်ကြောင့်လို့ ကျတော်ထင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြောင်းကတော့ သူ့ရဲ့လက်ရာပန်းချီကားတွေဟာ ဒီနေ့ဒီအချိန်ထိ ခေတ်မီရှင်သန်နေတုံးမလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်” ဟုအဖြေပေးခဲ့သည်။

ထို့နောက်သူက ဆက်၍ “သူ့ခေတ်သူ့အချိန်က တည်ရှိခဲ့တဲ့ ပန်းချီလောကက သူ့ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ကြပေမယ့် သူရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ပန်းချီကားမှန်သမျှကို သူမရှိတော့တဲ့ နောက်ပိုင်းကာလမှာ အသိအမှတ်မပြုလို့ မရတော့ပါဘူး။ အခုဆိုရင် သူ့ပန်းချီကားတွေဟာ သူ့ဘဝလိုပဲ လူအများရဲ့ စိတ်ကို ထိထိခိုက်ခိုက်ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ လှုပ်ရှားစေခဲ့ပါတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ ခံစားနေရသမျှ တွေကို မမိမိအောင် အပြင်းအထန် ခံစားပြီး စုတ်ချက်တင်ထားတဲ့ ကားတွေမို့ပါ။ သူ့ကားတွေထဲမှာ ရှိနေတဲ့ သူ့ခံစားမှုတွေရဲ့ ပမာဏကို ချက်ချင်း သိရှိခံစားလို့ရနေလို့ပါ” ဟု ပြန်ပြောခဲ့လေသည်။

တကယ်တော့ ဗင်ဂိုးသည် ကိုယ်ဟန်ပြ မိုဒယ်လ် မငှားနိုင်၍ သူ့ရှုးဖိနပ်စုတ်ကြီးကို မျက်စိရှေ့ ထားကာ ပုံပေါင်း အမြောက်အမြားကို ရေးဆွဲခဲ့ရရှာသော ပန်းချီဆရာဖြစ်လေသည်။ သူ့ရုပ်သူ မှန်ထဲပြန်ကြည့်ပြီး ပုံပေါင်း ၄ဝ ကျော်ရေးဆွဲခဲ့ရသော ပန်းချီဆရာလည်းဖြစ်သည်။ သူအသက်ရှင်စဉ်က ဗန်ဂိုးသည် သူ့ပတ်ဝန်းကျင် က သူ့အားဖိစီးနှိပ်စက်နေကြသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခများ၊ သူ့ရင်တွင်းခံစားချက်များနှင့် သူရေးဆွဲခဲ့သည့် ပန်းချီကားများ အကြောင်းကို သူ့ညီသီအိုထံ စာပေါင်းအမြောက်အမြား ရေးသား၍ရင်ဖွင့်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ထိုပေးစာများသည် သူ့ဘဝ၊ သူ၏နက်ရှိုင်းသော ခံစားချက်များနှင့် အတွေးအမြင်များကို အံ့ဩတသဖွယ် ဖြစ်အောင်ရေးဖွဲ့ထားသည့် စာများဖြစ်လေသည်။

တစ်ကြိမ်တွင် ဗန်ဂိုးက သူ့ပေးစာတစ်စောင်ထဲ၌ “ကိုယ်ဟာ ဒီကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှာ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်တိတိ လမ်းလျှာက်နေခဲ့ပြီးပြီ။ အဲဒီအတွက် ကျေးဇူးတင်တဲ့အနေနဲ့ အမှတ်တရ စုဆောင်းသိမ်းဆည်းထားနိုင်မယ့် ပစ္စည်းတချို့ ထားခဲ့ချင်တယ် ငါ့ညီရယ်” ဟုရေးခဲ့သည်။

သူ၏ စိတ်ခံစားမှုများကို အရောင်နှင့် ဖော်ပြထားသော သူ့ပန်းချီကားများသည် ယနေ့ ကမ္ဘာအားစကားပြောလျက်ရှိသည်။ သူ့ညီထံ ရေးခဲ့သည့်စာများထဲမှ သူ့စကားမှန်ကန်ကြောင်းကို ထိုအချက်က သက်သေခံလျက်ရှိသည်။

== ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သူ ==
ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ အများအတွက် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်၊ ကောင်းသော စေတနာ၊ ကောင်းသော မေတ္တာဖြင့် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူဖြစ်သည်။ သူတစ်ဦးတည်း အကျိုးရှိခြင်းကို သာကြည့်၍ အများဒုက္ခရောက်အောင် နစ်နာအောင်၊ အကျိုးပျက်ပြားအောင် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားရခြင်းမဟုတ်ပါ။ တကယ်တော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားသူများ ( ပထမအမျိုးအစားကိုဆိုလိုသည်။) ၏ဘဝသည် အဆင်မပြေတတ်ပါ။ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်ခြင်းရှိတတ်သည်။ ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေါင်းစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ သို့တစေလည်း သူတို့၏ ကိုယ်လုပ်ချင်တာလုပ်သွားသမျှသည် လူ့လောကကြီးကိုတော့ တစ်နည်းမဟုတ်တစ်နည်းဖြင့် အကျိုးပြုတတ်သည်။

ဗင်ဂိုးက သူမသေခင် သူ့အချစ်ဆုံးညီ သီအိုထံသို့ “အကို့ရဲ့ အနာဂတ်ဘဝဟာ မှောင်မိုက်လာနေတယ်။ အစ်ကို့ဘဝရဲ့ ရှေ့အလားအလာကို စိတ်ချမ်းမြေ့ စွာနဲ့ မှ မျှော်ကြည့်လို့ မရနိုင်တော့ဘူး။ အစ်ကို့ရဲ့ ဘဝဟာ အမြစ်ကဆုပ်ကိုင်ပြီး လှုပ်တာကို ခံနေရပြီ။ အစ်ကိုလှမ်းနေတဲ့ ခြေလှမ်းတွေက မမှန်တော့ဘူး” ဟုရေးခဲ့သည်။

သူရေးခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး၏ ဘဝအဆုံးသတ်ရပုံသည် မလှပနိုင်ခဲ့ရှာပေ။ သို့သော်လည်း သူ့ပန်းချီကားများကတော့ ယနေ့အချိန်ထိ လှပနေဆဲ၊ဖြစ်သည်။ ယနေ့အချိန်ထိ လူအများကိုလည်း အကျိုးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ သူ၏ပန်းချီကားများကို ခံစားကြည့်ကြပါ။ ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို လုပ်သွားခဲ့ပြီး လူ့လောကကိုအကျိုးပြုသွားသည့် စစ်မှန်သော အနုပညာရှင် ပန်းချီဆရာတစ်ဦး၏ ဘဝကို မြင်ရတွေ့ရ၊ သိရှိနားလည်လာကြရပါလိမ့်မည်။

ဗန်ဂိုး၏ နာမည်ကြီးပန်းချီကားသည် `ကြယ်တွေစုံတဲ့ည´ ဖြစ်သည်။ ဒီပန်းချီကားကို သူစိတ်ကျန်းမာရေး ဆေးရုံတက်နေတုန်းက အခန်းပြတင်းပေါက်ကနေ ကောင်းကင်ကြီးကို သံတိုင်တွေ ကြားကနေကြည့်ပြီး ရေးဆွဲခဲ့ရတာ ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးရဲ့ ပန်းချီကားတွေထဲက ကျွန်တော် အနှစ်သက်ဆုံးပန်းချီကားလည်းဖြစ်သည်။
[[File:VanGogh-starry night ballance1.jpg|thumb|ကြယ်တွေစုံတဲ့ည]]
ညရဲ ကောင်းကင်တွင် လှည့်ပတ်နေသော တိမ်တိုက်များရှိလေသည်။ ကြယ်များမှာ ကိုယ်ပိုင်အလင်းရောင်လေးများနှင့် တောက်ပလျက်ရှိလေသည်။ ထို့ပြင် မီးအိမ်ပုံလမင်းကြီးပါဝင်လေသည်။ ထိုပုံများကို ဗန်ဂိုးက အကျယ်ချဲ့ ခံစားပြီး အရောင်များပိုသုံးပြီးဆွဲထားသော်လည်း ထိုမြင်ကွင်းမှာ ကျတော်တို့ အားလုံးနှင့် ရင်းနှီးပြီးသား မြင်ကွင်းမျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တစ်ယောက်ချင်းဆီ၏ ခံစားချက်များ ရှိနေပါက တိုက်ဆိုင်ပါက ပိုပြီးမြင်သာ ခံစားတတ်မည်ဖြစ်သည်။ ဗင်ဂိုးဆွဲထားသော တိမ်တိုက်များ၏ ကောက်ကြောင်းကွေးကွေးများသည် ပန်းချီကားကိုကြည့်သူကို ကင်းဗတ်စအနှံကို လိုက်လံကြည့်ရှုသွားမိစေလေသည်။ ထိုနောက် ကြယ်ကလေးများကို အရောင်စက်လေးများနှင့် ရေးသည်။ အဓိကဆိုလိုရင်းဖြစ်သော ကြယ်ကလေးများကိုအားလုံးမြင်အောင်ကြည့် မိစေရန် ဗန်ဂိုးက တိမ်တိုက်များနှင့် လည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြစ်လေသည်။

လိမ့်နေသော တောင်ကုန်းများ၏အောက်တွင်မူ မြို့လေးတစ်မြို့ ရှိလေသည်။ ထိုမြို့၏ ပုံမှာ ပန်းချီကားတည်ဆောက်ပုံထဲမှ စီးထွက်လာသော ငြိမ်းချမ်းလှသောအနှစ်သာရ ဖြစ်လေသည်။ အေးမြလှသော အရောင်ရင့်ရင့်ထူထူများနှင့်ဆွဲထားသော အိမ်လေးများနှင့် မီးရောင်တောက်နေသော ပြတင်းပေါက်ကလေးများသည် ကျတော်တို့၏ ငယ်စဉ်ကလေးဘဝက ညအချိန်တွင် ကြယ်ရောင်တောက်သော ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်ခဲ့ရသော အချိန်ကို ပြန်ပြီးသတိရအောင်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ရှိလေသည်။ မြို့၏ အဓိကကျသောအချက်မှာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းပုံဖြစ်လေသည်။ အိမ်သေးသေးလေးများကို အုပ်မိုးနေပုံက ခိုင်မာမှု၊ တည်ငြိမ်မှုကိုဖော်ပြနေသည်။ ထို့ပြင်အရွယ်အစားကလည်း ပန်းချီကားကြည့်သူကို စွဲဆောင်သွားလေသည်။

ပန်းချီကား၏ ဘယ်ဖက်တွင်မူ အနက်ရောင်ရင့်ရင့်ဖြင့် ရေးဆွဲထားသော တသီးတခြားဖြစ်နေသော ပုံသဏ္ဏန် တစ်ခုရှိလေသည်။ ထိုသဏ္ဏာန်၏ အရွယ်အစားမှာ ပုံထဲမှ တခြားအရာများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်လျှင် ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ ပြောင်မြောက်လှပေသည်။ ကောက်ကွေးသော စုတ်ချက်များသည် ကောင်းကင်ပြင်ကို ရောင်ပြန်ဟပ်လျက်ရှိသလို ပန်းချီကားအား ခံစားမှုကိုလည်း ပို၍နက်ရှိုင်းအောင် ခံစားမိစေလေသည်။ ပြောရမည်ဆိုလျှင် တောင်ကုန်းများမှအစ ခြုံပုတ်များအထိ ဗန်ဂိုးရေးဆွဲထားပုံမှာ အမျိုးစုံလင်လှပြီး ဝေဖန်ခံစားဖို့ရန် ကျယ်ဝန်းလှပေသည်။

ဗန်ဂိုး၏ (၁၈၇၆ - ၁၈၈၀) နှစ်များအတောအတွင်းတွင် သူ့ဘဝ၏ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုများ၊ ကြမ်းတမ်းမှုများကို သူဖော်ပြချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုများ ( ဗန်ဂိုးသည် ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် တရားဟောဆရာလုပ်ခဲ့ )ကို ဤပန်းချီကား၏ ကြယ်ဆယ့်တစ်လုံးတွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်ဟုပြောကြသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သမ္မာကျမ်းစာ အပိုဒ် ၃၇၊ ၉ တွင်ရေးထားသော စာကြောင်းမှာ

သူသည်လည်း အိပ်မက်နောက်တစ်ခု မက်မြင်လေ၏။ သူ၏နောင်တော်အား ပြောလေ၏။ “နားထောင်လော့ ငါသည်နောက်ထပ်အိပ်မက်တစ်ခုကို မက်မြင်ခဲ့ပြန်လေပြီ။ နားထောင်လော့။ နေမင်းကြီးနှင့် လမင်းကြီး နှင့် ကြယ်မင်းဆယ့်တစ်လုံးအားလုံး ငါ့ကိုနာခံကြလေပြီ။”

ထိုဘာသာရေးအယူအဆမှာ မှန်သည်ဖြစ်စေ၊ မှားသည်ဖြစ်စေ ဗန်ဂိုး၏ ကြယ်စုံသောကောင်းကင်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည့် တစ်ခုမကသော ပန်းချီကားများအနက် အားလ်စ် တွင် ၁၈၈၈ ခုနှစ်တွင်ဆွဲခဲ့သော ရုန်းမြစ်တွင် ထင်ဟပ်လျက်ရှိသော ကြယ်များကိုရေးဆွဲထားသည့် ဤပန်းချီကားကို ဗန်ဂိုးက အမြဲဂုဏ်ယူလေ့ရှိသည်။

ဗန်ဂိုးကြယ်များထူးခြားချက်မှာ ကြယ်များကိုဝန်းရံလျက်ရှိသော အလင်းစက်ဝိုင်းကိုယ်စီရှိခြင်းဖြစ်သည်။မြို့ဆီမှအလင်းရောင်များသည် မြစ်ပြင်တွင် အရိပ်ကျလျက်ရှိသည်။ ထိုအလင်းရောင်များသည်လည်း ပန်းချီကားအနှံ့ကို လှည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်သွားပြန်လေသည်။

ပန်းချီကားထဲမှ ပုံရိပ်များ၊ ဖွဲ့စည်းထားပုံများသည် ခပ်ဝေးဝေးတွင်ရှိနေပြီး နွေးထွေးသောအလင်းရောင် တောက်တောက်နှင့်ရေးဆွဲထားသည်။

ရုန်းပေါ်ကကြယ်စုံည တွင် ကြယ်စုံသောည နှင့် ကွာခြားချက်ကြီးတစ်ခုရှိသည်။ လူပုံများပင်ဖြစ်သည်။ ပန်းချီကား၏ ညာဘက်ထောင့်ကျကျနားတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျောက် လမ်းလျှောက်နေသော စုံတွဲတစ်ခုကို တွေ့မြင်နိုင်လေသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းချီကားကို သဘာဝကျကျဖြစ်စေပြီး ရင်မောစေသည်။ ဤပန်းချီကားသည် ကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားလောက် နာမည်မကြီးသော်လည်း သာယာကြည်နူးဖွယ်ညမြင်ကွင်းတစ်ခုကို ဖော်ပြသော ပန်းချီကားကောင်းတစ်ချပ် ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် နာမည်ကြီးလက်ရာ ကြယ်စုံသောည ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အခြေခံခဲ့သောပန်းချီကားတစ်ချပ်လည်း ဖြစ်လေသည်။

== ကဖေးတဲ့ရန့်စ်၏ ညအချိန် ==
[[File:Vincent Willem van Gogh - Cafe Terrace at Night (Yorck).jpg|left|thumb|ကဖေးတဲ့ရန့်စ်ည]]
‘ကဖေးတဲရန့်စ်ည’ သည်လည်း ၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ အားလ်စ်မြို့တွင် ရေးဆွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤပန်းချီကားတွင်မူ ကြယ်များပြည့်နေသောကောင်းကင်၏ အနီးအဝေးမြင်ကွင်း (Perspective) ပုံစံအသစ်ကိုတွေ့မြင်နိုင်သည်။
ကြယ်များမှာကိုယ့်အလင်းနှင့်ကိုယ်တည်နေလေသည်။
ဤပန်းချီကားတွင်မူ အဝါရောင်တောက်တောက်နံရံသည် ပန်းချီကားကိုလည့်ပတ်ခေါ်ဆောင်မည့်အစား ပန်းချီကားကြည့်သူ၏အာရုံကို စုပြုံဆွဲဆောင်ထားလေသည်။
ပန်းချီကား၏ညာဘက်တွင်ရှိသော မြို့၏အမည်းရောင်အရိပ်နှင့် အဝါရောင်နံရံတွင် ကောင်းကင်နှင့် လိုက်ဖက်ညီအောင်အားပြိုင်နေခြင်းကိုတွေ့ရသည်။

မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုကြယ်စုံသောည ပန်းချီကားသုံးချပ်သည် လူသန်းပေါင်းများစွာကိုတအံတဩ ဖြစ်စေခဲ့လေသည်။ ဗန်ဂိုး၏ စုတ်ချက်များအောက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော လက်ရာကောင်းများထဲတွင် ကြယ်စုံသောပန်းချီကားများပါဝင်နေဆဲပင်ဖြစ်သည်။ တစ်နေ့တစ်နေ့ လူအုပ်ကြီးများသည် ဗန်ဂိုး၏ မူရင်းလက်ရာများရှိရာ ပြခန်းများသို့ သွားရောက်၍ ပန်းချီကားများမှပေးသော အဓိပ္ပာယ်များကို ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် အသီးသီးဖြင့် ကြည့်ရှုခံစားလျက်ရှိသည်။ ဗင်းဆင့် ကိုယ်တိုင် ထိုပန်းချီကားများကို မည်ကဲ့သို့ ခံစားရေးဆွဲခဲ့သည်ကို ကျတော်တို့ ဘယ်သောအခါမှသိနိုင်တော့မည်မဟုတ်သော်လည်း ဗန်ဂိုး၏ ကြီးကျယ်သော လက်ရာများသည် လူသားအားလုံးကို ထွေးပွေ့လျက်ရှိဆဲပင်ဖြစ်လေတော့သည်။

== ဗန်ဂိုးနှင့် အာလူးစားသူများ ==
နူနင်သည် ဗန်ဂိုး၏မွေးရပ်ဇာတိဖြစ်သည်။ ဘိုးရင်းနိတ်နယ်တွင် တရားဟောဆရာအဖြစ် မအောင်မြင်ခဲ့၍ သီအို က ဗန်ဂိုးကို အိမ်သို့ပြန်ခေါ်လာကာ အနားယူစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗန်ဂိုးထံ၌ ပန်းချီဆွဲချင်စိတ်သည် ပြင်းပြထက်သန်လျက်ရှိလေပြီ။ သို့သော် သူသည် အခြေခံပန်းချီဆွဲနည်းကို လားလားမျှ မသိခဲ့။ သူ၏စိတ်အာရုံအတိုင်း ခံစားမှုများကို ကင်းဗတ်စပေါ်တင်နေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လန်ဒန်တွင် ပန်းချီ အရောင်းပြခန်း၌ မန်နေဂျာလုပ်ခဲ့ခြင်းက ပန်းချီကားမျာကို ခံစားနားလည်တတ်စေရန် အထောက်အကူပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မမေ့သင့်သည်က ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီဆွဲရန်ပြင်းပြသော စိတ်ဓာတ်နှင့် သူ၏ ပါရမီရှင် လက်ရာကိုပင် ဖြစ်သည်။

[[File:Van-willem-vincent-gogh-die-kartoffelesser-03850.jpg|left|thumb|ဗန်ဂိုးနှင့် အားလူးစားသူများ]]
သူသည် နူနင်တွင် ပန်းချီတစ်နေ့တစ်ကားမျှ ဆွဲသည်။ ပုံများအားလုံးကိုသဘောမကျ။ အချိုးအစားမမှန်။ ဆိုလိုရင်းကိုမထိဟု သူမြင်သည်။ သူ နူနင်တွင်ပျော်သည်။ လယ်သမားများ၊ ရက်ကန်းသမားများကို ပန်းချီဆွဲရသည်ကို သူပျော်သည်။ လယ်သမားများအနက် ဒီဂရု တို့မိသားစုနှင့် အရင်းနှီးဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်နေ့ ဒီဂရု ၏ သမီး၌ကိုယ်ဝန်ရှိလာသည်။ အရပ်က ဗန်ဂိုးအားဝိုင်းစွပ်စွဲကြသည်။ ဗန်ဂိုးကလည်း သူမဟုတ်ဘဲ တာဝန်မယူနိုင်။ ဤသို့ဖြင့် အားလုံးကရှောင်ပယ်လာသောကြောင့် နူနင်တွင် သူနေရန်ခက်ခဲလာသည်။ သူတစ်ယောက်တည်းက အကြောင်းမဟုတ်။ သူ့အိမ်၊ သူ့မိသားစုကိုပါ အရပ်က ဝိုင်းပယ်လာသောကြောင့် ဗန်ဂိုးလည်း ပါရီသို့ ထွက်ရန်ပြင်ရလေတော့သည်။

သူ့ညီ သီအို က ပါရီသို့ခေါ်နေသည်မှာ ကြာပြီ။ နူနင်ကိုသူမခွဲနိုင်သောကြောင့်သာ ဆက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နူနင်တွင် သူ့အားနှစ်နှစ်ကာကာချစ်ခဲ့သောချစ်သူ၊ သူ့အတွက်နှင့် အဆိပ်သောက်သတ်သေသွားသော ချစ်သူ ရှိနေသည်မဟုတ်လော။ ခုတော့ နူနင်ကို သူခွာရတော့မည်။ ဤတွင် ဗန်ဂိုးသည် အကောင်းဆုံးလက်ရာ တစ်ခုလောက် ကို ပြင်းပြင်းပြပြဆွဲချင်လာသည်။ သူနူနင်တွင် ဆွဲခဲ့သော ပန်းချီကား ဟုသူလက်ညှိုးထိုးပြချင်သည်။ ထို့ပြင် ယခုလက်ရာများသည် ဗန်ဂိုးလက်ရာစစ်စစ်များဖြစ်သည်။ သူ့အားမည်သူမျှ လွှမ်းမိုးခြင်းမရှိ။ သူ့စိတ်ထဲ၌ ခံစားရသည့် အတိုင်း သူဆွဲသည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းများကိုလည်း သူအလေးမထား။ သိလည်းမသိ။ သူ့နည်းသူ့ဟန်နှင့် အရောင်စပ်ကြည့်သည်။ ဆေးအချိုးအစားများကို ပြောင်းပြီး စပ်ကြည့်သည်။ အရောင်များကို ညတိုင်းစမ်းသပ်ပြီး စပ်ဟပ်ဆွဲကြည့်သည်။

သူသွားရတော့မည့်ရက်ကနီးလာပြီ။ ဗန်ဂိုးသည် သူလိုချင်သော ပုံရအောင် အရူးအမူးဆွဲသည်။ အစားလည်းမစား အိပ်လည်းမအိပ် သူလိုချင်သော ဖမ်းမိချင်သော အရာကိုမရလေ အရူးအမူးဖြစ်လာလေပင်ဖြစ်သည်။ သူသည် နာရီပေါင်းများစွာ မရပ်မနားလုပ်သည်။ ဒီဂရု တို့မိသားစုကလည်း သူ့ကိုနားလည်ပေးကြသည်။ ညစာစားပွဲတွင် ကိုယ်ဟန်ပြထိုင်ပေးကြသည်။ ထမင်းစားပြီးသည့်တိုင် ထိုစားပွဲမှာပင် ထိုင်ရင်းစကားစမြည်ပြောကြသည်။ ဗန်ဂိုးကမူ ဘာသံမှမကြား သူ့ကိုယ်သူဘာတွေ ဆွဲနေမှန်းလည်း သိပုံမရ ကင်းဗတ်နှင့် စုတ်တံအကြားတွင် အရူးအမူးလှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ညဆယ်နာရီထိုးသော် ဒီဂရုတို့ အိပ်ပျော်ကုန်သည်။ ဗန်ဂိုးလည်း အလွန်အမင်းပင် ပင်ပန်းလျက်ရှိပြီ။ မနက်ဖြန်သူ နူနင်မှသွားတော့မည်။ သူသည် ပန်းချီကားနှင့် ပစ္စည်းများကိုသိမ်းကာ စတိန်း ( ဒီဂရု သမီး ) အားနမ်း၍နှုတ်ဆက်သည်။

စတူဒီယိုခန်းသို့ပြန်ရောက်သောအခါ ပန်းချီကားကို ကုလားထိုင်တစ်လုံးပေါ်၌တင်သည်။ ဆေးတံတစ်အိုးကို ဆေးကုန်သည် အထိဖွာရင်း ကြည့်သည်။ အချိန်မည်မျှ ကုန်သွားသည်မသိ။ အားလုံးမှားနေပြီဟု သူမြင်သည်။ ပန်းချီကားထဲတွင် သူလိုချင်သည့် အသက်ကိုမမြင်ရသေး။ သူရှုံးရပြန်လေပြီ။ သူသည် ပန်းချီကားကို ဆွဲဖြုတ်ကာ လုံးချေပြီး ထောင့်တစ်ထောင့်သို့ လွှင့်ပစ်လိုက်သည်။ ကင်းဗတ်အသစ်ကို ပြန်ယူ၍ ဆေးများကိုစပ်သည်။ ပြီးတော့ ကုလားထိုင်၌ထိုင်ကာ အလုပ်လုပ်သည်။

သူသည် မြေမှုံများကပ်နေသော အခွံမနွှာရသေးသော အာလူးတစ်လုံးကိုဆွဲသည်။ ညစ်ပတ်ပေရေနေသော စားပွဲခင်း၊ မီးခိုးငွေ့များကပ်ညိနေသော နံရံ၊ ထုတ်တန်း၌တွဲလောင်းကျနေသော မီးအိမ်စသည်တို့ကို ဆွဲသည်။ စတိန်းသည် သူ့အဖေပန်းကန်ထဲသို့ အာလူးပြုတ်များထည့်ပေးနေသည်။ အမေသည် ဘလက်ကော်ဖီကိုငှဲ့ပေးနေသည်။ အစ်ကိုဖြစ်သူသည် ကော်ဖီခွက်ကို နှုတ်ခမ်းဆီသို့ မယူနေသည်။ အားလုံး၏မျက်နှာများသည် တည်ငြိမ်အေးဆေးခြင်းကို ဖော်ပြနေကြသည်။

နေမြင့်လာပြီ။ အလင်းရောင်သည် စတူဒီယိုခန်းပြတင်းပေါက်မှ ဝင်ရောက်လာသည်။ ဗန်ဂိုးသည် ခုံပေါ်တွင်ထိုင်နေရာမှ ထလိုက်သည်။ သူ့စိတ်သည် တည်ငြိမ်နေသည်။ အေးဆေးနေသည်။ ဆယ်နှစ်တိတိ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ရမှုသည် ပြီးဆုံးသွားခဲ့လေပြီ။ သူသည် သူ့လက်ရာကိုကြည့်သည်။ ဝက်ပေါင်ခြောက်၊ မီးခိုးနှင့် အာလူးတို့မှ အခိုးအငွေ့များထွက်နေသည်။ သူသည် တစ်ချက်မျှ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးလိုက်သည်။ သူမိမိရရဖမ်းယူနိုင်ခဲ့ပြီ။ ဘရားဘန့်လယ်သမားသည် ဘယ်တော့မှသေတော့မည်မဟုတ်။

သူသည် ပန်းချီကားကို ကြက်ဥအကာဖြင့် ပွတ်ပေးသည်။ ထို့နောက်ပန်းချီကားများထည့်ထားသော သေတ္တာကို သူ့အမေထံသို့ပို့သည်။ ပြီးတော့ သူ့အဖေအား ဖက်လှဲတကင်းနှုတ်ဆက်ကာ စတူဒီယိုခန်းသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ သူဆွဲထားသည့် ပန်းချီကားအောက်တွင် “အာလူးစားသူများ” ဟုရေးလိုက်သည်။ ထိုပန်းချီကားကို အရေအတွက် အားဖြင့် အနည်းငယ်မျှသာရှိသော အကောင်းဆုံးပန်းချီကားများနှင့် ရောထည့်ကာ ပါရီမြို့သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့လေသည်။

ဗန်ဂိုး ပါရီ ရောက်သောအခါ ပထမဆုံးခင်မင်သူမှာ ပန်းချီဆရာ လော့ထ်ရက် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ ဂေါ်ဂင်ဖြစ်သည်။ ဗန်ဂိုးသည်သူငယ်ချင်းများထဲတွင် ဂေါ်ဂင် ကို အခင်မင်ဆုံးဖြစ်လေသည်။ သူသည် ဂေါ်ဂင်နှင့်အတူ အားလ်စ် တွင် ၂ နှစ်ခန့်နေ၍ အတူတူပန်းချီဆွဲခဲ့ကြသည်။ ဂေါ်ဂင်သည် ပါရီတွင် ပန်းချီလောက၌ သူငယ်ချင်းများသူဖြစ်သည်။ ဂေါ်ဂင်၏ ကျေးဇူးကြောင့် မိုးနေး၊ ဆူးရက်၊ စေဆန်းစသောနောင်တွင် ကျော်ကြားလာမည့် အင်ပရက်ရှင်းနစ်ပန်းချီကို အသက်သွင်းသူများ နှင့် ဗန်ဂိုးရင်းနှီးခွင့်ရကာ ပန်းချီလောက တော်လှန်ရေးတွင် ဗင်းဆင့်ဗန်ဂိုး လည်း တစ်တပ်တစ်အား ပါဝင်ခဲ့လေသည်။

ထိုသို့ ခင်မင်ခွင့်ရခဲ့သူများထဲတွင် ပီရီတန်ဂိုင်း ဆိုသူလည်း ပါသည်။
တန်ဂိုင်းသည် အလွန်ထူးဆန်းသော ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သူသည် ပန်းချီစုတ်တံနှင့် ဆေးများစသော ကရိယာများကို ရောင်းသည်။ ပန်းချီပြခန်းလည်း တွဲဖွင့်ထားသည်။ သို့သော် သူ့ဆိုင်မှ ပန်းချီကားများမှာ ပါရီတစ်မြို့လုံး တွင်မည်သူမျှမတင်ရဲ ကြသည့် အင်ပရက် ရှင်းနစ်ကားများချည်းဖြစ်သည်။ တစ်ခါက စေဇန်း၏ သူအကြိုက်ဆုံးပန်းချီကားကို ဝယ်သူတစ်ယောက်လာမေးသည်။ တခြားသူများက ဒေါ်လာ ၆ဝလောက်ရလျှင်ပင် ကပြီးရောင်းကြမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော်သူသည် ဒေါ်လာခြောက်ရာပေးလျှင်ပင် မရောင်းနိုင်ပါဟု ပြောလွှတ်လိုက်လေသည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကားကို ကြည့်ကာ မျက်ရည်များဝဲနေသည်ကို ဗန်ဂိုးတို့ တွေ့ခဲ့ဖူးလေသည်။ ထိုမျှထိ ပန်းချီကိုချစ်သူတည်း။

သူသည် ပန်းချီဆရာများကို ဆေးများ၊ စုတ်တံများကိုလည်း အကြွေးရောင်းသည်။ ဘယ်တော့မှလည်း ပြန်မတောင်း။ တကယ့် ဘုံဝါဒသမား ကွန်မြူနစ်သမားဖြစ်သည်။ သို့သော်သူ့မိန်းမ မှာမူ ပန်းချီကားများကိုခံစားမရ။ သူ့ယောက်ျားကို နားမလည်။ တစ်ခါက စေဆန်း၏ ပန်းသီးများ ဆိုသောပန်းချီကားကို ပြတင်းပေါက်မှာ ချိတ်ထားသည်။ သူ့ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပုံကိုကြည့်ပြီး လမ်းသွားလမ်းလာများ စိတ်ချမ်းသာစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ တနေ့ လမ်းသွားတစ်ယောက်က ပန်းသီးပုံကိုသဘောကျပြီး ဈေးဝင်မေးသည်။ တန်ဂိုင်းက မရောင်းချင်။ သို့သော် သူ့မိန်းမက ဖရန့်ငွေ တစ်ရာဟုပြောလိုက်သည်။ ဈေးဝယ်က မဝယ်ချင်။ နှစ်ဆယ်လောက်နဲ့ရမည်ဟု ဈေးဆစ်သည်။ မဒမ်တန်ဂိုင်းက ကတ်ကျေးကိုယူကာ ပန်းသီးငါးလုံးထဲမှတစ်လုံးကို ညှပ်ကာ ဖရန့် နှစ်ဆယ်နှင့် ရောင်းလိုက်လေသည်။ သူတို့လင်မယားအဖြစ်ကိုကြည့်ပြီး ဗန်ဂိုးနှင့် ဂေါ်ဂင်တို့ ရယ်၍မဆုံးနိုင်။

ထို့နောက်ဗန်ဂိုးသည် တန်ဂိုင်း၏ပြခန်းထဲမှ ဂျပန်ပန်းချီကားများကို ကြည့်ကာ အရောင်ယူပုံ၊ အရောင်စပ်ပုံ တို့ကိုမြင်ကာ သဘောကျသွားခဲ့သည်။ ထိုပုံများကိုကြည့်ပြီး လေ့လာချင်သည်။ သို့သော် ပိုက်ဆံတစ်ပြားမှမပါ၊ ဂေါ်ဂင်ကလည်း အကြွေးလာဝယ်သူ၊ သို့သော် တန်ဂိုင်းသည် ချက်ချင်းပင်စက္ကူနှင့်ထုပ်ပြီး ပန်းချီကား နှစ်ကားကို ဗန်ဂိုးအားလက်ဆောင်ပေးလိုက်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗန်ဂိုး၏ လက်ရာများထဲတွင် ထူးထူးခြားခြား ဂျပန်လက်ရာပန်းချီကား အနည်းငယ်သည် တန်ဂိုင်းကျေးဇူးဖြင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့လေသည်။ &lt;ref&gt;မောင်ထွန်းသူ၏ ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး&lt;/ref&gt;

== ကိုယ့်ကိုကိုယ် သတ်သေပြီးမှ နာ‌မည်ကျော်တဲ့ ပန်းချီဆရာ ==
ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုးသည် ပထမဦးဆုံးနှင့် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်သော ခေတ်သစ် အနုပညာသမားများထဲတွင် တဦး အပါအဝင် ဖြစ်သော်လည်း သူ ရှင်သန်နေစဉ် အတောအတွင်းမှာ လူများက သူနှင့် သူ့အနုပညာတို့ကို နားမလည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဆင်းဆင်းရဲရဲ ဘဝနှင့် နေထိုင်ပြီး မပျော်မရွှင် ဘဝနှင့် ကွယ်လွန်ရသည်။ ယနေ့တွင် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီကား တချပ် ရောင်းဈေးသည် ဒေါ်လာငွေ သန်း ၈၀ ကျော် ရှိသည်။ သို့သော် သူ သက်ရှိထင်ရှား ရှိစဉ် မည်သူ တဦးတယောက်ကမျှ သူ့အနုပညာကို မဝယ်ယူချေ။

ဗန်ဂိုးသည် အနုပညာ တခုတည်းကို လုပ်ကိုင်ရာတွင် အလွန့်ကို ထူးချွန်သည်။ ပန်းချီဆွဲနည်းကို ကိုယ့်ဘာသာ သင်ယူသည်။ တစုံတရာကို ရေးဆွဲလျှင် စားသောက်ဆိုင် ဟင်းလျာ စာရွက်များ၊ စာအုပ်များနှင့် စာရွက်အစအနများကို ရှာသည်။ ၁၈၈၁ တွင် အနုပညာကို စတင်လေ့လာသည်။ ပထမဆုံး ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ဘရပ်ဆဲလ် သွားသည်။ နောက် ပြင်သစ်သွားသည်။ အစောဆုံး ပန်းချီကားများသည် ဟော်လန်ရှိ နွမ်းပါးသူများအကြောင်း ဆွဲထားသော အနက်ရောင် ပန်းချီကားများ ဖြစ်ကာ၊ ပန်းချီကားထဲမှ လူများသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေကြသည်ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။ ပြင်သစ် သို့ သွားရောက်သောအခါ တောက်ပသည့်အရောင်များကို ရွေး၍ ဆွဲပြီး ပန်းချီကားမှာ စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်နေမှုကို ပြသနေသည်။ သူ့ဘဝတွင် အမြဲတမ်း သာမန်အရာဝတ္ထု ပစ္စည်းများကိုသာ ဆွဲလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ သူ့အိပ်ခန်း ကုလားထိုင် တလုံး၊ သို့မဟုတ် ပန်းပွင့်အချို့တို့သာ ဖြစ်သည်။ မကြာခဏ ဆိုသကဲ့သို့ ကျေးလက်သို့ သွားပြီး၊ ငှက်များ၊ ပန်းပွင့်များနှင့် လယ်ကွင်းများကို ‌ဆွဲလေ့ရှိသည်။

အခြား ပန်းချီဆရာများ ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများနှင့် ဗန်ဂိုး ရေးဆွဲသော ပန်းချီလက်ရာများက အလွန့်ကို ကွာခြား၍ လူတွေက သူ့ပန်းချီကားကို မနှစ်သက်။ နေရာ တနေရာကို ရွှေ့ပြောင်းသည့်အခါ မကြာခဏ ပန်းချီကားများ ထားခဲ့ရပြီး လူတွေက တွေ့သော်၊ ထင်းဆိုက်ပစ်ကြသကဲ့သို့ ဆောက်လုပ်ရာတွင်လည်း သုံးပစ်လိုက်သည်။ ပန်းချီကားများကို သူ ရောင်းချ မရတော့၍ သူ့တွင် ငွေကြေး မရချေ။ မကြာခဏပင် အစားအသောက် မစားရချေ။ သူ့ငွေများကို ကင်းဗတ်စများ၊ ဆေးများ၊ စုတ်တံများ၊ ပန်းချီကားဘောင်များ ဝယ်ရန် သုံးသည်။ သူ့မှာ ရှိသော အဝတ်အစားများကိုလည်း မရှိဆင်းရဲသားများအား ပေးကမ်းလေ့ရှိသည်။

သူ့တွင် ထူးဆန်းသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ စိတ်သဘောထားများ ရှိပြီး၊ သူက မဟုတ်တာ မမှန်တာ ပြောဆိုရခြင်းနှင့် ငြင်းခုံရခြင်းကို သဘောကျသည်။ အချို့က သူ့ကို ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်သည်။ အချို့က ရယ်စရာ သဘောထားသည်။ ကလေးများက လမ်းတွင်တွေ့လျှင် ရရာပစ္စည်းများနှင့် ကောက်ပေါက်သည်။ သူ့ကို နာမည်အမျိုးမျိုး တပ်ခေါ်သည်။ အနုပညာပစ္စည်း ရောင်းချသော ညီဖြစ်သူ သီအိုသာလျှင် စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေ တဦး ဖြစ်သည်။ သူက သူ့အစ်ကို ဗန်ဂိုးသည် ပါရမီရှင်ဟု ယုံကြည်သည်။ ငွေများ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ပန်းချီ ဆက်ဆွဲရန် အားပေးသည်။

ဗန်ဂိုးသည် ဘဝနောက်ဆုံး နှစ်နှစ်တာ ကာလကို ပြင်သစ်တောင်ပိုင်း၌ ကုန်ဆုံးနေစဉ် အတောအတွင်း ပန်းချီကားပေါင်း ၂၀၀ နီးပါး ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၈ တွင် ပန်းချီဆရာ ပေါလ်ဂေါ်ဂင်က သူနှင့် လာနေသည်။ တညသ၌ ထိတ်လန့်စရာ‌ ကောင်းလောက်အောင် ငြင်းခုံမှု ဖြစ်ကာ၊ ဗန်ဂိုးက သင်တုန်းဓားတလက် ကိုင်ပြီး၊ ဂေါ်ဂင်ကို လမ်းထဲ လိုက်ထိုးသည်။ သူသည် အိမ်ပြန်ပြီး ဘယ်ဘက် နားရွက် တဖက်ကို ဓားဖြင့် လှီးလိုက်ရာ သွေးထွက်လွန်၍ သေလုနီးပါး ဖြစ်သည်။ သူသည် စိတ်ကျန်းမားရေး ဆေးရုံသို့ သွား၍ ဆေးရုံတက် ကုသနေစဉ် ပန်းချီကား များ ရေးဆွဲသည်။ သူ့ဘဝ၏ နောက်ဆုံး ရက် ၂၀ အချိန်အတွင်း နေ့စဉ် ပန်းချီဆွဲသည်။ ကြယ်‌စုံသောည ပန်းချီကားသည် ဆေးရုံရှိ သူ့အခန်း ပြတင်းပေါက်ကနေ မြင်ရသော ကောင်းကင် မြင်ကွင်းကို ဆွဲခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး ၁၈၉၀ ဇူလိုင် ၂၇ တွင် သေနတ်ဖြင့် အဆုံးစီရင်သည်။ ကွယ်လွန်ပြီး ၂ ရက်အကြာ သူ့အသက် ၃၇ ပြည့်သည်။

အစ်ကို ဆုံးသည့်အတွက် သီအိုသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ရပြီး၊ နောက်ခြောက်လအကြာတွင် နာမကျန်းဖြစ်၊ ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန် ၃၃ နှစ်သာ ရှိသေးသည်။ သီအို၏ ‌ဇနီး မုဆိုးမ ဂျိုဟန်နာက ဗန်ဂိုး၏ ကျော်ကြားလာမည့် ပန်းချီကားများကို ခက်ခဲစွာ ထိန်းသိမ်းရသည်။ ဗန်ဂိုး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ရောက်ခါနီးမှ ကမ္ဘာတည်သ၍ ထင်ရှားကျော်ကြားမည့် အနုပညာရှင်များထဲမှ တဦးအဖြစ် ဗန်ဂိုးကို အသိအမှတ်ပြုသည်။

ဗင်းဆင့် ဗန်ဂိုး၏ ပန်းချီကားများကို ကမ္ဘာကျော် အနုပညာပြတိုက်များတွင် ချိတ်ဆွဲပြသထားကာ၊ &quot;ကြယ်စုံသောည&quot;၊ &quot;နေကြာပန်းများ&quot;၊ &quot;ဆိုက်ပရပ်စ်လမ်း&quot;နှင့် &quot;အာလူးစားသူများ&quot; ပန်းချီကားတို့သည် ယခုအခါ တချပ်လျှင် ဒေါ်လာသန်း ရာချီ၍ တန်ဖိုး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book|author=ရဲကျော်မြင့်|title=ကမ္ဘာကျော်(၃၃)ဦး အနှစ်ချုပ်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၈၉|date=မတ်လ၊ ၂၀၁၇}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:ဒတ်ချ် အမျိုးသား ပန်းချီဆရာများ]]
{{Lifetime|၁၈၅၃|၁၈၉၀}}</text>
      <sha1>22e2tnd8tulak9zqr1mgr2gomwmnvsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်နွယ်ဖွားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8238</id>
    <revision>
      <id>1038482</id>
      <parentid>1038123</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37139" sha1="1zdb3yqqgpmfjhbyn1kxma7py0dbgqg" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး
| native_name      = {{lang|zh|緬甸華人}}
| image            = File:Sino-Burmese merchant &amp; wife.jpg
| caption          = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်ကုန်သည်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဇနီး
| population       = ၃ သန်းကျော်ခန့် (၂၀၂၆ ခုနှစ် မြေပြင်အခြေအနေအရ ခန့်မှန်း)
| popplace         = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]၊ မိုင်းလား (အထူးဒေသ ၄)
| languages        = [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (မန်ဒရင်၊ ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်းတုန်၊ ယူနန်နီ)
| religions        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ)၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (တရုတ်ရိုးရာ)၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ပန်းသေး)
| related          = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး]]
}}
'''မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Burmese Chinese}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် မွေးဖွားသည့် သို့မဟုတ် ကြီးပြင်းသည့် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများသည် လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၃% ခန့်ရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ဤအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အရေအတွက်ကွဲလွဲရခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကို ရှမ်းတရုတ်၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] စသည်ဖြင့် ပြောဆိုနေထိုင်သူများ ရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hooker |first=Michael Barry |title=Law and the Chinese in Southeast Asia |year=2002 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=981-230-125-9 }}&lt;/ref&gt; ကပြားများနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်နောက်ပိုင်း အထက်မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ အလုံးအရင်းအလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာသူများသည် တရားဝင်သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=China's Ambitions in Myanmar|url=http://www.asiapacificms.com/articles/myanmar_influence/|date=July 2000}}&lt;/ref&gt; 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရုတ်လူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံ]]ခေတ်နှောင်းပိုင်း တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကတည်းက အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 

[[File:Chinese New Year (Chinatown Yangon - Myanmar).jpg|thumb|right|300px|[[ရန်ကုန်မြို့]] လသာမြို့နယ်ရှိ တရုတ်တန်း (Chinatown) တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာတရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် မြင်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရက်များအတွင်း လမ်းမတစ်လျှောက် အနီရောင်မီးအိမ်များ ဆွဲချိတ်ကာ ခြင်္သေ့အက၊ နဂါးအကများနှင့်အတူ အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။]]

ထို့နောက် အေဒီ ၁၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မင်မင်းဆက်  ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သူ ယုံလဲ့မင်းကြီး သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများအား ၎င်း၏ အာဏာစက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းရန် ယူနန်ဒေသသို့ စစ်ချီခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်နယ်စပ်တခွင်သို့ တရုတ်လူမျိုးများ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင် အခြေစိုက် စီးဝင်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Liew2003&quot;&gt;{{cite journal |last1=Liew |first1=Foon Ming |title=The Luchuan-Pingmian Campaigns (1436–1449) in the Light of Official Ming Historiography |journal=Oriens Extremus |volume=44 |pages=169–203 |year=2003}}&lt;/ref&gt;။ အထူးသဖြင့် မင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းခါနီး (အေဒီ ၁၇ ရာစု) တွင် မင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ယုံလီ (Yongli Emperor — ယုံလဲ့မင်းကြီး၏ နဝမမြောက် မြေးတော်) သည် မန်ချူး (ချင်းမင်းဆက်) တပ်များ၏ ဘေးရန်မှ တိမ်းရှောင်ရန် ၎င်း၏ နောက်လိုက်ဗိုလ်ပါ သောင်းချီနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ (ကုန်းဘောင်ခေတ်အကြို အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်း) ထဲသို့ ခိုလှုံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot; /&gt;။ နောက်ပိုင်းတွင် မန်ချူးတို့၏ ဖိအားကြောင့် မြန်မာဘုရင်က ယုံလီမင်းကြီးအား ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ နန်းတွင်းအမှုထမ်းများနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်ကာ ခိုလှုံအခြေချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တရားဝင် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်သောကိုးကန့်လူမျိုး များ၏ ကနဦး ဘိုးဘွားဘီဘင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Yang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Yang |first=Li |title=The House of Yang: Guardians of an Unknown Frontier |year=2014 |publisher=BookBaby |isbn=9781483538440}}&lt;/ref&gt;။

သို့သော် အစုအဝေးလိုက် အခြေချနေထိုင်မှုမှာ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်]] ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့ပြီး [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့်]] ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသော &quot;ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ&quot; သည် အထက်မြန်မာပြည်ရှိ ဗန်းမော်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hooker2002&quot;&gt;Hooker, Michael Barry (2002). Law and the Chinese in Southeast Asia.&lt;/ref&gt; 

[[File:Taungoo Chinese Temple.jpg|thumb|တောင်ငူမြို့ရှိတရုတ်ဘုံကျောင်း]]

၁၉ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှတို့က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ [[ဖူကျန့်ပြည်နယ်|ဖူကျန့်နှင့်]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်းတုန်း]]ပြည်နယ်များမှ ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်ကဲ့သို့သော ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဤရေကြောင်းခရီးဖြင့် လာသူများကို &quot;ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဆန်စပါး၊ သစ်နှင့် လက်လီကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps.&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးခေတ်ကာလများတွင် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ရန်မှ တိမ်းရှောင်လာသော [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ]] (KMT) တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးဦးရေကို ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၁၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ]] စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခြင်းနှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး အများအပြားသည် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကာ အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Fan2012&quot;&gt;Fan, Hongwei (2012). The 1967 Anti-Chinese Riots in Burma.&lt;/ref&gt; 

သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံးလာခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပွင့်လင်းလာမှုကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်မှ [[တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်လူမျိုးသစ်]] (New Migrants) များသည် အထက်မြန်မာပြည်သို့ တရားဝင်ရော တရားမဝင်ပါ ထပ်မံစီးဝင်လာခဲ့ကြပြန်သည်။ ဤလှိုင်းသစ်တွင် ပါဝင်သူများသည် မန္တလေးမြို့၏ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရရှိလာခဲ့ပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူလဇစ်မြစ်အလိုက် ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်တုံး၊ ဟတ်ကာ နှင့် ယူနန်နွယ်ဖွားဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများ၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Asiapacific2000&quot;&gt;&quot;China's Ambitions in Myanmar&quot;, Asia Pacific Media Services, 2000.&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး ==
လက်ရှိအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်များနှင့် အစုအစပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးကို အလွန်အလေးထားသဖြင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေး (တက္ကသိုလ်ပညာရေး) အထိ ဆည်းပူးသင်ယူကြသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာတတ်လူတန်းစားတွင် တရုတ်လူမျိုး အချိုးအစား များပြားလျက်ရှိသည်။

== လူဦးရေ ==
ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်တွင် တရုတ်လူမျိုး အုပ်စု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။  
#[[ဖူကျန့်ပြည်နယ်]] မှ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]] လူမျိုး (အင်္ကျီရှည်၊ လက်ရှည်) 
#[[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်]] မှ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]လူမျိုး (အင်္ကျီတို၊ လက်တို) 
#ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်မှ [[ဟတ်ကာလူမျိုး|ဟတ်ကာ]]လူမျိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများအနက် ဟော့ကင်း နှင့် ကွမ်တုံး တို့မှာ ၄၅ % ခန့်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;ls&quot;&gt;{{cite book | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | isbn=0-312-17576-0}}&lt;/ref&gt; ဟတ်ကာလူမျိုးများကိုမူ ၎င်းတို့၏ မူလဌာနေကို အစွဲပြု၍ ဖူကျန့် (福建省) မှလာသူကို အင်္ကျီရှည် ဟတ်ကာနှင့် ကွမ်တုံး (廣東省) မှလာသူကို အင်္ကျီတို ဟတ်ကာဟု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ လူမှုစီးပွားရေး နောက်ခံအရ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအစောပိုင်း ကာလများတွင် ဟော့ကင်း နွယ်ဖွားများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ကွမ်းတုန်နွယ်ဖွားများသည် လက်မှုပညာနှင့် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း အဓိကပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt;

အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတွင် အခြေချသည့် တရုတ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ဘက်မှ လာသည့် ယူနန်လူမျိုး၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]များ ([[ဟွေလူမျိုး]]) နှင့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]များ အဓိကဖြစ်သည်။ တောင်တန်းဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် အသက်မွေးသည့် ကိုးကန့်လူမျိုးများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ကတည်းကပင် ကာလရှည်ကြာစွာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး) များကိုလည်း ဒေသခံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။ ကိုးကန့်နှင့် ပန်းသေးများမှာ မြန်မာရှိ တရုတ်လူဦးရေ၏ ၂၁ % ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt; ကျန်တရုတ်လူမျိုးများမှာ တရုတ်-မြန်မာ 'ကပြား'များ ဖြစ်ကြသည်။

=== တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ ===
နိုင်ငံတကာတွင် ပြောဆိုသော တရုတ်စကားကို မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဟော့ကင်းစကား (Hokkien)၊ ကန်တုံစကား (Cantonese)၊ တီယိုချူးစကား (Teochew)၊ ဟတ်ကာစကား (Hakka)အပြင် အခြား ဒေသသုံး တရုတ်စကား အများအပြား ရှိသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်ကာလမှစ၍ အလုပ်အကိုင်နှင့် မြန်မာပြည်၌ နေထိုင်ရာဒေသကို အခြေပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
# လက်တို (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# ဟတ်ကာ - မေသျှမ်း (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# လက်ရှည် (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟုတ်ကျူး (ဖူကျိုးမြို့)
# ဟတ်ကာ (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟိုင်နန် (ဟိုင်နန်ကျွန်း)
# တရုတ်ဖြူ (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ/KMT နွယ်ဖွား)
# ရှမ်းတရုတ် (ယူနန်ပြည်နယ်မှ တိုင်းရင်းသားစပ်)
# ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး မွတ်စလင်)

== ယဉ်ကျေးမှု ==

=== ဘာသာစကား ===
မြန်မာရှိ တရုတ်များသည် များသောအားဖြင့် ဗမာစကားအား မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ တရုတ်ကျောင်းတက်သူများလည်း ရှိသောကြောင့် တရုတ်လို အလောတော် သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သူလည်း မနည်းပါ။ ဖူထုန်းဟွ (Mandarin) ခေါ် ရုံးသုံး တရုတ်စကားအပြင် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည့် ဟုတ်ကင် (မင်နန်) စကားကို အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်တုန်စကားနှင့် ယူနန်စကားကို အထက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]လက်ထက် (၁၉၆၂-၁၉၈၈)အကြားတွင် တရုတ်ကျောင်းများအား ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်စကား ပြောတတ်သူ လျော့နည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား အရေးပါလာသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တရုတ်ကျောင်း အရေအတွက် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း တရုတ်ကျောင်းများတွင် တရုတ်လူမျိုးများသာမက ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများပင် တက်ရောက်သင်ယူကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ 

=== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ===
[[File:Kuan Yin Si, Bago, Myanmar.jpg|thumb|250px|ပဲခူးမြို့ရှိ ကွမ်ယင်မယ်တော် ဘုရားကျောင်း]]

[[File:Yunnanese Temple in Mandalay.jpg|thumb|250px|မန္တလေးမြို့ရှိ ယူနန်ဘုံကျောင်း]]
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုမှာ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရောယှက်လျက် ရှိသည့် [[ထေရဝါဒ]]ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[ကွမ်ယင်မယ်တော်]]အား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားသည့် သာဓက တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နှစ်ကူး ကဲ့သို့သော တရုတ်ရိုးရာ ပွဲတော်များကိုလည်း ဘုံကျောင်းများတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုံကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာရှိ တရုတ်များ စုဝေးရာ၊ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများအား ထိန်းရှိမ်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပန်းသေးများမှာမူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

=== အမည် ===
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုသည် မြန်မာအမည်ရော တရုတ်အမည်ပါ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာ တရုတ်အမည်နှင့် အသံထွက် ဆင်တူသည့် မြန်မာအမည် မည့်တတ်ကြသည်။ တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ လီ (李)၊ ဖုန် (彭)၊ ရှီ (時)၊ တုန် (董)၊ မင် (閔)၊ နျို (牛)၊ ပျဲန်း (邊)၊ ရှင်း (辛)၊ ကွမ်း (關)၊ ရွှီ (徐) နှင့် ကွာ (柯) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

=== အစားအစာ ===
မြန်မာပြည်တွင် တွေ့ရှိရသည့် တရုတ်ဟင်းလျာမှာ ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းနှင့် ယူနန်ပြည်နယ် ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများသည် မြန်မာ့နေ့စဉ် အစားအစာများဖြစ်လာသည့် တရုတ်အစားအစာများ ဖြစ်သည်။  
* [[ပေါက်စီ]] (包子)
* [[ပီကင်းဘဲကင်]] (北京烤鴨)
* [[အီကြာကွေး]] (油條)
* [[ထမင်းကြော်]] (炒飯)
* [[လမုန့်]] (月餅)
* [[မြူစွမ်]] (麵線)
* [[ဆန်ပြုတ်]] (粥) 
* [[ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ]]
* [[ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ]] (乾麵)

== မြန်မာရှိ ထင်ရှားသူ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ==
* [[ဦးအောင်ကြီး]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား
* [[Aw Boon Haw]] (Hakka) - 虎標萬金油 (ကြားရုပ်ရှင်ဆေးဆီ) တီထွင်သူ
* [[Aw Boon Par]] (Hakka) - Aw Boon Haw ၏ ညီ
* [[ဦးအိုက်ထွန်း]] (Kokang) - အိုလံပစ်ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အာရှဓနဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ခွန်ဆာ]] (Kokang) - ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးခင်ညွန့်]] (Hakka)&lt;ref name=&quot;Kuppuswamy&quot;&gt;{{cite web |last=Kuppuswamy |first=C.S. |date=2004-09-11 |url=http://www.southasiaanalysis.org/papers12/paper1161.html |title=MYANMAR: The shake- up and the fall out |publisher=South Asia Analysis Group}}&lt;/ref&gt; - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း
* [[လော်စစ်ဟန်]] (Kokang) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး
* [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင် (Steven Law)]] (Kokang) - [[အေးရှားဝေါလ်ကုမ္ပဏီ]]၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာ
* [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (Hakka)&lt;ref&gt;{{cite book | first=S.T. | last=Leong | year=1997 | title=Migration and Ethnicity in Chinese History | publisher=Stanford University Press}}&lt;/ref&gt; - နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)
* ဒေါက်တာမောင်ဖြူး - ကိုလိုနီခေတ် ပညာဝန်
* ဖုန်ကြားရှင် (Kokang) - ကိုးကန့်အထူးဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[စန်းယု|ဦးစန်းယု]] (Hakka) - သမ္မတဟောင်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၈)
* [[Serge Pun|ဦးသိမ်းဝေ (Serge Pun)]] - ရိုးမဘဏ်နှင့် FMI ကုမ္ပဏီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* [[Taw Sein Ko|တော်စိန်ကို]] (Hokkien)&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul | last=Strachan | year=1989 | title=Pagan - Art and Architecture of Old Burma | publisher=Kiscadale}}&lt;/ref&gt; - ကျောက်စာဝန်ဟောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်
* [[သခင်ဗသိန်းတင်]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ဦးကြည်မောင်]] - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gqb.gov.cn/ Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China]
* [http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=446 Chronology of Chinese-Burmese Relations] of ''The Irrawaddy''

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>1zdb3yqqgpmfjhbyn1kxma7py0dbgqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038485</id>
      <parentid>1038482</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘာသာစကား */</comment>
      <origin>1038485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40127" sha1="gscvll99kcj63fvzgdpu0cnsdq1fama" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး
| native_name      = {{lang|zh|緬甸華人}}
| image            = File:Sino-Burmese merchant &amp; wife.jpg
| caption          = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်ကုန်သည်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဇနီး
| population       = ၃ သန်းကျော်ခန့် (၂၀၂၆ ခုနှစ် မြေပြင်အခြေအနေအရ ခန့်မှန်း)
| popplace         = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]၊ မိုင်းလား (အထူးဒေသ ၄)
| languages        = [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (မန်ဒရင်၊ ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်းတုန်၊ ယူနန်နီ)
| religions        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ)၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (တရုတ်ရိုးရာ)၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ပန်းသေး)
| related          = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး]]
}}
'''မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Burmese Chinese}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် မွေးဖွားသည့် သို့မဟုတ် ကြီးပြင်းသည့် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများသည် လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၃% ခန့်ရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ဤအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အရေအတွက်ကွဲလွဲရခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကို ရှမ်းတရုတ်၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] စသည်ဖြင့် ပြောဆိုနေထိုင်သူများ ရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hooker |first=Michael Barry |title=Law and the Chinese in Southeast Asia |year=2002 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=981-230-125-9 }}&lt;/ref&gt; ကပြားများနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်နောက်ပိုင်း အထက်မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ အလုံးအရင်းအလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာသူများသည် တရားဝင်သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=China's Ambitions in Myanmar|url=http://www.asiapacificms.com/articles/myanmar_influence/|date=July 2000}}&lt;/ref&gt; 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရုတ်လူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံ]]ခေတ်နှောင်းပိုင်း တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကတည်းက အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 

[[File:Chinese New Year (Chinatown Yangon - Myanmar).jpg|thumb|right|300px|[[ရန်ကုန်မြို့]] လသာမြို့နယ်ရှိ တရုတ်တန်း (Chinatown) တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာတရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် မြင်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရက်များအတွင်း လမ်းမတစ်လျှောက် အနီရောင်မီးအိမ်များ ဆွဲချိတ်ကာ ခြင်္သေ့အက၊ နဂါးအကများနှင့်အတူ အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။]]

ထို့နောက် အေဒီ ၁၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မင်မင်းဆက်  ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သူ ယုံလဲ့မင်းကြီး သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများအား ၎င်း၏ အာဏာစက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းရန် ယူနန်ဒေသသို့ စစ်ချီခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်နယ်စပ်တခွင်သို့ တရုတ်လူမျိုးများ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင် အခြေစိုက် စီးဝင်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Liew2003&quot;&gt;{{cite journal |last1=Liew |first1=Foon Ming |title=The Luchuan-Pingmian Campaigns (1436–1449) in the Light of Official Ming Historiography |journal=Oriens Extremus |volume=44 |pages=169–203 |year=2003}}&lt;/ref&gt;။ အထူးသဖြင့် မင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းခါနီး (အေဒီ ၁၇ ရာစု) တွင် မင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ယုံလီ (Yongli Emperor — ယုံလဲ့မင်းကြီး၏ နဝမမြောက် မြေးတော်) သည် မန်ချူး (ချင်းမင်းဆက်) တပ်များ၏ ဘေးရန်မှ တိမ်းရှောင်ရန် ၎င်း၏ နောက်လိုက်ဗိုလ်ပါ သောင်းချီနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ (ကုန်းဘောင်ခေတ်အကြို အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်း) ထဲသို့ ခိုလှုံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot; /&gt;။ နောက်ပိုင်းတွင် မန်ချူးတို့၏ ဖိအားကြောင့် မြန်မာဘုရင်က ယုံလီမင်းကြီးအား ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ နန်းတွင်းအမှုထမ်းများနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်ကာ ခိုလှုံအခြေချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တရားဝင် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်သောကိုးကန့်လူမျိုး များ၏ ကနဦး ဘိုးဘွားဘီဘင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Yang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Yang |first=Li |title=The House of Yang: Guardians of an Unknown Frontier |year=2014 |publisher=BookBaby |isbn=9781483538440}}&lt;/ref&gt;။

သို့သော် အစုအဝေးလိုက် အခြေချနေထိုင်မှုမှာ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်]] ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့ပြီး [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့်]] ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသော &quot;ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ&quot; သည် အထက်မြန်မာပြည်ရှိ ဗန်းမော်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hooker2002&quot;&gt;Hooker, Michael Barry (2002). Law and the Chinese in Southeast Asia.&lt;/ref&gt; 

[[File:Taungoo Chinese Temple.jpg|thumb|တောင်ငူမြို့ရှိတရုတ်ဘုံကျောင်း]]

၁၉ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှတို့က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ [[ဖူကျန့်ပြည်နယ်|ဖူကျန့်နှင့်]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်းတုန်း]]ပြည်နယ်များမှ ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်ကဲ့သို့သော ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဤရေကြောင်းခရီးဖြင့် လာသူများကို &quot;ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဆန်စပါး၊ သစ်နှင့် လက်လီကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps.&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးခေတ်ကာလများတွင် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ရန်မှ တိမ်းရှောင်လာသော [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ]] (KMT) တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးဦးရေကို ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၁၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ]] စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခြင်းနှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး အများအပြားသည် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကာ အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Fan2012&quot;&gt;Fan, Hongwei (2012). The 1967 Anti-Chinese Riots in Burma.&lt;/ref&gt; 

သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံးလာခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပွင့်လင်းလာမှုကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်မှ [[တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်လူမျိုးသစ်]] (New Migrants) များသည် အထက်မြန်မာပြည်သို့ တရားဝင်ရော တရားမဝင်ပါ ထပ်မံစီးဝင်လာခဲ့ကြပြန်သည်။ ဤလှိုင်းသစ်တွင် ပါဝင်သူများသည် မန္တလေးမြို့၏ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရရှိလာခဲ့ပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူလဇစ်မြစ်အလိုက် ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်တုံး၊ ဟတ်ကာ နှင့် ယူနန်နွယ်ဖွားဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများ၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Asiapacific2000&quot;&gt;&quot;China's Ambitions in Myanmar&quot;, Asia Pacific Media Services, 2000.&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး ==
လက်ရှိအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်များနှင့် အစုအစပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးကို အလွန်အလေးထားသဖြင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေး (တက္ကသိုလ်ပညာရေး) အထိ ဆည်းပူးသင်ယူကြသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာတတ်လူတန်းစားတွင် တရုတ်လူမျိုး အချိုးအစား များပြားလျက်ရှိသည်။

== လူဦးရေ ==
ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်တွင် တရုတ်လူမျိုး အုပ်စု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။  
#[[ဖူကျန့်ပြည်နယ်]] မှ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]] လူမျိုး (အင်္ကျီရှည်၊ လက်ရှည်) 
#[[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်]] မှ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]လူမျိုး (အင်္ကျီတို၊ လက်တို) 
#ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်မှ [[ဟတ်ကာလူမျိုး|ဟတ်ကာ]]လူမျိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများအနက် ဟော့ကင်း နှင့် ကွမ်တုံး တို့မှာ ၄၅ % ခန့်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;ls&quot;&gt;{{cite book | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | isbn=0-312-17576-0}}&lt;/ref&gt; ဟတ်ကာလူမျိုးများကိုမူ ၎င်းတို့၏ မူလဌာနေကို အစွဲပြု၍ ဖူကျန့် (福建省) မှလာသူကို အင်္ကျီရှည် ဟတ်ကာနှင့် ကွမ်တုံး (廣東省) မှလာသူကို အင်္ကျီတို ဟတ်ကာဟု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ လူမှုစီးပွားရေး နောက်ခံအရ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအစောပိုင်း ကာလများတွင် ဟော့ကင်း နွယ်ဖွားများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ကွမ်းတုန်နွယ်ဖွားများသည် လက်မှုပညာနှင့် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း အဓိကပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt;

အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတွင် အခြေချသည့် တရုတ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ဘက်မှ လာသည့် ယူနန်လူမျိုး၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]များ ([[ဟွေလူမျိုး]]) နှင့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]များ အဓိကဖြစ်သည်။ တောင်တန်းဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် အသက်မွေးသည့် ကိုးကန့်လူမျိုးများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ကတည်းကပင် ကာလရှည်ကြာစွာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး) များကိုလည်း ဒေသခံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။ ကိုးကန့်နှင့် ပန်းသေးများမှာ မြန်မာရှိ တရုတ်လူဦးရေ၏ ၂၁ % ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt; ကျန်တရုတ်လူမျိုးများမှာ တရုတ်-မြန်မာ 'ကပြား'များ ဖြစ်ကြသည်။

=== တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ ===
နိုင်ငံတကာတွင် ပြောဆိုသော တရုတ်စကားကို မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဟော့ကင်းစကား (Hokkien)၊ ကန်တုံစကား (Cantonese)၊ တီယိုချူးစကား (Teochew)၊ ဟတ်ကာစကား (Hakka)အပြင် အခြား ဒေသသုံး တရုတ်စကား အများအပြား ရှိသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်ကာလမှစ၍ အလုပ်အကိုင်နှင့် မြန်မာပြည်၌ နေထိုင်ရာဒေသကို အခြေပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
# လက်တို (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# ဟတ်ကာ - မေသျှမ်း (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# လက်ရှည် (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟုတ်ကျူး (ဖူကျိုးမြို့)
# ဟတ်ကာ (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟိုင်နန် (ဟိုင်နန်ကျွန်း)
# တရုတ်ဖြူ (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ/KMT နွယ်ဖွား)
# ရှမ်းတရုတ် (ယူနန်ပြည်နယ်မှ တိုင်းရင်းသားစပ်)
# ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး မွတ်စလင်)

== ယဉ်ကျေးမှု ==

=== ဘာသာစကား ===
မြန်မာရှိ တရုတ်များသည် များသောအားဖြင့် ဗမာစကားအား မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ တရုတ်ကျောင်းတက်သူများလည်း ရှိသောကြောင့် တရုတ်လို အလောတော် သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သူလည်း မနည်းပါ။ ဖူထုန်းဟွ (Mandarin) ခေါ် ရုံးသုံး တရုတ်စကားအပြင် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည့် ဟုတ်ကင် (မင်နန်) စကားကို အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်တုန်စကားနှင့် ယူနန်စကားကို အထက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]လက်ထက် (၁၉၆၂-၁၉၈၈)အကြားတွင် တရုတ်ကျောင်းများအား ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်စကား ပြောတတ်သူ လျော့နည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား အရေးပါလာသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တရုတ်ကျောင်း အရေအတွက် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း တရုတ်ကျောင်းများတွင် တရုတ်လူမျိုးများသာမက ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများပင် တက်ရောက်သင်ယူကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

=== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ===
[[File:Kuan Yin Si, Bago, Myanmar.jpg|thumb|250px|ပဲခူးမြို့ရှိ ကွမ်ယင်မယ်တော် ဘုရားကျောင်း]]

[[File:Yunnanese Temple in Mandalay.jpg|thumb|250px|မန္တလေးမြို့ရှိ ယူနန်ဘုံကျောင်း]]
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုမှာ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရောယှက်လျက် ရှိသည့် [[ထေရဝါဒ]]ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[ကွမ်ယင်မယ်တော်]]အား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားသည့် သာဓက တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နှစ်ကူး ကဲ့သို့သော တရုတ်ရိုးရာ ပွဲတော်များကိုလည်း ဘုံကျောင်းများတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုံကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာရှိ တရုတ်များ စုဝေးရာ၊ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများအား ထိန်းရှိမ်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပန်းသေးများမှာမူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

=== အမည် ===
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုသည် မြန်မာအမည်ရော တရုတ်အမည်ပါ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာ တရုတ်အမည်နှင့် အသံထွက် ဆင်တူသည့် မြန်မာအမည် မည့်တတ်ကြသည်။ တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ လီ (李)၊ ဖုန် (彭)၊ ရှီ (時)၊ တုန် (董)၊ မင် (閔)၊ နျို (牛)၊ ပျဲန်း (邊)၊ ရှင်း (辛)၊ ကွမ်း (關)၊ ရွှီ (徐) နှင့် ကွာ (柯) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

=== အစားအစာ ===
မြန်မာပြည်တွင် တွေ့ရှိရသည့် တရုတ်ဟင်းလျာမှာ ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းနှင့် ယူနန်ပြည်နယ် ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများသည် မြန်မာ့နေ့စဉ် အစားအစာများဖြစ်လာသည့် တရုတ်အစားအစာများ ဖြစ်သည်။  
* [[ပေါက်စီ]] (包子)
* [[ပီကင်းဘဲကင်]] (北京烤鴨)
* [[အီကြာကွေး]] (油條)
* [[ထမင်းကြော်]] (炒飯)
* [[လမုန့်]] (月餅)
* [[မြူစွမ်]] (麵線)
* [[ဆန်ပြုတ်]] (粥) 
* [[ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ]]
* [[ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ]] (乾麵)

== မြန်မာရှိ ထင်ရှားသူ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ==
* [[ဦးအောင်ကြီး]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား
* [[Aw Boon Haw]] (Hakka) - 虎標萬金油 (ကြားရုပ်ရှင်ဆေးဆီ) တီထွင်သူ
* [[Aw Boon Par]] (Hakka) - Aw Boon Haw ၏ ညီ
* [[ဦးအိုက်ထွန်း]] (Kokang) - အိုလံပစ်ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အာရှဓနဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ခွန်ဆာ]] (Kokang) - ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးခင်ညွန့်]] (Hakka)&lt;ref name=&quot;Kuppuswamy&quot;&gt;{{cite web |last=Kuppuswamy |first=C.S. |date=2004-09-11 |url=http://www.southasiaanalysis.org/papers12/paper1161.html |title=MYANMAR: The shake- up and the fall out |publisher=South Asia Analysis Group}}&lt;/ref&gt; - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း
* [[လော်စစ်ဟန်]] (Kokang) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး
* [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင် (Steven Law)]] (Kokang) - [[အေးရှားဝေါလ်ကုမ္ပဏီ]]၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာ
* [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (Hakka)&lt;ref&gt;{{cite book | first=S.T. | last=Leong | year=1997 | title=Migration and Ethnicity in Chinese History | publisher=Stanford University Press}}&lt;/ref&gt; - နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)
* ဒေါက်တာမောင်ဖြူး - ကိုလိုနီခေတ် ပညာဝန်
* ဖုန်ကြားရှင် (Kokang) - ကိုးကန့်အထူးဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[စန်းယု|ဦးစန်းယု]] (Hakka) - သမ္မတဟောင်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၈)
* [[Serge Pun|ဦးသိမ်းဝေ (Serge Pun)]] - ရိုးမဘဏ်နှင့် FMI ကုမ္ပဏီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* [[Taw Sein Ko|တော်စိန်ကို]] (Hokkien)&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul | last=Strachan | year=1989 | title=Pagan - Art and Architecture of Old Burma | publisher=Kiscadale}}&lt;/ref&gt; - ကျောက်စာဝန်ဟောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်
* [[သခင်ဗသိန်းတင်]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ဦးကြည်မောင်]] - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gqb.gov.cn/ Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China]
* [http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=446 Chronology of Chinese-Burmese Relations] of ''The Irrawaddy''

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>gscvll99kcj63fvzgdpu0cnsdq1fama</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038487</id>
      <parentid>1038485</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39753" sha1="r4jixa8f8jznrinl8vtgrh0xd980xre" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး
| native_name      = {{lang|zh|緬甸華人}}
| image            = File:Sino-Burmese merchant &amp; wife.jpg
| caption          = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်ကုန်သည်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဇနီး
| population       = ၃ သန်းကျော်ခန့် (၂၀၂၆ ခုနှစ် မြေပြင်အခြေအနေအရ ခန့်မှန်း)
| popplace         = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]၊ မိုင်းလား (အထူးဒေသ ၄)
| languages        = [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (မန်ဒရင်၊ ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်းတုန်၊ ယူနန်နီ)
| religions        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ)၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (တရုတ်ရိုးရာ)၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ပန်းသေး)
| related          = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး]]
}}
'''မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Burmese Chinese}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် မွေးဖွားသည့် သို့မဟုတ် ကြီးပြင်းသည့် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများသည် လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၃% ခန့်ရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ဤအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အရေအတွက်ကွဲလွဲရခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကို ရှမ်းတရုတ်၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] စသည်ဖြင့် ပြောဆိုနေထိုင်သူများ ရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hooker |first=Michael Barry |title=Law and the Chinese in Southeast Asia |year=2002 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=981-230-125-9 }}&lt;/ref&gt; ကပြားများနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်နောက်ပိုင်း အထက်မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ အလုံးအရင်းအလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာသူများသည် တရားဝင်သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=China's Ambitions in Myanmar|url=http://www.asiapacificms.com/articles/myanmar_influence/|date=July 2000}}&lt;/ref&gt;မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်]]အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt; 

တရုတ်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပင်မလူမျိုးစုကြီးများ နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆိုင်ရာ နောက်ခံနှင့် [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစု]] အရ နက်ရှိုင်းစွာ နှီးနွှယ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lieberman |first=Victor |title=Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830 |volume=1 |year=2003 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80496-7}}&lt;/ref&gt; ထိုသို့ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု]]ဝင်အချင်းချင်း ယဉ်ကျေးမှု၊ ရုပ်သွင်နှင့် ဘာသာစကားပိုင်းဆိုင်ရာ နီးစပ်ဆင်တူမှုများ ရှိနေခြင်းကြောင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ယူနန်နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများ မြန်မာဒေသတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းစိမ့်ဝင်လာရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဒေသခံလူထုအတွင်းသို့ လူမှုရေးအရ လွယ်လွယ်ကူကူ ပေါင်းစည်းအခြေချနိုင်ရာတွင်လည်းကောင်း အဓိကတွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |pages=120-125 |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;


== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရုတ်လူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံ]]ခေတ်နှောင်းပိုင်း တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကတည်းက အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 

[[File:Chinese New Year (Chinatown Yangon - Myanmar).jpg|thumb|right|300px|[[ရန်ကုန်မြို့]] လသာမြို့နယ်ရှိ တရုတ်တန်း (Chinatown) တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာတရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် မြင်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရက်များအတွင်း လမ်းမတစ်လျှောက် အနီရောင်မီးအိမ်များ ဆွဲချိတ်ကာ ခြင်္သေ့အက၊ နဂါးအကများနှင့်အတူ အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။]]

ထို့နောက် အေဒီ ၁၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မင်မင်းဆက်  ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သူ ယုံလဲ့မင်းကြီး သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများအား ၎င်း၏ အာဏာစက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းရန် ယူနန်ဒေသသို့ စစ်ချီခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်နယ်စပ်တခွင်သို့ တရုတ်လူမျိုးများ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင် အခြေစိုက် စီးဝင်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Liew2003&quot;&gt;{{cite journal |last1=Liew |first1=Foon Ming |title=The Luchuan-Pingmian Campaigns (1436–1449) in the Light of Official Ming Historiography |journal=Oriens Extremus |volume=44 |pages=169–203 |year=2003}}&lt;/ref&gt;။ အထူးသဖြင့် မင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းခါနီး (အေဒီ ၁၇ ရာစု) တွင် မင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ယုံလီ (Yongli Emperor — ယုံလဲ့မင်းကြီး၏ နဝမမြောက် မြေးတော်) သည် မန်ချူး (ချင်းမင်းဆက်) တပ်များ၏ ဘေးရန်မှ တိမ်းရှောင်ရန် ၎င်း၏ နောက်လိုက်ဗိုလ်ပါ သောင်းချီနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ (ကုန်းဘောင်ခေတ်အကြို အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်း) ထဲသို့ ခိုလှုံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot; /&gt;။ နောက်ပိုင်းတွင် မန်ချူးတို့၏ ဖိအားကြောင့် မြန်မာဘုရင်က ယုံလီမင်းကြီးအား ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ နန်းတွင်းအမှုထမ်းများနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်ကာ ခိုလှုံအခြေချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တရားဝင် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်သောကိုးကန့်လူမျိုး များ၏ ကနဦး ဘိုးဘွားဘီဘင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Yang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Yang |first=Li |title=The House of Yang: Guardians of an Unknown Frontier |year=2014 |publisher=BookBaby |isbn=9781483538440}}&lt;/ref&gt;။

သို့သော် အစုအဝေးလိုက် အခြေချနေထိုင်မှုမှာ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်]] ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့ပြီး [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့်]] ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသော &quot;ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ&quot; သည် အထက်မြန်မာပြည်ရှိ ဗန်းမော်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hooker2002&quot;&gt;Hooker, Michael Barry (2002). Law and the Chinese in Southeast Asia.&lt;/ref&gt; 

[[File:Taungoo Chinese Temple.jpg|thumb|တောင်ငူမြို့ရှိတရုတ်ဘုံကျောင်း]]

၁၉ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှတို့က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ [[ဖူကျန့်ပြည်နယ်|ဖူကျန့်နှင့်]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်းတုန်း]]ပြည်နယ်များမှ ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်ကဲ့သို့သော ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဤရေကြောင်းခရီးဖြင့် လာသူများကို &quot;ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဆန်စပါး၊ သစ်နှင့် လက်လီကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps.&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးခေတ်ကာလများတွင် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ရန်မှ တိမ်းရှောင်လာသော [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ]] (KMT) တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးဦးရေကို ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၁၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ]] စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခြင်းနှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး အများအပြားသည် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကာ အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Fan2012&quot;&gt;Fan, Hongwei (2012). The 1967 Anti-Chinese Riots in Burma.&lt;/ref&gt; 

သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံးလာခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပွင့်လင်းလာမှုကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်မှ [[တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်လူမျိုးသစ်]] (New Migrants) များသည် အထက်မြန်မာပြည်သို့ တရားဝင်ရော တရားမဝင်ပါ ထပ်မံစီးဝင်လာခဲ့ကြပြန်သည်။ ဤလှိုင်းသစ်တွင် ပါဝင်သူများသည် မန္တလေးမြို့၏ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရရှိလာခဲ့ပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူလဇစ်မြစ်အလိုက် ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်တုံး၊ ဟတ်ကာ နှင့် ယူနန်နွယ်ဖွားဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများ၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Asiapacific2000&quot;&gt;&quot;China's Ambitions in Myanmar&quot;, Asia Pacific Media Services, 2000.&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး ==
လက်ရှိအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်များနှင့် အစုအစပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးကို အလွန်အလေးထားသဖြင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေး (တက္ကသိုလ်ပညာရေး) အထိ ဆည်းပူးသင်ယူကြသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာတတ်လူတန်းစားတွင် တရုတ်လူမျိုး အချိုးအစား များပြားလျက်ရှိသည်။

== လူဦးရေ ==
ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်တွင် တရုတ်လူမျိုး အုပ်စု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။  
#[[ဖူကျန့်ပြည်နယ်]] မှ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]] လူမျိုး (အင်္ကျီရှည်၊ လက်ရှည်) 
#[[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်]] မှ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]လူမျိုး (အင်္ကျီတို၊ လက်တို) 
#ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်မှ [[ဟတ်ကာလူမျိုး|ဟတ်ကာ]]လူမျိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများအနက် ဟော့ကင်း နှင့် ကွမ်တုံး တို့မှာ ၄၅ % ခန့်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;ls&quot;&gt;{{cite book | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | isbn=0-312-17576-0}}&lt;/ref&gt; ဟတ်ကာလူမျိုးများကိုမူ ၎င်းတို့၏ မူလဌာနေကို အစွဲပြု၍ ဖူကျန့် (福建省) မှလာသူကို အင်္ကျီရှည် ဟတ်ကာနှင့် ကွမ်တုံး (廣東省) မှလာသူကို အင်္ကျီတို ဟတ်ကာဟု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ လူမှုစီးပွားရေး နောက်ခံအရ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအစောပိုင်း ကာလများတွင် ဟော့ကင်း နွယ်ဖွားများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ကွမ်းတုန်နွယ်ဖွားများသည် လက်မှုပညာနှင့် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း အဓိကပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt;

အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတွင် အခြေချသည့် တရုတ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ဘက်မှ လာသည့် ယူနန်လူမျိုး၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]များ ([[ဟွေလူမျိုး]]) နှင့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]များ အဓိကဖြစ်သည်။ တောင်တန်းဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် အသက်မွေးသည့် ကိုးကန့်လူမျိုးများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ကတည်းကပင် ကာလရှည်ကြာစွာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး) များကိုလည်း ဒေသခံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။ ကိုးကန့်နှင့် ပန်းသေးများမှာ မြန်မာရှိ တရုတ်လူဦးရေ၏ ၂၁ % ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt; ကျန်တရုတ်လူမျိုးများမှာ တရုတ်-မြန်မာ 'ကပြား'များ ဖြစ်ကြသည်။

=== တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ ===
နိုင်ငံတကာတွင် ပြောဆိုသော တရုတ်စကားကို မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဟော့ကင်းစကား (Hokkien)၊ ကန်တုံစကား (Cantonese)၊ တီယိုချူးစကား (Teochew)၊ ဟတ်ကာစကား (Hakka)အပြင် အခြား ဒေသသုံး တရုတ်စကား အများအပြား ရှိသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်ကာလမှစ၍ အလုပ်အကိုင်နှင့် မြန်မာပြည်၌ နေထိုင်ရာဒေသကို အခြေပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
# လက်တို (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# ဟတ်ကာ - မေသျှမ်း (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# လက်ရှည် (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟုတ်ကျူး (ဖူကျိုးမြို့)
# ဟတ်ကာ (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟိုင်နန် (ဟိုင်နန်ကျွန်း)
# တရုတ်ဖြူ (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ/KMT နွယ်ဖွား)
# ရှမ်းတရုတ် (ယူနန်ပြည်နယ်မှ တိုင်းရင်းသားစပ်)
# ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး မွတ်စလင်)

== ယဉ်ကျေးမှု ==

=== ဘာသာစကား ===
မြန်မာရှိ တရုတ်များသည် များသောအားဖြင့် ဗမာစကားအား မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ တရုတ်ကျောင်းတက်သူများလည်း ရှိသောကြောင့် တရုတ်လို အလောတော် သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သူလည်း မနည်းပါ။ ဖူထုန်းဟွ (Mandarin) ခေါ် ရုံးသုံး တရုတ်စကားအပြင် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည့် ဟုတ်ကင် (မင်နန်) စကားကို အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်တုန်စကားနှင့် ယူနန်စကားကို အထက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]လက်ထက် (၁၉၆၂-၁၉၈၈)အကြားတွင် တရုတ်ကျောင်းများအား ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်စကား ပြောတတ်သူ လျော့နည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား အရေးပါလာသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တရုတ်ကျောင်း အရေအတွက် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း တရုတ်ကျောင်းများတွင် တရုတ်လူမျိုးများသာမက ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများပင် တက်ရောက်သင်ယူကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

=== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ===
[[File:Kuan Yin Si, Bago, Myanmar.jpg|thumb|250px|ပဲခူးမြို့ရှိ ကွမ်ယင်မယ်တော် ဘုရားကျောင်း]]

[[File:Yunnanese Temple in Mandalay.jpg|thumb|250px|မန္တလေးမြို့ရှိ ယူနန်ဘုံကျောင်း]]
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုမှာ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရောယှက်လျက် ရှိသည့် [[ထေရဝါဒ]]ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[ကွမ်ယင်မယ်တော်]]အား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားသည့် သာဓက တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နှစ်ကူး ကဲ့သို့သော တရုတ်ရိုးရာ ပွဲတော်များကိုလည်း ဘုံကျောင်းများတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုံကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာရှိ တရုတ်များ စုဝေးရာ၊ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများအား ထိန်းရှိမ်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပန်းသေးများမှာမူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

=== အမည် ===
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုသည် မြန်မာအမည်ရော တရုတ်အမည်ပါ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာ တရုတ်အမည်နှင့် အသံထွက် ဆင်တူသည့် မြန်မာအမည် မည့်တတ်ကြသည်။ တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ လီ (李)၊ ဖုန် (彭)၊ ရှီ (時)၊ တုန် (董)၊ မင် (閔)၊ နျို (牛)၊ ပျဲန်း (邊)၊ ရှင်း (辛)၊ ကွမ်း (關)၊ ရွှီ (徐) နှင့် ကွာ (柯) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

=== အစားအစာ ===
မြန်မာပြည်တွင် တွေ့ရှိရသည့် တရုတ်ဟင်းလျာမှာ ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းနှင့် ယူနန်ပြည်နယ် ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများသည် မြန်မာ့နေ့စဉ် အစားအစာများဖြစ်လာသည့် တရုတ်အစားအစာများ ဖြစ်သည်။  
* [[ပေါက်စီ]] (包子)
* [[ပီကင်းဘဲကင်]] (北京烤鴨)
* [[အီကြာကွေး]] (油條)
* [[ထမင်းကြော်]] (炒飯)
* [[လမုန့်]] (月餅)
* [[မြူစွမ်]] (麵線)
* [[ဆန်ပြုတ်]] (粥) 
* [[ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ]]
* [[ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ]] (乾麵)

== မြန်မာရှိ ထင်ရှားသူ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ==
* [[ဦးအောင်ကြီး]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား
* [[Aw Boon Haw]] (Hakka) - 虎標萬金油 (ကြားရုပ်ရှင်ဆေးဆီ) တီထွင်သူ
* [[Aw Boon Par]] (Hakka) - Aw Boon Haw ၏ ညီ
* [[ဦးအိုက်ထွန်း]] (Kokang) - အိုလံပစ်ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အာရှဓနဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ခွန်ဆာ]] (Kokang) - ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးခင်ညွန့်]] (Hakka)&lt;ref name=&quot;Kuppuswamy&quot;&gt;{{cite web |last=Kuppuswamy |first=C.S. |date=2004-09-11 |url=http://www.southasiaanalysis.org/papers12/paper1161.html |title=MYANMAR: The shake- up and the fall out |publisher=South Asia Analysis Group}}&lt;/ref&gt; - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း
* [[လော်စစ်ဟန်]] (Kokang) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး
* [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင် (Steven Law)]] (Kokang) - [[အေးရှားဝေါလ်ကုမ္ပဏီ]]၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာ
* [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (Hakka)&lt;ref&gt;{{cite book | first=S.T. | last=Leong | year=1997 | title=Migration and Ethnicity in Chinese History | publisher=Stanford University Press}}&lt;/ref&gt; - နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)
* ဒေါက်တာမောင်ဖြူး - ကိုလိုနီခေတ် ပညာဝန်
* ဖုန်ကြားရှင် (Kokang) - ကိုးကန့်အထူးဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[စန်းယု|ဦးစန်းယု]] (Hakka) - သမ္မတဟောင်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၈)
* [[Serge Pun|ဦးသိမ်းဝေ (Serge Pun)]] - ရိုးမဘဏ်နှင့် FMI ကုမ္ပဏီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* [[Taw Sein Ko|တော်စိန်ကို]] (Hokkien)&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul | last=Strachan | year=1989 | title=Pagan - Art and Architecture of Old Burma | publisher=Kiscadale}}&lt;/ref&gt; - ကျောက်စာဝန်ဟောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်
* [[သခင်ဗသိန်းတင်]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ဦးကြည်မောင်]] - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gqb.gov.cn/ Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China]
* [http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=446 Chronology of Chinese-Burmese Relations] of ''The Irrawaddy''

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>r4jixa8f8jznrinl8vtgrh0xd980xre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038488</id>
      <parentid>1038487</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39751" sha1="4ejfc4168nf2jvvbktjyafm37ts9rfp" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး
| native_name      = {{lang|zh|緬甸華人}}
| image            = File:Sino-Burmese merchant &amp; wife.jpg
| caption          = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်ကုန်သည်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဇနီး
| population       = ၃ သန်းကျော်ခန့် (၂၀၂၆ ခုနှစ် မြေပြင်အခြေအနေအရ ခန့်မှန်း)
| popplace         = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]၊ မိုင်းလား (အထူးဒေသ ၄)
| languages        = [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (မန်ဒရင်၊ ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်းတုန်၊ ယူနန်နီ)
| religions        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ)၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (တရုတ်ရိုးရာ)၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ပန်းသေး)
| related          = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး]]
}}
'''မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Burmese Chinese}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် မွေးဖွားသည့် သို့မဟုတ် ကြီးပြင်းသည့် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများသည် လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၃% ခန့်ရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ဤအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အရေအတွက်ကွဲလွဲရခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကို ရှမ်းတရုတ်၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] စသည်ဖြင့် ပြောဆိုနေထိုင်သူများ ရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hooker |first=Michael Barry |title=Law and the Chinese in Southeast Asia |year=2002 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=981-230-125-9 }}&lt;/ref&gt; ကပြားများနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်နောက်ပိုင်း အထက်မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ အလုံးအရင်းအလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာသူများသည် တရားဝင်သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=China's Ambitions in Myanmar|url=http://www.asiapacificms.com/articles/myanmar_influence/|date=July 2000}}&lt;/ref&gt;မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်]]အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt; 

တရုတ်လူမျိုးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပင်မလူမျိုးစုကြီးများ နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ဆိုင်ရာ နောက်ခံနှင့် [[ဘာသာစကား မိသားစု|ဘာသာစကားမိသားစု]] အရ နက်ရှိုင်းစွာ နှီးနွှယ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lieberman |first=Victor |title=Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830 |volume=1 |year=2003 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80496-7}}&lt;/ref&gt; ထိုသို့ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်အုပ်စု]]ဝင်အချင်းချင်း ယဉ်ကျေးမှု၊ ရုပ်သွင်နှင့် ဘာသာစကားပိုင်းဆိုင်ရာ နီးစပ်ဆင်တူမှုများ ရှိနေခြင်းကြောင့် သမိုင်းတစ်လျှောက် ယူနန်နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများ မြန်မာဒေသတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းစိမ့်ဝင်လာရာတွင်လည်းကောင်း၊ ဒေသခံလူထုအတွင်းသို့ လူမှုရေးအရ လွယ်လွယ်ကူကူ ပေါင်းစည်းအခြေချနိုင်ရာတွင်လည်းကောင်း အဓိကတွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |pages=120-125 |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရုတ်လူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံ]]ခေတ်နှောင်းပိုင်း တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကတည်းက အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 

[[File:Chinese New Year (Chinatown Yangon - Myanmar).jpg|thumb|right|300px|[[ရန်ကုန်မြို့]] လသာမြို့နယ်ရှိ တရုတ်တန်း (Chinatown) တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာတရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် မြင်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရက်များအတွင်း လမ်းမတစ်လျှောက် အနီရောင်မီးအိမ်များ ဆွဲချိတ်ကာ ခြင်္သေ့အက၊ နဂါးအကများနှင့်အတူ အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။]]

ထို့နောက် အေဒီ ၁၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မင်မင်းဆက်  ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သူ ယုံလဲ့မင်းကြီး သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများအား ၎င်း၏ အာဏာစက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းရန် ယူနန်ဒေသသို့ စစ်ချီခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်နယ်စပ်တခွင်သို့ တရုတ်လူမျိုးများ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင် အခြေစိုက် စီးဝင်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Liew2003&quot;&gt;{{cite journal |last1=Liew |first1=Foon Ming |title=The Luchuan-Pingmian Campaigns (1436–1449) in the Light of Official Ming Historiography |journal=Oriens Extremus |volume=44 |pages=169–203 |year=2003}}&lt;/ref&gt;။ အထူးသဖြင့် မင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းခါနီး (အေဒီ ၁၇ ရာစု) တွင် မင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ယုံလီ (Yongli Emperor — ယုံလဲ့မင်းကြီး၏ နဝမမြောက် မြေးတော်) သည် မန်ချူး (ချင်းမင်းဆက်) တပ်များ၏ ဘေးရန်မှ တိမ်းရှောင်ရန် ၎င်း၏ နောက်လိုက်ဗိုလ်ပါ သောင်းချီနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ (ကုန်းဘောင်ခေတ်အကြို အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်း) ထဲသို့ ခိုလှုံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot; /&gt;။ နောက်ပိုင်းတွင် မန်ချူးတို့၏ ဖိအားကြောင့် မြန်မာဘုရင်က ယုံလီမင်းကြီးအား ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ နန်းတွင်းအမှုထမ်းများနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်ကာ ခိုလှုံအခြေချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တရားဝင် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်သောကိုးကန့်လူမျိုး များ၏ ကနဦး ဘိုးဘွားဘီဘင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Yang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Yang |first=Li |title=The House of Yang: Guardians of an Unknown Frontier |year=2014 |publisher=BookBaby |isbn=9781483538440}}&lt;/ref&gt;။

သို့သော် အစုအဝေးလိုက် အခြေချနေထိုင်မှုမှာ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်]] ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့ပြီး [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့်]] ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသော &quot;ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ&quot; သည် အထက်မြန်မာပြည်ရှိ ဗန်းမော်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hooker2002&quot;&gt;Hooker, Michael Barry (2002). Law and the Chinese in Southeast Asia.&lt;/ref&gt; 

[[File:Taungoo Chinese Temple.jpg|thumb|တောင်ငူမြို့ရှိတရုတ်ဘုံကျောင်း]]

၁၉ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှတို့က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ [[ဖူကျန့်ပြည်နယ်|ဖူကျန့်နှင့်]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်းတုန်း]]ပြည်နယ်များမှ ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်ကဲ့သို့သော ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဤရေကြောင်းခရီးဖြင့် လာသူများကို &quot;ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဆန်စပါး၊ သစ်နှင့် လက်လီကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps.&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးခေတ်ကာလများတွင် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ရန်မှ တိမ်းရှောင်လာသော [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ]] (KMT) တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးဦးရေကို ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၁၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ]] စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခြင်းနှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး အများအပြားသည် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကာ အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Fan2012&quot;&gt;Fan, Hongwei (2012). The 1967 Anti-Chinese Riots in Burma.&lt;/ref&gt; 

သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံးလာခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပွင့်လင်းလာမှုကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်မှ [[တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်လူမျိုးသစ်]] (New Migrants) များသည် အထက်မြန်မာပြည်သို့ တရားဝင်ရော တရားမဝင်ပါ ထပ်မံစီးဝင်လာခဲ့ကြပြန်သည်။ ဤလှိုင်းသစ်တွင် ပါဝင်သူများသည် မန္တလေးမြို့၏ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရရှိလာခဲ့ပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူလဇစ်မြစ်အလိုက် ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်တုံး၊ ဟတ်ကာ နှင့် ယူနန်နွယ်ဖွားဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများ၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Asiapacific2000&quot;&gt;&quot;China's Ambitions in Myanmar&quot;, Asia Pacific Media Services, 2000.&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး ==
လက်ရှိအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်များနှင့် အစုအစပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးကို အလွန်အလေးထားသဖြင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေး (တက္ကသိုလ်ပညာရေး) အထိ ဆည်းပူးသင်ယူကြသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာတတ်လူတန်းစားတွင် တရုတ်လူမျိုး အချိုးအစား များပြားလျက်ရှိသည်။

== လူဦးရေ ==
ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်တွင် တရုတ်လူမျိုး အုပ်စု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။  
#[[ဖူကျန့်ပြည်နယ်]] မှ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]] လူမျိုး (အင်္ကျီရှည်၊ လက်ရှည်) 
#[[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်]] မှ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]လူမျိုး (အင်္ကျီတို၊ လက်တို) 
#ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်မှ [[ဟတ်ကာလူမျိုး|ဟတ်ကာ]]လူမျိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများအနက် ဟော့ကင်း နှင့် ကွမ်တုံး တို့မှာ ၄၅ % ခန့်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;ls&quot;&gt;{{cite book | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | isbn=0-312-17576-0}}&lt;/ref&gt; ဟတ်ကာလူမျိုးများကိုမူ ၎င်းတို့၏ မူလဌာနေကို အစွဲပြု၍ ဖူကျန့် (福建省) မှလာသူကို အင်္ကျီရှည် ဟတ်ကာနှင့် ကွမ်တုံး (廣東省) မှလာသူကို အင်္ကျီတို ဟတ်ကာဟု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ လူမှုစီးပွားရေး နောက်ခံအရ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအစောပိုင်း ကာလများတွင် ဟော့ကင်း နွယ်ဖွားများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ကွမ်းတုန်နွယ်ဖွားများသည် လက်မှုပညာနှင့် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း အဓိကပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt;

အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတွင် အခြေချသည့် တရုတ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ဘက်မှ လာသည့် ယူနန်လူမျိုး၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]များ ([[ဟွေလူမျိုး]]) နှင့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]များ အဓိကဖြစ်သည်။ တောင်တန်းဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် အသက်မွေးသည့် ကိုးကန့်လူမျိုးများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ကတည်းကပင် ကာလရှည်ကြာစွာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး) များကိုလည်း ဒေသခံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။ ကိုးကန့်နှင့် ပန်းသေးများမှာ မြန်မာရှိ တရုတ်လူဦးရေ၏ ၂၁ % ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt; ကျန်တရုတ်လူမျိုးများမှာ တရုတ်-မြန်မာ 'ကပြား'များ ဖြစ်ကြသည်။

=== တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ ===
နိုင်ငံတကာတွင် ပြောဆိုသော တရုတ်စကားကို မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဟော့ကင်းစကား (Hokkien)၊ ကန်တုံစကား (Cantonese)၊ တီယိုချူးစကား (Teochew)၊ ဟတ်ကာစကား (Hakka)အပြင် အခြား ဒေသသုံး တရုတ်စကား အများအပြား ရှိသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်ကာလမှစ၍ အလုပ်အကိုင်နှင့် မြန်မာပြည်၌ နေထိုင်ရာဒေသကို အခြေပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
# လက်တို (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# ဟတ်ကာ - မေသျှမ်း (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# လက်ရှည် (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟုတ်ကျူး (ဖူကျိုးမြို့)
# ဟတ်ကာ (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟိုင်နန် (ဟိုင်နန်ကျွန်း)
# တရုတ်ဖြူ (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ/KMT နွယ်ဖွား)
# ရှမ်းတရုတ် (ယူနန်ပြည်နယ်မှ တိုင်းရင်းသားစပ်)
# ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး မွတ်စလင်)

== ယဉ်ကျေးမှု ==

=== ဘာသာစကား ===
မြန်မာရှိ တရုတ်များသည် များသောအားဖြင့် ဗမာစကားအား မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ တရုတ်ကျောင်းတက်သူများလည်း ရှိသောကြောင့် တရုတ်လို အလောတော် သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သူလည်း မနည်းပါ။ ဖူထုန်းဟွ (Mandarin) ခေါ် ရုံးသုံး တရုတ်စကားအပြင် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည့် ဟုတ်ကင် (မင်နန်) စကားကို အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်တုန်စကားနှင့် ယူနန်စကားကို အထက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]လက်ထက် (၁၉၆၂-၁၉၈၈)အကြားတွင် တရုတ်ကျောင်းများအား ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်စကား ပြောတတ်သူ လျော့နည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား အရေးပါလာသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တရုတ်ကျောင်း အရေအတွက် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း တရုတ်ကျောင်းများတွင် တရုတ်လူမျိုးများသာမက ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများပင် တက်ရောက်သင်ယူကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

=== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ===
[[File:Kuan Yin Si, Bago, Myanmar.jpg|thumb|250px|ပဲခူးမြို့ရှိ ကွမ်ယင်မယ်တော် ဘုရားကျောင်း]]

[[File:Yunnanese Temple in Mandalay.jpg|thumb|250px|မန္တလေးမြို့ရှိ ယူနန်ဘုံကျောင်း]]
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုမှာ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရောယှက်လျက် ရှိသည့် [[ထေရဝါဒ]]ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[ကွမ်ယင်မယ်တော်]]အား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားသည့် သာဓက တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နှစ်ကူး ကဲ့သို့သော တရုတ်ရိုးရာ ပွဲတော်များကိုလည်း ဘုံကျောင်းများတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုံကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာရှိ တရုတ်များ စုဝေးရာ၊ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများအား ထိန်းရှိမ်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပန်းသေးများမှာမူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

=== အမည် ===
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုသည် မြန်မာအမည်ရော တရုတ်အမည်ပါ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာ တရုတ်အမည်နှင့် အသံထွက် ဆင်တူသည့် မြန်မာအမည် မည့်တတ်ကြသည်။ တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ လီ (李)၊ ဖုန် (彭)၊ ရှီ (時)၊ တုန် (董)၊ မင် (閔)၊ နျို (牛)၊ ပျဲန်း (邊)၊ ရှင်း (辛)၊ ကွမ်း (關)၊ ရွှီ (徐) နှင့် ကွာ (柯) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

=== အစားအစာ ===
မြန်မာပြည်တွင် တွေ့ရှိရသည့် တရုတ်ဟင်းလျာမှာ ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းနှင့် ယူနန်ပြည်နယ် ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများသည် မြန်မာ့နေ့စဉ် အစားအစာများဖြစ်လာသည့် တရုတ်အစားအစာများ ဖြစ်သည်။  
* [[ပေါက်စီ]] (包子)
* [[ပီကင်းဘဲကင်]] (北京烤鴨)
* [[အီကြာကွေး]] (油條)
* [[ထမင်းကြော်]] (炒飯)
* [[လမုန့်]] (月餅)
* [[မြူစွမ်]] (麵線)
* [[ဆန်ပြုတ်]] (粥) 
* [[ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ]]
* [[ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ]] (乾麵)

== မြန်မာရှိ ထင်ရှားသူ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ==
* [[ဦးအောင်ကြီး]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား
* [[Aw Boon Haw]] (Hakka) - 虎標萬金油 (ကြားရုပ်ရှင်ဆေးဆီ) တီထွင်သူ
* [[Aw Boon Par]] (Hakka) - Aw Boon Haw ၏ ညီ
* [[ဦးအိုက်ထွန်း]] (Kokang) - အိုလံပစ်ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အာရှဓနဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ခွန်ဆာ]] (Kokang) - ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးခင်ညွန့်]] (Hakka)&lt;ref name=&quot;Kuppuswamy&quot;&gt;{{cite web |last=Kuppuswamy |first=C.S. |date=2004-09-11 |url=http://www.southasiaanalysis.org/papers12/paper1161.html |title=MYANMAR: The shake- up and the fall out |publisher=South Asia Analysis Group}}&lt;/ref&gt; - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း
* [[လော်စစ်ဟန်]] (Kokang) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး
* [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင် (Steven Law)]] (Kokang) - [[အေးရှားဝေါလ်ကုမ္ပဏီ]]၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာ
* [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (Hakka)&lt;ref&gt;{{cite book | first=S.T. | last=Leong | year=1997 | title=Migration and Ethnicity in Chinese History | publisher=Stanford University Press}}&lt;/ref&gt; - နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)
* ဒေါက်တာမောင်ဖြူး - ကိုလိုနီခေတ် ပညာဝန်
* ဖုန်ကြားရှင် (Kokang) - ကိုးကန့်အထူးဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[စန်းယု|ဦးစန်းယု]] (Hakka) - သမ္မတဟောင်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၈)
* [[Serge Pun|ဦးသိမ်းဝေ (Serge Pun)]] - ရိုးမဘဏ်နှင့် FMI ကုမ္ပဏီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* [[Taw Sein Ko|တော်စိန်ကို]] (Hokkien)&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul | last=Strachan | year=1989 | title=Pagan - Art and Architecture of Old Burma | publisher=Kiscadale}}&lt;/ref&gt; - ကျောက်စာဝန်ဟောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်
* [[သခင်ဗသိန်းတင်]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ဦးကြည်မောင်]] - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gqb.gov.cn/ Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China]
* [http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=446 Chronology of Chinese-Burmese Relations] of ''The Irrawaddy''

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>4ejfc4168nf2jvvbktjyafm37ts9rfp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038564</id>
      <parentid>1038488</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40371" sha1="2xxgvhfeoryvcgmqobuh41cn190ghm6" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး
| native_name      = {{lang|zh|緬甸華人}}
| image            = File:Sino-Burmese merchant &amp; wife.jpg
| caption          = မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်ကုန်သည်ကြီးနှင့် ၎င်း၏ဇနီး
| population       = ၃ သန်းကျော်ခန့် (၂၀၂၆ ခုနှစ် မြေပြင်အခြေအနေအရ ခန့်မှန်း)
| popplace         = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[မူဆယ်မြို့]]၊ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၊ [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း]]၊ မိုင်းလား (အထူးဒေသ ၄)
| languages        = [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[တရုတ်ဘာသာစကား]] (မန်ဒရင်၊ ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်းတုန်၊ ယူနန်နီ)
| religions        = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (မဟာယာနနှင့် ထေရဝါဒ)၊ [[နတ်ကိုးကွယ်မှု]] (တရုတ်ရိုးရာ)၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] (ပန်းသေး)
| related          = [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]၊ [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး]]
}}
'''မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး''' ({{lang-en|Burmese Chinese}}) များသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် မွေးဖွားသည့် သို့မဟုတ် ကြီးပြင်းသည့် ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားသည့် စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများသည် လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၃% ခန့်ရှိသည်ဟု သိရသော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ ဤအရေအတွက်ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။ အရေအတွက်ကွဲလွဲရခြင်းမှာ မိမိကိုယ်ကို ရှမ်းတရုတ်၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] စသည်ဖြင့် ပြောဆိုနေထိုင်သူများ ရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hooker |first=Michael Barry |title=Law and the Chinese in Southeast Asia |year=2002 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=981-230-125-9 }}&lt;/ref&gt; ကပြားများနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်နောက်ပိုင်း အထက်မြန်မာပြည်အတွင်းသို့ အလုံးအရင်းအလိုက် ပြောင်းရွှေ့လာသူများသည် တရားဝင်သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ပါဝင်ခြင်း မရှိခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။&lt;ref&gt;{{cite news|title=China's Ambitions in Myanmar|url=http://www.asiapacificms.com/articles/myanmar_influence/|date=July 2000}}&lt;/ref&gt;မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]တွင် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး|ဟန်တရုတ်]]အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt; 

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပင်မလူမျိုးစုကြီးများ နှင့် တရုတ်လူမျိုးများသည် [[မျိုးရိုးဗီဇ]]ဆိုင်ရာ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းအရလည်းကောင်း၊ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် အုပ်စု]] အရလည်းကောင်း နက်ရှိုင်းစွာ နှီးနွှယ် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lieberman |first=Victor |title=Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830 |volume=1 |year=2003 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80496-7}}&lt;/ref&gt;အဆိုပါ တရုတ်-တိဗက်နွယ် အုပ်စုချင်း အချင်းချင်းအကြား ရုပ်သွင်ဗေဒ၊ [[ယဉ်ကျေးမှု]] နှင့် [[ဘာသာဗေဒ]]ဆိုင်ရာ ဆင်တူနီးစပ်မှုများ ရှိနေခြင်းသည် သမိုင်းအစဉ်အဆက်တစ်လျှောက် ယူနန်နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် တရုတ်လူမျိုးများ မြန်မာ့မြေပေါ်သို့ အလုံးအရင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ တဖြည်းဖြည်းချင်းသော်လည်းကောင်း ရွှေ့ပြောင်းအခြေချ လာရာတွင် အဓိက အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသော တရုတ်နွယ်ဖွားများသည် ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူထုအတွင်းသို့ လူမှုစီးပွားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာများတွင် လွယ်ကူချောမွေ့စွာ ပေါင်းစည်းဝင်ဆံ့ နိုင်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |pages=120-125 |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တရုတ်လူမျိုးများ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု သမိုင်းကြောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး အေဒီ ၁၃ ရာစု [[ပုဂံခေတ်|ပုဂံ]]ခေတ်နှောင်းပိုင်း တရုတ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများကတည်းက အစပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ 

[[File:Chinese New Year (Chinatown Yangon - Myanmar).jpg|thumb|right|300px|[[ရန်ကုန်မြို့]] လသာမြို့နယ်ရှိ တရုတ်တန်း (Chinatown) တွင် ကျင်းပသည့် ရိုးရာတရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော် မြင်ကွင်း ဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ရက်များအတွင်း လမ်းမတစ်လျှောက် အနီရောင်မီးအိမ်များ ဆွဲချိတ်ကာ ခြင်္သေ့အက၊ နဂါးအကများနှင့်အတူ အလွန်စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။]]

ထို့နောက် အေဒီ ၁၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် မင်မင်းဆက်  ၏ တတိယမြောက် ဧကရာဇ်ဖြစ်သူ ယုံလဲ့မင်းကြီး သည် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းနှင့် နယ်စပ်ဒေသများအား ၎င်း၏ အာဏာစက်အောက်သို့ သွတ်သွင်းရန် ယူနန်ဒေသသို့ စစ်ချီခဲ့ရာမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်နယ်စပ်တခွင်သို့ တရုတ်လူမျိုးများ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင် အခြေစိုက် စီးဝင်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Liew2003&quot;&gt;{{cite journal |last1=Liew |first1=Foon Ming |title=The Luchuan-Pingmian Campaigns (1436–1449) in the Light of Official Ming Historiography |journal=Oriens Extremus |volume=44 |pages=169–203 |year=2003}}&lt;/ref&gt;။ အထူးသဖြင့် မင်မင်းဆက် ပျက်သုဉ်းခါနီး (အေဒီ ၁၇ ရာစု) တွင် မင်မင်းဆက်၏ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ယုံလီ (Yongli Emperor — ယုံလဲ့မင်းကြီး၏ နဝမမြောက် မြေးတော်) သည် မန်ချူး (ချင်းမင်းဆက်) တပ်များ၏ ဘေးရန်မှ တိမ်းရှောင်ရန် ၎င်း၏ နောက်လိုက်ဗိုလ်ပါ သောင်းချီနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံ (ကုန်းဘောင်ခေတ်အကြို အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်း) ထဲသို့ ခိုလှုံဝင်ရောက်လာခဲ့သည်&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot; /&gt;။ နောက်ပိုင်းတွင် မန်ချူးတို့၏ ဖိအားကြောင့် မြန်မာဘုရင်က ယုံလီမင်းကြီးအား ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ နန်းတွင်းအမှုထမ်းများနှင့် စစ်သည်တော် အမြောက်အမြားမှာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ကျန်ရစ်ကာ ခိုလှုံအခြေချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ် တရားဝင် တိုင်းရင်းသားအုပ်စုဖြစ်သောကိုးကန့်လူမျိုး များ၏ ကနဦး ဘိုးဘွားဘီဘင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်&lt;ref name=&quot;Yang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Yang |first=Li |title=The House of Yang: Guardians of an Unknown Frontier |year=2014 |publisher=BookBaby |isbn=9781483538440}}&lt;/ref&gt;။

သို့သော် အစုအဝေးလိုက် အခြေချနေထိုင်မှုမှာ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်|ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင်]] ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့ပြီး [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်ပြည်နယ်မှတစ်ဆင့်]] ကုန်းလမ်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာသော &quot;ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ&quot; သည် အထက်မြန်မာပြည်ရှိ ဗန်းမော်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေးမြို့များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုဌာနများ ထူထောင်ကာ အခြေချခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Hooker2002&quot;&gt;Hooker, Michael Barry (2002). Law and the Chinese in Southeast Asia.&lt;/ref&gt; 

[[File:Taungoo Chinese Temple.jpg|thumb|တောင်ငူမြို့ရှိတရုတ်ဘုံကျောင်း]]

၁၉ ရာစုတွင် ဗြိတိသျှတို့က မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်လိုက်သောအခါ ရွှေ့ပြောင်းမှု ပုံစံသစ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းရှိ [[ဖူကျန့်ပြည်နယ်|ဖူကျန့်နှင့်]] [[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်|ကွမ်းတုန်း]]ပြည်နယ်များမှ ပင်လယ်ရပ်ခြား တရုတ်လူမျိုးများသည် ရေကြောင်းခရီးဖြင့် ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင်ကဲ့သို့သော ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ဤရေကြောင်းခရီးဖြင့် လာသူများကို &quot;ပင်လယ်ရပ်ခြားတရုတ်&quot; ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့သည် ဆန်စပါး၊ သစ်နှင့် လက်လီကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် အဓိကကျသူများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps.&lt;/ref&gt;

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းနှင့် စစ်ပြီးခေတ်ကာလများတွင် တရုတ်ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ရန်မှ တိမ်းရှောင်လာသော [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ]] (KMT) တပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများသည် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းသို့ ထပ်မံဝင်ရောက်လာခဲ့ရာ ၎င်းသည် ယူနန်နွယ်ဖွား တရုတ်လူမျိုးဦးရေကို ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ၁၁၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်အရ]] စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းယူခြင်းနှင့် ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တရုတ်-မြန်မာ အဓိကရုဏ်းများကြောင့် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုး အများအပြားသည် စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအရ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရကာ အမေရိကန်၊ ထိုင်ဝမ်နှင့် ဩစတြေးလျနိုင်ငံများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Fan2012&quot;&gt;Fan, Hongwei (2012). The 1967 Anti-Chinese Riots in Burma.&lt;/ref&gt; 

သို့သော် ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ကျင့်သုံးလာခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပွင့်လင်းလာမှုကြောင့် ယူနန်ပြည်နယ်မှ [[တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်လူမျိုးသစ်]] (New Migrants) များသည် အထက်မြန်မာပြည်သို့ တရားဝင်ရော တရားမဝင်ပါ ထပ်မံစီးဝင်လာခဲ့ကြပြန်သည်။ ဤလှိုင်းသစ်တွင် ပါဝင်သူများသည် မန္တလေးမြို့၏ စီးပွားရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍတွင် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရရှိလာခဲ့ပြီး မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ယဉ်ကျေးမှုနှင့် စီးပွားရေးအရ ပေါင်းစည်းနေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ မူလဇစ်မြစ်အလိုက် ဟောက်ကျန့်၊ ကွမ်တုံး၊ ဟတ်ကာ နှင့် ယူနန်နွယ်ဖွားဟူ၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသော်လည်း မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် ပညာရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများ၌ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Asiapacific2000&quot;&gt;&quot;China's Ambitions in Myanmar&quot;, Asia Pacific Media Services, 2000.&lt;/ref&gt;

== စီးပွားရေးနှင့် ပညာရေး ==
လက်ရှိအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို မြန်မာပြည်ဖွား တရုတ်လူမျိုးများ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဘက်အာဏာပိုင်များနှင့် အစုအစပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းများ ရှိသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍတွင်လည်း အဓိကနေရာမှ ပါဝင်နေသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးအများစုသည် ပညာရေးကို အလွန်အလေးထားသဖြင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေး (တက္ကသိုလ်ပညာရေး) အထိ ဆည်းပူးသင်ယူကြသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာတတ်လူတန်းစားတွင် တရုတ်လူမျိုး အချိုးအစား များပြားလျက်ရှိသည်။

== လူဦးရေ ==
ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်တွင် တရုတ်လူမျိုး အုပ်စု (၃)စုနေထိုင်ကြသည်။  
#[[ဖူကျန့်ပြည်နယ်]] မှ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]] လူမျိုး (အင်္ကျီရှည်၊ လက်ရှည်) 
#[[ကွမ်တုန်းပြည်နယ်]] မှ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]လူမျိုး (အင်္ကျီတို၊ လက်တို) 
#ဖူကျန့်နှင့် ကွမ်တုန်းပြည်နယ်မှ [[ဟတ်ကာလူမျိုး|ဟတ်ကာ]]လူမျိုး

မြန်မာနိုင်ငံရှိ တရုတ်လူမျိုးများအနက် ဟော့ကင်း နှင့် ကွမ်တုံး တို့မှာ ၄၅ % ခန့်ရှိသည်။ &lt;ref name=&quot;ls&quot;&gt;{{cite book | author=Mya Than | editor=Leo Suryadinata | year=1997 | title=Ethnic Chinese As Southeast Asians | isbn=0-312-17576-0}}&lt;/ref&gt; ဟတ်ကာလူမျိုးများကိုမူ ၎င်းတို့၏ မူလဌာနေကို အစွဲပြု၍ ဖူကျန့် (福建省) မှလာသူကို အင်္ကျီရှည် ဟတ်ကာနှင့် ကွမ်တုံး (廣東省) မှလာသူကို အင်္ကျီတို ဟတ်ကာဟု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်။ လူမှုစီးပွားရေး နောက်ခံအရ ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးအစောပိုင်း ကာလများတွင် ဟော့ကင်း နွယ်ဖွားများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ ကွမ်းတုန်နွယ်ဖွားများသည် လက်မှုပညာနှင့် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများတွင်လည်းကောင်း အဓိကပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt;

အထက်မြန်မာပြည်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ဒေသတွင် အခြေချသည့် တရုတ်လူမျိုးအများစုမှာ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ဘက်မှ လာသည့် ယူနန်လူမျိုး၊ [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]များ ([[ဟွေလူမျိုး]]) နှင့် [[ကိုးကန့်လူမျိုး]]များ အဓိကဖြစ်သည်။ တောင်တန်းဒေသများတွင် တောင်ယာလုပ်ငန်းနှင့် အသက်မွေးသည့် ကိုးကန့်လူမျိုးများမှာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရမှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ရှမ်းပြည်နယ် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ်ကတည်းကပင် ကာလရှည်ကြာစွာ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး) များကိုလည်း ဒေသခံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။ ကိုးကန့်နှင့် ပန်းသေးများမှာ မြန်မာရှိ တရုတ်လူဦးရေ၏ ၂၁ % ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ls&quot;/&gt; ကျန်တရုတ်လူမျိုးများမှာ တရုတ်-မြန်မာ 'ကပြား'များ ဖြစ်ကြသည်။

=== တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ ===
နိုင်ငံတကာတွင် ပြောဆိုသော တရုတ်စကားကို မန်ဒရင် တရုတ်ဘာသာစကားဟု ခေါ်ဆိုလေ့ ရှိကြသည်။ ဟော့ကင်းစကား (Hokkien)၊ ကန်တုံစကား (Cantonese)၊ တီယိုချူးစကား (Teochew)၊ ဟတ်ကာစကား (Hakka)အပြင် အခြား ဒေသသုံး တရုတ်စကား အများအပြား ရှိသည်။ 

ကိုလိုနီခေတ်ကာလမှစ၍ အလုပ်အကိုင်နှင့် မြန်မာပြည်၌ နေထိုင်ရာဒေသကို အခြေပြု၍ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည် -
# လက်တို (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# ဟတ်ကာ - မေသျှမ်း (ကွမ်တုန်းပြည်နယ်)
# လက်ရှည် (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟုတ်ကျူး (ဖူကျိုးမြို့)
# ဟတ်ကာ (ဖူကျန့်ပြည်နယ်)
# ဟိုင်နန် (ဟိုင်နန်ကျွန်း)
# တရုတ်ဖြူ (တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ/KMT နွယ်ဖွား)
# ရှမ်းတရုတ် (ယူနန်ပြည်နယ်မှ တိုင်းရင်းသားစပ်)
# ပန်းသေး (ဟွေလူမျိုး မွတ်စလင်)

== ယဉ်ကျေးမှု ==

=== ဘာသာစကား ===
မြန်မာရှိ တရုတ်များသည် များသောအားဖြင့် ဗမာစကားအား မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။ တရုတ်ကျောင်းတက်သူများလည်း ရှိသောကြောင့် တရုတ်လို အလောတော် သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သူလည်း မနည်းပါ။ ဖူထုန်းဟွ (Mandarin) ခေါ် ရုံးသုံး တရုတ်စကားအပြင် အခြား ဒေသန္တရ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည့် ဟုတ်ကင် (မင်နန်) စကားကို အောက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း၊ ကန်တုန်စကားနှင့် ယူနန်စကားကို အထက်မြန်မာပြည်တွင်လည်းကောင်း ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မန်ဒရင် အနွယ်ဝင်စကား]]ကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသည့် မြောက်ပိုင်း/ကုန်းတွင်းပိုင်း ဟန်တရုတ်အသိုက်အဝန်း အကြီးမားဆုံး တည်ရှိရာနိုင်ငံ ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Suryadinata1997&quot;&gt;{{cite book |author=Leo Suryadinata |title=Ethnic Chinese as Southeast Asians |year=1997 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |pages=20-25 |isbn=981-3055-52-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot;&gt;{{cite book |last=Chang |first=Wen-Chin |title=Beyond Borders: Stories of Yunnanese Chinese Migrants of Burma |year=2014 |publisher=Cornell University Press |doi=10.7591/cornell/9780801452413.001.0001}}&lt;/ref&gt;။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားနိုင်ငံများ (ဥပမာ - ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဖိလစ်ပိုင်) တွင် ရှိသော တရုတ်နွယ်ဖွားအများစုသည် တရုတ်ပြည်အရှေ့တောင်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများမှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် ရွှေ့ပြောင်းလာကြသူများဖြစ်၍ [[ဟော့ကင်းလူမျိုး|ဟော့ကင်း]]၊ [[ကွမ်တုံးလူမျိုး|ကွမ်တုံး]]၊ [[တီယိုချူးလူမျိုး|တီယိုချူး]] စသည့် တောင်ပိုင်းဒေသိယစကားများကိုသာ အစဉ်အလာအရ ပြောဆိုကြသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်မကြီး နှင့် ကုန်းချင်းတိုက်ရိုက်ထိစပ်နေသဖြင့် ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် စီးဝင်လာသော ယူနန်နွယ်ဖွားများနှင့် ကိုးကန့်လူမျိုးများကဲ့သို့ အနောက်တောင်ပိုင်း မန်ဒရင် ပြောဆိုသည့် အသိုက်အဝန်းက အထက်မြန်မာပြည်တွင် ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်&lt;ref name=&quot;Chang2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Myint2006&quot;&gt;{{cite book |last=Myint-U |first=Thant |title=The River of Lost Footsteps: Histories of Burma |year=2006 |publisher=Farrar, Straus and Giroux |isbn=978-0-374-16342-6}}&lt;/ref&gt;။

[[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]လက်ထက် (၁၉၆၂-၁၉၈၈)အကြားတွင် တရုတ်ကျောင်းများအား ပိတ်ပင်ခဲ့သောကြောင့် တရုတ်စကား ပြောတတ်သူ လျော့နည်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာအဝှမ်းတွင် တရုတ်စာ၊ တရုတ်စကား အရေးပါလာသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တရုတ်ကျောင်း အရေအတွက် တိုးပွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း တရုတ်ကျောင်းများတွင် တရုတ်လူမျိုးများသာမက ဗမာနှင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများပင် တက်ရောက်သင်ယူကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

=== ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ===
[[File:Kuan Yin Si, Bago, Myanmar.jpg|thumb|250px|ပဲခူးမြို့ရှိ ကွမ်ယင်မယ်တော် ဘုရားကျောင်း]]

[[File:Yunnanese Temple in Mandalay.jpg|thumb|250px|မန္တလေးမြို့ရှိ ယူနန်ဘုံကျောင်း]]
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုမှာ [[တာအိုဘာသာ]]၊ [[မဟာယာန]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ရောယှက်လျက် ရှိသည့် [[ထေရဝါဒ]]ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ကြသည်။ [[ကွမ်ယင်မယ်တော်]]အား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားသည့် သာဓက တစ်ခုဖြစ်သည်။ တရုတ်နှစ်ကူး ကဲ့သို့သော တရုတ်ရိုးရာ ပွဲတော်များကိုလည်း ဘုံကျောင်းများတွင် ကျင်းပလေ့ရှိသည်။ ဘုံကျောင်းများသည်လည်း မြန်မာရှိ တရုတ်များ စုဝေးရာ၊ မိမိတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ ထုံးတမ်းအစဉ်အလာများအား ထိန်းရှိမ်းရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ ပန်းသေးများမှာမူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ 

=== အမည် ===
မြန်မာရှိ တရုတ်အများစုသည် မြန်မာအမည်ရော တရုတ်အမည်ပါ ရှိတတ်ကြသည်။ အချို့မှာ တရုတ်အမည်နှင့် အသံထွက် ဆင်တူသည့် မြန်မာအမည် မည့်တတ်ကြသည်။ တရုတ်တို့၏ ဓလေ့အရ မျိုးဆက်သစ်များအား ကင်မွန်းတပ်ရာတွင် မျိုးရိုးအမည်ကို ပထမဆုံး စာလုံးအဖြစ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုံကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ရန်ကုန်တွင် အတွေ့များသည့် မျိုးရိုးအမည်များမှာ လီ (李)၊ ဖုန် (彭)၊ ရှီ (時)၊ တုန် (董)၊ မင် (閔)၊ နျို (牛)၊ ပျဲန်း (邊)၊ ရှင်း (辛)၊ ကွမ်း (關)၊ ရွှီ (徐) နှင့် ကွာ (柯) တို့ ဖြစ်ကြသည်။

=== အစားအစာ ===
မြန်မာပြည်တွင် တွေ့ရှိရသည့် တရုတ်ဟင်းလျာမှာ ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းနှင့် ယူနန်ပြည်နယ် ဟင်းလျာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာများသည် မြန်မာ့နေ့စဉ် အစားအစာများဖြစ်လာသည့် တရုတ်အစားအစာများ ဖြစ်သည်။  
* [[ပေါက်စီ]] (包子)
* [[ပီကင်းဘဲကင်]] (北京烤鴨)
* [[အီကြာကွေး]] (油條)
* [[ထမင်းကြော်]] (炒飯)
* [[လမုန့်]] (月餅)
* [[မြူစွမ်]] (麵線)
* [[ဆန်ပြုတ်]] (粥) 
* [[ပန်းသေးခေါက်ဆွဲ]]
* [[ဆီချက်ခေါက်ဆွဲ]] (乾麵)

== မြန်မာရှိ ထင်ရှားသူ တရုတ်နွယ်ဖွားများ ==
* [[ဦးအောင်ကြီး]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် နိုင်ငံရေးသမား
* [[Aw Boon Haw]] (Hakka) - 虎標萬金油 (ကြားရုပ်ရှင်ဆေးဆီ) တီထွင်သူ
* [[Aw Boon Par]] (Hakka) - Aw Boon Haw ၏ ညီ
* [[ဦးအိုက်ထွန်း]] (Kokang) - အိုလံပစ်ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အာရှဓနဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ခွန်ဆာ]] (Kokang) - ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဦးခင်ညွန့်]] (Hakka)&lt;ref name=&quot;Kuppuswamy&quot;&gt;{{cite web |last=Kuppuswamy |first=C.S. |date=2004-09-11 |url=http://www.southasiaanalysis.org/papers12/paper1161.html |title=MYANMAR: The shake- up and the fall out |publisher=South Asia Analysis Group}}&lt;/ref&gt; - မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း
* [[လော်စစ်ဟန်]] (Kokang) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်ကြီး
* [[ထွန်းမြင့်နိုင်|ဦးထွန်းမြင့်နိုင် (Steven Law)]] (Kokang) - [[အေးရှားဝေါလ်ကုမ္ပဏီ]]၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဒါရိုက်တာ
* [[ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း|ဦးနေဝင်း]] (Hakka)&lt;ref&gt;{{cite book | first=S.T. | last=Leong | year=1997 | title=Migration and Ethnicity in Chinese History | publisher=Stanford University Press}}&lt;/ref&gt; - နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဟောင်း (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)
* ဒေါက်တာမောင်ဖြူး - ကိုလိုနီခေတ် ပညာဝန်
* ဖုန်ကြားရှင် (Kokang) - ကိုးကန့်အထူးဒေသ ခေါင်းဆောင်ဟောင်း
* [[စန်းယု|ဦးစန်းယု]] (Hakka) - သမ္မတဟောင်း (၁၉၈၁ - ၁၉၈၈)
* [[Serge Pun|ဦးသိမ်းဝေ (Serge Pun)]] - ရိုးမဘဏ်နှင့် FMI ကုမ္ပဏီတို့၏ ဥက္ကဋ္ဌ
* [[Taw Sein Ko|တော်စိန်ကို]] (Hokkien)&lt;ref&gt;{{cite book|first=Paul | last=Strachan | year=1989 | title=Pagan - Art and Architecture of Old Burma | publisher=Kiscadale}}&lt;/ref&gt; - ကျောက်စာဝန်ဟောင်းနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်
* [[သခင်ဗသိန်းတင်]]&lt;ref name=&quot;ms&quot;/&gt; - ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း
* [[ဦးကြည်မောင်]] - တပ်မတော်အရာရှိကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ခေါင်းဆောင်ဟောင်း

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://www.gqb.gov.cn/ Overseas Chinese Affairs Office of the State Council of the People's Republic of China]
* [http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=446 Chronology of Chinese-Burmese Relations] of ''The Irrawaddy''

{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]</text>
      <sha1>2xxgvhfeoryvcgmqobuh41cn190ghm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကချင်ဘာသာစကား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16079</id>
    <revision>
      <id>1038358</id>
      <parentid>1029675</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1038358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4484" sha1="twf1lb2fgaxyid2vlfb0vfmftz6rkmb" xml:space="preserve">{{Short description|တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်သာသာစကား}}
{{Infobox language
|name=ဂျိမ်းဖော
|altname=ကချင်
|nativename=Jingpho
|pronunciation={{IPA|tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩}}
|states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] 
|region=[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[:en:Yingjiang County|Yingjiang County]]
|ethnicity=[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
|speakers=ca. {{sigfig|942,500|2}}
|date=၁၉၉၉–၂၀၀၁
|ref=e18
|familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ်
|fam2=[[Sal languages|Sal]]
|fam3=[[Jingpho–Luish languages|Jingpho–Luish]]
|script=[[လက်တင်အက္ခရာ]]
|dia1=Singpho
|dia2=Dzili (Jili)
|minority=  {{flag|Myanmar}}
|iso2=kac
|lc1=kac|ld1=Jingpho
|lc2=sgp|ld2=Singpho
|lc3=tcl|ld3=Taman
|glotto=jing1260
|glottorefname=Jingpho
|notice=IPA
}}
'''ကချင်ဘာသာစကား''' ([[ဂျိမ်းဖော]] ဟုလည်းသိကြသည်) သည် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]]ထဲက [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားခွဲ]]ဖြစ်ပြီး [[ကချင်လူမျိုး]]၏ ရိုးရာဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ကချင်ဘာသာစကားကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]] နှင့် [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]အဝှမ်းတွင် အများဆုံးနှင့်အဓိကပြောဆိုကြသည်။ ဂျိမ်းဖောစာပေကို ရောမအက္ခရာဖြင့် ရေးသားသည်။

ကချင်ဘာသာစကား ဟုပြောရာတွင် အခြား လူနည်းစု ဘာသာစကားများလဲ ရှိသေးသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရဝမ်, လီဆူ, ဂေါင်ရီ, လချိတ်, မရူ စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ကချင်ဘာသာစကားကဲ့သို့ပင် ထိုဘာသာစကားများကို ကချင် ပြည်နယ် နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ နယ်စပ်တို့တွင် အသုံးများကြသည်။

{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;text-align: center; width: 300px; height: 300px; font-size: 120%; &quot;
|-
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Jinghpaw alphabet&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw |access-date=22 January 2024 |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165638/https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw }}&lt;/ref&gt;'''
|-
| A&lt;/br&gt;{{IPA|ʔà}} || Ă&lt;/br&gt;{{IPA|ʔa̰}} || E&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̰}} || Ē&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̀}} || È&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ́}}
|-
| I&lt;/br&gt;{{IPA|ʔì}} || O&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ̀}} || U&lt;/br&gt;{{IPA|ʔù}} ||  AI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔàɪɴ}} || AU&lt;/br&gt;{{IPA|ʔáʊɴ}}
|-
| AW&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ́}} || OI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔʊ̀ɛ́}} || B&lt;/br&gt;{{IPA|ba̰}} || CHY&lt;/br&gt;{{IPA|t͡ɕa̰}} || D&lt;/br&gt;{{IPA|da̰}}
|-
| G&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰}} || GY&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰ja̰}} || H&lt;/br&gt;{{IPA|ha̰}} || J&lt;/br&gt;{{IPA|d͡ʑa̰}} || K&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰}}
|-
| KY&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰ja̰}} || HK&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰}} || HKY&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰ja̰}} || L&lt;/br&gt;{{IPA|la̰}} || M&lt;/br&gt;{{IPA|ma̰}}
|-
| N&lt;/br&gt;{{IPA|na̰}} || NG&lt;/br&gt;{{IPA|ŋa̰}}|| NY&lt;/br&gt;{{IPA|ɲa̰}} || P&lt;/br&gt;{{IPA|pa̰}} || HP&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰}}
|-
| HPY&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰ja̰}} || R&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || S&lt;/br&gt;{{IPA|sʰa̰}} || SH&lt;/br&gt;{{IPA|ʃa̰}} || T&lt;/br&gt;{{IPA|ta̰}}
|-
| TS&lt;/br&gt;{{IPA|sa̰}} || HT&lt;/br&gt;{{IPA|tʰa̰}} || W&lt;/br&gt;{{IPA|wa̰}} || Y&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || Z&lt;/br&gt;{{IPA|za̰}}
|}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ကချင်လူမျိုးများ]]


{{lang-stub}}</text>
      <sha1>twf1lb2fgaxyid2vlfb0vfmftz6rkmb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038377</id>
      <parentid>1038358</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10974" sha1="sdtxabv2hcysicoa4yl3tos3hozzn9l" xml:space="preserve">{{Short description|တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်သာသာစကား}}
{{Infobox language
|name=ဂျိမ်းဖော
|altname=ကချင်
|nativename=Jingpho
|pronunciation={{IPA|tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩}}
|states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] 
|region=[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[:en:Yingjiang County|Yingjiang County]]
|ethnicity=[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
|speakers=ca. {{sigfig|942,500|2}}
|date=၁၉၉၉–၂၀၀၁
|ref=e18
|familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ်
|fam2=[[Sal languages|Sal]]
|fam3=[[Jingpho–Luish languages|Jingpho–Luish]]
|script=[[လက်တင်အက္ခရာ]]
|dia1=Singpho
|dia2=Dzili (Jili)
|minority=  {{flag|Myanmar}}
|iso2=kac
|lc1=kac|ld1=Jingpho
|lc2=sgp|ld2=Singpho
|lc3=tcl|ld3=Taman
|glotto=jing1260
|glottorefname=Jingpho
|notice=IPA
}}

'''ကချင်ဘာသာစကား''' ([[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော]] ဟုလည်း သိကြသည်) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးထဲက [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်ပြီး [[ကချင်လူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာမိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ကချင်ဘာသာစကားကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း ([[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အထက်ပိုင်း)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) တို့တွင် အဓိက ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt; ဂျိန်းဖောစာပေကို [[ရောမအက္ခရာ]]ဖြင့် ရေးသားကြသည်။

ကချင် (ဂျိန်းဖော) ဘာသာစကားသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အချင်းချင်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားသော ဒေသန္တရစကား များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် နမ်ခမ်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသော အလယ်ပိုင်းဒေသသုံး ဂျိန်းဖောစကားကို စံနှုန်းပြဋ္ဌာန်းချက် အဖြစ် သတ်မှတ်အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dai |first=Qingxia |title=A Study of Jingpo Phonology |year=2012 |publisher=Social Sciences Academic Press |location=Beijing |isbn=978-7-509-73812-3}}&lt;/ref&gt; အခြားထင်ရှားသော ဒေသန္တရစကားများမှာ&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot;&gt;{{cite thesis |last=Kurabe |first=Daisuke |title=A Grammar of Jinghpo: From Northern Myanmar |degree=Ph.D. dissertation |publisher=Kyoto University |year=2016}}&lt;/ref&gt;
*အန်ကူး (Enkun)
*ခခူ (Khaku)
*ခန္ဒူ (Hkandu)
*ဂေါ်ရီ (Gauri)

*(မှတ်ချက်။ ။ ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် [[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (မရူ)]] နှင့် [[လချိတ်လူမျိုး|လချိတ်]] တို့၏ ဘာသာစကားများသည် ကချင်မျိုးနွယ်စုထဲတွင်ထည့်တွင့်သက်မှတ်ထားသော်လည်း ဘာသာစကားပညာရပ်အရ ဂျိန်းဖောနှင့် မတူဘဲ သီးခြားကွဲပြားသော ဘာသာစကားများ ဖြစ်ကြသည်။)*&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;

== စာရေးစနစ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ==
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းမတိုင်မီအထိ ဂျိန်းဖောဘာသာစကားတွင် ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ စာရေးစနစ် မရှိခဲ့ဘဲ နှုတ်ဆင့်ကမ်းသမိုင်းများဖြင့်သာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမေရိကန်-ကပ္ပလီနှစ်ခြင်းသာသနာပြုဆရာတော် [[အိုလာ ဟန်ဆင်]] (Ola Hanson) သည် မြစ်ကြီးနားနှင့် ဗန်းမော်ဒေသသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ဂျိန်းဖောဘာသာစကား၏ အသံထွက်စနစ်ကို လေ့လာကာ ရောမအက္ခရာ (Latin script) ကို အခြေခံသည့် ကချင်စာပေကို ပထမဆုံးအကြိမ် တီထွင်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Grammar of the Kachin Language |year=1896 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကချင်-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကိုလည်း ပြုစုခဲ့ပြီး သမ္မာကျမ်းစာကို ဂျိန်းဖောဘာသာသို့ ပထမဆုံး ပြန်ဆိုပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Dictionary of the Kachin Language |year=1906 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt;

တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဂျိန်းဖော (ကျင်းပို) လူမျိုးများသည်လည်း ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရောမအက္ခရာကိုပင် အခြေခံ၍ တရုတ်အသံထွက်စနစ် (Pinyin) နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော စာရေးစနစ်သစ်တစ်ခုကို တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;text-align: center; width: 300px; height: 300px; font-size: 120%; &quot;
|-
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Jinghpaw alphabet&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw |access-date=22 January 2024 |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165638/https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw }}&lt;/ref&gt;'''
|-
| A&lt;/br&gt;{{IPA|ʔà}} || Ă&lt;/br&gt;{{IPA|ʔa̰}} || E&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̰}} || Ē&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̀}} || È&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ́}}
|-
| I&lt;/br&gt;{{IPA|ʔì}} || O&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ̀}} || U&lt;/br&gt;{{IPA|ʔù}} ||  AI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔàɪɴ}} || AU&lt;/br&gt;{{IPA|ʔáʊɴ}}
|-
| AW&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ́}} || OI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔʊ̀ɛ́}} || B&lt;/br&gt;{{IPA|ba̰}} || CHY&lt;/br&gt;{{IPA|t͡ɕa̰}} || D&lt;/br&gt;{{IPA|da̰}}
|-
| G&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰}} || GY&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰ja̰}} || H&lt;/br&gt;{{IPA|ha̰}} || J&lt;/br&gt;{{IPA|d͡ʑa̰}} || K&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰}}
|-
| KY&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰ja̰}} || HK&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰}} || HKY&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰ja̰}} || L&lt;/br&gt;{{IPA|la̰}} || M&lt;/br&gt;{{IPA|ma̰}}
|-
| N&lt;/br&gt;{{IPA|na̰}} || NG&lt;/br&gt;{{IPA|ŋa̰}}|| NY&lt;/br&gt;{{IPA|ɲa̰}} || P&lt;/br&gt;{{IPA|pa̰}} || HP&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰}}
|-
| HPY&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰ja̰}} || R&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || S&lt;/br&gt;{{IPA|sʰa̰}} || SH&lt;/br&gt;{{IPA|ʃa̰}} || T&lt;/br&gt;{{IPA|ta̰}}
|-
| TS&lt;/br&gt;{{IPA|sa̰}} || HT&lt;/br&gt;{{IPA|tʰa̰}} || W&lt;/br&gt;{{IPA|wa̰}} || Y&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || Z&lt;/br&gt;{{IPA|za̰}}
|}
== သဒ္ဒါနှင့် အသံစနစ် ==
ဂျိန်းဖောဘာသာစကားသည် အခြားသော တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် ကတ္တား-ကံ-ကရိယာ (Subject-Object-Verb / SOV) စကားလုံးအစီအစဉ်ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot; /&gt; စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) သည် အလွန်အရေးပါပြီး အဓိကအားဖြင့် အသံအနိမ့်၊ အလယ် နှင့် အမြင့် ဟူ၍ သံပြောင်းသံခွဲ (၃) မျိုး ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Maddieson |first=Ian |title=Tone in Jingpho |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=1977 |volume=4 |issue=1 |pages=105–112}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ကချင်လူမျိုးများ]]


{{lang-stub}}</text>
      <sha1>sdtxabv2hcysicoa4yl3tos3hozzn9l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038378</id>
      <parentid>1038377</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10954" sha1="fj0v75tzz6rrujjpj3q6aq518jkd04z" xml:space="preserve">{{Short description|တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်သာသာစကား}}
{{Infobox language
|name=ဂျိမ်းဖော
|altname=ကချင်
|nativename=Jingpho
|pronunciation={{IPA|tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩}}
|states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] 
|region=[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[:en:Yingjiang County|Yingjiang County]]
|ethnicity=[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
|speakers=ca. {{sigfig|942,500|2}}
|date=၁၉၉၉–၂၀၀၁
|ref=e18
|familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ်
|fam2=[[Sal languages|Sal]]
|fam3=[[Jingpho–Luish languages|Jingpho–Luish]]
|script=[[လက်တင်အက္ခရာ]]
|dia1=Singpho
|dia2=Dzili (Jili)
|minority=  {{flag|Myanmar}}
|iso2=kac
|lc1=kac|ld1=Jingpho
|lc2=sgp|ld2=Singpho
|lc3=tcl|ld3=Taman
|glotto=jing1260
|glottorefname=Jingpho
|notice=IPA
}}

'''ကချင်ဘာသာစကား''' ([[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော]] ဟုလည်း သိကြသည်) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးထဲက [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်ပြီး [[ကချင်လူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာမိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ကချင်ဘာသာစကားကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း ([[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အထက်ပိုင်း)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) တို့တွင် အဓိက ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt; ဂျိန်းဖောစာပေကို [[ရောမအက္ခရာ]]ဖြင့် ရေးသားကြသည်။

ကချင် (ဂျိန်းဖော) ဘာသာစကားသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အချင်းချင်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားသော ဒေသန္တရစကား များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် နမ်ခမ်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသော အလယ်ပိုင်းဒေသသုံး ဂျိန်းဖောစကားကို စံနှုန်းပြဋ္ဌာန်းချက် အဖြစ် သတ်မှတ်အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dai |first=Qingxia |title=A Study of Jingpo Phonology |year=2012 |publisher=Social Sciences Academic Press |location=Beijing |isbn=978-7-509-73812-3}}&lt;/ref&gt; အခြားထင်ရှားသော ဒေသန္တရစကားများမှာ&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot;&gt;{{cite thesis |last=Kurabe |first=Daisuke |title=A Grammar of Jinghpo: From Northern Myanmar |degree=Ph.D. dissertation |publisher=Kyoto University |year=2016}}&lt;/ref&gt;
*အန်ကူး (Enkun)
*ခခူ (Khaku)
*ခန္ဒူ (Hkandu)
*ဂေါ်ရီ (Gauri)

*(မှတ်ချက်။ ။ ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် [[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (မရူ)]] နှင့် [[လာချိဒ်လူမျိုး|လချိဒ်]] တို့၏ ဘာသာစကားများသည် ကချင်မျိုးနွယ်စုထဲတွင်ထည့်တွင်းထားသောလည်း [[သာသာဗေဒ]]အရ ဂျိန်းဖောနှင့် မတူဘဲ သီးခြားကွဲပြားသော ဘာသာစကားအုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။)*&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;

== စာရေးစနစ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ==
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းမတိုင်မီအထိ ဂျိန်းဖောဘာသာစကားတွင် ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ စာရေးစနစ် မရှိခဲ့ဘဲ နှုတ်ဆင့်ကမ်းသမိုင်းများဖြင့်သာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမေရိကန်-ကပ္ပလီနှစ်ခြင်းသာသနာပြုဆရာတော် [[အိုလာ ဟန်ဆင်]] (Ola Hanson) သည် မြစ်ကြီးနားနှင့် ဗန်းမော်ဒေသသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ဂျိန်းဖောဘာသာစကား၏ အသံထွက်စနစ်ကို လေ့လာကာ ရောမအက္ခရာ (Latin script) ကို အခြေခံသည့် ကချင်စာပေကို ပထမဆုံးအကြိမ် တီထွင်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Grammar of the Kachin Language |year=1896 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကချင်-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကိုလည်း ပြုစုခဲ့ပြီး သမ္မာကျမ်းစာကို ဂျိန်းဖောဘာသာသို့ ပထမဆုံး ပြန်ဆိုပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Dictionary of the Kachin Language |year=1906 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt;

တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဂျိန်းဖော (ကျင်းပို) လူမျိုးများသည်လည်း ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရောမအက္ခရာကိုပင် အခြေခံ၍ တရုတ်အသံထွက်စနစ် (Pinyin) နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော စာရေးစနစ်သစ်တစ်ခုကို တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;text-align: center; width: 300px; height: 300px; font-size: 120%; &quot;
|-
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Jinghpaw alphabet&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw |access-date=22 January 2024 |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165638/https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw }}&lt;/ref&gt;'''
|-
| A&lt;/br&gt;{{IPA|ʔà}} || Ă&lt;/br&gt;{{IPA|ʔa̰}} || E&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̰}} || Ē&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̀}} || È&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ́}}
|-
| I&lt;/br&gt;{{IPA|ʔì}} || O&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ̀}} || U&lt;/br&gt;{{IPA|ʔù}} ||  AI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔàɪɴ}} || AU&lt;/br&gt;{{IPA|ʔáʊɴ}}
|-
| AW&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ́}} || OI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔʊ̀ɛ́}} || B&lt;/br&gt;{{IPA|ba̰}} || CHY&lt;/br&gt;{{IPA|t͡ɕa̰}} || D&lt;/br&gt;{{IPA|da̰}}
|-
| G&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰}} || GY&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰ja̰}} || H&lt;/br&gt;{{IPA|ha̰}} || J&lt;/br&gt;{{IPA|d͡ʑa̰}} || K&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰}}
|-
| KY&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰ja̰}} || HK&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰}} || HKY&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰ja̰}} || L&lt;/br&gt;{{IPA|la̰}} || M&lt;/br&gt;{{IPA|ma̰}}
|-
| N&lt;/br&gt;{{IPA|na̰}} || NG&lt;/br&gt;{{IPA|ŋa̰}}|| NY&lt;/br&gt;{{IPA|ɲa̰}} || P&lt;/br&gt;{{IPA|pa̰}} || HP&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰}}
|-
| HPY&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰ja̰}} || R&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || S&lt;/br&gt;{{IPA|sʰa̰}} || SH&lt;/br&gt;{{IPA|ʃa̰}} || T&lt;/br&gt;{{IPA|ta̰}}
|-
| TS&lt;/br&gt;{{IPA|sa̰}} || HT&lt;/br&gt;{{IPA|tʰa̰}} || W&lt;/br&gt;{{IPA|wa̰}} || Y&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || Z&lt;/br&gt;{{IPA|za̰}}
|}
== သဒ္ဒါနှင့် အသံစနစ် ==
ဂျိန်းဖောဘာသာစကားသည် အခြားသော တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် ကတ္တား-ကံ-ကရိယာ (Subject-Object-Verb / SOV) စကားလုံးအစီအစဉ်ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot; /&gt; စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) သည် အလွန်အရေးပါပြီး အဓိကအားဖြင့် အသံအနိမ့်၊ အလယ် နှင့် အမြင့် ဟူ၍ သံပြောင်းသံခွဲ (၃) မျိုး ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Maddieson |first=Ian |title=Tone in Jingpho |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=1977 |volume=4 |issue=1 |pages=105–112}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ကချင်လူမျိုးများ]]


{{lang-stub}}</text>
      <sha1>fj0v75tzz6rrujjpj3q6aq518jkd04z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038379</id>
      <parentid>1038378</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10954" sha1="bzn2nnz7qlxekove5yo5bl2mimfajaw" xml:space="preserve">{{Short description|တိဗက်-ဗမာအနွယ်ဝင်သာသာစကား}}
{{Infobox language
|name=ဂျိမ်းဖော
|altname=ကချင်
|nativename=Jingpho
|pronunciation={{IPA|tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩}}
|states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] 
|region=[[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[:en:Yingjiang County|Yingjiang County]]
|ethnicity=[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]
|speakers=ca. {{sigfig|942,500|2}}
|date=၁၉၉၉–၂၀၀၁
|ref=e18
|familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ်
|fam2=[[Sal languages|Sal]]
|fam3=[[Jingpho–Luish languages|Jingpho–Luish]]
|script=[[လက်တင်အက္ခရာ]]
|dia1=Singpho
|dia2=Dzili (Jili)
|minority=  {{flag|Myanmar}}
|iso2=kac
|lc1=kac|ld1=Jingpho
|lc2=sgp|ld2=Singpho
|lc3=tcl|ld3=Taman
|glotto=jing1260
|glottorefname=Jingpho
|notice=IPA
}}

'''ကချင်ဘာသာစကား''' ([[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော]] ဟုလည်း သိကြသည်) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးထဲက [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်ပြီး [[ကချင်လူမျိုး]]တို့၏ ရိုးရာမိခင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ကချင်ဘာသာစကားကို [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း ([[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]အထက်ပိုင်း)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[အာသံပြည်နယ်]]နှင့် [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) တို့တွင် အဓိက ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt; ဂျိန်းဖောစာပေကို [[ရောမအက္ခရာ]]ဖြင့် ရေးသားကြသည်။

ကချင် (ဂျိန်းဖော) ဘာသာစကားသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အချင်းချင်း အနည်းငယ်စီ ကွဲပြားသော ဒေသန္တရစကား များစွာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ဗန်းမော်၊ မြစ်ကြီးနားနှင့် နမ်ခမ်းဒေသများတွင် ပြောဆိုကြသော အလယ်ပိုင်းဒေသသုံး ဂျိန်းဖောစကားကို စံနှုန်းပြဋ္ဌာန်းချက် အဖြစ် သတ်မှတ်အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Dai |first=Qingxia |title=A Study of Jingpo Phonology |year=2012 |publisher=Social Sciences Academic Press |location=Beijing |isbn=978-7-509-73812-3}}&lt;/ref&gt; အခြားထင်ရှားသော ဒေသန္တရစကားများမှာ&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot;&gt;{{cite thesis |last=Kurabe |first=Daisuke |title=A Grammar of Jinghpo: From Northern Myanmar |degree=Ph.D. dissertation |publisher=Kyoto University |year=2016}}&lt;/ref&gt;
*အန်ကူး (Enkun)
*ခခူ (Khaku)
*ခန္ဒူ (Hkandu)
*ဂေါ်ရီ (Gauri)

*(မှတ်ချက်။ ။ ကချင်မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည့် [[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်]]၊ [[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]၊ [[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (မရူ)]] နှင့် [[လာချိဒ်လူမျိုး|လချိဒ်]] တို့၏ ဘာသာစကားများသည် ကချင်မျိုးနွယ်စုထဲတွင်ထည့်တွင်းထားသောလည်း [[ဘာသာဗေဒ]]အရ ဂျိန်းဖောနှင့် မတူဘဲ သီးခြားကွဲပြားသော ဘာသာစကားအုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။)*&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;

== စာရေးစနစ်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ==
၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းမတိုင်မီအထိ ဂျိန်းဖောဘာသာစကားတွင် ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာ စာရေးစနစ် မရှိခဲ့ဘဲ နှုတ်ဆင့်ကမ်းသမိုင်းများဖြင့်သာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမေရိကန်-ကပ္ပလီနှစ်ခြင်းသာသနာပြုဆရာတော် [[အိုလာ ဟန်ဆင်]] (Ola Hanson) သည် မြစ်ကြီးနားနှင့် ဗန်းမော်ဒေသသို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ ဂျိန်းဖောဘာသာစကား၏ အသံထွက်စနစ်ကို လေ့လာကာ ရောမအက္ခရာ (Latin script) ကို အခြေခံသည့် ကချင်စာပေကို ပထမဆုံးအကြိမ် တီထွင်ပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Grammar of the Kachin Language |year=1896 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကချင်-အင်္ဂလိပ် အဘိဓာန်ကိုလည်း ပြုစုခဲ့ပြီး သမ္မာကျမ်းစာကို ဂျိန်းဖောဘာသာသို့ ပထမဆုံး ပြန်ဆိုပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hanson |first=Ola |title=A Dictionary of the Kachin Language |year=1906 |publisher=American Baptist Mission Press |location=Rangoon}}&lt;/ref&gt;

တရုတ်နိုင်ငံရှိ ဂျိန်းဖော (ကျင်းပို) လူမျိုးများသည်လည်း ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရောမအက္ခရာကိုပင် အခြေခံ၍ တရုတ်အသံထွက်စနစ် (Pinyin) နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သော စာရေးစနစ်သစ်တစ်ခုကို တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;text-align: center; width: 300px; height: 300px; font-size: 120%; &quot;
|-
| colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''Jinghpaw alphabet&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw |access-date=22 January 2024 |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165638/https://kachinportal.aa-ken.jp/en/languages/#jinghpaw }}&lt;/ref&gt;'''
|-
| A&lt;/br&gt;{{IPA|ʔà}} || Ă&lt;/br&gt;{{IPA|ʔa̰}} || E&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̰}} || Ē&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ̀}} || È&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɛ́}}
|-
| I&lt;/br&gt;{{IPA|ʔì}} || O&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ̀}} || U&lt;/br&gt;{{IPA|ʔù}} ||  AI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔàɪɴ}} || AU&lt;/br&gt;{{IPA|ʔáʊɴ}}
|-
| AW&lt;/br&gt;{{IPA|ʔɔ́}} || OI&lt;/br&gt;{{IPA|ʔʊ̀ɛ́}} || B&lt;/br&gt;{{IPA|ba̰}} || CHY&lt;/br&gt;{{IPA|t͡ɕa̰}} || D&lt;/br&gt;{{IPA|da̰}}
|-
| G&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰}} || GY&lt;/br&gt;{{IPA|ɡa̰ja̰}} || H&lt;/br&gt;{{IPA|ha̰}} || J&lt;/br&gt;{{IPA|d͡ʑa̰}} || K&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰}}
|-
| KY&lt;/br&gt;{{IPA|ka̰ja̰}} || HK&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰}} || HKY&lt;/br&gt;{{IPA|kʰa̰ja̰}} || L&lt;/br&gt;{{IPA|la̰}} || M&lt;/br&gt;{{IPA|ma̰}}
|-
| N&lt;/br&gt;{{IPA|na̰}} || NG&lt;/br&gt;{{IPA|ŋa̰}}|| NY&lt;/br&gt;{{IPA|ɲa̰}} || P&lt;/br&gt;{{IPA|pa̰}} || HP&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰}}
|-
| HPY&lt;/br&gt;{{IPA|pʰa̰ja̰}} || R&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || S&lt;/br&gt;{{IPA|sʰa̰}} || SH&lt;/br&gt;{{IPA|ʃa̰}} || T&lt;/br&gt;{{IPA|ta̰}}
|-
| TS&lt;/br&gt;{{IPA|sa̰}} || HT&lt;/br&gt;{{IPA|tʰa̰}} || W&lt;/br&gt;{{IPA|wa̰}} || Y&lt;/br&gt;{{IPA|ja̰}} || Z&lt;/br&gt;{{IPA|za̰}}
|}
== သဒ္ဒါနှင့် အသံစနစ် ==
ဂျိန်းဖောဘာသာစကားသည် အခြားသော တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် ကတ္တား-ကံ-ကရိယာ (Subject-Object-Verb / SOV) စကားလုံးအစီအစဉ်ကို အသုံးပြုသည်။&lt;ref name=&quot;Kurabe2016&quot; /&gt; စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို သတ်မှတ်ရာတွင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) သည် အလွန်အရေးပါပြီး အဓိကအားဖြင့် အသံအနိမ့်၊ အလယ် နှင့် အမြင့် ဟူ၍ သံပြောင်းသံခွဲ (၃) မျိုး ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Maddieson |first=Ian |title=Tone in Jingpho |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=1977 |volume=4 |issue=1 |pages=105–112}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}}

[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
[[Category:ကချင်လူမျိုးများ]]


{{lang-stub}}</text>
      <sha1>bzn2nnz7qlxekove5yo5bl2mimfajaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မင်းအောင်လှိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18849</id>
    <revision>
      <id>1038558</id>
      <parentid>1038181</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:06:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) */ trip to China</comment>
      <origin>1038558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154331" sha1="jcnh47znm6vc78rtxit2fuh38ufphk0" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| honorific_prefix    = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name                = မင်းအောင်လှိုင်
| image               = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption               = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)

|office1 =  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 = 
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] &lt;br&gt; [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] 
|successor1 =

| office2             = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2            = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2        = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2         = ''ကိုယ်တိုင်''
| president2         = 
| primeminister2      = ''ကိုယ်တိုင်'' &lt;small&gt;(၂၀၂၄-၂၀၂၅)&lt;/small&gt; &lt;br&gt; [[ညိုစော]] &lt;small&gt;(၂၀၂၅-၂၀၂၆)&lt;/small&gt;
| term_start2       = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆

| office3            = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] &lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3        = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3        = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း''
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3           = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3         =  ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3        = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3          = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆

| office4             = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}&lt;/ref&gt;
| predecessor4        = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4        =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း'' 
| deputy4            = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4         = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) &lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4       = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4          = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅


| office5            = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]&lt;!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--&gt; [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}&lt;/ref&gt;
| president5         = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)&lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5       = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5          = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5             = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5        = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5           = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅


| office6             = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6        = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6          = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6          =ဦး[[သိန်းစိန်]] &lt;br&gt; ဦး[[ထင်ကျော်]] &lt;br&gt; ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] &lt;br&gt; ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) &lt;br&gt; ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6             = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6        = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6           = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party               = 
| birth_date          = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place         = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date          = 
| death_place         = 
| nationality         = [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)&lt;ref&gt;{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)&lt;ref name=&quot;cincds&quot;&gt;{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;
| spouse              = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children            = [[အောင်ပြည့်စုံ]]&lt;br/&gt;[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater          = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])&lt;br/&gt;[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website             = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname            = 
| allegiance          = {{flag|Myanmar}}
| branch              = {{army|Myanmar}}
| serviceyears        = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank                = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit                = 
| commands            = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles             = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards              = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}} 
| ethnicity           = 
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) &lt;br&gt;[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]&lt;br&gt;ဦး

|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို  လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ  ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ&lt;/ref&gt;၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့်  ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 

သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}&lt;/ref&gt; 

ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html&lt;/ref&gt;ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}&lt;/ref&gt; သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်‌ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား &quot;၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀&quot; ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး &quot;နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်&quot; ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။

==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)&lt;ref&gt;{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}&lt;/ref&gt; ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}&lt;/ref&gt; ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;cincds&quot;/&gt; 

၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး&lt;ref name=&quot;cincds&quot; /&gt;  ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}&lt;/ref&gt; ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း  ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ 

[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}&lt;/ref&gt;တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။&lt;ref name=&quot;mmsp&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}&lt;/ref&gt;ဧပြီလ (၃)ရက်​နေ့တွင် ထုတ်​ဝေ​သော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}&lt;/ref&gt; ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;David&quot;&gt;David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 &quot;Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.&lt;/ref&gt;

၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}&lt;/ref&gt; မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=​ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}&lt;/ref&gt; ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။

၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မ​တော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}&lt;/ref&gt;
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က​ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;kakana&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}&lt;/ref&gt; သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်က​တွေ့ရ​သော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;retire&quot;/&gt;

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ &quot;ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wheremah&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;speech&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}&lt;/ref&gt;လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;/&gt;ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;vpmah&quot;&gt;{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ  တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို  [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;vpmah&quot;/&gt;

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။&lt;ref name=&quot;retire&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}&lt;/ref&gt;

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်​ပေါင်း (၄၀)​ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;40yrsservice&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-&quot;အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်&quot;}}&lt;/ref&gt;နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;wnf&quot;/&gt;

ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက  ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;sanda&quot;&gt;{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}&lt;/ref&gt;ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}&lt;/ref&gt;

ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ 

===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;mal&quot;&gt;{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}&lt;/ref&gt;အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;asean&quot;&gt;{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}&lt;/ref&gt;
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်​နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cgov2&quot;/&gt; အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;cgov2&quot;&gt;{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}&lt;/ref&gt;၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။&lt;ref&gt;{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&amp;amp_gsa=1&amp;usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&amp;referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp;amp_tf=From%20%251%24s&amp;ampshare=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}&lt;/ref&gt;

လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်‌ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့်  ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}&lt;/ref&gt;  ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး  [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}&lt;/ref&gt;

ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}&lt;/ref&gt;ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}&lt;/ref&gt;

=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး  [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင်  ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင်  [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ 

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် &quot;လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 

=== လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊​ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==

=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}&lt;/ref&gt;

==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊ 
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}&lt;/ref&gt;
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}&lt;/ref&gt;
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}&lt;/ref&gt;
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}&lt;/ref&gt;
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}&lt;/ref&gt;
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}&lt;/ref&gt;
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}&lt;/ref&gt;
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့ 
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ   ၂၀၂၆ 
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===

* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}၊  {{အလံ|China}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|India}}
|ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ
|၃၀ မေ&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆ 
|
|
|-
|၂။
|{{အလံ|China}}
|[[ပေကျင်းမြို့]]
|၁၅ ဇွန်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; - 
|
|
|} 
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် ​တွေ့ရစဉ်]]

== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}&lt;/ref&gt; သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}&lt;/ref&gt; အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;UNReport&quot;&gt;{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had &quot;genocidal intent&quot; against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}&lt;/ref&gt; မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=UNReport/&gt;

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}&lt;/ref&gt;

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}&lt;/ref&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}&lt;/ref&gt;လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု  နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။

== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}&lt;/ref&gt; သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}&lt;/ref&gt;

မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}&lt;/ref&gt; တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}&lt;/ref&gt; ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&amp;M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}&lt;/ref&gt; အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂  ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]  || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ||  [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan=&quot;3&quot; |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan=&quot;3&quot; | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃  မတ်  || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}

== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က  [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}&lt;/ref&gt;

== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက်  နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့်  အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}

{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]&lt;br&gt;{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ &lt;small&gt;(၁၉၉၇–၂၀၁၁)&lt;/small&gt;}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}}
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= [[ညိုစော]]}}
{{s-end}}

{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}

{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]]</text>
      <sha1>jcnh47znm6vc78rtxit2fuh38ufphk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာသာစကား မိသားစု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63975</id>
    <revision>
      <id>1038489</id>
      <parentid>1037820</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23615" sha1="ijpevs10jlf5mztd0t74r5lp7g6eqsi" xml:space="preserve">'''ဘာသာစကား မိသားစု''' ({{lang-en|Language family}}) ဆိုသည်မှာ [[ဘာသာဗေဒ]]ပညာရပ်တွင် ဘိုးဘွားဘီဘင် မူလပင်မ &quot;ရှေးဦးဘာသာစကား&quot; (Proto-language) တစ်ခုတည်းမှနေ၍ [[မျိုးရိုးဗီဇ]]ချင်း ဆက်နွှယ်ကာ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲ ဆင်းသက်လာကြသည့် ဘာသာစကားများ၏ အုပ်စုများအဖြစ် စုစည်းမှုကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Lyons |first=John |title=Language and Linguistics: An Introduction |year=၁၉၈၁ |publisher=Cambridge University Press |language=en}}&lt;/ref&gt; မိသားစုတစ်ခုအတွင်းရှိ ဘာသာစကားများကို &quot;မောင်နှမ ဘာသာစကားများ&quot; (Sister languages) ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး ၎င်းတို့အကြား တူညီသော သဒ္ဒါတည်ဆောက်ပုံများနှင့် မူရင်းဇာစ်မြစ်တူ စကားလုံး (Cognates) အမြောက်အမြား ရှိကြသည်။

[[File:Primary Human Languages Improved Version.png|thumb|300px|ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပင်မဘာသာစကားမိသားစုကြီးများ ပထဝီဝင်အလိုက် ပြန့်နှံ့တည်ရှိပုံပြ မြေပုံ။ ဘာသာဗေဒပညာရှင်များသည် ကမ္ဘာ့ဘာသာစကားများကို သမိုင်းဦးခေတ် မူလဇစ်မြစ်ချင်း တူညီမှုအပေါ် မူတည်၍ ဤသို့ မိသားစုအလိုက် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။]]

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ယနေ့တိုင် ရှင်သန်ပြောဆိုနေကြဆဲ ဖြစ်သော ဘာသာစကားပေါင်း ၇,၀၀၀ ကျော်ကို ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ပင်မမိသားစုကြီးပေါင်း ၁၄၀ ကျော်အဖြစ် စနစ်တကျ အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/ |title=Ethnologue: Languages of the World |website=Ethnologue |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}&lt;/ref&gt; ဘာသာစကား မိသားစုတစ်ခုအတွင်း ထပ်မံကွဲပြားသွားသော အစိတ်အပိုင်းများကို &quot;အုပ်စုခွဲ&quot; (Subfamilies) သို့မဟုတ် &quot;အကိုင်းအခက်&quot; (Branches) များဟု ထပ်မံခွဲခြားသည်။

== မိသားစုကို သတ်မှတ်ပုံနှင့် သုတေသနနည်းလမ်း ==
ဘာသာစကားများကို မိသားစုတစ်ခုတည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ရန်အတွက် ပညာရှင်များသည် &quot;နှိုင်းယှဉ်နည်းလမ်း&quot; (Comparative Method) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းသည် ဘာသာစကားများအကြား မတော်တဆတူညီခြင်း (Chance resemblance) သို့မဟုတ် ဘာသာစကားအချင်းချင်း နီးစပ်၍ စကားလုံးငှားယူခြင်း (Loanwords) မျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ သမိုင်းဦးခေတ်ကတည်းက တူညီလာခဲ့သည့် အခြေခံဝေါဟာရများ (ဥပမာ- ရေ၊ မီး၊ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း၊ ကိန်းဂဏန်းများ) ၏ အသံပြောင်းလဲမှု နိယာမ (Sound laws) ကို တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Fromkin |first=Victoria |title=An Introduction to Language |year=၂၀၁၈ |publisher=Cengage Learning |language=en}}&lt;/ref&gt; 

မည်သည့်မိသားစုဝင်အောက်တွင်မှ ထည့်သွင်း၍မရဘဲ သီးခြားကမ္ဘာတည်နေသည့် ဘာသာစကားများကိုမူ &quot;သီးခြားဘာသာစကား&quot; (Language Isolate) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ (ဥပမာ- ဂျပန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှ အိုင်းနုဘာသာစကားနှင့် စပိန်မြောက်ပိုင်းမှ ဗတ်စဘာသာစကား)။

== ရှင်သန်မှုနှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ==
ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှင်သန်တည်ရှိနေသော ဘာသာစကား စုစုပေါင်း ၅,၀၀၀ မှ ၈,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိမည်ဟု ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ဘာသာစကားတစ်ခုကို သီးခြားဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်မည်လော သို့မဟုတ် ဒေသန္တရဘာသာစကား(ဒေသိယစကား - Dialect) အဖြစ် သတ်မှတ်မည်လော ဟူသည့်အချက်မှာ ပညာရှင်များနှင့် နိုင်ငံရေးအရ သတ်မှတ်မှုများအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားတတ်သဖြင့် တိကျသော ကိန်းဂဏန်းကို အတိအကျ သတ်မှတ်ရန် ခဲယဉ်းသည်။ 

ရှင်သန်တည်ရှိနေသော ဘာသာစကား ဆိုသည်မှာ လူသားအစုအဝေးတစ်ခုက ၎င်းဘာသာစကားကို နေ့စဉ်လူမှုစီးပွားဘဝတွင် အဓိက ဆက်သွယ်ရေးကိရိယာအဖြစ် အသုံးပြုနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင်မူ သေဆုံးသွားသော ဘာသာစကား များနှင့် ရာခိုင်နှုန်းပြည့် ပျောက်ကွယ်သွားသော ဘာသာစကား များစွာ ရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အချို့သော ဘာသာစကားများမှာ အမျိုးအစား သတ်မှတ်ရန်အတွက်ပင် လုံလောက်စွာ လေ့လာမှုမပြုရသေးသလို၊ အချို့သော ဘာသာစကားများမှာ လူနည်းစုများအကြား ပြောဆိုသုံးစွဲနေကြဆဲ ဖြစ်သော်လည်း ပြင်ပလောကမှ ပညာရှင်များ ယနေ့ထက်တိုင် ရှာဖွေမတွေ့ရှိရသေးသည်လည်း ရှိသည်။

== မျိုးနွယ်ဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုနှင့် ဘာသာစကား ထိတွေ့ခြင်း ==
ဘာသာစကားများကို သိပ္ပံနည်းကျ နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခြင်းဖြင့် မိသားစုတစ်ခု၏ မိသားစုဝင် ဘာသာစကားများကို စုစည်းသတ်မှတ်သည်။ ညီနောင်ဘာသာစကားများ (Sister languages) ၏ တော်စပ်မှုကို ဖော်ပြရာတွင် ဘာသာဗေဒ၌ ဗီဇဆိုင်ရာ (Genetic) သို့မဟုတ် မျိုးနွယ်ဗီဇဆိုင်ရာ (Genealogical) ဆက်နွှယ်မှုဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Campbell |first=Lyle |title=Historical Linguistics: An Introduction |year=၂၀၁၃ |publisher=MIT Press |isbn=978-0748646012 |language=en}}&lt;/ref&gt; ဘာသာစကားချင်း ဆက်စပ်မှုအတွက် ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထားကို ဘာသာစကားများကြားရှိ တူညီသော လက္ခဏာရပ်များတွင် ရှာဖွေရသည်။ 

သို့ရာတွင် ထိုတူညီသည့် လက္ခဏာရပ်များသည် ဘာသာစကား ထိတွေ့ခြင်း (Language contact) သို့မဟုတ် ဘာသာစကား ငှါးရမ်းခြင်း (Lexical borrowing) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တူညီမှုမျိုး မဖြစ်စေရပါ။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Thomason |first=Sarah G. |first2=Kaufman |first2-link=Terrence Kaufman |second=Terrence |title=Language Contact, Creolization, and Genetic Linguistics |year=၁၉၈၈ |publisher=University of California Press |isbn=978-0520078932 |language=en}}&lt;/ref&gt; ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာဘာသာစကားတွင် သုံးစွဲနေသော 'အာလူး'၊ 'စောင်'၊ 'ချပါတီ' ဟူသော စကားလုံးများသည် အိန္ဒိယရှိ အင်ဒို-အာရိယန် ဘာသာစကားများထံမှ ငှားရမ်းသုံးစွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းစကားလုံး ငှားရမ်းမှုများကို သက်သေအဖြစ်ယူ၍ အဆိုပါ အိန္ဒိယဘာသာစကားများသည် မြန်မာဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုးဗီဇချင်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟု မယူဆနိုင်ပေ။ (မြန်မာစကားသည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]ဝင်ဖြစ်ပြီး၊ ဟိန္ဒီနှင့် အူရဒူ အစရှိသော အိန္ဒိယစကားများသည် [[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ မိသားစုဝင်များ]] ဖြစ်ကြသည်)။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Matisoff |first=James A. |title=Handbook of Proto-Tibeto-Burman: System and Philosophy of Sino-Tibetan Reconstruction |year=၂၀၀၃ |publisher=University of California Press |isbn=978-0520098435 |language=en}}&lt;/ref&gt;

မျိုးနွယ်ဗီဇဆိုင်ရာ အမှန်တကယ် ဆက်နွှယ်တော်စပ်သည့် ဘာသာစကားများတွင် ရှေးဦး-ဘာသာစကား (Proto-language) ထံမှ တိုက်ရိုက်အမွေဆက်ခံကျန်ရှိနေသော သဒ္ဒါနှင့် အခြေခံဝေါဟာရ လက္ခဏာရပ်များ တူညီနေခြင်းကို တွေ့ရှိရသည်။ ထိုတူညီမှုများသည် တိုက်ဆိုင်မှုကြောင့်လည်း မဟုတ်သလို ဘာသာစကား ငှားရမ်းထားခြင်းကြောင့်လည်း မဟုတ်ပေ။ ဘာသာစကား မိသားစုတစ်ခု၏ ကိုင်းခွဲ သို့မဟုတ် အုပ်စုတစ်ခုတွင် ရှိသော အဖွဲ့ဝင်ဘာသာစကားများသည် မူလ ရှေးဦး-ဘာသာစကားမှ ကွဲထွက်လာပြီးနောက် တူညီသော ပြောင်းလဲတိုးတက်သည့် လက္ခဏာရပ်များ (Shared innovations) ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;hock1991&quot;&gt;{{cite book |last=Hock |first=Hans Henrich |title=Principles of Historical Linguistics |year=၁၉၉၁ |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3110124026 |language=en}}&lt;/ref&gt; ထိုအုပ်စုအတွင်းရှိ တူညီသော ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည့် လက္ခဏာရပ်များကို ဘာသာစကား မိသားစုကြီး၏ အခြားသော ဆက်ခံဘာသာစကားများတွင် တွေ့ရလေ့ မရှိပေ။ 

ဥပမာအားဖြင့် ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကားများ (Germanic languages) တွင် ဘုံတူညီသော ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းနှင့် သဒ္ဒါလက္ခဏာရပ်အချို့သည် ရှေးဦး-အင်ဒို-ဥရောပနွယ် (Proto-Indo-European) မူရင်းပင်မကြီးတွင် ပါရှိခဲ့လိမ့်မည်ဟု မယူဆကြပါ။ ထိုထူးခြားသော လက္ခဏာရပ်များသည် အင်ဒို-ဥရောပ ပင်မဘာသာစကားမှ ခွဲထွက်လာခဲ့သော ရှေးဦး-ဂျာမန်နွယ် ဘာသာစကား (Proto-Germanic) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိမှသာ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည့် သီးသန့်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်သည်ဟု ဘာသာဗေဒပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။&lt;ref name=&quot;hock1991&quot;/&gt;

ခေတ်သစ်နှိုင်းယှဉ်ဘာသာဗေဒ (Comparative Linguistics) သုတေသနပြုချက်များအရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဓိကကျသော မူလပင်မ ဘာသာစကားမိသားစုကြီး (Major Language Families) အနည်းဆုံး ၁၀ စုကျော် ရှိပြီး ၎င်းတို့အောက်တွင် မိသားစုခွဲများနှင့် ညီနောင်ဘာသာစကားများစွာ ထပ်မံကွဲပြားသွားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Campbell |first=Lyle |title=Historical Linguistics: An Introduction |year=၂၀၁၃ |publisher=MIT Press |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကမ္ဘာ့အဓိက ဘာသာစကားမိသားစုကြီးများ စာရင်း ==

အောက်ပါဇယားသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပြောဆိုသူဦးရေ အများဆုံးနှင့် နယ်မြေဖြန့်ကြက်မှု အကျယ်ပြန့်ဆုံးဖြစ်သော အဓိက ပင်မဘာသာစကားမိသားစုကြီးများ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Crystal |first=David |title=The Cambridge Encyclopedia of Language |year=၂၀၁၁ |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521736503 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/ |title=Ethnologue: Languages of the World |website=Ethnologue |access-date=၁၂ ဇွန် ၂၀၂၆ |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef; text-align: center;&quot;
! စဉ် !! ဘာသာစကားမိသားစုအမည် !! ပြောဆိုသူဦးရေ (ခန့်မှန်းခြေ) !! အဓိက ပြန့်နှံ့ရာဒေသ !! ထင်ရှားသော ဘာသာစကားများ
|-
| ၁ || '''[[အင်ဒို-ဥရောပနွယ် ဘာသာစကားများ|အင်ဒို-ဥရောပ မိသားစု]]'''&lt;br&gt;(Indo-European) || ၃.၂ ဘီလီယံ || ဥရောပ၊ အာရှတောင်ပိုင်းနှင့် အမေရိကတိုက် || အင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ဟိန္ဒီ၊ ရုရှား၊ ပြင်သစ်၊ ပါဠိ၊ သက္ကတ
|-
| ၂ || '''[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် မိသားစု]]'''&lt;br&gt;(Sino-Tibetan) || ၁.၄ ဘီလီယံ || အရှေ့အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ || တရုတ် (မန်ဒရင်)၊ တိဗက်၊ '''[[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]'''၊ ကရင်၊ လီဆူ
|-
| ၃ || '''နိုက်ဂျာ-ကွန်ဂို မိသားစု'''&lt;br&gt;(Niger-Congo) || သန်း ၇၀၀ || အာဖရိကတိုက် အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း || ဆွာဟီလီ (Swahili)၊ ယိုရူဘာ (Yoruba)၊ ဇူးလူ (Zulu)
|-
| ၄ || '''အာဖရို-အေးရှားတစ် မိသားစု'''&lt;br&gt;(Afroasiatic) || သန်း ၅၀၀ || မြောက်အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း || အာရဗီ (Arabic)၊ ဟီဘရူး (Hebrew)၊ အမ်ဟာရစ်ခ်
|-
| ၅ || '''ဩစထရိုနေးရှန်း မိသားစု'''&lt;br&gt;(Austronesian) || သန်း ၃၈၀ || အရှေ့တောင်အာရှကျွန်းစုများနှင့် ပစိဖိတ်ကျွန်းများ || မလေး၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင် (တဂါးလော့)၊ မာလာဂါစီ
|-
| ၆ || '''ဒြာဗီးဒီးယန်း မိသားစု'''&lt;br&gt;(Dravidian) || သန်း ၂၅၀ || အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းနှင့် သီရိလင်္ကာ || တမီးလ် (Tamil)၊ တီလူးဂူး (Telugu)၊ ကန်နာဒါ
|-
| ၇ || '''တူရကီနွယ် မိသားစု'''&lt;br&gt;(Turkic) || သန်း ၁၉၀ || အာရှအလယ်ပိုင်းနှင့် ဥရောပအရှေ့ပိုင်း || တူရကီ (Turkish)၊ ဥဇဘက် (Uzbek)၊ ကာဇက် (Kazakh)
|-
| ၈ || '''[[ဩစထြိုအေးရှားတစ် ဘာသာစကားများ|ဩစထြိုအေးရှားတစ် မိသားစု]]'''&lt;br&gt;(Austroasiatic) || သန်း ၁၂၀ || အရှေ့တောင်အာရှ ကုန်းတွင်းပိုင်း || ဗီယက်နမ်၊ ခမာ၊ '''[[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]]'''၊ '''[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]'''၊ ဝ
|-
| ၉ || '''[[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ]] မိသားစု'''&lt;br&gt;(Kra-Dai) || သန်း ၁၁၀ || အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်တောင်ပိုင်း || ထိုင်း (Thai)၊ လာအို (Lao)၊ ရှမ်း (Shan)
|-
| ၁၀ || '''ဂျပန်နွယ် မိသားစု'''&lt;br&gt;(Japonic) || သန်း ၁၃၀ || ဂျပန်ကျွန်းစုများနှင့် အိုကီနာဝါ || ဂျပန်ဘာသာစကား၊ ရုကျူးဘာသာစကားများ
|}

== မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်စပ်နေသော မိသားစုကြီးများ ==

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြောဆိုကြသော တိုင်းရင်းသားဘာသာစကားများသည် ကမ္ဘာ့ပင်မ မိသားစုကြီး (၄) စုအောက်တွင် ပါဝင်နေသဖြင့် ဘာသာစကား ဇာစ်မြစ်အရ အလွန်ကြွယ်ဝသော နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bradley |first=David |title=Tibeto-Burman languages and classification |year=၁၉၉၇ |publisher=Papers in Southeast Asian Linguistics |language=en}}&lt;/ref&gt;

#တရုတ်-တိဗက် မိသားစု (Sino-Tibetan)တွင် ကချင်၊ ကယား၊ ကရင်၊ ချင်း၊ ဗမာ၊ လီဆူ၊ လားဟူ၊ အာခါ၊ ရဝမ် စသည့် ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။
#ဩစထြိုအေးရှားတစ် မိသားစု (Austroasiatic)တွင် မွန်၊ ပလောင်၊ ဝ၊ ထနော့၊ ပအိုဝ်း (အချို့သော မျိုးနွယ်စုခွဲများသာ) နှင့် ခမူ ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Sidwell |first=Paul |title=Classifying Austroasiatic: a historical review |year=၂၀၀၉ |publisher=Lincom Europa |language=en}}&lt;/ref&gt;
#ခရာ-ဒိုင်း မိသားစု (Kra-Dai)တွင် ရှမ်း၊ ခန္တီးရှမ်း၊ တိုင်လူး၊ တိုင်ဂုံ ၊တိုင်လေ စသည့် တိုင်နွယ်ဖွား ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။
#ဩစထရိုနေးရှန်း မိသားစု (Austronesian)တွင် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ပင်လယ်ပြင်တွင် နေထိုင်ကြသော [[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ (မော်ကင်း)]] ဘာသာစကားနှင့် မလေးနွယ်ဖွား ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}

[[Category:ဘာသာဗေဒ]]
[[Category:ဘာသာစကား မိသားစုများ]]</text>
      <sha1>ijpevs10jlf5mztd0t74r5lp7g6eqsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇွန်မိုးအောင် (ဘောလုံးသမား)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74224</id>
    <revision>
      <id>1038441</id>
      <parentid>361725</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T19:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Battlesnake1</username>
        <id>120928</id>
      </contributor>
      <origin>1038441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5490" sha1="4zr5fs5r8kvzf4z3m835j0ddbd4js1j" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name        = ဇွန်မိုးအောင်
| image       = Zon Moe Aung.png
| image_size  = 
| caption     = 
| fullname    = ဇွန်မိုးအောင်
| birth_date  = {{birth date and age|1993|07|08|df=y}}
| birth_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| height      = {{height|meters=1.62}}
| currentclub = [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်]]
| clubnumber  = ၁၁
| position    = ခံစစ်
| youthyears1 = ၂၀၀၉–၂၀၁၃
| youthclubs1 = Yangon United Youth Team
| years1      = ၂၀၁၄–
| clubs1      = [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်]]
| caps1       = 
| goals1      = 
| years2      = ၂၀၁၅ (အငှား)
| clubs2      = [[ဇွဲကပင်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ဇွဲကပင်ယူနိုက်တက်]]
| caps2       = 
| goals2      = 
| years3      = ၂၀၁၅–လက်ရှိ
| clubs3      = [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်]]
| caps3       = ၁၀
| goals3      = ၃
| publisher=
| date=
| nationalyears1 = ၂၀၁၅–
| nationalteam1  = [[မြန်မာ အမျိုးသား အသက် ၂၃ နှစ်အောက် ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ ယူ-၂၂]]
| nationalcaps1  = 
| nationalgoals1 = 
| nationalyears2 = ၂၀၁၅–
| nationalteam2  = [[မြန်မာ အမျိုးသား အသက် ၂၃ နှစ်အောက် ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ ယူ-၂၃]]
| nationalcaps2  = 
| nationalgoals2 = 
| pcupdate       = ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၇
| ntupdate       = ၉ ဇူလိုင် ၂၀၁၆
}}
'''ဇွန်မိုးအောင်'''(၈ ရက် ဇူလိုင်လ ၁၉၉၃ ခုနှစ်ဖွား)သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဘောလုံးကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဘယ်တောင်ပံနေရာမှ [[မြန်မာ အမျိုးသား အသက် ၂၃ နှစ်အောက် ဘောလုံးအသင်း|မြန်မာ ယူ-၂၃]] အသင်းနှင့် [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း]]တို့တွင် ကစားလျက်ရှိသည်။ သူသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ဇာတိဖြစ်သည်။ 

== ဘောလုံးသမားဘဝအစ ==
ဇွန်မိုးအောင်အား [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တောင်ဥက္ကလာပမြို့နယ်]]တွင် မွေးဖွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းကပင် အထက်တန်းကျောင်း အားကစားပြိုင်ပွဲများအတွက် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် လူငယ်အသင်းအတွက် ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ သူသည် မြန်မာအမျိုးသားဘောလုံးအသင်း၏ လက်ရွေးစင်တစ်ယောက် ဖြစ်ချင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် [[ဇွဲကပင်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း]]သို့ အငှားစာချုပ်ဖြင့် ပြောင်းရွေ့သွားခဲ့သည်။ သူ၏ အံဩဖွယ်ကောင်းသော ဘောလုံးစွမ်းရည်ကို ဇွဲကပင်ယူနိုက်တက် အသင်း၌ ပြသနိုင်ခဲ့ပြီး ထိုအသင်းတွင် ၃ နှစ်မျှ ကစားခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် အသင်းသို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွေ့ခဲ့ပြီး ရာဇာဝင်းသိန်း အနားယူခဲ့သောကြောင့် ပဏာမလူစာရင်းတွင် အမြဲလိုလိုပါဝင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်တွင် ကစားခဲ့ပြီး ပထမဆုံးအကြိမ် ချန်ပီယံဆုကို ယူနိုင်ခဲ့သည်။ 

== ကိုးကား ==


== ပြင်ပလင့်များ ==
*{{Soccerway|moe-aung-zon/433774}}
*[http://www.goalzz.com/?player=113045/ ဇွန်မိုးအောင်]

{{Lifetime|၁၉၉၃| | }}
[[Category:မြန်မာဘောလုံးသမားများ]]


{{Myanmar-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>4zr5fs5r8kvzf4z3m835j0ddbd4js1j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74869</id>
    <revision>
      <id>1038509</id>
      <parentid>1036943</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ခုနှစ် ပြင်</comment>
      <origin>1038509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25162" sha1="mjcfkloz3illwlt7znj4crkgrx02uuj" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| post                     = မြို့တော်ဝန်
| body                     = ရန်ကုန်မြို့တော်
| native_name              = 
| flag                     = 
| flagsize                 = 
| flagborder               = 
| flagcaption              = 
| insignia                 = 
| insigniasize             = 
| insigniacaption          = 
| image                    = 
| imagesize                = 
| alt                      = 
| incumbent                = [[မျိုးမြင့်အောင်]]
| incumbentsince           = ၁၀ ​ဧပြီ ၂၀၂၆
| style                    = His/Her Excellency
| member_of                = [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]
| reports_to               = 
| residence                = 
| nominator                = [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၏ ဝန်ကြီးချုပ်
| appointer                = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ သမ္မတ]]
| appointer_qualified      = 
| termlength               = ၅ နှစ်
| termlength_qualified     = 
| constituting_instrument  = 
| precursor                = 
| formation                = 
| first                    = 
| last                     = 
| abolished                = 
| succession               = 
| abbreviation             = 
| unofficial_names         = 
| deputy                   = 
| salary                   = 
| website                  = 
}}
'''ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်'''သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]ကို အုပ်ချုပ်ရသော အဓိကအစိုးရအဖွဲ့၏ ဦးဆောင်သူဖြစ်သည်။ မြို့တော်ဝန်သည် မြို့တော်ဝန်ရာထူးနှင့်အတူ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ]]၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ပါ တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs4/SLORC_Law_No._11-90.pdf|title=The City of Yangon Development Law|date=14 May 1990|publisher=The State Law and Order Restoration Council |accessdate=15 November 2016}}&lt;/ref&gt;

== သမိုင်း ==
ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်နှင့် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီကို ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် ၁၈၇၄ ခုနှစ် အက်ဥပဒေ၊ အပိုဒ် ၇ အရ ၁၈၇၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ စည်ပင်သာယာကော်မတီအမိန့်ပြန်တမ်းကို ၁၀၉၀ ဗမာအက်ဥပဒေအရ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ၁၉၂၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ရန်ကုန်မြို့တော်မြူနီစပါယ်အက်ဥပဒေအရ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=msk-11-271&gt;Myanma Swezon Kyan Vol. 11 1970: 271&lt;/ref&gt;

== ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များစာရင်း (၁၉၄၇–လက်ရှိ) ==
အောက်ပါစာရင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေတ်ဦးကာလနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် နောက်ပိုင်း ခေတ်အဆက်ဆက် ရန်ကုန်မြို့တော်အား စီမံခန့်ခွဲခဲ့ကြသည့် မြို့တော်ဝန်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်ခေါ်ဝေါ်အသုံးပြုခဲ့သော အမည်နာမဖြစ်သော '''ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်ကော်ပိုရေးရှင်း'''ကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်တိုင်အောင် အစဉ်အဆက်အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ်နောက်တွင် '''ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်ကော်မတီ'''၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် '''ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့'''၊ ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[ရန်ကုန်မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ|ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ]] အဖြစ် ယနေ့တိုင် သုံးစွဲလျက်ရှိသည်။
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; font-size:90%;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စဉ်
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#4A7CAC; color:white; width:20%;&quot; | အမည်
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#4A7CAC; color:white; width:25%;&quot; | နိုင်ငံရေးပါတီ
|-
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white; width:15%;&quot; | စတင်ရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white; width:15%;&quot; | ပြီးဆုံးရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white; width:15%;&quot; | သက်တမ်း
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background:#DCDCDC; color:black;&quot; | လွတ်လပ်ရေးခေတ်ဦးနှင့် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ် (၁၉၄၇–၁၉၆၂)
|-
| ၁ || ဦးထွန်းအုန် || ၁၉၄၇ || ၁၉၄၉ || || 
|-
| ၂ || ဦးထွန်းတင် || ၁၉၄၉ || ၁၉၅၀ || || 
|-
| ၃ || ဦးသိမ်းမောင် || ၁၉၅၀ || ၁၉၅၁ || || 
|-
| ၄ || ဦးဘစိုး || ၁၉၅၁ || ၁၉၅၂ || || 
|-
| ၅ || ဦးထွန်းတင် || ၁၉၅၂ || ၁၉၅၃ || ||
|-
| ၆ || ဦးထွန်း || ၁၉၅၃ || ၁၉၅၄ || || 
|-
| ၇ || [[ဘညွန့်|ဦးဘညွန့်]] || ၁၉၅၄ || ၁၉၅၅ || || 
|-
| ၈ || ဦးစိန်ဖေ || ၁၉၅၅ || ၁၉၅၆ || || 
|-
| ၉ || ဦးမောင်မောင် || ၁၉၅၆ || ၁၉၅၇ || || 
|-
| ၁၀ || ဦးလှမောင် || ၁၉၅၇ || - || || 
|-
| ၁၁ || ဦးလှမောင် || ၁၉၅၇ || ၁၉၅၉ || || 
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၁၂}}
| ဗိုလ်မှူးကြီးထွန်းစိန်
| ၁၉၅၈
| ၁၉၆၀
|
| [[တပ်မတော်]]
|-
| ၁၃ || ဦးကျော်မင်း || ၁၉၆၀ || ၁၉၆၃ || || 
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background:#DCDCDC; color:black;&quot; | တော်လှန်ရေးကောင်စီခေတ် (၁၉၆၂–၁၉၇၄)
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၁၄}}
| ဗိုလ်မှူးကြီးလှဘုန်း
| ၁၉၆၃
| ၁၉၆၉
|
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၁၅}}
| ဗိုလ်မှူးကြီးမျိုးအောင်
| ၁၉၆၉
| ၁၉၇၂
|
| [[တပ်မတော်]]
|-
| ၁၆ || ဦးသိန်းဝင်း || ၁၉၇၂ || ၁၉၇၇ || || 
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background:#DCDCDC; color:black;&quot; | ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၁၉၇၄–၁၉၈၈)
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၁၇}}
| ဦးသိန်းအောင်
| ၁၉၇၇
| ၁၉၇၈
|
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၁၈}}
| ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးကျော်မြင့်
| ၁၉၇၈
| ၁၉၈၅
|
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၁၉}}
| ဦးကျော်သိန်း
| ၁၉၈၅
| -
|
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၂၀}}
| [[တင်ဖေ|ဦးတင်ဖေ]]
| ၁ ဧပြီ ၁၉၈၅
| ၁၅ ဩဂုတ် ၁၉၈၆
| {{Age in years and days|1985|4|1|1986|8|15}}
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၂၁}}
| ဦးကြည်ညွန့်
| ၁၆ ဩဂုတ် ၁၉၈၆
| ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၆
| {{Age in years and days|1986|8|16|1986|12|30}}
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Burma Socialist Programme Party}};&quot; | {{color|white|၂၂}}
| [[အောင်ခင် (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးအောင်ခင်]]
| ၃၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၆
| ၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈
| {{Age in years and days|1986|12|31|1988|11|10}}
| [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ]]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background:#DCDCDC; color:black;&quot; | ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် (နဝတ/နအဖ ခေတ်) (၁၉၈၈–၂၀၁၁)
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၂၃}}
| ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးပန်းအောင်
| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၁၉၈၈
| ၆ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၈
| {{Age in years and days|1988|11|12|1988|12|6}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၂၄}}
| [[ကိုလေး (ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်)|ဦးကိုလေး]]
| ၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၈
| ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| {{Age in years and days|1988|12|7|2003|8|25}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Military rule}};&quot; | {{color|white|၂၅}}
| [[အောင်သိန်းလင်း|ဦးအောင်သိန်းလင်း]]
| ၂၆ ဩဂုတ် ၂၀၀၃
| ၃၁ မတ် ၂၀၁၁
| {{Age in years and days|2003|8|26|2011|3|31}}
| [[တပ်မတော်]]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background:#DCDCDC; color:black;&quot; | ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် (၂၀၁၁–လက်ရှိ)
|-
! style=&quot;background:{{party color|Union Solidarity and Development Party}};&quot; | {{color|white|၂၆}}
| [[လှမြင့် (ဗိုလ်မှူးချုပ်)|ဦးလှမြင့်]]
| ၁ ဧပြီ ၂၀၁၁
| ၃၁ မတ် ၂၀၁၆
| {{Age in years and days|2011|4|1|2016|3|31}}
| [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
|-
! style=&quot;background:{{party color|Independent}};&quot; | {{color|black|၂၇}}
| [[မောင်မောင်စိုး|ဦးမောင်မောင်စိုး]]
| ၁ ဧပြီ ၂၀၁၆
| ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
| {{Age in years and days|2016|4|1|2021|1|31}}
| တစ်သီးပုဂ္ဂလ
|-
! style=&quot;background:{{party color|Independent}};&quot; | {{color|black|၂၈}}
| [[ဗိုလ်ဌေး|ဦးဗိုလ်ဌေး]]
| ၁၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| {{Age in years and days|2021|2|11|2026|4|10}}
| တစ်သီးပုဂ္ဂလ
|-
! style=&quot;background:{{party color|Independent}};&quot; | {{color|black|၂၉}}
| [[မျိုးမြင့်အောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]]
| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| လက်ရှိ
| {{Age in years and days|2026|4|10}}
| တစ်သီးပုဂ္ဂလ
|}
== ကိုလိုနီခေတ် ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်ဥက္ကဋ္ဌများ ==
၁၇၅၅ ခုနှစ်တွင် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျ  ဒဂုံမြို့ကိုသိမ်းပြီး ရန်ကုန်ဟု သမုတ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ]] အပြီး ၁၈၅၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့နောက်ပိုင်း ၁၈၇၄ ခုနှစ်ကစ၍ သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခံရသည့် ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်ဥက္ကဋ္ဌများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်း |first=K. |date=2017-06-11 |title=ရန္ကုန္သမိုင္း သမိုင္းထဲက ရန္ကုန္ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2017/06/11/136392.html |access-date=2026-04-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ '''ရန်ကုန်မြူနီစီပါယ်ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌများ (၁၈၇၄–၁၉၀၆)'''
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စဉ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | အမည်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စတင်ရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ပြီးဆုံးရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | မှတ်ချက်
|-
| ၁ || Capt. R. C. Evanson || ၁-၈-၁၈၇၄|| ၄-၄-၁၈၇၅ || 
|-
| ၂ || L Mciver || ၅-၄-၁၈၇၅ || ၁၉-၆-၁၈၇၆ || 
|-
| ၃ || Mr. J. M. Macrea || ၂၀-၆-၁၈၇၆ || ၁၈-၁၂-၁၈၇၆ || 
|-
| ၄ || Capt. C. H. E. Adamson || ၁၁-၂-၁၈၇၇ || ၁၁-၉-၁၈၈၁ || 
|-
| ၅ || Major M. C. Poole Mr. Mciver || ၁၁-၉-၁၈၈၁ || ၂၂-၃-၁၈၈၂ || 
|-
| ၆ || K. G. Burne || ၂၃-၃-၁၈၈၂ || ၂၇-၆-၁၈၈၂ || 
|-
| ၇ || Major M. C. Poole || ၂၈-၆-၁၈၈၂ || ၂၁-၂-၁၈၈၃ || 
|-
| ၈ || S.Hare || ၂၂-၂-၁၈၈၃ || ၁၁-၇-၁၈၈၃ || 
|-
| ၉ || Lt. Col. H. R. Spearman || ၁၂-၇-၁၈၈၃ || ၁၁-၁-၁၈၈၄ || 
|-
| ၁၀ || Capt. C. H. E. Adamson || ၁၂-၁-၁၈၈၄ || ၇-၁၂-၁၈၈၅ ||
|-
| ၁၁ || J.Thompson || ၈-၁၂-၁၈၈၅ || ၁၁-၁-၁၈၈၆ ||
|-
| ၁၂ || Lt. Col. H. R. Spearman || ၁၂-၁-၁၈၈၆ || ၂၉-၂-၁၈၈၈ ||
|-
| ၁၃ || D.Norton || ၁-၃-၁၈၈၈ || ၇-၂-၁၈၉၁ || 
|-
| ၁၄ || Major R. C. Temple || ၁၈-၂-၁၈၉၁ || ၈-၈-၁၈၉၂ || 
|-
| ၁၅ || J.M.Macrea || ၉-၈-၁၈၉၂ || ၂၃-၁၂-၁၈၉၂ || 
|-
| ၁၆ || Major R. C. Temple || ၂၄-၁၂-၁၈၉၂ || ၁၈-၁၂-၁၈၉၃ || 
|-
| ၁၇ || G. M. S. Carter || ၁၉-၁၂-၁၈၉၃ || ၁၈-၁-၁၈၉၄ || 
|-
| ၁၈ || Major R. C. Temple || ၁၉-၁-၁၈၉၄ || ၃-၃-၁၈၉၄ || 
|-
| ၁၉ || W. T. Hall || ၄-၃-၁၈၉၄ || ၁၈-၇-၁၈၉၅ || 
|-
| ၂၀ || Lt. Col. C. A. Cresswell || ၁၉-၇-၁၈၉၅ || ၃၀-၁၂-၁၈၉၅ || 
|-
| ၂၁ || W. T. Hall || ၃၁-၁၂-၁၈၉၅ || ၁၀-၄-၁၈၉၆ || 
|-
| ၂၂ || H. L. Eales || ၁၁-၄-၁၈၉၆ || ၁၃-၁၂-၁၈၉၆ || 
|-
| ၂၃ || W. T. Hall || ၁၄-၁၂-၁၈၉၆ || ၁၂-၄-၁၈၉၇ || 
|-
| ၂၄ || H. L. Eales || ၁၃-၄-၁၈၉၇ || ၃၀-၃-၁၈၉၉ || 
|-
| ၂၅ || H. L. Tilly || ၃၁-၃-၁၈၉၉ || ၂၂-၇-၁၈၉၉ || 
|-
| ၂၆ || H. L. Eales || ၂၃-၇-၁၈၉၉ || ၉-၈-၁၈၉၉ || 
|-
| ၂၇ || Mr. W. H. A. St. John Leeds || ၁၀-၈-၁၈၉၉ || ၂၈-၅-၁၉၀၃ || 
|-
| ၂၈ || M. Laurie || ၂၉-၅-၁၉၀၃ || ၁၉-၉-၁၉၀၃ || 
|-
| ၂၉ || W. H. A. St. John Leeds || ၂၀-၉-၁၉၀၃ || ၂၂-၃-၁၉၀၄ || 
|-
| ၃၀ || M. Laurie || ၂၃-၃-၁၉၀၄ || ၁၅-၃-၁၉၀၆ || 
|-
| ၃၁ || G.W .Dawson || ၁၆-၃-၁၉၀၆ || ၁၅-၉-၁၉၀၆ || 
|-
| ၃၂ || M. Laurie || ၁၆-၉-၁၉၀၆ || ၁၀-၅-၁၉၁၀ || 
|-
| ၃၃ || G.W .Dawson  || ၁၇-၅-၁၉၁၀ || ၂၅-၁-၁၉၁၁ || 
|-
| ၃၄ || W.H.L Cabell || ၄-၂-၁၉၁၁ || ၁၈-၃-၁၉၁၃ || 
|-
| ၃၅ || Gavin Scott || ၁၉-၃-၁၉၁၃ || ၁-၁၂-၁၉၁၃ || 
|-
| ၃၆ || W.H.L Cabell  || ၂-၁၂-၁၉၁၃ || ၈-၁-၁၉၁၇ || 
|-
| ၃၇ || Gavin Scott || ၉-၁-၁၉၁၇ || ၃၁-၃-၁၉၂၀ || 
|-
| ၃၈ || J.E Houldey || ၁-၄-၁၉၂၀ || ၃၁-၃-၁၉၂၁ || 
|-
| ၃၉ ||Gavin Scott || ၃၁-၃-၁၉၂၁ || ၂၀-၁၂-၁၉၂၂ || 
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ '''ရန်ကုန်မြူနီစီပယ်ကော်ပိုရေးရှင်းအဖြစ်ပြောင်းလဲ၊ မြူနီစီပယ်မင်းကြီးနှင့် ဥက္ကဋ္ဌများစာရင်း (၁၉၂၁–၁၉၃၃)'''
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စဉ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | အမည်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စတင်ရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ပြီးဆုံးရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ရာထူး / မှတ်ချက်
|-
| ၄၀ || Gavin Scott || ၁-၄-၁၉၂၁ || ၁၆-၃-၁၉၂၃ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၄၁ || P. P. Ginwala || ၂၁-၁၂-၁၉၂၂ || ၃-၇-၁၉၂၃ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၄၂ || C. C. Cameron || ၁၈-၃-၁၉၂၃ || ၁၆-၅-၁၉၂၃ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၄၃ || Dr. Alan M. Murray || ၄-၇-၁၉၂၃ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၃ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၄၄ || Gavin Scott || ၁၇-၅-၁၉၂၃ || ၁၂-၃-၁၉၂၅ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၄၅
| ဒေါက်တာဘရင် || ၈-၁-၁၉၂၄ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၄ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၄၆
| ဦးဆက် || ၁၃-၃-၁၉၂၅ || ၂၁-၁၂-၁၉၂၅ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၄၇ || L. Ah Rain || ၆-၁-၁၉၂၅ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၅ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၄၈ || Gavin Scott || ၂၂-၁၂-၁၉၂၅ || ၁၈-၁-၁၉၂၉ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၄၉ || E. M. Patail || ၅-၁-၁၉၂၆ || ၂၁-၁၂-၁၉၂၆ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၅၀
| ဦးဆက် || ၁၉-၁-၁၉၂၉ || ၁၄-၁၀-၁၉၂၉ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၅၁ || C. H. Campagnac || ၄-၁-၁၉၂၇ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၇ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၅၂ || Gavin Scott || ၁၅-၁၀-၁၉၂၉ || ၁၄-၁၁-၁၉၃၀ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၅၃
| ဦးမောင်မောင်အုန်းခိုင် || ၆-၁-၁၉၂၈ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၈ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၅၄
| ဦးဆက် || ၁၅-၄-၁၉၃၀ || ၇-၃-၁၉၃၃ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၅၅ || M. M. Rafi || ၈-၁-၁၉၂၉ || ၃၁-၁၂-၁၉၂၉ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၅၆ || C. C. Cameron || ၈-၃-၁၉၃၃ || ၁၅-၅-၁၉၃၃ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ '''ဥက္ကဋ္ဌနှင့် မြူနီစီပယ်မင်းကြီးများ စာရင်း'''
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စဉ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | အမည်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စတင်ရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ပြီးဆုံးရက်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ရာထူး
|-
| ၅၇ || Capt. R. B. Rushall || ၇-၁-၁၉၃၀ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၀ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၅၈
| ဦးဆက် || ၁၅-၅-၁၉၃၃ || ၂၂-၄-၁၉၃၅ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၅၉
| ဦးသိန်းမောင် || ၆-၁-၁၉၃၁ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၁ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| ၆၀ || Mr. C. C. Cameron || ၂၃-၄-၁၉၃၅ || ၆-၁၂-၁၉၃၅ || မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၆၁
| ဦးပေါ်ထွန်း || ၅-၁-၁၉၃၂ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၂ || ဥက္ကဋ္ဌ
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၆၂
| ဦးဆက် || ၇-၁၂-၁၉၃၅ || -|| မြူနီစီပယ်မင်းကြီး
|-
| ၆၃ || Dr. R. S. Dugal || ၆-၁-၁၉၃၃ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၃ || ဥက္ကဋ္ဌ
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ '''ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်အဖြစ် စတင်သုံးနှုန်းခဲ့သည့် စာရင်း (၁၉၃၄–၁၉၄၇)'''
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စဉ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | အမည်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | စတင်နှစ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | ပြီးဆုံးနှစ်
! style=&quot;background:#4A7CAC; color:white;&quot; | မှတ်ချက်
|-
| ၆၄ || Mr. J. K. Munshi || ၉-၁-၁၉၃၄ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၄ || ပထမဆုံး မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၆၅
| ဦးကျော်ဇံ || ၈-၄-၁၉၃၅ || ၈-၁-၁၉၃၅ || မြို့တော်ဝန်
|-
| ၆၆ || Mr. M. M. Rafi || ၇-၁-၁၉၃၆ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၆ || မြို့တော်ဝန်
|-
| ၆၇ || Dr. Alan Murray || ၅-၁-၁၉၃၇ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၇ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၆၈
| ဦးဘကလေး || ၄-၁-၁၉၃၈ || ၃၁-၁၂-၁၉၃၈ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၆၉
| ဦးဘဝင်း || ၁၉၃၉ || ၁၉၄၀ || မြို့တော်ဝန်
|-
| ၇၀ || Mr. M. Aawzan || ၁၉၄၀ || ၁၉၄၁ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၇၁
| ဦးသင်းမောင် || ၁၉၄၁ || ၁၉၄၂ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၇၂
| ဦးဆက် || ၁၉၄၂ || ၁၉၄၃ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၇၃
| ဦးကျော်ဇံ || ၁၉၄၄ || ၁၉၄၅ || မြို့တော်ဝန်
|-
! style=&quot;background:#E8F5E9;&quot; | ၇၄
| ဦးစိုးညွန့် || ၁၉၄၅ || ၁၉၄၇ || မြို့တော်ဝန်
|}


== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[Category:ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန်များ]]</text>
      <sha1>mjcfkloz3illwlt7znj4crkgrx02uuj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျပန်ဘုရား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83929</id>
    <revision>
      <id>1038450</id>
      <parentid>800722</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3467" sha1="5qfdejtlh3dtqxtys1eofccq3f27ifr" xml:space="preserve">{{refimprove}}
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော် (၃၀၁) ဆူကို ရှေးခေတ်လူသားများက တည်ခဲ့ပြီး sakka နှင့် နတ်ဘုရားများက စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားဖူးများသည် ရှေးဟောင်းဘုရားသို့ ၄၅ ရက်ကြာအောင် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ဖူးမြော်သည်။ ထိုအစဉ်အလာသည် မတူကွဲပြားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသအသီးသီးမှ လာကြသည့် ဘုရားဖူးများ ပြုလေ့ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် တစ်ယောက်ပြီးမှတစ်ယောက် ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>5qfdejtlh3dtqxtys1eofccq3f27ifr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038451</id>
      <parentid>1038450</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:50:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1038451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3576" sha1="425y9r8in0zn6g7qcc8bapsmkefa6e9" xml:space="preserve">{{refimprove}}
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော် (၃၀၁) ဆူကို ရှေးခေတ်လူသားများက တည်ခဲ့ပြီး sakka နှင့် နတ်ဘုရားများက စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားဖူးများသည် ရှေးဟောင်းဘုရားသို့ ၄၅ ရက်ကြာအောင် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ဖူးမြော်သည်။ ထိုအစဉ်အလာသည် မတူကွဲပြားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသအသီးသီးမှ လာကြသည့် ဘုရားဖူးများ ပြုလေ့ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် တစ်ယောက်ပြီးမှတစ်ယောက် ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>425y9r8in0zn6g7qcc8bapsmkefa6e9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038452</id>
      <parentid>1038451</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3624" sha1="93335e1wqcy0hvwmnvex99l8w4xf5t3" xml:space="preserve">{{refimprove}}
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရှေးဟောင်းဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော် (၃၀၁) ဆူကို ရှေးခေတ်လူသားများက တည်ခဲ့ပြီး sakka နှင့် နတ်ဘုရားများက စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားဖူးများသည် ရှေးဟောင်းဘုရားသို့ ၄၅ ရက်ကြာအောင် အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ဖူးမြော်သည်။ ထိုအစဉ်အလာသည် မတူကွဲပြားသည့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒေသအသီးသီးမှ လာကြသည့် ဘုရားဖူးများ ပြုလေ့ရှိတုန်းပင် ဖြစ်သည်။ ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် တစ်ယောက်ပြီးမှတစ်ယောက် ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>93335e1wqcy0hvwmnvex99l8w4xf5t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038453</id>
      <parentid>1038452</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="11anpboco3jkbj0ddq58vv93buc6qr7" xml:space="preserve">{{refimprove}}
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>11anpboco3jkbj0ddq58vv93buc6qr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038454</id>
      <parentid>1038453</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="g417fw14wx7tiioj9t4d0hc53wp1u4n" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>g417fw14wx7tiioj9t4d0hc53wp1u4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038455</id>
      <parentid>1038454</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3759" sha1="a0km4u1rvmsmod2y7yu3emz7ujs4uff" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>a0km4u1rvmsmod2y7yu3emz7ujs4uff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038456</id>
      <parentid>1038455</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု */</comment>
      <origin>1038456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3844" sha1="4qt5jqm3t0ni29rveuw76va1qe5g0ej" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ အဆောက်အဦများ==

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>4qt5jqm3t0ni29rveuw76va1qe5g0ej</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038457</id>
      <parentid>1038456</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3899" sha1="mcit25xqmca1lhl8u3bfz5tonfet8lx" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ အဆောက်အဦများ==

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>mcit25xqmca1lhl8u3bfz5tonfet8lx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038458</id>
      <parentid>1038457</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကျောင်းဝင်းရှိ အဆောက်အဦများ */</comment>
      <origin>1038458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4723" sha1="pfh8apfs3r2k4a3f3dahpye88p9stz3" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>pfh8apfs3r2k4a3f3dahpye88p9stz3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038459</id>
      <parentid>1038458</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု */</comment>
      <origin>1038459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5877" sha1="eqpntt4o8d693oxwc4dx6ihgg6fu99r" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==
အောင်ဇမ္ဗူတောရသည် ဘာသာရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် အဆောက်အဦများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားဖူးပြည်သူများထံမှ အိမ်သာခအသုံးပြုခမစ၍ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းများဖြင့် အလှူခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာစေရန်အတွက်လည်း အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် အဆိုတော်များ ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။

===ဘုရားဖူးများထံမှ ကျုံးသွင်းအလှူခံခြင်း===

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>eqpntt4o8d693oxwc4dx6ihgg6fu99r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038460</id>
      <parentid>1038459</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘုရားဖူးများထံမှ ကျုံးသွင်းအလှူခံခြင်း */</comment>
      <origin>1038460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5757" sha1="68ilpyork16yy61vjxx2ijr8gnwoq3p" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==
အောင်ဇမ္ဗူတောရသည် ဘာသာရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် အဆောက်အဦများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားဖူးပြည်သူများထံမှ အိမ်သာခအသုံးပြုခမစ၍ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းများဖြင့် အလှူခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာစေရန်အတွက်လည်း အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် အဆိုတော်များ ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>68ilpyork16yy61vjxx2ijr8gnwoq3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038461</id>
      <parentid>1038460</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု */</comment>
      <origin>1038461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7129" sha1="jl2cws9xcb6hc3hxgllv3qklt8k5m9a" xml:space="preserve">
'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==
အောင်ဇမ္ဗူတောရသည် ဘာသာရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် အဆောက်အဦများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားဖူးပြည်သူများထံမှ အိမ်သာခအသုံးပြုခမှစ၍ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းများဖြင့် အလှူခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ထီများ အတင်းအကြပ် ရောင်းချခြင်းများ၊ ပြင်ပပေါက်ဈေးထက် ဈေးတင်ကာ နှာခေါင်းစည်းများ ရောင်းချမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာစေရန်အတွက်လည်း အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် အဆိုတော်များ ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ Lotte ဟိုတယ်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် မသင့်တော်သည့် မွေးနေ့ပွဲကျင်းပခြင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် အမျိုးသမီးသုံး အလှပြင်မှန်တင်ခုံပင် ပါဝင်နေသည့် ခေတ်မီပရိဘောဂများပါဝင်သည့် စာကြည့်တိုက်အမည်ခံ စံအိမ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ခြင်း စသည်တို့အတွက် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>jl2cws9xcb6hc3hxgllv3qklt8k5m9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038462</id>
      <parentid>1038461</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7713" sha1="oj3qe5mupqvp4310j003tt8ad875h7t" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
|name=အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ
|native_name={{lang|my|အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ}}
|religious_affiliation=[[Theravada]] [[Buddhism]]
|image=
|alt=
|caption=
|map_type=
|coordinates={{coord|17.0778288969|96.0835091118|display=inline,text,title}}
|map_size=
|map_alt=
|map_caption=
|location=
|deity=
|country=[[Hmawbi Township]], [[Yangon Region]], [[Burma]]
|functional_status=
|website=
|founded_by=
|year_completed=&lt;!--{{start date and years ago|1886}}--&gt;
}}

'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးဟောင်းဘုရားကြီးကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==
အောင်ဇမ္ဗူတောရသည် ဘာသာရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် အဆောက်အဦများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားဖူးပြည်သူများထံမှ အိမ်သာခအသုံးပြုခမှစ၍ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းများဖြင့် အလှူခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ထီများ အတင်းအကြပ် ရောင်းချခြင်းများ၊ ပြင်ပပေါက်ဈေးထက် ဈေးတင်ကာ နှာခေါင်းစည်းများ ရောင်းချမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာစေရန်အတွက်လည်း အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် အဆိုတော်များ ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ Lotte ဟိုတယ်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် မသင့်တော်သည့် မွေးနေ့ပွဲကျင်းပခြင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် အမျိုးသမီးသုံး အလှပြင်မှန်တင်ခုံပင် ပါဝင်နေသည့် ခေတ်မီပရိဘောဂများပါဝင်သည့် စာကြည့်တိုက်အမည်ခံ စံအိမ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ခြင်း စသည်တို့အတွက် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>oj3qe5mupqvp4310j003tt8ad875h7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038463</id>
      <parentid>1038462</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T01:50:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1038463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7719" sha1="nk5e9rv7c33l3drwoqwaaze4vrej1be" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
|name=အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ
|native_name={{lang|my|အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ}}
|religious_affiliation=[[Theravada]] [[Buddhism]]
|image=
|alt=
|caption=
|map_type=
|coordinates={{coord|17.0778288969|96.0835091118|display=inline,text,title}}
|map_size=
|map_alt=
|map_caption=
|location=
|deity=
|country=[[Hmawbi Township]], [[Yangon Region]], [[Burma]]
|functional_status=
|website=
|founded_by=
|year_completed=&lt;!--{{start date and years ago|1886}}--&gt;
}}

'''ဂျပန်ဘုရား''' သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]မှ ၁၀ မိုင် ခန့်ဝေးသည့် [[မှော်ဘီမြို့]]၊ ရေပြာရွာ တွင် တည်ရှိသည်။ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုက အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာ တရားစခန်းသို့ လှူဒါန်းခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;irr&quot;&gt;https://burma.irrawaddy.com/multimedia/2014/05/21/59236.html&lt;/ref&gt; ထို့နောက်တွင် ဘုရားသည် ''ဂျပန်ဘုရား'' ဟု လူသိများလာသည်။ ဘုရားသို့ လာရောက်ဖူးမြော်သူများသည် တစ်ပတ်လျှင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ရဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် ၃၀၁ ဆူကိုလည်း ဖူးမြော်နိုင်သည်။  ရုပ်ပွားတော်များကို ဖူးမြော်ရာတွင် လူဦးရေအုပ်စုလိုက် ကျုံးသွင်းကာ ဖူးမြော်ရသည့် စနစ်ဖြင့် ဖူးမြော်ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;&gt;https://myanmar-now.org/mm/news/14166/&lt;/ref&gt;

ဘုရားဖူးပြည်သူများ ဖူးမြော်ချိန်သည် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့မှ တနင်္ဂနွေနေ့အထိ ဖွင့်သည်။ နေ့လယ်စာစားချိန်ဖြစ်သည့် မွန်းတည့် ၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီကို ပိတ်ထားသည်။&lt;ref name=&quot;YangonLife&quot;&gt;{{Cite web |title=Home {{!}} Yangon Life&lt;!-- ဘော့က ထုတ်ပေးသော ခေါင်းစဉ် --&gt; |url=http://yangonlife.com.mm/ |accessdate=3 February 2021 |archivedate=6 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506153620/http://yangonlife.com.mm/ }}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်လူမျိုး ကူမန်နိုမှ အောင်ဇမ္ဗူတောရဆရာတော်ကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုရုပ်ပွားတော်များသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ပွားတော်များ ဟုတ်မဟုတ် အတည်ပြုထုတ်ပြန်ထားမှု မရှိပေ။ ထို့အပြင် ထိုဂျပန်လူမျိုးသည် ရုပ်ပွားတော်များကို မည်သို့မည်ပုံ ရရှိစုဆောင်းခဲ့သည်ဟူသည်နှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသိရှိရပေ။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကျောင်းဝင်းရှိ နေရာများ==
ကျောင်းဝင်းအတွင်းတွင် ပန်းခြံတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ ထိုပန်းခြံထဲတွင် ကလေးငယ်များ ကစားနိုင်သည့် အရုပ်များပါသည့် ကစားကွင်းများ၊ ချစ်သူစုံတွဲများ ဓာတ်ပုံအတူရိုက်နိုင်၊ ထိုင်နိုင်သည့် နေရာများလည်း ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပျော်စီးခြေနင်းလှေ စီးနိုင်သည့် ကန်ကြီးတစ်ခုလည်း ကျောင်းဝင်းအတွင်း တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==စီးပွားရေးလုပ်ငန်းနှင့် ဝေဖန်ခံရမှု==
အောင်ဇမ္ဗူတောရသည် ဘာသာရေးနှင့် မသက်ဆိုင်သည့် အဆောက်အဦများ၊ အပြင်အဆင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်းကို ခံနေရသည်။ ထို့အပြင် ဘုရားဖူးပြည်သူများထံမှ အိမ်သာခအသုံးပြုခမှစ၍ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းများဖြင့် အလှူခံနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ထီများ အတင်းအကြပ် ရောင်းချခြင်းများ၊ ပြင်ပပေါက်ဈေးထက် ဈေးတင်ကာ နှာခေါင်းစည်းများ ရောင်းချမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာစေရန်အတွက်လည်း အခါကြီးရက်ကြီးများတွင် အဆိုတော်များ ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှိုးပွဲများ ပြုလုပ်သည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

အောင်ဇမ္ဗူတောရဓမ္မရိပ်သာဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍဝံသသည်လည်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ Lotte ဟိုတယ်တွင် ရဟန်းတစ်ပါးအနေဖြင့် မသင့်တော်သည့် မွေးနေ့ပွဲကျင်းပခြင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့တွင် အမျိုးသမီးသုံး အလှပြင်မှန်တင်ခုံပင် ပါဝင်နေသည့် ခေတ်မီပရိဘောဂများပါဝင်သည့် စာကြည့်တိုက်အမည်ခံ စံအိမ်တော်ဖွင့်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ခြင်း စသည်တို့အတွက် အများပြည်သူ၏ ဝေဖန်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;mmnow&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ}}
[[Category:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
[[Category:ရန်ကုန်မြို့ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>nk5e9rv7c33l3drwoqwaaze4vrej1be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173979</id>
    <revision>
      <id>1038505</id>
      <parentid>1015673</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* နာမည်ကျော်ကြား ကန်မြဲသားများ */</comment>
      <origin>1038505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5187" sha1="gbky2rw1hwrhqzuw9wncmrjzvkdf6dw" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = ကန်မြဲ
|official_name = ကန်မြဲရွာ
|native_name = 
|other_name =
|postal_code =
|postal_code_type = Postal codes
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 =  {{flag|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မြင်းခြံခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[တောင်သာမြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = ကန်မြဲ
|unit_pref = imperial
|area_total_km2 =
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|coordinates = {{Coord|21.256950378418|95.3118896484375|region:MM|format=dms|display=inline,title}}	
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''ကန်မြဲရွာ''' (&quot;ကမြဲ&quot; ဟု အသံထွက်)  ({{Lang-en|Kanmye}})သည် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၉၁၅၁၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ ကန်မြဲကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၂၅၄၈ ဦး၊ မ ၃၄၇၃ ဦး၊ [[လူဦးရေ]] စုစုပေါင်း ၆၀၂၁ ဦးနေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=20 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== နာမည်ကျော်ကြား ကန်မြဲသားများ ==
မန္တလေး [[ဗန်းမော်ဆရာတော်|ဗန်းမော်ကျောင်းတိုက်ဆရာတော် အရှင်ကုမာရာဘိဝံသ]]၏ ဆရာဖြစ်သူ တောင်ဝှေးခေါက်ဆရာ‌တော်ဦးပွား (အရှင်သောဘိတ) ၏ ဇာတိရွာဖြစ်သည်။

ဂီတစာဆိုအကျော်အမော်တဦးဖြစ်သူ [[ကန်မြဲအေးကျော်]] (၁၉၂၅-၁၉၇၈) နှင့် နာမည်ကျော် ကဗျာဆရာကြီး [[တင်မိုး]] (၁၉၃၃-၂၀၀၇) တို့၏ ဇာတိရွာဖြစ်သည်။ ကန်မြဲရွာတွင် ဦးအေးကျော်၏ နာမည်ကျော် သီချင်းအမည်ဖြစ်သော &quot;ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်&quot; အမည်ဖြင့် စာကြည့်တိုက်တစ်ခုကို ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ကာ ကန်မြဲရွာ ဂုဏ်ဆောင် ဆရာကြီးကဗျာဆရာတင်မိုးနှင့် ကန်မြဲကိုအေးကျော်တို့၏ ကိုယ်တစ်ပိုင်းပုံ ကြေးရုပ်တုတို့အား ထားရှိ ပြသထားသည်။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ကန်မြဲ
|North = -
|Northeast = -
|East = -
|Southeast = -
|South = -
|Southwest = -
|West = -
|Northwest = -
}}

{{တောင်သာမြို့နယ်}}


[[ကဏ္ဍ:တောင်သာမြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]

{{Mandalay-geo-stub}}</text>
      <sha1>gbky2rw1hwrhqzuw9wncmrjzvkdf6dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟန်တရုတ်လူမျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202302</id>
    <revision>
      <id>1038479</id>
      <parentid>1037727</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20579" sha1="mkqjhu6as2u65d7vpfted6km0x3ujr6" xml:space="preserve">{{Short description|ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး အရှေ့အာရှလူမျိုးစု}}

'''ဟန်တရုတ်''' သို့မဟုတ် '''ဟန်လူမျိုး''' ({{lang-en|Han Chinese}}; {{zh|s=汉族|t=漢族|p=Hànzú|links=no}} သို့မဟုတ် {{zh|s=汉人|t=漢人|p=Hànrén|links=no}}) သည် ခေတ်သစ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ [[မြစ်ဝါမြစ်]]ဝှမ်းဒေသတွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် မြစ်ဖျားခံ စတင်ပေါက်ဖွားခဲ့ကြသော အရှေ့အာရှ လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;sciencemag2017&quot;&gt;{{cite journal |last1=Siska |first1=Veronika |title=Genome-wide data from two early Neolithic East Asian individuals |journal=Science Advances |date=2017}}&lt;/ref&gt; ဟန်တရုတ်တို့သည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၈% ခန့် (၁.၄ ဘီလီယံကျော်) ရှိသဖြင့် ကမ္ဘာ့လူဦးရေအများဆုံး လူမျိုးစုအဖြစ် ရပ်တည်နေကာ [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်ဘာသာစကားမျိုးကွဲများ]] ကို အဓိကပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Wen2004Nature&quot;&gt;{{cite journal |last1=Wen |title=Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-09-16_431_7006/page/302 |journal=Nature |volume=431 |pages=302–05 |year=2004}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox ethnic group
| group            = ဟန်လူမျိုး
| native_name      = 漢人; 汉人
| native_name_lang = zh
| image            = 武官肖像.jpg
| image_caption    = [[မင်မင်းဆက်]] (၁၃၆၈–၁၆၆၂) အတွင်း ''[[ဟန်ဖူ]]'' အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ထားသော အရာရှိများ
| population       = ၁.၄ ဘီလီယံ ခန့်
| region1          = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]
| pop1             = ၁.၂၉ ဘီလီယံ ခန့်
| region2          = [[ထိုင်ဝမ်]]
| pop2             = ၂၂ သန်း
| region3          = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| pop3             = ၁၀ သန်း
| region4          = [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]
| pop4             = ၆.၉၁ သန်း
| region5          = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| pop5             = ၃.၈ သန်း မှ ၅.၇ သန်း
| region6          = [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]]
| pop6             = ၃.၀၇ သန်း
| region7          = [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]
| pop7             = ၂.၈၃ သန်း
| region8          = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| pop8             = ၁.၆၃ သန်း
| region9          = [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]
| pop9             = ၁.၄၆ သန်း
| region10         = [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]
| pop10            = ၁.၃၅ သန်း
| region11         = [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]
| pop11            = ၁.၂၁ သန်း
| region12         = [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]]
| pop12            = ၉၉၂,၆၀၀
| region13         = [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]
| pop13            = ၉၂၂,၀၀၀
| languages        = [[တရုတ်ဘာသာစကား]]
| religions        = ခေတ်သစ်ကာလတွင် အများစုမှာ [[ဘာသာမဲ့]]များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;br /&gt;{{hlist|[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]|[[တရုတ်ရိုးရာဘာသာ]]|[[ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ]]|[[တာအိုဘာသာ]]|[[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]|[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]}}
| related          = {{hlist|[[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်လူမျိုးများ]]}}
}}
ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အခေါ်အဝေါ်များ
{{Infobox Chinese
| s = 汉族 (ရိုးရှင်းတရုတ်)
| t = 漢族 (ရိုးရာတရုတ်)
| p = Hànzú (ပင်ယင်)
| l = [[ဟန်မင်းဆက်]]ကို အစွဲပြုသော လူမျိုးစု
| myr = ဟန်ဇူ
| order = t
}}

ဟန်တရုတ်တို့သည် မြစ်ဝါမြစ်တစ်လျှောက် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သော ရှေးဦး '''ဟွာရှား''' ({{zh|s=华夏|t=華夏|p=Huáxià}}) မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite book |last=Minahan |first=James B. |title=Ethnic Groups of North, East, and Central Asia: An Encyclopedia |year=2015 |isbn=978-1-61069-017-1 |pages=89–90}}&lt;/ref&gt; [[ဟန်မင်းဆက်]] (ဘီစီ ၂၀၆ – အေဒီ ၂၂၀) ကာလတွင် အရှေ့အာရှတစ်ခွင် အာဏာစက် ပြန့်နှံ့ခဲ့ပြီး ကြီးကျယ်သော ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့သဖြင့် ၎င်းခေတ်ကို အစွဲပြုကာ &quot;ဟန်လူမျိုး&quot; ဟူသော အမည်နာမ ခိုင်မာလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;auto6&quot;&gt;{{cite book |last=Minahan |title=Ethnic Groups of North, East, and Central Asia |year=2015 |page=92}}&lt;/ref&gt; လက်ရှိတွင် ဟန်တရုတ်လူမျိုးများသည် [[တရုတ်ပြည်မကြီး]] လူဦးရေ၏ ၉၂% ခန့်၊ [[ထိုင်ဝမ်]] လူဦးရေ၏ ၉၇% ခန့်နှင့် [[စင်ကာပူနိုင်ငံ]] လူဦးရေ၏ ၇၅% ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံအသီးသီးတွင်လည်း ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက် ရှိကြပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသော [[မြန်မာနိုင်ငံဖွား တရုတ်နွယ်ဖွားများ]] ရှိကြပြီး လူဦးရေ၏ ၄%ခန့်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;ciastat&quot;&gt;[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/#people-and-society CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211220073104/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/#people-and-society |date=20 December 2021 }} (2024 est.)&lt;/ref&gt;

== သမိုင်းကြောင်း ==

ဟန်လူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် [[မြစ်ဝါမြစ်]]ဝှမ်း အလယ်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အခြေချခဲ့ကြသော '''ဟွာရှား''' (Huaxia) အမည်ရှိ စိုက်ပျိုးရေး လူမျိုးစုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;၎င်းတို့သည် [[ကျောက်ခေတ်သစ်]] ယဉ်ကျေးမှုများဖြစ်သည့် ယန်ရှောင် (Yangshao) နှင့် လုံရှန်း (Longshan) ယဉ်ကျေးမှုတို့မှ ဆင်းသက်လာကာ တရုတ်တို့၏ ပထမဆုံးသော မင်းဆက်များဖြစ်သည့် ရှ (Xia)၊ ရှန်း (Shang) နှင့် ကျိုး (Zhou) မင်းဆက်များကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။

ဘီစီ ၂၂၁ တွင် [[ချင်ရှီဟွမ်တီး]] (Qin Shi Huang) သည် တရုတ်ပြည်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် စုစည်းကာ ချင်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းနောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသော [[ဟန်မင်းဆက်]] (ဘီစီ ၂၀၆ – အေဒီ ၂၂၀) သည် ဟန်လူမျိုးစု၏ သမိုင်းတွင် အရေးအပါဆုံးသော အလှည့်အပြောင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ထိုကာလတွင်
စာပေ၊ အနုပညာနှင့် သိပ္ပံပညာများ အကြီးအကျယ် ထွန်းကားခဲ့သည်။ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို နိုင်ငံတော်၏ အခြေခံအတွေးအခေါ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&quot;ဟန်&quot; (Han) ဟူသော အမည်သည် ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားမှုကို ရည်ညွှန်းသည့် အမည်တစ်ခုအဖြစ် ခိုင်မာလာခဲ့သည်။

ဟန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်း တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းသို့ အပြင်လူမျိုးစုများ ဝင်ရောက်ကျူးကျော်မှုကြောင့် ဟန်လူမျိုး အများအပြားသည် [[ယန်ဇီမြစ်]]ဝှမ်းနှင့် တောင်ဘက်ဒေသများသို့ အုပ်စုလိုက် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ကြသည်။ တန်မင်းဆက် (Tang Dynasty) နှင့် စုန့်မင်းဆက် (Song Dynasty) ကာလများတွင် ဟန်လူမျိုးတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် တောင်ဘက်ရှိ ဒေသခံလူမျိုးစုများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းအထိ နယ်မြေချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။

၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် တရုတ်အမျိုးသားရေးဝါဒ နိုးကြားလာမှုနှင့်အတူ &quot;ဟန်&quot; ဟူသော ဝေါဟာရသည် ခေတ်သစ်တရုတ်နိုင်ငံသားဖြစ်မှု၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဟန်လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး လူမျိုးစုအဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိပြီး၊ တရုတ်ပြည်မကြီးသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံအသီးသီးတွင်လည်း အခြေချနေထိုင်လျက် ရှိကြသည်။

== မျိုးရိုးဗီဇ ==

ဟန်လူမျိုးတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်အလက် အများဆုံး လေ့လာခြင်းခံရသည့် လူမျိုးစုများထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ခေတ်သစ်သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများအရ ဟန်လူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇသည် အောက်ပါအတိုင်း ထူးခြားချက်များ ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဟန်အမျိုးသားများ၏ Y-Chromosome DNA ကို စစ်ဆေးရာတွင် '''Haplogroup O-M175''' သည် အများဆုံး (၈၀% ကျော်) ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ ၎င်းသည် ဟန်လူမျိုးတို့၏ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော မျိုးရိုးမှာ တစ်စုတစ်ဝေးတည်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရှေးဦး [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်]] များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထား ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Y-DNA&quot;&gt;{{cite journal |title=Y-chromosome evidence of southern origin of the East Asian-specific haplogroup O3-M122 |journal=American Journal of Human Genetics |year=2005}}&lt;/ref&gt;

ဟန်လူမျိုး နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] တို့သည် မျိုးရိုးဗီဇအရ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်ကြသည်။ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် O-M122 (O3) ဗီဇ အမြောက်အမြား ပါဝင်သဖြင့် ရှေးဦး [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်နွယ်ဝင်]] ဘိုးဘေးတစ်ဦးတည်းမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ပြသနေသည်။&lt;ref name=&quot;Wen2004&quot; /&gt; မွန်ဂိုတို့တွင် ပါဝင်သော Haplogroup C သည် မြောက်ဘက် [[အာလ်တေးအစ် ဘာသာစကားများ|အာလ်တေးအစ်နွယ်ဝင်]] များ၏ အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး ဟန်လူမျိုးတို့တွင် ထိုဗီဇ အလွန်နည်းပါးသည်။ကိုရီးယားနှင့် ဂျပန်တို့တွင် ဟန်လူမျိုး၏ O3 ဗီဇ ပါဝင်သော်လည်း၊ ဂျပန်လူမျိုးတွင် ရှေးဦးအာရှဗီဇ (D) နှင့် ကိုရီးယားတွင် ကိုယ်ပိုင်ဗီဇ (O2b) များ ပါဝင်နေသဖြင့် ဟန်လူမျိုးနှင့် ကွဲပြားသော မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်းကြောင်းရှိကြောင်း တွေ့ရသည်။

မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအရ ဟန်လူမျိုးတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ မှ ၆,၀၀၀ ခန့်က မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသော ရှေးဦးစိုက်ပျိုးရေး လူမျိုးစုများ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Wen2004&quot;&gt;{{cite journal |last1=Wen |first1=B |title=Genetic evidence supports demic diffusion of Han culture |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2004-09-16_431_7006/page/302 |journal=Nature |volume=431 |pages=302–05 |year=2004}}&lt;/ref&gt; မြောက်ပိုင်းမှ တောင်ပိုင်းသို့ အဆင့်ဆင့် ပြန့်နှံ့သွားခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုသို့ပြန့်နှံ့ရာတွင် ဒေသခံလူမျိုးစုများနှင့် ပေါင်းစပ်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ဟန်လူမျိုးတို့၏ မျိုးရိုးဗီဇမှာ အဓိကအစုအဝေးအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
! ကဏ္ဍ !! မြောက်ပိုင်းဟန် (Northern Han) !! တောင်ပိုင်းဟန် (Southern Han)
|-
| '''အဓိက Haplogroups''' || '''A, C, D, G, M8a, M9, Z''' || '''B, F, R9, N9a'''
|-
| '''မျိုးရိုးဗီဇ လက္ခဏာ''' || မြောက်အာရှနှင့် ဗဟိုအာရှ လူမျိုးစုများ (ဥပမာ- မွန်ဂို) နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။ || တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ဒေသခံလူမျိုးစုများ နှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။
|-
| '''သမိုင်းကြောင်းအရ ဆက်စပ်မှု''' || ရှေးဦးဟွာရှား (Huaxia) မျိုးရိုးကို ပိုမိုသန့်စင်စွာ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ || မြောက်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာသော ဟန်အမျိုးသားများနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသခံ အမျိုးသမီးများအကြား ပေါင်းစပ်မှုမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
|}

မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအရ ဟန်လူမျိုးတို့၏ တောင်ဘက်သို့ ပြန့်နှံ့မှုသည် &quot;ယဉ်ကျေးမှု ပြန့်နှံ့ခြင်း&quot; (Cultural diffusion) ထက် &quot;လူဦးရေ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း&quot; (Demic diffusion) ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သော ဗီဇ (Y-DNA) မှာ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း ဆင်တူနေသော်လည်း၊ မိခင်ဘက်မှ ဗီဇ (mtDNA) မှာမူ တောင်ပိုင်းဒေသရှိ ဒေသခံလူမျိုးစုများနှင့် ပေါင်းစပ်မှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။&lt;ref name=&quot;ScienceAdvances2017&quot;&gt;{{cite journal |title=Genome-wide data from two early Neolithic East Asian individuals |journal=Science Advances |year=2017}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist|colwidth=30em}}

=== ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန် ===
* {{cite book |title=The Magic Lotus Lantern and Other Tales from the Han Chinese |url=https://archive.org/details/magiclotuslanter0000yuan |first=Haiwang |last=Yuan |publisher=Libraries Unlimited |location=Westport, Conn. |year= 2006 |isbn = 978-1-59158-294-6 |oclc = 65820295 }}
*Joniak-Lüthi, Agnieszka (2015). ''The Han: China’s Diverse Majority''. Washington, DC: University of Washington Press. {{ISBN|978-0-295-99467-3}} (hardcover). {{ISBN|9780295741789}} (paperback: 2017).

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://english.peopledaily.com.cn/200409/16/eng20040916_157308.html How the Han Chinese became the world's biggest tribe] – People's Daily Online Sept 16, 2004
* [https://web.archive.org/web/20160101193742/http://www.360doc.com/content/12/0813/22/276037_230028707.shtml Map share of ethnic by county of China] {{in lang|zh}}

[[ကဏ္ဍ:တရုတ် လူမျိုးများ]]</text>
      <sha1>mkqjhu6as2u65d7vpfted6km0x3ujr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇော်မင်းထွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205985</id>
    <revision>
      <id>1038531</id>
      <parentid>1038239</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1038531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45659" sha1="7h1x7147vwahiynakovc36ds1xop9rv" xml:space="preserve">{{other people}}

{{Infobox officeholder
| name = ဇော်မင်းထွန်း
| native_name = 
| image = Zaw Min Tun at Tatmadaw True News Press Conference on 18 January 2019 (cropped).jpg
| caption = ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တွေ့ရှိရသော ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း
| nationality = [[မြန်မာ]]
| native_name_lang = my
| rank = [[File:Major General Tatmadaw.gif|20px]] [[ဗိုလ်ချုပ်]]
| allegiance = {{armed forces|MYA}}
| honorific_prefix = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731|title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[ဗိုလ်ချုပ်]]

| office1 = [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံပြန်ကြားရေးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး
| termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end1= ၂၇ မတ် ၂၀၂၆
| predecessor1= ''ကိုယ်တိုင်''
|successor1  = 
|appointer1= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
| 1blankname1     = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata1     = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
|term_start2= ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|term_end2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor2= ဦးအောင်လှထွန်း
|successor2  = ''ကိုယ်တိုင်''
|appointer2=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
|president2=
[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|(ယာယီ)}}
| 1blankname3    = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata3     = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] 


| office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
| termstart3 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ &lt;ref&gt;{{cite web | last= | first= | date=26 November 2025 | title=The Department of Homeland Security Is Undermining the US Government's Longstanding Policy on Myanmar | url=https://earthrights.org/blog/the-department-of-homeland-security-is-undermining-the-us-governments-longstanding-policy-on-myanmar/ | website=EarthRights International | access-date=30 November 2025}}&lt;/ref&gt;
| leader3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| predecessor3 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း
| successor3 = အဖွဲ့ဖျက်သိမ်း
| office4 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
| termstart4 = ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
| termend4 = 
| leader4 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| primeminister4 = [[ညိုစော]]
| predecessor4 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း
| successor4 = 
| office5 = [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] ဥက္ကဋ္ဌ
| termstart5 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend5 = 
| predecessor5 = ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်ဦး
| successor5 = 
| office6 = [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
| termstart6 = ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend6 = မတ် ၂၀၂၆
| predecessor6 = ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းထွန်းညီ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်
| spouse = သင်းသင်းအောင်
| children = ယမုံမြင့်မြတ်
| branch = {{army|MYA}}
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၃၇)
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်း]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| citizenship = [[မြန်မာ]]
| serviceyears = ၁၉၉၀–ယနေ့အထိ
| battles = 
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
** [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းမှု]]
* [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| occupation = ဗိုလ်ချုပ်၊အဆင့်မြင့်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၊ဒုဝန်ကြီး
| awards = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]]
| website = [https://www.moi.gov.mm/ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]
}}

ဗိုလ်ချုပ် '''ဇော်မင်းထွန်း''' သည်  [[ဗိုလ်ချုပ်]]အဆင့်ရှိ အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rahine-aa-tatmataw-election/5718502.html|title=&quot;ရခိုင်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်ဖို့ AA နဲ့ ညှိနှိုင်းခဲ့&quot; တပ်မတော်ပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/163228|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တိုက်ပွဲအတွင်း AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အနေဖြင့် ပိုမိုအရေးနိမ့်လာသည့်အတွက် တပ်မတော်က ဓာတုလက်နက်သုံးစွဲသည် ဆိုသော စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၈ မတ်လ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/en/node/75316|title=တပ်မတော်သားများ မည်သူကိုမဆို လွတ်လပ်စွာမဲပေးခွင့်ရှိဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Burma News International|date=၄ စက်တင်ဘာ  ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2021/03/23/239808.html|title=အင်တာနက် ပုံမှန် ပြန်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိသေးဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၃ မတ်လ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-77162|title=တပ်မတော်သည် အတိုက်အခံမဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဆို|author=Burma News International|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း ၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781|archive-date=29 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929093321/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|title=Union Ministers and Deputy Ministers|url=https://www.moi.gov.mm/moi:eng/content/union-ministers-and-deputy-ministers|author=moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/140562|author=Eleven Media Group|title=ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် TNlA အဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း မရှိကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|date=၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/62dfd26f9e3ba55b0b10a944|title=နစကဥက္ကဋ္ဌနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ပြီးသော EAO (၉)ဖွဲ့နှင့် ဒုတိယအကျော့ ထပ်မံဆွေးနွေးနိုင်ရေး ပြင်ဆင်နေဟုဆို|author=NP News|date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/160887|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာပါက တပ်မတော်သည် စတင်ရှင်းရသည့်အဖွဲ့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်စရှင်းရမည့်ပြဿနာကို မည်သည့်အချိန်မှမဖန်တီးဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb3f454e7355135276cd74|title=ယူနီဆက်ဖ်ကို ကျင့်ဝတ်သိက္ခာမဲ့သောအဖွဲ့အဖြစ် မမြင်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြေ|author=NP News|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-violence-military-press/5891688.html|title=အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၆၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ - စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၁၅ မေ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် ၃၇ မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/04/190377.html|title=ဖမ်းဆီးထားသည့် ၁၃၁ ဦးကို AA နှင့် ပတ်သက်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးနေဟု တပ်မတော်ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၄ မေ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/10/16/231807.html|title=“ကျနော်တို့ ရေငုပ်သင်္ဘောက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ထက် အပြတ်ကို သာပါတယ်”|author=ဧရာဝတီ|date=၁‌၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/26/253440.html|title=ပြည်သူနှင့် နိုင်ငံတော်ကြား တရားမျှတရေးအတွက် ကွပ်မျက်ခြင်းဖြစ်ဟု စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/2021-08-28-12-44-15|title=ခိုင်လုံတဲ့သက်သေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကိုပယ်ဖျက်ခဲ့တာဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group|date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt; 

သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက်တွင် သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည့် သမ္မတရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် [[ဇော်ဌေး|ဦးဇော်ဌေး]]နှင့် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်တူသည်။

ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး]]အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီးနောက် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|အစိုးရ]]ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးနှင့် အချို့ကိစ္စရပ်များတွင် အမြင်ကွဲပြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ရပ်မှာ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်၍ အစိုးရနှင့် စစ်တပ်အကြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်ပြီး နှစ်ဖက်အကြား ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/230388|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေး ဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၀ ဖွဲ့ တက်ရောက်ရန် စာရင်းပေးထား|author=Eleven Media Group|date=၁၀ မေ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/137857|title=ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ဖုန်ညိုလိပ်ဘက်တွင် AA အဖွဲ့၏ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရရှိထားကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb33ca2e716e678f689a95|title=အနုပညာရှင်များထံမှ ငွေယူ၍ ပြန်လွှတ်ပေးခြင်းမျိုး မရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြော|author=Eleven Media Group|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/rakhine-aa-05272019093640.html|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ AA အဖွဲ့နယ်မြေသတ်မှတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တပ်မတော်ပြော|author=RFA|date=၂‌‌၇ မေ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629892dfd019361d14389719|title=နစကလက်ထက်အတွင်း နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၄ဝဝဝ နီးပါးဝင်ရောက်ခဲ့ဟုဆို|author=NP News|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tatmadaw True News Information Team Meeting on February 2019.jpg|thumb|ဇော်မင်းထွန်း (လက်ယာစွန်း) မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] အစည်းအဝေးတွင်တွေ့ရှီရသော]]

== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် စစ်မှုထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး သတင်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍများတွင် တာဝန်များကို အများဆုံး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]]တွင် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့် နောက်ပိုင်းကာလများတွင်လည်း သတင်းမီဒီယာများနှင့် ဆက်ဆံမှုအများဆုံး အဓိကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60ca06d1679e501669620456|title=CRPH နှင့် NUG တို့ဘက်မှ အသက်အန္တရာယ်ပြုလာသဖြင့် ပြန်လည်ခုခံပါက ပြစ်မှုမမြောက်သည့်ဥပဒေ ရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pazigyi-airstrike-nug-statement-04112023101213.html|title=ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၃ ဦးသေဆုံးကြောင်း NUG ကနဦးထုတ်ပြန်|author=RFA|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6267f355f59bc74231444ae8|title=တီကျစ်မိုင်းတွင်းထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွက် ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော် နစ်နာမှုရှိခဲ့သောကြောင့် ဦးချစ်ခိုင်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဖြေရှင်း|author=NP News|date=၂၆ မတ်လ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629745d6fb40cd332e1ac1a3|title=ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တောင်းသော “ဝ” အဖွဲ့အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းခွင့်များပေးရန် မူဝါဒအားဖြင့် သဘောတူပြီးဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁ ဇွန် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] နောက်ပိုင်းတွင်  ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်|သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံခန့်အပ်ခံရသည်။ 
‌[[File:Zaw Min Tun at a special Tatmadaw True News Information Team press conference on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဇော်မင်းထွန်း မေးမြန်းခန်းတွင် မိန့်ခွန်းပြောနေစဥ်]]

ထိုကာလအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6311eacdab1b824eaf50345d|title=စင်္ကာပူထက် ဈေးနှုန်းများစွာ လျော့နည်းသော ရုရှားစက်သုံးဆီများ မကြာမီရောက်မည်ဖြစ်၍ ဆီဈေးနှုန်းများ စတင်ကျဆင်းလာနိုင်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း အသိပေး|author=NP News|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/aa-6|title=ရခိုင်ပြည်သူလူထုဒုက္ခမရောက်စေလို၍ AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို သည်းခံနေရသော်လည်း ပြဿနာဖြစ်လာလျှင် တပ်မတော်ကိုအဆိုးမဆိုနှင့် ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/11/18/256070.html|title=အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆက်နေမယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/zawhtay-deny-to-answer-rakhine-arrest-in-sg-07112019083610.html|title=စင်္ကာပူမှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ရခိုင် ခြောက်ဦးကိစ္စ အစိုးရဖြေဖို့ ငြင်းဆို|author=RFA|date=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

[[File:Zaw Min Tun at a Tatmadaw True News Information Team special press conference to address voter fraud on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြည်သူ့မီဒီယာရှေ့မှ ဇော်မင်းထွန်း မိန့်ခွန်းပြောနေစဉ်]]  

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ကောင်စီ၏ တရားဝင်ကြေညာချက်များ၊ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများနှင့် မီဒီယာဖြေကြားမှုများကို ဆောင်ရွက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/61e14cd4b9cb2909681daa7b|title=ဖိအားပေးတိုင်းသာပိပြားရမည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ်တောင် လွတ်လပ်ရေးရမှာမဟုတ်ဟု နစကသတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ပြော|author=NP News|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/229636|title=ပြည်သူပါဝင်သည့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးစနစ်အတွက် လိုအပ်သည့်အထောက်အပံ့ ပစ္စည်းအပြည့်အစုံနှင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း သတင်းမီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုများအား လက်ခံဖြေကြား {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/news/75534 |access-date=2026-01-03 |website=www.moi.gov.mm |language=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/233331|title=လိုင်စင်မဲ့ မော်တော်ယာဉ်များအား လိုင်စင် ထုတ်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိကြောင်း နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/videos/64357b287e5ecf115937c943|title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာအတွင်း PDF အဖွဲ့တွေ အခမ်းအနားတစ်ခုပြုလုပ်နေစဉ် စစ်တပ်မှ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းရဲ့ပြောဆိုချက်|author=NP News|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး]] အပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံရေး နှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် တပ်မတော်၏ သဘောထားကို မကြာခဏ ပြောကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးအပါအဝင် ရုရှား နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး တပ်မတော်၏ မူဝါဒအမြင်များကို ကိုယ်စားပြု ပြောကြားရသည့်အပြင်  နိုင်ငံတကာမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ကာကွယ်ပြောကြားခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |title=Myanmar appeals for return of detained foreigners after scam center raids |url=https://apnews.com/article/myanmar-online-scams-raids-foreigners-2025 |work=The Associated Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Myanmar arrests hundreds under new election law ahead of December vote |url=https://www.thestar.com.my/news/world/2025/12/19/myanmar-arrests-hundreds-under-new-election-law-ahead-of-december-vote |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-16 |title=Myanmar elections unlikely to see credible outcome, EU human rights rep says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/10/16/myanmar-elections-unlikely-to-see-credible-outcome-eu-human-rights-rep-says |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;ဆန့်ကျင်ဘက် နိုင်ငံရေးအုပ်စုများနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာသည့် သဘောထားရှိသူအဖြစ်  ဖော်ပြခံရသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် [[ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်]] ပျံလွန်တော်မူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်မှ မိုင်းဆွဲမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ဟု သတင်းအမှားထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လူအများမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/292881|title=ပဲခူးမြို့ ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီး လိုက်ပါလာသည့် မော်တော်ယာဉ် ပစ်ခတ်ခဲ့ရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုများကို ၎င်းဖြစ်စဉ်၌ပါဝင်သည့် ကန်သုံးဆင့် ဆရာတော်ကြီးက  ရှင်းလင်းမိန့်ကြားမှုထွက်ပေါ်|author=Eleven Media Group|date=၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/statement-bago-sayardaw/7664907.html|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီးရဲ့ တပည့်သံဃာဟောင်းတွေ သဘောထားထုတ်ပြန်|author=ဗွီအိုအေ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန် ၂၁ ရက်တွင် အင်တာဗျူးဖြင့် ဆရာတော်များအား လက်အုပ်ချီကာ တောင်းပန်ခဲ့ပြီး လက်သည်ကို အရေးယူမည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yktnews.com/2024/06/169476/|title=ပျံလွန်တော်မူသွားသော ပဲခူးမြို့၊ ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော် လိုက်ပါသော Surf ကားကို စစ်တပ်က လုံခြုံရေးအရ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အကြမ်းဖက် ပြောခွင့်ရ ဇော်မင်းထွန်း ဝန်ခံပြီ|author=ရန်ုကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/657228?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR3I_sG6UnYkXETomnhB_AVD7v9HeIbu8cChDgYmlgZB4gDpk0yZhxCbJH0_aem_ZmFrZWR1bW15MTZieXRlcw|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော်ကြီးကို စစ်တပ်က ပစ်ခတ်တာဖြစ်၊ မိုးပေါ်ထောင်ပစ်ခတ်တားဆီးခဲ့ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Democratic Voice of Burma|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်သော တူတော်စပ်သူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ဖားကန့် ရှိ Lucky Men ဟိုတယ်အနီးတွင် ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA/|title=ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ တူတော်စပ်သူ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းကို အရှင် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း စစ်သွေးကြွ KIA/PDF အောင်ပွဲခံ|work=People Media|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လတွင် ၎င်း၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သော [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရပြီး၊ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်က အစားထိုးဝင်ရောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt; 
 
[[File:A press conference of Tatmadaw True News Information Team on 18 January 2019.jpg|thumb|၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့၊ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် (လက်ယာစွန်း) ဇော်မင်းထွန်းကို တွေ့ရသည်။]]

၂၀၂၆-ခု၊ မတ် ၂၃ ရက် စစ်ခေါင်းဆောင် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့်သတင်း ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် မတ် ၂၅ ရက်မှာ ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးခံရပြီးကတည်းက လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်ကွယ်သွားကာ ၂ လအကြာမှာ ရာထူးကအနား ပေးခဲ့ရသည်။

စစ်အာဏာရှင်အစိုးရအဖွဲ့၏ သတင်းပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ကို ပြန်ကြားရေး ဒုဝန်ကြီး ဦးရဲတင့်ကို တာဝန်ပေးပြီး အဖွဲ့ဝင်  ၆၂ ယောက်နဲ့ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

မြေယာနှင့် တင်ဒါ အဂတိလိုက်စားမှုများနှင့် ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးခံနေရနေသော ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကို ၂၀၂၆-ခု၊ ဧပြီနဲ့ မေလအတွင်း ၂ လတာစစ်ဆေးပြီးနောက် ဇွန် ၁ ရက်မှာ တာဝန်မှ အနားပေးခဲ့သည်။ 

== ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင်  [[စည်သူဘွဲ့]]ကို လွတ်လပ်ရေးနေ့အခမ်းအနားတွင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 January 2026 |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}&lt;/ref&gt;

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်သင်းသင်းအောင် ဖြစ်ပြီး၊သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 November 2011 |title=ဥပ္ပါတသန္တိစေတီတော်၌ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်ပူးလာ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူများဖြင့်စည်ကားလျက်ရှိ |url=http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020025142/http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-date=20 October 2012 |access-date= |website=www.burmalibrary.org |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]</text>
      <sha1>7h1x7147vwahiynakovc36ds1xop9rv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038552</id>
      <parentid>1038531</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>စာပြင်ဆင်</comment>
      <origin>1038552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45070" sha1="5wth4bbojy2gohx22vw5ngf3evz4mc4" xml:space="preserve">{{other people}}

{{Infobox officeholder
| name = ဇော်မင်းထွန်း
| native_name = 
| image = Zaw Min Tun at Tatmadaw True News Press Conference on 18 January 2019 (cropped).jpg
| caption = ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တွေ့ရှိရသော ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မင်းထွန်း
| nationality = [[မြန်မာ]]
| native_name_lang = my
| rank = [[File:Major General Tatmadaw.gif|20px]] [[ဗိုလ်ချုပ်]]
| allegiance = {{armed forces|MYA}}
| honorific_prefix = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731|title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး|work=Mizzima Burmese|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[ဗိုလ်ချုပ်]]

| office1 = [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|မြန်မာနိုင်ငံပြန်ကြားရေးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီး
| termstart1 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|term_end1= ၂၇ မတ် ၂၀၂၆
| predecessor1= ''ကိုယ်တိုင်''
|successor1  = 
|appointer1= [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]
| 1blankname1     = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata1     = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
|term_start2= ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|term_end2= ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
|predecessor2= ဦးအောင်လှထွန်း
|successor2  = ''ကိုယ်တိုင်''
|appointer2=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
|president2=
[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{small|(ယာယီ)}}
| 1blankname3    = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| 1namedata3     = [[မင်းအောင်လှိုင်|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်]] 


| office3 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
| termstart3 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ &lt;ref&gt;{{cite web | last= | first= | date=26 November 2025 | title=The Department of Homeland Security Is Undermining the US Government's Longstanding Policy on Myanmar | url=https://earthrights.org/blog/the-department-of-homeland-security-is-undermining-the-us-governments-longstanding-policy-on-myanmar/ | website=EarthRights International | access-date=30 November 2025}}&lt;/ref&gt;
| leader3 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| predecessor3 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း
| successor3 = အဖွဲ့ဖျက်သိမ်း
| office4 = [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်
| termstart4 = ၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅
| termend4 = 
| leader4 = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| primeminister4 = [[ညိုစော]]
| predecessor4 = ရာထူးတည်ထောင်ခြင်း
| successor4 = 
| office5 = [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] ဥက္ကဋ္ဌ
| termstart5 = ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend5 = 
| predecessor5 = ဗိုလ်ချုပ် စိုးနိုင်ဦး
| successor5 = 
| office6 = [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
| termstart6 = ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend6 = မတ် ၂၀၂၆
| predecessor6 = ဗိုလ်ချုပ် [[ထွန်းထွန်းညီ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်
| spouse = သင်းသင်းအောင်
| children = ယမုံမြင့်မြတ်
| branch = {{army|MYA}}
| alma_mater = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (၃၇)
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်း]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| citizenship = [[မြန်မာ]]
| serviceyears = ၁၉၉၀–ယနေ့အထိ
| battles = 
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
** [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာစစ်အာဏာသိမ်းမှု]]
* [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| occupation = ဗိုလ်ချုပ်၊အဆင့်မြင့်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၊ဒုဝန်ကြီး
| awards = [[စည်သူဘွဲ့|စည်သူ]]
| website = [https://www.moi.gov.mm/ မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]
}}

ဗိုလ်ချုပ် '''ဇော်မင်းထွန်း''' သည်  [[ဗိုလ်ချုပ်]]အဆင့်ရှိ အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန]] ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/rahine-aa-tatmataw-election/5718502.html|title=&quot;ရခိုင်ရွေးကောက်ပွဲလုပ်နိုင်ဖို့ AA နဲ့ ညှိနှိုင်းခဲ့&quot; တပ်မတော်ပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/163228|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တိုက်ပွဲအတွင်း AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အနေဖြင့် ပိုမိုအရေးနိမ့်လာသည့်အတွက် တပ်မတော်က ဓာတုလက်နက်သုံးစွဲသည် ဆိုသော စွပ်စွဲချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၈ မတ်လ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/en/node/75316|title=တပ်မတော်သားများ မည်သူကိုမဆို လွတ်လပ်စွာမဲပေးခွင့်ရှိဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Burma News International|date=၄ စက်တင်ဘာ  ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/short-news/2021/03/23/239808.html|title=အင်တာနက် ပုံမှန် ပြန်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိသေးဟု စစ်ကောင်စီ ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၃ မတ်လ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-77162|title=တပ်မတော်သည် အတိုက်အခံမဟုတ်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဆို|author=Burma News International|date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;

ယင်းအပြင် သူသည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း ၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781|archive-date=29 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929093321/https://www.mlis.gov.mm/mLsView.do;jsessionid=797A7E0F43ACDD4DA6982E22E9BD9661?lawordSn=15781}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web|title=Union Ministers and Deputy Ministers|url=https://www.moi.gov.mm/moi:eng/content/union-ministers-and-deputy-ministers|author=moi.gov.mm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/140562|author=Eleven Media Group|title=ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် တပ်မတော်နှင့် TNlA အဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်း မရှိကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|date=၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/62dfd26f9e3ba55b0b10a944|title=နစကဥက္ကဋ္ဌနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ပြီးသော EAO (၉)ဖွဲ့နှင့် ဒုတိယအကျော့ ထပ်မံဆွေးနွေးနိုင်ရေး ပြင်ဆင်နေဟုဆို|author=NP News|date=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/160887|title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားလာပါက တပ်မတော်သည် စတင်ရှင်းရသည့်အဖွဲ့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်စရှင်းရမည့်ပြဿနာကို မည်သည့်အချိန်မှမဖန်တီးဟု ဗိုလ်မှူးချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

== ငယ်စဉ်ဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]] တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb3f454e7355135276cd74|title=ယူနီဆက်ဖ်ကို ကျင့်ဝတ်သိက္ခာမဲ့သောအဖွဲ့အဖြစ် မမြင်လိုကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြေ|author=NP News|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/myanmar-violence-military-press/5891688.html|title=အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၆၃ ဦးသေဆုံးခဲ့ - စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ|author=ဗွီအိုအေ|date=၁၅ မေ ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;

၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် ၃၇ မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2019/05/04/190377.html|title=ဖမ်းဆီးထားသည့် ၁၃၁ ဦးကို AA နှင့် ပတ်သက်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးနေဟု တပ်မတော်ပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၄ မေ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/interview/2020/10/16/231807.html|title=“ကျနော်တို့ ရေငုပ်သင်္ဘောက ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ထက် အပြတ်ကို သာပါတယ်”|author=ဧရာဝတီ|date=၁‌၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/26/253440.html|title=ပြည်သူနှင့် နိုင်ငံတော်ကြား တရားမျှတရေးအတွက် ကွပ်မျက်ခြင်းဖြစ်ဟု စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/2021-08-28-12-44-15|title=ခိုင်လုံတဲ့သက်သေကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကိုပယ်ဖျက်ခဲ့တာဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group|date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt; 

သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် သမ္မတရုံး၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် နှင့် ထိုနောက်ပိုင်း အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) အစိုးရ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ သမ္မတရုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် [[ဇော်ဌေး|ဦးဇော်ဌေး]]နှင့် စစ်တက္ကသိုလ် အပတ်စဉ်တူသည်။

ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး]]အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်လာပြီးနောက် [[ဦးဝင်းမြင့်အစိုးရ|အစိုးရ]]ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးဇော်ဌေးနှင့် အချို့ကိစ္စရပ်များတွင် အမြင်ကွဲပြားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ရပ်မှာ [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]] ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များနှင့် ဆက်စပ်၍ အစိုးရနှင့် စစ်တပ်အကြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများဖြစ်ပြီး နှစ်ဖက်အကြား ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/230388|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေး ဖိတ်ခေါ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ၁၀ ဖွဲ့ တက်ရောက်ရန် စာရင်းပေးထား|author=Eleven Media Group|date=၁၀ မေ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/137857|title=ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့နယ်တွင် တိုက်ပွဲများဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ဖုန်ညိုလိပ်ဘက်တွင် AA အဖွဲ့၏ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရရှိထားကြောင်း တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့အတွင်းရေးမှူး ပြောကြာ|author=Eleven Media Group|date=၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60cb33ca2e716e678f689a95|title=အနုပညာရှင်များထံမှ ငွေယူ၍ ပြန်လွှတ်ပေးခြင်းမျိုး မရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ပြော|author=Eleven Media Group|date=၁၇ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/rakhine-aa-05272019093640.html|title=ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ AA အဖွဲ့နယ်မြေသတ်မှတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း တပ်မတော်ပြော|author=RFA|date=၂‌‌၇ မေ ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629892dfd019361d14389719|title=နစကလက်ထက်အတွင်း နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၄ဝဝဝ နီးပါးဝင်ရောက်ခဲ့ဟုဆို|author=NP News|date=၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

[[File:Tatmadaw True News Information Team Meeting on February 2019.jpg|thumb|ဇော်မင်းထွန်း (လက်ယာစွန်း) မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] အစည်းအဝေးတွင်တွေ့ရှီရသော]]

== စစ်မှုထမ်းဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ် (ပြင်ဦးလွင်)|စစ်တက္ကသိုလ်]]မှ ဘွဲ့ရပြီးနောက် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]] တွင် စစ်မှုထမ်းဘဝကို စတင်ခဲ့ပြီး သတင်းနှင့် ဆက်သွယ်ရေးကဏ္ဍများတွင် တာဝန်များကို အများဆုံး ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]]တွင် ပါဝင်လာခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့် နောက်ပိုင်းကာလများတွင်လည်း သတင်းမီဒီယာများနှင့် ဆက်ဆံမှုအများဆုံး အဓိကပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/60ca06d1679e501669620456|title=CRPH နှင့် NUG တို့ဘက်မှ အသက်အန္တရာယ်ပြုလာသဖြင့် ပြန်လည်ခုခံပါက ပြစ်မှုမမြောက်သည့်ဥပဒေ ရှိကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁၆ ဇွန် ၂၀၂၁}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/pazigyi-airstrike-nug-statement-04112023101213.html|title=ပဇီကြီးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၃ ဦးသေဆုံးကြောင်း NUG ကနဦးထုတ်ပြန်|author=RFA|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6267f355f59bc74231444ae8|title=တီကျစ်မိုင်းတွင်းထုတ်လုပ်မှုတွင် နိုင်ငံအတွက် ကျပ်သန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော် နစ်နာမှုရှိခဲ့သောကြောင့် ဦးချစ်ခိုင်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း ဖြေရှင်း|author=NP News|date=၂၆ မတ်လ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/629745d6fb40cd332e1ac1a3|title=ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်တောင်းသော “ဝ” အဖွဲ့အပါအဝင် တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များကိုလည်း ပြဋ္ဌာန်းခွင့်များပေးရန် မူဝါဒအားဖြင့် သဘောတူပြီးဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=NP News|date=၁ ဇွန် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt; 

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှု]] နောက်ပိုင်းတွင်  ဖေဖော်ဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]၏ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်|သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ထပ်မံခန့်အပ်ခံရသည်။ 
‌[[File:Zaw Min Tun at a special Tatmadaw True News Information Team press conference on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဇော်မင်းထွန်း မေးမြန်းခန်းတွင် မိန့်ခွန်းပြောနေစဥ်]]

ထိုကာလအတွင်း မြန်မာ့တပ်မတော်၏ [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/6311eacdab1b824eaf50345d|title=စင်္ကာပူထက် ဈေးနှုန်းများစွာ လျော့နည်းသော ရုရှားစက်သုံးဆီများ မကြာမီရောက်မည်ဖြစ်၍ ဆီဈေးနှုန်းများ စတင်ကျဆင်းလာနိုင်ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း အသိပေး|author=NP News|date=၂ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yangonmediagroup.com/index.php/myanmar/aa-6|title=ရခိုင်ပြည်သူလူထုဒုက္ခမရောက်စေလို၍ AA လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို သည်းခံနေရသော်လည်း ပြဿနာဖြစ်လာလျှင် တပ်မတော်ကိုအဆိုးမဆိုနှင့် ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြောကြာ|author=Yangon Media Group}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/11/18/256070.html|title=အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆက်နေမယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော|author=ဧရာဝတီ|date=၁၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/zawhtay-deny-to-answer-rakhine-arrest-in-sg-07112019083610.html|title=စင်္ကာပူမှာ ဖမ်းဆီးခံရတဲ့ ရခိုင် ခြောက်ဦးကိစ္စ အစိုးရဖြေဖို့ ငြင်းဆို|author=RFA|date=၁၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၉}}&lt;/ref&gt;

[[File:Zaw Min Tun at a Tatmadaw True News Information Team special press conference to address voter fraud on January 26, 2021.jpg|thumb|right|240px|၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြည်သူ့မီဒီယာရှေ့မှ ဇော်မင်းထွန်း မိန့်ခွန်းပြောနေစဉ်]]  

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ၏ သတင်းအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ကောင်စီ၏ တရားဝင်ကြေညာချက်များ၊ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများနှင့် မီဒီယာဖြေကြားမှုများကို ဆောင်ရွက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/news/61e14cd4b9cb2909681daa7b|title=ဖိအားပေးတိုင်းသာပိပြားရမည်ဆိုပါက မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ်တောင် လွတ်လပ်ရေးရမှာမဟုတ်ဟု နစကသတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ပြော|author=NP News|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/229636|title=ပြည်သူပါဝင်သည့် ပြည်သူ့လုံခြုံရေးစနစ်အတွက် လိုအပ်သည့်အထောက်အပံ့ ပစ္စည်းအပြည့်အစုံနှင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း သတင်းမီဒီယာများ၏ မေးမြန်းမှုများအား လက်ခံဖြေကြား {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/news/75534 |access-date=2026-01-03 |website=www.moi.gov.mm |language=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/233331|title=လိုင်စင်မဲ့ မော်တော်ယာဉ်များအား လိုင်စင် ထုတ်ပေးရန် အစီအစဉ် မရှိကြောင်း နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား|author=Eleven Media Group|date=၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://npnewsmm.com/videos/64357b287e5ecf115937c943|title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာအတွင်း PDF အဖွဲ့တွေ အခမ်းအနားတစ်ခုပြုလုပ်နေစဉ် စစ်တပ်မှ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းရဲ့ပြောဆိုချက်|author=NP News|date=၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;

== ထင်ရှားဖြစ်ရပ်များ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်း သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၀|၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး|၁၀၂၇စစ်ဆင်ရေး]] အပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နိုင်ငံရေး နှင့် စစ်ရေးပဋိပက္ခများနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် တပ်မတော်၏ သဘောထားကို မကြာခဏ ပြောကြားခဲ့သူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးအပါအဝင် ရုရှား နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး တပ်မတော်၏ မူဝါဒအမြင်များကို ကိုယ်စားပြု ပြောကြားရသည့်အပြင်  နိုင်ငံတကာမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ကာကွယ်ပြောကြားခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ |title=Myanmar appeals for return of detained foreigners after scam center raids |url=https://apnews.com/article/myanmar-online-scams-raids-foreigners-2025 |work=The Associated Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Myanmar arrests hundreds under new election law ahead of December vote |url=https://www.thestar.com.my/news/world/2025/12/19/myanmar-arrests-hundreds-under-new-election-law-ahead-of-december-vote |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-16 |title=Myanmar elections unlikely to see credible outcome, EU human rights rep says |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2025/10/16/myanmar-elections-unlikely-to-see-credible-outcome-eu-human-rights-rep-says |access-date=2026-01-03 |website=The Star |language=en}}&lt;/ref&gt;ဆန့်ကျင်ဘက် နိုင်ငံရေးအုပ်စုများနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာသည့် သဘောထားရှိသူအဖြစ်  ဖော်ပြခံရသည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် [[ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်]] ပျံလွန်တော်မူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ကောင်စီတပ်သားများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်မှ မိုင်းဆွဲမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ဟု သတင်းအမှားထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ လူအများမှ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news-eleven.com/article/292881|title=ပဲခူးမြို့ ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီး လိုက်ပါလာသည့် မော်တော်ယာဉ် ပစ်ခတ်ခဲ့ရမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုများကို ၎င်းဖြစ်စဉ်၌ပါဝင်သည့် ကန်သုံးဆင့် ဆရာတော်ကြီးက  ရှင်းလင်းမိန့်ကြားမှုထွက်ပေါ်|author=Eleven Media Group|date=၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/statement-bago-sayardaw/7664907.html|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံဆရာတော်ကြီးရဲ့ တပည့်သံဃာဟောင်းတွေ သဘောထားထုတ်ပြန်|author=ဗွီအိုအေ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန် ၂၁ ရက်တွင် အင်တာဗျူးဖြင့် ဆရာတော်များအား လက်အုပ်ချီကာ တောင်းပန်ခဲ့ပြီး လက်သည်ကို အရေးယူမည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yktnews.com/2024/06/169476/|title=ပျံလွန်တော်မူသွားသော ပဲခူးမြို့၊ ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော် လိုက်ပါသော Surf ကားကို စစ်တပ်က လုံခြုံရေးအရ ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အကြမ်းဖက် ပြောခွင့်ရ ဇော်မင်းထွန်း ဝန်ခံပြီ|author=ရန်ုကုန်ခေတ်သစ် မီဒီယာ|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၃}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://burmese.dvb.no/post/657228?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR3I_sG6UnYkXETomnhB_AVD7v9HeIbu8cChDgYmlgZB4gDpk0yZhxCbJH0_aem_ZmFrZWR1bW15MTZieXRlcw|title=ဝင်းနိမ္မိတာရုံ ဆရာတော်ကြီးကို စစ်တပ်က ပစ်ခတ်တာဖြစ်၊ မိုးပေါ်ထောင်ပစ်ခတ်တားဆီးခဲ့ဟု ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းပြော|author=Democratic Voice of Burma|date=၂၁ ဇွန် ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ၎င်း၏ မိသားစုဝင်တစ်ဦးဖြစ်သော တူတော်စပ်သူ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းသည် ကချင်ပြည်နယ်၊ဖားကန့် ရှိ Lucky Men ဟိုတယ်အနီးတွင် ဖြစ်ပွားသည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.peoplemediamyanmar.com/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%87%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%91%E1%80%BD%E1%80%94%E1%80%BA/|title=ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း၏ တူတော်စပ်သူ ဒု-ဗိုလ်မှူးကြီး သက်ပိုင်ထွန်းကို အရှင် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း စစ်သွေးကြွ KIA/PDF အောင်ပွဲခံ|work=People Media|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄}}&lt;/ref&gt;

== တာဝန်မှအနားယူခဲ့ရခြင်း ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လတွင် ၎င်း၅နှစ်ကျော် တာဝန်ယူခဲ့သော [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံခဲ့ရပြီး၊၎င်းနေရာသို့  ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲရင့်အောင်က အစားထိုးဝင်ရောက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt; 
 
[[File:A press conference of Tatmadaw True News Information Team on 18 January 2019.jpg|thumb|၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့၊ [[တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့|တပ်မတော် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် (လက်ယာစွန်း) ဇော်မင်းထွန်းကို တွေ့ရသည်။]]

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂၃ ရက် စစ်ခေါင်းဆောင် ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့်သတင်း ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် မတ် ၂၅ ရက် တွင် ခုံရုံးဖွဲ့စစ်ဆေးခံရသည့် သတင်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး လူမြင်ကွင်းမှ​ပျောက်ကွယ်သွားကာ မည်သည့်တာဝန်မှ​ပေးအပ်မခံရတော့ပေ။

== ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင်  [[စည်သူဘွဲ့]]ကို လွတ်လပ်ရေးနေ့အခမ်းအနားတွင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |date=4 January 2026 |title=နေတိုး၊ ဖွေးဖွေး‌နှင့် ဝတ်မှုန်ရွှေရည်အပါအဝင် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့ပေး |url=https://bur.mizzima.com/2026/01/04/77731 |work=Mizzima News}}&lt;/ref&gt;

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းထွန်းသည် အိမ်ထောင်သည် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ဇနီးဖြစ်သူမှာ ဒေါ်သင်းသင်းအောင် ဖြစ်ပြီး၊သမီးတစ်ဦး ရှိသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 November 2011 |title=ဥပ္ပါတသန္တိစေတီတော်၌ ဗုဒ္ဓမြတ်စွယ်တော်ပူးလာ ရဟန်းရှင်လူပြည်သူများဖြင့်စည်ကားလျက်ရှိ |url=http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020025142/http://www.burmalibrary.org/docs12/MA2011-11-18.pdf |archive-date=20 October 2012 |access-date= |website=www.burmalibrary.org |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ ဝန်ကြီးများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မွေးဖွားခုနှစ် မသိရှိရသူများ (သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ)]]</text>
      <sha1>5wth4bbojy2gohx22vw5ngf3evz4mc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များစာရင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209621</id>
    <revision>
      <id>1038400</id>
      <parentid>1036276</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ဟွန်းရှူး */</comment>
      <origin>1038400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25417" sha1="2n58e2j4d8lc8on61tktba4kw574odg" xml:space="preserve">[[File:NiigataCityOpenData machinami004.jpg|250px|right|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ မြစ်များသည် များသောအားဖြင့် အရှည်မှာတိုတောင်းကြပြီး တောင်ထူထပ်သည့် ပထဝီသွင်ပြင်ကြောင့်  မြစ်များသည် နက်စောက်ကြသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များသည် တောင်ထူထပ်သည့်တောများထဲမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး V ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မြစ်များ၏ အောက်ပိုင်းတွင် သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး မြို့များ တည်ရှိကြသည်။ အချို့မြစ်များတွင် ဆည်များကို တည်ဆောက်ကာ ရေနှင့် လျှပ်စစ်ထောက်ပံ့ပေးကြသည်။ 

အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ ရှိနနိုမြစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြစ်သည် နဂနိုစီရင်စုမှ နီးဂတစီရင်စုအထိ စီးဆင်းနေသည်။ တိုတဲမြစ်သည် ရေဝေရေလဲအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ပြဒေသရှိ လူပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို ရေအထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိသည့် မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

==ဟော့ကိုင်းဒိုး==

ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် မြစ် ၃၂၆ စင်း ရှိသည်။ ၎င်းမြစ်များထဲတွင် ဗဟိုအစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့် (၁) ရှိသည့်မြစ် (1級水系 or 一級河川, ikkyū suikei) သည် ၂၃ ခု ပါဝင်သည်။ မြစ်များကို ဟော့ကိုင်းဒိုးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာန (北海道開発局, Hokkaidō kaihatsukyoku) က စီမံခန့်ခွဲသည်။ အဆင့် (၂) အဆင့်ရှိ မြစ်သည် ၆ ခု ရှိသည်။

အောက်ပါစာရင်းသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးရှိ မြစ်များစာရင်းကို အရှည်အားဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ 

{{static row numbers}} 
{| class=&quot;wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text&quot;
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်သတ်မှတ်ချက်]]
! မြစ်လက်တက်
! class=&quot;unsortable&quot; | Refs
|-
| {{nihongo|[[အိရှိခရိမြစ်]]|石狩川|Ishikari-gawa}}
| {{convert|268|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.hkd.mlit.go.jp/ky/kn/kawa_kei/ud49g7000000n5uy.html | title=穴の川遊砂地 北海道開発局 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 31, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{nihongo|[[တဲရှိအိုမြစ်]]|天塩川|Teshio-gawa}}
| {{convert|256|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တိုခချိမြစ်]]|十勝川|Tokachi-gawa}}
| {{convert|156|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိရိုမြစ်]]|釧路川|Kushiro-gawa}}
| {{convert|154|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘရိမြစ်]]|夕張川|Yūbari-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[Ishikari River|Ishikari]]
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မုမြစ် (ဟော့ကိုင်းဒိုး)|မုမြစ်]]|鵡川|Mu-kawa}}
| {{convert|135|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲဆွတ်မြစ်]]|尻別川|Shiribetsu-gawa}}
| {{convert|126|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တိုခိုရိုမြစ်]]|常呂川|Tokoro-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဘရှိရိမြစ်]]|網走川|Abashiri-gawa}} 
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ချိတိုဆဲမြစ်]]|千歳川|Chitose-gawa}} 
| {{convert|108|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆရုမြစ်]]|沙流川|Saru-gawa}}
| {{convert|104|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အခန်မြစ်]]|阿寒川|Akan-gawa}}
| {{convert|98|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘဲဆွတ်မြစ်]]|湧別川|Yūbetsu-gawa}} 
| {{convert|87|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှောခိုဆွတ်မြစ်]]|渚滑川|Shokotsu-gawa}} 
| {{convert|84|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[နီးခပ်ပုမြစ်]]|新冠川|Niikappu-gawa}} 
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲရှိတိုရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|後志利別川|Shiribeshi-Toshibetsu-gawa}} 
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|- 
| {{nihongo|[[ရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|標津川|Shibetsu-gawa}}
| {{convert|78|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|- 
| {{nihongo|[[တိုယောဟိရမြစ်]]|豊平川|Toyohira-gawa}}
| {{convert|72.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှိဇုနိုင်းမြစ်]]|静内川|Shizunai-gawa}} 
| {{convert|69.9|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရုမိုအိမြစ်]]|留萌川|Rumoi-gawa}} 
| {{convert|44|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိုအဲတိုအိမြစ်]]|声問川|Koetoi-gawa}} 
| {{convert|41.9|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မိဆွတ်အိရှိမြစ်]]|三石川|Mitsuishi-gawa}} 
| {{convert|31.6|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှိခိအုမြစ်]]|敷生川|Shikiu-gawa}} 
|  {{convert|22.8|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မခိုမနိုင်းမြစ်]]|真駒内川|Makomanai-gawa}} 
| {{convert|21|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အနနိုမြစ်]]|穴の川|Ana-no-kawa}} 
| {{convert|9.4|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;listrivers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;mlit-kei&quot;/&gt;
|}

===ဟွန်းရှူး===
{{static row numbers}} 
{| class=&quot;wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text&quot;
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်]]
! မြစ်လက်တက်
! class=&quot;unsortable&quot; | Refs
|-
| {{nihongo|[[ရှိနနိုမြစ်]]|信濃川|Shinano-gawa}} 
| {{convert|367|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;&gt;{{cite web| url=http://www1.river.go.jp/0106.html | title=1級水系 | language=ja | publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism | access-date=December 31, 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{nihongo|[[တိုနဲမြစ်]]|利根川|Tone-gawa}} 
| {{convert|322|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိတခမိမြစ်]]|北上川|Kitakami-gawa}} 
| {{convert|249|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဘုခုမမြစ်]]|阿武隈川|Abukuma-gawa}} 
| {{convert|239|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိဆိုမြစ်]]|木曽川|Kiso-gawa}} 
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မိုဂမိမြစ်]]|最上川|Mogami-gawa}} 
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တန်းရူးမြစ်]]|天竜川|Tenryū-gawa}} 
| {{convert|213|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဂနိုမြစ်]]|阿賀野川|Agano-gawa}} 
| {{convert|210|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဂိုးနိုခဝမြစ်]]|江の川 or 江川|-gawa}}&lt;br/&gt;{{nihongo|Enokawa River|可愛川|Eno-kawa}} 
| {{convert|194|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုမနိုမြစ်]]|熊野川|Kumano-gawa}}&lt;br/&gt;{{nihongo|Shingu River|新宮川|Shingu-gawa}}
| {{convert|183|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Arakawa}} 
| {{convert|173|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုးအိမြစ်]]|大井川|Ōi-gawa}} 
| {{convert|168|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[နဂရမြစ်]]|長良川|Nagara-gawa}} 
| {{convert|166|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဟိအိမြစ်]]|斐伊川|Hii-gawa}} 
| {{convert|153|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[နခမြစ် (တိုချိဂိ၊ အိဘရချိ)|နခမြစ်]]|那珂川|Naka-gawa}} 
| {{convert|150|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယုရမြစ် (ဂျပန်)|ယုရမြစ်]]|由良川|-gawa}} 
| {{convert|146|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဆဟိမြစ်]]|旭川|Asahi-gawa}} 
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မဘဲချိမြစ်]]|馬淵川|Mabechi-gawa}} 
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တမမြစ်]]|多摩川|Tama-gawa}} 
| {{convert|138|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိနိုခဝမြစ်]]|紀ノ川 or 紀の川|}}&lt;br/&gt;{{nihongo|Yoshino River|吉野川|Yoshino-kawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယောနဲရှိရိုမြစ်]]|米代川|Yoneshiro-gawa}} 
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုမိုနိုမြစ်]]|雄物川|Omono-gawa}} 
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယောရှိအိမြစ်]]|吉井川|Yoshii-gawa}} 
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဖုဂျိမြစ်]]|富士川|Fuji-kawa}} 
| {{convert|128|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုဂျိမြစ် (အိဘရခိ)|ခုဂျိမြစ်]]|久慈川|Kuji-gawa}} 
| {{convert|124|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိဘိမြစ်]]|揖斐川|Ibi-gawa}} 
| {{convert|121|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဂျင်းဇူးမြစ်]]|神通川|Jinzū-gawa}} 
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယဟဂိမြစ်]]|矢作川|Yahagi-gawa}} 
| {{convert|117|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုဇုရူးမြစ်]]|九頭竜川|Kuzuryū-gawa}} 
| {{convert|116|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှောမြစ်]]|庄川|Shō-gawa}} 
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တခဟရှိမြစ်]]|高梁川|Takahashi-gawa}} 
| {{convert|111|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆဂမိမြစ်]]|相模川|Sagami-gawa}} 
| {{convert|109|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခဆွတ်ရမြစ်]]|桂川|Katsura-gawa}}&lt;br/&gt;{{nihongo|အိုးအိမြစ်|大堰川|Ōi-gawa}} 
| {{convert|107|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုးတမြစ်]]|太田川|Ōta-gawa}} 
| {{convert|103|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိဝခိမြစ်]]|岩木川|Iwaki-gawa}} 
| {{convert|102|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိဇုမြစ်]]|木津川|Kizu-gawa}} 
| {{convert|99|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခခိုမြစ် (ဂျပန်)|ခခိုမြစ်]]|加古川|Kako-gawa}} 
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ရှောနိုင်းမြစ်]]|庄内川|Shōnai-gawa}} 
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မိယမြစ် (မိအဲ)|မိအဲမြစ်]]|宮川|Miya-gawa}} 
| {{convert|91|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[နရုဆဲမြစ်]]|鳴瀬川|Naruse-gawa}} 
| {{convert|89|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အရှိဒမြစ်]]|芦田川|Ashida-gawa}} 
| {{convert|86|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုရိုဘဲမြစ်]]|黒部川|Kurobe-gawa}} 
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိဒမြစ်]]|櫛田川|Kushida-gawa}} 
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တခဆွတ်မြစ်]]|高津川|Takatsu-gawa}} 
| {{convert|81|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဟိနိုမြစ်]]|日野川|Hino-gawa}} 
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တိုယောမြစ်]]|豊川|Toyo-gawa}} 
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယောဒိုမြစ်]]|淀川|Yodo-gawa}}&lt;br/&gt;{{nihongo|ဆဲတမြစ်|瀬田川|Seta-gawa}}&lt;br /&gt;{{nihongo|အုဂျိမြစ်|宇治川|Uji-gawa}}
| {{convert|75|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (အုအဲဆွတ်)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Ara-kawa}} 
| {{convert|73|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တဲဒိုရိမြစ်]]|手取川|Tedori-gawa}} 
| {{convert|72|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အခမြစ်]]|赤川|Aka-gawa}} 
| {{convert|70|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိဘိုမြစ်]]|揖保川|Ibo-gawa}} 
| {{convert|69.75|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[မရုယမမြစ်]]|円山川|Maruyama-gawa}} 
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုယဘဲမြစ်]]|小矢部川|Oyabe-gawa}} 
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယမတိုမြစ်]]|大和川|Yamato-gawa}} 
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုအိရဆဲမြစ်]]|奥入瀬川|Oirase-gawa}} 
| {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| 
|-
| {{nihongo|[[မုခိုမြစ်]]|武庫川|Muko-gawa}} 
| {{convert|66|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ယဆုမြစ်]]|野洲川|Yasu-gawa}} 
| {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆဲခိမြစ်]]|関川|-gawa}} 
| {{convert|64|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တခဆဲမြစ် (အအိုမိုရိ)|တခဆဲမြစ်]]|高瀬川|Takase-gawa}} 
| {{convert|63.7|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိုယောရှိမြစ်]]|子吉川|Koyoshi-gawa}} 
| {{convert|61|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဟိမဲမြစ်]]|姫川|Hime-gawa}} 
| {{convert|60|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဲဒိုမြစ်]]|江戸川|Edo-gawa}} 
| {{convert|59.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုနဲမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အိုဇဲမြစ်]]|小瀬川|Oze-gawa}}&lt;br/&gt;{{nihongo|ခိုနိုမြစ်|木野川|Kono-gawa}}
| {{convert|59|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆဘမြစ် (ဂျပန်)|ဆဘမြစ်]]|佐波川|Saba-gawa}} 
| {{convert|57|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဂျောဂန်းဂျိမြစ်]]|常願寺川|Jōganji-gawa}} 
| {{convert|56|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခုမိုဇုမြစ်]]|雲出川|Kumozu-gawa}} 
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[နတိုရိမြစ်]]|名取川|Natori-gawa}} 
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အဘဲမြစ်]]|安倍川|Abe-kawa}} 
| {{convert|53.3|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆန်းဒိုင်းမြစ်]]|千代川|Sendai-gawa}} 
| {{convert|52|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခနိုမြစ်]]|狩野川|Kano-gawa}} 
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆခဝမြစ်]]|酒匂川|Sakawa-gawa}} 
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခခဲဟရှိမြစ်]]|梯川|Kakehashi-gawa}} 
| {{convert|42|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆုဇုခမြစ်]]|鈴鹿川|Suzuka-gawa}} 
| {{convert|40|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[တန်းဂျင်းမြစ်]]|天神川|Tenjin-gawa}} 
| {{convert|32|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခမိုမြစ်]]|鴨川|Kamo-gawa}} 
| {{convert|31|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိတမြစ်]]|北川|Kita-gawa}} 
| {{convert|30|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိခုမြစ်]]|菊川|Kiku-gawa}} 
| {{convert|28|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခန်းဒမြစ်]]|神田川|Kanda-gawa}} 
| {{convert|24.6|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ခိဘိရှိမမြစ်]]||Kibishima-gawa}} 
| {{convert|24.1|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆုမိဒမြစ်]]|隅田川|Sumida-gawa}} 
| {{convert|23.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[ဆွတ်ရုမိမြစ်]]|鶴見川|Tsurumi-gawa}} 
| {{convert|22|km|mi|abbr=on}}
| A
| 
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|-
| {{nihongo|[[အအိခဝမြစ် (မိယဂိ၊ ဂျပန်)|အအိခဝမြစ်]]|相川|Aikawa -gawa}} 
| {{convert|4.8|km|mi|abbr=on}}
| B
| 
| 
|-
| {{nihongo|[[ဒိုးတွန်းဘုရိ]]|道頓堀|}} 
| {{convert|2.7|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| &lt;ref name=&quot;mlitikkyu&quot;/&gt;
|}

==ရှိခိုခု==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။

* [[ယောရှိနိုမြစ်]] ([[:ja:吉野川|吉野川]]) - Kochi, Ehime, Tokushima, Kagawa
* [[နခမြစ် (တိုခုရှိမ)]] ([[:ja:那賀川|那賀川]]) - Tokushima
* [[ဒိုခိမြစ်]] ([[:ja:土器川|土器川]]) - Kagawa
* [[ရှိဂန်းအိုဘုမြစ်]] ([[:ja:重信川|重信川]]) - Ehime
* [[ဟိဂျိမြစ်]] ([[:ja:肱川|肱川]]) - Ehime
* [[မိုနိုဘဲမြစ်]] ([[:ja:物部川|物部川]]) - Kochi
* [[နိယောဒိုမြစ်]] ([[:ja:仁淀川|仁淀川]]) - Ehime, Kochi
* [[ရှိမန်းတိုမြစ်]] ([[:ja:四万十川|四万十川]]) - Ehime, Kochi

==ခယူးရှူး==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[အွန်းဂမြစ်]] ([[:ja:遠賀川|遠賀川]]) - Fukuoka
* [[ယမခုနိမြစ်]] ([[:ja:山国川|山国川]]) - Oita, Fukuoka
* [[ချိခုဂေါ့မြစ်]] (筑後川) - Kumamoto, Oita, Fukuoka, Saga
* [[ယဘဲမြစ်]] ([[:ja:矢部川|矢部川]]) - Fukuoka
* [[မဆွတ်အုရမြစ်]] ([[:ja:松浦川|松浦川]]) - Saga
* [[ရော့ခခုမြစ်]] ([[:ja:六角川|六角川]]) - Saga
* [[ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:嘉瀬川|嘉瀬川]]) - Saga 
* [[ဟွန်းမယောမြစ်]] ([[:ja:本明川|本明川]]) - Nagasaki
* [[ခိခုချိမြစ်]] (菊池川) - Kumamoto
* [[ရှိရခဝမြစ် (ခုမမိုတိုမြစ်)]] ([[:ja:白川 (熊本県)|白川]]) - Kumamoto
* [[မိဒိုရိမြစ်]] ([[:ja:緑川|緑川]]) - Kumamoto
* [[ခုမမြစ် (ဂျပန်)|ခုမမြစ်]] (球磨川) - Kumamoto
* [[အိုးအိတမြစ်]] ([[:ja:大分川|大分川]]) - Ōita
* [[အိုးနိုမြစ်]] (大野川) - Kumamoto, Miyazaki, Ōita
* [[ဘန်းဂျောမြစ်]] ([[:ja:番匠川|番匠川]]) - Ōita
* [[ဂေါ့ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:五ヶ瀬川|五ヶ瀬川]]) - Kumamoto, Ōita, Miyazaki
* [[အိုမရုမြစ် (ဂျပန်)|အိုမရုမြစ်]] ([[:ja:小丸川|小丸川]]) - Miyazaki
* [[အိုးယောဒိုမြစ်]] (大淀川) - Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki
* [[ဆန်းဒိုင်းမြစ် (ခယူးရှူး)|ဆန်းဒိုင်းမြစ်]] ([[:ja:川内川|川内川]]) - Miyazaki, Kagoshima
* [[ခိမိုဆွတ်ခိမြစ်]] ([[:ja:肝属川|肝属川, 肝付川]]) - Kagoshima

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Rivers of Japan}}
* [http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/index.html Rivers of Japan] - Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT)
* [https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-W05.html Digital data]-  by MLIT

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>2n58e2j4d8lc8on61tktba4kw574odg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိုင်းနေဘာသာစကား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225787</id>
    <revision>
      <id>1038465</id>
      <parentid>756957</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T02:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7120" sha1="5gpqu8xgh2b3543yna8e7dumqwgr1nw" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name        = တိုင်းနေ ဘာသာစကား
| altname     = Tai Nuea / Dehong Dai
| image       =
| image size  = 250
| caption     =
| familycolor = Tai-Kadai
| region      = [[တရုတ်နိုင်ငံ]] ([[ယူနန်ပြည်နယ်]] ဒီဟုန်းဒေသ)၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] ([[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်း)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်း
| speakers    = ၇၂၀,၀၀၀ ခန့်
| date        = 2000–2001
| family1     = [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားမိသားစု]]
| family2     = [[ကမ်-တိုင် ဘာသာစကားများ]] (Kam-Tai)
| family3     = [[တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]] (Tai)
| family4     = အနောက်တောင်တိုင် အုပ်စု (Southwestern Tai)
| family5     = အနောက်မြောက် တိုင်အုပ်စု (Northwest Tai)
| script      = [[တိုင်လဲ့ စာပေ]] (Tai Le script)
| iso3        = tdd
| glotto      = tain1274
| glottoname  = Tai Nua
}}
[[File:Tai nuea language.jpg| တိုင်းနေ ဘာသာစကား (တိုင်နျူအာ) ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှု ပြမြေပုံ]]

'''တိုင်းနေ ဘာသာစကား''' သို့မဟုတ် '''တိုင်နျူအာ ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Tai Nuea language}}; {{lang-th|ภาษาไทเหนือ}}) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]] အတွင်းရှိ အနောက်မြောက်တိုင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Edmondson2007&quot;&gt;{{cite book |last=Edmondson |first=Jerold A. |title=The Tai-Kadai Languages |year=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7007-1457-5}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားကို &quot;တိုင်နျူအာ&quot; (တိုင်လေ
သို့မဟုတ် တရုတ်ရှမ်း) ဟုခေါ်သော ရှမ်းမျိုးနွယ်စုခွဲများက အဓိကပြောဆိုကြပြီး၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] [[ယူနန်ပြည်နယ်]]၏ တယ်ဟုန် တိုင်နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု (Dehong Dai and Jingpo Autonomous Prefecture) တွင် အများဆုံး ပြောဆိုကြသဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် တယ်ဟုန်တိုင်ဘာသာစကား ဟုလည်း လူသိများသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot;&gt;{{cite book |last=Luo |first=Meizhen |title=A Handbook of Comparative Tai |year=1997 |publisher=University of California, Berkeley}}&lt;/ref&gt;

ထို့ပြင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်းဒေသ) နှင့် အရှေ့ပိုင်း (ကျိုင်းတုံဒေသ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;{{cite web |title=Tai Nuea |url=https://www.ethnologue.com/language/tdd |website=Ethnologue |access-date=2026}}&lt;/ref&gt; &quot;တိုင်နျူအာ&quot; ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;မြောက်ပိုင်းတိုင်လူမျိုး/ဘာသာစကား&quot; ဟု ဖြစ်သည်။

== စာရေးစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သီးခြားကိုယ်ပိုင် စာရေးစနစ်ဖြစ်သော **[[တိုင်လဲ့ စာပေ]]** (Tai Le script သို့မဟုတ် Dehong Dai script) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤစာပေသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာအက္ခရာ]]နှင့် [[မွန်အက္ခရာ]]တို့ကဲ့သို့ ဗျည်းနှင့် သရတွဲ စနစ် (Abugida) ပုံစံမျိုး ရှိသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရက စာလုံးပုံစံများနှင့် သံပြောင်းသံခွဲပြ သရကုဒ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျဖြစ်စေရန် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;

== အသံစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားသည် အခြားသော တိုင်-ကဒိုင် ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) ရှိသော ဘာသာစကား (Tonal Language) ဖြစ်သည်။ ဒေသန္တရအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြားပေးနိုင်သည့် အသံနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု (၆) မျိုးအထိ တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot; /&gt; ၎င်း၏ အသံစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းဘာသာစကား (Tai Yai) နှင့် အလွန်နီးစပ်သော်လည်း သရသံနှင့် ဗျည်းတွဲအချို့တွင် အနည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>5gpqu8xgh2b3543yna8e7dumqwgr1nw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038466</id>
      <parentid>1038465</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T02:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7955" sha1="9l8wqi8r9jcsmbegded75rtnl7sz427" xml:space="preserve">{{{Infobox language
| name             = တိုင်းနေ ဘာသာစကား
| nativename       = ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ /ᥖᥭᥰ ᥢᥫᥴ&lt;br/&gt;တိုင်လေ / တိုင်နေ
| pronunciation    = {{IPA|tdd|tai˥.lə˧˥|}} (မန်ရှီ) သို့မဟုတ် {{IPA|tdd|tɑi˥˧.nə˥|}} (မိုင်းလျန်း)
| script           = [[တိုင်းလေ့စာ]]
| states           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]
| region           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]အနောက်တောင်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း
| ethnicity        = [[တိုင်းနေလူမျိုး]]၊ [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုး]]
| speakers         = ၇၂၀,၀၀၀ ခန့်
| date             = 1983–2007
| ref              = e18
| familycolor      =[[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]
| fam2             = [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]]
| fam3             = [[အနောက်တောင်-တိုင် အုပ်စု]] (Southwestern Tai)
| fam4             = အနောက်မြောက် တိုင်အုပ်စု (Northwest Tai)
| nation           = တရုတ်နိုင်ငံ (တယ်ဟုန်ဒေသ၊ ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကား)
| iso3             = tdd
| glotto           = tain1252
| glottoname       = Tai Nua
| notice           = IPA
| map              = Tai nuea language.jpg
}}
{{Contains special characters}}
[[File:德宏傣文佛经.jpg|thumb|တိုင်းနေဘာသာစကား (တိုင်လဲ့စာပေ) ဖြင့် ရေးသားထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ]]
'''တိုင်းနေ ဘာသာစကား''' သို့မဟုတ် '''တိုင်နျူအာ ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Tai Nuea language}}; {{lang-th|ภาษาไทเหนือ}}) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]] အတွင်းရှိ အနောက်မြောက်တိုင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Edmondson2007&quot;&gt;{{cite book |last=Edmondson |first=Jerold A. |title=The Tai-Kadai Languages |year=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7007-1457-5}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားကို &quot;တိုင်နျူအာ&quot; (တိုင်လေ
သို့မဟုတ် တရုတ်ရှမ်း) ဟုခေါ်သော ရှမ်းမျိုးနွယ်စုခွဲများက အဓိကပြောဆိုကြပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်၏ [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု|တယ်ဟုန် တိုင်နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]] (Dehong Dai and Jingpo Autonomous Prefecture) တွင် အများဆုံး ပြောဆိုကြသဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် တယ်ဟုန်တိုင်ဘာသာစကား ဟုလည်း လူသိများသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot;&gt;{{cite book |last=Luo |first=Meizhen |title=A Handbook of Comparative Tai |year=1997 |publisher=University of California, Berkeley}}&lt;/ref&gt;

ထို့ပြင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်းဒေသ) နှင့် အရှေ့ပိုင်း (ကျိုင်းတုံဒေသ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;{{cite web |title=Tai Nuea |url=https://www.ethnologue.com/language/tdd |website=Ethnologue |access-date=2026}}&lt;/ref&gt; &quot;တိုင်နျူအာ&quot; ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;မြောက်ပိုင်းတိုင်လူမျိုး/ဘာသာစကား&quot; ဟု ဖြစ်သည်။

== စာရေးစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သီးခြားကိုယ်ပိုင် စာရေးစနစ်ဖြစ်သော **[[တိုင်လဲ့ စာပေ]]** (Tai Le script သို့မဟုတ် Dehong Dai script) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤစာပေသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာအက္ခရာ]]နှင့် [[မွန်အက္ခရာ]]တို့ကဲ့သို့ ဗျည်းနှင့် သရတွဲ စနစ် (Abugida) ပုံစံမျိုး ရှိသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရက စာလုံးပုံစံများနှင့် သံပြောင်းသံခွဲပြ သရကုဒ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျဖြစ်စေရန် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;

== အသံစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားသည် အခြားသော တိုင်-ကဒိုင် ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) ရှိသော ဘာသာစကား (Tonal Language) ဖြစ်သည်။ ဒေသန္တရအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြားပေးနိုင်သည့် အသံနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု (၆) မျိုးအထိ တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot; /&gt; ၎င်း၏ အသံစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းဘာသာစကား (Tai Yai) နှင့် အလွန်နီးစပ်သော်လည်း သရသံနှင့် ဗျည်းတွဲအချို့တွင် အနည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>9l8wqi8r9jcsmbegded75rtnl7sz427</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038467</id>
      <parentid>1038466</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T02:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7937" sha1="bdt811t45svlq84lqpi586aiuyoncsd" xml:space="preserve">'''တိုင်းနေ ဘာသာစကား''' သို့မဟုတ် '''တိုင်လေ ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Tai Nuea language}}; {{lang-th|ภาษาไทเหนือ}}) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]] အတွင်းရှိ အနောက်မြောက်တိုင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Edmondson2007&quot;&gt;{{cite book |last=Edmondson |first=Jerold A. |title=The Tai-Kadai Languages |year=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7007-1457-5}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားကို &quot;တိုင်နေ&quot; (တိုင်လေ
သို့မဟုတ် တရုတ်ရှမ်း) ဟုခေါ်သော ရှမ်းမျိုးနွယ်စုခွဲများက အဓိကပြောဆိုကြပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်၏ [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု|တယ်ဟုန် တိုင်နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]] (Dehong Dai and Jingpo Autonomous Prefecture) တွင် အများဆုံး ပြောဆိုကြသဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် တယ်ဟုန်တိုင်ဘာသာစကား ဟုလည်း လူသိများသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot;&gt;{{cite book |last=Luo |first=Meizhen |title=A Handbook of Comparative Tai |year=1997 |publisher=University of California, Berkeley}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language
| name             = တိုင်းနေ ဘာသာစကား
| nativename       = ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ /ᥖᥭᥰ ᥢᥫᥴ&lt;br/&gt;တိုင်လေ / တိုင်နေ
| pronunciation    = {{IPA|tdd|tai˥.lə˧˥|}} (မန်ရှီ) သို့မဟုတ် {{IPA|tdd|tɑi˥˧.nə˥|}} (မိုင်းလျန်း)
| script           = [[တိုင်းလေ့စာ]]
| states           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]
| region           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]အနောက်တောင်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း
| ethnicity        = [[တိုင်းနေလူမျိုး]]၊ [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုး]]
| speakers         = ၇၂၀,၀၀၀ ခန့်
| date             = 1983–2007
| ref              = e18
| familycolor      =[[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]
| fam2             = [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]]
| fam3             = [[အနောက်တောင်-တိုင် အုပ်စု]] (Southwestern Tai)
| fam4             = အနောက်မြောက် တိုင်အုပ်စု (Northwest Tai)
| nation           = တရုတ်နိုင်ငံ (တယ်ဟုန်ဒေသ၊ ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကား)
| iso3             = tdd
| glotto           = tain1252
| glottoname       = Tai Nua
| notice           = IPA
| map              = Tai nuea language.jpg
}}
{{Contains special characters}}
[[File:德宏傣文佛经.jpg|thumb|တိုင်းနေဘာသာစကား (တိုင်လဲ့စာပေ) ဖြင့် ရေးသားထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ]]

ထို့ပြင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်းဒေသ) နှင့် အရှေ့ပိုင်း (ကျိုင်းတုံဒေသ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;{{cite web |title=Tai Nuea |url=https://www.ethnologue.com/language/tdd |website=Ethnologue |access-date=2026}}&lt;/ref&gt; &quot;တိုင်နျူအာ&quot; ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;မြောက်ပိုင်းတိုင်လူမျိုး/ဘာသာစကား&quot; ဟု ဖြစ်သည်။

== စာရေးစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သီးခြားကိုယ်ပိုင် စာရေးစနစ်ဖြစ်သော **[[တိုင်လဲ့ စာပေ]]** (Tai Le script သို့မဟုတ် Dehong Dai script) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤစာပေသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာအက္ခရာ]]နှင့် [[မွန်အက္ခရာ]]တို့ကဲ့သို့ ဗျည်းနှင့် သရတွဲ စနစ် (Abugida) ပုံစံမျိုး ရှိသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရက စာလုံးပုံစံများနှင့် သံပြောင်းသံခွဲပြ သရကုဒ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျဖြစ်စေရန် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;

== အသံစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားသည် အခြားသော တိုင်-ကဒိုင် ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) ရှိသော ဘာသာစကား (Tonal Language) ဖြစ်သည်။ ဒေသန္တရအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြားပေးနိုင်သည့် အသံနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု (၆) မျိုးအထိ တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot; /&gt; ၎င်း၏ အသံစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းဘာသာစကား (Tai Yai) နှင့် အလွန်နီးစပ်သော်လည်း သရသံနှင့် ဗျည်းတွဲအချို့တွင် အနည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>bdt811t45svlq84lqpi586aiuyoncsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038468</id>
      <parentid>1038467</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T02:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* စာရေးစနစ် */</comment>
      <origin>1038468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7868" sha1="ayh8rb8k3or3ev1xqm6nchpfwpx4yp9" xml:space="preserve">'''တိုင်းနေ ဘာသာစကား''' သို့မဟုတ် '''တိုင်လေ ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Tai Nuea language}}; {{lang-th|ภาษาไทเหนือ}}) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု]]၊ [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]] အတွင်းရှိ အနောက်မြောက်တိုင်အုပ်စုတွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Edmondson2007&quot;&gt;{{cite book |last=Edmondson |first=Jerold A. |title=The Tai-Kadai Languages |year=2007 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7007-1457-5}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားကို &quot;တိုင်နေ&quot; (တိုင်လေ
သို့မဟုတ် တရုတ်ရှမ်း) ဟုခေါ်သော ရှမ်းမျိုးနွယ်စုခွဲများက အဓိကပြောဆိုကြပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်၏ [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု|တယ်ဟုန် တိုင်နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]] (Dehong Dai and Jingpo Autonomous Prefecture) တွင် အများဆုံး ပြောဆိုကြသဖြင့် နိုင်ငံတကာတွင် တယ်ဟုန်တိုင်ဘာသာစကား ဟုလည်း လူသိများသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot;&gt;{{cite book |last=Luo |first=Meizhen |title=A Handbook of Comparative Tai |year=1997 |publisher=University of California, Berkeley}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language
| name             = တိုင်းနေ ဘာသာစကား
| nativename       = ᥖᥭᥰ ᥘᥫᥴ /ᥖᥭᥰ ᥢᥫᥴ&lt;br/&gt;တိုင်လေ / တိုင်နေ
| pronunciation    = {{IPA|tdd|tai˥.lə˧˥|}} (မန်ရှီ) သို့မဟုတ် {{IPA|tdd|tɑi˥˧.nə˥|}} (မိုင်းလျန်း)
| script           = [[တိုင်းလေ့စာ]]
| states           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]
| region           = [[တရုတ်နိုင်ငံ]]အနောက်တောင်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း
| ethnicity        = [[တိုင်းနေလူမျိုး]]၊ [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုး]]
| speakers         = ၇၂၀,၀၀၀ ခန့်
| date             = 1983–2007
| ref              = e18
| familycolor      =[[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]
| fam2             = [[တိုင်ဘာသာစကားများ|တိုင် ဘာသာစကားခွဲ]]
| fam3             = [[အနောက်တောင်-တိုင် အုပ်စု]] (Southwestern Tai)
| fam4             = အနောက်မြောက် တိုင်အုပ်စု (Northwest Tai)
| nation           = တရုတ်နိုင်ငံ (တယ်ဟုန်ဒေသ၊ ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကား)
| iso3             = tdd
| glotto           = tain1252
| glottoname       = Tai Nua
| notice           = IPA
| map              = Tai nuea language.jpg
}}
{{Contains special characters}}
[[File:德宏傣文佛经.jpg|thumb|တိုင်းနေဘာသာစကား (တိုင်လဲ့စာပေ) ဖြင့် ရေးသားထားသော ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းစာများ]]

ထို့ပြင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်း (မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်းဒေသ) နှင့် အရှေ့ပိုင်း (ကျိုင်းတုံဒေသ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]] နှင့် [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းတို့တွင်လည်း ပျံ့နှံ့ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Ethnologue&quot;&gt;{{cite web |title=Tai Nuea |url=https://www.ethnologue.com/language/tdd |website=Ethnologue |access-date=2026}}&lt;/ref&gt; &quot;တိုင်နျူအာ&quot; ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ &quot;မြောက်ပိုင်းတိုင်လူမျိုး/ဘာသာစကား&quot; ဟု ဖြစ်သည်။

== စာရေးစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားကို ရေးသားရန်အတွက် သီးခြားကိုယ်ပိုင် စာရေးစနစ်ဖြစ်သော [[တိုင်းလေ့စာ]] (Tai Le script သို့မဟုတ် Dehong Dai script) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ဤစာပေသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့ပြီး [[မြန်မာအက္ခရာ]] ကဲ့သို့ ဗျည်းနှင့် သရတွဲ စနစ် (Abugida) ပုံစံမျိုး ရှိသည်။ ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံအစိုးရက စာလုံးပုံစံများနှင့် သံပြောင်းသံခွဲပြ သရကုဒ်များကို ပိုမိုစနစ်တကျဖြစ်စေရန် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Zhou |first=Minglang |title=Multilingualism in China: The Politics of Writing Reforms for Minority Languages 1949-2002 |year=2003 |publisher=Mouton de Gruyter |isbn=978-3-11-017896-8}}&lt;/ref&gt;

== အသံစနစ် ==
တိုင်းနေ ဘာသာစကားသည် အခြားသော တိုင်-ကဒိုင် ဘာသာစကားများကဲ့သို့ပင် အသံနိမ့်အမြင့် (Tones) ရှိသော ဘာသာစကား (Tonal Language) ဖြစ်သည်။ ဒေသန္တရအလိုက် ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြားပေးနိုင်သည့် အသံနိမ့်အမြင့် ကွဲပြားမှု (၆) မျိုးအထိ တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;Luo1997&quot; /&gt; ၎င်း၏ အသံစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းဘာသာစကား (Tai Yai) နှင့် အလွန်နီးစပ်သော်လည်း သရသံနှင့် ဗျည်းတွဲအချို့တွင် အနည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိသည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ayh8rb8k3or3ev1xqm6nchpfwpx4yp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241152</id>
    <revision>
      <id>1038360</id>
      <parentid>783095</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7523" sha1="d3gr4180kbs7pc2tf0adz1qk9z2ok32" xml:space="preserve">'''နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Naga languages}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးအောက်တွင် ပါဝင်ပြီး [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]၊ [[အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့တွင် နေထိုင်ကြသော [[နာဂလူမျိုး]]များ ပြောဆိုကြသည့် ဘာသာစကားစု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Thurgood |first=Graham |last2=LaPolla |first2=Randy J. |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-74298-6}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language family
| name        = နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Naga languages
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[တောင်အာရှ]] နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]&lt;br /&gt;([[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း)
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| child1      = [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|မြောက်ပိုင်း နာဂ / ကော့န်ညတ်]] (Northern Naga)
| child2      = ဗဟိုပိုင်း နာဂ / အေအို (Central Naga / Ao)
| child3      = တောင်ပိုင်း နာဂ / အန်ဂါမီ-ပိုချူရီ (Southern Naga)
| child4      = အနောက်ပိုင်း နာဂ / ဇီမီ (Western Naga / Zeme)
| map         = 
| mapcaption  = 
}}


=== ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှု ===
&quot;နာဂ&quot; ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် လူမျိုးနွယ်စုနှင့် ပထဝီဝင်ဒေသအပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာစကားပညာရပ်အရ ၎င်းတို့သည် မျိုးရိုးတူ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း မဟုတ်ဘဲ မတူညီသော အုပ်စုခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားနေကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Coupe |first=A. R. |title=Prenasalized stops in Ao: A typological uniqueness in the Tibeto-Burman family |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2012 |volume=35 |issue=1 |pages=1–20}}&lt;/ref&gt; ဘာသာစကားပညာရှင်များက အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုကြီး (၄) စု ခွဲခြားထားသည် -

မြောက်ပိုင်း နာဂ (သို့မဟုတ်) ကော့န်ညတ် ဘာသာစကားများ အုပ်စုတွင် ကော့န်ညတ် (Konyak)၊ ဝမ်ချို (Wancho)၊ ဖုမ်း (Phom) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင် ပြောဆိုကြသော နာဂဘာသာစကားအချို့ ပါဝင်သည်။ ဤမြောက်ပိုင်းနာဂအုပ်စုသည် [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]ထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ဂျိန်းဖော (ကချင်) ဘာသာစကားနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။&lt;ref name=&quot;French1983&quot;&gt;{{cite thesis |last=French |first=Walter T. |title=Northern Naga: A Contribution to Sino-Tibetan Reconstruction |degree=Ph.D. dissertation |publisher=City University of New York |year=1983}}&lt;/ref&gt;ဗဟိုပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Central Naga / Ao languages)တွင် အေအို (Ao)၊ လိုသာ (Lotha) နှင့် ဆန်တမ် (Sangtam) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။တောင်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Southern Naga / Angami–Pochuri languages)တွင် အန်ဂါမီ (Angami)၊ ချာခီဆန်း (Chakhesang) နှင့် ပိုချူရီ (Pochuri) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။အနောက်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Western Naga / Zeme languages)တွင် ဇီလန်း (Zeliang)၊ ဇီမီ (Zeme) နှင့် လျံမိုင်း (Liangmai) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

=== မြန်မာနိုင်ငံရှိ နာဂဘာသာစကားများ ===
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ နာဂဒေသ (လဟယ်၊ လေးရှီး၊ ခန္တီး နှင့် နန်းယွန်းမြို့နယ်) များတွင် တန်ရှန်း (Tangshang)၊ လိုင်နောင် (Lainong)၊ ပုန်ညို (Ponyo)၊ ကော့န်ညတ် (Konyak) စသည့် နာဂမျိုးနွယ်စုခွဲပေါင်း မြောက်မြားစွာ နေထိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့အချင်းချင်း ဘာသာစကား ကွဲပြားမှု အလွန်ကြီးမားကြသည်။ အချို့မျိုးနွယ်စုများမှာ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ပြောဆိုသည့်စကားကို နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသဖြင့် မတူညီသော နာဂမျိုးနွယ်စုများအကြား ဆက်သွယ်ရန်အတွက် &quot;နာဂမီးစ်&quot; (Nagamese) ဟုခေါ်သော ကြားခံကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးသုံး ဘာသာစကား (Pidgin) သို့မဟုတ် မြန်မာဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြရသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Borua |first=Bhim Kanta |title=Nagamese: The Language of Nagaland |year=1993 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-440-2}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>d3gr4180kbs7pc2tf0adz1qk9z2ok32</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038361</id>
      <parentid>1038360</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7685" sha1="ng5wk4he4huesqmblrntcqx8w8lc6oz" xml:space="preserve">'''နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Naga languages}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးအောက်တွင် ပါဝင်ပြီး [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]၊ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့တွင် နေထိုင်ကြသော [[နာဂလူမျိုး]]များ ပြောဆိုကြသည့် ဘာသာစကားစု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Thurgood |first=Graham |last2=LaPolla |first2=Randy J. |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-74298-6}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language family
| name        = နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Naga languages
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[တောင်အာရှ]] နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]&lt;br /&gt;([[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း)
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| child1      = [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|မြောက်ပိုင်း နာဂ / ကော့န်ညတ်]] (Northern Naga)
| child2      = ဗဟိုပိုင်း နာဂ / အေအို (Central Naga / Ao)
| child3      = တောင်ပိုင်း နာဂ / အန်ဂါမီ-ပိုချူရီ (Southern Naga)
| child4      = အနောက်ပိုင်း နာဂ / ဇီမီ (Western Naga / Zeme)
| map         = 
| mapcaption  = 
}}


=== ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှု ===
&quot;နာဂ&quot; ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် လူမျိုးနွယ်စုနှင့် ပထဝီဝင်ဒေသအပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာစကားပညာရပ်အရ ၎င်းတို့သည် မျိုးရိုးတူ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း မဟုတ်ဘဲ မတူညီသော အုပ်စုခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားနေကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Coupe |first=A. R. |title=Prenasalized stops in Ao: A typological uniqueness in the Tibeto-Burman family |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2012 |volume=35 |issue=1 |pages=1–20}}&lt;/ref&gt; ဘာသာစကားပညာရှင်များက အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုကြီး (၄) စု ခွဲခြားထားသည် -

မြောက်ပိုင်း နာဂ (သို့မဟုတ်) ကော့န်ညတ် ဘာသာစကားများ အုပ်စုတွင် ကော့န်ညတ် (Konyak)၊ ဝမ်ချို (Wancho)၊ ဖုမ်း (Phom) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင် ပြောဆိုကြသော နာဂဘာသာစကားအချို့ ပါဝင်သည်။ ဤမြောက်ပိုင်းနာဂအုပ်စုသည် [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]ထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ဂျိန်းဖော (ကချင်) ဘာသာစကားနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။&lt;ref name=&quot;French1983&quot;&gt;{{cite thesis |last=French |first=Walter T. |title=Northern Naga: A Contribution to Sino-Tibetan Reconstruction |degree=Ph.D. dissertation |publisher=City University of New York |year=1983}}&lt;/ref&gt;ဗဟိုပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Central Naga / Ao languages)တွင် အေအို (Ao)၊ လိုသာ (Lotha) နှင့် ဆန်တမ် (Sangtam) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။တောင်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Southern Naga / Angami–Pochuri languages)တွင် အန်ဂါမီ (Angami)၊ ချာခီဆန်း (Chakhesang) နှင့် ပိုချူရီ (Pochuri) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။အနောက်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Western Naga / Zeme languages)တွင် ဇီလန်း (Zeliang)၊ ဇီမီ (Zeme) နှင့် လျံမိုင်း (Liangmai) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

=== မြန်မာနိုင်ငံရှိ နာဂဘာသာစကားများ ===
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ နာဂဒေသ (လဟယ်၊ လေးရှီး၊ ခန္တီး နှင့် နန်းယွန်းမြို့နယ်) များတွင် တန်ရှန်း (Tangshang)၊ လိုင်နောင် (Lainong)၊ ပုန်ညို (Ponyo)၊ ကော့န်ညတ် (Konyak) စသည့် နာဂမျိုးနွယ်စုခွဲပေါင်း မြောက်မြားစွာ နေထိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့အချင်းချင်း ဘာသာစကား ကွဲပြားမှု အလွန်ကြီးမားကြသည်။ အချို့မျိုးနွယ်စုများမှာ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ပြောဆိုသည့်စကားကို နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသဖြင့် မတူညီသော နာဂမျိုးနွယ်စုများအကြား ဆက်သွယ်ရန်အတွက် &quot;နာဂမီးစ်&quot; (Nagamese) ဟုခေါ်သော ကြားခံကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးသုံး ဘာသာစကား (Pidgin) သို့မဟုတ် မြန်မာဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြရသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Borua |first=Bhim Kanta |title=Nagamese: The Language of Nagaland |year=1993 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-440-2}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>ng5wk4he4huesqmblrntcqx8w8lc6oz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038362</id>
      <parentid>1038361</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7679" sha1="pj73tvvmcpgis8eq3x7qujpvq6w9r00" xml:space="preserve">'''နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Naga languages}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] ၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအုပ်စု]]ကြီးအောက်တွင် ပါဝင်ပြီး [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း ([[နာဂလန်ပြည်နယ်]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]၊ [[အာရူနာချယ် ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်|အရုဏာချာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ်]]) နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]) တို့တွင် နေထိုင်ကြသော [[နာဂလူမျိုး]]များ ပြောဆိုကြသည့် ဘာသာစကားစု ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Thurgood |first=Graham |last2=LaPolla |first2=Randy J. |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-74298-6}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language family
| name        = နာဂနွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Naga languages
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[တောင်အာရှ]] နှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]]&lt;br /&gt;([[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အနောက်မြောက်ပိုင်း)
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| child1      = [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|မြောက်ပိုင်း နာဂ / ကော့န်ညတ်]] (Northern Naga)
| child2      = ဗဟိုပိုင်း နာဂ / အေအို (Central Naga / Ao)
| child3      = တောင်ပိုင်း နာဂ / အန်ဂါမီ-ပိုချူရီ (Southern Naga)
| child4      = အနောက်ပိုင်း နာဂ / ဇီမီ (Western Naga / Zeme)
| map         = 
| mapcaption  = 
}}
== ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှု ==
&quot;နာဂ&quot; ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် လူမျိုးနွယ်စုနှင့် ပထဝီဝင်ဒေသအပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဘာသာစကားပညာရပ်အရ ၎င်းတို့သည် မျိုးရိုးတူ ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းမှ ဆင်းသက်လာခြင်း မဟုတ်ဘဲ မတူညီသော အုပ်စုခွဲများအဖြစ် ကွဲပြားနေကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Coupe |first=A. R. |title=Prenasalized stops in Ao: A typological uniqueness in the Tibeto-Burman family |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2012 |volume=35 |issue=1 |pages=1–20}}&lt;/ref&gt; ဘာသာစကားပညာရှင်များက အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုကြီး (၄) စု ခွဲခြားထားသည် -

မြောက်ပိုင်း နာဂ (သို့မဟုတ်) ကော့န်ညတ် ဘာသာစကားများ အုပ်စုတွင် ကော့န်ညတ် (Konyak)၊ ဝမ်ချို (Wancho)၊ ဖုမ်း (Phom) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်တွင် ပြောဆိုကြသော နာဂဘာသာစကားအချို့ ပါဝင်သည်။ ဤမြောက်ပိုင်းနာဂအုပ်စုသည် [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]ထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ဂျိန်းဖော (ကချင်) ဘာသာစကားနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည်။&lt;ref name=&quot;French1983&quot;&gt;{{cite thesis |last=French |first=Walter T. |title=Northern Naga: A Contribution to Sino-Tibetan Reconstruction |degree=Ph.D. dissertation |publisher=City University of New York |year=1983}}&lt;/ref&gt;ဗဟိုပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Central Naga / Ao languages)တွင် အေအို (Ao)၊ လိုသာ (Lotha) နှင့် ဆန်တမ် (Sangtam) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။တောင်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Southern Naga / Angami–Pochuri languages)တွင် အန်ဂါမီ (Angami)၊ ချာခီဆန်း (Chakhesang) နှင့် ပိုချူရီ (Pochuri) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။အနောက်ပိုင်း နာဂ ဘာသာစကားများ (Western Naga / Zeme languages)တွင် ဇီလန်း (Zeliang)၊ ဇီမီ (Zeme) နှင့် လျံမိုင်း (Liangmai) ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

== မြန်မာနိုင်ငံရှိ နာဂဘာသာစကားများ ==
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ နာဂဒေသ (လဟယ်၊ လေးရှီး၊ ခန္တီး နှင့် နန်းယွန်းမြို့နယ်) များတွင် တန်ရှန်း (Tangshang)၊ လိုင်နောင် (Lainong)၊ ပုန်ညို (Ponyo)၊ ကော့န်ညတ် (Konyak) စသည့် နာဂမျိုးနွယ်စုခွဲပေါင်း မြောက်မြားစွာ နေထိုင်ကြပြီး ၎င်းတို့အချင်းချင်း ဘာသာစကား ကွဲပြားမှု အလွန်ကြီးမားကြသည်။ အချို့မျိုးနွယ်စုများမှာ တစ်ရွာနှင့်တစ်ရွာ ပြောဆိုသည့်စကားကို နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသဖြင့် မတူညီသော နာဂမျိုးနွယ်စုများအကြား ဆက်သွယ်ရန်အတွက် &quot;နာဂမီးစ်&quot; (Nagamese) ဟုခေါ်သော ကြားခံကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးသုံး ဘာသာစကား (Pidgin) သို့မဟုတ် မြန်မာဘာသာစကားကို အသုံးပြုကြရသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Borua |first=Bhim Kanta |title=Nagamese: The Language of Nagaland |year=1993 |publisher=Mittal Publications |isbn=978-81-7099-440-2}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>pj73tvvmcpgis8eq3x7qujpvq6w9r00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အလော့ဘွမ်တိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270700</id>
    <revision>
      <id>1038519</id>
      <parentid>1033734</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T06:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]</comment>
      <origin>1038519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15873" sha1="kuyyuuf4oyjks9hvrxkmgkxzbk78wko" xml:space="preserve">{{Short description|Battle in the Myanmar civil war}}
{{Infobox military conflict
| conflict          = အလော့ဘွမ်
| partof            = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| place             = အလော့ဘွမ်တောင်ကုန်း၊ [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]
| date              = ၂၅ မတ် ၂၀၂၁ (ပထမတိုက်ပွဲ)&lt;br /&gt;၁၁-၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၁ (ဒုတိယတိုက်ပွဲ)
| result            = ကေအိုင်အေ အနိုင်ရ
| combatant1        = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}} [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
| combatant2        = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
| coordinates       = {{coords|24.712117|N|97.488365|E|region:MM-11_type:event|display=inline,title}}
| strength1         = မသိရှိရ
| strength2         = ၁၀၀+
| casualties1       = မသိရှိရ
| casualties2       = ၁၀၀ ကျော်သေဆုံး၊ ၃၈ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ
| campaignbox       = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အလော့ဘွမ်တိုက်ပွဲများ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ အစောပိုင်းကာလများအတွင်း [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[မိုးမောက်မြို့နယ်]]၊ [[အလောဘွမ်ရွာ၊ မိုးမောက်မြို့နယ်|အလော့ဘွမ်ရွာ]]၊အလော့ဘွမ်တောင်ကုန်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြစ်သည်။ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]သည် တပ်မတော် ၏ အလော့ဘွမ်စစ်အခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့နိုင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲ လည်းဖြစ်ပြီး၊ထို  အလော့ဘွမ်အခြေစိုက်စခန်းသည် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် ကေအိုင်အေဌာနချုပ် [[လိုင်ဇာမြို့|လိုင်ဇာ]]အနီးတွင် တည်ရှိသည်။&lt;ref name=voi&gt;{{cite news |title=Failed Again To Seize Strategic Hill On The Myanmar-China Border, 20 Myanmar Soldiers Killed |date=1 May 2021 |work=Voice of Indonesia |url=https://voi.id/en/news/48422 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429072722/https://voi.id/en/news/48422|archive-date=April 29, 2023}}&lt;/ref&gt;

== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ပထမတိုက်ပွဲ ===
မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီခွဲခန့်တွင် ကေအိုင်အေ တပ်ရင်း ၂၅ နှင့် ၁၀ တို့သည် [[မြန်မာပြည်မြောက်ပိုင်း မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]ဝင်များနှင့် ပူးပေါင်းကာ အလော့ဘွမ်တောင်ကုန်းအောက်ခြေရှိ မုန်ပေါက်နှင့် ရှန်ထောင် စစ်စခန်းငယ်များ ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=bni&gt;{{cite news |title=KIA Captures Strategic Tatmadaw Hilltop Camp in Kachin State |date=29 March 2021 |url=https://www.bnionline.net/en/news/kia-captures-strategic-tatmadaw-hilltop-camp-kachin-state |work=BNI Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20230430054855/https://www.bnionline.net/en/news/kia-captures-strategic-tatmadaw-hilltop-camp-kachin-state|archive-date=April 30, 2023}}&lt;/ref&gt; ဤအောင်ပွဲသည် အဓိကထိုးစစ်အတွက် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။

နောက်တစ်နေ့ဖြစ်သည့် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ တွင် ကေအိုင်အေတပ်များသည် တပ်မတော်နှင့် ၁၁ နာရီကြာ တိုက်ပွဲဆင်နွှဲပြီးနောက် အလော့ဘွမ် စစ်အခြေစိုက်စခန်း ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |title=kia seizes Myanmar military base in kachin, - ОВА |url=https://myanmar-now.org/en/news/kia-seizes-myanmar-military-base-in-kachin/ |website=myanmar-now |access-date=22 April 2023 |language=English |date=25 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20231205222843/https://myanmar-now.org/en/news/kia-seizes-myanmar-military-base-in-kachin/|archive-date=December 5, 2023}}&lt;/ref&gt; 

[[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]] (ကေအိုင်အို) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူ၏ ပြောကြားချက်အရ တပ်မတော်က မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အလော့ဘွမ်မှ ကေအိုင်အေ၏ ဖားလမ်ဘွမ် ရှေ့တန်းစခန်းသို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကေအိုင်အေက တိုက်ခိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=bni/&gt;

=== ဒုတိယတိုက်ပွဲ ===
ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့မှ ၁၄ ရက်နေ့ အတွင်း တပ်မတော်သည် နောင်မွန်ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အလော့ဘွမ်စစ်အခြေစိုက်စခန်းသို့ ထပ်ခါတလဲလဲ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့ တွင် တပ်မတော်၏ ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၂၀ မှ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်ပါဝင်သော စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤကနဦးထိုးစစ်မှ စစ်သည်နှစ်ဦး သို့မဟုတ် သုံးဦးသာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သောတိုက်ပွဲကြောင့် တပ်မတော်ဘက်တွင် ထိခိုက်မှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=irra1&gt;{{cite web |title=Myanmar troops sustain heavy casualties Kachin keep control strategic base |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-troops-sustain-heavy-casualties-kachin-keep-control-strategic-base.html|website=www.irrawaddy.com |access-date=22 April 2023 |language=English |date=14 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20231201185926/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-troops-sustain-heavy-casualties-kachin-keep-control-strategic-base.html|archive-date=December 1, 2023}}&lt;/ref&gt; 

နောက်တစ်နေ့ဖြစ်သည့် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့ တွင် ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၈၇ မှ အပိုစစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းကို ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့သည်။ [[တပ်မတော် (လေ)]]သည်လည်း တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်များဖြင့် ပါဝင်ခဲ့ပြီး နံနက် ၇ နာရီမှ ည ၁၀ နာရီအတွင်း တောင်ကုန်းသို့ ၁၄ ကြိမ်တိုင်တိုင် ပျံသန်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် ကေအိုင်အေ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်တွင် အများစုကို ဆက်တိုက်ဆိုသလို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဒေသခံများ၏ ပြောကြားချက်အရ ဂျက်လေယာဉ်များသည် တစ်ချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး တရုတ်ဘက်မှ သတိပေးပစ်ခတ်ပြီးမှသာ ပြန်လှည့်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်မြေပြင်တပ်ဖွဲ့များ ပစ်ခတ်လိုက်သည့် လက်နက်ကြီးကျည် နှစ်လုံးသည် နေ့လယ် ၂ နာရီနှင့် ညနေ ၅ နာရီခန့်တွင် တရုတ်ဘက်နယ်နိမိတ်အတွင်းသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=SAC's fighter jets incessantly bomb Alaw Bum, artillery shells fell into China |author=KLN |date=13 April 2021 |work=Kachinland News |language=en |url=https://www.kachinlandnews.com/?p=29880|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429021414/https://www.kachinlandnews.com/?p=29880|archive-date=April 29, 2023}}&lt;/ref&gt; ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့ တိုက်ပွဲအတွင်း ခြေမြန်တပ်ရင်း ၃၈၇ ၏ တပ်ရင်းမှူးကျဆုံးခဲ့ကြောင်း ကေအိုင်အေသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Myanmar Military Suffers Heavy Casualties in Fierce Fighting With Ethnic Armed Groups |date=13 April 2021 |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-suffers-heavy-casualties-fierce-fighting-ethnic-armed-groups.html |work=The Irrawaddy|archive-url=https://web.archive.org/web/20230803063143/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-suffers-heavy-casualties-fierce-fighting-ethnic-armed-groups.html|archive-date=August 3, 2023}}&lt;/ref&gt; 

တိုက်ပွဲများသည် တဖြည်းဖြည်း နှေးကွေးသွားပြီး ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ တွင် လုံးဝရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများ ရပ်တန့်ပြီးနောက် ကျန်ရှိနေသေးသော တပ်မတော်စစ်သည် ၃၈ ဦး ကို ကေအိုင်အေက ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။&lt;ref name=irra1/&gt;

==အကျိုးဆက်များ==
အခြေစိုက်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းက ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (ကေအိုင်အေ) အတွက် လူထုထောက်ခံမှုနှင့် အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိစေခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် စခန်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း အကြိမ်တိုင်းတွင် အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ အထိနာခဲ့သည်။ အလော့ဘွမ်တိုက်ပွဲသည် ကေအိုင်အေက တိုက်ရိုက်ကွပ်ကဲခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသော တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် ကျန်ရှိနေခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတိုက်ပွဲများကို [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်သည့် တပ်မဟာများက ဦးဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=KIA Poses Formidable Threat to Junta Military in Northern Myanmar |date=10 November 2022 |author=Ko Oo |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/kia-poses-formidable-threat-to-junta-military-in-northern-myanmar.html |work=The Irrawaddy|archive-url=https://web.archive.org/web/20230930232740/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/kia-poses-formidable-threat-to-junta-military-in-northern-myanmar.html|archive-date=September 30, 2023}}&lt;/ref&gt;

အဆိုပါစခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အလော့ဘွမ်စခန်းသည် ကေအိုင်အေဌာနချုပ် လိုင်ဇာနှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသောကြောင့် အရေးပါသည့် ကေအိုင်အေစခန်းများနှင့် စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများအပေါ် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများကို မဟာဗျူဟာမြောက်စွာ ရပ်တန့်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref name=bni/&gt;

ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့ တွင် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၇၇ သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၆ ကြိမ်ဖြင့် တောင်ကုန်းကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည် တောင်ကုန်းကို ပြန်မသိမ်းနိုင်ခဲ့ဘဲ အနည်းဆုံး စစ်သည် ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref name=voi/&gt;

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကချင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>kuyyuuf4oyjks9hvrxkmgkxzbk78wko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တိုင်ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272635</id>
    <revision>
      <id>1038469</id>
      <parentid>944558</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T02:35:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6649" sha1="dw59jpbjwe731t9mec14lk1mn5uwka2" xml:space="preserve">'''တိုင် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Tai languages}}) သို့မဟုတ် '''ကျွမ့်-တိုင် ဘာသာစကားများ''' (Zhuang–Tai) သည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားမိသားစု]] ၏ အဓိကအကျဆုံးနှင့် အပြောဆိုအများဆုံး ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Auer2021&quot;&gt;{{cite book |last=Diller |first=Anthony |title=The Tai-Kadai Languages |year=2008 |publisher=Routledge |isbn=978-0-7007-1457-5}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားအုပ်စုတွင် အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းတို့၌ ထင်ရှားသော ဘာသာစကားများစွာ ပါဝင်ပြီး၊ အဖွဲ့ဝင်ဘာသာစကား စုစုပေါင်း (၆၀) ကျော် တည်ရှိသည်။&lt;ref name=&quot;EthnologueKraDai&quot;&gt;{{cite web |title=Kra-Dai Languages |url=https://www.ethnologue.com/ |website=Ethnologue |access-date=2026}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language family
| name          = တိုင်
| altname       = ကျွမ့်–တိုင်၊ ဒိုင်
| region        = တောင်ပိုင်း[[တရုတ်]] (esp.ကွမ်ရှီး,ကွေ့ကျိုး,ယူနန်, ကွမ်တုန်း), [[အရှေ့တောင်အာရှ]], [[အရှေ့မြောက်အိန္ဒိယ]]
| familycolor   = [[ခရာ-တိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်]]
| fam2          = [[Kam–Tai languages|Kam–Tai]]?
| fam3          = [[Be language|Be]]–Tai?
| protoname     = [[Proto-Tai language|Proto-Tai]]
| child1        = [[Northern Tai languages|Northern]] (NT)
| child2        = [[Central Tai languages|Central]] (CT)
| child3        = [[Southwestern Tai languages|Southwestern]] (SWT)
| child4        = (see also [[Zhuang languages]])
| iso2          = tai
| iso5          = tai
| glotto        = daic1237
| glottorefname = Daic
| map           = Taikadai-en1.png
| mapcaption    = Distribution of Tai languages:&lt;br /&gt;
{{legend|#FFEC19|Northern Tai / Northern Zhuang}}
{{legend|#FF4C00|Central Tai / Southern Zhuang}}
{{legend|#FF9D00|Southwestern Tai / Thai}}
}}

တိုင်ဘာသာစကားများကို ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုကြီး (၃) ခု ခွဲခြားထားသည်-&lt;ref name=&quot;Li1977&quot;&gt;{{cite book |last=Li |first=Fang-Kuei |title=A Handbook of Comparative Tai |year=1977 |publisher=University Press of Hawaii |isbn=0-8248-0540-2}}&lt;/ref&gt;
#မြောက်ပိုင်း တိုင်အုပ်စု (Northern Tai)သည် တရုတ်နိုင်ငံ [[ကွမ်ရှီး (ကျွမ့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ)|ကွမ်းရှီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] မြောက်ပိုင်းရှိ ကျွမ့်ဘာသာစကား (Zhuang) အချို့နှင့် ဗူးရီးဘာသာစကား (Bouyei) တို့ ပါဝင်သည်။
#အလယ်ပိုင်း တိုင်အုပ်စု (Central Tai)သည်ကွမ်းရှီ ဒေသတောင်ပိုင်းရှိ ဂျွမ်းဘာသာစကားများနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ နန်ဘာသာစကား (Nung) ၊ ထိုဘာသာစကား (Tày) တို့ ပါဝင်သည်။
#အနောက်တောင်ပိုင်း တိုင်အုပ်စု (Southwestern Tai) သည် လူဦးရေအများဆုံး ပြောဆိုသည့် အုပ်စုဖြစ်ပြီး [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၏ ရုံးသုံး [[ထိုင်းဘာသာစကား]] (Standard Thai)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]]၏ [[လာအိုဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[ရှမ်းပြည်နယ်]]ရှိ [[ရှမ်းဘာသာစကား]] (Shan)၊ [[တိုင်းနေဘာသာစကား]] (Tai Nuea) နှင့် တိုင်လူးဘာသာစကား (Tai Lü) တို့ ပါဝင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Chamberlain1975&quot;&gt;{{cite journal |last=Chamberlain |first=James R. |title=A New Look at the History and Classification of the Southwestern Tai Languages |journal=Journal of the Siam Society |year=1975 |volume=63 |issue=1 |pages=49–66}}&lt;/ref&gt;

== ထူးခြားသော ဝိသေသလက္ခဏာများ ==
တိုင်ဘာသာစကားများသည် အခြေခံအားဖြင့် စကားလုံးတစ်လုံးချင်း အဓိပ္ပာယ်ရှိသော (Monosyllabic) နှင့် စကားလုံးအစီအစဉ်အလိုက် အဓိပ္ပာယ်ပြောင်းလဲသော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဘာသာစကား (Analytic language) များ ဖြစ်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Comrie1989&quot;&gt;{{cite book |last=Comrie |first=Bernard |title=Language Universals and Linguistic Typology |year=1989 |publisher=University of Chicago Press}}&lt;/ref&gt; ထို့ပြင် စကားလုံးတစ်လုံးတည်းကို အသံနိမ့်အမြင့် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ကွဲပြားစေသည့် အသံနိမ့်အမြင့်ရှိသော ဘာသာစကား (Tonal Languages) များ ဖြစ်ကြပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် သဒ္ဒါတည်ဆောက်ပုံတွင် ကတ္တား-ကရိယာ-ကံ (Subject-Verb-Object / SVO) စနစ်ကို အသုံးပြုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Diller2008&quot; /&gt;

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>dw59jpbjwe731t9mec14lk1mn5uwka2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ:Loganandjayce</title>
    <ns>2</ns>
    <id>273702</id>
    <revision>
      <id>1038567</id>
      <parentid>951228</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:15:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="s5946uuwajfbgtsr7l0s61e2ueads6j" xml:space="preserve">{{userboxtop}}
{{အသုံးပြုသူ ဝီကီပီးဒီးယား/Autoconfirmed}}
{{User Wikipedian For|year=2025|month=8|day=21}}
{{User articles created|၄၃}}

{{userboxbottom}}
{{Autoconfirmed topicon}}</text>
      <sha1>s5946uuwajfbgtsr7l0s61e2ueads6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မျက်တော်ပြေ (ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275483</id>
    <revision>
      <id>1038568</id>
      <parentid>949719</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2536" sha1="nmnwuz0csma9qzg8ouvs3n52s7yp858" xml:space="preserve">{{Infobox television
| show_name        = မျက်တော်ပြေ 
| image            = File:1758786006758 မျက်တော်ပြေ ဇာတ်လမ်းတွဲ.jpg
| caption          = fortune tv poster 
| genre            = Boys’ Love
| story          = ညမွှေးပန်း
| director         =သီဟသစ်
| starring         = တေဇလင်းရောင်&lt;br&gt;ဇွဲ&lt;br&gt;ကောင်းစစ်
| theme_song_composer = ဇော်ခွန်
| country          = မြန်မာနိုင်ငံ
| language         = မြန်မာ
| num_episodes     = ၆
| producer         = SKY Production
| location         = ရန်ကုန်
| runtime          = ဧပြီလ
| company          = SKY Production
| network          = Fortune TV
| first_aired      = ၂၀၂၄
| last_aired       = ၂၀၂၄
}}

'''မျက်တော်ပြေ''' ဇာတ်လမ်းတွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် Fortune TV မှ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့သည့် မြန်မာ အမျိုးသားအချစ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းတွဲကို SKY Production မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး အပိုင်း (၆) ပိုင်း ပါဝင်သည် ဆရာမ ညမွှေးပန်း၏ ဝတ္ထုကို ရိုက်ကူးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုဇာတ်လမ်းတွဲတွင် [[တေဇလင်းရောင်]]၊ ဇွဲ နှင့် ကောင်းစစ်  တို့က အဓိက သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Myet Taw Pyay - Myanmar (Burma) The GAYS OF DAYTIME - ProBoards|date=3 April 2024|language=en|publisher=The GAYS OF DAYTIME|accessdate=25 September 2025|url=https://gaydaytime.proboards.com/thread/2926/myet-taw-pyay-myanmar-burma}}&lt;/ref&gt;

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဧက အဖြစ် တေဇလင်းရောင်
* မုတ်သုန် အဖြစ် ဇွဲ
* ဦးမာန် အဖြစ် ကောင်းစစ်
* မိုးမြင့်မြတ်စိုး 
* ခိုင်းသင်းဦး

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]]</text>
      <sha1>nmnwuz0csma9qzg8ouvs3n52s7yp858</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275778</id>
    <revision>
      <id>1038357</id>
      <parentid>1019594</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2767" sha1="ndej8kx3aj9lvgag2ldc2ohh1zwelic" xml:space="preserve">'''ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု''' ({{lang-en|Sal languages}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော အကိုင်းအခက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းအောက်တွင် [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော (ကချင်)]]၊ [[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|ဘိုဒို-ဂါရို]] နှင့် ကော့န်ညတ် နာဂ ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။ ဤဘာသာစကားအုပ်စုခွဲကို ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားအများစုတွင် &quot;လူ&quot; ကို &quot;ဆယ်လ်&quot; သို့မဟုတ် ထိုနှင့်အသံတူ စကားလုံးများ သုံးနှုန်းကြသည်ကို အခြေခံ၍ သုတေသီများက အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language
| name        = ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု
| altname     = Sal languages
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      =[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| child1      = [[ဂျိန်းဖော ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော-သက်]] (Jingpho–Luish)
| child2      = [[ဘိုဒို-ဂါရို ဘာသာစကားများ]] (Bodo–Garo)
| child3      = [[ကော့န်ညတ် ဘာသာစကားများ]] (Konyak / Northern Naga)
| iso3        = none
| glotto      = sall1238
| glottoname  = Sal
}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]]</text>
      <sha1>ndej8kx3aj9lvgag2ldc2ohh1zwelic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038359</id>
      <parentid>1038357</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <origin>1038359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8118" sha1="6pp6ro3ea9nj07dh5ke2mdqr9p82fnn" xml:space="preserve">'''ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု''' ({{lang-en|Sal languages}}) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီး]]၏ [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော အကိုင်းအခက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းအောက်တွင် [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော (ကချင်)]]၊ [[ဘိုရို-ဂါရို ဘာသာစကားများ|ဘိုဒို-ဂါရို]] နှင့် ကော့န်ညတ် နာဂ ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။ ဤဘာသာစကားအုပ်စုခွဲကို ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားအများစုတွင် &quot;လူ&quot; ကို &quot;ဆယ်လ်&quot; သို့မဟုတ် ထိုနှင့်အသံတူ စကားလုံးများ သုံးနှုန်းကြသည်ကို အခြေခံ၍ သုတေသီများက အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language
| name        = ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု
| altname     = Sal languages
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      =[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| child1      = [[ဂျိန်းဖော ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖော-သက်]] (Jingpho–Luish)
| child2      = [[ဘိုဒို-ဂါရို ဘာသာစကားများ]] (Bodo–Garo)
| child3      = [[ကော့န်ညတ် ဘာသာစကားများ]] (Konyak / Northern Naga)
| iso3        = none
| glotto      = sall1238
| glottoname  = Sal
}}

== အုပ်စုသတ်မှတ်ပုံ သမိုင်းကြောင်း ==
တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစုကြီးအတွင်း၌ ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုကို သီးခြားမျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ရန် ဘာသာစကားပညာရှင်များက ကာလရှည်ကြာ စနစ်တကျ သုတေသနပြုခဲ့ကြသည်။ 

၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ]]ခေတ် ဂျော့ဂ်ျ အေ ဂီယာဆန် (George A. Grierson) ၏ အိန္ဒိယဘာသာစကားများဆိုင်ရာ စစ်တမ်း (Linguistic Survey of India) တွင် ဤဘာသာစကားများကို &quot;ဗိုဒို-နာဂ-ကချင်&quot; (Bodo-Naga-Kachin) ဟူ၍ အကြမ်းဖျင်း စုစည်းဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Grierson |first=George A. |title=Linguistic Survey of India |volume=III: Tibeto-Burman Family |year=1903 |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing |location=Calcutta}}&lt;/ref&gt; ထို့နောက် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဘာသာစကားပညာရှင် ပေါလ် ကေ ဘန်းနက်ဒစ်ခ် (Paul K. Benedict) က ၎င်း၏ သုတေသနတွင် &quot;ဗိုဒို-ဂါရို&quot;၊ &quot;ကော့န်ညတ်&quot; နှင့် &quot;ဂျိန်းဖော&quot; ဘာသာစကားများအကြား တူညီသော သဒ္ဒါနှင့် ဝေါဟာရဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများကို စတင်ထောက်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Benedict |first=Paul K. |title=The Sino-Tibetan Tonal System |journal=Sino-Tibetan Linguistics |year=1974 |volume=5 |pages=12–34}}&lt;/ref&gt;

သို့သော်လည်း &quot;ဆယ်လ် (Sal)&quot; ဟူသော အမည်နာမဖြင့် တိကျသည့် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲတစ်ခုအဖြစ် တရားဝင် စတင်အဆိုပြု သတ်မှတ်ခဲ့သူမှာ အမေရိကန် မနုဿဗေဒနှင့် ဘာသာစကားပညာရှင် ရော်ဘင်စ် ဘားလင်း (Robbins Burling) ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် သုတေသနစာတမ်း၌ ဤအုပ်စုဝင် ဘာသာစကားအားလုံးတွင် &quot;လူ&quot; သို့မဟုတ် &quot;အမျိုးသား&quot; ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် မူလမြစ်ဖျားစကားလုံး (Proto-language form) သည် '''*sal''' သို့မဟုတ် '''*chal''' ဖြစ်ကြသည်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Burling1983&quot;&gt;{{cite journal |last=Burling |first=Robbins |title=The Sal Languages |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=1983 |volume=7 |issue=2 |pages=1–32}}&lt;/ref&gt; 

ဥပမာအားဖြင့်-
* ဗိုဒို (Bodo) ဘာသာစကားဖြင့် ''sua''
* ဂါရို (Garo) ဘာသာစကားဖြင့် ''mande'' (မူလစကားလုံး *sal မှ ဆင်းသက်ပြောင်းလဲမှုရှိသော ပုံစံ)
* ဂျိန်းဖော (Jingpho) ဘာသာစကားဖြင့် ''chya'' (သို့မဟုတ်) ''shachah''
* ကော့န်ညတ် နာဂ (Konyak) ဘာသာစကားဖြင့် ''sha'' စသည်ဖြင့် ဘုံတူညီသော နှိုင်းယှဉ်ချက်များကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling1983&quot; /&gt;

ဘားလင်း၏ ဤအဆိုပြုချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ဂျိမ်းစ် အေ မာတစ်ဆော့ဖ် (James A. Matisoff) ကဲ့သို့သော တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ပါရဂူကြီးများကလည်း ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး၊ ယခုအခါတွင် ဤအုပ်စုကို တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားများ၏ ခိုင်မာသော အကိုင်းအခက်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့ဘာသာစကား သမိုင်းပညာရပ်တွင် အသိအမှတ်ပြု လက်ခံထားကြသည်။&lt;ref&gt;{{cite book |last=Matisoff |first=James A. |title=Handbook of Proto-Tibeto-Burman: System and Philosophy of Sino-Tibetan Reconstruction |year=2003 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-09843-5}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ]]</text>
      <sha1>6pp6ro3ea9nj07dh5ke2mdqr9p82fnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280044</id>
    <revision>
      <id>1038557</id>
      <parentid>1038117</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကွယ်လွန်သူများ */</comment>
      <origin>1038557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161268" sha1="ciykwh55vecnk1g9o3k0madkeu78w67" xml:space="preserve">{{Events by month|၂၀၂၆|prefix=မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/}}{{Year nav|2026}}
{{Year article header|2026}}

== ဖြစ်ပွားဆဲ ဖြစ်ရပ်များ ==

* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
* [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]
* [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]
* [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]သက်တမ်း
* [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]သက်တမ်း

== အဓိက ဖြစ်ရပ်များ ==

=== ဇန်နဝါရီ ===

* [[၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ]]သည် [[ယူရို|ယူရိုငွေကြေး]]ကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယူရိုဇုန်၏ ၂၁ ခုမြောက် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite press release|title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps|date=July 8, 2025|publisher=Council of the European Union|url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}&lt;/ref&gt;

* [[၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]က မြန်မာနိုင်ငံက ခွဲထွက်ပြီး ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံ တည်ထောင်လိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |url=https://burmese.dvb.no/post/740655 |access-date=8 Jan 2026 |website=DVB}}&lt;/ref&gt;
* [[၉ ဇန်နဝါရီ]] - မြန်မာနိုင်ငံနှင့် [[ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ]]တို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်မှစတင်၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား သံအမတ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် သံတမန်အဆက်အသွယ် ထူထောင်ကြသည်။ ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ် သမ္မတနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ (၁၂၇) နိုင်ငံမြောက် သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်နှင့် ဆိုမာလီယာဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံတို့အကြား သံတမန်အဆက်အသွယ်ထူထောင် |url=https://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaanng-chiumaaliiyaaphkdrysmmttniungngnttiuakaa |url-status=live |access-date=၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |website=Myanmar Digital News}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၁ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၂) ကို  မြို့နယ်ပေါင်း ၁၀၀ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း(၂) ကျင်းပပြီးစီး |url=https://xinhuamyanmar.com/news/myanmar/nm-2611131/ |access-date=2026-02-28 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ ရွေးကောက်ပွဲအပိုင်း(၂)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်များ၌ မဲပေးမှုများ ပြီးဆုံး၍ မဲရုံများစတင်ပိတ်သိမ်း |url=https://news-eleven.com/article/309049 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၄ ဇန်နဝါရီ]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥပဒေကို တတိယအကြိမ်ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/pnnytheaangcusmmttmnmaaniungngntteaa-amiusaakaakyrennglunkhunrekeaangcii |access-date=2026-03-13 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;                 
* [[၂၅ ဇန်နဝါရီ]] - [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆]] ၏ အပိုင်း (၃) ကို  မြို့နယ်ပေါင်း ၆၁ ၌ ကျင်းပခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက်(တနဂ်​နွေ​နေ့)တွင် ကျင်းပမည့် ​ရွေး​ကောက်ပွဲအပိုင်း(၃)တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ် |url=https://news-eleven.com/article/309419 |access-date=2026-02-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၇ ဇန်နဝါရီ]] - ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းထွန်းနောင်]]အား စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မူလတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]ကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးအဖြစ် အစားထိုးခန့်ထားသဖြင့် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကောင်မရှင်]]အဖွဲ့ဝင်သစ် ဖြစ်လာသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထဲ​ရေးဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်း​နောင်အား စစ်ဘက်မူလတာဝန် ပြန်လည်ထမ်းဆောင်စေပြီး ၎င်း၏​နေရာတွင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်အား ခန့်အပ်|url=https://news-eleven.com/article/309488|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-06|language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၉ ဇန်နဝါရီ]] - ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ် အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ​ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​ကြောင်း အမိန့်များကို ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/76504 |access-date=2026-02-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ယခင်​အရေးပေါ် အခြေအနေ​ကြေညာထားသည့် ၆၃ မြို့နယ်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ​နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်​ရေးအမိန့်ကို ရက်​ ၉၀ ဆက်လက်တည်ရှိ​​ကြောင်းကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/309542 |access-date=2026-02-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

=== ဖေဖော်ဝါရီ ===

* [[၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]ကို [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ 
* [[၇ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]] ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခြင်းအခမ်းအနားကို နေပြည်တော်ရှိ  MICC -1 ခန်းမတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဆုကို &quot;''[[ပန်းမြိုင်လယ်မှ ဥယျာဉ်မှူး]]''&quot;ဇာတ်ကားက ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုများ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ပွဲ ပြုလုပ် |url=https://news-eleven.com/article/309744 |access-date=2026-02-22 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt; 
* [[၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ]] - နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံကို မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ 
* [[၁၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်|ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]၏ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်နဂါး]]သည် မြန်မာ့တပ်မတော်ထံ လက်နက်ချခဲ့သည်။ 

* [[၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း]] ၏ ATR-72-600 အမျိုးအစား ခရီးသည်တင်လေယာဉ်ကို FPV Suicide Drone များဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လေယာဉ်၏ ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ထည်အလယ်ပိုင်းနှင့် နောက်မီးပိုင်းတို့တွင် ဗုံးစထိမှန်၍ အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းထား |url=https://npnewsmm.com/news/699966621a20c677ac351113 |url-status=live |website=NP News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-02-21 |title=မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှာ ခရီးသည်တင်လေယာဉ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/02/21/mna-airline-rebel-drone-burma-junta/ |access-date=2026-02-22 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၃ ဖေဖော်ဝါရီ]] - တတိယအကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်အသီးသီး၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ရာ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]ကို (၁၆) ရက်နေ့၊ [[အမျိုးသားလွှတ်တော်]]ကို (၁၈) ရက်နေ့နှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များကို (၂၀) ရက်နေ့တို့တွင် အသီးသီးစတင်ကျင်းပရန် ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80312 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80315 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကျင်းပရန်ခေါ်ယူခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80316 |access-date=2026-02-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ]] - ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]သံရုံးကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂၈) ရက်နေ့၌ ပိတ်သိမ်းမည်ဟု တရားဝင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဖင်လန်နိုင်ငံသံရုံး ပိတ်သိမ်းမည် |url=https://news-eleven.com/article/310071 |access-date=2026-02-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] -  အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80422|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-02-27|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]နိုင်ငံတို့သည် [[အီရန်နိုင်ငံ]]အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t |access-date=28 February 2026 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; ယင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 February 2026 |title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de |access-date=28 February 2026 |publisher=The Guardian}}&lt;/ref&gt;

=== မတ် ===

* [[၁ မတ်]] - မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]၊ အနောက်ဘက် ရှစ်မိုင်ခန့်အကွာ ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ပြောင်းရွာဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သေဆုံးသူ ၂၅ ဦး ရှိခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-03-02 |title=မင်းတုန်းမြို့အနောက်ဘက် ရခိုင်ရိုးမတောင်ခြေရှိ ကုန်တင်ကားရပ်နားစခန်းကို ဗုံးကြဲ၊ ၂၅ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73008/ |access-date=2026-03-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မင်းတုန်းမြို့နယ်၌ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကုန်သည်နှင့် ကားသမား ၂၅ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/748482 |access-date=2026-03-02 |website=မကွေးတိုင်း၊ မင်းတုန်းမြို့နယ်၊ ပြောင်းကျေးရွာအနားရှိ ကုန်ကားတွေ ရပ်နားထားတဲ့ နေရာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခဲ့တာကြောင့် ရခိုင်ကုန်သည်နဲ့ ကားသမား အပါအဝင် ၂၅ ယောက် သေဆုံးပြီး ပြင်းထန… |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၂ မတ်]] - [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]သည် [[တောင်သူလယ်သမားနေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အမိန့်အမှတ် ၆/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ (၂၈၂၅) ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80494 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ အမိန့်အမှတ် ၇/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား/သူ (၁၀) ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80496 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅၀(ည) နှင့်  ၅၂(က) အရ ပြစ်မှုကျခံနေရသည့် ၇,၃၃၇ ဦး တို့အား လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80498 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊​ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပါပုဒ်မများအရ တရားစွဲဆိုခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေသူ ၁၂,၄၈၇ ဦး နှင့် သက်ဆိုင်သည့် အမှုပေါင်း ၉,၅၃၂ မှုကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၅ဝ(ည)၊ ၅၂(က) ဖြင့် ကြားနာစစ်ဆေးဆဲအမှုများကိုပိတ်သိမ်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/80500 |access-date=2026-03-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၃ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု|အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ စစ်ရေး ပဋိပက္ခများကြောင့်]]  လောင်စာဆီတင်သွင်းသည့်သင်္ဘောများဖြင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရာ ရေလမ်းကြောင်း တစ်လျှောက်တွင် အတားအဆီး၊ အဟန့်အတားပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်မှစတင်၍ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ယာဉ်များ လစဉ် စုံရက်များတွင် စုံအက္ခရာနှင့် မ ရက်များတွင် မ အက္ခရာ နံပါတ်ပါယာဉ်များ ​မောင်းနှင်အသုံးပြုရန် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] သတင်းထုတ်ပြန်​ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80530 |access-date=2026-03-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၄ မတ်]] - 
** သင်ကြားရေးဗီဇာ (Study Visa) ဖြင့် ဝင်ရောက်လာပြီး နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့် လျှောက်ထားသူများ တိုးလာနေမှုကြောင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အပါအဝင် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်နစ္စတန်]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ|ဆူဒန်]] နှင့် [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ|ကင်မရွန်း]] စုစုပေါင်း နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံမှ လျှောက်ထားသူများအတွက် ဗီဇာ ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံအစိုးရ]] က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများကို ကျောင်းသားဗီဇာထုတ်ပေးမှု ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်ဟု ဗြိတိန်ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/310263 |access-date=2026-03-04 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]သည် [[စစ်ဘက်ရေးရာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့|စရဖ အရာရှိချုပ်]]အဖြစ်မှ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]] အဖြစ်သို့ ရာထူးအဆင့် တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် [[နေပြည်တော်ကောင်စီ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၀/၂၀၂၆)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နေပြည်တော်ကောင်စီဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80569 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; နှင့် [[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ (ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၂၆) တို့ကို အသစ်ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80571 |access-date=2026-03-05 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ပုလဲမြို့နယ်]]၊ မရိုးတုန်းကျေးရွာကို ပါရာမော်တာ နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကလေးငယ်တဦးအပါအဝင် ဒေသခံ ငါးဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-05 |title=စစ်ရေးပြင်းထန်နေသည့် ပုလဲမြို့နယ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73154/ |access-date=2026-03-07 |website=Myanmar Now |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပုလဲမြို့နယ်ကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲ၊ ပြည်သူ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၇ ဦးထက်မနည်း ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749049 |access-date=2026-03-07 |website=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပုလဲမြို့နယ်၊ မရိုးတုံးရွာကို မတ် ၄ ရက် ည ၉ နာရီကျော်နဲ့ မတ် ၅ ရက် မနက် ၁၀ နာရီကျော်မှာ စစ်တပ်က စက်တပ်လေထီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် အရပ်သား ၄ ယောက် နေရာမှာတင် သေဆုံးခဲ့ပြီး … |language=en}}&lt;/ref&gt;

*[[၅ မတ်]] - [[ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်]]: ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ပထမပတ်မှစတင်၍ မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းအသုံးပြုသူများသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ကိုက်ညီပြီး နိုင်ငံတော်သို့ သတ်မှတ်ထားသော အခွန်များ ပေးဆောင်ထားသည့် ဖုန်းများကို  အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) ကို စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ် စီမံကိန်းဦးစီးကော်မတီမှ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မတ်လ ပထမပတ်မှစ၍ ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်းသက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ်(CEIR) အား စတင်အသုံးပြုမည် |url=https://news-eleven.com/article/310289 |access-date=2026-03-06 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဗဟိုမိုဘိုင်းစက်ပစ္စည်း သက်သေခံမှတ်ပုံတင်စနစ် (CEIR) စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်ကို ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80618 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[၆ မတ်]] - [[၂၀၂၆ အစ္စရေး–အမေရိကန်တို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု]]: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]တွင် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွန်စွာစိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80643 |access-date=2026-03-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[၇ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရှေ့နေများအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80673 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; ဥပဒေအမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ယစ်မျိုးခွန်|ယစ်မျိုး]]ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ယစ်မျိုးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80674 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;  ဥပဒေအမှတ် ၁၄/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မျိုးစေ့]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း၊&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မျိုးစေ့ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80675 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; ဥပဒေအမှတ် ၁၅/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြေဩဇာ]]ဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကိုလည်းကောင်း&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြေဩဇာဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80676 |access-date=2026-03-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; အသီးသီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ 

* [[၈ မတ်]] 
** - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၏ သား၊ [[မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ|မိုဂျလ်တာဘာ ခါမေနီ]]ကို တတိယမြောက် [[အီရန်နိုင်ငံ]]၏ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်|အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်]] အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်နေရာကို အယာတိုလာ ခါမေနီ၏သားဖြစ်သူ မိုဂျ်တာဘာအား ရွေးချယ် |url=https://news-eleven.com/article/310269 |access-date=2026-03-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒလက်ချောင်းဒေသ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု|ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု]] ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း (၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး (၃၂) ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်း အချို့လည်း သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=■အမ်းမြို့နယ် ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းအား တပ်မ​တော်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက် ခဲ့သဖြင့် တပ်မ​တော်သား စစ်သုံ့ပန်း(၁၁၆) ဦး သေဆုံးပြီး အရပ်သားသုံ့ပန်းအချို့ သေဆုံးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ဟု AA အဖွဲ့ထုတ်ပြန်မှု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310463 |access-date=2026-03-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမ်းမြို့နယ်က စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်း ဗုံးကြဲခံရပြီး ၁၂၀ နီးပါးသေဆုံး၊ ၃၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/749879 |access-date=2026-03-13 |website=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်၊ ဒါးလက်ချောင်းဒေသရှိ စစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းတခုကို စစ်ကောင်စီက မတ် ၈ ရက်မှာ လေကြောင်းကနေ ၃ နာရီခွဲခန့်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာကြောင့် စစ်သုံ့ပန်းနဲ့ အရပ်သား အကျဉ်းသား ၁၁၆… |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ထွန်းအောင် |first=ဖဒူ |date=2026-03-11 |title=အမ်းမြို့နယ်ဗုံးကြဲမှု အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်မှ သုံ့ပန်းအများစု သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73267/ |access-date=2026-03-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* [[၉ မတ်]] - 
** ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) နှင့် (၂) အတွက် တင်သွင်းလာသည့် ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို စတင်ကြားနာစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) က အမှုအမှတ် (၁/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဒေါက်တာကောင်းထက်ခိုင် (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးပေါင်ဇလန်း (ZNP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) က အမှုအမှတ် (၂/၂၀၂၅) ဖြစ်သည့် လျှောက်ထားသူ ဦးဝင်းကြူ (USDP) နှင့် လျှောက်ထားခံရသူ ဦးခိုင်ဦး (PP) တို့၏အမှုကိုလည်းကောင်း အသီးသီးစတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲကန့်ကွက်လွှာအမှုနှစ်မှုကို ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၁) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ (၂) တို့ဖြင့် စတင်ကြားနာစစ်ဆေး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80710 |access-date=2026-03-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** ပဲခူးတိုင်း၊ [[ညောင်လေးပင်ခရိုင်]]၊ [[ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]]၊ [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်း]]ကျေးရွာအုပ်စုမှာ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် အသက် ၆ နှစ်ကျော် ကလေးငယ်အပါအဝင် လူအယောက် ၃၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)က ထုတ်ပြန်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမှာ စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ လူ ၂၅ ဦးခန့်သေဆုံး၊ ၅ ဦး အသတ်ခံရတယ်လို့ KNU ပြော - ၂၀၂၆ မတ်လ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgqgpqwww5xt |access-date=2026-03-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |first=လွတ်လပ်သော |date=2026-03-09 |title=ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် စစ်တပ် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် အရပ်သား ၃၀ သေဆုံး - လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ သတင်း - |url=https://burmese.monnews.org/2026/03/09/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-10 |website=လွတ်လပ်သော မွန်သတင်းအေဂျင်စီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[ပုလောမြို့နယ်]]၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို  ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နှင့် လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယောက် သေဆုံးခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပုလောမြို့နယ်၌ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်နေရာကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲ၊ ကလေးအပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး|url=https://burmese.dvb.no/post/749677|website=တနင်္သာရီတိုင်း ပုလောမြို့နယ်၊ တဖီလေးခိုကျေးရွာရှိ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံပေါ်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့အတွက် အသက် ၁၁ နှစ်အောက် ကလေး ၃ ယောက်နဲ့ လူကြီးပိုင်း အမျိုးသား ၃ ယောက် စုစုပေါင်း ၆ ယ…|access-date=2026-03-10|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ယင်းမာပင်ခရိုင်ထဲက NUG တပ်စခန်း ၂ ခု မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4gwek9gq7t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-10|access-date=2026-03-10|language=my}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၀ မတ်]] - 
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၈/၂၀၂၆ ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာလင်းအောင် အား ကျန်းမာရေးအရ အနာယူးခွင့်ပြုပြီး၊ အမိန့်အမှတ် ၉/၂၀၂၆ ဖြင့် ဒေါက်တာစန္ဒာဦးအား အစားထိုး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80726|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80725|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-03-11|language=en}}&lt;/ref&gt;
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၀/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးချုပ် ဦး[[နေစိုး]]အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုလိုက်ပြီး၊&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြုခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80727|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt; အမိန့်အမှတ် ၁၁/၂၀၂၆ ဖြင့် ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ဦးမြတ်စံဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်ခဲ့သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80728|access-date=2026-03-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး၊ အမိန့်အမှတ် ၁၂/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီး ဦးကျော်သောင်းအောင် နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်]] တရားသူကြီးအဖြစ် ဦးအောင်မော်တို့ကို အသီးသီး ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80729 |access-date=2026-03-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ နောက်ဆုံးထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တကောင်း|တကောင်းမြို့]]ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်မှစတင်ကာ တစ်လကျော်ကြာ အင်အားသုံးထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကျပြီး မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုလုံးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73241/|website=Myanmar Now|date=2026-03-10|access-date=2026-03-12|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=မန္တလေးတိုင်း NUG နောက်ဆုံးလက်ကျန် တကောင်းမြို့ကို စစ်ကော်မရှင်သိမ်းယူ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/03/11/myanmar-burma-conflict-tagaung-nug/|website=မြန်မာဌာန|date=2026-03-11|access-date=2026-03-12|language=my|first=R. F. A.|last=Burmese}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တကောင်းမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်ကော်မရှင်ထုတ်ပြန်လာ|url=https://myaelattathan.com/news/22992/|website=Myaelatt Athan|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=MLAT}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၁ မတ်]] - 
** ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် [[တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းစာမေးပွဲ|တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ]]: ၂၀၂၅- ၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲသို့ ဝင်ရောက်ဖြေဆိုရန် စာရင်းပေးသွင်းထားသူ နှစ်သိန်းခြောက်သောင်းကျော်ရှိပြီး၊ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ စတင်ဖြေဆိုလျက်ရှိပြီး မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့အထိ ဖြေဆိုကြရမည်ဖြစ်ပြီး မတ် ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့အား ပိတ်ရက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ် စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80766 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲများ စတင်ဖြေဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80772 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ပထမနေ့ မြန်မာစာဘာသာရပ်ဖြေဆိုသူ ကျောင်းသားကျောင်းသူပေါင်း နှစ်သိန်းခွဲကျော်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/310445 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီသည် ဥပဒေအမှတ် ၁၆/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ငွေမည်းခဝါချခြင်း|ငွေကြေးခဝါချမှု]]တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၁၁/၂၀၁၄)ကို ဤဥပဒေဖြင့် ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-12 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ငွေကြေးခဝါချမှုတို-က်ဖျ-က်ရေးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%81%82%E1%81%80%E1%81%82%E1%81%86-%E1%80%81%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%9D%E1%80%AB%E1%80%81%E1%80%BB/ |access-date=2026-03-12 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
** [[ဒီမိုကရက်တစ် ကရင်အကျိုးပြုတပ်မတော်|ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်]] (D.K.B.A) မှ အမှတ်(၁) စစ်ကွပ်ကဲရေးလက်အောက်ခံ အမှတ်(၉၁၅) တပ်ရင်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် အရာရှိ ၂ ဦးအား ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေထံ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်လိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}&lt;/ref&gt;
** စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံသစ်အဖြစ် စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မှုနှင့် ဆီဆိုင်များတွင် အကြိမ်ကြိမ် တန်းစီဝယ်ယူမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် တယ်လီဖုန်း Application အသုံးပြု၍ အလိုအလျောက် စိစစ်ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ စမ်းသပ်အသုံးပြုမည်ဟု စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80768 |access-date=2026-03-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ရန်ကုန်မြို့ရှိ စက်သုံးဆီဆိုင်များတွင် မော်တော်ယာဉ်များကို QR Code ဖြင့် စက်သုံးဆီ စမ်းသပ်ရောင်းချ |url=https://news-eleven.com/article/310451 |access-date=2026-03-12 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** တနင်္သာရီတိုင်း၊ [[သရက်ချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[မင်းဒပ်ရွာ၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ်|မင်းဒပ်ကျေးရွာ]]ရှိ နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော် အခြေချခဲ့သည့် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ဝင်းဝတပ်စခန်းကို KNLA နှင့် PDF တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ် ၁၂ ရက် ဘီဘီစီ သတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ရှမ်းမြောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ထဲ TNLA နဲ့ MNDAA အင်အားတိုးနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cj326geenvrt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=သရက်ချောင်းနှင့် ပလောက်မြို့ကြား တစ်ခုတည်းသော စစ်ကော်မရှင်စခန်းကို သိမ်းယူ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73294/|website=Myanmar Now|date=2026-03-12|access-date=2026-03-12|language=en-US|last=သူရအောင်}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၃ မတ်]] - [[ရန်ကုန်ယူနိုက်တက် ဘောလုံးအသင်း|ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်း]]၏ ကစားသမားဖြစ်သူ [[မောင်မောင်လွင် (ဘောလုံးသမား)|မောင်မောင်လွင်]]သည် ပွဲကြည့်စင်ရှိ အမျိုးသမီးပရိသတ်တစ်ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကျူးလွန်ခဲ့သည့်အတွက် ၎င်းအား ၆ လ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်နှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ်သိန်း ၃၀ ပေးဆောင်ရန် [[မြန်မာ နေရှင်နယ် လိဂ်|မြန်မာနေရှင်နယ်လိဂ်]] (MNL) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ် ၁ ဦးအပေါ် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ကျူးမှုဖြင့် မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ကစားခွင့်ပိတ်|url=https://burmese.dvb.no/post/750191|website=အမျိုးသမီး ပရိသတ်တယောက်အပေါ် ပွဲကြည့်စဉ်မှာ ကိုယ်ထိလက် ရောက်ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်ယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ ကစားသမား မောင်မောင်လွင်ကို ၆ လ ပွဲပယ်နဲ့ ဒဏ်ကြေး‌ ငွေ ကျပ် သိန်း ၃၀ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်လိုက်တယ်လို့ မြန်…|access-date=2026-03-13|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=အမျိုးသမီးပရိသတ်ကို ကိုယ်ထိလက်ရောက်တွန်းထိုးခဲ့သည့် မောင်မောင်လွင်ကို ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ခြောက်လနှင့် ဒဏ်ငွေကျပ်သိန်း ၃၀ ချမှတ်|url=https://news-eleven.com/article/310472|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-13|language=my}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၄ မတ်]] - အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၇/၂၀၂၆ ဖြင့် [[အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်]]ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အာကာသသိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80825 |access-date=2026-03-15 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၁၅ မတ်]] 
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၈/၂၀၂၆ ဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ [[အခွန်အခ|အခွန်အကောက်]] ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80851 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၃/၂၀၂၆ ဖြင့် [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့]]၊ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၂၇၂၃၈ ဗိုလ်မှူးကြီး မင်းသူကျော် အစား ကြည်း ၃၂၈၃၅ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း ဖြင့်လည်းကောင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊]] လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကို ကြည်း ၃၀၁၀၇ ဗိုလ်မှူးကြီး ခန့်မွန်ဆွေ အစား ကြည်း ၃၀၃၃၉ ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး ဖြင့် အစားထိုးခန့်အပ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80839 |access-date=2026-03-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt; 
*[[၁၆ မတ်]] 
**[[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|တတိယအကြိမ် ပြည့်သူလွှတ်တော်]]ကို ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကျင်းပပြီး၊ [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]] ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[ခင်ရီ]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦး[[မောင်မောင်အုန်း]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=■တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးများ စတင်ကျင်းပ|url=https://news-eleven.com/article/310534|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-03-16|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ပြည်သူ့လွှတ်တော်စတင်ကျင်းပ၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးခင်ရီ ရေပန်းစားနေ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/ckg352l0jz6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-16|access-date=2026-03-16|language=my}}&lt;/ref&gt; 
** ကွတ်ခိုင်မြို့ ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) နှင့် တအာင်းတပ် (TNLA) တို့အကြား နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား MNDAA က အပြီးအပိုင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 
** [[နတ်တလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဖလံပင်ရွာမရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ဖလံပင်ကျေးရွာမှ]] စစ်တပ် စစ်ကြောင်းက ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ပြည်သူ ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းဆီးခံထားရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ကြီး |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းမှာ စစ်တပ်ကပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၃ ဦးသေဆုံးပြီး ၅ ဦးဖမ်းခံရ |url=https://myaelattathan.com/news/23027/ |access-date=2026-03-19 |website=Myaelatt Athan |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=mmblogmaster |date=2026-03-17 |title=နတ်တလင်းတွင် အကြမ်းဖက်စစ်တပ်စစ်ကြောင်းက ပြည်သူ ၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ကာ နေအိမ် ၁၆၀ ကျော်ကို မီးရှို့ |url=https://maun-mm.com/2026/03/17/nattalin-3/ |access-date=2026-03-19 |website=Maun |language=en-US}}&lt;/ref&gt;ဖလံပင်ရွာက နေအိမ် ၁၅၀ လုံးနှင့် [[ရှားစီးဘို (အထက်စု)ရွာ၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်|ရှားစီးဘို]]ရွာက နေအိမ် ၁၅ လုံးတို့ကို မီးရှို့ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-19 |title=ရန်ကုန် - ပြည်လမ်းပေါ် က နတ်တလင်းမြို့စစ်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglee9j7xzo |access-date=2026-03-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; 

* [[၁၇ မတ်]] 
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၁၉/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်|မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်]]ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံကူးလက်မှတ်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း |url=https://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/mnmaaniungngnkuulkmttchiungraaupde-ptttthaan |access-date=2026-03-18 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;
** &quot;သမီးလှကျွန်း တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဘေးမဲ့တော&quot; အား [[သမီးလှကျွန်းအဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်|သမီးလှကျွန်း အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်]] သို့  ဧရိယာတိုးချဲ့ပြင်ဆင်၍ အဏ္ဏဝါအမျိုးသားဥယျာဉ်အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင် သတ်မှတ်ခဲ့။

* [[၁၈ မတ်]]
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]]၏ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပခဲ့ရာ ဦး[[အောင်လင်းဒွေး]]အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဦး [[Jeng Phang နော်တောင်]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း အသီးသီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-18 |title=၂၀၂၆ မတ်လ ၁၈ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ကာလုံအမှုဆောင်ချုပ် ဦးအောင်လင်းဒွေး အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clygyzg0396t |access-date=2026-03-18 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၂၀/၂၀၂၆ ဖြင့် ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုတရားစီရင်ရေးဥပဒေကို ပဉ္စမအကြိမ် ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/80929 |access-date=2026-03-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၉ မတ်]] - [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း]]: လေယာဉ်ဆီအကန့်အသတ်ဖြစ်မှုကြောင့် ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၁၀ ကီလိုသာ ထပ်တိုးသယ်ယူခွင့်ပြုမည်ဟု [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်းလိုင်း]] (MAI)နှင့် [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသာလေကြောင်းလိုင်း]] (MNA) တို့က အသီးသီးကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}&lt;/ref&gt;
* [[၂၀ မတ်]] - 
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို စတင်ကျင်းပသည်။  ဒုတိယသမ္မတများ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အလိုက် အစည်းအဝေးများကို မတ်လ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး၊ ဒုသမ္မတသုံးယောက်ကို မတ်လ ၂၅ ရက်မှာ စိစစ်မှာဖြစ်ပြီး မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။​&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၂၀ ရက်- မတ် ၃၀ မှာ သမ္မတ တင်မြှောက်ဖို့လျာထား|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c77ml61nz4gt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-20|access-date=2026-03-20|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ဒုတိယသမ္မတလောင်းများအမည်စာရင်း မတ် ၃၀ ရက် တင်သွင်းမည်|url=https://burmese.dvb.no/post/261196|website=DVB Burmese|access-date=2026-03-20|language=en}}&lt;/ref&gt;
** တတိယအကြိမ် [[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်များ]] အသီးသီးကျင်းပပြီး၊ တိုင်းဒသေကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်အကြီးအကဲများကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။​
**[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]]: လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-21|access-date=2026-03-21|language=my}}&lt;/ref&gt;
**[[၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု]]: ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
**စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ကသာမြို့]]မှာ တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် မဟာလေးထပ်ဘုန်းကြီးကျောင်းက သံဃာအပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင်နှင့် ဒေသခံများ လူအယောက် ၅၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-22 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=KNG |date=2026-03-20 |title=ကသာမြို့လယ်ခေါင် ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးဒဏ်ရာရသူတွေများနိုင်တယ်လို့ဆို |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/20/am1-388/ |access-date=2026-03-22 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကသာမြို့တွင် စစ်ရှောင်များနေသည့်ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရ၍ ၆၀ ထက်မနည်းသေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69be6b725ec101b7a780ccc4 |access-date=2026-03-22 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2026-03-21 |title=စစ်တပ်လွှတ်​တော်​ငါးရက်​မြောက်​နေ့မှာ ကသာမြို့ကစစ်ဘေးရှောင်​တွေခိုလှုံတဲ့ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်​ကောင်စီ ဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/03/22/151892/ |access-date=2026-03-22 |website=LuduNwayOo |language=my-MM }}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lin |first=Editor Htein |date=2026-03-21 |title=ကသာနဲ့ မြောင်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရပြီး သေဆုံးသူအများပြားနဲ့ ဒဏ်ရာရသူတွေရှိခဲ့ |url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%e1%80%80%e1%80%9e%e1%80%ac%e1%80%94%e1%80%b2%e1%80%b7-%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84/ |access-date=2026-03-22 |website=Voice of Myanmar |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
**၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ချင်းတော်လှန်ရေးနေ့တွင် ချင်းအမျိုးသားတရပ်လုံး အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းပါဝင်ကြရန် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]က တိုက်တွန်းထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ချင်းလူငယ်များ အမျိုးသားရေးအသိဖြင့် စစ်မှုထမ်းရန် CNF တိုက်တွန်းနေ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/73449/|website=Myanmar Now|date=2026-03-20|access-date=2026-03-22|language=en-US|first=Myanmar|last=Now}}&lt;/ref&gt;

* [[၂၂ မတ်]] -
** အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အစိုးရရုံးများမှ ဝန်ထမ်းများသည် ရုံးသို့လာရောက်ခြင်းမပြုဘဲ မိမိတို့၏နေအိမ် သို့မဟုတ် အဆောင်များတွင်သာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းသို့ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်း (work from home) စနစ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂ္ဂလိကအလုပ်ဌာနများအနေဖြင့်လည်း အလားတူ အိမ်မှအလုပ်လုပ်ခြင်းစနစ်ကို အတတ်နိုင်ဆုံး လိုက်နာဆောင်ရွက်သွားရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အား အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန် သတ်မှတ်ကြေညာ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81059 |access-date=2026-03-23 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

* [[၂၃ မတ်]] - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာ ခံစားခဲ့ရသဖြင့် ၂ နာရီကြာ ခွဲစိတ်မှုအောင်မြင်ကြောင်း စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သတင်းထုတ်ပြန်ချက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81078 |access-date=2026-03-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[၂၈ မတ်]] - ၂၀၂၅ မြန်မာနိုင်ငံငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကို နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ် (၁၀) ခု၌ သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ငါးဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၅၁၀၄ ဦး၊ ဘေးသင့်အိမ်ထောင်စု ၁၆၂၅၆၃ စု၊ ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄၂၄၀၆၃ ဦးနှင့် ယာယီရွှေ့ပြောင်း လူဦးရေ ၂၇၉၁၁၁ ဦးရှိခဲ့ကြောင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအနေဖြင့် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးကျပ် ၇၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း  နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=မန္တလေးငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်မှု (၁)နှစ်ပြည့်အခမ်းအနားကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81220 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*[[၃၀ မတ်]] -
**[[၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ]] 
*** ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး|ရဲဝင်ဦး]]သည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်လာပြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]သည် [[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၀ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ပြည်သူ့လွှတ်တော်က စစ်ခေါင်းဆောင်ကို ဒုသမ္မတ အမည်စာရင်းတင်သွင်း|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx290r3lvm0t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-03-30|access-date=2026-03-30|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်း ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနား ကျင်းပပြုလုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81247 |access-date=2026-03-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် တင်သွင်းခဲ့ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒေါက်တာ ကျော်ဆွေကို ဒုသမ္မတလောင်း အမည်စာရင်း တင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%80-%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ကချင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာတူးဂျာနှင့် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြု ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် [[နန်းနီနီအေး]] အား ရွေးချယ်တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-03-30 |title=အမျိုးသားလွှတ်တော်မှ ဒေါက်တာ တူးဂျာနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်း |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE-%E1%80%92%E1%80%B1/ |access-date=2026-03-30 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
*** ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ဦး[[ဌေးငွေ]] အား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၏ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
*** KIO ၊ KNU ၊ CNF ၊ KSIEC၊ CRPH နှင့် NUG တို့ပါဝင်သော [[ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ|ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

* ၃၁ မတ်
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]]ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြပြီး၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအစုအဖွဲ့ကမူ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]ကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ &lt;br /&gt;

=== ဧပြီ ===

* [[၂ ဧပြီ]] - 
** ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို တိုက်ပွဲများကြောင့် ပိတ်ထားရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-02 |title=လကမ္ဘာဆီသွားမယ့် Artemis II ယာဉ် ကမ္ဘာပတ်လမ်းပေါ်ရောက်ပြီ - ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3ex5eq4nypt |access-date=2026-04-02 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-02 |title=မြဝတီ-ကော့ကရိတ် အာရှလမ်း ပြန်ဖွင့် - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%9d%e1%80%90%e1%80%ae-%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%80%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba-%e1%80%a1%e1%80%ac%e1%80%9b%e1%80%be%e1%80%9c%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8/ |access-date=2026-04-02 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကုန်သွယ်မှုပမာဏအများဆုံးစီးဆင်းရာ ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ (အာရှလမ်းပိုင်း) ပြန်လည်ဖွင့်လှစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81336 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ဥပဒေအမှတ် ၅၁/၂၀၂၆ ဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ|ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ]]ကိုပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့်ဥပဒေ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81337 |access-date=2026-04-03 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

* [[၃ ဧပြီ]] 
** [[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံသမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း]]: ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]] အား မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦး[[ညိုစော]]၊ ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် [[နန်းနီနီအေး]] အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-03|access-date=2026-04-03|language=my}}&lt;/ref&gt;
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၂/၂၀၂၆ ဖြင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်များ လဲလှယ်ရောင်းဝယ်ရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းသည်။ 
** အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥပဒေအမှတ် ၅၃/၂၀၂၆ ဖြင့် 
** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ (၁-၁-၂၀၂၁) မှ (၃၁-၃-၂၀၂၅) ရက်နေ့အထိ ကာလအတွင်း ပို့ကုန်များ တင်ပို့ပြီးဖြစ်သော်လည်း ပို့ကုန်ရငွေ ပြန်လည်မဝင်ရောက်သေးသည့် ကုမ္ပဏီပေါင်း (၂၈၇) ခုသည် နိုင်ငံခြားသုံးငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမိန့်ကြော်ငြာစာများပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို လိုက်နာခြင်းမရှိသောကြောင့် အဆိုပါကုမ္ပဏီများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်ပျက်စာရင်းသွင်းလိုက်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်ကြေညာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပို့ကုန်ရငွေပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကုမ္ပဏီ (၂၈၇) ခု၏ ကုမ္ပဏီနှင့်ကုမ္ပဏီ၏ ဒါရို-က်တာအဖွဲ့ဝင်များအား အမည်မည်းစာရင်း ထည့်သွင်းကြောင်း ဗဟိုဘဏ်က ထုတ်ပြန်|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%80%E1%80%AF%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%9D%E1%80%84%E1%80%BA-2/|website=Popular|date=2026-04-04|access-date=2026-04-04|language=en-US|first=Popular|last=Journal}}&lt;/ref&gt;

* [[၄ ဧပြီ]] - ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ ရပ်နားထားခဲ့ရာမှ ဧပြီ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် [[မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်]]၌ ခရီးသည်တင်လေကြောင်းလိုင်းများ စတင်၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်၌ လေကြောင်းလိုင်းများဆင်းသက်မှု ရက်ပေါင်း ၄၀ ကျော် ရပ်နားထားခဲ့ပြီး ယနေ့မှစ၍ ပြန်လည်ပြေးဆွဲ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81429 |access-date=2026-04-06 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၆ ဧပြီ]] - 
** ရိုဟင်ဂျာများအား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲဆိုချက်နှင့် အဆိုပါအခင်းအဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပွားစဉ်က [[တပ်မတော်]]၏ ရာထူးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[မင်းအောင်လှိုင်]]အပေါ် အရေးယူရန် တိုင်တန်းချက်ကို [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ|အင်ဒိုနီးရှား]]တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များက တရားဝင် လက်ခံလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ယူကေအခြေစိုက် တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး-မြန်မာ (MAP) အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်သူ ခရစ္စ ဂန်းနက်စ်က ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2026-04-06 |title=ရိုဟင်ဂျာ ဂျီနိုဆိုက်အမှုနဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို အရေးယူဖို့ တိုင်တန်းချက်ကို အင်ဒိုနီးရှား လက်ခံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၆ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းများ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c7470nv11l7t |access-date=2026-04-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
** မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့တွင် ပြီးခဲ့သောနှစ် အောက်တိုဘာလ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနှင့် လူသတ်ကာ အလောင်းဖျောက်မှုကျူးလွန်သူအား အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ဆောမြို့နယ်တရားရုံးနှင့် မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့က သေဒဏ်ချမှတ်လိုက်ကြောင်း မြို့နယ်တရားရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလင်းထက်က ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့တွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေများအရ ခန့်အပ်မည့် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူးများအတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူက အဆိုပြုတင်ပြချက်များကို ဖတ်ကြားခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး တတိယနေ့ ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81463 |access-date=2026-04-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
*[[၇ ဧပြီ]]
**တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးစတုတ္ထနေ့တွင် ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[သာဌေး]]အပါအဝင် တရားသူကြီး ၉ ဦးပါ ဖွဲ့စည်းမှုကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းစိုးအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာန အရေအတွက် (၃၁ ခု)နှင့် အမည်သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုသည်။ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးအား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ရန် လွှတ်တော်က သဘောတူသည်။ [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]] (အသစ်) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို အတည်ပြုသည်။ ဝန်ကြီးများနှင့် ကျန်တရားသူကြီးများ အမည်စာရင်းများကို ဖတ်ကြားတင်ပြခဲ့ပြီး ဧပြီ ၉ ရက် အစည်းအဝေးတွင် ကန့်ကွက်မှုများ လက်ခံမည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81500 |access-date=2026-04-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
**[[၂၀၂၆ ပန်ဆန်း ပေါက်ကွဲမှု]]

* [[၈ ဧပြီ]]
** အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရတ်ချီ (Abbas Araghchi) က အီရန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အကြား [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အပါအဝင် နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့်ကောင်စီ (Supreme National Security Council) က အတည်ပြုချက်ပေးထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Iran agrees to ceasefire, offers conditional Hormuz passage |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Iran-agrees-to-ceasefire-offers-conditional-Hormuz-passage |access-date=2026-04-09 |website=Shafaq News |language=en}}&lt;/ref&gt;
** [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပဉ္စမနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-08 |title=ပြည်သူကိုကိုယ်စားပြုရေး ဆောင်ရွက်ရန် ပြည်သူ့ |url=https://onenewstvchannel.com/politic/people-hluttaw/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ac%e1%80%b8%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%af%e1%80%9b%e1%80%b1/ |access-date=2026-04-09 |website=One News Myanmar |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81524 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** [[တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတုတ္ထနေ့ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ပြီးစီးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး အောင်မြင်စွာ ကျင်းပပြီးစီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81525 |access-date=2026-04-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

* [[၉ ဧပြီ]]
** ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးများအဖြစ် ဦးသောင်းနိုင်၊ ဦးသိန်းကိုကို၊ ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့၊ ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး၊ ဒေါက်တာကိုကိုနိုင်၊ ဦးဝင်းမြင့်၊ ဒေါ်စိုးခက်ခက်၊ ဒေါ်သင်းသင်းချိုတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်တရားသူကြီးရှစ်ဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု|url=https://news-eleven.com/article/311163|website=Eleven Media Group Co., Ltd|access-date=2026-04-09|language=my}}&lt;/ref&gt;
** [[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်]]ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးကျော်ဝင်းသိန်း၊ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဝင်းဇော်မိုး၊ ဒေါက်တာထွန်းထွန်းဦး၊ ဦးလွန်းဘော်၊ ဦးကျော်စိုးညွန့်၊ ဦးတိုးရီ၊ ဦးတင်အောင်ဝင်း၊ ဦးမင်းဟန်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးစိုးသိန်းအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311162 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက အဆိုပြုတင်ပြထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၃၀ ဦး ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311161 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦး၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများအဖြစ် ဦးဇော်မြင့်နိုင်၊ ဦးသက်ထွန်းအောင်၊ ဒေါက်တာစန္ဒာဦးနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ်  ဒေါက်တာရီရီအး၊ ဦးတင်မြင့်၊ ဒေါက်တာလှညွန့်၊ ဒေါက်တာဇော်ဦး၊ ဒေါက်တာဖြူဖြူအိတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဒေါက်တာခင်နိုင်ဦးနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311160 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ဒေါက်တာသီတာဦးနှင့် ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်အဖြစ် ဒေါ်နိုင်သက်ဦးတို့အား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311159 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** [[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး]]ဥက္ကဋ္ဌ ဦး[[အောင်ဇော်သိန်း]]အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဦးဉာဏ်ထွန်း၊ ဦးမျိုးတင့်၊  ဦးကျော်ဆန်း၊ ဦးတူးမော်၊ ဒေါ်စုစုဝင်း၊ ဒေါ်ဥမ္မာအေး၊ ဦးတင့်ဝေ၊ ဒေါက်တာမာလာမော်တို့ကို ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က သဘောတူအတည်ပြုခဲ့။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံရသူက တင်ပြထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌဦးအောင်ဇော်သိန်း အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင်ကိုးဦးအား ခန့်အပ်ရန် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတည်ပြု |url=https://news-eleven.com/article/311158 |access-date=2026-04-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
** ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု တစ်မျိုးဖြစ်သည့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]] Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှု သုံးစွဲသူ အများအပြား ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ AYA Visa Prepaid Card မှ transaction များဖြတ်တောက်ခံရမှုများ ဖြစ်ပွား |url=https://news-eleven.com/article/311181 |access-date=2026-04-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၀ ဧပြီ]]
** [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]] ကြေညာချက်အမှတ် ၃/၂၀၂၆ ဖြင့် ကြေညာချက်တွင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ်များအား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ကတိသစ္စာပြုပြီး သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၂၇ အရ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီက ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့် ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ကြေညာချက်အမှတ် ၃ / ၂၀၂၆ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81654 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစော၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့သည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြုပြီး ကတိသစ္စာပြုလွှာပေါ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Journal |first=Popular |date=2026-04-10 |title=မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတသစ်နှင့် ဒု-သမ္မတများ ကတိသစ္စာပြု |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%B9%E1%80%99%E1%80%90-3/ |access-date=2026-04-10 |website=Popular |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
** နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်မည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-10 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
** တော်လှန်ရေးကာလ ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး [[ကော်သူးလေအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]] (KCC) နဲ့ [[ကော်သူးလေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (KGC) ကို ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးက ကြေညာသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=DVB TV News |date=2026-04-11 |title=ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီကို KNU ဖွဲ့စည်း- DVB News |url=https://www.youtube.com/watch?v=CZEAY59xewI |access-date=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KNU က ကော်သူးလေပဋိညာဉ်ကို အတည်ပြုပြီး ကော်သူးလေ အတိုင်ပင်ခံကောင်စီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/04/10/87297 |url-status=live |access-date=၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၆ |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

* [[၁၂ ဧပြီ|၁၂]] - မကွေးတိုင်း၊ [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]၊ ပန်းတိုင်းခြုံကျေးရွာအုပ်စု၊ မြောက်လူးကံရွာကို စစ်တပ်က မီးရှို့တဲ့အတွက် အိမ် ၄၀၀ ကျော်မီးလောင်ကျွမ်းပြာကျသွားကြောင်း ဒေသခံတွေကပြောသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese|first=R. F. A.|date=2026-04-13|title=ပခုက္ကူလေဆိပ်နားက မြောက်လူးကံရွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရ|url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/13/myauklukan-village-burnt-down/|access-date=2026-04-14|website=မြန်မာဌာန|language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၁၃ ဧပြီ - [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်]]ရှိ မြိုင်ကြီးငူ-မဲသဝေါဒေသအတွင်းတည်ရှိသော စစ်တပ်၏ ကြယ်ပြောင်ကုန်း တပ်စခန်းအား [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|ကရင်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ဧပြီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အတည်ပြုပြောကြားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-13 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာလူထုနဲ့ အတူရှိနေကြောင်း အမေရိကန်နဲ့ ယူကေက သင်္ကြန်ဆုတောင်းပေးပို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2dg3z017mt |access-date=2026-04-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၄ ဧပြီ]] - ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီနှင့် [[ချင်းပြည်အစိုးရ]]အဖွဲ့၏ လက်အောက်ရှိ ချင်းပြည်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ တည်ထောင်သည့် Chinland Jordan School of Medicine ဆေးတက္ကသိုလ်အား ချင်းပြည်နယ်၊ ချင်းလုံမြို့၌ ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၅ ရက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရမှု ရက်ပေါင်း ၁,၉၀၀ ရှိလာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1mkk7p1j5jt|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-15|access-date=2026-04-15|language=my}}&lt;/ref&gt;

* ၁၆ ဧပြီ - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ၏ လွှမ်းမိုးမှုများကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ညီညွတ်ရေးတွင် အတားအဆီးများ ရှိနေသည်ဟု [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]၏ ယာယီသမ္မတ [[ဒူဝါလရှီးလ]]က အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ငါးနှစ်ပြည့် မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-16 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၁၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ညီညွတ်ရေးမှာ အတားအဆီးရှိနေတယ်လို့ NUG ၅ နှစ်ပြည့်မှာ ယာယီသမ္မတ ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2d1vrj7jmt |access-date=2026-04-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

* ၁၇ ဧပြီ - 
** နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၄၀/၂၀၂၆ ဖြင့် အကျဉ်းသား/သူ ၄,၃၃၅ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်လိုက်ပြီး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81788 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;၊ အမိန့်အမှတ် ၄၁/၂၀၂၆ ဖြင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသူ/သား ၁၇၉ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81789 |access-date=2026-04-17 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*** အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ ပုဒ်မများနှင့် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၁၃၀ (က) တို့ဖြင့် စွဲဆိုတရားစွဲခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ထောင်ဒဏ် ၉ နှစ်နှင့် ၆ လ ချမှတ်ကာ အကျဉ်းချခဲ့ရသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]အား တောင်ငူအကျဉ်းထောင်မှ မိသားစုထံသို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-17 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းသတင်းတိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက် -ဒေါ်‌အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ပြောင်းရွှေ့မယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c8r488z2lm3t |access-date=2026-04-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

* [[၁၈ ဧပြီ]] - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မင်းကွန်းဒေသရှိ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရလက်အောက်ခံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (ပလဖ) မှ ဒုတိယတာဝန်ခံအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးတို့သည် စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-19 |title=ဧပြီ ၁၉ ရက် သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မင်းကွန်းတိုက်နယ် ပလဖ ဒုတာဝန်ခံအပါ ၁၅ ဦး စစ်တပ်ထံ လက်နက်ချ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cg543ry1ggdo |access-date=2026-04-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

* [[၂၀ ဧပြီ|ဧပြီ ၂၀]] - ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ပြေးလမ်းပေါ်ထွက်ခွာနေချိန် ဘရိတ်စနစ်ချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့းပြီး ရပ်နားထားသည့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာလေကြောင်း|အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမြန်မာ့လေကြောင်း]] (MAI) ၏ Airbus A319 လေယာဉ် အမြီးပိုင်းကို ဝင်တိုက်မိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ရန်ကုန်လေဆိပ်မှာ MNA ATR-72 ဘရိတ်ချို့ယွင်းပြီး MAI Airbus A319 ကို ဝင်တိုက်မှုဖြစ် - New Day Myanmar|url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9b%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%9c%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%ad%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac-mna-atr-72-%e1%80%98%e1%80%9b%e1%80%ad%e1%80%90/|date=2026-04-20|access-date=2026-04-20|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

* [[၂၁ ဧပြီ]] - စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]] သည် [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]] ဖြစ်လာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-21 |title=အေအေ ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ချင်း CPU ခေါင်းဆောင်တွေ ရခိုင်မှာတွေ့ဆုံ -၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၁ ရက် ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း တိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clyxrv7g29gt |access-date=2026-04-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၂၅ ဧပြီ - ချင်းညီနောင် (CB) အဖွဲ့က တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားရှိသည့် ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့ပေါ်ရှိ နေရာအချို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ဧပြီ ၂၅ ရက် သတင်းအနှစ်ချုပ် - နေပြည်တော်မှာငလျင်လှုပ်|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn8d05qq6edo|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-04-25|access-date=2026-04-25|language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၂၇ ဧပြီ - အမျိုးသားစာပေဆုရှင် ဦး[[တင်ညွန့်]]နှင့် သားဖြစ်သူအပါအဝင် ၃ ဦးအား ဖမ်းဆီးခံထားရသည်။ 

* [[၃၀ ဧပြီ]] - 
** ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82285|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82287|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ အကျဉ်း​ထောင် အချုပ်​ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဉ်းကျခံ​နေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဉ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်​ပေး|url=https://news-eleven.com/article/311564|access-date=2026-04-30|website=Eleven Media Group Co., Ltd|language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82283|access-date=2026-04-30|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;
*** [[အောင်ဆန်းစုကြည်|ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]အား ကျန်ရှိနေသေးသည့် ပြစ်ဒဏ်များကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေအိမ်တွင်သာ ဆက်လက်ကျခံစေရန် အကျဉ်းထောင်မှ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ် ပြောင်းရွှေ့၊ ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားဆဲဟု ကိုထိန်လင်းပြော |url=https://burmese.dvb.no/post/542191 |access-date=2026-05-01 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;

=== မေ ===

* ၁ မေ - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်အနီး [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ဟွာလ်းငိုးရမ်းဒေသ၊ [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၊ ခေါ်ပွီချစ်ပ် (Khawpuichhip) ကျေးရွာကို စစ်လေတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၁၀ နှစ်အောက် ကလေး ငါးဦးနှင့် လူကြီး တဦး စုစုပေါင်း ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ၊ ကလေး ၅ ဦး အပါအဝင် ၆ ဦး သေဆုံး |url=https://bur.mizzima.com/2026/05/01/89167 |url-status=live |access-date=3 May 2026 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt;
* ၄ - ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် စွဲဆိုထားသည့် အမှုအတွက် [[တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ]]၏ တရားရုံးသို့ တရားဝင် အမှုတင်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားစွဲဆိုသည့် အဖွဲ့အစည်းများက မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စစ်အာဏာရှင်မင်းအောင်လှိုင်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြင့် တရားစွဲသည့်အမှု တီမောတရားရုံးသို့ တင်သွင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/204215 |access-date=2026-05-04 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;
* ၅ - တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-05-05 |title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ|url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-07|access-date=2026-05-07|language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82465|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-07|language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[၇ မေ]] - မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ [[မိုးကုတ်မြို့နယ်|မိုးကုတ်]]ရတနာမြေမှ အလေးချိန် ၂,၂၀၀ ဂရမ် (၁၁,၀၀၀ ကရက်) အရွယ်အစားကြီးမားသည့် ပတ္တမြားတစ်ပွင့် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် မိုးကုတ်ရတနာမြေမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိသည့် ထူးခြားလှပပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော ပတ္တမြားကြီးအား ကြည့်ရှု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82498 |access-date=2026-05-08 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;

* ၉ မေ - UFC 328 ၏ Co-Main Event ပွဲဖြစ်သည့် ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံရှစ်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံ မြန်မာ MMA ကစားသမား [[ဂျော့ရှုအာဗန်|ဂျိုရှူအာဗန်]]က ပြိုင်ဘက် ဂျပန်ကစားသမား တက်ဆူရို တိုင်ရာအား အလဲထိုးနည်းဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ချန်ပီယံခါးပတ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ဂျိုရှူအာဗန် တက်ဆူရိုတိုင်ရာကို ငါးချီမြောက်တွင် အနိုင်ရပြီး ဖလိုင်းဝိတ်ချန်ပီယံကာကွယ် |url=https://news-eleven.com/article/311821 |access-date=2026-05-10 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၁၁ မေ - ဦးရဲသွင်ဟိန်း၏ [[မြေလတ်အသံ]](Myaelatt Athan)၊ ဦးဝင်းဇော်နိုင်၏ Red News Agency နှင့် ဦးဇင်မင်းထက်၏ Asia Citizens (အာရှနိုင်ငံသားများ) သတင်းအေဂျင်စီ ၃ ခုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့မှစ၍ ပိတ်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်သည်။  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=သတင်းအေဂျင်စီလုပ်ငန်း ပိတ်သိမ်းကြောင်း အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/82656|website=www.moi.gov.mm|access-date=2026-05-12|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=သတင်းဌာန ၃ ခုကို စစ်အာဏာရှင်က ထပ်မံပိတ်သိမ်း|url=https://burmese.dvb.no/post/566989|website=DVB Burmese|access-date=2026-05-12|language=en}}&lt;/ref&gt;
* ၁၄ မေ - အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်နယ်ထရမ့်]] (Donald Trump) သည် တရုတ်ခေါင်းဆောင် [[ရှီကျင့်ဖျင်]] (Xi Jinping) နှင့် တွေ့ဆုံရန်အတွက် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=■ အမေရိကန်သမ္မတထရန့်နှင့် တရုတ်သမ္မတရှီတို့ တွေ့ဆုံ |url=https://news-eleven.com/article/311904 |access-date=2026-05-14 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
* ၁၈ မေ - [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ရန်ကုန်တိုင်း]]၊ [[ကျောက်တန်းမြို့]]အနီး မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းကို ဗဟိုပြုပြီး မနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်ဝန်းကျင်က အင်အားရစ်ချ်တာစကေး ၅ ဒသမ ၂ အဆင့်ရှိတဲ့ အင်အားအတော်အသင့်ပြင်းထန်တဲ့ မြေငလျင်တခု လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်တန်းမြို့အနီး ဗဟိုပြုပြီး အင်အား ၅ ဒသမ ၃ ရှိ ငလျင်လှုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/359449 |access-date=2026-05-18 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို &quot;Operation OTT&quot; စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင်|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-19|access-date=2026-05-19|language=my}}&lt;/ref&gt;
*၁၉ မေ - ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် KNU၊ KNLA နှင့် PDF တို့က သိမ်းပိုက်ထားသည့် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[မြိတ်ခရိုင်]]၊ [[တနင်္သာရီမြို့နယ်]]၊ [[မောတောင်မြို့]]ကို စစ်အုပ်စုက ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်မှစတင်သည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KNU၊ KNLA နှင့် PDF အမည်ခံ ကိုယ်ကျိုးရှာအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသော မောတောင်မြို့အား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/82973 |access-date=2026-05-20 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;
*မေ ၂၆ - [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]
*၂၈ မေ - ကိုးလကြာ ပိတ်ထားခဲ့သော [[ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်]] ကုန်သွယ်ရေးတွင် အရေးပါသည့် မြဝတီ-မဲဆောက် [[မြန်မာ - ထိုင်း အမှတ် (၁) ချစ်ကြည်ရေးတံတား|အမှတ် ၂ ချစ်ကြည်ရေးတံတား]]အား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-05-28 |title=၂၀၂၆ခုနှစ် မေ ၂၈-ဘန်ကောက်မှာ ကလေးငယ်တွေကို ညှဉ်းပန်းပြီး ပန်းရောင်းခိုင်းတဲ့မြန်မာ ၃ ဦးကို ရဲဖမ်း |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cg4pw09y4yvt |access-date=2026-05-28 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
*၂၀၂၅ ခုနှစ်  အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် ရွေးကောက်ပွဲကုန်ကျစရိတ်စာရင်းအား သတ်မှတ်ရက်အတွင်း တင်သွင်းခြင်းမရှိသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ကြေညာချက်အမှတ် (၄၇/၂၀၂၆)ဖြင့် ၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၃ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သူများအနက် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၄၁ ဦးကို အရည်အချင်းပျက်ယွင်းသူများအဖြစ် UEC ကြေညာ |url=https://news-eleven.com/article/312227 |access-date=2026-05-28 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;
*၃၀ မေ - သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee |access-date=2026-05-30 |website=www.npnewsmm.com}}&lt;/ref&gt;
*[[၃၁ မေ]] - [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]]

=== ဇွန် ===

*၆ ဇွန် - မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး|တနင်္သာရီတိုင်း]]၊ [[ထားဝယ်မြို့]]ရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းအတွက် ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် [[ကျောက်မီးသွေး]]သုံး [[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို [[စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့]]၌ ကျင်းပသည့် စီးပွားရေးဖိုရမ်အတွင်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-10 |title=၂၀၂၆ ဇွန်လ ၁၀ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czx5r48ynzgt |access-date=2026-06-10 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;
*၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင် - [[၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား]]
*၁၅ ဇွန် - သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦး​ဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ​​​​ပေကျင်းမြို့သို့​ရောက်ရှိ |url=https://news-eleven.com/article/312702 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;


== ကွယ်လွန်သူများ ==

* &lt;!--Do not add people without Wikipedia articles to this list
Do not trust &quot;this year in history&quot; websites for accurate date information
Do not link multiple occurrences of the same year, just link the first occurrence.
No red links, please.--&gt;[[၂၆ ဇန်နဝါရီ]] - [[မြင့်ထွေး]]၊ [[ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာနဝန်ကြီးဟောင်း]] ([[၁၉၄၈]] ဖွား)
* [[၆ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[စိန်ဝင်း၊ ဒေါက်တာ|စိန်ဝင်း]]၊ နိုင်ငံရေးသမားနှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ([[၁၉၄၄]] မွေးဖွား)
* [[၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ]] - [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီ ခါမေနီ]]၊ အီရန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတဟောင်းနှင့် နိုင်ငံ့အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် ([[၁၉၃၉]] မွေးဖွား)
* [[၂ ဇွန်]] - [[မင်းထင်ကိုကိုကြီး]]၊ ရုပ်ရှင်ဒါရိုက်တာနှင့် ကဗျာဆရာ (၁၉၆၁ ဝန်းကျင်မွေးဖွား)
* [[၁၁ ဇွန်]] - [[ဝဇိရကိတ္တိယာဘာ]]၊ ထိုင်းတော်ဝင်မင်းသမီး ([[၁၉၇၈]] မွေးဖွား)

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၀ ဆယ်စုနှစ်]]</text>
      <sha1>ciykwh55vecnk1g9o3k0madkeu78w67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်:မြန်မာစကားပုံများ</title>
    <ns>15</ns>
    <id>280442</id>
    <revision>
      <id>1038356</id>
      <parentid>961472</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:16:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aye Lawt</username>
        <id>144386</id>
      </contributor>
      <comment>/* လမ်းမူၼ်းဝႆႇၸွမ်းၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ */ အပိုင်းသစ်</comment>
      <origin>1038356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="849" sha1="4kua6o2zw36c7pv7mw209gqtp6ywmdg" xml:space="preserve">== ကျွမ်းကျင်ရာ လိမ္မာရာ&quot; ဟုတ်ပါသလားရှင့် ==

ကျွမ်းကျင်ရာ လိမ္မာရာ&quot; ဟုတ်ပါသလားရှင့် [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/&amp;#126;2026-35562-6|&amp;#126;2026-35562-6]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:&amp;#126;2026-35562-6|talk]])  ၀၄:၁၈၊ ၁၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)

== လမ်းမူၼ်းဝႆႇၸွမ်းၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ==

ဝ်ႈၵွၼ်ႇ [[အသုံးပြုသူ:Aye Lawt|Aye Lawt]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aye Lawt|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၁၆၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4kua6o2zw36c7pv7mw209gqtp6ywmdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282366</id>
    <revision>
      <id>1038527</id>
      <parentid>1034577</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>၂၀၂၆ အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက်</comment>
      <origin>1038527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104507" sha1="t7u9w4heiq6id875yb8d465tz329w8e" xml:space="preserve">{{current}}
{{Infobox military conflict
| conflict          = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ
| partof            = [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] အကျပ်အတည်း (၂၀၂၃–လက်ရှိ) နှင့် ၂၀၂၆ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]–[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] အကျပ်အတည်း
| date = ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ – ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ ({{Age in days|2026|2|28|2026|6|19}} ရက်)
| place             = အနောက်အာရှ &lt;br&gt;(အဓိကအားဖြင့် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ]])
| status            = လက်ရှိဖြစ်ပွားနေဆဲ
| image = 2026 Iran war collage.jpg
| image_size = 300px
| caption = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ
| combatant1        = {{flag|United States}}&lt;br /&gt;{{flag|Israel}} &lt;br&gt; {{flag|Saudi Arabia}} &lt;Br&gt; {{flag|United Arab Emirates}} &lt;br&gt; {{flag|Kuwait}}
| combatant1a       = '''တိုက်ခိုက်မှုမပါ ကာကွယ်ရေးကူညီမှုပေးသည့် နိုင်ငံများ:'''&lt;br&gt;
{{tree list}}
* {{flag|Bahrain}}
* {{flag|France}}
* {{flag|Germany}}
* {{flag|Iraq}}
** '''Kurdistan Region'''&lt;br&gt;{{small|(ပက်ရှ်မာဂါ တပ်ဖွဲ့)}}
* {{flag|Jordan}}
* {{flag|Kuwait}}
* {{flag|Oman}}
* {{flag|Qatar}}
* {{flag|Saudi Arabia}}
* {{flag|Syria}}
* {{flag|Ukraine}}
* {{flag|United Arab Emirates}}
* {{flag|United Kingdom}}
** '''Akrotiri and Dhekelia''' &lt;br&gt;{{small|(ဗြိတိန်စစ်အခြေစိုက် ပြည်ပနယ်မြေ)}}
{{tree list/end}}

| combatant2        = 
{{tree list}}
*{{flag|Iran}}
*{{flag|ဟစ်ဇ်ဘိုလာ}}
{{tree list/end}}

| commander1        = {{flagicon|United States}} [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]]&lt;br&gt;{{small|(အမေရိကန်သမ္မတ)}}&lt;br&gt;
{{flagicon|Israel}} [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]]&lt;br&gt;{{small|(အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်)}}

| commander2        = {{flagicon|Iran}} [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]&lt;br&gt;{{small|(နိုင်ငံဥသျှောင်)}}&lt;br&gt;
{{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]]&lt;br&gt;{{small|(အီရန်သမ္မတ)}}

| units1            = {{tree list}}
* {{flag|United States}}
* {{flagicon image|Flag of the U.S. Central Intelligence Agency.svg}} [[စီအိုင်အေ]] &lt;ref&gt;{{Cite news |first1=Julian E. |last1=Barnes |first2=Ronen |last2=Bergman |first3=Eric |last3=Schmitt |first4=Tyler |last4=Pager |date=1 March 2026 |title=The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/01/us/politics/cia-israel-ayatollah-compound.html |access-date=1 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
{{tree list/end}}
* {{flag|Israel}}&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israel-calls-up-20000-reservists-in-addition-to-the-50000-reservists-currently-on-duty/|title=Israel calls up 20,000 reservists, in addition to the 50,000 reservists currently on duty|first=Emanuel|last=Fabian|date=28 February 2026|via=www.timesofisrael.com}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon image|Flag of IDF Military Intelligence Directorate.svg}}&lt;br&gt;{{small|အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး}}
* {{flagicon image|Flag of IDF Home Front Command.svg}}&lt;br&gt;{{small|(အစ္စရေးပြည်တွင်းစစ်ဌာန)}}
{{tree list/end}}

| units2            = {{tree list}}
* {{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|အီရန်အစိုးရ]]
** [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်စစ်တပ်]]
* {{small|(အီရန်မဟာမိတ်များ)}}
{{tree list/end}}

| casualties1       = {{flagdeco|USA}} စစ်သည် ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်&lt;br&gt;
{{flagdeco|Israel}} အရပ်သား ၁၂ ဦး သေဆုံး၊ ၄၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ

| casualties2       = 
* ပြစ်မှတ် ၁,၀၀၀ ကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့&lt;br&gt;
* ခေါင်းဆောင် ၄၈ ဦး သေဆုံး&lt;br&gt;
* စစ်သင်္ဘော ၉ စင်း ဖျက်ဆီး&lt;br&gt;{{small|အမေရိကန် ထုတ်ပြန်ချက်}}&lt;hr&gt;
* အရပ်သား ၂၀၁ ဦး သေဆုံး &lt;br&gt; ၇၄၇ ဦး ဒဏ်ရာရ &lt;br&gt;{{small|အီရန် ထုတ်ပြန်ချက်}}

| casualties3       =  '''ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအား အီရန်တိုက်ခိုက်မှု'''&lt;br&gt;
{{flagdeco|UAE}}&lt;br&gt;{{small|[[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|ယူအေအီး]]}} ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅၈ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Kuwait}}&lt;br&gt;{{small|[[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Qatar}}&lt;br&gt;{{small|[[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]}} ၁၆ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Jordan}}&lt;br&gt;{{small|[[ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ|ဂျော်ဒန်]]}} ၅ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Bahrain}}&lt;br&gt;{{small|[[ဘာရိန်းနိုင်ငံ|ဘာရိန်း]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Oman}}&lt;br&gt;{{small|[[အိုမန်နိုင်ငံ|အိုမန်]]}} ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ
}}

'''၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]တို့က [[အီရန်နိုင်ငံ]]တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် အရေးပါသော နေရာအတော်များများကို အလစ်အငိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကြီးမားသည့်စစ်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီခါမေနီ]] နှင့် အဆင့်မြင့်အရာရှိ အများအပြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ယင်းလုပ်ရပ်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်ဘက်ကလည်း အစ္စရေးနိုင်ငံ အပါအဝင် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုစစ်ပွဲ သည် ကြားခံ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ မှတဆင့် အမေရိကန် နှင့် အီရန် တို့အကြား အကြိမ်ကြိမ်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ပြီးနောက် သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ ==
အစ္စရေးနှင့် အီရန်၏ မဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် &quot;၁၂-ရက်ကြာစစ်ပွဲ&quot; အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည့် [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သော တိုက်ခိုက်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ၂၀၂၆ အီရန် စစ်ပွဲ မဖြစ်ပွားမီ တစ်လခွဲခန့်အလိုတွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|အစ္စလာမ္မစ်တော်လှန်ရေး]]နောက်ပိုင်း ယနေ့ခေတ် အီရန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|အကြီးမားဆုံးဆန္ဒပြမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ထိုကာလအတွင်း အရပ်သားထောင်နှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့သည်။  [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်လ်နယ်ထရမ့်]]က ထိုဆန္ဒပြမှုအပေါ်  “အကူအညီရောက်လာမည်” ဟု အတိအလင်း ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုပြောကြားမှုအပြီး၌  အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ|၂၀၀၃ ခုနှစ် အီရတ်ကျူးကျော်မှု]]နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး စစ်အင်အားတိုးချဲ့ချထားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=26 February 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
ဤပဋိပက္ခကြောင့် [[ရေနံ]]နှင့် [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]]ဈေးနှုန်းများ ရုတ်ခြုံ့မြင့်တက်လာခြင်း၊ လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများ ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး]] စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ပင်လယ်ပြင်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြပြီး&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Elliott |first1=Rebecca F. |date=28 February 2026 |title=Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/business/energy-environment/oil-gas-iran-attack.html |work=[[The New York Times]] |last2=Eavis |first2=Peter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;uf&quot;&gt;{{Cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=18 March 2026 |website=[[Just Security]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုများကိုလည်း ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Qatar says Iran attack caused significant damage at Ras Laffan gas facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/qatar-says-iran-missile-attack-sparks-fire-causes-damage-at-gas-facility |access-date=19 March 2026 |website=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

အီရန်၊ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့မှစတင်၍ သီတင်းပတ်နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Pager-2026&quot;&gt;{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;ထိုသဘောတူညီချက်သည် စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ခဲ့သည်။

=== ၂၀၂၆ အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက် ===
'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့'''တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး မူဘောင်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘက်ဇ်ရှရစ်ဖ်၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် ရရှိခဲ့သော ဤသဘောတူညီချက်အရ လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အပြီးတိုင် ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ (အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန်) တွင် အီရန်နှင့် သဘောတူညီမှုရရှိပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ နျူကလီးယားစီမံကိန်းကိစ္စရပ်များကိုမူ အနာဂတ်ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဆက်လက်ဖြေရှင်းသွားရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

ဤသဘောတူညီချက်ကြောင့် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ထားမှုများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းသတင်း ထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရေနံစျေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့ရာ ဘရန့်ရေနံစိမ်းစျေး ၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမေရိကန် အနောက်တက္ကဆက် ရေနံစိမ်းစျေး ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့သည်။

== တိုက်ခိုက်မှုများ ==
အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ပူးပေါင်းလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပထမနေ့ကို  မြို့တော် [[တီဟီရန်မြို့]] ၊ ကွမ်မြို့၊ ကာရာ့မြို နှင့် ကာမန်ရှားမြို့များတွင် စတင်ခဲ့သည်။

အီရန်အစိုးရ၏ ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူအချို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။၎င်း၏ နေအိမ်နှင့် ရုံးစခန်းလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။

ပေါက်ကွဲမှုများကို တွေ့မြင်ရပြီးနောက် အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး သည် အစ္စရေးစစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း အစောဆုံး အတည်ပြုခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ကလည်း Truth Social တွင် တင်ထားသော ဗီဒီယိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊နောက်ပိုင်းတွင် အယာ တိုလာ အလီ ခါမေနီ သေဆုံးပြီဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ကိုယ်တိုင် ကြေညာခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံက  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးသတင်းကို ကြေညာပြီး ဝမ်းနည်းကာလ ရက်(၄၀) သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်နိုင်ငံသည် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန့် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတစ်လျှောက်]]တွင် ဒရုန်းများနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ ဒါဇင်နှင့်ချီ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေး နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။

အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဂျော်ဒန်၊ကူဝိတ်၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ အီရတ်၊ ဆူဒန်၊ဆော်ဒီ နှင့် ယူအေအီး တို့ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများသို့ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။

ထို့အပြင် အီရန်သည် ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် နှင့် ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် အပါအဝင် အရပ်ဘက်လေကြောင်းသုံး အခြေခံအဆောက်အအုံများကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

[[ယီမင်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေစိုက်သည့် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် ပါဝင်နေသော အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံရေး–စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည့် ဟူသီသူပုန်အဖွဲ့ကလည်း [[ပင်လယ်နီ|ပင်လယ်နီ ဒေသ]]တွင် ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြန်လည်စတင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်နိုင်ငံသည်  [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်မှုများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့သည်။

== တုံ့ပြန်ချက်များ ==
အမေရိကန်သမ္မတ  [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] က စစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အီရန် ၏ ဒုံးကျည်နှင့် စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ဖျက်ဆီးရန်၊ အီရန်နိုင်ငံ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရပြောင်းလဲရေးကို ရည်မှန်းထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် ထရမ့်က ယင်းစစ်ဆင်ရေးသည် ရည်မှန်းချက်များ ပြီးမြောက်ရန် တစ်လ သို့မဟုတ် ယင်းထက်နည်းသော အချိန်ယူမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ ရည်မှန်းချက်များသည် ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

[[ကုလသမဂ္ဂ]] နှင့် စစ်ပွဲတွင် မပါဝင်သည့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့က [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]] တည်ငြိမ်မှုကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ကနဦးတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ အချို့နိုင်ငံများကလည်း အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းအပေါ် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။

ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ အဆိုပါလုပ်ရပ်ကို အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားပေးမှုများကို လက်မခံသည့် အစိုးရတစ်ရပ်အား ဖြုတ်ချရန် ကြိုတင် ကြံစည်ထားသည့် အကြောင်းမဲ့ ကျူးကျော်မှုအဖြစ် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချသည်။

စစ်ဆင်ရေးကို ဝေဖန်သူများက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည်  အမေရိကန်ပြည်တွင်းဥပဒေအရ တရားမဝင်ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော်  ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးက ထိုစွပ်စွဲချက်များကို [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

[[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အီရန်လူမျိုးများသည် အောင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်စုရုံးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြမှုများလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။တစ်ဖက်တွင်လည်း  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] ထောက်ခံသူများ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတို့သည်လည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။

အီရန်သမ္မတ [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] က ထိုရာဇဝတ်မှုအတွက် ကျူးလွန်သူများကို ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်လက်စားချေသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီး၊စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုအား  လက်တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့်  အမေရိကန်အခြေစိုက် စခန်းများအား လက်ခံထားရာ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ အပါအဝင် အစ္စရေးနှင့် တခြားနိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံကို ၂ ရက်အတွင်း ဒုံးကျည်အစင်း ၄၀၀၊ ဒရုန်းအစင်း ၈၀၀ ကျော် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အီရန်အစိုးရက ပြောဆိုခဲ့သည်။ 

အီရန် အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွက် လက်စားချေသည့် အနေဖြင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးဆီ ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများ ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် လက်စားချေကြသည်။ 

အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အီရန်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ထဲမှ  တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် လက်ဘနွန် ရှီးအိုက် မွတ်စလင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်သွေးကြွများ၏ လက်စားချေမှုအား အစ္စရေးက စစ်ရေးဖြင့် ပြန်လည် လက်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် အစ္စရေး နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကြား တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်လာပြီး လက်ဘနွန်ကိုလည်း စစ်မီးကူးစက်လာခဲ့သည်။ 

လက်ဘနွန်ဝန်ကြီးချုပ် နဝပ်ဖ် ဆလမ်  က နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ညီညွတ်မှုကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် &quot;စွန့်စားမှုများအတွင်းသို့ မည်သူကမျှ တိုင်းပြည်ကို ဆွဲသွင်းခြင်းကို လက်ခံမည်မဟုတ်&quot; ဟု ပြောကြားလိုက်ပြီး၊ အီရန်ကို ထောက်ခံသောအားဖြင့် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမပြုရန် ဟစ်ဇဘိုလာ (Hezbollah) အဖွဲ့ အား သွယ်ဝိုက်၍ သတိပေးလိုက်ခဲ့သည်။

[[ဘေရွတ်မြို့|ဘေရွတ်]]မြို့နှင့်  [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ|လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း]]ကို အစ္စရေးက တိုက်ခိုက်ရာ လူ ၃၁ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာခဲ့သည်။  အစ္စရေးဘက်ကလည်း လက်ဘနွန်မှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့သည်။

== ထိခိုက်မှုများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့  တီဟီရန်စံတော်ချိန် ၉ နာရီ ၃၀ မိနစ် တွင် မြို့တော်တွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ညလယ်မတိုင်မီတွင် အမည်မဖော်ပြထားသည့် အစ္စရေးအရာရှိတစ်ဦးက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်အလောင်းကို ထောက်လှမ်းရေးရင်းမြစ်များမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ အတည်ပြုပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]] ကလည်း ခါမေနီ သေဆုံးနိုင်ခြေရှိကြောင်း အချက်အလက်များ ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန က ထိုပြောဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ အစ္စရေးအရာရှိများက ခါမေနီ၏ ရုပ်အလောင်းကို အပျက်အစီးအကြားတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အီရန်ဘက်မှ ရင်းမြစ်များကမူ ၎င်းသည် “တိုက်ပွဲကွင်းပြင်ကို ဦးဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

အနောက်နိုင်ငံနှင့် အီရန်သတင်းမီဒီယာအချို့က အစ္စရေးအစိုးရရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ ခါမေနီ သေဆုံးပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သမ္မတ  နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်  တို့လည်း အီရန်ဘက်မှ တရားဝင် အတည်ပြုမပြုမီ ခါမေနီ သည် သေဆုံးပြီးဆိုသည်ကို ယုံကြည်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အီရန်အရာရှိများကမူ စတင်ကာလတွင် ထိုအချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်သမ္မတ က Truth Social တွင် “သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးလူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော ခါမေနီ သေဆုံးပြီ… ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် အဆင့်မြင့် လိုက်လံရှာဖွေစနစ်များမှ လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
{{Multiple image
| perrow = 2
| header = အီရန်စစ်ပွဲ(၂၀၂၆)အတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ
| image1 = Ali_Khamenei_2026.02.12_(cropped).jpg
| image2 = Aziz Nasirzadeh in 2024 (1).jpg
| image3 = Sardar Mohammad Pakpour-by Tasnimnews.com 02).jpg
| image4 = Ali Shamkhani by Tasnim 01 (cropped).jpg
| image5 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg
| image6 = Abdolrahim Mousavi 2019.jpg
| image7 = Sayyed Hosein Majid Mousavi Eftekhari.jpg
| image8 = Mahmoud Ahmadinejad 2019 02.jpg

| footer =
* [[:en:Ali Khamenei|အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] — အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်။
* [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] — အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး။
* [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] — အီရန်အစောင့်တပ် ဦးစီးချုပ်။
* [[:en:Ali Shamkhani|အလီ ရှမ်ခါနီ]] — အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ။
* [[:en:Basij|ဘဆီဂျ် အဖွဲ့]] — အီရန်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့။
* [[:en:Abdolrahim Mousavi|အဘ်ဒိုလ်ရဟင် မူဆာဗီ]] — အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အထွေထွေတပ်ဦးစီးချုပ်။
* [[:en:Sayyed Hosein Majid Mousavi Eftekhari|ဆေယက် ဟိုစိန် မာဂျစ် မူဆာဗီ အက်ဖ်တေခါရီ]] — အီရန်စစ်ဘက်အရာရှိ။
* [[:en:Mahmoud Ahmadinejad|မဟ်မူးဒ် အဟ်မဒီနီဂျက်]] — အီရန်သမ္မတဟောင်း။
}}

အမေရိကန်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ [[စီအိုင်အေ]]၏ သုံးသပ်ချက်များအရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့]] မှ တင်းမာသဘောထားရှိသူတစ်ဦးက ခါမေနီ၏ နေရာကို အစားထိုးနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် သတင်းမီဒီယာများက ခါမေနီ သေဆုံးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ Fars News Agency (အစ္စလာမစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သတင်းဌာန) ကလည်း ခါမေနီ၏ သမီး၊ သားမက်၊ မြေးနှင့် သားမယားတို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် အီရန်အစိုးရက နိုင်ငံတစ်ဝန်း ၄၀ ရက်ကြာ ဝမ်းနည်းခြင်းကာလ ကြေညာခဲ့သည်။

[[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ ဖော်ပြချက်အရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ တပ်မှူးအချို့ သေဆုံးနိုင်ကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ဒေသတွင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] နှင့်   အီရန်အစောင့်တပ် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့မှူး [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] တို့သည် အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ 

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဆေးယိဒ် အဘက်စ် အာရာဂ်ချီ  က အဆိုပါ ဆုံးရှုံးမှုများကို အသိအမှတ်ပြုပြောကြားခဲ့သော်လည်း “အလွန်ကြီးမားသည့် ပြဿနာမဟုတ်” ဟု လျှော့ချပြောဆိုခဲ့သည်။

'''Iran International''' သတင်းဌာနက အီရန်ကာကွယ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးဌာန၏ ထိပ်တန်းအရာရှိလေးဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ် က အီရန်လုံခြုံရေးခေါင်းဆောင် ခုနစ်ဦး သေဆုံးမှုကို အတည်ပြုနိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက စစ်တပ် ဦးစီးချုပ် '''Abdolrahim Mousavi''' နှင့် သမ္မတဟောင်း '''Mahmoud Ahmadinejad''' တို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Johnatan Reiss |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/6997e68d-552b-5f1b-91f3-c25f930671e3?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== မဟာမိတ်အချင်းချင်းမှားယွင်းပစ်ခတ်ခြင်း ==
[[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၏  ‘မဟာမိတ်အချင်းချင်း မှားယွင်းပစ်ခတ်မှု’ကြောင့် အမေရိကန် '''F-15E ‘Strike Eagle’''' တိုက်လေယာဉ် သုံးစီးသည် ကူဝိတ်လေပိုင်နက်တွင် သီးခြားစီ ပစ်ချခံခဲ့ရသည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးကို ကွပ်ကဲနေသည့် အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် (CENTCOM) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ် ၂ရက်  ညနေပိုင်းတွင် ကူဝိတ်၏ မှားယွင်းပစ်ချမှုကို အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

လေယာဉ်တစီးလျှင် နှစ်ဦးနှုန်းဖြင့် လေယာဉ်မှူး ခြောက်ဦးစလုံးမှာ လေယာဉ်ပေါ်မှ အချိန်မီ ခုန်ထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘေးကင်းခဲ့သည်။

== ဒေသတွင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂ ရက်နေ့တွင်  အီရန်နိုင်ငံသည်  [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]]ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအသစ်ထပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ရေနံချက်စက်ရုံ တစ်ရုံ မီးလောင်ခဲ့ရသည်။

ဆက်၍ [[ကာတာနိုင်ငံ]] ရှိ LNG ဓာတ်ငွေ့စက်ရုံကြီးတစ်ခုကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ စစ်မီးတောက်လာချိန်တွင်  ကမ္ဘာတလွှားရှိ စတော့ဈေးကွက်များ ဈေးနှုန်းများ ထိုးကျသွားသည်။ ရွှေဈေး နှင့် ရေနံဈေးများ ထိုးတက်လာခဲ့သည်။

=== မြန်မာနိုင်ငံ ===
စစ်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းသည့် ရေလမ်းကြောင်းများတွင် အဟန့်အတားများဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ စက်သုံးဆီခြိုးခြံချွေတာရန်နှင့် ဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ပုဂ္ဂလိကယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များအားလုံး သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း မောင်းနှင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ အဆိုပါ စည်းကမ်းချက်များအရ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ယာဉ်များသည် လစဉ် &quot;စုံ&quot; ရက်များတွင် စုံနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 2A/----) နှင့် &quot;မ&quot; ရက်များတွင် မနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 1A/----) သာ မောင်းနှင်ခွင့်ရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ် (EV) နှင့် EV မော်တော်ဆိုင်ကယ်များမှာမူ ယင်းကန့်သတ်ချက်တွင် မပါဝင်ဘဲ နေ့စဉ်ပုံမှန်အတိုင်း မောင်းနှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80530|access-date=2026-03-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများရှိ လေပိုင်နက်များ ပိတ်ထားရပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နှင့်ချီ ဖျက်သိမ်းထားရသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့်သူများမှာလည်း ခရီးစဉ်များ ရက်ရွှေ့ဆိုင်းနေရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲကြောင့် အလုပ်သွားလုပ်ကြမည့် မြန်မာများအခက်ကြုံ |url=https://burmese.dvb.no/post/748836 |access-date=2026-03-04 |website=အစ္စရေး-အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေက လေပိုင်နက်တွေ ပိတ်ထားပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နဲ့ချီကို ဖျက်သိမ်းထားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကနေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိ… |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတကာ၏ သဘောထား မှတ်ချက်များ ==
* {{Flag|Argentina}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပက်ဘလို ကွီရို (Pablo Quirno) က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;argentina26&quot;&gt;{{cite news |title=El Gobierno &quot;celebró&quot; la muerte de Jamenei y Quirno recordó a las víctimas de la AMIA |url=https://www.perfil.com/noticias/politica/pablo-quirno-confirmo-la-muerte-del-lider-supremo-de-iran-y-recordo-a-las-victimas-de-la-amia.phtml |access-date=2 March 2026 |work=[[Perfil]] |date=1 March 2026 |language=es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Australia}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး  နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး တို့နှင့်အတူ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျသည် &quot;ဖိနှိပ်မှုဆန့်ကျင်ရေးတွင်  ရဲရင့်သော အီရန်ပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ခဲ့သည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Press conference - Sydney {{!}} Prime Minister of Australia |url=https://www.pm.gov.au/media/press-conference-sydney-28 |access-date=2 March 2026 |website=www.pm.gov.au |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Brazil}}: အစိုးရက တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လိုက်နာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/americas/brazilian-government-condemns-strikes-iran-2026-02-28/ |access-date=1 March 2026 |title=Brazilian government condemns strikes on Iran |date=28 February 2026 |first=Luciana|last=Magalhaes |publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|Canada}}:  ဝန်ကြီးချုပ် [[မာ့ခ်ကာနီ]] သည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံ ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Canada backs United States actions in Iran |url=https://www.politico.com/news/2026/02/28/mark-carney-canada-iran-strikes-00805631 |work=Politico |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|China}}: တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Wang Yi က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားလိုက်နာရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{cite news |title=China condemns attacks on Iran, urges ceasefire and talks |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/china-urges-immediate-ceasefire-after-us-israel-strike-iran-2026-03-01/ |work=Reuters |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Military Strikes Against Iran by the U.S. and Israel_Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |url=https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202602/t20260228_11866531.html |access-date=28 February 2026 |website=FMPRC}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |title=China urges citizens to evacuate from Iran 'as soon as possible' |url=https://www.thehindu.com/news/international/china-urges-citizens-to-evacuate-from-iran-as-soon-as-possible/article70686882.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |date=28 February 2026 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Killing of Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei |url=https://www.mfa.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202603/t20260301_11866722.html |access-date=1 March 2026 |website=[[Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China]] |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Jett-2026&quot;&gt;{{cite news |last1=Jett |first1=Jennifer |last2=Tan |first2=Erin |title=Live updates: Iran war spreads as U.S. jets crash and Israel trades fire with Hezbollah |url=https://www.nbcnews.com/world/middle-east/live-blog/live-updates-iran-war-israel-us-hezbollah-lebanon-khamenei-trump-rcna261259 |work=NBC News |date=2 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Denmark}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် အီရန်၏ အတိတ်က အပြုအမူကို လုံးဝလက်မခံနိုင်ကြောင်း ရှုမြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gkritsi |first1=Eliza |title=How every EU country responded to the strikes on Iran |url=https://www.politico.eu/article/eu-react-iran-us-israel-crisis/ |work=Politico |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|France}}: သမ္မတ [[အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်]] သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန် သည်  ယူကေဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] နှင့် ဂျာမန်အဓိပတိ တို့နှင့်အတူ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Germany, France and UK tell Iran to stop attacks in region |url=https://www.straitstimes.com/world/europe/germany-france-and-uk-tell-iran-to-stop-attacks-in-region |work=The Straits Times |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Germany}}: ဂျာမနီအဓိပတိ က တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြိုတင်သတင်းရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဂျာမနီအစိုးရသည် ပြင်သစ် နှင့် ယူကေ တို့နှင့် ပူးတွဲ၍ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Merz accepts a harder world on Iran |url=https://www.euractiv.com/news/merz-accepts-a-harder-world-on-iran/ |work=Euractiv |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Hungary}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ထိုစစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် စွမ်းအင်လမ်းကြောင်းများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နိုင်သည့် စိုးရိမ်မှုကို ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Breaking: The 'geopolitical Commission' |url=https://www.euractiv.com/news/rapporteur-breaking-the-geopolitical-commission/ |work=Euractiv |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|India}}: ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီးသည် တင်းမာမှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး အခြေအနေ လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Exercise restraint, prioritise civilians: India urges de-escalation in Middle East |url=https://www.indiatoday.in/india/story/exercise-restraint-prioritise-civilians-india-urges-de-escalation-in-middle-east-2875974-2026-02-28 |url-access=subscription |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရန်ဒရာ မိုဒီ|နရိန္ဒြာ ဒါမိုဒါဒါစ် မိုဒီ]] က [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]]   နှင့် စကားပြောခဲ့ကြောင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲကို အမြန်ဆုံး အဆုံးသတ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ တစ်ပတ်ခန့်အလိုတွင် မိုဒီသည် အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဝေဖန်မှုများလည်း ခံခဲ့ရသည်။မိုဒီအစိုးရလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနှင့် အစ္စရေးသည် ပိုမိုနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိလာပြီး အိန္ဒိယသည် အစ္စရေးထံမှ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူမှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title='Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack |url=https://indianexpress.com/article/india/israel-iran-conflict-indian-embassy-advisory-10556818/ |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NORKA sets up helpdesk for Kerala people in Iran, Israel |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/norka-sets-up-helpdesk-for-kerala-people-in-iran-israel/ |access-date=28 February 2026 |website=The Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |last6=Zhuang |first6=Yan |title=Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump |work=The New York Times |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Indonesia}}: အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို “စိတ်မကောင်းဖြစ်ကြောင်း” ဖော်ပြခဲ့ပြီး [[ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တို]]က အီရန်နိုင်ငံ [[တီဟီရန်မြို့|တီဟီရန်]] သို့ သွားရောက်၍ ပဋိပက္ခကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indonesia's Prabowo 'Ready' to Fly to Tehran as Mediator |url=https://jakartaglobe.id/news/indonesias-prabowo-ready-to-fly-to-tehran-as-mediator |access-date=2 March 2026 |website=Jakarta Globe}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Perang Iran Israel: Presiden Prabowo tawarkan jadi juru runding konflik AS-Israel dengan Iran – 'Sangat tidak realistis' |url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c07j5xp4n10o |access-date=2 March 2026 |website=BBC News Indonesia |language=id}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 2026|title=Segudang Alasan Indonesia Harus Keluar dari Board of Peace |url=https://www.tempo.co/politik/segudang-alasan-indonesia-harus-keluar-dari-board-of-peace-2118804 |access-date=2 March 2026 |website=Tempo |language=id}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Catatan Komisi I DPR soal Posisi RI di Antara Iran &amp; Board of Peace |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260301221637-32-1333159/catatan-komisi-i-dpr-soal-posisi-ri-di-antara-iran-board-of-peace |access-date=2 March 2026 |website=nasional |language=id-ID}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=JPNN |url=https://www.jpnn.com/news/politikus-pdip-meragukan-kemampuan-prabowo-jadi-fasilitator-konflik-iran-vs-as-israel |access-date=2 March 2026 |website=www.jpnn.com |language=id}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Italy}}: အီရန်ကို ရှင်းလင်းသည့် သင်္ကေတများ ပေးထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း အီရန်ဘက်က လိုက်နာမှုမရှိခဲ့ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Qual è la posizione dell'Italia sull'attacco all'Iran |url=https://tg.la7.it/politica/posizione-italia-attacco-iran-28-02-2026-253402 |access-date=1 March 2026 |website=TGLA7 |language=it|trans-title=What is Italy's position on the attack on Iran?}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Roma avvisata dopo l'attacco, solidarietà di Meloni a leader del Golfo |url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2026/02/28/roma-avvisata-dopo-lattacco-solidarieta-di-meloni-a-leader-del-golfo_7b943abe-daba-429e-b3ab-779dbdf80c27.html |access-date=1 March 2026 |website=Agenzia ANSA |language=it|trans-title=Rome warned after the attack, Meloni expresses solidarity with Gulf leaders}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Attacco Usa e Israele a Iran, oltre 58mila italiani bloccati nel Golfo |url=https://tg24.sky.it/mondo/2026/02/28/attacco-usa-alliran-oltre-58mila-italiani-bloccati-nel-golfo |access-date=1 March 2026 |website=tg24.sky.it |language=it|trans-title=US and Israeli attack on Iran leaves over 58,000 Italians stranded in the Gulf}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Japan}}: ဂျပန်အစိုးရသည် အဆိုပါအခြေအနေထဲမှ ပေါ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်သွားရန် သတ်မှတ်ပြီး နိုင်ငံသားများကို ကာကွယ်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဘေးလွတ်အောင်ကြိုးစားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite tweet |number=2027673676833862125 |user=takaichi_sanae |title=日本政府として、あらゆるリスクに備え、万全の対応を行なってまいります。 |first=Sanae |last=Takaichi |date=2026-02-28 |access-date=2026-03-02 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-28 |title=高市首相「あらゆるリスクに対応」 邦人保護の徹底指示―経済・安保に影響懸念・イラン攻撃 |url=https://www.jiji.com/jc/article?k=2026022800565&amp;g=pol |access-date=2026-03-02 |website=時事ドットコム |language=ja}}&lt;/ref&gt; [[ဆနအဲ တခအိချိ]]သည် အောက်လွှတ်တော် ဘတ်ဂျက်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားလက်နက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လုံးဝသည်းခံနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း နှင့် ဂျပန်၏ မူဝါဒမှာ အမြဲတမ်းတည်ရှိနေသည ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။သို့သော် ဂျပန်သည် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်မှတ်ချက်ကိုမျှ ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Takaichi chides Iran; expats fear for their families in Middle East |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/16390455 |access-date=2026-03-02 |website=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-01 |title=小泉防衛相「自衛隊による邦人輸送を準備」 中東情勢緊迫受け |url=https://www.nikkei.com/article/DGXZQOUA282WF0Y6A220C2000000/ |access-date=2026-03-02 |website=[[Nihon Keizai Shimbun]] |language=ja}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Kazakhstan}}:  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသနိုင်ငံများနှင့် သွေးစည်းညီညွတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Satubaldina |first=Assel |date=28 February 2026 |title=Kazakh President Orders Emergency Planning as Iran Tensions Escalate |url=https://astanatimes.com/2026/02/kazakh-president-orders-emergency-planning-as-iran-tensions-escalate/#:~:text=Kazakh%20President%20Orders%20Emergency%20Planning,reported%20strikes%20on%20Iranian%20targets. |access-date=1 March 2026 |website=The Astana Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=1 March 2026 |title=US-Israel attacks Iran LIVE updates: Iran President, 2 officials to lead transition after Ayatollah Khamenei's death |url=https://www.thehindu.com/news/international/iran-us-tensions-iran-israel-war-nuclear-tensions-tehran-tel-aviv-march-1-live-updates/article70690476.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Kuwait}}: ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်း” ဟု ပြောဆိုကာ ရှုတ်ချခဲ့သည်။
* {{Flag|Lebanon}}: လက်ဘနွန်နိုင်ငံကို ပို၍ကျယ်ပြန့်သည့် ဒေသတွင်းစစ်ပွဲထဲ ဆွဲယူခြင်းကို မလက်ခံနိုင်ကြောင်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လီဘနွန်၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစားပေးရမည် ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာစစ်ပွဲကြီးထဲ ဝင်ပတ်မပါဝင်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lebanon PM says Beirut won't let anyone drag country into war |url=https://en.apa.az/asia/lebanon-pm-says-beirut-wont-let-anyone-drag-country-into-war-493708 |access-date=28 February 2026 |website=Apa.az|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PM Nawaf Salam calls for unity, warns against escalation |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/907872/lbci-lebanon-articles/en |access-date=28 February 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lebanese PM calls Hezbollah rocket attack on Israel 'irresponsible' |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live?update=4353682 |access-date=2 March 2026 |website=Al Jazeera English|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Here's the latest. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump/heres-the-latest |work=The New York Times |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|North Korea}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများကို “တရားမဝင်သော ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု၏ အလွန်ရက်စက်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာ ချိုးဖောက်မှု၏ အယုတ်မာဆုံးပုံစံ” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ “ရှက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ဂိုဏ်းဖွဲ့လူဆိုးဆန်သော လုပ်ရပ်” ကို ပြသနေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kim |first=Heejin |title=North Korea says Israeli attacks and US military operation against Iran are 'illegal aggression' |work=Reuters |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/north-korea-says-israeli-attacks-us-military-operation-against-iran-are-illegal-2026-03-01/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=N. Korea condemns US-Israel attack on Iran as 'gangster-like conduct' |work=The Korea Times |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-url=https://web.archive.org/web/20260302013520/https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-date=2 March 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=North Korea condemns US-Israel attacks on Iran as 'illegal'|work=Dawn (newspaper) |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.dawn.com/news/1977030}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Oman}}: ၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်–အမေရိကန် နိုင်ငံတကာညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ တိုးတက်နေစဉ် တိုက်ခိုက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခြင်းအပေါ် “အထူးအံ့အားသင့်စိုးရိမ်မှု” ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ “ဤအရေးမှာ သင်တို့၏ စစ်ပွဲ မဟုတ်ပါ” ဟု ထပ်မံ ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Multiple Arab states that host US assets targeted in Iran retaliation |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/multiple-gulf-arab-states-that-host-us-assets-targeted-in-iran-retaliation |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oman voices profound concern and condemns escalation following US airstrikes on Iran |url=https://www.fm.gov.om/en/25970/ |access-date=28 February 2026 |website=[[Foreign Ministry (Oman)|Foreign Ministry of the Sultanate of Oman]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohamed-2026&quot;&gt;{{cite news |last1=Mohamed |first1=Edna |last2=Marsi |first2=Federica |last3=Siddiqui |first3=Usaid |last4=Adler |first4=Nils |last5=Stepansky |first5=Joseph |last6=Pietromarchi |first6=Virginia |title=US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations' |work=Al Jazeera English{{!}}Al Jazeera |date=28 February 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Pakistan}}: အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့ တိုက်ခိုက်မှုများကို “မလိုလားအပ်သော တိုက်ခိုက်မှုများ” ဟု သုံးနှုန်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့ အင်အားသုံးမှုကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကို ချက်ချင်း ရပ်စဲရန် နှင့် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနှင့်ဆွေးနွေးရန် အရေးကြီးကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://islamabadpost.com.pk/pakistan-condemns-unwarranted-attacks-against-iran-calls-for-halt-to-escalation/ |title=Pakistan condemns unwarranted attacks against Iran, calls for halt to escalation |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Palestine}}: ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ အာရပ်နိုင်ငံများအပေါ်  အီရန် ၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Palestinian Authority condemns Iran, offers support to Arab states |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/palestinian-authority-condemns-iran-offers-support-to-arab-states/ |access-date=2 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Qatar}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကာတာနယ်မြေကို အီရန် က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းက အီရန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်အား ကာတာ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား ချိုးဖောက်ခြင်း ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကို တားဆီးရန်အတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တုံ့ပြန်ခွင့်ရှိကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။
* {{Flag|Russia}}: အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “အန္တရာယ်များသော လုပ်ရပ်” ဟု ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းကို “စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုမရှိသော၊ ကြိုတင်စီစဉ်ထားပြီး အကြောင်းမဲ့ လက်နက်ကိုင် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nicholls-2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Nicholls |first=Catherine |date=28 February 2026 |title=Russia condemns &quot;reckless&quot; airstrikes on Iran, as Finland and Ireland express concern |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6dime800073b6se0guzho3 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lavrov |first=Sergey |title=Statement by the Russian Foreign Ministry regarding military aggression of the United States and Israel against Iran |url=https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2083284/#sel=6:21:qnj,6:27:m1n |website=MFA Russia}}&lt;/ref&gt; သမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်|ပူတင်]] က  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]  နှင့် ၎င်း၏ မိသားစုကို အသက်ဆုံးခြင်းကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ထားသော အမှု” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news |title=World reacts to Khamenei's death in Tehran as Israel, US, and Iran continue to trade strikes |url=https://www.yahoo.com/news/articles/world-reacts-khameneis-death-tehran-141425230.html |work=Yahoo News |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Saudi Arabia}}: ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများအား ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့နှင့်အတူ အီရန်အား ကြေညာချက်ဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Saudi condemns 'Iranian aggression' against UAE, Bahrain, Qatar, Kuwait, Jordan |url=https://www.brecorder.com/news/40409437 |access-date=28 February 2026 |website=[[Business Recorder]] |language=en}}&lt;/ref&gt; 
* {{flag|South Africa}}: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ သက်ဆိုင်သူများ၏ အမည်ကို တိုက်ရိုက်မဖော်ပြဘဲ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှု နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ လိုက်နာမှုအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို “နှစ်ဆတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန်” တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြောဆိုရာတွင် သမ္မတသည်  ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အပိုဒ် ၅၁ ကို ကိုးကားပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |author=Post Reporter |title=Cyril Ramaphosa calls for dialogue in the Middle East amid escalating tensions |url=https://iol.co.za/thepost/news/2026-03-01-cyril-ramaphosa-calls-for-dialogue-in-the-middle-east-amid-escalating-tensions/ |access-date=1 March 2026 |work=IOL |date=1 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Spain}}: စပိန်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ၎င်း၏အစိုးရအနေဖြင့် အမေရိကန် နှင့် အစ္စရေး တို့၏ တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို “ငြင်းပယ်ကြောင်း” ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ရပ်များသည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုကို မြင့်တက်စေပြီး နိုင်ငံတကာစနစ်ကို ပို၍ မတည်ငြိမ်ပြီး ရန်လိုသော အခြေအနေသို့ ဦးတည်စေကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အီရန် အစိုးရနှင့် [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ လုပ်ရပ်များကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ချက်ချင်း တင်းမာမှုလျှော့ချရန်နှင့် “ရေရှည် နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းချက်” ရရှိရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=de la Baume |first1=Maïa |last2=Tadeo |first2=Maria |title=Spain slams US and Israeli strikes on Iran, reflecting shift in foreign policy |work=Euronews |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228155207/https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-date=28 February 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sánchez |first=Pedro |title=Rechazamos la acción militar unilateral de EE.UU. e Israel, que supone una escalada y contribuye a un orden internacional más incierto y hostil |website=Twitter |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://x.com/sanchezcastejon/status/2027707726738923754 |lang=es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Syria}}: ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |publisher=Syrian Arab News Agency |title=Syria condemns Iranian strikes on several Arab countries |url=https://sana.sy/en/syria/2299324/ |access-date=28 February 2026 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Taiwan}}: [[လိုင့်ချင်းဒေ|သမ္မတ လိုင့်ချင်းဒေ]] သည် အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ၏ ဘေးကင်းရေးအတွက် ကမ္ဘာ့မဟာမိတ်များနှင့် နီးကပ်စွာ အဆက်အသွယ်ထားရှိကာ ဒေသတွင်းရှိ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ ဘေးကင်းစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shuwei |title=美以空襲伊朗 賴總統: 密切關注局勢與友盟保持聯繫 |trans-title=U.S. and Israeli airstrikes on Iran: President Lai: Closely monitoring the situation and maintaining contact with allied countries |url=https://money.udn.com/money/story/7307/9350264 |access-date=28 February 2026 |website=Economic Daily |language=zh-Hant-TW|date=28 February 2026|first=Wu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Wu Shu-wei |last2=Shih Hsiu-chuan |date=28 February 2026 |title=Taiwan closely monitoring situation after U.S., Israel strike Iran: Lai - Focus Taiwan |url=https://focustaiwan.tw/politics/202602280015 |access-date=2 March 2026 |website=Focus Taiwan - CNA English News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Thailand}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အာနုထင်း ချာန်ဝီရာကွန်း]] သည် ဒေသခံများကို ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |title=Thai PM says preparing to evacuate citizens in Middle East |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/03/02/thai-pm-says-preparing-to-evacuate-citizens-in-middle-east |website=The Star |access-date=2 March 2026 |language=en |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=29 Thais in Iran ask to return home as Foreign Ministry sets up &quot;war room&quot; |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40063175 |website=nationthailand |access-date=2 March 2026 |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Turkey}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဒေသတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ အဆုံးသတ်ရန် သက်ဆိုင်သူ အားလုံးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တူရကီသမ္မတ က အစ္စရေး၏ ရန်လိုမှုများကို ကန့်ကွက်သည့်အပြင်၊ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအတွက်လည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။
* {{Flag|Ukraine}}: [[ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး|သမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး]]  သည် အစ္စရေး–အမေရိကန် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်မှုသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ ပြတ်သားသော သန္နိဋ္ဌာန်ရှိသမျှ ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်ပြုသူများ အားနည်းလာကြောင်းနှင့် ယင်းအခြေအနေကို ရုရှား ကိုလည်း နားလည်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် နောက်ဆုံးတွင် ပိုမိုလုံခြုံတည်ငြိမ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။တစ်ချိန်တည်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကလည်း လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေများ၏ အကြောင်းရင်းမှာ အီရန်အစိုးရ၏ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်မခံရခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသော ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြသူများအပေါ် ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
* {{Flag|United Arab Emirates}}: ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်း၏နယ်မြေအတွင်းသို့ အီရန် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို အပြင်းထန်ဆုံးစကားလုံးများဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် “အန္တရာယ်ရှိသော တင်းမာမှုမြင့်တက်မှုနှင့် အရပ်သားများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်သည့် သူရဲဘောကြောင်သော လုပ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန် “အပြည့်အဝ အခွင့်အရေး” ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
* {{Flag|United Kingdom}}: အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အား တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ၎င်း၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို အသုံးပြုခွင့် မပေးခဲ့သာ်လည်း  နောက်တွင် ဗြိတိန်၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ကာကွယ်ရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် နောက်တွင် ကိုက်ညီကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] ပြောဆိုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A2896a987-90c2-4bfc-84ef-1c37ebd0e5e1#post|title='We do not want to see wider regional conflict' – UK government|last=Beale|first=Jonathan|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026|website=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Edwards |first=Christian |date=28 February 2026 |title=British planes &quot;in the sky&quot; in Middle East, says Starmer |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6g761z00003b6uxoibiu86 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last= |title=Iran latest: supreme leader Ayatollah Ali Khamenei confirmed dead |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |work=[[The Times]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301020839/https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |archive-date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt; .&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cj98egkl7l1o |title=UK has not given US permission to use RAF bases for Iran strikes |last1=Beale |first1=Jonathan |last2=Pike |first2=Joe |work=BBC News |date=19 February 2026 |access-date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump#heres-the-latest |work=The New York Times|date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
* {{Flag|Venezuela}}: အီရန်နိုင်ငံအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများကြားတွင် အန္တရာယ်ရှိပြီး မကြုံစဖူး တိုးမြင့်လာမှုဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ထို့အပြင် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုကို  ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းတွင် ဆွေးနွေးမှုကင်းမဲ့မှု၏ ဖြစ်ရပ်များအတွက် အကြောင်းရင်းအဖြစ် အပြစ်တင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Condena de Venezuela y Cuba por ofensiva militar de EE.UU. e Israel contra Irán |trans-title= |url=https://www.baenegocios.com/mundo/condena-de-venezuela-y-cuba-por-ofensiva-militar-de-ee-uu-e-israel-contra-iran/ |access-date=28 February 2026 |work=BAE Negocios |date=28 February 2026 |language=es}}&lt;/ref&gt;အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အီရန်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးမှု အတည်ပြုချက် ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလားသည် လူမှုမီဒီယာပေါ်မှ ထုတ်ပြန်ထားချက် အားလုံးကို  ဖျက်ထုတ်လိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pitazo |first=Redacción El |date=1 March 2026 |title=Canciller de Venezuela elimina comunicado en el que condenaba ataque de EE. UU. contra Irán |url=https://elpitazo.net/politica/canciller-de-venezuela-elimina-comunicado-en-el-que-condenaba-ataque-de-ee-uu-contra-iran/ |access-date=1 March 2026 |website=El Pitazo |language=es |quote=El canciller venezolano, Yván Gil, borró de sus redes sociales y de la de la Cancillería de Venezuela el comunicado en el que condenaba el ataque de Estados Unidos e Israel contra Irán, cuando apenas se confirmó la muerte del líder supremo iraní, Alí Jameneí. [...] El comunicado ya no puede encontrarse en ninguna red social relacionada a la Casa Amarilla. |trans-quote=The minister, Yvan Gil, erased from his social media and those of Venezuelan ministry the message condemning the United States and Isreal attack against Iran, just after the confirmation of the death of Iranian supreme leader Ali Khamenei. [...] The statement can no longer be found in any social media related to the Yellow House.|trans-title=Venezuelan Foreign Minister deletes statement condemning US attack on Iran}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Myanmar}}:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပဋိပက္ခများအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ထားပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူကြီး (၅) ရပ်ကို အခြေခံသည့် သံတမန်ရေးဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အပြန်အလှန် လေးစားကာ ပဋိပက္ခများကို လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80643|title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
====အဖွဲ့အစည်းများ====
* {{Flag|United Nations}}: အတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်]] သည် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချပြီး “အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ပေါ် အသုံးပြုထားသော စစ်အင်အား၊ နှင့် အနောက်ဒေသတစ်လွှား အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများသည် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ချိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Alsharif |first=Mirna |date=28 February 2026 |title=U.N. secretary-general condemns military escalation in Iran |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099/rcrd102084?canonicalCard=true |access-date=28 February 2026 |work=[[NBC News]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|European Union}}:အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို “အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ” ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် ထိန်းသိမ်းသတိထားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Von der Leyen llama abiertamente a una &quot;transición creíble&quot; de poder en Irán |trans-title= |url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-von-der-leyen-llama-abiertamente-transicion-creible-poder-iran-20260301163251.html |access-date=1 March 2026 |website=www.europapress.es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|NATO}}: ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက Stars and Stripes သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာနိုင်ခြေရှိပါက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေး သတိရှိမှုကို မြှင့်တင်ထားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Counterstrikes continue at US Navy base in Bahrain; residential buildings off base attacked |url=https://www.stripes.com/theaters/middle_east/2026-02-28/strikes-on-bahrain-iran-israel-20902624.html |website=[[Stars and Stripes (newspaper)|Stars and Stripes]] &lt;!-- American military newspaper --&gt; |first1=Lara |last1=Korte |first2=Shannon |last2=Renfroe |access-date=28 February 2026 |language=en|date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bayer |first=Lily |title=NATO closely following developments in Iran, spokesperson says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-closely-following-developments-iran-region-spokesperson-says-2026-02-28/?link_source=ta_first_comment&amp;taid=69a2e229c51a27000147f948&amp;utm_campaign=trueAnthem:+Trending+Content&amp;utm_medium=trueAnthem&amp;utm_source=facebook&amp;fbclid=IwdGRleAQQELJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEePbAkicn0PP7HrpQkPPbqTBTBP1wTavkIcS62hS7-9p7fvfcERq9RCfjQvKk_aem_A0C4X16i5zoUuf0qwc9Iog |website=[[Reuters]]|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ဆင်ရေးများ]]</text>
      <sha1>t7u9w4heiq6id875yb8d465tz329w8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038550</id>
      <parentid>1038527</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1038550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106788" sha1="6vtg235d9yzmhsdrxs1cwryir779ad9" xml:space="preserve">{{current}}
{{Infobox military conflict
| conflict          = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ
| partof            = [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ|အရှေ့အလယ်ပိုင်း]] အကျပ်အတည်း (၂၀၂၃–လက်ရှိ) နှင့် ၂၀၂၆ [[အီရန်နိုင်ငံ|အီရန်]]–[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] အကျပ်အတည်း
| date = ၂၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ – ၁၉ ဇွန် ၂၀၂၆ ({{Age in days|2026|2|28|2026|6|19}} ရက်)
| place             = အနောက်အာရှ &lt;br&gt;(အဓိကအားဖြင့် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ]])
| status            = လက်ရှိဖြစ်ပွားနေဆဲ
| image = 2026 Iran war collage.jpg
| image_size = 300px
| caption = ၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ
| combatant1        = {{flag|United States}}&lt;br /&gt;{{flag|Israel}} &lt;br&gt; {{flag|Saudi Arabia}} &lt;Br&gt; {{flag|United Arab Emirates}} &lt;br&gt; {{flag|Kuwait}}
| combatant1a       = '''တိုက်ခိုက်မှုမပါ ကာကွယ်ရေးကူညီမှုပေးသည့် နိုင်ငံများ:'''&lt;br&gt;
{{tree list}}
* {{flag|Bahrain}}
* {{flag|France}}
* {{flag|Germany}}
* {{flag|Iraq}}
** '''Kurdistan Region'''&lt;br&gt;{{small|(ပက်ရှ်မာဂါ တပ်ဖွဲ့)}}
* {{flag|Jordan}}
* {{flag|Kuwait}}
* {{flag|Oman}}
* {{flag|Qatar}}
* {{flag|Saudi Arabia}}
* {{flag|Syria}}
* {{flag|Ukraine}}
* {{flag|United Arab Emirates}}
* {{flag|United Kingdom}}
** '''Akrotiri and Dhekelia''' &lt;br&gt;{{small|(ဗြိတိန်စစ်အခြေစိုက် ပြည်ပနယ်မြေ)}}
{{tree list/end}}

| combatant2        = 
{{tree list}}
*{{flag|Iran}}
*{{flag|ဟစ်ဇ်ဘိုလာ}}
{{tree list/end}}

| commander1        = {{flagicon|United States}} [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]]&lt;br&gt;{{small|(အမေရိကန်သမ္မတ)}}&lt;br&gt;
{{flagicon|Israel}} [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]]&lt;br&gt;{{small|(အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်)}}

| commander2        = {{flagicon|Iran}} [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]&lt;br&gt;{{small|(နိုင်ငံဥသျှောင်)}}&lt;br&gt;
{{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]]&lt;br&gt;{{small|(အီရန်သမ္မတ)}}

| units1            = {{tree list}}
* {{flag|United States}}
* {{flagicon image|Flag of the U.S. Central Intelligence Agency.svg}} [[စီအိုင်အေ]] &lt;ref&gt;{{Cite news |first1=Julian E. |last1=Barnes |first2=Ronen |last2=Bergman |first3=Eric |last3=Schmitt |first4=Tyler |last4=Pager |date=1 March 2026 |title=The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/01/us/politics/cia-israel-ayatollah-compound.html |access-date=1 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;
{{tree list/end}}
* {{flag|Israel}}&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israel-calls-up-20000-reservists-in-addition-to-the-50000-reservists-currently-on-duty/|title=Israel calls up 20,000 reservists, in addition to the 50,000 reservists currently on duty|first=Emanuel|last=Fabian|date=28 February 2026|via=www.timesofisrael.com}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon image|Flag of IDF Military Intelligence Directorate.svg}}&lt;br&gt;{{small|အစ္စရေးထောက်လှမ်းရေး}}
* {{flagicon image|Flag of IDF Home Front Command.svg}}&lt;br&gt;{{small|(အစ္စရေးပြည်တွင်းစစ်ဌာန)}}
{{tree list/end}}

| units2            = {{tree list}}
* {{flagicon|Iran}} [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်|အီရန်အစိုးရ]]
** [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အီရန်စစ်တပ်]]
* {{small|(အီရန်မဟာမိတ်များ)}}
{{tree list/end}}

| casualties1       = {{flagdeco|USA}} စစ်သည် ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅ ဦး ဒဏ်ရာပြင်းထန်&lt;br&gt;
{{flagdeco|Israel}} အရပ်သား ၁၂ ဦး သေဆုံး၊ ၄၅၀ ကျော် ဒဏ်ရာရ

| casualties2       = 
* ပြစ်မှတ် ၁,၀၀၀ ကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့&lt;br&gt;
* ခေါင်းဆောင် ၄၈ ဦး သေဆုံး&lt;br&gt;
* စစ်သင်္ဘော ၉ စင်း ဖျက်ဆီး&lt;br&gt;{{small|အမေရိကန် ထုတ်ပြန်ချက်}}&lt;hr&gt;
* အရပ်သား ၂၀၁ ဦး သေဆုံး &lt;br&gt; ၇၄၇ ဦး ဒဏ်ရာရ &lt;br&gt;{{small|အီရန် ထုတ်ပြန်ချက်}}

| casualties3       =  '''ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအား အီရန်တိုက်ခိုက်မှု'''&lt;br&gt;
{{flagdeco|UAE}}&lt;br&gt;{{small|[[အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ|ယူအေအီး]]}} ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၅၈ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Kuwait}}&lt;br&gt;{{small|[[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Qatar}}&lt;br&gt;{{small|[[ကာတာနိုင်ငံ|ကာတာ]]}} ၁၆ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Jordan}}&lt;br&gt;{{small|[[ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ|ဂျော်ဒန်]]}} ၅ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Bahrain}}&lt;br&gt;{{small|[[ဘာရိန်းနိုင်ငံ|ဘာရိန်း]]}} ၁ ဦး သေဆုံး၊ ၆ ဦး ဒဏ်ရာရ&lt;br&gt;
{{flagdeco|Oman}}&lt;br&gt;{{small|[[အိုမန်နိုင်ငံ|အိုမန်]]}} ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ
}}

'''၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ'''သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]တို့က [[အီရန်နိုင်ငံ]]တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် အရေးပါသော နေရာအတော်များများကို အလစ်အငိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာမှ စစ်ပွဲစတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကြီးမားသည့်စစ်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ|အလီခါမေနီ]] နှင့် အဆင့်မြင့်အရာရှိ အများအပြား သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ယင်းလုပ်ရပ်အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်ဘက်ကလည်း အစ္စရေးနိုင်ငံ အပါအဝင် [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ အမေရိကန် စစ်အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် အမေရိကန်၏ မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ထိုစစ်ပွဲ သည် ကြားခံ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ မှတဆင့် အမေရိကန် နှင့် အီရန် တို့အကြား အကြိမ်ကြိမ်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ပြီးနောက် သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-06-15 |title=US, Iran reach deal to end war, reportedly including Lebanon conflict; Trump: Hormuz to open |url=https://www.timesofisrael.com/us-iran-reach-deal-to-end-war-reportedly-including-lebanon-conflict-trump-hormuz-to-open/ |access-date=2026-06-15 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ ==
အစ္စရေးနှင့် အီရန်၏ မဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှစ၍ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်တွေ့မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် &quot;၁၂-ရက်ကြာစစ်ပွဲ&quot; အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည့် [[အီရန်–အစ္စရေး စစ်ပွဲ]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားစက်ရုံများကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သော တိုက်ခိုက်မှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ၂၀၂၆ အီရန် စစ်ပွဲ မဖြစ်ပွားမီ တစ်လခွဲခန့်အလိုတွင် အီရန်နိုင်ငံ၌ [[အီရန်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး|အစ္စလာမ္မစ်တော်လှန်ရေး]]နောက်ပိုင်း ယနေ့ခေတ် အီရန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည့် [[၂၀၂၅-၂၀၂၆ အီရန် ဆန္ဒပြပွဲ|အကြီးမားဆုံးဆန္ဒပြမှု]] ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ထိုကာလအတွင်း အရပ်သားထောင်နှင့်ချီ သေဆုံးခဲ့သည်။  [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်|ဒေါ်လ်နယ်ထရမ့်]]က ထိုဆန္ဒပြမှုအပေါ်  “အကူအညီရောက်လာမည်” ဟု အတိအလင်း ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုပြောကြားမှုအပြီး၌  အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် [[ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ|၂၀၀၃ ခုနှစ် အီရတ်ကျူးကျော်မှု]]နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး စစ်အင်အားတိုးချဲ့ချထားမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]နှင့် [[အစ္စရေးနိုင်ငံ|အစ္စရေး]]တို့က [[အီရန်နိုင်ငံ]]တစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် အရေးပါသော နေရာအတော်များများကို အလစ်အငိုက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် စစ်ပွဲကိုစတင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=26 February 2026 |work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
ဤပဋိပက္ခကြောင့် [[ရေနံ]]နှင့် [[သဘာဝဓာတ်ငွေ့]]ဈေးနှုန်းများ ရုတ်ခြုံ့မြင့်တက်လာခြင်း၊ လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်အတွင်း မတည်ငြိမ်မှုများ ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများ တိုက်ခိုက်ခံရမှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် [[၂၀၂၆ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျပ်အတည်း|ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး]] စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ပင်လယ်ပြင်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ရှုမြင်ကြပြီး&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Elliott |first1=Rebecca F. |date=28 February 2026 |title=Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/business/energy-environment/oil-gas-iran-attack.html |work=[[The New York Times]] |last2=Eavis |first2=Peter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;uf&quot;&gt;{{Cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=18 March 2026 |website=[[Just Security]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုများကိုလည်း ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Qatar says Iran attack caused significant damage at Ras Laffan gas facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/qatar-says-iran-missile-attack-sparks-fire-causes-damage-at-gas-facility |access-date=19 March 2026 |website=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;

အီရန်၊ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံတို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့မှစတင်၍ သီတင်းပတ်နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;Pager-2026&quot;&gt;{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;ထိုသဘောတူညီချက်သည် စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ခဲ့သည်။

=== ၂၀၂၆ အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက် ===
'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့'''တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့သည် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး မူဘောင်သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာဘက်ဇ်ရှရစ်ဖ်၏ ကြားဝင်ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် ရရှိခဲ့သော ဤသဘောတူညီချက်အရ လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အပြီးတိုင် ရပ်စဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ဇွန်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၌ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ (အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန်) တွင် အီရန်နှင့် သဘောတူညီမှုရရှိပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အီရန်၏ နျူကလီးယားစီမံကိန်းကိစ္စရပ်များကိုမူ အနာဂတ်ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဆက်လက်ဖြေရှင်းသွားရန် သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမေရိကန်-အီရန် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရန် သဘောတူ၊ ဇွန် ၁၉ ရက် လက်မှတ်ထိုးမည် |url=https://burmese.dvb.no/post/109716 |access-date=2026-06-15 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;

ဤသဘောတူညီချက်ကြောင့် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ထားမှုများ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းသတင်း ထွက်ပေါ်ပြီးနောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရေနံစျေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့ရာ ဘရန့်ရေနံစိမ်းစျေး ၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမေရိကန် အနောက်တက္ကဆက် ရေနံစိမ်းစျေး ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့သည်။ယင်းအပြင် E4 ဟု ခေါ်သည့် ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အီတလီတို့က အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ပြီးနောက် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် အသင့်ရှိကြောင်း  ကြေညာခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းရန် ယူကေ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် အီတလီတို့ အသင့်ရှိဟုဆို |url=https://news-eleven.com/article/312703 |access-date=2026-06-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ခိုက်မှုများ ==
အီရန်အပေါ် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ပူးပေါင်းလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပထမနေ့ကို  မြို့တော် [[တီဟီရန်မြို့]] ၊ ကွမ်မြို့၊ ကာရာ့မြို နှင့် ကာမန်ရှားမြို့များတွင် စတင်ခဲ့သည်။

အီရန်အစိုးရ၏ ထိပ်တန်းတာဝန်ရှိသူအချို့ သေဆုံးခဲ့ပြီး [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။၎င်း၏ နေအိမ်နှင့် ရုံးစခန်းလည်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။

ပေါက်ကွဲမှုများကို တွေ့မြင်ရပြီးနောက် အစ္စရေးကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး သည် အစ္စရေးစစ်တပ် ၏ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း အစောဆုံး အတည်ပြုခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] ကလည်း Truth Social တွင် တင်ထားသော ဗီဒီယိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊နောက်ပိုင်းတွင် အယာ တိုလာ အလီ ခါမေနီ သေဆုံးပြီဟု အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ကိုယ်တိုင် ကြေညာခဲ့သည်။ 

နောက်ပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်သံက  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးသတင်းကို ကြေညာပြီး ဝမ်းနည်းကာလ ရက်(၄၀) သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်နိုင်ငံသည် [[ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အာရပ်ပြည်များ|ပါရှန့် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတစ်လျှောက်]]တွင် ဒရုန်းများနှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ ဒါဇင်နှင့်ချီ ပစ်လွှတ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေး နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တို့၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကိုလည်း ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။

အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဂျော်ဒန်၊ကူဝိတ်၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ အီရတ်၊ ဆူဒန်၊ဆော်ဒီ နှင့် ယူအေအီး တို့ရှိ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများသို့ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။

ထို့အပြင် အီရန်သည် ကူဝိတ်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် နှင့် ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် အပါအဝင် အရပ်ဘက်လေကြောင်းသုံး အခြေခံအဆောက်အအုံများကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

[[ယီမင်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်းတွင် အခြေစိုက်သည့် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်တွင် ပါဝင်နေသော အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံရေး–စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည့် ဟူသီသူပုန်အဖွဲ့ကလည်း [[ပင်လယ်နီ|ပင်လယ်နီ ဒေသ]]တွင် ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြန်လည်စတင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်နိုင်ငံသည်  [[ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား]] ကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်မှုများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့သည်။

== တုံ့ပြန်ချက်များ ==
အမေရိကန်သမ္မတ  [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] က စစ်ဆင်ရေး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အီရန် ၏ ဒုံးကျည်နှင့် စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ဖျက်ဆီးရန်၊ အီရန်နိုင်ငံ နျူကလီးယားလက်နက် ပိုင်ဆိုင်မှုကို တားဆီးရန်နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အစိုးရပြောင်းလဲရေးကို ရည်မှန်းထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် ထရမ့်က ယင်းစစ်ဆင်ရေးသည် ရည်မှန်းချက်များ ပြီးမြောက်ရန် တစ်လ သို့မဟုတ် ယင်းထက်နည်းသော အချိန်ယူမည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သော်လည်း အဆိုပါ ရည်မှန်းချက်များသည် ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

[[ကုလသမဂ္ဂ]] နှင့် စစ်ပွဲတွင် မပါဝင်သည့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်]] နှင့် [[ရုရှားနိုင်ငံ|ရုရှား]] အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့က [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]] တည်ငြိမ်မှုကို ထိခိုက်စေသည်ဟုဆိုကာ ကနဦးတိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ အချို့နိုင်ငံများကလည်း အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများသည် ဒေသတွင်းရှိ အမေရိကန်မဟာမိတ်နိုင်ငံများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းအပေါ် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။

ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ အဆိုပါလုပ်ရပ်ကို အနောက်အုပ်စု၏ ဖိအားပေးမှုများကို လက်မခံသည့် အစိုးရတစ်ရပ်အား ဖြုတ်ချရန် ကြိုတင် ကြံစည်ထားသည့် အကြောင်းမဲ့ ကျူးကျော်မှုအဖြစ် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချသည်။

စစ်ဆင်ရေးကို ဝေဖန်သူများက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည်  အမေရိကန်ပြည်တွင်းဥပဒေအရ တရားမဝင်ကြောင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ သို့သော်  ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ်ကြီးက ထိုစွပ်စွဲချက်များကို [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|လုံခြုံရေးကောင်စီ]] အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

[[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အီရန်လူမျိုးများသည် အောင်ပွဲအထိမ်းအမှတ်စုရုံးပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ဆန္ဒပြမှုများလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။တစ်ဖက်တွင်လည်း  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] ထောက်ခံသူများ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုတို့သည်လည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြသည်။

အီရန်သမ္မတ [[မာဆော့ ပါဇက်ရှ်ကီရမ်]] က ထိုရာဇဝတ်မှုအတွက် ကျူးလွန်သူများကို ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်လက်စားချေသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီး၊စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

အီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုအား  လက်တုံ့ပြန်မှုအနေဖြင့်  အမေရိကန်အခြေစိုက် စခန်းများအား လက်ခံထားရာ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ အပါအဝင် အစ္စရေးနှင့် တခြားနိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံကို ၂ ရက်အတွင်း ဒုံးကျည်အစင်း ၄၀၀၊ ဒရုန်းအစင်း ၈၀၀ ကျော် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အီရန်အစိုးရက ပြောဆိုခဲ့သည်။ 

အီရန် အထွတ်အထိပ်ခေါင်းဆောင် အလီခါမေနီ သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွက် လက်စားချေသည့် အနေဖြင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာက အစ္စရေးဆီ ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများ ပစ်ခတ်ခြင်းဖြင့် လက်စားချေကြသည်။ 

အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အီရန်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ထဲမှ  တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သည့် လက်ဘနွန် ရှီးအိုက် မွတ်စလင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်သွေးကြွများ၏ လက်စားချေမှုအား အစ္စရေးက စစ်ရေးဖြင့် ပြန်လည် လက်တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့နောက် အစ္စရေး နှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကြား တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်လာပြီး လက်ဘနွန်ကိုလည်း စစ်မီးကူးစက်လာခဲ့သည်။ 

လက်ဘနွန်ဝန်ကြီးချုပ် နဝပ်ဖ် ဆလမ်  က နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ညီညွတ်မှုကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် &quot;စွန့်စားမှုများအတွင်းသို့ မည်သူကမျှ တိုင်းပြည်ကို ဆွဲသွင်းခြင်းကို လက်ခံမည်မဟုတ်&quot; ဟု ပြောကြားလိုက်ပြီး၊ အီရန်ကို ထောက်ခံသောအားဖြင့် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်းမပြုရန် ဟစ်ဇဘိုလာ (Hezbollah) အဖွဲ့ အား သွယ်ဝိုက်၍ သတိပေးလိုက်ခဲ့သည်။

[[ဘေရွတ်မြို့|ဘေရွတ်]]မြို့နှင့်  [[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ|လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း]]ကို အစ္စရေးက တိုက်ခိုက်ရာ လူ ၃၁ ဦးသေဆုံးခဲ့သည်ဟု လက်ဘနွန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာခဲ့သည်။  အစ္စရေးဘက်ကလည်း လက်ဘနွန်မှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဖြေရှင်းခဲ့သည်။

== ထိခိုက်မှုများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့  တီဟီရန်စံတော်ချိန် ၉ နာရီ ၃၀ မိနစ် တွင် မြို့တော်တွင်း ပေါက်ကွဲမှုများ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ညလယ်မတိုင်မီတွင် အမည်မဖော်ပြထားသည့် အစ္စရေးအရာရှိတစ်ဦးက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်အလောင်းကို ထောက်လှမ်းရေးရင်းမြစ်များမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိ၍ အတည်ပြုပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]] ကလည်း ခါမေနီ သေဆုံးနိုင်ခြေရှိကြောင်း အချက်အလက်များ ရှိသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန က ထိုပြောဆိုချက်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ အစ္စရေးအရာရှိများက ခါမေနီ၏ ရုပ်အလောင်းကို အပျက်အစီးအကြားတွင် တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အီရန်ဘက်မှ ရင်းမြစ်များကမူ ၎င်းသည် “တိုက်ပွဲကွင်းပြင်ကို ဦးဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

အနောက်နိုင်ငံနှင့် အီရန်သတင်းမီဒီယာအချို့က အစ္စရေးအစိုးရရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ ခါမေနီ သေဆုံးပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သမ္မတ  နှင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်  တို့လည်း အီရန်ဘက်မှ တရားဝင် အတည်ပြုမပြုမီ ခါမေနီ သည် သေဆုံးပြီးဆိုသည်ကို ယုံကြည်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ အီရန်အရာရှိများကမူ စတင်ကာလတွင် ထိုအချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်သမ္မတ က Truth Social တွင် “သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးလူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော ခါမေနီ သေဆုံးပြီ… ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် အဆင့်မြင့် လိုက်လံရှာဖွေစနစ်များမှ လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

{{Multiple image
| header = အီရန်စစ်ပွဲ(၂၀၂၆)အတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်များ
| image1 = Ali_Khamenei_2026.02.12_(cropped).jpg
| width1 = 200
| footer1 = [[:en:Ali Khamenei|အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]] — အီရန်နိုင်ငံ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်။
}}

{{Multiple image
| perrow = 2
| width = 150
| image1 = Aziz Nasirzadeh in 2024 (1).jpg
| image2 = Sardar Mohammad Pakpour-by Tasnimnews.com 02).jpg
| image3 = Ali Shamkhani by Tasnim 01 (cropped).jpg
| image4 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg
| image5 = Abdolrahim Mousavi 2019.jpg
| image6 = Mahmoud Ahmadinejad 2019 02.jpg
| footer =
* [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] — အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး။
* [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] — အီရန်အစောင့်တပ် ဦးစီးချုပ်။
* [[:en:Ali Shamkhani|အလီ ရှမ်ခါနီ]] — အီရန်အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ။
* [[:en:Basij|ဘဆီဂျ် အဖွဲ့]] — အီရန်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့။
* [[:en:Abdolrahim Mousavi|အဘ်ဒိုလ်ရဟင် မူဆာဗီ]] — အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ အထွေထွေတပ်ဦးစီးချုပ်။
* [[:en:Mahmoud Ahmadinejad|မဟ်မူးဒ် အဟ်မဒီနီဂျက်]] — အီရန်သမ္မတဟောင်း။
}}

အမေရိကန်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ [[စီအိုင်အေ]]၏ သုံးသပ်ချက်များအရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ|အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့]] မှ တင်းမာသဘောထားရှိသူတစ်ဦးက ခါမေနီ၏ နေရာကို အစားထိုးနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက် နံနက်အစောပိုင်းတွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် သတင်းမီဒီယာများက ခါမေနီ သေဆုံးကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ Fars News Agency (အစ္စလာမစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သတင်းဌာန) ကလည်း ခါမေနီ၏ သမီး၊ သားမက်၊ မြေးနှင့် သားမယားတို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့နောက် အီရန်အစိုးရက နိုင်ငံတစ်ဝန်း ၄၀ ရက်ကြာ ဝမ်းနည်းခြင်းကာလ ကြေညာခဲ့သည်။

[[ရိုက်တာ|ရိုက်တာသတင်းဌာန]]၏ ဖော်ပြချက်အရ [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ တပ်မှူးအချို့ သေဆုံးနိုင်ကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်နှင့် ဒေသတွင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ အီရန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး [[:en:Aziz Nasirzadeh|အဇစ် နာဆာဇာဒေ]] နှင့်   အီရန်အစောင့်တပ် မြေပြင်တပ်ဖွဲ့မှူး [[:en:Mohammad Pakpour|မိုဟာမက် ပက်ကပူ]] တို့သည် အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ 

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဆေးယိဒ် အဘက်စ် အာရာဂ်ချီ  က အဆိုပါ ဆုံးရှုံးမှုများကို အသိအမှတ်ပြုပြောကြားခဲ့သော်လည်း “အလွန်ကြီးမားသည့် ပြဿနာမဟုတ်” ဟု လျှော့ချပြောဆိုခဲ့သည်။'''Iran International''' သတင်းဌာနက အီရန်ကာကွယ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ သေဆုံးခဲ့ကြောင်းနှင့် ထောက်လှမ်းရေးဌာန၏ ထိပ်တန်းအရာရှိလေးဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးစစ်တပ် က အီရန်လုံခြုံရေးခေါင်းဆောင် ခုနစ်ဦး သေဆုံးမှုကို အတည်ပြုနိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက စစ်တပ် ဦးစီးချုပ် '''Abdolrahim Mousavi''' နှင့် သမ္မတဟောင်း '''Mahmoud Ahmadinejad''' တို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Johnatan Reiss |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/6997e68d-552b-5f1b-91f3-c25f930671e3?smid=url-share |access-date=28 February 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

== မဟာမိတ်အချင်းချင်းမှားယွင်းပစ်ခတ်ခြင်း ==
[[ကူဝိတ်နိုင်ငံ|ကူဝိတ်]]လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၏  ‘မဟာမိတ်အချင်းချင်း မှားယွင်းပစ်ခတ်မှု’ကြောင့် အမေရိကန် '''F-15E ‘Strike Eagle’''' တိုက်လေယာဉ် သုံးစီးသည် ကူဝိတ်လေပိုင်နက်တွင် သီးခြားစီ ပစ်ချခံခဲ့ရသည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးကို ကွပ်ကဲနေသည့် အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် (CENTCOM) က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ် ၂ရက်  ညနေပိုင်းတွင် ကူဝိတ်၏ မှားယွင်းပစ်ချမှုကို အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။လေယာဉ်တစီးလျှင် နှစ်ဦးနှုန်းဖြင့် လေယာဉ်မှူး ခြောက်ဦးစလုံးမှာ လေယာဉ်ပေါ်မှ အချိန်မီ ခုန်ထွက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဘေးကင်းခဲ့သည်။

== ဒေသတွင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ် ၂ ရက်နေ့တွင်  အီရန်နိုင်ငံသည်  [[ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားနိုင်ငံ|ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား]]ကို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအသစ်ထပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ရေနံချက်စက်ရုံ တစ်ရုံ မီးလောင်ခဲ့ရသည်။ဆက်၍ [[ကာတာနိုင်ငံ]] ရှိ LNG ဓာတ်ငွေ့စက်ရုံကြီးတစ်ခုကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ စစ်မီးတောက်လာချိန်တွင်  ကမ္ဘာတလွှားရှိ စတော့ဈေးကွက်များ ဈေးနှုန်းများ ထိုးကျသွားသည်။ ရွှေဈေး နှင့် ရေနံဈေးများ ထိုးတက်လာခဲ့သည်။

=== မြန်မာနိုင်ငံ ===
စစ်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းသည့် ရေလမ်းကြောင်းများတွင် အဟန့်အတားများဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ စက်သုံးဆီခြိုးခြံချွေတာရန်နှင့် ဖူလုံမှုရှိစေရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ပုဂ္ဂလိကယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များအားလုံး သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း မောင်းနှင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်သည်။ အဆိုပါ စည်းကမ်းချက်များအရ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ယာဉ်များသည် လစဉ် &quot;စုံ&quot; ရက်များတွင် စုံနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 2A/----) နှင့် &quot;မ&quot; ရက်များတွင် မနံပါတ်အက္ခရာပါသောယာဉ်များ (ဥပမာ- 1A/----) သာ မောင်းနှင်ခွင့်ရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ် (EV) နှင့် EV မော်တော်ဆိုင်ကယ်များမှာမူ ယင်းကန့်သတ်ချက်တွင် မပါဝင်ဘဲ နေ့စဉ်ပုံမှန်အတိုင်း မောင်းနှင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=စက်သုံးဆီ ခြိုးခြံချွေတာသုံးစွဲရေးအတွက် ပြည်သူသို့ အသိပေးကြေညာချက် {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/80530|access-date=2026-03-04|website=www.moi.gov.mm|language=en}}&lt;/ref&gt;

စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများရှိ လေပိုင်နက်များ ပိတ်ထားရပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နှင့်ချီ ဖျက်သိမ်းထားရသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်မည့်သူများမှာလည်း ခရီးစဉ်များ ရက်ရွှေ့ဆိုင်းနေရသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲကြောင့် အလုပ်သွားလုပ်ကြမည့် မြန်မာများအခက်ကြုံ |url=https://burmese.dvb.no/post/748836 |access-date=2026-03-04 |website=အစ္စရေး-အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေက လေပိုင်နက်တွေ ပိတ်ထားပြီး လေယာဉ်ခရီးစဉ် ထောင်နဲ့ချီကို ဖျက်သိမ်းထားတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကနေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို သွားရောက် အလုပ်လုပ်ကိ… |language=en}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံတကာ၏ သဘောထား မှတ်ချက်များ ==
* {{Flag|Argentina}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပက်ဘလို ကွီရို (Pablo Quirno) က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;argentina26&quot;&gt;{{cite news |title=El Gobierno &quot;celebró&quot; la muerte de Jamenei y Quirno recordó a las víctimas de la AMIA |url=https://www.perfil.com/noticias/politica/pablo-quirno-confirmo-la-muerte-del-lider-supremo-de-iran-y-recordo-a-las-victimas-de-la-amia.phtml |access-date=2 March 2026 |work=[[Perfil]] |date=1 March 2026 |language=es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Australia}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အန်တိုနီ အယ်လ်ဘာနီစီ]]သည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး  နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး တို့နှင့်အတူ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဩစတြေးလျသည် &quot;ဖိနှိပ်မှုဆန့်ကျင်ရေးတွင်  ရဲရင့်သော အီရန်ပြည်သူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ခဲ့သည်&quot; ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Press conference - Sydney {{!}} Prime Minister of Australia |url=https://www.pm.gov.au/media/press-conference-sydney-28 |access-date=2 March 2026 |website=www.pm.gov.au |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Brazil}}: အစိုးရက တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လိုက်နာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/americas/brazilian-government-condemns-strikes-iran-2026-02-28/ |access-date=1 March 2026 |title=Brazilian government condemns strikes on Iran |date=28 February 2026 |first=Luciana|last=Magalhaes |publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|Canada}}:  ဝန်ကြီးချုပ် [[မာ့ခ်ကာနီ]] သည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံ ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Canada backs United States actions in Iran |url=https://www.politico.com/news/2026/02/28/mark-carney-canada-iran-strikes-00805631 |work=Politico |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|China}}: တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Wang Yi က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားလိုက်နာရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။.&lt;ref&gt;{{cite news |title=China condemns attacks on Iran, urges ceasefire and talks |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/china-urges-immediate-ceasefire-after-us-israel-strike-iran-2026-03-01/ |work=Reuters |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြန်လည်ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရမည်ဟုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Military Strikes Against Iran by the U.S. and Israel_Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |url=https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202602/t20260228_11866531.html |access-date=28 February 2026 |website=FMPRC}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |title=China urges citizens to evacuate from Iran 'as soon as possible' |url=https://www.thehindu.com/news/international/china-urges-citizens-to-evacuate-from-iran-as-soon-as-possible/article70686882.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |date=28 February 2026 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |title=Foreign Ministry Spokesperson's Remarks on the Killing of Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei |url=https://www.mfa.gov.cn/eng/xw/fyrbt/202603/t20260301_11866722.html |access-date=1 March 2026 |website=[[Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China]] |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Jett-2026&quot;&gt;{{cite news |last1=Jett |first1=Jennifer |last2=Tan |first2=Erin |title=Live updates: Iran war spreads as U.S. jets crash and Israel trades fire with Hezbollah |url=https://www.nbcnews.com/world/middle-east/live-blog/live-updates-iran-war-israel-us-hezbollah-lebanon-khamenei-trump-rcna261259 |work=NBC News |date=2 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Denmark}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် အီရန်၏ အတိတ်က အပြုအမူကို လုံးဝလက်မခံနိုင်ကြောင်း ရှုမြင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Gkritsi |first1=Eliza |title=How every EU country responded to the strikes on Iran |url=https://www.politico.eu/article/eu-react-iran-us-israel-crisis/ |work=Politico |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; 
* {{Flag|France}}: သမ္မတ [[အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်]] သည် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ|ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန် သည်  ယူကေဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] နှင့် ဂျာမန်အဓိပတိ တို့နှင့်အတူ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Germany, France and UK tell Iran to stop attacks in region |url=https://www.straitstimes.com/world/europe/germany-france-and-uk-tell-iran-to-stop-attacks-in-region |work=The Straits Times |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Germany}}: ဂျာမနီအဓိပတိ က တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြိုတင်သတင်းရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဂျာမနီအစိုးရသည် ပြင်သစ် နှင့် ယူကေ တို့နှင့် ပူးတွဲ၍ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Merz accepts a harder world on Iran |url=https://www.euractiv.com/news/merz-accepts-a-harder-world-on-iran/ |work=Euractiv |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Hungary}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ထိုစစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် စွမ်းအင်လမ်းကြောင်းများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နိုင်သည့် စိုးရိမ်မှုကို ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Breaking: The 'geopolitical Commission' |url=https://www.euractiv.com/news/rapporteur-breaking-the-geopolitical-commission/ |work=Euractiv |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|India}}: ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီးသည် တင်းမာမှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး အခြေအနေ လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Exercise restraint, prioritise civilians: India urges de-escalation in Middle East |url=https://www.indiatoday.in/india/story/exercise-restraint-prioritise-civilians-india-urges-de-escalation-in-middle-east-2875974-2026-02-28 |url-access=subscription |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt; အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် [[နာရန်ဒရာ မိုဒီ|နရိန္ဒြာ ဒါမိုဒါဒါစ် မိုဒီ]] က [[ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု]]   နှင့် စကားပြောခဲ့ကြောင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲကို အမြန်ဆုံး အဆုံးသတ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ တစ်ပတ်ခန့်အလိုတွင် မိုဒီသည် အစ္စရေးနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာကွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဝေဖန်မှုများလည်း ခံခဲ့ရသည်။မိုဒီအစိုးရလက်ထက်တွင် အိန္ဒိယနှင့် အစ္စရေးသည် ပိုမိုနီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိလာပြီး အိန္ဒိယသည် အစ္စရေးထံမှ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူမှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title='Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack |url=https://indianexpress.com/article/india/israel-iran-conflict-indian-embassy-advisory-10556818/ |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NORKA sets up helpdesk for Kerala people in Iran, Israel |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/norka-sets-up-helpdesk-for-kerala-people-in-iran-israel/ |access-date=28 February 2026 |website=The Tribune |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |last6=Zhuang |first6=Yan |title=Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump |work=The New York Times |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Indonesia}}: အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို “စိတ်မကောင်းဖြစ်ကြောင်း” ဖော်ပြခဲ့ပြီး [[ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တို]]က အီရန်နိုင်ငံ [[တီဟီရန်မြို့|တီဟီရန်]] သို့ သွားရောက်၍ ပဋိပက္ခကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indonesia's Prabowo 'Ready' to Fly to Tehran as Mediator |url=https://jakartaglobe.id/news/indonesias-prabowo-ready-to-fly-to-tehran-as-mediator |access-date=2 March 2026 |website=Jakarta Globe}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Perang Iran Israel: Presiden Prabowo tawarkan jadi juru runding konflik AS-Israel dengan Iran – 'Sangat tidak realistis' |url=https://www.bbc.com/indonesia/articles/c07j5xp4n10o |access-date=2 March 2026 |website=BBC News Indonesia |language=id}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2 March 2026|title=Segudang Alasan Indonesia Harus Keluar dari Board of Peace |url=https://www.tempo.co/politik/segudang-alasan-indonesia-harus-keluar-dari-board-of-peace-2118804 |access-date=2 March 2026 |website=Tempo |language=id}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Catatan Komisi I DPR soal Posisi RI di Antara Iran &amp; Board of Peace |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260301221637-32-1333159/catatan-komisi-i-dpr-soal-posisi-ri-di-antara-iran-board-of-peace |access-date=2 March 2026 |website=nasional |language=id-ID}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=JPNN |url=https://www.jpnn.com/news/politikus-pdip-meragukan-kemampuan-prabowo-jadi-fasilitator-konflik-iran-vs-as-israel |access-date=2 March 2026 |website=www.jpnn.com |language=id}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Italy}}: အီရန်ကို ရှင်းလင်းသည့် သင်္ကေတများ ပေးထားပြီး ဖြစ်သော်လည်း အီရန်ဘက်က လိုက်နာမှုမရှိခဲ့ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Qual è la posizione dell'Italia sull'attacco all'Iran |url=https://tg.la7.it/politica/posizione-italia-attacco-iran-28-02-2026-253402 |access-date=1 March 2026 |website=TGLA7 |language=it|trans-title=What is Italy's position on the attack on Iran?}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Roma avvisata dopo l'attacco, solidarietà di Meloni a leader del Golfo |url=https://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2026/02/28/roma-avvisata-dopo-lattacco-solidarieta-di-meloni-a-leader-del-golfo_7b943abe-daba-429e-b3ab-779dbdf80c27.html |access-date=1 March 2026 |website=Agenzia ANSA |language=it|trans-title=Rome warned after the attack, Meloni expresses solidarity with Gulf leaders}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Attacco Usa e Israele a Iran, oltre 58mila italiani bloccati nel Golfo |url=https://tg24.sky.it/mondo/2026/02/28/attacco-usa-alliran-oltre-58mila-italiani-bloccati-nel-golfo |access-date=1 March 2026 |website=tg24.sky.it |language=it|trans-title=US and Israeli attack on Iran leaves over 58,000 Italians stranded in the Gulf}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Japan}}: ဂျပန်အစိုးရသည် အဆိုပါအခြေအနေထဲမှ ပေါ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်သွားရန် သတ်မှတ်ပြီး နိုင်ငံသားများကို ကာကွယ်ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဘေးလွတ်အောင်ကြိုးစားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite tweet |number=2027673676833862125 |user=takaichi_sanae |title=日本政府として、あらゆるリスクに備え、万全の対応を行なってまいります。 |first=Sanae |last=Takaichi |date=2026-02-28 |access-date=2026-03-02 |language=ja}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-28 |title=高市首相「あらゆるリスクに対応」 邦人保護の徹底指示―経済・安保に影響懸念・イラン攻撃 |url=https://www.jiji.com/jc/article?k=2026022800565&amp;g=pol |access-date=2026-03-02 |website=時事ドットコム |language=ja}}&lt;/ref&gt; [[ဆနအဲ တခအိချိ]]သည် အောက်လွှတ်တော် ဘတ်ဂျက်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားလက်နက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လုံးဝသည်းခံနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း နှင့် ဂျပန်၏ မူဝါဒမှာ အမြဲတမ်းတည်ရှိနေသည ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။သို့သော် ဂျပန်သည် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်မှတ်ချက်ကိုမျှ ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပေ။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Takaichi chides Iran; expats fear for their families in Middle East |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/16390455 |access-date=2026-03-02 |website=[[The Asahi Shimbun]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-01 |title=小泉防衛相「自衛隊による邦人輸送を準備」 中東情勢緊迫受け |url=https://www.nikkei.com/article/DGXZQOUA282WF0Y6A220C2000000/ |access-date=2026-03-02 |website=[[Nihon Keizai Shimbun]] |language=ja}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Kazakhstan}}:  နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသနိုင်ငံများနှင့် သွေးစည်းညီညွတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Satubaldina |first=Assel |date=28 February 2026 |title=Kazakh President Orders Emergency Planning as Iran Tensions Escalate |url=https://astanatimes.com/2026/02/kazakh-president-orders-emergency-planning-as-iran-tensions-escalate/#:~:text=Kazakh%20President%20Orders%20Emergency%20Planning,reported%20strikes%20on%20Iranian%20targets. |access-date=1 March 2026 |website=The Astana Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=1 March 2026 |title=US-Israel attacks Iran LIVE updates: Iran President, 2 officials to lead transition after Ayatollah Khamenei's death |url=https://www.thehindu.com/news/international/iran-us-tensions-iran-israel-war-nuclear-tensions-tehran-tel-aviv-march-1-live-updates/article70690476.ece |access-date=1 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Kuwait}}: ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ခြင်း” ဟု ပြောဆိုကာ ရှုတ်ချခဲ့သည်။
* {{Flag|Lebanon}}: လက်ဘနွန်နိုင်ငံကို ပို၍ကျယ်ပြန့်သည့် ဒေသတွင်းစစ်ပွဲထဲ ဆွဲယူခြင်းကို မလက်ခံနိုင်ကြောင်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လီဘနွန်၏ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစားပေးရမည် ဟု အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုင်ငံအား နိုင်ငံတကာစစ်ပွဲကြီးထဲ ဝင်ပတ်မပါဝင်ဖို့ တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lebanon PM says Beirut won't let anyone drag country into war |url=https://en.apa.az/asia/lebanon-pm-says-beirut-wont-let-anyone-drag-country-into-war-493708 |access-date=28 February 2026 |website=Apa.az|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=PM Nawaf Salam calls for unity, warns against escalation |url=https://www.lbcgroup.tv/news/lebanon-news/907872/lbci-lebanon-articles/en |access-date=28 February 2026 |website=LBCIV7 |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lebanese PM calls Hezbollah rocket attack on Israel 'irresponsible' |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live?update=4353682 |access-date=2 March 2026 |website=Al Jazeera English|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Here's the latest. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump/heres-the-latest |work=The New York Times |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|North Korea}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများကို “တရားမဝင်သော ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု၏ အလွန်ရက်စက်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာ ချိုးဖောက်မှု၏ အယုတ်မာဆုံးပုံစံ” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ “ရှက်ဖွယ်ကောင်းပြီး ဂိုဏ်းဖွဲ့လူဆိုးဆန်သော လုပ်ရပ်” ကို ပြသနေကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kim |first=Heejin |title=North Korea says Israeli attacks and US military operation against Iran are 'illegal aggression' |work=Reuters |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/north-korea-says-israeli-attacks-us-military-operation-against-iran-are-illegal-2026-03-01/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=N. Korea condemns US-Israel attack on Iran as 'gangster-like conduct' |work=The Korea Times |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-url=https://web.archive.org/web/20260302013520/https://www.koreatimes.co.kr/foreignaffairs/northkorea/20260301/n-korea-condemns-us-israel-attack-on-iran-as-gangster-like-conduct |archive-date=2 March 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=North Korea condemns US-Israel attacks on Iran as 'illegal'|work=Dawn (newspaper) |date=1 March 2026 |accessdate=2 March 2026 |url=https://www.dawn.com/news/1977030}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Oman}}: ၂၀၂၆ ခုနှစ် အီရန်–အမေရိကန် နိုင်ငံတကာညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ တိုးတက်နေစဉ် တိုက်ခိုက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခြင်းအပေါ် “အထူးအံ့အားသင့်စိုးရိမ်မှု” ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ “ဤအရေးမှာ သင်တို့၏ စစ်ပွဲ မဟုတ်ပါ” ဟု ထပ်မံ ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Multiple Arab states that host US assets targeted in Iran retaliation |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/multiple-gulf-arab-states-that-host-us-assets-targeted-in-iran-retaliation |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera English |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oman voices profound concern and condemns escalation following US airstrikes on Iran |url=https://www.fm.gov.om/en/25970/ |access-date=28 February 2026 |website=[[Foreign Ministry (Oman)|Foreign Ministry of the Sultanate of Oman]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohamed-2026&quot;&gt;{{cite news |last1=Mohamed |first1=Edna |last2=Marsi |first2=Federica |last3=Siddiqui |first3=Usaid |last4=Adler |first4=Nils |last5=Stepansky |first5=Joseph |last6=Pietromarchi |first6=Virginia |title=US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations' |work=Al Jazeera English{{!}}Al Jazeera |date=28 February 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran |access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{flag|Pakistan}}: အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့ တိုက်ခိုက်မှုများကို “မလိုလားအပ်သော တိုက်ခိုက်မှုများ” ဟု သုံးနှုန်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့ အင်အားသုံးမှုကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကို ချက်ချင်း ရပ်စဲရန် နှင့် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနှင့်ဆွေးနွေးရန် အရေးကြီးကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://islamabadpost.com.pk/pakistan-condemns-unwarranted-attacks-against-iran-calls-for-halt-to-escalation/ |title=Pakistan condemns unwarranted attacks against Iran, calls for halt to escalation |date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Palestine}}: ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ အာရပ်နိုင်ငံများအပေါ်  အီရန် ၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Lehmann |first=Noam |date=28 February 2026 |title=Palestinian Authority condemns Iran, offers support to Arab states |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/palestinian-authority-condemns-iran-offers-support-to-arab-states/ |access-date=2 March 2026 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Qatar}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကာတာနယ်မြေကို အီရန် က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းက အီရန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်အား ကာတာ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအား ချိုးဖောက်ခြင်း ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကို တားဆီးရန်အတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တုံ့ပြန်ခွင့်ရှိကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။
* {{Flag|Russia}}: အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို “အန္တရာယ်များသော လုပ်ရပ်” ဟု ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းကို “စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုမရှိသော၊ ကြိုတင်စီစဉ်ထားပြီး အကြောင်းမဲ့ လက်နက်ကိုင် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှု” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;Nicholls-2026&quot;&gt;{{Cite web |last=Nicholls |first=Catherine |date=28 February 2026 |title=Russia condemns &quot;reckless&quot; airstrikes on Iran, as Finland and Ireland express concern |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6dime800073b6se0guzho3 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lavrov |first=Sergey |title=Statement by the Russian Foreign Ministry regarding military aggression of the United States and Israel against Iran |url=https://mid.ru/en/foreign_policy/news/2083284/#sel=6:21:qnj,6:27:m1n |website=MFA Russia}}&lt;/ref&gt; သမ္မတ [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်|ပူတင်]] က  [[အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ]]  နှင့် ၎င်း၏ မိသားစုကို အသက်ဆုံးခြင်းကို “နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်ထားသော အမှု” ဟု ရှုတ်ချခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite news |title=World reacts to Khamenei's death in Tehran as Israel, US, and Iran continue to trade strikes |url=https://www.yahoo.com/news/articles/world-reacts-khameneis-death-tehran-141425230.html |work=Yahoo News |date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Saudi Arabia}}: ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများအား ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့နှင့်အတူ အီရန်အား ကြေညာချက်ဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Saudi condemns 'Iranian aggression' against UAE, Bahrain, Qatar, Kuwait, Jordan |url=https://www.brecorder.com/news/40409437 |access-date=28 February 2026 |website=[[Business Recorder]] |language=en}}&lt;/ref&gt; 
* {{flag|South Africa}}: [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ]]ရှိ သက်ဆိုင်သူများ၏ အမည်ကို တိုက်ရိုက်မဖော်ပြဘဲ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် ထိန်းသိမ်းမှု နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ လိုက်နာမှုအတွက် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို “နှစ်ဆတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန်” တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြောဆိုရာတွင် သမ္မတသည်  ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အပိုဒ် ၅၁ ကို ကိုးကားပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |author=Post Reporter |title=Cyril Ramaphosa calls for dialogue in the Middle East amid escalating tensions |url=https://iol.co.za/thepost/news/2026-03-01-cyril-ramaphosa-calls-for-dialogue-in-the-middle-east-amid-escalating-tensions/ |access-date=1 March 2026 |work=IOL |date=1 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Spain}}: စပိန်ဝန်ကြီးချုပ်သည် ၎င်း၏အစိုးရအနေဖြင့် အမေရိကန် နှင့် အစ္စရေး တို့၏ တစ်ဖက်သတ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို “ငြင်းပယ်ကြောင်း” ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုလုပ်ရပ်များသည် ဒေသတွင်း တင်းမာမှုကို မြင့်တက်စေပြီး နိုင်ငံတကာစနစ်ကို ပို၍ မတည်ငြိမ်ပြီး ရန်လိုသော အခြေအနေသို့ ဦးတည်စေကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အီရန် အစိုးရနှင့် [[အီရန်အစ္စလာမ်မစ် သမ္မတနိုင်ငံ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ]] ၏ လုပ်ရပ်များကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့ပြီး၊ ချက်ချင်း တင်းမာမှုလျှော့ချရန်နှင့် “ရေရှည် နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းချက်” ရရှိရန် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=de la Baume |first1=Maïa |last2=Tadeo |first2=Maria |title=Spain slams US and Israeli strikes on Iran, reflecting shift in foreign policy |work=Euronews |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228155207/https://www.euronews.com/my-europe/2026/02/28/spain-slams-us-and-israeli-strikes-on-iran-reflecting-shift-in-foreign-policy |archive-date=28 February 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sánchez |first=Pedro |title=Rechazamos la acción militar unilateral de EE.UU. e Israel, que supone una escalada y contribuye a un orden internacional más incierto y hostil |website=Twitter |date=28 February 2026 |accessdate=1 March 2026 |url=https://x.com/sanchezcastejon/status/2027707726738923754 |lang=es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Syria}}: ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု၊ ဘာရိန်း၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နှင့် ဂျော်ဒန်တို့ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 February 2026 |publisher=Syrian Arab News Agency |title=Syria condemns Iranian strikes on several Arab countries |url=https://sana.sy/en/syria/2299324/ |access-date=28 February 2026 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Taiwan}}: [[လိုင့်ချင်းဒေ|သမ္မတ လိုင့်ချင်းဒေ]] သည် အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေပြီး ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ၏ ဘေးကင်းရေးအတွက် ကမ္ဘာ့မဟာမိတ်များနှင့် နီးကပ်စွာ အဆက်အသွယ်ထားရှိကာ ဒေသတွင်းရှိ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံသားများ ဘေးကင်းစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shuwei |title=美以空襲伊朗 賴總統: 密切關注局勢與友盟保持聯繫 |trans-title=U.S. and Israeli airstrikes on Iran: President Lai: Closely monitoring the situation and maintaining contact with allied countries |url=https://money.udn.com/money/story/7307/9350264 |access-date=28 February 2026 |website=Economic Daily |language=zh-Hant-TW|date=28 February 2026|first=Wu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Wu Shu-wei |last2=Shih Hsiu-chuan |date=28 February 2026 |title=Taiwan closely monitoring situation after U.S., Israel strike Iran: Lai - Focus Taiwan |url=https://focustaiwan.tw/politics/202602280015 |access-date=2 March 2026 |website=Focus Taiwan - CNA English News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Thailand}}: ဝန်ကြီးချုပ် [[အာနုထင်း ချာန်ဝီရာကွန်း]] သည် ဒေသခံများကို ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းကြရန် တိုက်တွန်းသည်။ &lt;ref&gt;{{cite web |title=Thai PM says preparing to evacuate citizens in Middle East |url=https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/03/02/thai-pm-says-preparing-to-evacuate-citizens-in-middle-east |website=The Star |access-date=2 March 2026 |language=en |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=29 Thais in Iran ask to return home as Foreign Ministry sets up &quot;war room&quot; |url=https://www.nationthailand.com/news/world/40063175 |website=nationthailand |access-date=2 March 2026 |date=2 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Turkey}}: နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဒေသတွင်း အကြမ်းဖက်မှုများ အဆုံးသတ်ရန် သက်ဆိုင်သူ အားလုံးကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တူရကီသမ္မတ က အစ္စရေး၏ ရန်လိုမှုများကို ကန့်ကွက်သည့်အပြင်၊ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအတွက်လည်း ရှုတ်ချခဲ့သည်။
* {{Flag|Ukraine}}: [[ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး|သမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇီလန်စကီး]]  သည် အစ္စရေး–အမေရိကန် တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ၏ ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်မှုသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ ပြတ်သားသော သန္နိဋ္ဌာန်ရှိသမျှ ကမ္ဘာ့အန္တရာယ်ပြုသူများ အားနည်းလာကြောင်းနှင့် ယင်းအခြေအနေကို ရုရှား ကိုလည်း နားလည်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် နောက်ဆုံးတွင် ပိုမိုလုံခြုံတည်ငြိမ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။တစ်ချိန်တည်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ကလည်း လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေများ၏ အကြောင်းရင်းမှာ အီရန်အစိုးရ၏ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်မခံရခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသော ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြသူများအပေါ် ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
* {{Flag|United Arab Emirates}}: ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်း၏နယ်မြေအတွင်းသို့ အီရန် ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို အပြင်းထန်ဆုံးစကားလုံးများဖြင့် ရှုတ်ချခဲ့ပြီး အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် “အန္တရာယ်ရှိသော တင်းမာမှုမြင့်တက်မှုနှင့် အရပ်သားများ၏ လုံခြုံရေးနှင့် ဘေးကင်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်သည့် သူရဲဘောကြောင်သော လုပ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရန် “အပြည့်အဝ အခွင့်အရေး” ရှိကြောင်းလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
* {{Flag|United Kingdom}}: အစောပိုင်းတွင် ဗြိတိန် သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အား တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ၎င်း၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို အသုံးပြုခွင့် မပေးခဲ့သာ်လည်း  နောက်တွင် ဗြိတိန်၏ စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို ကာကွယ်ရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် နောက်တွင် ကိုက်ညီကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးချုပ် [[ကီယာစတားမာ]] ပြောဆိုခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A2896a987-90c2-4bfc-84ef-1c37ebd0e5e1#post|title='We do not want to see wider regional conflict' – UK government|last=Beale|first=Jonathan|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026|website=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Edwards |first=Christian |date=28 February 2026 |title=British planes &quot;in the sky&quot; in Middle East, says Starmer |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm6g761z00003b6uxoibiu86 |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |last= |title=Iran latest: supreme leader Ayatollah Ali Khamenei confirmed dead |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |work=[[The Times]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301020839/https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/us-attacks-iran-strikes-trump-latest-news-q39l3fsrd |archive-date=1 March 2026 |access-date=1 March 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt; .&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cj98egkl7l1o |title=UK has not given US permission to use RAF bases for Iran strikes |last1=Beale |first1=Jonathan |last2=Pike |first2=Joe |work=BBC News |date=19 February 2026 |access-date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Boxerman |first1=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Kanno-Youngs |first4=Zolan |last5=Pager |first5=Tyler |title=Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump#heres-the-latest |work=The New York Times|date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt;  
* {{Flag|Venezuela}}: အီရန်နိုင်ငံအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး သံတမန်ရေးရာ ဆွေးနွေးမှုများကြားတွင် အန္တရာယ်ရှိပြီး မကြုံစဖူး တိုးမြင့်လာမှုဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ထို့အပြင် အိမ်နီးချင်းများအပေါ် အီရန်၏တိုက်ခိုက်မှုကို  ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ဒေသတွင်းတွင် ဆွေးနွေးမှုကင်းမဲ့မှု၏ ဖြစ်ရပ်များအတွက် အကြောင်းရင်းအဖြစ် အပြစ်တင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite news |title=Condena de Venezuela y Cuba por ofensiva militar de EE.UU. e Israel contra Irán |trans-title= |url=https://www.baenegocios.com/mundo/condena-de-venezuela-y-cuba-por-ofensiva-militar-de-ee-uu-e-israel-contra-iran/ |access-date=28 February 2026 |work=BAE Negocios |date=28 February 2026 |language=es}}&lt;/ref&gt;အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အီရန်ခေါင်းဆောင် သေဆုံးမှု အတည်ပြုချက် ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလားသည် လူမှုမီဒီယာပေါ်မှ ထုတ်ပြန်ထားချက် အားလုံးကို  ဖျက်ထုတ်လိုက်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pitazo |first=Redacción El |date=1 March 2026 |title=Canciller de Venezuela elimina comunicado en el que condenaba ataque de EE. UU. contra Irán |url=https://elpitazo.net/politica/canciller-de-venezuela-elimina-comunicado-en-el-que-condenaba-ataque-de-ee-uu-contra-iran/ |access-date=1 March 2026 |website=El Pitazo |language=es |quote=El canciller venezolano, Yván Gil, borró de sus redes sociales y de la de la Cancillería de Venezuela el comunicado en el que condenaba el ataque de Estados Unidos e Israel contra Irán, cuando apenas se confirmó la muerte del líder supremo iraní, Alí Jameneí. [...] El comunicado ya no puede encontrarse en ninguna red social relacionada a la Casa Amarilla. |trans-quote=The minister, Yvan Gil, erased from his social media and those of Venezuelan ministry the message condemning the United States and Isreal attack against Iran, just after the confirmation of the death of Iranian supreme leader Ali Khamenei. [...] The statement can no longer be found in any social media related to the Yellow House.|trans-title=Venezuelan Foreign Minister deletes statement condemning US attack on Iran}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|Myanmar}}:အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပဋိပက္ခများအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ထားပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူကြီး (၅) ရပ်ကို အခြေခံသည့် သံတမန်ရေးဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့် ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် နိုင်ငံများအနေဖြင့် အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အပြန်အလှန် လေးစားကာ ပဋိပက္ခများကို လျှော့ချရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/80643|title=အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်းဆိုင်ရာ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်|work=MOI Myanmar|access-date=၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၆ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt;
====အဖွဲ့အစည်းများ====
* {{Flag|United Nations}}: အတွင်းရေးမှူးချုပ် [[အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်]] သည် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရှုတ်ချပြီး “အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ပေါ် အသုံးပြုထားသော စစ်အင်အား၊ နှင့် အနောက်ဒေသတစ်လွှား အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုများသည် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ချိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Alsharif |first=Mirna |date=28 February 2026 |title=U.N. secretary-general condemns military escalation in Iran |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099/rcrd102084?canonicalCard=true |access-date=28 February 2026 |work=[[NBC News]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|European Union}}:အဆိုပါ ပဋိပက္ခကို “အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ” ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး တင်းမာမှုများ လျှော့ချရန် ထိန်းသိမ်းသတိထားရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 March 2026 |title=Von der Leyen llama abiertamente a una &quot;transición creíble&quot; de poder en Irán |trans-title= |url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-von-der-leyen-llama-abiertamente-transicion-creible-poder-iran-20260301163251.html |access-date=1 March 2026 |website=www.europapress.es}}&lt;/ref&gt;
* {{Flag|NATO}}: ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက Stars and Stripes သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာနိုင်ခြေရှိပါက အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို ကာကွယ်နိုင်ရန် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေး သတိရှိမှုကို မြှင့်တင်ထားကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Counterstrikes continue at US Navy base in Bahrain; residential buildings off base attacked |url=https://www.stripes.com/theaters/middle_east/2026-02-28/strikes-on-bahrain-iran-israel-20902624.html |website=[[Stars and Stripes (newspaper)|Stars and Stripes]] &lt;!-- American military newspaper --&gt; |first1=Lara |last1=Korte |first2=Shannon |last2=Renfroe |access-date=28 February 2026 |language=en|date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bayer |first=Lily |title=NATO closely following developments in Iran, spokesperson says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-closely-following-developments-iran-region-spokesperson-says-2026-02-28/?link_source=ta_first_comment&amp;taid=69a2e229c51a27000147f948&amp;utm_campaign=trueAnthem:+Trending+Content&amp;utm_medium=trueAnthem&amp;utm_source=facebook&amp;fbclid=IwdGRleAQQELJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEePbAkicn0PP7HrpQkPPbqTBTBP1wTavkIcS62hS7-9p7fvfcERq9RCfjQvKk_aem_A0C4X16i5zoUuf0qwc9Iog |website=[[Reuters]]|date=28 February 2026|access-date=28 February 2026}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အီရန်နိုင်ငံ၏ စစ်ရေး]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စစ်ဆင်ရေးများ]]</text>
      <sha1>6vtg235d9yzmhsdrxs1cwryir779ad9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အောင်ကျော်မိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283281</id>
    <revision>
      <id>1038473</id>
      <parentid>1030742</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>မွေးရက်/မွေးလ ထည့်သွင်း</comment>
      <origin>1038473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21959" sha1="93x1muqbjit9q12i7ww60ke7kq5f3eq" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = အောင်ကျော်မိုး
| image               = Aung Kyaw Moe, Speaker of Mandalay Region Hluttaw (2026).jpg
| caption             = အောင်ကျော်မိုး (၂၀၂၆)
| headercolor         = #008000
| office              = တတိယအကြိမ် &lt;br&gt;[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] &lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start          = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| term_end            = 
| predecessor         = [[အောင်ကျော်ဦး|ဦးအောင်ကျော်ဦး]]
| successor           = 

| office1             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]&lt;br&gt; ကိုယ်စားလှယ်
| constituency1       = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]]
| term_start1         = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| term_end1           = 
| majority1           = ၇၅,၆၇၇ မဲ &lt;br&gt;{{small|(၅၄.၆၂ ရာခိုင်နှုန်း)}}
| predecessor1        = ကိုယ်တိုင် &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊၂၀၁၅]])}}
| successor1          = 

| office2             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]&lt;br&gt; ကိုယ်စားလှယ်
| constituency2       = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]]
| term_start2         = ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
| term_end2           = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
| majority2           = ၄၈,၃၆၀ မဲ &lt;br&gt;{{small|(၅၃.၇၇ ရာခိုင်နှုန်း)}}
| predecessor2        = ဦးစောဌေး &lt;br&gt;{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&amp;type=law&amp;code=x&amp;sno=5415&amp;token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၁၁ ခုနှစ်|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171559/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&amp;type=law&amp;code=x&amp;sno=5415&amp;token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| successor2          = ကိုယ်တိုင်

| office3             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]] &lt;br&gt;လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး
| minister3 = [[ဦးရဲမြင့်]] (ဝန်ကြီးချုပ်)
| term_start3         = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| term_end3           = ဩဂုတ် ၂၀၁၅
| predecessor3        = (စတင်ဖွဲ့စည်း)
| successor3          = ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် &lt;br&gt;{{small|(ကြည်း ၂၁၆၅၈)}}

| birth_date          = {{birth date and age|1962|9|7}}
| birth_place         = [[မိတ္ထီလာမြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| spouse              = ဒေါ်ချယ်ရီစိုးသိန်း
| children            = ၂ ဦး (သား ၁၊ သမီး ၁)
| alma_mater          = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (အပတ်စဉ် ၂၆)
| occupation          = နိုင်ငံရေးသမား
| profession          = ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
| service_number      = ကြည်း ၁၈၇၉၉
| party               = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
}}

'''ဦးအောင်ကျော်မိုး''' (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၂ မွေးဖွား&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်မိုး – မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် |url=https://mandalayregion.hluttaw.mm/?representative=%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-2 |access-date=2026-06-15 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိတွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]၏ တတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး၊ [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9/|title=ဦးအောင်ကျော်မိုး ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=VOM Myanmar|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ယခင်က [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]တွင် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dvb.no/post/109192|title=ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt;၊ လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://usdp.org.mm/2022/08/01/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B-13/|title=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်(၂၈)မြို့နယ်မှ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းများ၊ ဝါရင့်ပါတီဝင်များ၊ ပါတီဝန်းရံသူများ၊ အသင်းကာလ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော အသင်းဝင်များ တွေ့ဆုံပွဲကျင်းပပြုလုပ်|work=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

== အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဦးအောင်ကျော်မိုးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက် တွင် [[မိတ္ထီလာမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၂၆) (DSA-26) သို့ တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကိုယ်ပိုင်အမှတ် ကြည်း ၁၈၇၉၉ ဖြင့် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docsMA2011/MA2011-03-31.pdf|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးများခန့်အပ်၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၉/၂၀၁၁|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊မတ် ၃၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၁၀)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==

=== အစိုးရအဖွဲ့နှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝ (၂၀၁၁–၂၀၂၁) ===
ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]၏ ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁) ဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်၏ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2011/MA2011-01-21.pdf|title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁)၊တပ်မတော်သား တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၉)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပသည့် ပထမအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world/2014/07/140703_mandalay_144|title=မန္တလေး ၆ မြို့နယ်မှာ ပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်|work=ဘီဘီစီသတင်းဌာန|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၄}}&lt;/ref&gt;

[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၎င်း၏နေရာတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် (ကြည်း ၂၁၆၅၈) က အစားထိုးဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/263449|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင်အား တာဝန်ပေးအပ်ရန် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အတည်ပြု|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၄၈,၃၆၀ မဲ (၅၃.၇၇%) ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင်ကိုကိုအား မဲအရေအတွက် ၁၉,၂၈၁ မဲအကွာဖြင့် အနိုင်ရကာ ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232803/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌဘဝ (၂၀၂၆–လက်ရှိ) ===
၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှပင် ထပ်မံဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၇၅,၆၇၇ မဲ (၅၄.၆၂%) ဖြင့် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=07_01_2026_S_D%20FPTP.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=215&amp;sno=6071&amp;token=aea7ea10deea304a81f619a174d9379fe4ef8950cace98a46916b06ab5f2f08b268a48c92aec388483c0ff2c5796968034eec034ca84d8daf043cf80d0607fd6|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် [[အောင်ကျော်ဦး|ဦးအောင်ကျော်ဦး]]၏ နေရာတွင် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310619|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဥက္ကဌအဖြစ် လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဦးအောင်ကျော်မိုးအား ​ရွေးချယ်တင်​မြှောက်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

== ပါတီတာဝန်များ ==
ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ လက်ရှိအချိန်ထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်နှင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် (CEC) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၎င်း၏ဇနီးမှာ ဒေါ်ချယ်ရီစိုးသိန်း ဖြစ်ပြီး သားတစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၆၂| }}

[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]</text>
      <sha1>93x1muqbjit9q12i7ww60ke7kq5f3eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038475</id>
      <parentid>1038473</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ပြင်ဆင်မှု</comment>
      <origin>1038475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21892" sha1="o35wlk5i2yhhytu9gkzqzx3tqdfrwvf" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = အောင်ကျော်မိုး
| image               = Aung Kyaw Moe, Speaker of Mandalay Region Hluttaw (2026).jpg
| caption             = အောင်ကျော်မိုး (၂၀၂၆)
| headercolor         = #008000
| office              = တတိယအကြိမ် &lt;br&gt;[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]] &lt;br&gt;ဥက္ကဋ္ဌ
| term_start          = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| term_end            = 
| predecessor         = [[အောင်ကျော်ဦး]]
| successor           = 

| office1             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]&lt;br&gt; ကိုယ်စားလှယ်
| constituency1       = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]]
| term_start1         = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| term_end1           = 
| majority1           = ၇၅,၆၇၇ မဲ &lt;br&gt;{{small|(၅၄.၆၂ ရာခိုင်နှုန်း)}}
| predecessor1        = ကိုယ်တိုင် &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊၂၀၁၅]])}}
| successor1          = 

| office2             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]&lt;br&gt; ကိုယ်စားလှယ်
| constituency2       = [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်|မိတ္ထီလာ (၁)]]
| term_start2         = ၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆
| term_end2           = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၁
| majority2           = ၄၈,၃၆၀ မဲ &lt;br&gt;{{small|(၅၃.၇၇ ရာခိုင်နှုန်း)}}
| predecessor2        = စောဌေး &lt;br&gt;{{small|([[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|USDP]])}} &lt;br&gt;{{small|([[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ]])}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&amp;type=law&amp;code=x&amp;sno=5415&amp;token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၀ပြည့်နှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀၁၁ ခုနှစ်|archive-date=14 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171559/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=142.pdf&amp;type=law&amp;code=x&amp;sno=5415&amp;token=80e461933dc70bc9b66bf4788314a3ff9bfeb7c51d593c03f1c196037a213ed2bcbb538e30ab037b5432e7cbd3e4f3f16485d1399bd5fa045e1fe8b45e33f141|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| successor2          = ကိုယ်တိုင်

| office3             = [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]] &lt;br&gt;လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး
| minister3 = [[ရဲမြင့်]] (ဝန်ကြီးချုပ်)
| term_start3         = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| term_end3           = ဩဂုတ် ၂၀၁၅
| predecessor3        = (စတင်ဖွဲ့စည်း)
| successor3          = ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် &lt;br&gt;{{small|(ကြည်း ၂၁၆၅၈)}}

| birth_date          = {{birth date and age|1962|9|7}}
| birth_place         = [[မိတ္ထီလာမြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| spouse              = ချယ်ရီစိုးသိန်း
| children            = ၂ ဦး (သား ၁၊ သမီး ၁)
| alma_mater          = [[စစ်တက္ကသိုလ်]] (အပတ်စဉ် ၂၆)
| occupation          = နိုင်ငံရေးသမား
| profession          = ဗိုလ်မှူးကြီး (ငြိမ်း)
| service_number      = ကြည်း ၁၈၇၉၉
| party               = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
}}

'''ဦးအောင်ကျော်မိုး''' (၇ စက်တင်ဘာ ၁၉၆၂ မွေးဖွား&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဦးအောင်ကျော်မိုး – မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် |url=https://mandalayregion.hluttaw.mm/?representative=%e1%80%a6%e1%80%b8%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b8-2 |access-date=2026-06-15 |language=en-US}}&lt;/ref&gt;) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား နိုင်ငံရေးသမားနှင့် တပ်မတော်အရာရှိဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လက်ရှိတွင် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်]]၏ တတိယမြောက် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေပြီး၊ [[မိတ္ထီလာမြို့နယ်]] မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံထားရသော တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://voiceofmyanmarnews.com/news/2026/03/21/%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8-%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%B9/|title=ဦးအောင်ကျော်မိုး ကို မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ရွေးချယ်တင်မြှောက်|work=VOM Myanmar|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၆}}&lt;/ref&gt; 

၎င်းသည် ယခင်က [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့]]တွင် လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dvb.no/post/109192|title=ကာကွယ်ရေး နှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးများ အစားထိုးခန့်အပ်|work=DVB|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt;၊ လက်ရှိတွင် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]၏ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်များကိုပါ ပူးတွဲထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://usdp.org.mm/2022/08/01/%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%91%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B6%E1%80%B7%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B-13/|title=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်(၂၈)မြို့နယ်မှ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းများ၊ ဝါရင့်ပါတီဝင်များ၊ ပါတီဝန်းရံသူများ၊ အသင်းကာလ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသော အသင်းဝင်များ တွေ့ဆုံပွဲကျင်းပပြုလုပ်|work=ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၂}}{{Dead link|date=May 2026 }}&lt;/ref&gt;

== အစောပိုင်းဘဝနှင့် ပညာရေး ==
ဦးအောင်ကျော်မိုးကို ၁၉၆၂ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၇ ရက် တွင် [[မိတ္ထီလာမြို့]]၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] အပတ်စဉ် (၂၆) (DSA-26) သို့ တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကိုယ်ပိုင်အမှတ် ကြည်း ၁၈၇၉၉ ဖြင့် ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docsMA2011/MA2011-03-31.pdf|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးများခန့်အပ်၊နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး အမိန့်အမှတ် ၁၉/၂၀၁၁|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊မတ် ၃၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၁၀)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၃၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}&lt;/ref&gt;

== နိုင်ငံရေးဖြတ်သန်းမှု ==

=== အစိုးရအဖွဲ့နှင့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝ (၂၀၁၁–၂၀၂၁) ===
ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]၏ ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁) ဖြင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်၏ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် အမည်စာရင်း တင်သွင်းခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.burmalibrary.org/docsMA2011/MA2011-01-21.pdf|title=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် (၃/၂၀၁၁)၊တပ်မတော်သား တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အမည်စာရင်းကြေညာခြင်း|work=၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက် နေ့ထုတ်၊မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ၊စာမျက်နှာ (၉)|access-date=၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅|date=၂၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် စတင်ကျင်းပသည့် ပထမအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်တွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၏ လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/world/2014/07/140703_mandalay_144|title=မန္တလေး ၆ မြို့နယ်မှာ ပုဒ်မ ၁၄၄ ထုတ်ပြန်|work=ဘီဘီစီသတင်းဌာန|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၄}}&lt;/ref&gt;

[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန်အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် တပ်မတော်မှ အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။ ၎င်း၏နေရာတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင် (ကြည်း ၂၁၆၅၈) က အစားထိုးဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/263449|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လုံခြုံရေးနှင့် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးအဖြစ် ဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးမင်းအောင်အား တာဝန်ပေးအပ်ရန် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အတည်ပြု|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၁၅}}&lt;/ref&gt;  ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြု၍ မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၄၈,၃၆၀ မဲ (၅၃.၇၇%) ရရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ကိုယ်စားလှယ် ဦးတင်ကိုကိုအား မဲအရေအတွက် ၁၉,၂၈၁ မဲအကွာဖြင့် အနိုင်ရကာ ဒုတိယအကြိမ် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618232803/https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=03S_D.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=17&amp;sno=5789&amp;token=2a840d7fdcf49becf13ac7636e5a61b04ae3a7e87747ed76b8a4fd5c8a03777981c19159c7dfb39e409533df0604dd7e692b4b7221b4e6eeb98475b8e623d134|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌဘဝ (၂၀၂၆–လက်ရှိ) ===
၎င်းသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆|၂၀၂၅-၂၀၂၆ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မိတ္ထီလာမြို့နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) မှပင် ထပ်မံဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ခိုင်လုံမဲ ၇၅,၆၇၇ မဲ (၅၄.၆၂%) ဖြင့် ထပ်မံအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=07_01_2026_S_D%20FPTP.pdf&amp;type=page_multiple_photo&amp;code=215&amp;sno=6071&amp;token=aea7ea10deea304a81f619a174d9379fe4ef8950cace98a46916b06ab5f2f08b268a48c92aec388483c0ff2c5796968034eec034ca84d8daf043cf80d0607fd6|title=တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ဦးချင်းစီ၏ဆန္ဒမဲရရှိမှု အခြေအနေ(၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ)|work=ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=}}{{Dead link|date=April 2026 }}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် [[အောင်ကျော်ဦး|ဦးအောင်ကျော်ဦး]]၏ နေရာတွင် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310619|title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဥက္ကဌအဖြစ် လွှတ်တော်သက်တမ်းနှစ်ကြိမ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဦးအောင်ကျော်မိုးအား ​ရွေးချယ်တင်​မြှောက်|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၅}}&lt;/ref&gt;

== ပါတီတာဝန်များ ==
ဦးအောင်ကျော်မိုးသည် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီတွင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီအတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ လက်ရှိအချိန်ထိ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပါတီဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်နှင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် (CEC) တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။

== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
၎င်း၏ဇနီးမှာ ဒေါ်ချယ်ရီစိုးသိန်း ဖြစ်ပြီး သားတစ်ဦးနှင့် သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၆၂| }}

[[ကဏ္ဍ:၁၉၆၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းဆင်းများ]]</text>
      <sha1>o35wlk5i2yhhytu9gkzqzx3tqdfrwvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခဆဂျိဇိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283303</id>
    <revision>
      <id>1038436</id>
      <parentid>1021756</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1038436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6856" sha1="2jy8wsaws1afet35ulowajnwdid1aqp" xml:space="preserve">[[File:Hirafuku6jizo01st3200.jpg|thumb|270px|ခမောက်ဆောင်းထားသည့် ဘုရားလောင်းရုပ်တုခြောက်ခု]]

'''ခဆဂျိဇိုး''' (笠地蔵) သည် ဂျပန်လူမျိုးတို့၏ ပုံပြင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤပုံပြင်တွင် အဖိုးအဖွားနှစ်ဦးသည် &quot;ဂျိဇိုး&quot; ဟုခေါ်သည့် ဗောဓိသတ္တဘုရားလောင်းများ၏ ဆုပေးခြင်းခံခဲ့ရပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ ပုံပြင်သည် မိဘများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ကလေးငယ်များအား ကောင်းမွန်သည့် ကိုယ်ကျင့်တရားတန်ဖိုးကို ထိန်းသိမ်းတန်ဖိုးထားရန်အတွက် ဆုံးမပြောပြနိုင်သည့် ပုံပြင် ဖြစ်သည်။ ဤပုံပြင်တွင် ကောင်းသည့်အမှုကို ပြုပါက ကောင်းကျိုးပြန်ရသည်ဟူသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ယုံကြည်ချက်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း &quot;ခဆဂျိဇိုး&quot; ကို အိဝတဲခရိုင်နှင့် ဖုခုရှိယမခရိုင်များတွင် တွေ့နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဤပုံပြင်၏ မူလအစသည် တိုးဟိုခုဒေသနှင့် နီးဂတခရိုင်ဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ မူလဖြစ်တည်လာရာနေရာနှင့်ပတ်သက်၍ မူလရင်းမြစ်ကို မသိရှိရသေးပေ။

==ပုံပြင်အနှစ်ချုပ်==
နှင်းများအလွန်ကျဆင်းနေသည့် တိုင်းပြည်တစ်ခုတွင် အဖိုးအဖွားဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးသည် အတူတူနေထိုင်လျက်ရှိသည်။ နှစ်သစ်ကူးအချိန်သို့ ရောက်လာသည့်အခါတွင် ဂျပန်လူမျိုးတို့သည် ရိုးရာထုံးစံအတိုင်း ဆန်ဖြင့် ပြုလုပ်သည့် &quot;မိုချိ&quot; ပြုလုပ်စားသောက်ကြသည်။ သို့သော် အဖိုးအဖွားနှစ်ဦးတို့သည် အလွန်ဆင်းရဲသဖြင့် မိုချိပြုလုပ်ရန်အတွက် ဆန်တစ်စေ့ပင် မရှိပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် ဆန်ဝယ်နိုင်ရန်အတွက် အဖိုးအိုသည် သူကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ထားသည့် ဝါးခမောက်များကို မြို့အတွင်းရောင်းရန် ထွက်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဝါးခမောက်တစ်လုံးမျှပင် မရောင်းရဘဲ အိမ်သို့ ပြန်လာခဲ့ရာ၊ လမ်းခုလပ်တွင် &quot;ဂျိဇိုး&quot; ဗောဓိသတ္တရုပ်ပွားတော် ခြောက်ခုရှိရာနေရာကို ဖြတ်သန်းသွားရသည်။ အဖိုးအိုသည် မိမိရက်လုပ်ထားသည့် ခမောက်များကို ရုပ်ပွားတော်များအား လှူဒါန်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ခမောက်သည် ငါးလုံးသာရှိပြီး တစ်လုံးစာ မလောက်ပေ။ ထို့အတွက်ကြောင့် မိမိတွင်ပါလာသည့် &quot;တဲနုဂုအိ&quot; (ရှည်လျားသည့် လက်ကိုင်ပဝါ) ကို နောက်ဆုံးကျန်သည့် ရုပ်ပွားတော်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ မိုချိပြုလုပ်ရန်အတွက် ဆန်မရရှိခဲ့သော်လည်း အဖိုးအိုသည် ရုပ်ပွားတော်များကို လှူဒါန်းခဲ့ရသည့်အတွက် အလွန်တရာ ဝမ်းသာကြည်နူးဖြစ်လျက်ရှိသည်။

ထိုနေ့ညတွင် အဖိုးအဖွားနှစ်ဦးတို့ အိပ်စက်နေချိန်တွင် အလွန်အမင်းဆူညံသည့်အသံများကို အိမ်အပြင်မှ ကြားရသည်။ အိမ်အပြင်သို့ တံခါးဖွင့်၍ ကြည့်လိုက်သည့်အခါတွင် ရွှေငွေရတနာများ၊ ဆန်များ၊ ဒင်္ဂါးများနှင့် မိုချိ စသည်တို့ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြရသည်။ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦလည်း အိမ်၏ အဝေးတစ်နေရာတွင် ရပ်တန့်နေသည့် ရုပ်တုခြောက်ခုကို အိမ်မှ မြင်တွေ့နေရသည်။ အဖိုးအို၏ ကောင်းသည့်အမှုကို ပြုခဲ့သည့်အတွက် နှစ်သစ်ကူးကို ပျော်ရွှင်စွာဖြတ်သန်းနိုင်မည့် ရုပ်ပွားတော်များ၏ လက်ဆောင်ပင်ဖြစ်သည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://www.youtube.com/watch?v=3kzcFgS9BFU かさ地蔵] animated depiction with English closed captioning

==ကိုးကား==
{{reflist}}
* {{cite book |last1=Nomura |first1=Junichi |title=『昔話・伝説小事典』(Mukashibanashi, Densetsu Kojiten) |date=1987 |publisher=Mizuumi Shobō |isbn=4-8380-3108-4 |page=74}}


[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်ရိုးရာပုံပြင်များ]]</text>
      <sha1>2jy8wsaws1afet35ulowajnwdid1aqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285312</id>
    <revision>
      <id>1038570</id>
      <parentid>1036201</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</comment>
      <origin>1038570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89645" sha1="9a62ex0mtcowt1up66fb8yjdgjhub94" xml:space="preserve">{{Under construction}}
'''မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ''' သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားလာသည့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] သို့မဟုတ် [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|စစ်ကော်မရှင်]] ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးယန္တရားများကို အလုံးစုံဖယ်ရှား၍ မြို့များအား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-01-06 |title=မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ဖော်ဆောင်မယ်လို့ မန္တလေး PDF ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c24ne55vg4ro |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

ဤစာရင်းတွင် ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအသီးသီးရှိ မြို့ (Town) နှင့် မြို့နယ်ခွဲ (Sub-township) အဆင့် အခြေချနေထိုင်ရာဒေသများကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက မည်သည့်အချိန်တွင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်အလက်များကို နှစ်အလိုက် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် တပ်မတော် က ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့မှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆင်ရေးများကြောင့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ မြို့ပေါင်း ၉၀ ကျော်အား သိမ်းပိုက်နိုင်သည်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အရှေ့မြောက်က အုပ်စိုးသူအပြောင်းအလဲ |url=https://bbc.com/burmese/extra/av0hcunujm/1027operation |access-date=2026-05-05 |website=BBC News မြန်မာ}}&lt;/ref&gt; 

လက်ရှိတွင် အချို့သောမြို့များကို တပ်မတော်ဘက်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖိအားကြောင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ လက်လွှတ်ခဲ့ရသည့် အခြေအနေများနှင့်အတူ တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် မြို့အုပ်ချုပ်သူ အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများလည်း ရှိနေသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ချင်းပြည် ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး/ တိုက်ပွဲငယ်၁၀၉ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ဟုဆို |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69ed79cfb4daf4566223b764 |access-date=2026-05-05 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော နွေဦးတော်လှန်ရေးနှင့်အတူ ဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် တူမီးသေနတ်များဖြင့် တော်လှန်ရေးကို စတင်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဒေသခံပြည်သူများနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့၏ '''ကမ်းပါးနီတိုက်ပွဲ'''သည် နွေဦးတော်လှန်ရေး၏ အဦးအစ တိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီကပင် အင်အားကြီး တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နှင့် စစ်တပ်တို့အကြား ထိတွေ့တိုက်ပွဲအချို့ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်သည်။

ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) များသည် စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အဆုံးသတ်နိုင်ရန် မြို့ပြသိမ်းပိုက်မှု စစ်ဆင်ရေးများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ စစ်တပ်စွန့်ခွာသွားသော '''မကွီးအိမ်နူးမြို့'''ကို စတင်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။

တော်လှန်ရေး၏ အရှိန်အဟုန်သည် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) က ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခုခံတွန်းလှန်စစ် (D-Day) ကို ကြေညာကာ စစ်ဆင်ရေးများ ဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ '''၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး''' (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ) သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများအတွက် အားအကောင်းဆုံး အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဗျူဟာမြောက်မြို့ပေါင်းများစွာကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှစတင်၍ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ စုစုပေါင်း မြို့နှင့် မြို့နယ်ခွဲပေါင်း ၉၈ မြို့ထက်မနည်းကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများက အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်တို့ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ကြီးများအပြင် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမြို့များလည်း ပါဝင်သည်။ 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 70%; margin: auto; font-size: 88%; border-collapse: collapse; line-height: 1.6em;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; padding: 10px;&quot; | တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မြို့များစာရင်းအနှစ်ချုပ်
|- style=&quot;background: #f2f2f2; text-align: center;&quot;
! style=&quot;width: 8%; border: 1px solid #ccc;&quot; | စဉ်
! style=&quot;width: 27%; border: 1px solid #ccc;&quot; | အဖွဲ့အစည်း
! style=&quot;width: 65%; border: 1px solid #ccc;&quot; | သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် မြို့များ
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၁။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]] {{•}} [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] {{•}} [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] {{•}} [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] {{•}} [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] {{•}} [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] {{•}} [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] {{•}} [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] {{•}} [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] {{•}} [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] {{•}} [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] {{•}} [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] {{•}} [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] • [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၂။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] {{•}} [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] {{•}} [[ဂွမြို့|ဂွ]] • [[တပ်တောင်မြို့|တပ်တောင်]] {{•}} [[အမ်းမြို့|အမ်း]] {{•}} [[မြင်းလွှတ်မြို့|မြင်းလွှတ်]] {{•}} [[ခမောင်းဆိပ်မြို့|ခမောင်းဆိပ်]] {{•}} [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] {{•}} [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] {{•}} [[မအီမြို့|မအီ]] {{•}} [[ကျိန္တလီမြို့|ကျိန္တလီ]] {{•}} [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] {{•}} [[ကမ်းထောင့်ကြီးမြို့|ကမ်းထောင့်ကြီး]] {{•}} [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] {{•}} [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] {{•}} [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] {{•}} [[စနဲမြို့|စနဲ]] • [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] {{•}} [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] {{•}} [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] {{•}} [[တောင်ပြိုလက်ဝဲမြို့|တောင်ပြို]] {{•}} [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] {{•}} [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၃။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''PDF / ပကဖ'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်]] {{•}} [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] {{•}} [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] {{•}} မြို့သစ် {{•}} [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] {{•}} [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] {{•}} [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] {{•}} [[ပင်လယ်ဘူးမြို့နယ်|ပင်လယ်ဘူး]] {{•}} [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၄။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KIA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] {{•}} [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] {{•}} [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] {{•}} [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] {{•}} [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] {{•}} [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] {{•}} [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] {{•}} [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] {{•}} ဖိမော် {{•}} [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] {{•}} [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] {{•}} [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကန်ပိုက်တီ]] {{•}} [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] {{•}} [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] {{•}} [[မံစီမြို့|မံစီ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၅။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''MNDAA / [[TNLA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] {{•}} [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] {{•}} [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]] {{•}} [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] {{•}} [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] {{•}} [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] • [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] {{•}} [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] {{•}} [[မုန်းကိုးမြို့|မုန်းကိုး]] {{•}} [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] {{•}} [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] {{•}} [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] {{•}} [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] {{•}} [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] {{•}} [[ကုန်းကြမ်းမြို့|ကုန်ကြမ်း]] {{•}} [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] {{•}} [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] {{•}} [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] {{•}} [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] {{•}} [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] {{•}} [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] {{•}} [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၆။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''UWSA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] {{•}} [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၇။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KNU / [[KNLA]]'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မုန်းမြို့|မုန်း]] {{•}} [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] {{•}} [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] {{•}} [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]]
|-
| style=&quot;text-align: center; vertical-align: top;&quot; | ၈။
| style=&quot;padding: 5px; vertical-align: top; background: #fafafa;&quot; | '''KNDF / KA'''
| style=&quot;padding: 5px;&quot; | [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] {{•}} [[မိုးဗြဲ]] {{•}} [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] {{•}} [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]] {{•}} [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] {{•}} [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] • [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]]
|}
== နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများ ==
[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများမှ မြို့ပေါင်းများစွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း၌ စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဒေသတွင်းပထဝီနိုင်ငံရေး ဖိအားများကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၏ နယ်စပ်ဂိတ်များပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုဖြတ်တောက်ခြင်း စသည့် သံတမန်ရေးရာဖိအားများကြောင့် သိမ်းပိုက်ထားသော မြို့အချို့မှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော ကြားနေအဖွဲ့အစည်းများထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ထို့အပြင် [[တပ်မတော်]] ၏ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်မှုများ၊ လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း အချင်းချင်းကြား နယ်မြေစိုးမိုးမှု အငြင်းပွားမှုများကြောင့်လည်း သိမ်းပိုက်ရရှိထားသည့် မြို့အချို့၏ အခြေအနေမှာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-21 |title=တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့​ပေါင်း ၇၂ မြို့ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/21/93521/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ 
|-
| ၁ || [[တွန်းဇံမြို့|တွန်းဇံ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၃ မေ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၀ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| [[တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မတူပီမြို့|မတူပီ]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[မင်းတပ်မြို့|မင်းတပ်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[ကန်ပက်လက်မြို့|ကန်ပက်လက်]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကန်ပက်လက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ပလက်ဝမြို့|ပလက်ဝ]] || [[အာရက္ခတပ်တော်]]|| ၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ဖလမ်းမြို့|ဖလမ်း]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၆ မေ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၇ || [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူး]]|| မင်းတပ် ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|CDF]]) || ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[နှာဟရိန်မြို့|နှာဟရိန်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ
|-
| ၉ || [[ဆူရ်ခွားမြို့|ဆူရ်ခွား]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်တပ်စွန့်ခွာ
|-
| ၁၀ || [[ဝေဘူလမြို့|ဝေဘူလ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || — || စစ်တပ်၏ထိုးစစ်
|-
| ၁၁ || [[ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့|ရိဒ်ခေါဒါရ်]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၁၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNDF]] ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)|ချင်းလက်နက်ကိုင်များ၏တိုက်ခိုက်မှု]]
|-
| ၁၂ || [[လိုင်လင်းပီမြို့|လိုင်လင်းပီ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး|CNF]],ချင်းပူးပေါင်းအဖွဲ့ || ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || တပ်စခန်းများသိမ်းပိုက်ခြင်း
|-
| ၁၃ || [[ရေဇွာမြို့|ရေဇွာ]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || တပ်စခန်းများသိမ်းပိုက်ခြင်း
|-
| ၁၄ || [[ကျင်ဒွေးမြို့|ကျင်ဒွေး]] || [[ချင်းညီနောင်]]|| ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၅ || [[ကျီခါးမြို့|ကျီခါး]] || [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်|CNA]],[[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]|| ၁၉ မေ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-20 |title=မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်မြို့ ကျီခါးကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစု သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52523/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၁ မေ ၂၀၂၅ || [[ကျီခါးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၆ || [[ဆမီးမြို့|ဆမီး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''|| ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=AA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဆမီးမြို့ ထွေအုပ်ရုံး ဗုံးကြဲခံရပြီး မီးလောင်ပျက်စီး |url=https://cjplatform.com/14-1-2025-7/ |access-date=2026-05-24 |website=cjplatform.com |language=en}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]'''၏ ထိုးစစ်
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]|| — || — || — || — || —
|-
| ၂ || [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[အင်းတော်မြို့နယ်|အင်းတော်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၇ ဧပြီ ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ || [[အင်းတော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၄ || [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပါတ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — ||[[ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[ရွှေပြည်အေးမြို့|ရွှေပြည်အေး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃/၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-05 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့မှာ ဘာတွေဖြစ်ခဲ့တာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c10eg387ql8o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| — || [[ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[မော်လူးမြို့|မော်လူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]/[[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁၃ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2023-12-13 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မော်လူးမြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46806/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက KIA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် မော်လူးမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82444 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| [[မော်လူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[မြို့သစ်မြို့၊ တမူးခရိုင်|မြို့သစ်]]|| [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၁ မေ ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-11 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း မြို့သစ်မြို့ကို NUG နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းသိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/myothit-nug-occupied-05112024130843.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || ခလရ- ၂၂၈၊ SNA တပ်မဟာ-၈၉၁ (တပ်ရင်း-၃)၊ကသည်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက်
|-
| ၈ || [[စိုင်ပြင်မြို့|စိုင်ပြင်]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]]|| ၁၆ မေ ၂၀၂၆&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-18 |title=စိုင်ပြင်ရဲစခန်းကို‌ သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း PDF ရွှေဘိုခရိုင်စစ်ဌာန ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/18/depayin-pdf-attack-police-station/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[စိုင်ပြင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ့်ခမ်း]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ခမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[သိန္နီမြို့|သိန္နီ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-06-02 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သိန္နီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[နမ့်ဆန်မြို့|နမ့်ဆန်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[မန်တုံမြို့|မန်တုံ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မန်တုံမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/6587a24f6985670f203dd99e |access-date=2026-06-02 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မန်တုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[နမ္မတူမြို့|နမ္မတူ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-28 |title=သိမ်းပိုက်ခံရသည့် နမ္မတူမြို့ကို လေတပ် ဗုံးကြဲ၊ ဒေသခံများ တိမ်းရှောင်နေရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47340/ |access-date=2026-06-02 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[နမ္မတူမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ကွမ်းလုံမြို့|ကွမ်းလုံ]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၁၆ မတ် ၂၀၂၆ || [[၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၄]]/[[၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|၂၀၂၆ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
|-
| ၈ || [[နောင်ချိုမြို့|နောင်ချို]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၉ || [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၀ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] ||  '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-08-01 |title=မိုးမိတ်ကို TNLA သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4ng11xqdngo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၃၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-01-07 |title=မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်တွင် တစ်လကျော်အထိ စစ်ကော်မရှင် အုပ်ချုပ်ရေး မလည်ပတ်နိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70986/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]/တရုတ်ဖိအားဖြင့် ပြန်ရ
|-
| ၁၁ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ &lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2024-08-03 |title=လားရှိုးတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းခံရမှု စစ်ကောင်စီကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/larshio-junta-headquarters-mndaa-seized-08032024133609.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၁ ဧပြီ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-02 |title=စစ်ကောင်စီ လားရှိုး ရမခမှာ ပြန်အထိုင်ချမှာလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn4wkr977r9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]/တရုတ်ဖိအားဖြင့် ပြန်ရ
|-
| ၁၂ || [[ကျောက်မဲမြို့|ကျောက်မဲ]] || '''[[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]'''|| ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၃ || [[သီပေါမြို့|သီပေါ]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] || ၁၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[ဟိုပန်မြို့|ဟိုပန်]] || [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nom |first=Nang Seng |date=2024-01-11 |title=ညီနောင်မဟာမိတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဟိုပန် နှင့် ပန်လုံမြို့ကို UWSA ထံပြန်လွှဲပေး |url=https://burmese.shannews.org/archives/39352 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ 
|-
| ၁၅ || [[ဆီဆိုင်မြို့|ဆီဆိုင်]] || [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ချုပ်|PNLO/PNLA]]|| ၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || [[ဆီဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၆ || [[မဘိမ်းမြို့|မဘိမ်း]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-21 |title=မဘိမ်းမြို့ကို KIA ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-attacked-seized-mabein-01212024042042.html |access-date=2026-06-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ ||  || [[မဘိမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁၇ || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ကျော်ဦး |first=မြတ်ပန်း |date=2023-10-27 |title=တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်မြို့ကို MNDAA သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/43988/ |access-date=2026-06-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ချင်းရွှေဟော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၈ || [[ဖောင်းဆိုင် (ကချင်)ရွာ၊ မူဆယ်မြို့နယ်|ဖောင်းဆိုင်]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mknnj_La |date=2023-10-30 |title=ဖောင်းဆိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ညီနောင် ၃ ဖွဲ့ အသိပေး |url=https://www.myitkyinanewsjournal.com/the-3-brotherhood-alliance-announced-that-they-have-captured-hpawngseng/ |access-date=2026-06-04 |website=Myitkyina News Journal |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဖောင်းဆိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၉ || [[မိုင်းလုံမြို့|မိုင်းလုံ]] || — || — || — || — || [[မိုင်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၀ || [[ပန်ဆိုင်းမြို့|ပန်ဆိုင်း]] || — || — || — || — || [[ပန်ဆိုင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၁ || [[မုံးကိုးမြို့|မုံးကိုး]]|| [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| ၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မုံးကိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၂ || [[မိုင်းငေါ့မြို့|မိုင်းငေါ့]] || — || — || — || — || [[မိုင်းငေါ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၃ || [[မော်ထိုက်မြို့|မော်ထိုက်]] || — || — || — || — || [[မော်ထိုက်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၄ || [[မိုးဗြဲ]]|| '''KNDF / KA'''|| ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}&lt;/ref&gt;|| ၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ || [[မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂၅ || [[ကုန်းကြမ်းမြို့နယ်|ကုန်းကြမ်း]]|| — || — || — || — || ကုန်းကြမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
|-
| ၂၆ || [[ပန်လုံမြို့|ပန်လုံ]]|| [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်(၃)ဖွဲ့]]|| ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || [[ဝပြည် သွေးစည်းညီညွတ်ရေး တပ်မတော်|UWSA]]ပြန်ထိန်းချုပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-11 |title=‘ဝ’ ဒေသက ဟိုပန်နဲ့ ပန်လုံကို စစ်ကောင်စီ စွန့်လွှတ်လိုက်ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/wa-hopan-panlong-junta-01112024071704.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ခဲ့သောမြို့ 
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ပေါက်တောမြို့|ပေါက်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-30 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[မင်းပြားမြို့|မင်းပြား]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မင်းပြားမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[ကျောက်တော်မြို့|ကျောက်တော်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2024-02-07 |title=ကျောက်တော်မြို့ကို AA သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့ကိုစွန့်ခွာပြေးသည့် စစ်ကောင်စီ၏ Navy ၂ စီး ကိုပါ ပစ်ခတ်နှစ်မြှုပ် |url=https://ayartimes.com/?p=32318 |access-date=2026-05-30 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ကျောက်တော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၄ || [[မြောက်ဦးမြို့|မြောက်ဦး]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-09 |title=ရခိုင် ရှေးဟောင်းမြောက်ဦးမြို့ကို AA ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-mrauku-02092024002135.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြောက်ဦးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၅ || [[မြေပုံမြို့|မြေပုံ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မြေပုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၆ || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့|ပုဏ္ဏားကျွန်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၄ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၇ || [[ရမ်းဗြဲမြို့|ရမ်းဗြဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၁ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၈ || [[ရသေ့တောင်မြို့|ရသေ့တောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၇ မတ် ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ရသေ့တောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၉ || [[ဘူးသီးတောင်မြို့|ဘူးသီးတောင်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၀ || [[သံတွဲမြို့|သံတွဲ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=သံတွဲအကျဉ်းထောင်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းကိုပါ AA ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66967b5bb9627d108fab45e9 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[သံတွဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၁ || [[မောင်တောမြို့|မောင်တော]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-11 |title=မောင်တောကို AA သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ခေါင်းဆောင်ကို တပ်ထောက်ခံသူတွေ ဝေဖန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/army-supporters-criticized-minaunghlaing-12112024053030.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မောင်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၂ || [[တောင်ကုတ်မြို့|တောင်ကုတ်]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၃ || [[အမ်းမြို့|အမ်း]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလအတွင်း ပျက်စီးသွားသည့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ နေအိမ်အဆောက်အအုံများ (ဓာတ်ပုံသတင်း) |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/68650da4bab948d833dca783 |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[အမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၁၄ || [[ဂွမြို့|ဂွ]] || '''[[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]''' || ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-12-29 |title=ဂွမြို့ကလက်ကျန်တပ်ကို အေအေက သိမ်းပြီး ဂွမြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex273xrw2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[ဂွမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[စဉ့်ကူးမြို့|စဉ့်ကူး]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| [[စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၂ || [[သပိတ်ကျင်းမြို့|သပိတ်ကျင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-26 |title=သပိတ်ကျင်းသိမ်းပြီး ကျန်ဗျူဟာမြောက်မြို့များကို ဆက်သိမ်းမည်ဟု NUG ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56993/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-07-24 |title=သပိတ်ကျင်းမြို့ကို လက်လွှတ်ရတာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအတွက်ဘာသဘောဆောင်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c98wx8xjp0ro |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| [[သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|-
| ၃ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/moegok-tnla-occupied-07242024105207.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;|| စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=မြတ်ကြီး, နေမင်းနီ, Myanmar |date=2025-12-01 |title=စစ်တပ်ပြန်ဝင်လာတဲ့ မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69644/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| တရုတ်ဖိအားဖြင့် ပြန်လည်ရရှိ
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၄ || [[တကောင်းမြို့|တကောင်း]] || [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] || ၁၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ || [[တကောင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[အင်ဂျန်းယန်မြို့|အင်ဂျန်းယန်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၂ || [[ဆော့လော်မြို့|ဆော့လော်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-10-02 |title=ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နှစ်မြို့ကို နှစ်ရက်အတွင်း KIA သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/58098/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| — || — || —
|-
| ၃ || [[ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့|ဆွမ်ပရာဘွမ်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၄ || [[မိုးမောက်မြို့|မိုးမောက်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၅ || [[ချီဖွေမြို့|ချီဖွေ]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ || — || — || —
|-
| ၆ || [[မံစီမြို့|မံစီ]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၇ || [[လွယ်ဂျယ်မြို့|လွယ်ဂျယ်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၈ || [[ပန်ဝါမြို့|ပန်ဝါ]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၉ || [[ဆင်ဘိုမြို့|ဆင်ဘို]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| ၂၉ ဧပြီ​၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-04-29 |title=လက်ကျန်စစ်စခန်းကို သိမ်းပြီးနောက် ဆင်ဘိုမြို့ကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51682/ |access-date=2026-06-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| — || — || —
|-
| ၁၀ || [[ဆဒုံးမြို့|ဆဒုံး]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၁၁ || [[ဖီမောရွာ၊ ချီဖွေမြို့နယ်|ဖိမော်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၁၂ || [[မြို့လှမြို့|မြို့လှ]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၁၃ || [[ကန်ပိုက်တီမြို့|ကံပိုင်တည်]]|| [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|-
| ၁၄ || [[ဒေါ့ဖုန်းယန်မြို့|ဒေါ့ဖုန်းယန်]] || [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]]|| — || — || — || —
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁ || [[မုန်းမြို့|မုန်း]] || KNU ပူးပေါင်းတပ်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့အား KNU ပူးပေါင်းတပ် သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/12/04/377138.html |access-date=2026-05-11 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;|| ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |title=မုန်းမြို့တွင် KNLA နှင့် PDF များ ခေတ္တဝင်ရောက်နေရာယူထားသည့် နယ်မြေခံတပ်ရင်းအား တပ်မတော် စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ မြို့အတွင်း လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/285077 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ခမရ ၅၉၉၊ ခမရ ၅၉ဝ ကျရှုံးခြင်း&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-12-04 |title=မုန်းမြို့က စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/knu-seize-junta-base-12042023084129.html |access-date=2026-05-11 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ
|-
| ၁ || [[ဖာပွန်မြို့|ဖာပွန်]] || — || — || — || — || —
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၂ || [[လေးကေ့ကော်မြို့|လေးကေ့ကော်]] || — || — || — || — || —
|-
| ၃ || [[ကျိုက်ဒုံမြို့|ကျိုက်ဒုံ]] || — || — || — || — || —
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | ကယားပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်များ 
|-
| ၁ || [[မယ်စဲ့မြို့|မယ်စဲ့]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၂၄ ဇွန် ၂၀၂၃ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-06-24 |title=မယ်စဲ့မြို့နယ်ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု သိမ်းယူ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US |archive-date=3 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703042353/https://myanmar-now.org/mm/news/38487/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]] &lt;ref&gt;{{Cite web |last=အောင်အောင် |date=2024-03-28 |title=မယ်စဲ့မြို့ကို တပ်ပေါင်းစု ဘယ်လို သိမ်းခဲ့သလဲ |url=https://burmese.voanews.com/a/7547103.html |access-date=2026-05-12 |language=my}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၂ || [[ရှားတောမြို့|ရှားတော]] || ကရင်နီတပ်ပေါင်းစု || ၁၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-02-14 |title=ရှားတောမြို့ကို ကရင်နီ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့ သိမ်းပိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/02/14/89418/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေး
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၃ || [[နန်းမယ်ခုံမြို့|နန်းမယ်ခုံ]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၁၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;|| ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
|-
| ၄ || [[ရွာသစ်မြို့၊ ဘောလခဲခရိုင်|ရွာသစ်]]|| [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || ၁၂ မိုင်ကုန်း စစ်စခန်း သိမ်းပိုက်&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-28 |title=လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ရှားတော၊ ဘောလခဲ၊ မိုးဗြဲ၊ ဖယ်ခုံရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ ရွာသစ်မြို့၊ မော်ချီးမြို့နှင့်မယ်စဲ့မြို့နယ်တို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်ရရှိ |url=https://yktnews.com/2024/01/142323/ |access-date=2026-05-11 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
| ၅ || [[မော်ချီးမြို့|မော်ချီး]] || [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|KNDF]]|| ၂၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ || ထိန်းချုပ်ထားဆဲ || — || စစ်စခန်းများဆုတ်ခွာသွားခြင်း&lt;ref&gt;{{Cite web |title=အဖိုးတန်သတ္တုများထွက်ရှိသော မော်ချီးမြို့ကို ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103096 |access-date=2026-05-11 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ရာမြို့များ
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မူလသိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | ရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; text-align: left; color: #3366cc; padding-left: 10px;&quot; | မြို့နယ်ခွဲများ
|-
| ၁ || [[မောတောင်မြို့|မောတောင်]] || [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|KNU]] ပူးပေါင်းတပ် || ၁၄ နိုဝင်ဘာ၂၀၂၅ || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || ၁၉ မေ ၂၀၂၆ || [[မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width: 100%; font-size: 85%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1;&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 110%; padding: 5px;&quot; | တရုတ်ဖိအားနှင့် စစ်ရေးအခြေအနေကြောင့် နယ်မြေထိန်းချုပ်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် မြို့များ (၂၀၂၅–၂၀၂၆)
|- style=&quot;background: #eaecf0; text-align: center; font-weight: bold;&quot;
! style=&quot;width: 5%;&quot; | စဉ် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | မြို့အမည် !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်သည့်အဖွဲ့ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | သိမ်းပိုက်ရက်စွဲ !! style=&quot;width: 15%;&quot; | လက်ရှိအခြေအနေ !! style=&quot;width: 12%;&quot; | နောက်ဆုံးရက်စွဲ !! အပြောင်းအလဲဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း
|-
| ၁ || [[မိုးကုတ်မြို့|မိုးကုတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|-
| ၂ || [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်]] || [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|-
| ၃ || [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] || [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]|| - || စစ်တပ်ပြန်ထိန်းချုပ် || - || တရုတ်ဖိအား
|}
== ကိုးကား ==
&lt;references /&gt;
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ| ]]
[[Category:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>9a62ex0mtcowt1up66fb8yjdgjhub94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285611</id>
    <revision>
      <id>1038559</id>
      <parentid>1038105</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>/* အုပ်စု D */ latest data</comment>
      <origin>1038559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43865" sha1="4us2c1ktq2mifbwvbyuo0ah8p5ejz2s" xml:space="preserve">{{Infobox international football competition
| year           = ၂၀၂၆
| tourney_name   = ဖီဖာကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ
| other_titles   = {{ubl|FIFA World Cup 26|Copa Mundial de la FIFA 2026|Coupe du Monde de la FIFA 2026}}
| image          = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
| size           = 
| alt            = Emblem of the 2026 FIFA World Cup, showing numbers &quot;2&quot; (top) and &quot;6&quot; (bottom) superimposed by the World Cup trophy
&lt;!--Do not add flags to country parameters as per WP:INFOBOXFLAG.--&gt;
| country        = [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]
| country2       = [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ]]
| country3       = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
| dates          = ၁၁ ဇွန် - ၁၉ ဇူလိုင်
| num_teams      = ၄၈ နိုင်ငံ
| confederations = ၆ ခု
| venues         = ၁၆ ခု
| cities         = ၁၆ 
| champion       =
| count          =
| second         =
| third          =
| fourth         =
| matches        =
| goals          =
| attendance     =
| top_scorer     =
| player         =
| goalkeeper     =
| young_player   =
| fair_play      =
| prevseason     = [[၂၀၂၂ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား|၂၀၂၂]]
| nextseason     = ''၂၀၃၀''
| updated        =
}}
'''၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ''' (အင်္ဂလိပ်: 2026 FIFA World Cup) သည် [[ဖီဖာ]]အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ယှဉ်ပြိုင်ကြသည့် (၂၃) ကြိမ်မြောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့အထိ [[ကနေဒါနိုင်ငံ|ကနေဒါ]]၊ [[မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ|မက္ကဆီကို]]နှင့် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]တို့ရှိ မြို့ပေါင်း ၁၆ မြို့တွင် ကျင်းပရန် လျာထားသည်။&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web |date=February 4, 2024 |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |archive-date=February 5, 2024 |access-date=February 4, 2024 |publisher=FIFA}}&lt;/ref&gt; အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကွာတားဖိုင်နယ်၊ ဆီမီးဖိုင်နယ်နှင့် ဗိုလ်လုပွဲများအပါအဝင် ပွဲစဉ်ပေါင်း ၆၀ ကို မြို့ကြီး ၁၁ မြို့တွင် လက်ခံကျင်းပမည်ဖြစ်သည်။ မက္ကဆီကိုက မြို့ ၃ မြို့တွင် ပွဲစဉ် ၁၀ ပွဲနှင့် ကနေဒါက မြို့ ၂ မြို့တွင် ပွဲစဉ် ၁၀ ပွဲ အသီးသီး လက်ခံကျင်းပသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် နိုင်ငံသုံးနိုင်ငံ စုပေါင်းအိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပြိုင်ပွဲဝင်အသင်းအရေအတွက်ကိုလည်း ၃၂ သင်းမှ ၄၈ သင်းအထိ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုးမြှင့်ကျင်းပခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်အတွက် အသင်း (၃၉)သင်း အဖြေထွက် |url=https://news-eleven.com/article/307720 |access-date=2026-05-11 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}&lt;/ref&gt;

မက္ကဆီကိုနိုင်ငံသည် ၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများကို အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ဖူးသဖြင့် ယခုတစ်ကြိမ်နှင့်ဆိုလျှင် ကမ္ဘာ့ဖလားကို (တစ်ကိုယ်တော် သို့မဟုတ် ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ်) သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် လက်ခံကျင်းပသည့် ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး ကနေဒါနိုင်ငံအတွက်မူ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။ နိုဝင်ဘာနှင့် ဒီဇင်ဘာလများတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၂ ကာတာကမ္ဘာ့ဖလားပြီးနောက် ယခုပြိုင်ပွဲကို မြောက်ကမ္ဘာခြမ်း၏ နွေရာသီကာလတွင် ပြန်လည်ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။

ယခုအကြိမ်တွင် [[ကိတ်ဗာဒီနိုင်ငံ|ကိတ်ဗာဒီ]] (Cape Verde)၊ [[ကူရာဆော|ကူရာဆောနိုင်ငံ]] (Curaçao)၊ [[ဂျော်ဒန်နိုင်ငံ|ဂျော်ဒန်]] နှင့် [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ|ဥဇဘက်ကစ္စတန်]] စသည့် နိုင်ငံလေးနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံ [[အာဂျင်တီးနား အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း|အာဂျင်တီးနားအသင်း]]သည် ယခုပြိုင်ပွဲတွင် လက်ရှိချန်ပီယံအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-03-01 |title=၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလား ပွဲစဉ်ဇယား - အရေးကြီးရက်များနှင့် မြန်မာစံတော်ချိန် {{!}} သတင်း |url=https://myanmarworldcup.com/news/2026-world-cup-key-dates-schedule |access-date=2026-05-11 |website=၂၀၂၆ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလား |language=my}}&lt;/ref&gt;

== ကျင်းပမည့်နေရာများ ==
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် အိမ်ရှင်မြို့ကြီး ၁၆ မြို့ (ကနေဒါနိုင်ငံမှ နှစ်မြို့၊ မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ သုံးမြို့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ ၁၁ မြို့) ပါဝင်သည့်စာရင်းကို FIFA က ကြေညာခဲ့သည်။

FIFA ၏ အားကစားကွင်းစပွန်ဆာဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအရ ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့် ကာလအတွင်း အားကစားကွင်းများအား အောက်တွင် ကွင်းစကွင်းပိတ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည့် အမည်လွှဲများကို အသုံးပြုမည်။&lt;ref&gt;{{cite web |last=Pelit |first=Asli |date=February 16, 2024 |title=FIFA RULES MAY COST METLIFE $80M IN WORLD CUP FINAL BRAND VALUE |url=https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240216173018/https://www.sportico.com/business/sponsorship/2024/world-cup-final-metlife-sponsorship-fifa-rules-1234766942/ |archive-date=February 16, 2024 |access-date=July 21, 2024 |work=Sportico}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FIFA stadia2&quot;&gt;{{cite web |date=July 15, 2025 |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |access-date=November 17, 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}&lt;/ref&gt; လူဝင်ဆံ့မှုပမာဏသည် FIFA မှ ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံထားသည်။&lt;ref name=&quot;FIFA stadia&quot;&gt;{{cite web |date=July 15, 2025 |title=The FIFA World Cup 26 stadiums |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |access-date=November 17, 2025 |publisher=FIFA |quote=Stadium official names for the FIFA World Cup 26 have been matched with Host City names and may differ from the common designation used locally.}}&lt;/ref&gt;

==== သင်္ကေတရှင်းလင်းချက် ====
† ယခင်အမျိုးသားကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများအတွက် အသုံးပြုခဲ့သော အားကစားကွင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။

‡ အမိုးအပြည့်အစုံ သို့မဟုတ် ပြန်ဆုတ်နိုင်သော အမိုးပါရှိပြီး အတွင်းပိုင်း ရာသီဥတုထိန်းချုပ်မှုစနစ် တပ်ဆင်ထားသည့် အမိုးအကာအောက်ရှိ အားကစားကွင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ ပြိုင်ပွဲကျင်းပမည့် နေရာများ
|-
! scope=&quot;col&quot; | မြို့များ
! scope=&quot;col&quot; | အားကစားကွင်းများ
! scope=&quot;col&quot; | လူဦးရေဝင်ဆံ့မှု
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | ပုံ
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Dallas&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဒါးလတ်စ်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; Arlington, Texas&lt;/small&gt;
| AT&amp;T Stadium{{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Dallas Stadium)}}'''
| '''94,000'''
| [[File:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Mexico City&quot; | {{flagicon|MEX}} [[မက္ကဆီကိုမြို့]]
| Estadio Azteca{{dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Mexico City Stadium)}}'''
| '''83,000'''
| [[File:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;New York&quot; | {{flagicon|USA}} [[နယူးယောက်မြို့|နယူးယောက်/နယူးဂျာစီ]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; East Rutherford, [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]&lt;/small&gt;
| MetLife Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(New York New Jersey Stadium)}}'''
| '''82,500'''
| [[File:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Atlanta&quot; | {{flagicon|USA}} [[အတ္တလန္တာမြို့]]
| Mercedes-Benz Stadium {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Atlanta Stadium)}}'''
| '''75,000'''
| [[File:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Kansas City&quot; | {{flagicon|USA}} [[မစ်ဆိုရီပြည်နယ်|ကန်းဆပ်မြို့]]
| Arrowhead Stadium &lt;br /&gt;'''{{small|(Kansas City Stadium)}}'''
| '''73,000'''
| [[File:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Houston&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဟူစတန်မြို့]]
| NRG Stadium {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(Houston Stadium)}}'''
| '''72,000'''
| [[File:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;San Francisco&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; (Santa Clara, [[ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်|ကယ်လီဖိုးနီးယား]])&lt;/small&gt;
| Levi's Stadium &lt;br /&gt;'''{{small|(San Francisco Bay Area Stadium)}}'''
| '''71,000'''
| [[File:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Los Angeles&quot; | {{flagicon|USA}} [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Inglewood, California)&lt;/small&gt;
| SoFi Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Los Angeles Stadium)}}'''
| '''70,000'''
| [[File:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Philadelphia&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့]]
| Lincoln Financial Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Philadelphia Stadium)}}'''
| '''69,000'''
| [[File:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Seattle&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဆေအတလ်မြို့]]
| Lumen Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Seattle Stadium)}}'''
| '''69,000'''
| [[File:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Boston&quot; | {{flagicon|USA}} [[ဘော့စတွန်မြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Foxborough, [[မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ်]])&lt;/small&gt;
| Gillette Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Boston Stadium)}}'''
| '''65,000'''
| [[File:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|Gillette Stadium]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Miami&quot; | {{flagicon|USA}} [[မိုင်ယာမီမြို့]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Miami Gardens, [[ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်]])&lt;/small&gt;
| Hard Rock Stadium&lt;br /&gt;'''{{small|(Miami Stadium)}}'''
| '''65,000'''
| [[File:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Vancouver&quot; | {{flagicon|CAN}} [[ဗန်ကူးဗားမြို့]]
| BC Place {{double-dagger}}&lt;br /&gt;'''{{small|(BC Place Vancouver)}}'''
| '''54,000'''
| [[File:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Monterrey&quot; | {{flagicon|MEX}} မွန်တယ်ရေးမြို့ &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Guadalupe)&lt;/small&gt;
| Estadio BBVA&lt;br /&gt;'''{{small|(Estadio Monterrey)}}'''
| '''53,500'''
| [[File:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Guadalajara&quot; | {{flagicon|MEX}} ဂွါဒါလာဟာရာမြို့&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Zapopan)&lt;/small&gt;
| Estadio Akron&lt;br /&gt;'''{{small|(Estadio Guadalajara)}}'''
| '''48,000'''
| [[File:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless]]
|-
! style=&quot;text-align:left&quot; data-sort-value=&quot;Toronto&quot; | {{flagicon|CAN}} [[တိုရွန်တိုမြို့]]
| BMO Field&lt;br /&gt;'''{{small|(Toronto Stadium)}}'''
| '''45,000'''
| [[File:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless]]
|}

== အသင်းများ ==


{| class=&quot;vertical-align-top&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု A
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| A1 || ''{{fb|MEX}}''
|-
| A2 || {{fb|RSA}}
|-
| A3 || {{fb|KOR}}
|-
| A4 || {{fb|CZE}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု B
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| B1 || ''{{fb|CAN}}''
|-
| B2 || {{fb|BIH}} 
|-
| B3 || {{fb|QAT}}
|-
| B4 || {{fb|SUI}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု C
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| C1 || {{fb|BRA}}
|-
| C2 || {{fb|MAR}}
|-
| C3 || {{fb|HAI}}
|-
| C4 || {{fb|SCO}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု D
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| D1 || ''{{fb|USA}}''
|-
| D2 || {{fb|PAR}}
|-
| D3 || {{fb|AUS}}
|-
| D4 || {{fb|TUR}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု E
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| E1 || {{fb|GER}}
|-
| E2 || {{fb|CUW}}
|-
| E3 || {{fb|CIV}}
|-
| E4 || {{fb|ECU}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု F
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| F1 || {{fb|NED}}
|-
| F2 || {{fb|JPN}}
|-
| F3 || {{fb|SWE}}
|-
| F4 || {{fb|TUN}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု G
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| G1 || {{fb|BEL}}
|-
| G2 || {{fb|EGY}}
|-
| G3 || {{fb|IRN}}
|-
| G4 || {{fb|NZL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု H
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| H1 || {{fb|ESP}}
|-
| H2 || {{fb|CPV}}
|-
| H3 || {{fb|KSA}}
|-
| H4 || {{fb|URU}}
|}
|-
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု I
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| I1 || {{fb|FRA}}
|-
| I2 || {{fb|SEN}}
|-
| I3 || {{fb|IRQ}}
|-
| I4 || {{fb|NOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု J
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| J1 || {{fb|ARG}}
|-
| J2 || {{fb|ALG}}
|-
| J3 || {{fb|AUT}}
|-
| J4 || {{fb|JOR}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု K
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| K1 || {{fb|POR}}
|-
| K2 || {{fb|COD}}
|-
| K3 || {{fb|UZB}}
|-
| K4 || {{fb|COL}}
|}
|
{| class=&quot;wikitable col1center&quot;
|-
|+ အုပ်စု L
|-
! စဉ်||width=&quot;220&quot;| အသင်းများ
|-
| L1 || {{fb|ENG}}
|-
| L2 || {{fb|CRO}}
|-
| L3 || {{fb|GHA}}
|-
| L4 || {{fb|PAN}}
|}
|}


== ပွဲစဉ်အချိန်ဇယား ==
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Schedule by round
|-
!Round
!ပွဲစဉ်
!ရက်စွဲ
|-
|rowspan=3|အုပ်စုအဆင့်
|ပွဲစဉ် ၁
|June 11–17, 2026
|-
|ပွဲစဉ် ၂
|June 18–23, 2026
|-
|ပွဲစဉ် ၃
|June 24–27, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6| နောက်ဆုံးအဆင့်
|Round of 32
|June 28 – July 3, 2026
|-
|Round of 16
|July 4–7, 2026
|-
|Quarterfinals
|July 9–11, 2026
|-
|Semifinals
|July 14–15, 2026
|-
|Match for third place
|July 18, 2026
|-
|Final
|July 19, 2026
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=display:inline-grid&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Schedule by group
|-
!Matchday
!Pairings
!Groups
!Date
|-
|rowspan=7|ပွဲစဉ် ၁
|rowspan=7|1 vs 2&lt;br&gt;3 vs 4
|A
|June 11, 2026
|-
|B &amp; D
|June 12, 2026
|-
|B, C &amp; D
|June 13, 2026
|-
|E &amp; F
|June 14, 2026
|-
|G &amp; H
|June 15, 2026
|-
|I &amp; J
|June 16, 2026
|-
|K &amp; L
|June 17, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|ပွဲစဉ် ၂
|rowspan=6|1 vs 3&lt;br&gt;4 vs 2
|A &amp; B
|June 18, 2026
|-
|C &amp; D
|June 19, 2026
|-
|E &amp; F
|June 20, 2026
|-
|G &amp; H
|June 21, 2026
|-
|I &amp; J
|June 22, 2026
|-
|K &amp; L
|June 23, 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=4|ပွဲစဉ် ၃
|rowspan=4|4 vs 1&lt;br&gt;2 vs 3
|A, B &amp; C
|June 24, 2026
|-
|D, E &amp; F
|June 25, 2026
|-
|G, H &amp; I
|June 26, 2026
|-
|J, K &amp; L
|June 27, 2026
|}
=== အုပ်စုအဆင့် ===
=== အုပ်စု A ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|MEX}}''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;  rowspan=&quot;2&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|KOR}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|CZE}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | -1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | '''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|RSA}}
|1
|0
|0
|1
|0
|2
| -2
|'''0'''
|
|}
=== အုပ်စု B ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|CAN}}''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;  rowspan=&quot;2&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|BIH}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|SUI}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | '''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|QAT}}
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| 0
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု C ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|SCO}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|MAR}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|BRA}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | '''1'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|HAI}}
|1
|0
|0
|1
|0
|1
| -1
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု D ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | ''{{fb|USA}} '''(H)'''''
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 4
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +3
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|AUS}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''3'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|TUR}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | -2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|PAR}}
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု E ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|GER}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 7
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +6
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|CIV}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''3'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|ECU}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | -1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''0'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|CUW}}
|1
|0
|0
|1
|1
|7
| -6
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု F ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|SWE}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 5
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +4
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | '''3'''
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | {{fb|JPN}}
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |'''1'''
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | {{fb|NED}}
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |1
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |2
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |'''1'''
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|{{fb|TUN}}
|1
|0
|0
|1
|1
|5
| -4
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု G ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု H ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု I ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု J ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု K ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}

=== အုပ်စု L ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;
!အဆင့်
!အသင်း
!ပွဲ
!နိုင်
!သရေ
!ရှုံး
!ဂိုးသွင်း
!ဂိုးပေး
!ဂိုးကွာ
!ရမှတ်
!
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | +1
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 3
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခဲ့သည်။
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 2
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; | 0
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 3
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; | 0
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |
| style=&quot;background:#cce5ff;&quot; |အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်နိုင်ခြေရှိ
|-
|4
|
|1
|0
|0
|1
|1
|4
| -3
|'''0'''
|
|}


== ဈေးကွက်ရှာဖွေရေး ==

=== ပွဲစဉ်ထုတ်လွှင့်ခွင့် ===
မြန်မာနိုင်ငံတွင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|မိုင်တဲလ်]] (MyTel) ၏ ရုပ်သံပလက်ဖောင်း ဖြစ်သော TV360 က ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ပွဲစဉ်များကို တရာဝင်း ထုတ်လွှင့်ခွင့် ရရှိထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=TV360 Media Hub |date=2026-05-31 |title=2026 Worldcup is coming on TV360  🥳🥳 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kEsoZNERGzc |access-date=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-11 |title=၂၀၂၆ ဇွန် ၁၁ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မြန်မာ စစ်တပ်ပိုင် Mytel က ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်တွေကို ပြသခွင့်ရ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2klzdneylt |access-date=2026-06-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt; ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များ တိုက်ရိုက်ပြသခွင့်အတွက် ဒေါ်လာသန်းဆယ်ချီ ငွေကြေးများစွာကုန်ကျခံ၍ မြန်မာနိုင်ငံတဦးတည်း မူပိုင်ခွင့်ရရှိထားသော စစ်တပ်ပိုင် [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ|Mytel TV360]] ၏ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] စာမျက်နှာကို Meta က ဖယ်ရှားလိုက်သည်ဟု Justice For Myanmar က ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၁၃ ဇွန် ၂၀၂၆ ) |url=https://bur.mizzima.com/2026/06/13/93050 |url-status=live |access-date=14 June 2026 |website=Mizzima}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>4us2c1ktq2mifbwvbyuo0ah8p5ejz2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286928</id>
    <revision>
      <id>1038560</id>
      <parentid>1035216</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <origin>1038560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16167" sha1="79jcb4f4ad5p4jwunn2zczmkhy8daci" xml:space="preserve">'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။

== သမိုင်းကြောင်း ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊  [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ 

&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;HN:=\{hn\mid h\in H, n\in N\}&lt;/math&gt; ဟူသော အစုမြှောက်လဒ် (set product) သည်လည်း &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;HN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

&lt;math&gt;H\cap N&lt;/math&gt; အုပ်စုသည်လည်း &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;H/(H\cap N)\cong HN/N&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် အုပ်စုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

ဤနေရာတွင် အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (canonical isomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ 

၎င်းကို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;f\colon H\to HN/N,\quad h\mapsto hN&lt;/math&gt; ဟူသော ဆာဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (surjective mapping) က ဖန်တီးပေးသည်။ 

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းစွာ မှန်ကန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

*&lt;math&gt;\ker\left(f\right)=\left\{a\in H\mid aN=N\right\}=\left\{a\in H\mid a\in N\right\}=H\cap N&lt;/math&gt;

ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်မှ အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် ရှင်းလင်းသော ကောက်ချက်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည်။ 

၎င်းမှာ&lt;math&gt;H\cap N=\{e\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;H \cong HN/N&lt;/math&gt; ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားပြီး ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ 

&lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည်လည်း &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

သို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;(G/N)/(H/N)\cong G/H&lt;/math&gt;

ဤအခြေအနေတွင် ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များကို လားရာနှစ်ခုစလုံးအတွက် ဖော်ပြနိုင်သည်။ 

တစ်ဖက်တွင် &lt;math&gt;G/N\to G/H,\quad gN\mapsto gH&lt;/math&gt; ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။ 

အခြားတစ်ဖက်တွင် &lt;math&gt;G\to(G/N)/(H/N),\quad g\mapsto gN(H/N)&lt;/math&gt; ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။

ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

== ကွင်းများ (Rings) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် လိုက်လျောညီထွေရှိသော ပုံစံဖြင့် ကွင်းများအတွက်လည်း မှန်ကန်မှုရှိသည်။

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ် (ideal) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;S + \mathfrak{a} = \{ s + a \mid s \in S, a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; ဟူသော ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;S \cap \mathfrak{a}&lt;/math&gt; ဟူသော ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;S / (S \cap \mathfrak{a}) \cong (S + \mathfrak{a}) / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် ကွင်းများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{b} \subseteq \mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;\mathfrak{a} / \mathfrak{b} = \{ a + \mathfrak{b} \mid a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R / \mathfrak{b}&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;(R / \mathfrak{b}) / (\mathfrak{a} / \mathfrak{b}) \cong R / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

== ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၊ အဘီလီယန်အုပ်စုများ သို့မဟုတ် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အဘီလီယန် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]]ရှိ အရာဝတ္ထုများ (Vector spaces, abelian groups or objects of an arbitrary abelian category) ==

&lt;math&gt;M,N\subseteq Q\subseteq P&lt;/math&gt; တို့ကို အောက်ပါတို့အနက်မှ တစ်ခုခုဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

#ဖီးလ်ဒ် (field) တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces)။
#သို့မဟုတ် အဘီလီယန်အုပ်စုများ (abelian groups)။
#သို့မဟုတ် ပိုမိုယေဘုယျကျသော ကွင်းတစ်ခုအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ (modules)။
#သို့မဟုတ် အထွေထွေအားဖြင့် မည်သည့် အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (abelian category) ရှိ အရာဝတ္ထုများ (objects)။

ဤသို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအချက်များ မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;M/(M\cap N)\cong (M+N)/N&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;(P/N)/(Q/N)\cong P/Q&lt;/math&gt;

ဤနေရာတွင်လည်း &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီရှိ အရာဝတ္ထုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; အသီးသီး၏ ပုံမှန်မြားများ (canonical arrows) နှင့် ကိုက်ညီမှု (compatible) ရှိခြင်းအားဖြင့် တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော ကျယ်ပြန့်သည့် သဘောတရားတစ်ခုကို မြွေ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (snake lemma) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

==ကိုးကား==
* Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61.
* Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930.
* Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6.
* Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3.
* Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9.

[[Category:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>79jcb4f4ad5p4jwunn2zczmkhy8daci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038561</id>
      <parentid>1038560</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:42:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <origin>1038561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19467" sha1="ng2i23v285jbkr5thszertcony3zhby" xml:space="preserve">'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။

== သမိုင်းကြောင်း (History) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊  [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

== အမည်ပေးစနစ်နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Systematics and Nomenclature)==
သင်္ချာစာပေများတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအတွက် အားလုံးသဘောတူလက်ခံထားသော အမည်ပေးစနစ် မရှိပါ။ ဥရောပမှ ရှေးကျသော စာပေများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေတ်သစ်စာပေများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအချက်မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။
* အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (fundamental homomorphism theorem) ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် A အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
* ရှေးကျသော စာပေများတွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ဟု ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသော သီအိုရမ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Second Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် B အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
* စားလဒ်များ၏ စားလဒ်များ (quotients of quotients) နှင့်ပတ်သက်သော အလားတူ သီအိုရမ်ကို တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Third Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် C အဖြစ် အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်သည်။
* ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် (correspondence theorem) သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Lattice Theorem) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Fourth Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် D အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ သဘောတရားများအားလုံးတွင် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (structural consistency) ရှိစေရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါအပိုင်းများတွင် သီအိုရမ်လေးခုပါဝင်သော မူဘောင် (A, B, C, D) ကို အသုံးပြုသွားပါမည်။

== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ 

&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;HN:=\{hn\mid h\in H, n\in N\}&lt;/math&gt; ဟူသော အစုမြှောက်လဒ် (set product) သည်လည်း &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;HN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

&lt;math&gt;H\cap N&lt;/math&gt; အုပ်စုသည်လည်း &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;H/(H\cap N)\cong HN/N&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် အုပ်စုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

ဤနေရာတွင် အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (canonical isomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ 

၎င်းကို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ &lt;math&gt;f\colon H\to HN/N,\quad h\mapsto hN&lt;/math&gt; ဟူသော ဆာဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (surjective mapping) က ဖန်တီးပေးသည်။ 

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းစွာ မှန်ကန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

*&lt;math&gt;\ker\left(f\right)=\left\{a\in H\mid aN=N\right\}=\left\{a\in H\mid a\in N\right\}=H\cap N&lt;/math&gt;

ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်မှ အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် ရှင်းလင်းသော ကောက်ချက်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည်။ 

၎င်းမှာ&lt;math&gt;H\cap N=\{e\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;H \cong HN/N&lt;/math&gt; ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားပြီး ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ 

&lt;math&gt;H&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည်လည်း &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

သို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;(G/N)/(H/N)\cong G/H&lt;/math&gt;

ဤအခြေအနေတွင် ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များကို လားရာနှစ်ခုစလုံးအတွက် ဖော်ပြနိုင်သည်။ 

တစ်ဖက်တွင် &lt;math&gt;G/N\to G/H,\quad gN\mapsto gH&lt;/math&gt; ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။ 

အခြားတစ်ဖက်တွင် &lt;math&gt;G\to(G/N)/(H/N),\quad g\mapsto gN(H/N)&lt;/math&gt; ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။

ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

== ကွင်းများ (Rings) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် လိုက်လျောညီထွေရှိသော ပုံစံဖြင့် ကွင်းများအတွက်လည်း မှန်ကန်မှုရှိသည်။

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ် (ideal) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;S + \mathfrak{a} = \{ s + a \mid s \in S, a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; ဟူသော ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;S \cap \mathfrak{a}&lt;/math&gt; ဟူသော ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;S / (S \cap \mathfrak{a}) \cong (S + \mathfrak{a}) / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် ကွင်းများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{b} \subseteq \mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;\mathfrak{a} / \mathfrak{b} = \{ a + \mathfrak{b} \mid a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R / \mathfrak{b}&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;(R / \mathfrak{b}) / (\mathfrak{a} / \mathfrak{b}) \cong R / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

== ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၊ အဘီလီယန်အုပ်စုများ သို့မဟုတ် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အဘီလီယန် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]]ရှိ အရာဝတ္ထုများ (Vector spaces, abelian groups or objects of an arbitrary abelian category) ==

&lt;math&gt;M,N\subseteq Q\subseteq P&lt;/math&gt; တို့ကို အောက်ပါတို့အနက်မှ တစ်ခုခုဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

#ဖီးလ်ဒ် (field) တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces)။
#သို့မဟုတ် အဘီလီယန်အုပ်စုများ (abelian groups)။
#သို့မဟုတ် ပိုမိုယေဘုယျကျသော ကွင်းတစ်ခုအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ (modules)။
#သို့မဟုတ် အထွေထွေအားဖြင့် မည်သည့် အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (abelian category) ရှိ အရာဝတ္ထုများ (objects)။

ဤသို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအချက်များ မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;M/(M\cap N)\cong (M+N)/N&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;(P/N)/(Q/N)\cong P/Q&lt;/math&gt;

ဤနေရာတွင်လည်း &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီရှိ အရာဝတ္ထုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; အသီးသီး၏ ပုံမှန်မြားများ (canonical arrows) နှင့် ကိုက်ညီမှု (compatible) ရှိခြင်းအားဖြင့် တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော ကျယ်ပြန့်သည့် သဘောတရားတစ်ခုကို မြွေ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (snake lemma) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

==ကိုးကား==
* Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61.
* Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930.
* Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6.
* Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3.
* Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9.

[[Category:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>ng2i23v285jbkr5thszertcony3zhby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038562</id>
      <parentid>1038561</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <origin>1038562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20106" sha1="eqqqso9aaa742ulkm0zu7v3c2p3b0g7" xml:space="preserve">'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။

== သမိုင်းကြောင်း (History) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊  [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

== အမည်ပေးစနစ်နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Systematics and Nomenclature)==
သင်္ချာစာပေများတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအတွက် အားလုံးသဘောတူလက်ခံထားသော အမည်ပေးစနစ် မရှိပါ။ ဥရောပမှ ရှေးကျသော စာပေများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေတ်သစ်စာပေများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအချက်မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။
* အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (fundamental homomorphism theorem) ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် A အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
* ရှေးကျသော စာပေများတွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ဟု ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသော သီအိုရမ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Second Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် B အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
* စားလဒ်များ၏ စားလဒ်များ (quotients of quotients) နှင့်ပတ်သက်သော အလားတူ သီအိုရမ်ကို တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Third Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် C အဖြစ် အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်သည်။
* ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် (correspondence theorem) သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Lattice Theorem) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Fourth Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် D အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ သဘောတရားများအားလုံးတွင် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (structural consistency) ရှိစေရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါအပိုင်းများတွင် သီအိုရမ်လေးခုပါဝင်သော မူဘောင် (A, B, C, D) ကို အသုံးပြုသွားပါမည်။

== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==
&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တို့သည် အုပ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။

=== သီအိုရမ် A (ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;f \colon G \to H&lt;/math&gt; သည် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) တစ်ခုဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* ကာနယ် (kernel) &lt;math&gt;\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ် (image) &lt;math&gt;\operatorname{im}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ်သည် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) &lt;math&gt;G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] (isomorphic) ဖြစ်သည်။
* အထူးသဖြင့် &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။
*&lt;math&gt;H \cong G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt;

=== သီအိုရမ် B (ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* အစုမြှောက်လဒ် (set product) &lt;math&gt;SN = \{sn \mid s \in S, n \in N\}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ထပ်တူပိုင်းအစု &lt;math&gt;S \cap N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။
*&lt;math&gt;(SN)/N \cong S/(S \cap N)&lt;/math&gt;

ပုံစံတကျဆိုရလျှင် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်သာ လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ သို့သော် ၎င်းသည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။

အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် &lt;math&gt;S\cap N=\{e\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;S \cong SN/N&lt;/math&gt; ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။

====  ဥပမာ (ပရိုဂျက်တစ် မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စုများ Projective Linear Groups) ====
ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ကိန်းထွေး &lt;math&gt;2 \times 2&lt;/math&gt; ကိန်းအုံများ (invertible complex matrices) ၏ အုပ်စု &lt;math&gt;G = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ &lt;math&gt;S = \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; သည် ဒီတာမီနင့် (determinant) &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ရှိသော ကိန်းအုံများ၏ အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;N = \mathbb{C}^{\times}I&lt;/math&gt; သည် စကေလာကိန်းအုံများ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;I&lt;/math&gt; သည် ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းမှာ &lt;math&gt;S \cap N = \{\pm I\}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အစုမြှောက်လဒ်မှာ &lt;math&gt;SN = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ အောက်ပါရလဒ်ကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည်။
*&lt;math&gt;\operatorname{PGL}_2(\mathbb{C}) := \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})/(\mathbb{C}^{\times}I) \cong \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})/\{\pm I\} =: \operatorname{PSL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt;

== ကွင်းများ (Rings) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် လိုက်လျောညီထွေရှိသော ပုံစံဖြင့် ကွင်းများအတွက်လည်း မှန်ကန်မှုရှိသည်။

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ် (ideal) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;S + \mathfrak{a} = \{ s + a \mid s \in S, a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; ဟူသော ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;S \cap \mathfrak{a}&lt;/math&gt; ဟူသော ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;S / (S \cap \mathfrak{a}) \cong (S + \mathfrak{a}) / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် ကွင်းများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{b} \subseteq \mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;\mathfrak{a} / \mathfrak{b} = \{ a + \mathfrak{b} \mid a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R / \mathfrak{b}&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;(R / \mathfrak{b}) / (\mathfrak{a} / \mathfrak{b}) \cong R / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

== ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၊ အဘီလီယန်အုပ်စုများ သို့မဟုတ် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အဘီလီယန် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]]ရှိ အရာဝတ္ထုများ (Vector spaces, abelian groups or objects of an arbitrary abelian category) ==

&lt;math&gt;M,N\subseteq Q\subseteq P&lt;/math&gt; တို့ကို အောက်ပါတို့အနက်မှ တစ်ခုခုဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

#ဖီးလ်ဒ် (field) တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces)။
#သို့မဟုတ် အဘီလီယန်အုပ်စုများ (abelian groups)။
#သို့မဟုတ် ပိုမိုယေဘုယျကျသော ကွင်းတစ်ခုအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ (modules)။
#သို့မဟုတ် အထွေထွေအားဖြင့် မည်သည့် အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (abelian category) ရှိ အရာဝတ္ထုများ (objects)။

ဤသို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအချက်များ မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;M/(M\cap N)\cong (M+N)/N&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;(P/N)/(Q/N)\cong P/Q&lt;/math&gt;

ဤနေရာတွင်လည်း &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီရှိ အရာဝတ္ထုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; အသီးသီး၏ ပုံမှန်မြားများ (canonical arrows) နှင့် ကိုက်ညီမှု (compatible) ရှိခြင်းအားဖြင့် တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော ကျယ်ပြန့်သည့် သဘောတရားတစ်ခုကို မြွေ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (snake lemma) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

==ကိုးကား==
* Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61.
* Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930.
* Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6.
* Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3.
* Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9.

[[Category:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>eqqqso9aaa742ulkm0zu7v3c2p3b0g7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038565</id>
      <parentid>1038562</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <origin>1038565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24038" sha1="3eeuzidhed0bfg1tszh0x4vq5xt3mj1" xml:space="preserve">'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။

== သမိုင်းကြောင်း (History) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊  [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

== အမည်ပေးစနစ်နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Systematics and Nomenclature)==
သင်္ချာစာပေများတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအတွက် အားလုံးသဘောတူလက်ခံထားသော အမည်ပေးစနစ် မရှိပါ။ ဥရောပမှ ရှေးကျသော စာပေများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေတ်သစ်စာပေများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအချက်မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။
* အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (fundamental homomorphism theorem) ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် A အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
* ရှေးကျသော စာပေများတွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ဟု ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသော သီအိုရမ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Second Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် B အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
* စားလဒ်များ၏ စားလဒ်များ (quotients of quotients) နှင့်ပတ်သက်သော အလားတူ သီအိုရမ်ကို တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Third Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် C အဖြစ် အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်သည်။
* ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် (correspondence theorem) သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Lattice Theorem) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Fourth Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် D အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ သဘောတရားများအားလုံးတွင် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (structural consistency) ရှိစေရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါအပိုင်းများတွင် သီအိုရမ်လေးခုပါဝင်သော မူဘောင် (A, B, C, D) ကို အသုံးပြုသွားပါမည်။

== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==
&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တို့သည် အုပ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။

=== သီအိုရမ် A (ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;f \colon G \to H&lt;/math&gt; သည် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) တစ်ခုဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* ကာနယ် (kernel) &lt;math&gt;\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ် (image) &lt;math&gt;\operatorname{im}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ်သည် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) &lt;math&gt;G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] (isomorphic) ဖြစ်သည်။
* အထူးသဖြင့် &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။
*&lt;math&gt;H \cong G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt;

=== သီအိုရမ် B (ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* အစုမြှောက်လဒ် (set product) &lt;math&gt;SN = \{sn \mid s \in S, n \in N\}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ထပ်တူပိုင်းအစု &lt;math&gt;S \cap N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။
*&lt;math&gt;(SN)/N \cong S/(S \cap N)&lt;/math&gt;

ပုံစံတကျဆိုရလျှင် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်သာ လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ သို့သော် ၎င်းသည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။

အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် &lt;math&gt;S\cap N=\{e\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;S \cong SN/N&lt;/math&gt; ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။

====  ဥပမာ (ပရိုဂျက်တစ် မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စုများ Projective Linear Groups) ====
ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ကိန်းထွေး &lt;math&gt;2 \times 2&lt;/math&gt; ကိန်းအုံများ (invertible complex matrices) ၏ အုပ်စု &lt;math&gt;G = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ &lt;math&gt;S = \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; သည် ဒီတာမီနင့် (determinant) &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ရှိသော ကိန်းအုံများ၏ အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;N = \mathbb{C}^{\times}I&lt;/math&gt; သည် စကေလာကိန်းအုံများ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;I&lt;/math&gt; သည် ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းမှာ &lt;math&gt;S \cap N = \{\pm I\}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အစုမြှောက်လဒ်မှာ &lt;math&gt;SN = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ အောက်ပါရလဒ်ကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည်။
*&lt;math&gt;\operatorname{PGL}_2(\mathbb{C}) := \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})/(\mathbb{C}^{\times}I) \cong \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})/\{\pm I\} =: \operatorname{PSL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt;

=== သီအိုရမ် C (တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ &lt;math&gt;N \subseteq K \subseteq G&lt;/math&gt; အခြေအနေကို ပြည့်မီသော မည်သည့် အုပ်စုပိုင်း သို့မဟုတ် မူမှန်အုပ်စုပိုင်း &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက်မဆို အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; ပုံစံရှိသည်။
* &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းဖြစ်ပါက &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; ပုံစံရှိသည်။
* အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။
*&lt;math&gt;(G/N)/(K/N) \cong G/K&lt;/math&gt;

ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

=== သီအိုရမ် D (ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် / စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် ပုံမှန် ပရိုဂျက်ရှင်း (canonical projection) &lt;math&gt;G \to G/N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ပါဝင်သော &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုနှင့် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုတို့ကြားတွင် ပါဝင်မှုအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (inclusion-preserving bijection) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤကိုက်ညီမှုအရ &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများသည် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများနှင့် တိကျစွာ သက်ဆိုင်နေသည်။

ဆပ်ဆန်ဟောက်စ် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Zassenhaus lemma) သို့မဟုတ် လိပ်ပြာ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (butterfly lemma) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။

== ကွင်းများ (Rings) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် လိုက်လျောညီထွေရှိသော ပုံစံဖြင့် ကွင်းများအတွက်လည်း မှန်ကန်မှုရှိသည်။

=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ် (ideal) တစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်း (subring) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်မည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;S + \mathfrak{a} = \{ s + a \mid s \in S, a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; ဟူသော ပေါင်းလဒ်သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ ကွင်းပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ 

ထို့ပြင် &lt;math&gt;S \cap \mathfrak{a}&lt;/math&gt; ဟူသော ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;S / (S \cap \mathfrak{a}) \cong (S + \mathfrak{a}) / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် ကွင်းများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။

=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===

&lt;math&gt;R&lt;/math&gt; သည် ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ 

&lt;math&gt;\mathfrak{b} \subseteq \mathfrak{a}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်နှစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။ 

သို့ဆိုလျှင် &lt;math&gt;\mathfrak{a} / \mathfrak{b} = \{ a + \mathfrak{b} \mid a \in \mathfrak{a} \}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;R / \mathfrak{b}&lt;/math&gt; ၏ အိုင်ဒီးလ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။

*&lt;math&gt;(R / \mathfrak{b}) / (\mathfrak{a} / \mathfrak{b}) \cong R / \mathfrak{a}&lt;/math&gt;

== ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၊ အဘီလီယန်အုပ်စုများ သို့မဟုတ် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အဘီလီယန် [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ|ကတ်တဂိုရီ]]ရှိ အရာဝတ္ထုများ (Vector spaces, abelian groups or objects of an arbitrary abelian category) ==

&lt;math&gt;M,N\subseteq Q\subseteq P&lt;/math&gt; တို့ကို အောက်ပါတို့အနက်မှ တစ်ခုခုဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။

#ဖီးလ်ဒ် (field) တစ်ခုအပေါ် အခြေခံထားသော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ (vector spaces)။
#သို့မဟုတ် အဘီလီယန်အုပ်စုများ (abelian groups)။
#သို့မဟုတ် ပိုမိုယေဘုယျကျသော ကွင်းတစ်ခုအပေါ် အခြေခံသည့် မော်ဂျူးများ (modules)။
#သို့မဟုတ် အထွေထွေအားဖြင့် မည်သည့် အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ (abelian category) ရှိ အရာဝတ္ထုများ (objects)။

ဤသို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအချက်များ မှန်ကန်သည်။

*&lt;math&gt;M/(M\cap N)\cong (M+N)/N&lt;/math&gt;
*&lt;math&gt;(P/N)/(Q/N)\cong P/Q&lt;/math&gt;

ဤနေရာတွင်လည်း &lt;math&gt;\cong&lt;/math&gt; သင်္ကေတသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ကတ်တဂိုရီရှိ အရာဝတ္ထုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် &lt;math&gt;M&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;P&lt;/math&gt; အသီးသီး၏ ပုံမှန်မြားများ (canonical arrows) နှင့် ကိုက်ညီမှု (compatible) ရှိခြင်းအားဖြင့် တိကျသေချာစွာ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်စပ်နေသော ကျယ်ပြန့်သည့် သဘောတရားတစ်ခုကို မြွေ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (snake lemma) တွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

==ကိုးကား==
* Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61.
* Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930.
* Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6.
* Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3.
* Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9.

[[Category:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>3eeuzidhed0bfg1tszh0x4vq5xt3mj1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038566</id>
      <parentid>1038565</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mkant00</username>
        <id>135890</id>
      </contributor>
      <origin>1038566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20344" sha1="luial073avd1zzfdnajnsw759vjopqv" xml:space="preserve">'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' (isomorphism theorems) သို့မဟုတ် နိုသာ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ (Noether's isomorphism theorems) သည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) တွင် အခြေခံကျသော ရလဒ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် စားလဒ်များ (quotients)၊ [[ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (homomorphisms) နှင့် အရာဝတ္ထုပိုင်းများ (subobjects) ကြားရှိ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီအိုရမ်များကို [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups)၊ [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]] (rings)၊ [[ဗက်တာရပ်ဝန်း|ဗက်တာရပ်ဝန်းများ]] (vector spaces)၊ [[မော်ဂျူး|မော်ဂျူးများ]] (modules) နှင့် [[လီအက္ခရာသင်္ချာ|လီအက္ခရာသင်္ချာများ]] (Lie algebras) အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) အတွက် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ [[စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ]] (universal algebra) တွင် ဤသီအိုရမ်များကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အက္ခရာသင်္ချာများ (arbitrary algebras) နှင့် ထပ်တူညီမှုဆက်သွယ်ချက်များ (congruence relations) အတွက် ယေဘုယျပြုသည်။

== သမိုင်းကြောင်း (History) ==

အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်|မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ]] (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့်သူမ၏စာတမ်းတွင် ထုတ်ဝေဖော်ပြထားသည်။ ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) ၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။ နိုသာ၏ စာတမ်းထွက်ရှိပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ဘာတဲလ် လိန်းဒတ် ဗန် ဒါ ဝါးဒန် (Bartel Leendert van der Waerden) က သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကြီးမားသော ''Moderne Algebra'' (၁၉၃၀) ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာအုပ်သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]]၊  [[ကွင်း (အက္ခရာသင်္ချာ)|ကွင်းများ]]နှင့် [[ဖီးလ်ဒ်|ဖီးလ်ဒ်များ]] (fields) ၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ လေ့လာမှုကို စံသတ်မှတ်ရာတွင် များစွာအထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်]] သီအိုရမ်များကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သင်္ချာအသိုင်းအဝိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

== အမည်ပေးစနစ်နှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (Systematics and Nomenclature)==
သင်္ချာစာပေများတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအတွက် အားလုံးသဘောတူလက်ခံထားသော အမည်ပေးစနစ် မရှိပါ။ ဥရောပမှ ရှေးကျသော စာပေများနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေတ်သစ်စာပေများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ဤအချက်မှာ ပို၍ထင်ရှားသည်။
* အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (fundamental homomorphism theorem) ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (First Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် A အဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။
* ရှေးကျသော စာပေများတွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ဟု ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသော သီအိုရမ်ကို နိုင်ငံတကာတွင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Second Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ် (Diamond Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် B အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။
* စားလဒ်များ၏ စားလဒ်များ (quotients of quotients) နှင့်ပတ်သက်သော အလားတူ သီအိုရမ်ကို တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Third Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် C အဖြစ် အစဉ်လိုက် သတ်မှတ်သည်။
* ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် (correspondence theorem) သို့မဟုတ် လတ္တစ် သီအိုရမ် (Lattice Theorem) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (Fourth Isomorphism Theorem) သို့မဟုတ် သီအိုရမ် D အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ထည့်သွင်းဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

အက္ခရာသင်္ချာ သဘောတရားများအားလုံးတွင် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု (structural consistency) ရှိစေရန်အတွက် အောက်ဖော်ပြပါအပိုင်းများတွင် သီအိုရမ်လေးခုပါဝင်သော မူဘောင် (A, B, C, D) ကို အသုံးပြုသွားပါမည်။

== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==
&lt;math&gt;G&lt;/math&gt; နှင့် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; တို့သည် အုပ်စုများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။

=== သီအိုရမ် A (ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;f \colon G \to H&lt;/math&gt; သည် [[အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်]] (group homomorphism) တစ်ခုဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* ကာနယ် (kernel) &lt;math&gt;\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ် (image) &lt;math&gt;\operatorname{im}(f)&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;H&lt;/math&gt; ၏ [[အုပ်စုပိုင်း]] (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ပုံရိပ်သည် စားလဒ်အုပ်စု (quotient group) &lt;math&gt;G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt; နှင့် [[အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်|အိုင်ဆိုမော်ဖစ်]] (isomorphic) ဖြစ်သည်။
* အထူးသဖြင့် &lt;math&gt;f&lt;/math&gt; သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်|ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။
*&lt;math&gt;H \cong G/\operatorname{ker}(f)&lt;/math&gt;

=== သီအိုရမ် B (ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် / စိန်ပုံသဏ္ဍာန် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* အစုမြှောက်လဒ် (set product) &lt;math&gt;SN = \{sn \mid s \in S, n \in N\}&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* ထပ်တူပိုင်းအစု &lt;math&gt;S \cap N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
* အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။
*&lt;math&gt;(SN)/N \cong S/(S \cap N)&lt;/math&gt;

ပုံစံတကျဆိုရလျှင် &lt;math&gt;S&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; အတွင်းရှိ &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်ပြုအုပ်စု (normalizer) ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ရန်သာ လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေမျိုးတွင် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်ရန်မလိုပေ။ သို့သော် ၎င်းသည် &lt;math&gt;SN&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။

အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် &lt;math&gt;S\cap N=\{e\}&lt;/math&gt; ဖြစ်သောအခါ &lt;math&gt;S \cong SN/N&lt;/math&gt; ဟူ၍ တိုက်ရိုက် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သွားသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စုများ ခွဲထွက်တိုးချဲ့ခြင်း (split extension) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။

====  ဥပမာ (ပရိုဂျက်တစ် မျဉ်းဖြောင့်အုပ်စုများ Projective Linear Groups) ====
ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်သော ကိန်းထွေး &lt;math&gt;2 \times 2&lt;/math&gt; ကိန်းအုံများ (invertible complex matrices) ၏ အုပ်စု &lt;math&gt;G = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ &lt;math&gt;S = \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; သည် ဒီတာမီနင့် (determinant) &lt;math&gt;1&lt;/math&gt; ရှိသော ကိန်းအုံများ၏ အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ &lt;math&gt;N = \mathbb{C}^{\times}I&lt;/math&gt; သည် စကေလာကိန်းအုံများ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် &lt;math&gt;I&lt;/math&gt; သည် ထပ်တူရကိန်းအုံ (identity matrix) ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ထပ်တူပိုင်းမှာ &lt;math&gt;S \cap N = \{\pm I\}&lt;/math&gt; ဖြစ်ပြီး အစုမြှောက်လဒ်မှာ &lt;math&gt;SN = \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt; ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ အောက်ပါရလဒ်ကို တိုက်ရိုက်ရရှိသည်။
*&lt;math&gt;\operatorname{PGL}_2(\mathbb{C}) := \operatorname{GL}_2(\mathbb{C})/(\mathbb{C}^{\times}I) \cong \operatorname{SL}_2(\mathbb{C})/\{\pm I\} =: \operatorname{PSL}_2(\mathbb{C})&lt;/math&gt;

=== သီအိုရမ် C (တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။ &lt;math&gt;N \subseteq K \subseteq G&lt;/math&gt; အခြေအနေကို ပြည့်မီသော မည်သည့် အုပ်စုပိုင်း သို့မဟုတ် မူမှန်အုပ်စုပိုင်း &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက်မဆို အောက်ပါတို့ မှန်ကန်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; တွင် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; ပုံစံရှိသည်။
* &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းဖြစ်ပါက &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း ဖြစ်သည်။
* &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတိုင်းသည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုခုဖြစ်သော &lt;math&gt;K&lt;/math&gt; အတွက် &lt;math&gt;K/N&lt;/math&gt; ပုံစံရှိသည်။
* အောက်ပါ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ညီမျှမှုရှိသည်။
*&lt;math&gt;(G/N)/(K/N) \cong G/K&lt;/math&gt;

ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။

=== သီအိုရမ် D (ကိုက်ညီမှု သီအိုရမ် / စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်) ===
&lt;math&gt;N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လျှင် ပုံမှန် ပရိုဂျက်ရှင်း (canonical projection) &lt;math&gt;G \to G/N&lt;/math&gt; သည် &lt;math&gt;N&lt;/math&gt; ပါဝင်သော &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုနှင့် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ အုပ်စုပိုင်းများအစုတို့ကြားတွင် ပါဝင်မှုအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (inclusion-preserving bijection) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤကိုက်ညီမှုအရ &lt;math&gt;G&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများသည် &lt;math&gt;G/N&lt;/math&gt; ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းများနှင့် တိကျစွာ သက်ဆိုင်နေသည်။

ဆပ်ဆန်ဟောက်စ် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Zassenhaus lemma) သို့မဟုတ် လိပ်ပြာ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (butterfly lemma) ကို စတုတ္ထ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အဖြစ် တစ်ခါတစ်ရံ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။

== ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ ရှုထောင့် (Category Theoretic Perspective) ==
[[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ]] (category theory) တွင် ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်က အုပ်စုများ ကတ်တဂိုရီသည် ခွဲခြမ်း၍ရကြောင်းကို (normal epi, mono)-factorizable အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ မော်ဖစ်ဇင် (morphism) တိုင်းကို [[မူမှန်]] [[အပီမော်ဖစ်ဇင်]] (normal epimorphism) တစ်ခုနှင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (monomorphism) တစ်ခုအဖြစ် ဆခွဲကိန်းခွဲနိုင်သည်။ [[အဘီလီယန်အုပ်စု|အဘီလီယန်အုပ်စုများ]] ကတ်တဂိုရီကဲ့သို့သော [[အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီ|အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီများ]] (abelian categories) တွင် [[မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်]]များအားလုံးသည် မူမှန် ဖြစ်ကြသည်။ ကိန်းစဉ်တန်းများ (sequences) ကို [[ခွဲထွက် အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Splitting lemma) မှတစ်ဆင့် ဝိသေသပြုနိုင်သည်။ တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်ကို အဘီလီယန် ကတ်တဂိုရီများတွင် [[ကိုးခု အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Nine lemma) ဖြင့် ယေဘုယျပြုထားသည်။

==ကိုးကား==
* Emmy Noether: Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern. Mathematische Annalen, Volume 96, Number 1, 1927, pp. 26–61.
* Bartel Leendert van der Waerden: Moderne Algebra. Volume 1. J. Springer, Berlin 1930.
* Siegfried Bosch: Algebra. 8th Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-642-39566-6.
* Christian Karpfinger, Kurt Meyberg: Algebra. 3rd Edition. Springer, Berlin/Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8274-3011-3.
* Stanley Burris, H. P. Sankappanavar: A Course in Universal Algebra. 2012, ISBN 978-0-9880552-0-9.

[[Category:မော်ဖစ်ဇင်]]</text>
      <sha1>luial073avd1zzfdnajnsw759vjopqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287780</id>
    <revision>
      <id>1038412</id>
      <parentid>1038047</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2962" sha1="6dl87cfi3y7iu75a7oblfech2c0xue1" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = မြန်မာ
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==အဆောက်အဦ==

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>6dl87cfi3y7iu75a7oblfech2c0xue1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038413</id>
      <parentid>1038412</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="j2c9utqbne00133okjk6ti9gcalg0kc" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = Myanmar
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==အဆောက်အဦ==

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>j2c9utqbne00133okjk6ti9gcalg0kc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038414</id>
      <parentid>1038413</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5160" sha1="e9kjfqvtowo7iykxrzmsccke406mw01" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = Myanmar
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်တို့သည် ညောင်ရွှေမြို့သို့ လာရောက်တပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ရှမ်ပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် အင်္ဂလိပ်အရာရှိ အေအိတ်ဟေဒါဘရန့် (A.H. Hilderbrand) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ခဲ့သည်။ ထိုတည်ဆောက်စဉ်ကာလက ရွှေရန်ပြေစေတီကို &quot;ခံတပ်စေတီ&quot; ဟုသာ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဘုရားရှိ ကျောက်စာများအရ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက် (၁၂ ဇွန် ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့တွင် ဘုရားကို အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ နတ်တော်လပြည့် ကျော် ၅ ရက် (၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့ ရောင်နီလာချိန်တွင် ဘုရားထီးတင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် (၁၈၈၈-၈၉ ခုနှစ်) တွင် နောင်တော်ညောင်ရွှေမြို့စော်ဘွားကြီးသည် ရွှေရန်ပြေမဟာရန်အတွင်းမြေကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက သိင်္ဂိကကျောင်း၊ တောရကျောင်းတို့ကိုလည်း လှူဒါန်းကာ ဥပစာအတွင်းတွင် ကျောက်စာတိုင်စိုက်ထူကာ မှတ်တမ်းထိုးခဲ့သည်။

==အဆောက်အဦ==

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>e9kjfqvtowo7iykxrzmsccke406mw01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038415</id>
      <parentid>1038414</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အဆောက်အဦ */</comment>
      <origin>1038415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6154" sha1="kxhamypxdnwq1jkt6rulwkcclowh9qr" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = Myanmar
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်တို့သည် ညောင်ရွှေမြို့သို့ လာရောက်တပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ရှမ်ပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် အင်္ဂလိပ်အရာရှိ အေအိတ်ဟေဒါဘရန့် (A.H. Hilderbrand) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ခဲ့သည်။ ထိုတည်ဆောက်စဉ်ကာလက ရွှေရန်ပြေစေတီကို &quot;ခံတပ်စေတီ&quot; ဟုသာ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဘုရားရှိ ကျောက်စာများအရ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက် (၁၂ ဇွန် ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့တွင် ဘုရားကို အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ နတ်တော်လပြည့် ကျော် ၅ ရက် (၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့ ရောင်နီလာချိန်တွင် ဘုရားထီးတင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် (၁၈၈၈-၈၉ ခုနှစ်) တွင် နောင်တော်ညောင်ရွှေမြို့စော်ဘွားကြီးသည် ရွှေရန်ပြေမဟာရန်အတွင်းမြေကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက သိင်္ဂိကကျောင်း၊ တောရကျောင်းတို့ကိုလည်း လှူဒါန်းကာ ဥပစာအတွင်းတွင် ကျောက်စာတိုင်စိုက်ထူကာ မှတ်တမ်းထိုးခဲ့သည်။

==အဆောက်အဦ==
ကျောင်းတော်ကို သစ်သားများနှင့် ကျွန်းသစ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ နံရံများပေါ်တွင် အနီရောင်နောက်ခံဖြင့် ဆေးရေးပန်းချီများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် တိုင်ပေါင်း ၁၆၇ တိုင် ရှိသည်။ ဗိသုကာပုံစံမှာ အမိုးခုံးပုံစံဖြစ်ပြီး အဆောင်များကို တန်ဆောင်းများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အနုပညာနှင့် ဗိသုကာလက်ရာမြောက်သည့် ဘဲဥပုံစံပြတင်းပေါက်တစ်ခုလည်း ပါရှိသည်။

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>kxhamypxdnwq1jkt6rulwkcclowh9qr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038416</id>
      <parentid>1038415</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အဆောက်အဦ */</comment>
      <origin>1038416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6438" sha1="0s0viisb9enp3eg7u4wubssibjtk7wm" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = Myanmar
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်တို့သည် ညောင်ရွှေမြို့သို့ လာရောက်တပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ရှမ်ပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် အင်္ဂလိပ်အရာရှိ အေအိတ်ဟေဒါဘရန့် (A.H. Hilderbrand) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ခဲ့သည်။ ထိုတည်ဆောက်စဉ်ကာလက ရွှေရန်ပြေစေတီကို &quot;ခံတပ်စေတီ&quot; ဟုသာ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ 

ဘုရားရှိ ကျောက်စာများအရ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက် (၁၂ ဇွန် ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့တွင် ဘုရားကို အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ နတ်တော်လပြည့် ကျော် ၅ ရက် (၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့ ရောင်နီလာချိန်တွင် ဘုရားထီးတင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် (၁၈၈၈-၈၉ ခုနှစ်) တွင် နောင်တော်ညောင်ရွှေမြို့စော်ဘွားကြီးသည် ရွှေရန်ပြေမဟာရန်အတွင်းမြေကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက သိင်္ဂိကကျောင်း၊ တောရကျောင်းတို့ကိုလည်း လှူဒါန်းကာ ဥပစာအတွင်းတွင် ကျောက်စာတိုင်စိုက်ထူကာ မှတ်တမ်းထိုးခဲ့သည်။

==အဆောက်အဦ==
ကျောင်းတော်ကို သစ်သားများနှင့် ကျွန်းသစ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ နံရံများပေါ်တွင် အနီရောင်နောက်ခံဖြင့် ဆေးရေးပန်းချီများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် တိုင်ပေါင်း ၁၆၇ တိုင် ရှိသည်။ ဗိသုကာပုံစံမှာ အမိုးခုံးပုံစံဖြစ်ပြီး အဆောင်များကို တန်ဆောင်းများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အနုပညာနှင့် ဗိသုကာလက်ရာမြောက်သည့် ဘဲဥပုံစံပြတင်းပေါက်တစ်ခုလည်း ပါရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery – A Humble Gem of Nyaung Shwe |url=https://luxurymyanmarrivercruises.com/shwe-yan-pyay-monastery-a-humble-gem-of-nyaung-shwe |access-date=2026-05-09 |website=luxurymyanmarrivercruises.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>0s0viisb9enp3eg7u4wubssibjtk7wm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038417</id>
      <parentid>1038416</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>1038417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6823" sha1="h27x6zb8e8oe4jgo1hugx711muiuwos" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| native_name           = 
| native_name_lang      = my
| religious_affiliation = [[Buddhism]]
| image                 = Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-02-gje.jpg
| alt                   = 
| caption               = ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း
| map_type              = Myanmar
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_relief            = 
| map_caption           = 
| coordinates           = {{Coord|20.4058|96.5559|display=inline,title}}
| location              = 
| tradition             = 
| sect                  = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| festival              = 
| municipality          = 
| region                = [[ရှမ်းပြည်နယ်]]
| country               = {{Flag|Myanmar}}
| administration        = 
| consecration_year     = 
| organisational_status = 
| functional_status     = အသက်ဝင်နေဆဲ
| heritage_designation  = 
| leadership            = 
| ownership             = 
| governing_body        = 
| patron                = 
| website               = 
| coordinates_footnotes = 
| architect             = 
| architecture_type     = 
| architecture_style    = 
| founded_by            = 
| established           = ၁၈၈၉
| groundbreaking        = 
| year_completed        = 
| date_demolished       = 
| length                = 
| width                 = 
| height_max            = 
| spire_height          = 
| footnotes             = 
| image_size            = 
}}

'''ရွှေရန်ပြေဘုန်းကြီးကျောင်း''' သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ညောင်ရွှေမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ဗုဒ္ဓဘာသာဘုန်းကြီးကျောင်း ဖြစ်သည်။ ကျောင်းတော်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၁) တွင် စောအုန်းမှ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery |url=https://www.amca.art/southern-shan-assets/shn003 |access-date=2026-05-09 |website=AMCA |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==
၁၈၈၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဗြိတိသျှအင်္ဂလိပ်တို့သည် ညောင်ရွှေမြို့သို့ လာရောက်တပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ ရှမ်ပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံးတာဝန်ပေးအပ်ခြင်းခံရသည့် အင်္ဂလိပ်အရာရှိ အေအိတ်ဟေဒါဘရန့် (A.H. Hilderbrand) နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့်နေရာတွင် ဘုရားတည်ခဲ့သည်။ ထိုတည်ဆောက်စဉ်ကာလက ရွှေရန်ပြေစေတီကို &quot;ခံတပ်စေတီ&quot; ဟုသာ ခေါ်ခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ဘုရားရှိ ကျောက်စာများအရ စေတီတော်ကို သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် ပထမဝါဆိုလဆန်း ၅ ရက် (၁၂ ဇွန် ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့တွင် ဘုရားကို အုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ နတ်တော်လပြည့် ကျော် ၅ ရက် (၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၈၈) အင်္ဂါနေ့ ရောင်နီလာချိန်တွင် ဘုရားထီးတင်ခဲ့သည်။ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ပြည့်နှစ် (၁၈၈၈-၈၉ ခုနှစ်) တွင် နောင်တော်ညောင်ရွှေမြို့စော်ဘွားကြီးသည် ရွှေရန်ပြေမဟာရန်အတွင်းမြေကို လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုမျှသာမက သိင်္ဂိကကျောင်း၊ တောရကျောင်းတို့ကိုလည်း လှူဒါန်းကာ ဥပစာအတွင်းတွင် ကျောက်စာတိုင်စိုက်ထူကာ မှတ်တမ်းထိုးခဲ့သည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=ရွှေရန်ပြေစေတီမှ မှန်စီရွှေချ နံရံဆေးရေးပန်းချီ အနုလက်ရာများ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/rernpecettiim-mnciirekh-nnrncherepnkhii-anulkraamaa |access-date=2026-05-09 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}&lt;/ref&gt;

==အဆောက်အဦ==
ကျောင်းတော်ကို သစ်သားများနှင့် ကျွန်းသစ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ နံရံများပေါ်တွင် အနီရောင်နောက်ခံဖြင့် ဆေးရေးပန်းချီများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ကျောင်းတော်တွင် တိုင်ပေါင်း ၁၆၇ တိုင် ရှိသည်။ ဗိသုကာပုံစံမှာ အမိုးခုံးပုံစံဖြစ်ပြီး အဆောင်များကို တန်ဆောင်းများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အနုပညာနှင့် ဗိသုကာလက်ရာမြောက်သည့် ဘဲဥပုံစံပြတင်းပေါက်တစ်ခုလည်း ပါရှိသည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |title=Shwe Yan Pyay Monastery – A Humble Gem of Nyaung Shwe |url=https://luxurymyanmarrivercruises.com/shwe-yan-pyay-monastery-a-humble-gem-of-nyaung-shwe |access-date=2026-05-09 |website=luxurymyanmarrivercruises.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==ရုပ်ပုံ==
&lt;gallery&gt;
File:20160807 Shwe Yan Pyay monastery in Nyaung Shwe 8808 DxO.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-04-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-08-gje.jpg
File:Inle-See-Nyaung Shwe-Shwe Yan Pyay-16-gje.jpg
File:Kloster nahe dem Inle-See, Myanmar.jpg
File:Shwe Yan Pyay 10.jpg
&lt;/gallery&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ စေတီပုထိုးများ]]</text>
      <sha1>h27x6zb8e8oe4jgo1hugx711muiuwos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇွန် ၁၄</title>
    <ns>100</ns>
    <id>287931</id>
    <revision>
      <id>1038553</id>
      <parentid>1038252</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1038553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2496" sha1="oc37ekiaixfw6oypw6ud57ieb7pqzvf" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=06|day=14|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
**[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
***[[အညာ စစ်မြေပြင်]]
****[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]မှ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] အထက်ပိုင်းနှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]]သို့ ဦးတည်သည့် စစ်တပ်၏ စစ်ကြောင်းများကို ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်စဉ် စစ်တပ်ဘက်မှ တပ်ရင်းမှူးအဆင့်ရှိသူတစ်ဦးအပါအဝင် ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (PDF) စစ်ရုံးချုပ်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/cvglm1jzzp8o (BBC)]
*[[၂၀၂၆ အီရန်စစ်ပွဲ]]
**[[လက်ဘနွန်နိုင်ငံ]] အပါအဝင် စစ်မျက်နှာစာအားလုံးတွင် စစ်ဆင်ရေးများ အဆုံးသတ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြား ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း အီရန်စစ်ပွဲမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးနေသည့် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၏ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ [https://www.bbc.com/burmese/live/cj0gq270d86t (BBC)]


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>oc37ekiaixfw6oypw6ud57ieb7pqzvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အခမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287948</id>
    <revision>
      <id>1038263</id>
      <timestamp>2026-06-14T11:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = အခမြစ် | native_name        ={{native name|ja|赤川}} | name_other         = Akagawa | name_etymology     = Red River &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              = Akagawa Tsuruoka.jpg | image_size         =  | image_caption      = Aka River flowing through the city of ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3419" sha1="0mpxa1u2c1jsqm4jsvup463ebxof0fl" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အခမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|赤川}}
| name_other         = Akagawa
| name_etymology     = Red River
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Akagawa Tsuruoka.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Aka River flowing through the city of [[Tsuruoka, Yamagata|Tsuruoka]]
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Yamagata Prefecture|Yamagata]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
|length_km=70
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = {{interlanguage link|Mount Itoh|ja|以東岳}}
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1,771|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|38.8471|139.7841|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
|basin_size_km2=857
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အခမြစ်''' ((赤川, Akagawa, အဓိပ္ပါယ် - အနီရောင်မြစ်_ သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယမဂတခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည်။ ဤမြစ်သည် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{Cite web |script-title=ja:日本の川 - 東北 - 赤川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |work=mlit.go.jp |access-date=31 March 2021 |url= https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0212_akagawa/0212_akagawa_00.html |language=ja }}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0mpxa1u2c1jsqm4jsvup463ebxof0fl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038264</id>
      <parentid>1038263</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3508" sha1="nrkk64tyli41cbmvi3g8mxkvd57q510" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အခမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|赤川}}
| name_other         = Akagawa
| name_etymology     = Red River
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Akagawa Tsuruoka.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Aka River flowing through the city of [[Tsuruoka, Yamagata|Tsuruoka]]
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Yamagata Prefecture|Yamagata]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
|length_km=70
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = {{interlanguage link|Mount Itoh|ja|以東岳}}
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1,771|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|38.8471|139.7841|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
|basin_size_km2=857
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အခမြစ်''' ((赤川, Akagawa, အဓိပ္ပါယ် - အနီရောင်မြစ်_ သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယမဂတခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည်။ ဤမြစ်သည် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{Cite web |script-title=ja:日本の川 - 東北 - 赤川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |work=mlit.go.jp |access-date=31 March 2021 |url= https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0212_akagawa/0212_akagawa_00.html |language=ja }}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>nrkk64tyli41cbmvi3g8mxkvd57q510</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038265</id>
      <parentid>1038264</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ယမဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3590" sha1="6wpp5vxeqymh84f38bu27gbdywg4jum" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အခမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|赤川}}
| name_other         = Akagawa
| name_etymology     = Red River
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Akagawa Tsuruoka.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Aka River flowing through the city of [[Tsuruoka, Yamagata|Tsuruoka]]
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Yamagata Prefecture|Yamagata]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
|length_km=70
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = {{interlanguage link|Mount Itoh|ja|以東岳}}
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1,771|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|38.8471|139.7841|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
|basin_size_km2=857
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အခမြစ်''' ((赤川, Akagawa, အဓိပ္ပါယ် - အနီရောင်မြစ်_ သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ယမဂတခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည်။ ဤမြစ်သည် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{Cite web |script-title=ja:日本の川 - 東北 - 赤川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |work=mlit.go.jp |access-date=31 March 2021 |url= https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0212_akagawa/0212_akagawa_00.html |language=ja }}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယမဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>6wpp5vxeqymh84f38bu27gbdywg4jum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိဘိုမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287949</id>
    <revision>
      <id>1038266</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1141" sha1="fxssdacis7bxu0gzqwvdit1hqrl04vy" xml:space="preserve">
'''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ်၊ အိချိမြစ်၊ ယုမဲဆခိမြစ်နှင့် ချိခုဆမြစ်တို့ကို ပေါင်းကာ &quot;ဟရိမြစ်ငါးစင်း&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းမြစ်ငါးစင်းသည် ဟရိမပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဟရိမမြစ်ငါးစင်းတွင် မြစ်ဝှမ်းဒေသအားဖြင့် အိဘိုမြစ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပထမမြောက်အကြီးဆုံးမှာ ခခိုမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==


==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>fxssdacis7bxu0gzqwvdit1hqrl04vy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038267</id>
      <parentid>1038266</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1038267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="7hh75e0uppmy53pojap49qxyu282ean" xml:space="preserve">
'''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ်၊ အိချိမြစ်၊ ယုမဲဆခိမြစ်နှင့် ချိခုဆမြစ်တို့ကို ပေါင်းကာ &quot;ဟရိမြစ်ငါးစင်း&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းမြစ်ငါးစင်းသည် ဟရိမပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဟရိမမြစ်ငါးစင်းတွင် မြစ်ဝှမ်းဒေသအားဖြင့် အိဘိုမြစ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပထမမြောက်အကြီးဆုံးမှာ ခခိုမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့ရှီ ဖုဂျိနရှိတောင် (အမြင့် - ၁၁၃၉ မီတာ, ၃၇၃၇ ပေ) မှ စတင်မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းကာ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>7hh75e0uppmy53pojap49qxyu282ean</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038268</id>
      <parentid>1038267</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="km03i66uhofm7mtwot9cu8de6mhscp2" xml:space="preserve">
'''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ်၊ အိချိမြစ်၊ ယုမဲဆခိမြစ်နှင့် ချိခုဆမြစ်တို့ကို ပေါင်းကာ &quot;ဟရိမြစ်ငါးစင်း&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းမြစ်ငါးစင်းသည် ဟရိမပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဟရိမမြစ်ငါးစင်းတွင် မြစ်ဝှမ်းဒေသအားဖြင့် အိဘိုမြစ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပထမမြောက်အကြီးဆုံးမှာ ခခိုမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့ရှီ ဖုဂျိနရှိတောင် (အမြင့် - ၁၁၃၉ မီတာ, ၃၇၃၇ ပေ) မှ စတင်မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းကာ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>km03i66uhofm7mtwot9cu8de6mhscp2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038269</id>
      <parentid>1038268</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1699" sha1="nwh9jsj934p2p9allw8b9yjnfo10cl3" xml:space="preserve">
'''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ်၊ အိချိမြစ်၊ ယုမဲဆခိမြစ်နှင့် ချိခုဆမြစ်တို့ကို ပေါင်းကာ &quot;ဟရိမြစ်ငါးစင်း&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းမြစ်ငါးစင်းသည် ဟရိမပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဟရိမမြစ်ငါးစင်းတွင် မြစ်ဝှမ်းဒေသအားဖြင့် အိဘိုမြစ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပထမမြောက်အကြီးဆုံးမှာ ခခိုမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့ရှီ ဖုဂျိနရှိတောင် (အမြင့် - ၁၁၃၉ မီတာ, ၃၇၃၇ ပေ) မှ စတင်မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းကာ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>nwh9jsj934p2p9allw8b9yjnfo10cl3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038270</id>
      <parentid>1038269</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4634" sha1="hc34zknap3hfclfmh8cfmhf7moqk53j" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အိဘိုမြစ်
| native_name        = 
| native_name_lang   = 
| name_other         = 揖保川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Ibo River Tatsuno Hyogo01n4272.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Ibo River in 2010
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Hyōgo Prefecture|Hyōgo]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 69.736
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Fujinashi]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1,139|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Harima Sea]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|34.7694|134.5854|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2 = 810
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အိဘိုမြစ်''' (揖保川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အိဘိုမြစ်၊ ခခိုမြစ်၊ အိချိမြစ်၊ ယုမဲဆခိမြစ်နှင့် ချိခုဆမြစ်တို့ကို ပေါင်းကာ &quot;ဟရိမြစ်ငါးစင်း&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းမြစ်ငါးစင်းသည် ဟရိမပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ ဟရိမမြစ်ငါးစင်းတွင် မြစ်ဝှမ်းဒေသအားဖြင့် အိဘိုမြစ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ ပထမမြောက်အကြီးဆုံးမှာ ခခိုမြစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://web.pref.hyogo.lg.jp/ks13/documents/ibogawa-hon.pdf | title=自然環境 アトラス | language=ja | trans-title=Natural Environment Atlas | archive-url=https://web.archive.org/web/20160812111619/https://web.pref.hyogo.lg.jp/ks13/documents/ibogawa-hon.pdf |archive-date=2016-08-12 }}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဟယောဂေါ့ခရိုင်၊ ရှိဆိုးမြို့ရှီ ဖုဂျိနရှိတောင် (အမြင့် - ၁၁၃၉ မီတာ, ၃၇၃၇ ပေ) မှ စတင်မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းကာ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>hc34zknap3hfclfmh8cfmhf7moqk53j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မရုယမမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287950</id>
    <revision>
      <id>1038271</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''မရုယမမြစ်''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။  ==ကိုးကား== {{reflist}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="f9j8oxzegshtipp86y40obf7b55prb1" xml:space="preserve">
'''မရုယမမြစ်''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>f9j8oxzegshtipp86y40obf7b55prb1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038272</id>
      <parentid>1038271</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3077" sha1="0ot5iv0lamg3qqqwk6teipz04ldv3ji" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = မရုယမမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 円山川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Maruyamagawa River at dusk.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = Maruyama River in 2014
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 7
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Hyōgo Prefecture|Hyōgo]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|35.6557|134.8435|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,300
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''မရုယမမြစ်''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%86%86%E5%B1%B1%E5%B7%9D-137757#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title = 円山川とは}}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0ot5iv0lamg3qqqwk6teipz04ldv3ji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038273</id>
      <parentid>1038272</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3166" sha1="98ghcs6q0o4ifpa7qdhgiklun36rlcu" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = မရုယမမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 円山川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Maruyamagawa River at dusk.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = Maruyama River in 2014
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 7
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Hyōgo Prefecture|Hyōgo]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|35.6557|134.8435|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,300
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''မရုယမမြစ်''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%86%86%E5%B1%B1%E5%B7%9D-137757#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title = 円山川とは}}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>98ghcs6q0o4ifpa7qdhgiklun36rlcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038274</id>
      <parentid>1038273</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3260" sha1="h04hhjxukjk3fdxvww3udz9wq38tc3v" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = မရုယမမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 円山川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Maruyamagawa River at dusk.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = Maruyama River in 2014
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 7
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Hyōgo Prefecture|Hyōgo]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|35.6557|134.8435|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,300
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''မရုယမမြစ်''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%86%86%E5%B1%B1%E5%B7%9D-137757#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title = 円山川とは}}&lt;/ref&gt;


==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>h04hhjxukjk3fdxvww3udz9wq38tc3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုယဘဲမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287951</id>
    <revision>
      <id>1038275</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:16:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = အိုယဘဲမြစ် | native_name        = {{native name|ja-Latn|Oyabe-gawa}} | name_other         = 小矢部川 | name_etymology     = [[Japonic languages|Japonic]] &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              =  | image_size         =  | image_caption      =  | map...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4739" sha1="f38u5kuq8naq91j0sjzijjk8j9nyvw7" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အိုယဘဲမြစ်
| native_name        = {{native name|ja-Latn|Oyabe-gawa}}
| name_other         = 小矢部川
| name_etymology     = [[Japonic languages|Japonic]]
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           =
| map_caption        =
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom      =
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Toyama Prefecture|Toyama]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Chūbu region|Chūbu]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = Municipalities
| subdivision_name5  = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Oyabe, Toyama|Oyabe]], [[Takaoka, Toyama|Takaoka]], [[Imizu, Toyama|Imizu]]
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{convert|24.31|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Daimon]]
| source1_location   = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1572|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] &amp; [[Imizu, Toyama|Imizu]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| mouth_coordinates  = {{coord|||||||||display=inline}}
| mouth_elevation    = {{convert|0|m|abbr=on}}
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2 = 682
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အိုယဘဲမြစ်''' (小矢部川, Oyabe-gawa)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အိရှိခဝခရိုင်နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ ဒိုင်းမွန်းတောင်မှ စတင်စီးဆင်းလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |title=Marine litter management within a river basin: A case study of Oyabe river basin, Toyama, Japan |date=2015 |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/26857/ML_brochure.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |access-date=31 January 2024}}&lt;/ref&gt;

မြို့သည် တိုယမခရိုင်၊ ဖုခုမိဆွတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ ထိုဖြတ်သန်းရာနေရာ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အရှည်တွင် ချယ်ရီပင်များသည် တန်းစီပေါက်ရောက်လျက်ရှိပြီး ချယ်ရီပန်းကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oyabegawa Riverside Park ｜ NANTO｜Nanto City Tourism Association｜Toyama Japan |url=https://www.tabi-nanto.jp/en/archives/643 |access-date=2024-01-31 |website=www.tabi-nanto.jp}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
*ခိုနဒဲမြစ်
*ယမဒမြစ်
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>f38u5kuq8naq91j0sjzijjk8j9nyvw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038276</id>
      <parentid>1038275</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="4tl7a82vw9mcaqkv8276p092up0eakd" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အိုယဘဲမြစ်
| native_name        = {{native name|ja-Latn|Oyabe-gawa}}
| name_other         = 小矢部川
| name_etymology     = [[Japonic languages|Japonic]]
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           =
| map_caption        =
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom      =
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Toyama Prefecture|Toyama]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Chūbu region|Chūbu]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = Municipalities
| subdivision_name5  = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Oyabe, Toyama|Oyabe]], [[Takaoka, Toyama|Takaoka]], [[Imizu, Toyama|Imizu]]
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{convert|24.31|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Daimon]]
| source1_location   = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1572|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] &amp; [[Imizu, Toyama|Imizu]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| mouth_coordinates  = {{coord|||||||||display=inline}}
| mouth_elevation    = {{convert|0|m|abbr=on}}
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2 = 682
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အိုယဘဲမြစ်''' (小矢部川, Oyabe-gawa)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အိရှိခဝခရိုင်နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ ဒိုင်းမွန်းတောင်မှ စတင်စီးဆင်းလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |title=Marine litter management within a river basin: A case study of Oyabe river basin, Toyama, Japan |date=2015 |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/26857/ML_brochure.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |access-date=31 January 2024}}&lt;/ref&gt;

မြို့သည် တိုယမခရိုင်၊ ဖုခုမိဆွတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ ထိုဖြတ်သန်းရာနေရာ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အရှည်တွင် ချယ်ရီပင်များသည် တန်းစီပေါက်ရောက်လျက်ရှိပြီး ချယ်ရီပန်းကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oyabegawa Riverside Park ｜ NANTO｜Nanto City Tourism Association｜Toyama Japan |url=https://www.tabi-nanto.jp/en/archives/643 |access-date=2024-01-31 |website=www.tabi-nanto.jp}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
*ခိုနဒဲမြစ်
*ယမဒမြစ်
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>4tl7a82vw9mcaqkv8276p092up0eakd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038277</id>
      <parentid>1038276</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4913" sha1="euy0hbqruoom8s4ajuxnhoar3iyolu4" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = အိုယဘဲမြစ်
| native_name        = {{native name|ja-Latn|Oyabe-gawa}}
| name_other         = 小矢部川
| name_etymology     = [[Japonic languages|Japonic]]
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           =
| map_caption        =
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom      =
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Toyama Prefecture|Toyama]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Chūbu region|Chūbu]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = Municipalities
| subdivision_name5  = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Oyabe, Toyama|Oyabe]], [[Takaoka, Toyama|Takaoka]], [[Imizu, Toyama|Imizu]]
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km = 68
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{convert|24.31|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Daimon]]
| source1_location   = [[Nanto, Toyama|Nanto]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|1572|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = [[Takaoka, Toyama|Takaoka]] &amp; [[Imizu, Toyama|Imizu]], [[Toyama Prefecture|Toyama]], [[Japan]]
| mouth_coordinates  = {{coord|||||||||display=inline}}
| mouth_elevation    = {{convert|0|m|abbr=on}}
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2 = 682
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''အိုယဘဲမြစ်''' (小矢部川, Oyabe-gawa)  သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အိရှိခဝခရိုင်နယ်နိမိတ်ပေါ်ရှိ ဒိုင်းမွန်းတောင်မှ စတင်စီးဆင်းလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။&lt;ref&gt;{{Citation |title=Marine litter management within a river basin: A case study of Oyabe river basin, Toyama, Japan |date=2015 |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/26857/ML_brochure.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y |access-date=31 January 2024}}&lt;/ref&gt;

မြို့သည် တိုယမခရိုင်၊ ဖုခုမိဆွတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားသည်။ ထိုဖြတ်သန်းရာနေရာ ၂ ကီလိုမီတာ (၁.၂ မိုင်) အရှည်တွင် ချယ်ရီပင်များသည် တန်းစီပေါက်ရောက်လျက်ရှိပြီး ချယ်ရီပန်းကြည့်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oyabegawa Riverside Park ｜ NANTO｜Nanto City Tourism Association｜Toyama Japan |url=https://www.tabi-nanto.jp/en/archives/643 |access-date=2024-01-31 |website=www.tabi-nanto.jp}}&lt;/ref&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
*ခိုနဒဲမြစ်
*ယမဒမြစ်
==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>euy0hbqruoom8s4ajuxnhoar3iyolu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကန်မြဲအေးကျော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287952</id>
    <revision>
      <id>1038278</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="bj5soqvearmnetv3jotwq4c6tiamkws" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>bj5soqvearmnetv3jotwq4c6tiamkws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038279</id>
      <parentid>1038278</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:42:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>93319</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion</comment>
      <origin>1038279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="0r4ckfdu8r1ezdym7m6py7wnor78fek" xml:space="preserve">{{delete|Test page}}မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>0r4ckfdu8r1ezdym7m6py7wnor78fek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038280</id>
      <parentid>1038279</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <origin>1038280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="215" sha1="pg9317za4uvhskxn0we7jgfgblxmvyy" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်း၊</text>
      <sha1>pg9317za4uvhskxn0we7jgfgblxmvyy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038281</id>
      <parentid>1038280</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="388" sha1="01fyalwqdhq8rzv37cb7aii57kayo04" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊</text>
      <sha1>01fyalwqdhq8rzv37cb7aii57kayo04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038282</id>
      <parentid>1038281</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="474" sha1="bkhx7jfkhtr8oz4xv7zbc8cq9xmfrxg" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ။</text>
      <sha1>bkhx7jfkhtr8oz4xv7zbc8cq9xmfrxg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038283</id>
      <parentid>1038282</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="508" sha1="crg6cnkkmp6h2kqgef0fiinoaxcl9rh" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။</text>
      <sha1>crg6cnkkmp6h2kqgef0fiinoaxcl9rh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038284</id>
      <parentid>1038283</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:47:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="jj9ewphjl59o36woj4wvmz8ujqfwue4" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်</text>
      <sha1>jj9ewphjl59o36woj4wvmz8ujqfwue4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038285</id>
      <parentid>1038284</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="682" sha1="646mtm0i7ffhhlhve7ew2x72sdyzmsd" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။</text>
      <sha1>646mtm0i7ffhhlhve7ew2x72sdyzmsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038286</id>
      <parentid>1038285</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="755" sha1="kweaqs3oipksfmggdikh3y8mq3pc83k" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို</text>
      <sha1>kweaqs3oipksfmggdikh3y8mq3pc83k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038287</id>
      <parentid>1038286</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="840" sha1="nnzk23npthdymuf8h2ixekli5l8fo9f" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ်</text>
      <sha1>nnzk23npthdymuf8h2ixekli5l8fo9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038291</id>
      <parentid>1038287</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="913" sha1="52cb9hq75ue67o84i9gm4gyzu5vdsdg" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အ မစဉ်းစား။</text>
      <sha1>52cb9hq75ue67o84i9gm4gyzu5vdsdg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038292</id>
      <parentid>1038291</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="943" sha1="2dhrhrta09ejj3ypeu0yedfcegy60iy" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။</text>
      <sha1>2dhrhrta09ejj3ypeu0yedfcegy60iy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038293</id>
      <parentid>1038292</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="fodwixd48jc98bf1ot8ch94r3fcaqhm" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>fodwixd48jc98bf1ot8ch94r3fcaqhm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038294</id>
      <parentid>1038293</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1146" sha1="c3fkj105vmbsv38r55g54zz2fzu0bhi" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ောင်းရွာသူ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>c3fkj105vmbsv38r55g54zz2fzu0bhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038295</id>
      <parentid>1038294</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="ks28uswkupau19mz8z6tl7ikyos5ips" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ောင်းရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>ks28uswkupau19mz8z6tl7ikyos5ips</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038296</id>
      <parentid>1038295</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="4crr9n8bomitqh3y5orjtwq12623r3z" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်ယာက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ောင်းရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ ဒေါ်ကြည်ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>4crr9n8bomitqh3y5orjtwq12623r3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038297</id>
      <parentid>1038296</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1413" sha1="hqdqgq2emfn9xqh6irgyc6ng6uh6rvj" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ သားသမီး မထွန်းကား။ ဒေါ်ကြည်ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>hqdqgq2emfn9xqh6irgyc6ng6uh6rvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038298</id>
      <parentid>1038297</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1419" sha1="jb85dj7jk6u1wprb7qygcg6dppin9go" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>jb85dj7jk6u1wprb7qygcg6dppin9go</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038299</id>
      <parentid>1038298</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="t58j71ye4ercm65kquk3kt6yj0c654t" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>t58j71ye4ercm65kquk3kt6yj0c654t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038300</id>
      <parentid>1038299</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="106uffeoup1x0axgbpxno57gctvevwn" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ောင်း‌ေးကြီး မီး‌ောင်ပြီး

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>106uffeoup1x0axgbpxno57gctvevwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038301</id>
      <parentid>1038300</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="pftlw5u8p9vx3a3kz2kiuyb0ilgm0r9" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။</text>
      <sha1>pftlw5u8p9vx3a3kz2kiuyb0ilgm0r9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038302</id>
      <parentid>1038301</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1824" sha1="fc1cuynq2q2ezhg5c83asadazdalz8r" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ။</text>
      <sha1>fc1cuynq2q2ezhg5c83asadazdalz8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038303</id>
      <parentid>1038302</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1940" sha1="69k1m0vbpipvsq0ftl4imz3u0sljbzv" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်</text>
      <sha1>69k1m0vbpipvsq0ftl4imz3u0sljbzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038304</id>
      <parentid>1038303</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="4x244e6qjw2jozkf8htxupv53h20bcy" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား</text>
      <sha1>4x244e6qjw2jozkf8htxupv53h20bcy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038305</id>
      <parentid>1038304</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2088" sha1="5zjc4gvw6maob2tscvtdzhkecvvyt7n" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက</text>
      <sha1>5zjc4gvw6maob2tscvtdzhkecvvyt7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038306</id>
      <parentid>1038305</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2191" sha1="kgui0d922bziw1mvt8j4sf7dlqzu7el" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်း။</text>
      <sha1>kgui0d922bziw1mvt8j4sf7dlqzu7el</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038307</id>
      <parentid>1038306</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="jzn217s914nf8sj7p0i6ijl2xlrevnx" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။</text>
      <sha1>jzn217s914nf8sj7p0i6ijl2xlrevnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038308</id>
      <parentid>1038307</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2413" sha1="cxx09wqknr7dh1ett8q8vruhre5iirr" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီ</text>
      <sha1>cxx09wqknr7dh1ett8q8vruhre5iirr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038309</id>
      <parentid>1038308</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2590" sha1="c2fwnyk8z8ciyd6wr2vmax1pgft0fmh" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ ‌ေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -</text>
      <sha1>c2fwnyk8z8ciyd6wr2vmax1pgft0fmh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038310</id>
      <parentid>1038309</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2672" sha1="scmn1li9bypqgyb0bdmkm45rqa49dxl" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ ‌ေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)</text>
      <sha1>scmn1li9bypqgyb0bdmkm45rqa49dxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038311</id>
      <parentid>1038310</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2819" sha1="di60yl5vwddc9n8nmgol8swuuzzwp25" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ ‌ေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)
# ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင် (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
#</text>
      <sha1>di60yl5vwddc9n8nmgol8swuuzzwp25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038312</id>
      <parentid>1038311</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:04:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="jvogrz9fa1pb0mlzyi2s0uk61bhi7ao" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)
# ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင် (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် ()</text>
      <sha1>jvogrz9fa1pb0mlzyi2s0uk61bhi7ao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038313</id>
      <parentid>1038312</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <origin>1038313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2927" sha1="8143y3l3bnsr3vsudkfbhglmcxxxucr" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)
# ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင် (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် ()</text>
      <sha1>8143y3l3bnsr3vsudkfbhglmcxxxucr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038314</id>
      <parentid>1038313</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3042" sha1="3n8edrupxckysl462sfodc1jrs9v4yb" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)
# ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင် (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် ()</text>
      <sha1>3n8edrupxckysl462sfodc1jrs9v4yb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038315</id>
      <parentid>1038314</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="bfd61emuh1dsoayli3qn6uh6gp51k69" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်)
# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် ()</text>
      <sha1>bfd61emuh1dsoayli3qn6uh6gp51k69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038316</id>
      <parentid>1038315</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3548" sha1="rr1dk2w1s3t4pnoa459x4jhnocctv2s" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>rr1dk2w1s3t4pnoa459x4jhnocctv2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038317</id>
      <parentid>1038316</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="qvbzejwp6fi52i79iyzwgdxx0fsg2fd" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ငယ်ဘဝ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>qvbzejwp6fi52i79iyzwgdxx0fsg2fd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038318</id>
      <parentid>1038317</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ငယ်ဘဝ */</comment>
      <origin>1038318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3659" sha1="fex4prz3rkp3zuu6e9jw3ohxdiym6h6" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>fex4prz3rkp3zuu6e9jw3ohxdiym6h6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038319</id>
      <parentid>1038318</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3722" sha1="kfgmqahl5bqg4b9n4l376gkm1a2hri5" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>kfgmqahl5bqg4b9n4l376gkm1a2hri5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038320</id>
      <parentid>1038319</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */</comment>
      <origin>1038320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3740" sha1="9mmi2y2z6vv6jowywpjb1j3n88my742" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည် ။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>9mmi2y2z6vv6jowywpjb1j3n88my742</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038321</id>
      <parentid>1038320</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */</comment>
      <origin>1038321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3884" sha1="a5io997ql8bvt39zlec8al05uow7pq3" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး ။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>a5io997ql8bvt39zlec8al05uow7pq3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038322</id>
      <parentid>1038321</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */</comment>
      <origin>1038322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3960" sha1="0eo4rrthdkqzwoqxr19nrguz35ntja8" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။ ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>0eo4rrthdkqzwoqxr19nrguz35ntja8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038323</id>
      <parentid>1038322</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4049" sha1="mv4cesvjtp8g5acwonxx0d5ybwht5gn" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် လုပ်ငန်း စိတ်မဝင်စား။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>mv4cesvjtp8g5acwonxx0d5ybwht5gn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038324</id>
      <parentid>1038323</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4085" sha1="i4gvb41mk4l9r4ctt7hs865uux4ynuz" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူးလုပ်ငန်း စိတ်မဝင်စား။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>i4gvb41mk4l9r4ctt7hs865uux4ynuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038325</id>
      <parentid>1038324</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4142" sha1="boftp2awvz2ln3s91xu16jw4tjuz8s5" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ ‌ေ

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>boftp2awvz2ln3s91xu16jw4tjuz8s5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038326</id>
      <parentid>1038325</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4230" sha1="3a9pwe1ok28xu75a4o0eyqevb391vra" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>3a9pwe1ok28xu75a4o0eyqevb391vra</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038327</id>
      <parentid>1038326</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4324" sha1="g9mub6rymk6iyt4qy4ggki8xbp85rm4" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် ။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>g9mub6rymk6iyt4qy4ggki8xbp85rm4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038328</id>
      <parentid>1038327</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4342" sha1="8wdchnfcpwb46gsfb3lent2hzdx17kn" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>8wdchnfcpwb46gsfb3lent2hzdx17kn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038329</id>
      <parentid>1038328</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4474" sha1="qwkodvpyk4jo9bttt98szped3ym3k5y" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် ။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>qwkodvpyk4jo9bttt98szped3ym3k5y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038330</id>
      <parentid>1038329</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4533" sha1="hgyqtu5lneeil8agv1ass0of1zdl7h8" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>hgyqtu5lneeil8agv1ass0of1zdl7h8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038331</id>
      <parentid>1038330</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4601" sha1="8322xbfwqdd54xocc6h7lrt3uz30chh" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ောင်းတွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းက ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရပြီး တေးရေးဆရာဖြစ်လာသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>8322xbfwqdd54xocc6h7lrt3uz30chh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038332</id>
      <parentid>1038331</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="1cived45jetb9m7eddwjk1rqrsheblx" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>1cived45jetb9m7eddwjk1rqrsheblx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038333</id>
      <parentid>1038332</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4774" sha1="kz7yo12xbkswq87pwjxkdv5k38dt7cq" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ေးခ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>kz7yo12xbkswq87pwjxkdv5k38dt7cq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038334</id>
      <parentid>1038333</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4833" sha1="6otivqs3cklm44nncdeigiq31gns6wd" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>6otivqs3cklm44nncdeigiq31gns6wd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038335</id>
      <parentid>1038334</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="thsvy4lnelexkdmuarh9e8jdpab1amu" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>thsvy4lnelexkdmuarh9e8jdpab1amu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038336</id>
      <parentid>1038335</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5062" sha1="gchapny9k0ciobisdo3f9jz6duqep21" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင်

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>gchapny9k0ciobisdo3f9jz6duqep21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038337</id>
      <parentid>1038336</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5206" sha1="k4ski90my6f0m9ke8p5pm6uxwitru6t" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>k4ski90my6f0m9ke8p5pm6uxwitru6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038338</id>
      <parentid>1038337</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:28:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5243" sha1="n2f93618pfl71o6y8ftm812h6rmun7t" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>n2f93618pfl71o6y8ftm812h6rmun7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038339</id>
      <parentid>1038338</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5339" sha1="3m9xkjqig4vavf2kj5sj13ywu59twda" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>3m9xkjqig4vavf2kj5sj13ywu59twda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038340</id>
      <parentid>1038339</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5430" sha1="k5kfcwvuqg3l0oc8sxlte33n0dnlvml" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ နံနက်စော‌ော 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>k5kfcwvuqg3l0oc8sxlte33n0dnlvml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038341</id>
      <parentid>1038340</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5512" sha1="hwifzanzz4a2v7kioloaqfneplqdeu5" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>hwifzanzz4a2v7kioloaqfneplqdeu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038342</id>
      <parentid>1038341</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5602" sha1="84rzeztiyd0tvq4x7vrlogxzsbwyh4x" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>84rzeztiyd0tvq4x7vrlogxzsbwyh4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038343</id>
      <parentid>1038342</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5673" sha1="8vpfupy2gb62r4eltb3zzqmueewr9gm" xml:space="preserve">မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>8vpfupy2gb62r4eltb3zzqmueewr9gm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038344</id>
      <parentid>1038343</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <origin>1038344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6106" sha1="ik7p8koxidufgfksgexxos0m1hhffkg" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>ik7p8koxidufgfksgexxos0m1hhffkg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038348</id>
      <parentid>1038344</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <origin>1038348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6449" sha1="9wm1v1fbnbdg4ex9yut3ji5n6a0abs2" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>9wm1v1fbnbdg4ex9yut3ji5n6a0abs2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038349</id>
      <parentid>1038348</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */</comment>
      <origin>1038349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6523" sha1="ayu8qho9pema1e88wxk5zwtj2609ka6" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့်။ ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>ayu8qho9pema1e88wxk5zwtj2609ka6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038350</id>
      <parentid>1038349</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘဝဇာတ်ကြောင်း */</comment>
      <origin>1038350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6958" sha1="65z2vgevwo5cbwwivsb821343zon25o" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်နေထိုက်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)</text>
      <sha1>65z2vgevwo5cbwwivsb821343zon25o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038351</id>
      <parentid>1038350</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ */</comment>
      <origin>1038351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6987" sha1="3w838w2tyhaxpf1l8iue726rvh2evwt" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်နေထိုက်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)

== ကိုးကား ==</text>
      <sha1>3w838w2tyhaxpf1l8iue726rvh2evwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038352</id>
      <parentid>1038351</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7143" sha1="9wis78actbuzdx3t1bbg4uyl3d5f2pp" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်နေထိုက်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)

== ကိုးကား ==</text>
      <sha1>9wis78actbuzdx3t1bbg4uyl3d5f2pp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038354</id>
      <parentid>1038352</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7279" sha1="eh50bcaprcuhykgnx3t4wik9rpuuwu8" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်နေထိုက်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့ တီးမှုတ်လျင် အင်္ကျီမပါ ကျောပြောင်ဖြင့် သွားနား။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)

== ကိုးကား ==</text>
      <sha1>eh50bcaprcuhykgnx3t4wik9rpuuwu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038355</id>
      <parentid>1038354</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31129-83</username>
        <id>143167</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂီတဘဝ */</comment>
      <origin>1038355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7368" sha1="330futh93v77yavchkv2ps6dxaw3x5z" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt; မြန်မာနိုင်ငံသား ‌ေးပြုစာဆိုဖြစ်သည်။

== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ‌ဒေါ် ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာတင်မိုး အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင်နေထိုက်ကြသည်။ &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျဖူးသည်။ မီးတွင်းထဲ ဒေါ်ကြည်နှင့်ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြု။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့ တီးမှုတ်လျင် အင်္ကျီမပါ ကျောပြောင်ဖြင့် သွားနားထောင်တတ်သည်။ ကိုယ်တိုင် မတီးတတ်။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစား။ လုပ်နေရလျင် ပျော်နေသူမျိုးဖြစ်သည် ။  လုပ်သည့် ကွမ်းကုန်ကူး ဈေးရောင်း လုပ်ငန်းများကို စိတ်မဝင်စား။ သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့်။ ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် အရှုံး။ သွား‌လေရာ လွယ်အိတ်ထဲ စာအုပ် ခဲတံ ဖယောင်းတိုင် မီးဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ရောက်လေရာ သီချင်းရေးသည် ။

ကုန်း‌ ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံ အသံသွင်းကာ ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာသည်။ သူ့သီချင်းများ ဓာတ်ပြားရသည်ကိုလည်း မသိ။ သီချင်း‌ရေး ခများ ကို စာတိုက်မှ ပို့ပေးရသည်။

တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံး &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါ‌ော့နိုင်&quot; ကို ရုပ်ရှင် ‌ေါင်းစဉ် အဖြစ် အသုံးပြုခ ၅၀၀ ကျပ်ကိုလည်း စာတိုက်မှ လွှဲပေးရသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်မှာ မိုးရွာရက်ဖြစ်၍ နံနက်စော‌ စော အိမ် နွားတင်းကုတ်ထဲ အခွေသား ကွယ်လွန်နေသည်ကို အမက တွေ့ခဲ့ရသည်။ အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရ။ ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ -

# ‌တောင်တော်ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)

== ကိုးကား ==</text>
      <sha1>330futh93v77yavchkv2ps6dxaw3x5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038477</id>
      <parentid>1038355</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>မွမ်းမံခြင်း</comment>
      <origin>1038477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9033" sha1="rh3n0m6wokbty0tzjvidgxclvw30ny4" xml:space="preserve">'''ကန်မြဲအေးကျော်''' (၁၉၂၅–၁၉၇၈) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ရိုးရှင်းသည့် ကျေးလက်နေထိုင်မှုဘဝဖြင့် ဂီတကို ဝါသနာပါသူတစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဖန်တီးမှုများဖြစ်သော &quot;ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်&quot; နှင့် &quot;တောင်တော်ပုပ္ပါး&quot; စသည့် တေးသီချင်းများသည် မြန်မာ့တေးဂီတလောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt;
{{Infobox person
| name                = ကန်မြဲအေးကျော်
| image               = 
| caption             = 
| birth_name          = 
| birth_date          = ၁၉၂၅
| birth_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| death_date          = ၁၉၇၈
| death_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| resting_place       = 
| nationality         = မြန်မာ
| occupation          = တေးရေးဆရာ
| known_for           = ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်၊ တောင်တော်ပုပ္ပါး
| spouse              = ဒေါ်ကြည်
| parents             = ဦးမြ (ဖခင်)၊ ငွေသင့် (မိခင်)
| relatives           = ဆယ်တင် (အစ်မ)
| education           = 
| awards              = 
}}
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ဒေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာ[[တင်မိုး]] အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် တွင် နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ မီးတွင်းထဲ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြုတော့ပေ။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့ တီးမှုတ်လျင် အင်္ကျီမပါ ကျောပြောင်ဖြင့် သွားနားထောင်တတ်သည်။ ကိုယ်တိုင် မတီးတတ်ပေ။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစားသူ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် ထက် သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့် ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် ရှုံးခဲ့သည်။

ကုန်း‌ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံပြီး အသံသွင်းခဲ့သဖြင့် ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

၎င်းရေးသားသည့်  တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံးဖြစ်သည့်  &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင်&quot; သည်  ရုပ်ရှင် ခေါင်းစဥ် အဖြစ် ဖန်တီးအသုံးပြုခံရသည်။ အသုံးပြုခအနေဖြင့် ထိုစဥ်က ဉာဏ်ပူဇော်ခ  ၅၀၀ ကျပ် ရရှိခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၇၈ ခုနှစ်  နံနက်စော‌စော အိမ်၏ နွားတင်းကုတ်ထဲ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ရုပ်အလောင်းကို အမက တွေ့ခဲ့ရပြီး  အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရပေ။သို့သော် ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-

# တောင်တော် ပုပ္ပါး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် (ခင်သစ်လွင်၊ တူရိယာစီစဉ်သူ လင်းခေးလုလင်)
# မိုးဦးတေး (မြင်းခြံကိုဘသောင်း)
# မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် (ခင်အုန်းမြင့်လေး၊ တူရိယာစီစဉ်သူ စန္ဒရားမောင်ညွန့်)
#ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ (ခင်အုန်းမြင့်လေး)
#သာလေစွရွှေညာမြေ (လုံမလေး)

== ကိုးကား ==

{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၂၅|၁၉၇၈ }}
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>rh3n0m6wokbty0tzjvidgxclvw30ny4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038481</id>
      <parentid>1038477</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T04:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ကန်မြဲအေးကျော် - သူရေးသီရာတေးကဗျာများ</comment>
      <origin>1038481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10690" sha1="9kc9bk0lnxd618jdyqt7qpoapp4l4zc" xml:space="preserve">'''ကန်မြဲအေးကျော်''' (၁၉၂၅–၁၉၇၈) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ရိုးရှင်းသည့် ကျေးလက်နေထိုင်မှုဘဝဖြင့် ဂီတကို ဝါသနာပါသူတစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဖန်တီးမှုများဖြစ်သော &quot;ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်&quot; နှင့် &quot;တောင်တော်ပုပ္ပါး&quot; စသည့် တေးသီချင်းများသည် မြန်မာ့တေးဂီတလောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt;
{{Infobox person
| name                = ကန်မြဲအေးကျော်
| image               = 
| caption             = 
| birth_name          = 
| birth_date          = ၁၉၂၅
| birth_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| death_date          = ၁၉၇၈
| death_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| resting_place       = 
| nationality         = မြန်မာ
| occupation          = တေးရေးဆရာ
| known_for           = ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်၊ တောင်တော်ပုပ္ပါး
| spouse              = ဒေါ်ကြည်
| parents             = ဦးမြ (ဖခင်)၊ ငွေသင့် (မိခင်)
| relatives           = ဆယ်တင် (အစ်မ)
| education           = 
| awards              = 
}}
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ဒေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာ[[တင်မိုး]] အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် တွင် နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ မီးတွင်းထဲ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြုတော့ပေ။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့ တီးမှုတ်လျင် အင်္ကျီမပါ ကျောပြောင်ဖြင့် သွားနားထောင်တတ်သည်။ ကိုယ်တိုင် မတီးတတ်ပေ။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစားသူ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် ထက် သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့် ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် ရှုံးခဲ့သည်။

ကုန်း‌ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံပြီး အသံသွင်းခဲ့သဖြင့် ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

၎င်းရေးသားသည့်  တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံးဖြစ်သည့်  &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင်&quot; သည်  ရုပ်ရှင် ခေါင်းစဥ် အဖြစ် ဖန်တီးအသုံးပြုခံရသည်။ အသုံးပြုခအနေဖြင့် ထိုစဥ်က ဉာဏ်ပူဇော်ခ  ၅၀၀ ကျပ် ရရှိခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၇၈ ခုနှစ်  နံနက်စော‌စော အိမ်၏ နွားတင်းကုတ်ထဲ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ရုပ်အလောင်းကို အမက တွေ့ခဲ့ရပြီး  အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရပေ။သို့သော် ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဖြူနီဝါပြာ |date=2025-09-19 |title=ကန်မြဲအေးကျော် - သူရေးသီရာတေးကဗျာများ |url=https://phyuniwarpyar.blogspot.com/2025_09_19_archive.html |access-date=2026-06-15 |website=ဖြူနီဝါပြာတေးသံသာများ (မူလ)}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ ထင်ရှားသော တေးသီချင်းများ
! စဉ်
! သီချင်းအမည်
! အဆိုတော်
! တူရိယာစီစဉ်သူ
! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || သာလေစွရွှေညာမြေ || လုံမလေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၂ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || ခင်သစ်လွင် || ကန်မြဲအေးကျော်၊ လင်းခေးလုလင် || ရေဒီယို
|-
| ၃ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || ခင်သစ်လွင် || ကန်မြဲအေးကျော်၊ လင်းခေးလုလင် || ဓါတ်ပြား
|-
| ၄ || မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် || ခင်သစ်လွင် || လင်းခေးလုလင်၊ စန္ဒရားမောင်ညွန့် || -
|-
| ၅ || ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် || ခင်အုန်းမြင့်လေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၆ || လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ || ခင်အုန်းမြင့်လေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၇ || မိုးဦးတေး || ကိုဘသောင်း (မြင်းခြံ) || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၈ || တောင်တော်ပုပ္ပါး || ကိုဘသောင်း (မြင်းခြံ) || ကန်မြဲအေးကျော်၊ ကိုဘအေး || -
|-
| ၉ || သာလေစွရွှေညာမြေ || ခင်ညွန့်ရည် || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၁၀ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || နီနီဝင်းရွှေ || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၁၁ || ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် || မေရွက်ဝါ || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|}
== ကိုးကား ==

{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၂၅|၁၉၇၈ }}
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>9kc9bk0lnxd618jdyqt7qpoapp4l4zc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038504</id>
      <parentid>1038481</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ကန်မြဲအေး‌ကျော်]] မှ [[ကန်မြဲအေးကျော်]] သို့ စာမျက်နှာကို ပြန်ညွှန်းချန်မထားဘဲ Ninjastrikers က ရွှေ့ခဲ့သည်: -zwsp</comment>
      <origin>1038481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10690" sha1="9kc9bk0lnxd618jdyqt7qpoapp4l4zc" xml:space="preserve">'''ကန်မြဲအေးကျော်''' (၁၉၂၅–၁၉၇၈) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား တေးရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ရိုးရှင်းသည့် ကျေးလက်နေထိုင်မှုဘဝဖြင့် ဂီတကို ဝါသနာပါသူတစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဖန်တီးမှုများဖြစ်သော &quot;ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်&quot; နှင့် &quot;တောင်တော်ပုပ္ပါး&quot; စသည့် တေးသီချင်းများသည် မြန်မာ့တေးဂီတလောကတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။&lt;ref&gt;[https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်နှင့် နဂါးလိမ်ချော်ဆစ်၊ မောင်စွမ်းရည်၊ မိုးမခ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁၊ ၂၀၂၃။][https://www.moemaka.com/2023/01/blog-post_54.html]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;နွံထဲကကြာ(သို့) ကန်မြဲအေးကျော်၏ သီချင်းများ ‌ဆောင်းပါး။ အလှမျက်ဝန်းမှ သိင်္ဂါရနှင်းစက်များ(အနုပညာယဉ်ကျေးမှုဆောင်းပါးများ စာအုပ်။ တက္ကသိုလ်တေဇာလင်း။&lt;/ref&gt;
{{Infobox person
| name                = ကန်မြဲအေးကျော်
| image               = 
| caption             = 
| birth_name          = 
| birth_date          = ၁၉၂၅
| birth_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| death_date          = ၁၉၇၈
| death_place         = [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]
| resting_place       = 
| nationality         = မြန်မာ
| occupation          = တေးရေးဆရာ
| known_for           = ပန်းရည်ဘဏ်တိုက်၊ တောင်တော်ပုပ္ပါး
| spouse              = ဒေါ်ကြည်
| parents             = ဦးမြ (ဖခင်)၊ ငွေသင့် (မိခင်)
| relatives           = ဆယ်တင် (အစ်မ)
| education           = 
| awards              = 
}}
== ဘဝဇာတ်ကြောင်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး|မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]၊  [[တောင်သာမြို့နယ်]]၊ [[ကန်မြဲရွာ၊ တောင်သာမြို့နယ်|ကန်မြဲရွာ]]နေ အဖဦးမြ၊ အမိဒေါ်ငွေသင့်တို့မှ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း နှစ်‌ယောက်တွင် အငယ်ဖြစ်သည်။ အမမှာ ဒေါ်ဆယ်တင် ဖြစ်သည်။ ကဗျာဆရာ[[တင်မိုး]] အိမ်နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် တွင် နေထိုင်သည်။  &lt;ref&gt;[https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/culture/2016/10/23/125255.html အိမ်လွမ်းခဲ့သူကဗျာအိုနိဒါန်း ဆောင်းပါး၊ သန်းနိုင်ဦး၊ ၂၃ ‌ောက်တိုဘာ ၂၀၁၆။ ဧရာဝတီသတင်းဌာန။]&lt;/ref&gt; ပွင့်ဖြူမြို့နယ် ကုန်း‌ဇောင်းရွာ‌ဈေး တွင် ဈေးရောင်းရင်း နေထိုင်စဉ် ထိုရွာသူ ဒေါ်ကြည် နှင့် အိမ်ထောင်ကျသည်။ မီးတွင်းထဲ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်ကြည် နှင့် ကလေး ဆုံးပြီး နောက်အိမ်ထောင်မပြုတော့ပေ။ ကုန်း‌ဇောင်း ဈေး ကြီး မီး‌ လောင် ပြီး‌နောက် ကန်မြဲ တွင် ပြန်လည်နေထိုင်သည်။ ဆေးရွက်ခူး၊ ကွမ်းရွက်ရောင်း၊ ဆေးရွက်ကွမ်းကုန်ကူး အလုပ်များဖြင့် အသက်မွေးသည်။ ၁၉၇၈ တွင် ကွယ်လွန်သည်။

== ဂီတဘဝ ==
ငယ်စဉ်ကပင် ဂီတကို ဝါသနာပါသည်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်အိမ် ကဗျာဆရာတင်မိုး သားအဖအုပ်စုဖွဲ့ တီးမှုတ်လျင် အင်္ကျီမပါ ကျောပြောင်ဖြင့် သွားနားထောင်တတ်သည်။ ကိုယ်တိုင် မတီးတတ်ပေ။ ဂီတ မှ အကျိုးအမြတ် ရရန်၊ ဂီတနှင့် အသက်မွေးရန် မစဉ်းစားသူ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် ထက် သီချင်းရေးဖို့သာ အာရုံထားသဖြင့် ရောင်းသမျှဈေး ကူးသမျှကုန် အကုန် ရှုံးခဲ့သည်။

ကုန်း‌ဇောင်း တွင် နေစဉ် တွေ့မြင်သော ပျားကောင်လေးများကို မြင်၍ ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် သီချင်းကို ရေးသားသည်။ တစ်ရွာတည်းသား ကဗျာဆရာတင်မိုးက လင်း‌ ခေးလုလင် နှင့် တွေ့ဆုံပြီး အသံသွင်းခဲ့သဖြင့် ပထမဆုံး ဓာတ်ပြားရသီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။

၎င်းရေးသားသည့်  တောင်တော်ပုပ္ပါး သီချင်းပါ စာကားလုံးဖြစ်သည့်  &quot;ဘယ်သူပြိုင်လို့ လှပါတော့နိုင်&quot; သည်  ရုပ်ရှင် ခေါင်းစဥ် အဖြစ် ဖန်တီးအသုံးပြုခံရသည်။ အသုံးပြုခအနေဖြင့် ထိုစဥ်က ဉာဏ်ပူဇော်ခ  ၅၀၀ ကျပ် ရရှိခဲ့သည်။

== ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၇၈ ခုနှစ်  နံနက်စော‌စော အိမ်၏ နွားတင်းကုတ်ထဲ ရုတ်တရက် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ရုပ်အလောင်းကို အမက တွေ့ခဲ့ရပြီး  အနားတွင် ရေးလက်စ သီချင်းများနှင့် ဖြစ်သည်။ 

== ဖန်တီးခဲ့သောတေးသီချင်းများ ==
တေးသီချင်း မည်မျှ  ရေးခဲ့သည်ကို အတိအကျမသိရပေ။သို့သော် ဓာတ်ပြားရသီချင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-&lt;ref&gt;{{Cite web |last=ဖြူနီဝါပြာ |date=2025-09-19 |title=ကန်မြဲအေးကျော် - သူရေးသီရာတေးကဗျာများ |url=https://phyuniwarpyar.blogspot.com/2025_09_19_archive.html |access-date=2026-06-15 |website=ဖြူနီဝါပြာတေးသံသာများ (မူလ)}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ ထင်ရှားသော တေးသီချင်းများ
! စဉ်
! သီချင်းအမည်
! အဆိုတော်
! တူရိယာစီစဉ်သူ
! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || သာလေစွရွှေညာမြေ || လုံမလေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၂ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || ခင်သစ်လွင် || ကန်မြဲအေးကျော်၊ လင်းခေးလုလင် || ရေဒီယို
|-
| ၃ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || ခင်သစ်လွင် || ကန်မြဲအေးကျော်၊ လင်းခေးလုလင် || ဓါတ်ပြား
|-
| ၄ || မောင်ကြီးနိဗ္ဗာန်ဆော် || ခင်သစ်လွင် || လင်းခေးလုလင်၊ စန္ဒရားမောင်ညွန့် || -
|-
| ၅ || ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် || ခင်အုန်းမြင့်လေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၆ || လွမ်းမျှော်ရတဲ့ ပန်းနော်ဇာ || ခင်အုန်းမြင့်လေး || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၇ || မိုးဦးတေး || ကိုဘသောင်း (မြင်းခြံ) || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၈ || တောင်တော်ပုပ္ပါး || ကိုဘသောင်း (မြင်းခြံ) || ကန်မြဲအေးကျော်၊ ကိုဘအေး || -
|-
| ၉ || သာလေစွရွှေညာမြေ || ခင်ညွန့်ရည် || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၁၀ || ပန်းရည်ဘဏ်တိုက် || နီနီဝင်းရွှေ || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|-
| ၁၁ || ရုပ်သေးပွဲသွားရအောင် || မေရွက်ဝါ || ကန်မြဲအေးကျော် || -
|}
== ကိုးကား ==

{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၂၅|၁၉၇၈ }}
[[Category:မြန်မာ တေးရေးဆရာများ]]</text>
      <sha1>9kc9bk0lnxd618jdyqt7qpoapp4l4zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thazin Phyo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287953</id>
    <revision>
      <id>1038288</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8532" sha1="syoz78kt8e4jbholdsiuxma6nl6pb1a" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thazin Phyo ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>syoz78kt8e4jbholdsiuxma6nl6pb1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ydvlolb</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287954</id>
    <revision>
      <id>1038289</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="9y0x4cv2wj7c1wu9cglcyqqukmzga2t" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ydvlolb ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>9y0x4cv2wj7c1wu9cglcyqqukmzga2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ordinian Yeva</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287955</id>
    <revision>
      <id>1038290</id>
      <timestamp>2026-06-14T12:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="4kxhn2wg9vxik9j9p9t02l05q4v0qme" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ordinian Yeva ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၂:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4kxhn2wg9vxik9j9p9t02l05q4v0qme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nant Lin Lae</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287956</id>
    <revision>
      <id>1038346</id>
      <timestamp>2026-06-14T13:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8533" sha1="66dfjx9dvbckkrzntdfcsf108588sh5" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nant Lin Lae ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>66dfjx9dvbckkrzntdfcsf108588sh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-34976-69</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287957</id>
    <revision>
      <id>1038347</id>
      <timestamp>2026-06-14T13:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="75syxcd8jwulejubrqv0wcvc8xmp2ng" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-34976-69 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၃:၄၉၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>75syxcd8jwulejubrqv0wcvc8xmp2ng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287959</id>
    <revision>
      <id>1038363</id>
      <timestamp>2026-06-14T14:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1330599196|Jingpho–Luish languages]]&quot;</comment>
      <origin>1038363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3926" sha1="kmc2pkzgq3725silcsiu0tagmy7opcm" xml:space="preserve">{{Infobox ဘာသာစကားမိသားစု|name=Jingpho–Luish|altname=Kachin–Luic|region=[[Northeast India]], [[Bangladesh]], [[Myanmar]]|familycolor=Sino-Tibetan|fam2=[[Tibeto-Burman languages|Tibeto-Burman]]|fam3=[[Sal languages|Sal]]|child1=[[Jingpho language|Jingpho]] (Kachin)|child2=[[Luish languages|Luish]] (Asakian)|glotto=jing1259|glottorefname=Jingpho–Luish}}
&lt;references /&gt;
'''ဂျိန်းဖော-သက်ဘာသာစကား''' ၊ '''ဂျိန်းဖော-လူအစ်ရှ်''' ၊ သို့မဟုတ် '''ကချင်နွယ်''' ဘာသာစကားများသည် [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|Sal ဌာနခွဲ]] ပိုင် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား]] အုပ်စုဖြစ်သည်။ ထိုဘာသာစကားများကို အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုကြပြီး [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျင်းဖိုး]] (ကချင်ဟုလည်း လူသိများ) ဘာသာစကားနှင့် လူးဝစ်ရှ် ( {{aka}} ကီးယားဟုလည်း ခေါ်) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် [[သက်ဘာသာစကား|ဆက်]] ၊ ကဒူး ၊ ဂနန် ၊ အန်ဒရို ၊ ဆိုင်းမိုင် နှင့် ချိုင်းရယ် တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ''Ethnologue'' နှင့် ''Glottolog တို့တွင်'' ဂျိန်းဖောဘာသာစကားများတွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်သော သို့မဟုတ် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်နေသော တမန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော်လည်း Huziwara (2016) &lt;ref name=&quot;Huziwara2016&quot;&gt;Huziwara, Keisuke. 2016. [https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/handle/2433/219018 タマン語の系統再考 / On the genetic position of Taman reconsidered]. In ''Kyoto University Linguistic Research '' 35, p.1-34. {{Doi|10.14989/219018}}&lt;/ref&gt; က ၎င်းကို တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအတွင်း အမျိုးအစားမခွဲခြားရသေးဟု ယူဆသည်။

James Matisoff (၂၀၁၃)  သည် ''Jingpho-Asakian'' (Jingpho–Luish) အုပ်စုကို ထောက်ခံသည့် အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ပေးထားပြီး ''[[ကချင်ဘာသာစကား|Jingphoic]]'' နှင့် ''Asakian'' ဟူ၍ အုပ်စုငယ်နှစ်ခု ခွဲခြားထားသည်။ Proto-Luish ကို Huziwara (၂၀၁၂) &lt;ref name=&quot;Huziwara2012&quot;&gt;Huziwara, Keisuke 藤原, 敬介. 2012. [http://hdl.handle.net/2433/182194 Rui sogo no saikou ni mukete ルイ祖語の再構にむけて] [Toward a reconstruction of Proto-Luish]. In ''Kyoto University Linguistic Research'' 京都大学言語学研究 (2012), 31: 25-131. {{Doi|10.14989/182194}}[[Doi (identifier)|doi]]&lt;span data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;:&lt;/span&gt;[[doi:10.14989/182194|10.14989/182194]]&lt;/ref&gt; နှင့် Matisoff (၂၀၁၃) မှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

ဂျင်းဖို-လွစ်ရှ် ဘာသာစကားများတွင် အသံထွက် အများအပြား ပါဝင်သည်။</text>
      <sha1>kmc2pkzgq3725silcsiu0tagmy7opcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038364</id>
      <parentid>1038363</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ဂျင်းဖို-လွိုက်ရှ် ဘာသာစကားများ]] စာမျက်နှာကို [[ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း</comment>
      <origin>1038363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3926" sha1="kmc2pkzgq3725silcsiu0tagmy7opcm" xml:space="preserve">{{Infobox ဘာသာစကားမိသားစု|name=Jingpho–Luish|altname=Kachin–Luic|region=[[Northeast India]], [[Bangladesh]], [[Myanmar]]|familycolor=Sino-Tibetan|fam2=[[Tibeto-Burman languages|Tibeto-Burman]]|fam3=[[Sal languages|Sal]]|child1=[[Jingpho language|Jingpho]] (Kachin)|child2=[[Luish languages|Luish]] (Asakian)|glotto=jing1259|glottorefname=Jingpho–Luish}}
&lt;references /&gt;
'''ဂျိန်းဖော-သက်ဘာသာစကား''' ၊ '''ဂျိန်းဖော-လူအစ်ရှ်''' ၊ သို့မဟုတ် '''ကချင်နွယ်''' ဘာသာစကားများသည် [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|Sal ဌာနခွဲ]] ပိုင် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကား]] အုပ်စုဖြစ်သည်။ ထိုဘာသာစကားများကို အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့တွင် ပြောဆိုကြပြီး [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျင်းဖိုး]] (ကချင်ဟုလည်း လူသိများ) ဘာသာစကားနှင့် လူးဝစ်ရှ် ( {{aka}} ကီးယားဟုလည်း ခေါ်) ဘာသာစကားများဖြစ်သည့် [[သက်ဘာသာစကား|ဆက်]] ၊ ကဒူး ၊ ဂနန် ၊ အန်ဒရို ၊ ဆိုင်းမိုင် နှင့် ချိုင်းရယ် တို့ ပါဝင်ပါသည်။ ''Ethnologue'' နှင့် ''Glottolog တို့တွင်'' ဂျိန်းဖောဘာသာစကားများတွင် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်သော သို့မဟုတ် မျိုးသုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်နေသော တမန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော်လည်း Huziwara (2016) &lt;ref name=&quot;Huziwara2016&quot;&gt;Huziwara, Keisuke. 2016. [https://repository.kulib.kyoto-u.ac.jp/dspace/handle/2433/219018 タマン語の系統再考 / On the genetic position of Taman reconsidered]. In ''Kyoto University Linguistic Research '' 35, p.1-34. {{Doi|10.14989/219018}}&lt;/ref&gt; က ၎င်းကို တိဗက်-ဗမာ ဘာသာစကားအတွင်း အမျိုးအစားမခွဲခြားရသေးဟု ယူဆသည်။

James Matisoff (၂၀၁၃)  သည် ''Jingpho-Asakian'' (Jingpho–Luish) အုပ်စုကို ထောက်ခံသည့် အသံထွက်နှင့် ဝေါဟာရဆိုင်ရာ အထောက်အထားများကို ပေးထားပြီး ''[[ကချင်ဘာသာစကား|Jingphoic]]'' နှင့် ''Asakian'' ဟူ၍ အုပ်စုငယ်နှစ်ခု ခွဲခြားထားသည်။ Proto-Luish ကို Huziwara (၂၀၁၂) &lt;ref name=&quot;Huziwara2012&quot;&gt;Huziwara, Keisuke 藤原, 敬介. 2012. [http://hdl.handle.net/2433/182194 Rui sogo no saikou ni mukete ルイ祖語の再構にむけて] [Toward a reconstruction of Proto-Luish]. In ''Kyoto University Linguistic Research'' 京都大学言語学研究 (2012), 31: 25-131. {{Doi|10.14989/182194}}[[Doi (identifier)|doi]]&lt;span data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;:&lt;/span&gt;[[doi:10.14989/182194|10.14989/182194]]&lt;/ref&gt; နှင့် Matisoff (၂၀၁၃) မှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

ဂျင်းဖို-လွစ်ရှ် ဘာသာစကားများတွင် အသံထွက် အများအပြား ပါဝင်သည်။</text>
      <sha1>kmc2pkzgq3725silcsiu0tagmy7opcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038368</id>
      <parentid>1038364</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4619" sha1="naumbov9ydulazq8whzb7rj9tqxqrky" xml:space="preserve">'''ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Jingpho–Luish languages}}) သို့မဟုတ် '''ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် ဘာသာစကားများ''' သို့မဟုတ် '''ကချင်-လူးအစ်ရှ် ဘာသာစကားများ''' (Kachin-Luish) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး၏ လက်အောက်ခံ [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားမျိုးနွယ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားများကို အဓိကအားဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရပြည်နယ်) နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] နယ်စပ်ဒေသတို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt;

{{Infobox language family
| name        = ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Jingpho–Luish languages &lt;br /&gt;(ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် / ကချင်-လူးအစ်ရှ်)
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| family3     = [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားများ]] (Sal)
| child1      = [[ဂျိန်းဖော ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖောနွယ်]] (Jingpho branch)
| child2      = [[Luish|သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ်]] (Luish / Kadu branch)
| glotto      = jing1259
| gloname     = Jingpho-Luish
}}


=== အုပ်စုခွဲများ ===
ဘာသာစကားပညာရှင် ရော်ဘင်စ် ဘားလင်း (Robbins Burling) နှင့် ဂျိမ်းစ် အေ မာတစ်ဆော့ဖ် (James A. Matisoff) တို့၏ ခွဲခြားမှုအရ ဤအုပ်စုတွင် အဓိက အကိုင်းအခက်ကြီး (၂) ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot; /&gt;ဂျိန်းဖောနွယ် (Jingpho branch)တွင် [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား]] (ကချင်) နှင့် ၎င်း၏ ဒေသန္တရစကားများ ပါဝင်သည်။သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ် (Luish branch)တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကဒူး (Kadu)၊ ကနန်း (Ganan)၊ ဆာက့် (Sak / [[သက်လူမျိုး|သက်]]) ဘာသာစကားများနှင့် အိန္ဒိယ မဏိပူရဒေသတွင် ရှေးကပြောဆိုခဲ့ကြသော အန်ဒရို (Andro)၊ ဆဲန်ဂမိုင် (Sengmai) စသည့် ကွယ်ပျောက်လုနီးပါး ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>naumbov9ydulazq8whzb7rj9tqxqrky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038369</id>
      <parentid>1038368</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4617" sha1="o8wpwic1tkpeer9g3w74a5hepeoucq4" xml:space="preserve">'''ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Jingpho–Luish languages}}) သို့မဟုတ် '''ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် ဘာသာစကားများ''' သို့မဟုတ် '''ကချင်-လူးအစ်ရှ် ဘာသာစကားများ''' (Kachin-Luish) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး၏ လက်အောက်ခံ [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားမျိုးနွယ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားများကို အဓိကအားဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရပြည်နယ်) နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] နယ်စပ်ဒေသတို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox language family
| name        = ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Jingpho–Luish languages &lt;br /&gt;(ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် / ကချင်-လူးအစ်ရှ်)
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| family3     = [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားများ]] (Sal)
| child1      = [[ဂျိန်းဖော ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖောနွယ်]] (Jingpho branch)
| child2      = [[Luish|သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ်]] (Luish / Kadu branch)
| glotto      = jing1259
| gloname     = Jingpho-Luish
}}

=== အုပ်စုခွဲများ ===
ဘာသာစကားပညာရှင် ရော်ဘင်စ် ဘားလင်း (Robbins Burling) နှင့် ဂျိမ်းစ် အေ မာတစ်ဆော့ဖ် (James A. Matisoff) တို့၏ ခွဲခြားမှုအရ ဤအုပ်စုတွင် အဓိက အကိုင်းအခက်ကြီး (၂) ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot; /&gt;ဂျိန်းဖောနွယ် (Jingpho branch)တွင် [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား]] (ကချင်) နှင့် ၎င်း၏ ဒေသန္တရစကားများ ပါဝင်သည်။သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ် (Luish branch)တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကဒူး (Kadu)၊ ကနန်း (Ganan)၊ ဆာက့် (Sak / [[သက်လူမျိုး|သက်]]) ဘာသာစကားများနှင့် အိန္ဒိယ မဏိပူရဒေသတွင် ရှေးကပြောဆိုခဲ့ကြသော အန်ဒရို (Andro)၊ ဆဲန်ဂမိုင် (Sengmai) စသည့် ကွယ်ပျောက်လုနီးပါး ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>o8wpwic1tkpeer9g3w74a5hepeoucq4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038370</id>
      <parentid>1038369</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>/* အုပ်စုခွဲများ */</comment>
      <origin>1038370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4615" sha1="7n1egdbrlxs5ax5xsuy88xnd3a7csn3" xml:space="preserve">'''ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ''' ({{lang-en|Jingpho–Luish languages}}) သို့မဟုတ် '''ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် ဘာသာစကားများ''' သို့မဟုတ် '''ကချင်-လူးအစ်ရှ် ဘာသာစကားများ''' (Kachin-Luish) သည် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]]ကြီး၏ လက်အောက်ခံ [[ဆယ်လ်ဘာသာစကားများ|ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စုခွဲ]]တွင် ပါဝင်သော ဘာသာစကားမျိုးနွယ်စုတစ်ခု ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot;&gt;{{cite book |last=Burling |first=Robbins |title=The Sino-Tibetan Languages |year=2003 |publisher=Routledge |pages=169–191 |chapter=The Tibeto-Burman Languages of Northeast India}}&lt;/ref&gt; ဤဘာသာစကားများကို အဓိကအားဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း (မဏိပူရပြည်နယ်) နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] နယ်စပ်ဒေသတို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Matisoff |first=James A. |title=The Jingpho-Luish Subgroup of Sal |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |year=2013 |volume=36 |issue=1 |pages=1–28}}&lt;/ref&gt;
{{Infobox language family
| name        = ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ
| altname     = Jingpho–Luish languages &lt;br /&gt;(ဂျိန်းဖော-ကဒူးနွယ် / ကချင်-လူးအစ်ရှ်)
| familycolor = Sino-Tibetan
| region      = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] အရှေ့မြောက်ပိုင်း နှင့် [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]]
| family1     = [[တရုတ်-တိဗက် ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan)
| family2     = [[တိဗက်-မြန်မာ ဘာသာစကားများ]] (Tibeto-Burman)
| family3     = [[ဆယ်လ် ဘာသာစကားအုပ်စု|ဆယ်လ် ဘာသာစကားများ]] (Sal)
| child1      = [[ဂျိန်းဖော ဘာသာစကား|ဂျိန်းဖောနွယ်]] (Jingpho branch)
| child2      = [[Luish|သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ်]] (Luish / Kadu branch)
| glotto      = jing1259
| gloname     = Jingpho-Luish
}}

== အုပ်စုခွဲများ ==
ဘာသာစကားပညာရှင် ရော်ဘင်စ် ဘားလင်း (Robbins Burling) နှင့် ဂျိမ်းစ် အေ မာတစ်ဆော့ဖ် (James A. Matisoff) တို့၏ ခွဲခြားမှုအရ ဤအုပ်စုတွင် အဓိက အကိုင်းအခက်ကြီး (၂) ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;Burling2003&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Matisoff2013&quot; /&gt;ဂျိန်းဖောနွယ် (Jingpho branch)တွင် [[ဂျိန်းဖောဘာသာစကား]] (ကချင်) နှင့် ၎င်း၏ ဒေသန္တရစကားများ ပါဝင်သည်။သက်နွယ် / လူအစ်ရှ်နွယ် (Luish branch)တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကဒူး (Kadu)၊ ကနန်း (Ganan)၊ ဆာက့် (Sak / [[သက်လူမျိုး|သက်]]) ဘာသာစကားများနှင့် အိန္ဒိယ မဏိပူရဒေသတွင် ရှေးကပြောဆိုခဲ့ကြသော အန်ဒရို (Andro)၊ ဆဲန်ဂမိုင် (Sengmai) စသည့် ကွယ်ပျောက်လုနီးပါး ဘာသာစကားများ ပါဝင်သည်။

== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>7n1egdbrlxs5ax5xsuy88xnd3a7csn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျင်းဖို-လွိုက်ရှ် ဘာသာစကားများ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287960</id>
    <redirect title="ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ" />
    <revision>
      <id>1038365</id>
      <timestamp>2026-06-14T14:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Chenzeyan29</username>
        <id>141880</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဂျင်းဖို-လွိုက်ရှ် ဘာသာစကားများ]] စာမျက်နှာကို [[ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ]] သို့ Chenzeyan29က ရွှေ့ခဲ့သည်: မြန်မာမှုပြုခြင်း</comment>
      <origin>1038365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="0xhogux505fq6h5z294rzhdw7t54p49" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ဂျိန်းဖော-သက်နွယ် ဘာသာစကားများ]]</text>
      <sha1>0xhogux505fq6h5z294rzhdw7t54p49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aye Lawt</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287961</id>
    <revision>
      <id>1038366</id>
      <timestamp>2026-06-14T14:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8529" sha1="nxq7zbe68uukj7q7lsatc3mhbdhup8n" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Aye Lawt ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>nxq7zbe68uukj7q7lsatc3mhbdhup8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:PhyoWai25314</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287962</id>
    <revision>
      <id>1038367</id>
      <timestamp>2026-06-14T14:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8533" sha1="4rnqslepvd23mlgjxzz95sd2taj917v" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် PhyoWai25314 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၄:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4rnqslepvd23mlgjxzz95sd2taj917v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယမတိုမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287963</id>
    <revision>
      <id>1038371</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="865" sha1="76j6wj8l1b7xpeol2p3krkarnrkoxmz" xml:space="preserve">
'''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ 
;နာရခရိုင်
*ယမတိုခိုးရိယမ
;အိုဆာကာစီရင်စု
*ခရှိဝရ
*ဖုဂျိအိဒဲရ (အိရှိခဝမြစ်နှင့်အတူ စီးဆင်းသည်)

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>76j6wj8l1b7xpeol2p3krkarnrkoxmz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038372</id>
      <parentid>1038371</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3733" sha1="fiqbnsozulg6h80m6sfgvir3ad6r0bz" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ယမတိုမြစ်
| name_native        = {{native name|ja|大和川}}
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 奥飛鳥 稲渕7.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Kansai region]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|68|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = Kaikira-yama, [[Nara Prefecture]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|822|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Osaka Bay]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|34.6084|135.4410|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = 
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Yamato River in Sakurai, Nara02.JPG|thumb|300px|River in [[Sakurai, Nara|Sakurai, Nara Prefecture]].]]

'''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ 
;နာရခရိုင်
*ယမတိုခိုးရိယမ
;အိုဆာကာစီရင်စု
*ခရှိဝရ
*ဖုဂျိအိဒဲရ (အိရှိခဝမြစ်နှင့်အတူ စီးဆင်းသည်)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://www.city.osaka.lg.jp/contents/wdu020/sumiyoshi/english/attract/attrac18.html
|title=Yamato River
|access-date=28 March 2017
}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>fiqbnsozulg6h80m6sfgvir3ad6r0bz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038373</id>
      <parentid>1038372</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3822" sha1="0hmv7ucbnhxca1y57dolv5r27rmgip3" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ယမတိုမြစ်
| name_native        = {{native name|ja|大和川}}
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 奥飛鳥 稲渕7.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Kansai region]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|68|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = Kaikira-yama, [[Nara Prefecture]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|822|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Osaka Bay]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|34.6084|135.4410|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = 
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Yamato River in Sakurai, Nara02.JPG|thumb|300px|River in [[Sakurai, Nara|Sakurai, Nara Prefecture]].]]

'''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ 
;နာရခရိုင်
*ယမတိုခိုးရိယမ
;အိုဆာကာစီရင်စု
*ခရှိဝရ
*ဖုဂျိအိဒဲရ (အိရှိခဝမြစ်နှင့်အတူ စီးဆင်းသည်)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://www.city.osaka.lg.jp/contents/wdu020/sumiyoshi/english/attract/attrac18.html
|title=Yamato River
|access-date=28 March 2017
}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>0hmv7ucbnhxca1y57dolv5r27rmgip3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038374</id>
      <parentid>1038373</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3916" sha1="nzbjs65difrspk2i4oqs0vgvnema4m9" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ယမတိုမြစ်
| name_native        = {{native name|ja|大和川}}
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 奥飛鳥 稲渕7.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Kansai region]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|68|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = Kaikira-yama, [[Nara Prefecture]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|822|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Osaka Bay]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|34.6084|135.4410|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = 
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Yamato River in Sakurai, Nara02.JPG|thumb|300px|River in [[Sakurai, Nara|Sakurai, Nara Prefecture]].]]

'''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ 
;နာရခရိုင်
*ယမတိုခိုးရိယမ
;အိုဆာကာစီရင်စု
*ခရှိဝရ
*ဖုဂျိအိဒဲရ (အိရှိခဝမြစ်နှင့်အတူ စီးဆင်းသည်)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://www.city.osaka.lg.jp/contents/wdu020/sumiyoshi/english/attract/attrac18.html
|title=Yamato River
|access-date=28 March 2017
}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>nzbjs65difrspk2i4oqs0vgvnema4m9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038375</id>
      <parentid>1038374</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နာရခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3995" sha1="3dpsle5gu5h77the4ht4ar33utfxdx2" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ယမတိုမြစ်
| name_native        = {{native name|ja|大和川}}
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 奥飛鳥 稲渕7.JPG
| image_size         = 
| image_caption      = 
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
| mapframe-zoom      = 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = 
| subdivision_name2  = 
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Kansai region]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|68|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = 
| source1_location   = Kaikira-yama, [[Nara Prefecture]]
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|822|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Osaka Bay]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|34.6084|135.4410|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = 
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Yamato River in Sakurai, Nara02.JPG|thumb|300px|River in [[Sakurai, Nara|Sakurai, Nara Prefecture]].]]

'''ယမတိုမြစ်''' (大和川, Yamato-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိုဆာကာစီရင်စုနှင့် နာရခရိုင်တို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။

အောက်ပါမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည်။ 
;နာရခရိုင်
*ယမတိုခိုးရိယမ
;အိုဆာကာစီရင်စု
*ခရှိဝရ
*ဖုဂျိအိဒဲရ (အိရှိခဝမြစ်နှင့်အတူ စီးဆင်းသည်)&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=http://www.city.osaka.lg.jp/contents/wdu020/sumiyoshi/english/attract/attrac18.html
|title=Yamato River
|access-date=28 March 2017
}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နာရခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>3dpsle5gu5h77the4ht4ar33utfxdx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>287964</id>
    <revision>
      <id>1038376</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="pcgt05qbrzjl8irin8m75mehdswug60" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အိုဆာကာစီရင်စုရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>pcgt05qbrzjl8irin8m75mehdswug60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိုအိရဆဲမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287965</id>
    <revision>
      <id>1038380</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ တိုးဟိခုဒေသ၊ အအိမိုရိခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2638" sha1="8u3v42mupnjtwpisb1ajv97gwaf0cle" xml:space="preserve">
'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ တိုးဟိခုဒေသ၊ အအိမိုရိခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

==ရုပ်ပုံများ==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>8u3v42mupnjtwpisb1ajv97gwaf0cle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038381</id>
      <parentid>1038380</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5116" sha1="djt4tzt41qht966n8cr6wtx60ad3p0n" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = အိုအိရဆဲမြစ်
| native_name       ={{native name|ja|奥入瀬川}}
| image             = Oirase keiryuu.JPG
  | image_size        =
  | image_caption     = Oirase River gorge
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
| source1            = [[Lake Towada]]
| source1_location   = [[Aomori Prefecture|Aomori]] &amp; [[Akita Prefecture]]s, [[Japan]] 
| source1_coordinates= {{coord|40|28|N|140|52|E|type:waterbody_region:JP}}
| source1_elevation  = {{Convert|401|m|ft|abbr=on}}
| mouth              =  [[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]
| mouth_location     = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates  = {{coord|40|36|28|N|141|27|40|E|display=inline,title}} 
| mouth_elevation    = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | length            = {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|820|km2|sqmi|abbr=on}}
}}

'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ တိုးဟိခုဒေသ၊ အအိမိုရိခရိုင်၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/air/life/nihon_no_oto/02_2007oto100sen_Pamphlet.pdf |title=残したい&quot;日本の音風景100選&quot;パンフレット |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=18 February 2017}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:MG 7982s.jpg|Chōshi Falls
File:雲井の滝 - panoramio.jpg|Kumoi Falls
File:奧入瀨川石窟 Rock cave at Oirase River - panoramio.jpg|Rock cave at Oirase River
File:奧入瀨川 Oirase Creek - panoramio (1).jpg|Oirase River
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
*[https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/oirasestream.html Japan National Tourism Organisation (JNTO) home page]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>djt4tzt41qht966n8cr6wtx60ad3p0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038382</id>
      <parentid>1038381</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5172" sha1="iqa3kee200850zmeccfo381hvc5lqr9" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = အိုအိရဆဲမြစ်
| native_name       ={{native name|ja|奥入瀬川}}
| image             = Oirase keiryuu.JPG
  | image_size        =
  | image_caption     = Oirase River gorge
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
| source1            = [[Lake Towada]]
| source1_location   = [[Aomori Prefecture|Aomori]] &amp; [[Akita Prefecture]]s, [[Japan]] 
| source1_coordinates= {{coord|40|28|N|140|52|E|type:waterbody_region:JP}}
| source1_elevation  = {{Convert|401|m|ft|abbr=on}}
| mouth              =  [[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]
| mouth_location     = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates  = {{coord|40|36|28|N|141|27|40|E|display=inline,title}} 
| mouth_elevation    = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | length            = {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|820|km2|sqmi|abbr=on}}
}}

'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း၊ [[တိုးဟိုခု ဒေသ|တိုးဟိုခုဒေသ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/air/life/nihon_no_oto/02_2007oto100sen_Pamphlet.pdf |title=残したい&quot;日本の音風景100選&quot;パンフレット |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=18 February 2017}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:MG 7982s.jpg|Chōshi Falls
File:雲井の滝 - panoramio.jpg|Kumoi Falls
File:奧入瀨川石窟 Rock cave at Oirase River - panoramio.jpg|Rock cave at Oirase River
File:奧入瀨川 Oirase Creek - panoramio (1).jpg|Oirase River
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
*[https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/oirasestream.html Japan National Tourism Organisation (JNTO) home page]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>iqa3kee200850zmeccfo381hvc5lqr9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038383</id>
      <parentid>1038382</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ရုပ်ပုံများ */</comment>
      <origin>1038383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5307" sha1="o56o5zelvpoflke5zovu7kmr74v84x7" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = အိုအိရဆဲမြစ်
| native_name       ={{native name|ja|奥入瀬川}}
| image             = Oirase keiryuu.JPG
  | image_size        =
  | image_caption     = Oirase River gorge
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
| source1            = [[Lake Towada]]
| source1_location   = [[Aomori Prefecture|Aomori]] &amp; [[Akita Prefecture]]s, [[Japan]] 
| source1_coordinates= {{coord|40|28|N|140|52|E|type:waterbody_region:JP}}
| source1_elevation  = {{Convert|401|m|ft|abbr=on}}
| mouth              =  [[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]
| mouth_location     = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates  = {{coord|40|36|28|N|141|27|40|E|display=inline,title}} 
| mouth_elevation    = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | length            = {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|820|km2|sqmi|abbr=on}}
}}

'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း၊ [[တိုးဟိုခု ဒေသ|တိုးဟိုခုဒေသ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/air/life/nihon_no_oto/02_2007oto100sen_Pamphlet.pdf |title=残したい&quot;日本の音風景100選&quot;パンフレット |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=18 February 2017}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:MG 7982s.jpg|ချောရှိရေတံခွန်
File:雲井の滝 - panoramio.jpg|ခုမိုအိရေတံခွန်
File:奧入瀨川石窟 Rock cave at Oirase River - panoramio.jpg|အိုအိရဆဲမြစ်ရှိ ကျောက်ဂူ
File:奧入瀨川 Oirase Creek - panoramio (1).jpg|အိုအိရဆဲမြစ်
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
*[https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/oirasestream.html Japan National Tourism Organisation (JNTO) home page]

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>o56o5zelvpoflke5zovu7kmr74v84x7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038384</id>
      <parentid>1038383</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:18:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5396" sha1="kdi1rtzf2oh70j4csg0s25n7ck11tnz" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = အိုအိရဆဲမြစ်
| native_name       ={{native name|ja|奥入瀬川}}
| image             = Oirase keiryuu.JPG
  | image_size        =
  | image_caption     = Oirase River gorge
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
| source1            = [[Lake Towada]]
| source1_location   = [[Aomori Prefecture|Aomori]] &amp; [[Akita Prefecture]]s, [[Japan]] 
| source1_coordinates= {{coord|40|28|N|140|52|E|type:waterbody_region:JP}}
| source1_elevation  = {{Convert|401|m|ft|abbr=on}}
| mouth              =  [[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]
| mouth_location     = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates  = {{coord|40|36|28|N|141|27|40|E|display=inline,title}} 
| mouth_elevation    = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | length            = {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|820|km2|sqmi|abbr=on}}
}}

'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း၊ [[တိုးဟိုခု ဒေသ|တိုးဟိုခုဒေသ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/air/life/nihon_no_oto/02_2007oto100sen_Pamphlet.pdf |title=残したい&quot;日本の音風景100選&quot;パンフレット |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=18 February 2017}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:MG 7982s.jpg|ချောရှိရေတံခွန်
File:雲井の滝 - panoramio.jpg|ခုမိုအိရေတံခွန်
File:奧入瀨川石窟 Rock cave at Oirase River - panoramio.jpg|အိုအိရဆဲမြစ်ရှိ ကျောက်ဂူ
File:奧入瀨川 Oirase Creek - panoramio (1).jpg|အိုအိရဆဲမြစ်
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
*[https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/oirasestream.html Japan National Tourism Organisation (JNTO) home page]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>kdi1rtzf2oh70j4csg0s25n7ck11tnz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038385</id>
      <parentid>1038384</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:18:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5493" sha1="8lknrzib6dr923nrvp014qlklgqspg8" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = အိုအိရဆဲမြစ်
| native_name       ={{native name|ja|奥入瀬川}}
| image             = Oirase keiryuu.JPG
  | image_size        =
  | image_caption     = Oirase River gorge
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
| source1            = [[Lake Towada]]
| source1_location   = [[Aomori Prefecture|Aomori]] &amp; [[Akita Prefecture]]s, [[Japan]] 
| source1_coordinates= {{coord|40|28|N|140|52|E|type:waterbody_region:JP}}
| source1_elevation  = {{Convert|401|m|ft|abbr=on}}
| mouth              =  [[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]
| mouth_location     = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates  = {{coord|40|36|28|N|141|27|40|E|display=inline,title}} 
| mouth_elevation    = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | length            = {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|820|km2|sqmi|abbr=on}}
}}

'''အိုအိရဆဲမြစ်''' (奥入瀬川, Oirase-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]မြောက်ပိုင်း၊ [[တိုးဟိုခု ဒေသ|တိုးဟိုခုဒေသ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။

အအိရဆဲမြစ်သည် တိုဝဒကန်၏ ရေများ စီးထွက်ရာ တစ်ခုတည်းသော မြစ်ဖြစ်သည်။ တိုဝဒကန်သည် အခိတခရိုင်နှင့် အအိုမိုရိခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကြီးမားသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ တိုဝဒမြို့၊ ရိုခုနိုဟဲမြို့၊ အိုအိရဆဲမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ မဝင်ရောက်မီ ဟချိနိုဟဲမြို့ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်၏ အထက်ပိုင်းနေရာများသည် စောက်နက်ပြီး ရေတံခွန်များလည်း ရှီသည်။ &quot;တိုဝဒ - ဟချိမန်းတိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်&quot; သည် ခရီးသွားများကို ဆွဲဆောင်ထားနိုင်သည့် နေ၇ာလည်း ဖြစ်သည်။ မြစ်၏ အောက်ပိုင်းနေရာများသည် ရေပေးဝေရေးတူးမြောင်းများအတွက် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုသည်။

၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် အိုအိရဆဲမြစ်ရေ၏ ရေစီးဆင်းသံသည် &quot;ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သဘာဝအသံ ၁၀၀ စာရင်း&quot; တွင် ပါဝင်သည်ဟု ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက သတ်မှတ်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.env.go.jp/air/life/nihon_no_oto/02_2007oto100sen_Pamphlet.pdf |title=残したい&quot;日本の音風景100選&quot;パンフレット |publisher=[[Ministry of the Environment (Japan)|Ministry of the Environment]] |access-date=18 February 2017}}&lt;/ref&gt;

==ရုပ်ပုံများ==
&lt;gallery&gt;
File:MG 7982s.jpg|ချောရှိရေတံခွန်
File:雲井の滝 - panoramio.jpg|ခုမိုအိရေတံခွန်
File:奧入瀨川石窟 Rock cave at Oirase River - panoramio.jpg|အိုအိရဆဲမြစ်ရှိ ကျောက်ဂူ
File:奧入瀨川 Oirase Creek - panoramio (1).jpg|အိုအိရဆဲမြစ်
&lt;/gallery&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
*[https://www.jnto.go.jp/eng/spot/natuscen/oirasestream.html Japan National Tourism Organisation (JNTO) home page]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>8lknrzib6dr923nrvp014qlklgqspg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခိုမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287966</id>
    <revision>
      <id>1038386</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''မုခိုမြစ်''' (武庫川, Mukogawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2810" sha1="05mbimkp2cyspf7f83r5cmhanxodq6p" xml:space="preserve">
'''မုခိုမြစ်''' (武庫川, Mukogawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အစိုးရသည် ဤမြစ်အား ဒေသ၏ ဒုတိယမြောက်အရေးအပါဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၆၆ ကီလိုမီတာ (၄၁ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၄၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ဖော်ပြချက်==
မုခိုမြစ်သည် တန်းဘကုန်းမြင့်ဒေသရှိ ရှိရခမိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ဆန်းဒမြစ်ဝှမ်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ဆန်းဒမြို့နှင့် တခရဇုခမြို့အကြားတွင် &quot;မုခိုဂဝခဲအိခိုခုချိုင့်ဝှမ်း&quot; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့နောက်တွင် တခရဇုခမြို့ရှိ အိုဆာကာလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက် အိုဆာကာမြို့ပြဒေကို ဖြတ်သန်းကာ တခရဇုခမြို့နှင့် အိတမိမြို့တို့အကြား နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အမဂဆခိမြို့နှင့် နိရှိနိုမိယမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ကိုလည်း ပိုင်းခြားဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် အိုဆာကာပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ 

==အဓိကမြစ်လက်တက်များ==
*[[Aonogawa River]] in [[Sasayama, Hyogo|Sasayama]]
*[[Arimagawa River]] in [[Kobe, Hyogo|Kobe]] and Nishinomiya
*[[Arinogawa River]] in Kobe
*[[Hatsukagawa River]] in [[Nose, Osaka|Nose]], Sanda, Takarazuka and Kobe
*[[Sakasegawa River]] in Takarazuka
*[[Nigawa River]] in Takarazuka
*[[Edagawa River]] in Nishinomiya

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>05mbimkp2cyspf7f83r5cmhanxodq6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038387</id>
      <parentid>1038386</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="mf928qg97bcrzv6r4d786tu4fppn42q" xml:space="preserve">
'''မုခိုမြစ်''' (武庫川, Mukogawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အစိုးရသည် ဤမြစ်အား ဒေသ၏ ဒုတိယမြောက်အရေးအပါဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၆၆ ကီလိုမီတာ (၄၁ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၄၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ဖော်ပြချက်==
မုခိုမြစ်သည် တန်းဘကုန်းမြင့်ဒေသရှိ ရှိရခမိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ဆန်းဒမြစ်ဝှမ်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ဆန်းဒမြို့နှင့် တခရဇုခမြို့အကြားတွင် &quot;မုခိုဂဝခဲအိခိုခုချိုင့်ဝှမ်း&quot; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့နောက်တွင် တခရဇုခမြို့ရှိ အိုဆာကာလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက် အိုဆာကာမြို့ပြဒေကို ဖြတ်သန်းကာ တခရဇုခမြို့နှင့် အိတမိမြို့တို့အကြား နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အမဂဆခိမြို့နှင့် နိရှိနိုမိယမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ကိုလည်း ပိုင်းခြားဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် အိုဆာကာပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ 

==အဓိကမြစ်လက်တက်များ==
*[[Aonogawa River]] in [[Sasayama, Hyogo|Sasayama]]
*[[Arimagawa River]] in [[Kobe, Hyogo|Kobe]] and Nishinomiya
*[[Arinogawa River]] in Kobe
*[[Hatsukagawa River]] in [[Nose, Osaka|Nose]], Sanda, Takarazuka and Kobe
*[[Sakasegawa River]] in Takarazuka
*[[Nigawa River]] in Takarazuka
*[[Edagawa River]] in Nishinomiya

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>mf928qg97bcrzv6r4d786tu4fppn42q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038388</id>
      <parentid>1038387</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2993" sha1="0la5gfpvueqjxtxzvtw8ei4hc7dgsf1" xml:space="preserve">
'''မုခိုမြစ်''' (武庫川, Mukogawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အစိုးရသည် ဤမြစ်အား ဒေသ၏ ဒုတိယမြောက်အရေးအပါဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၆၆ ကီလိုမီတာ (၄၁ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၄၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။

==ဖော်ပြချက်==
မုခိုမြစ်သည် တန်းဘကုန်းမြင့်ဒေသရှိ ရှိရခမိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ဆန်းဒမြစ်ဝှမ်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ဆန်းဒမြို့နှင့် တခရဇုခမြို့အကြားတွင် &quot;မုခိုဂဝခဲအိခိုခုချိုင့်ဝှမ်း&quot; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့နောက်တွင် တခရဇုခမြို့ရှိ အိုဆာကာလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက် အိုဆာကာမြို့ပြဒေကို ဖြတ်သန်းကာ တခရဇုခမြို့နှင့် အိတမိမြို့တို့အကြား နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အမဂဆခိမြို့နှင့် နိရှိနိုမိယမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ကိုလည်း ပိုင်းခြားဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် အိုဆာကာပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ 

==အဓိကမြစ်လက်တက်များ==
*[[Aonogawa River]] in [[Sasayama, Hyogo|Sasayama]]
*[[Arimagawa River]] in [[Kobe, Hyogo|Kobe]] and Nishinomiya
*[[Arinogawa River]] in Kobe
*[[Hatsukagawa River]] in [[Nose, Osaka|Nose]], Sanda, Takarazuka and Kobe
*[[Sakasegawa River]] in Takarazuka
*[[Nigawa River]] in Takarazuka
*[[Edagawa River]] in Nishinomiya

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>0la5gfpvueqjxtxzvtw8ei4hc7dgsf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038389</id>
      <parentid>1038388</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4906" sha1="e87n8z9pbdsq5yxuh3l4dfzetkam3bt" xml:space="preserve">{{Infobox river
|name=မုခိုမြစ်
|image=Mukogawa Dojo.jpg
|map=
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
|pushpin_map=Japan
|country=Japan
|length={{cvt|66|km}}
}}
[[File:Takarazuka Hyogo.JPG|thumb|250px|The Mukogawa and [[Takarazuka Grand Theater]] at Takarazuka City]]

'''မုခိုမြစ်''' (武庫川, Mukogawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟယောဂေါ့ခရိုင်၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် စီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အစိုးရသည် ဤမြစ်အား ဒေသ၏ ဒုတိယမြောက်အရေးအပါဆုံးမြစ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၆၆ ကီလိုမီတာ (၄၁ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၄၉၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၉၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=通 |first=盛岡 |last2=壮 |first2=藤田 |last3=智大 |first3=岡寺 |date=2003 |title=流域圏での都市活動に起因する有機物循環にかかる負荷発生の変化分析 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/proer2000/31/0/31_0_257/_article/-char/ja/ |journal=環境システム研究論文集 |volume=31 |pages=257–266 |doi=10.2208/proer.31.257|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

==ဖော်ပြချက်==
မုခိုမြစ်သည် တန်းဘကုန်းမြင့်ဒေသရှိ ရှိရခမိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ဆန်းဒမြစ်ဝှမ်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ဆန်းဒမြို့နှင့် တခရဇုခမြို့အကြားတွင် &quot;မုခိုဂဝခဲအိခိုခုချိုင့်ဝှမ်း&quot; ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့နောက်တွင် တခရဇုခမြို့ရှိ အိုဆာကာလွင်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက် အိုဆာကာမြို့ပြဒေကို ဖြတ်သန်းကာ တခရဇုခမြို့နှင့် အိတမိမြို့တို့အကြား နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အမဂဆခိမြို့နှင့် နိရှိနိုမိယမြို့တို့၏ နယ်နိမိတ်ကိုလည်း ပိုင်းခြားဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် အိုဆာကာပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ 

==အဓိကမြစ်လက်တက်များ==
*[[အအိုနိုမြစ်]] - ဆဆယမမြို့
*[[အရိမမြစ်]] - ခိုးဘဲမြို့နှင့် နိရှိနိုမိယမြို့
*[[အရိနိုမြစ်]] - ခိုးဘဲမြို့
*[[ဟဆွတ်ခမြစ်]] နိုဆဲမြို့၊ ဆန်းဒမြို့၊ တခရဇုခမြို့နှင့် ခိုးဘဲမြို့
*[[ဆဆခဲမြစ်]] -တခရဇုမမြို့
*[[နိမြစ်]] - တခရဇုခမြို့
*[[အဲဒမြစ်]] - နိရှိနိုမိယမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဟယောဂေါ့ခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>e87n8z9pbdsq5yxuh3l4dfzetkam3bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Paing331</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287967</id>
    <revision>
      <id>1038390</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8529" sha1="f2bjmdxxnwi44kwf36ao8plder6insd" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Paing331 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>f2bjmdxxnwi44kwf36ao8plder6insd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mahuyraa</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287968</id>
    <revision>
      <id>1038391</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8529" sha1="gtfjovs1lzy9u8pyvnp2jbdgg0nf7zb" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mahuyraa ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>gtfjovs1lzy9u8pyvnp2jbdgg0nf7zb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MadviIlain</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287969</id>
    <revision>
      <id>1038392</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:50:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="3ss2htvhyo1maszek9br3kfsnxabib8" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MadviIlain ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>3ss2htvhyo1maszek9br3kfsnxabib8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:EVANDER LWIN</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287970</id>
    <revision>
      <id>1038393</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8533" sha1="6ilxchwur6yjcah5xss6j3vswhdyz81" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် EVANDER LWIN ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၅:၅၀၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>6ilxchwur6yjcah5xss6j3vswhdyz81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယဆုမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287971</id>
    <revision>
      <id>1038394</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; ယဆုမြစ် (野洲川, Yasu-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဘိဝရေကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2208" sha1="0cfckks92ioohwpj7u6ie8bo5gs9ruq" xml:space="preserve">
ယဆုမြစ် (野洲川, Yasu-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဘိဝရေကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ယဆုမြစ်သည် ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခိုးခမြို့၊ ခိုနန်းမြို့၊ ရစ်တိုးမြို့၊ မိုရိယမမြို့နှင့် ယဆုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင် မြစ်ခွဲများစွာ ခွဲထွက်သွားပြီး မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မြစ်ခွဲများစွာကို ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဲဒိုခေတ်ကာလ အရှေ့ဂျပန်နှင့် အနောက်ဂျပန်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;တိုးခိုင်းဒိုး&quot; သည် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။

ယဆုမြစ်သည် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;နခဆန်းဒိုး&quot; ကို ဖြတ်သန်းကာ စီးဆင်းပြီး မိုရိယမ-ဂျုခုနှင့် မုဆ - ဂျုခုတို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။</text>
      <sha1>0cfckks92ioohwpj7u6ie8bo5gs9ruq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038395</id>
      <parentid>1038394</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4326" sha1="t6pa1yjl2ngzhp077h3xx1ato8ql0mg" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ယဆုမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|野洲川}}
  | image             = Yasu River park.jpg
  | image_size        = 250px
  | image_caption     = A riverside park along the Yasu River between [[Moriyama, Shiga|Moriyama]] and [[Yasu, Shiga|Yasu]].
  | map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map        = Japan
  | source1_location  = [[Suzuka Mountains]]
  | mouth_location    = [[Lake Biwa]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length            = {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
  | source1_elevation = 
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|387|km2|sqmi|abbr=on}}
  | river_system      = [[Yodo River]]
}}

'''ယဆုမြစ်''' (野洲川, Yasu-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ရှိဂခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဘိဝရေကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ယဆုမြစ်သည် ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခိုးခမြို့၊ ခိုနန်းမြို့၊ ရစ်တိုးမြို့၊ မိုရိယမမြို့နှင့် ယဆုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင် မြစ်ခွဲများစွာ ခွဲထွက်သွားပြီး မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မြစ်ခွဲများစွာကို ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဲဒိုခေတ်ကာလ အရှေ့ဂျပန်နှင့် အနောက်ဂျပန်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;တိုးခိုင်းဒိုး&quot; သည် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။

ယဆုမြစ်သည် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;နခဆန်းဒိုး&quot; ကို ဖြတ်သန်းကာ စီးဆင်းပြီး မိုရိယမ-ဂျုခုနှင့် မုဆ - ဂျုခုတို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline|Yasu River}}
{{coord|35.123315|135.973556|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)

==ကိုးကား==
* [http://www.biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html Kinki Regional Development Bureau Biwako Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011182026/http://biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html |date=2011-10-11 }} (Japanese)</text>
      <sha1>t6pa1yjl2ngzhp077h3xx1ato8ql0mg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038396</id>
      <parentid>1038395</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4350" sha1="91ndzys60ros6489chqxhye2pwuakpp" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ယဆုမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|野洲川}}
  | image             = Yasu River park.jpg
  | image_size        = 250px
  | image_caption     = A riverside park along the Yasu River between [[Moriyama, Shiga|Moriyama]] and [[Yasu, Shiga|Yasu]].
  | map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map        = Japan
  | source1_location  = [[Suzuka Mountains]]
  | mouth_location    = [[Lake Biwa]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length            = {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
  | source1_elevation = 
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|387|km2|sqmi|abbr=on}}
  | river_system      = [[Yodo River]]
}}

'''ယဆုမြစ်''' (野洲川, Yasu-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိဂခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် [[ဘိဝရေကန်]]အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ယဆုမြစ်သည် [[ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခိုးခမြို့၊ ခိုနန်းမြို့၊ ရစ်တိုးမြို့၊ မိုရိယမမြို့နှင့် ယဆုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင် မြစ်ခွဲများစွာ ခွဲထွက်သွားပြီး မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မြစ်ခွဲများစွာကို ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဲဒိုခေတ်ကာလ အရှေ့ဂျပန်နှင့် အနောက်ဂျပန်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[တိုးခိုင်းဒိုး]]&quot; သည် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။

ယဆုမြစ်သည် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[နခဆန်းဒိုး]]&quot; ကို ဖြတ်သန်းကာ စီးဆင်းပြီး မိုရိယမ-ဂျုခုနှင့် မုဆ - ဂျုခုတို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline|Yasu River}}
{{coord|35.123315|135.973556|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)

==ကိုးကား==
* [http://www.biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html Kinki Regional Development Bureau Biwako Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011182026/http://biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html |date=2011-10-11 }} (Japanese)</text>
      <sha1>91ndzys60ros6489chqxhye2pwuakpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038397</id>
      <parentid>1038396</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4433" sha1="2ddcdx3ihn4lgt3eaqcrdtvj7btis6p" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ယဆုမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|野洲川}}
  | image             = Yasu River park.jpg
  | image_size        = 250px
  | image_caption     = A riverside park along the Yasu River between [[Moriyama, Shiga|Moriyama]] and [[Yasu, Shiga|Yasu]].
  | map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map        = Japan
  | source1_location  = [[Suzuka Mountains]]
  | mouth_location    = [[Lake Biwa]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length            = {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
  | source1_elevation = 
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|387|km2|sqmi|abbr=on}}
  | river_system      = [[Yodo River]]
}}

'''ယဆုမြစ်''' (野洲川, Yasu-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိဂခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် [[ဘိဝရေကန်]]အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ယဆုမြစ်သည် [[ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခိုးခမြို့၊ ခိုနန်းမြို့၊ ရစ်တိုးမြို့၊ မိုရိယမမြို့နှင့် ယဆုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင် မြစ်ခွဲများစွာ ခွဲထွက်သွားပြီး မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မြစ်ခွဲများစွာကို ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဲဒိုခေတ်ကာလ အရှေ့ဂျပန်နှင့် အနောက်ဂျပန်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[တိုးခိုင်းဒိုး]]&quot; သည် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။

ယဆုမြစ်သည် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[နခဆန်းဒိုး]]&quot; ကို ဖြတ်သန်းကာ စီးဆင်းပြီး မိုရိယမ-ဂျုခုနှင့် မုဆ - ဂျုခုတို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline|Yasu River}}
{{coord|35.123315|135.973556|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)

==ကိုးကား==
* [http://www.biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html Kinki Regional Development Bureau Biwako Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011182026/http://biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html |date=2011-10-11 }} (Japanese)

[[ကဏ္ဍ:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>2ddcdx3ihn4lgt3eaqcrdtvj7btis6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038398</id>
      <parentid>1038397</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4521" sha1="p6hage3rh6cktt1g777nvifr6py507u" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ယဆုမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|野洲川}}
  | image             = Yasu River park.jpg
  | image_size        = 250px
  | image_caption     = A riverside park along the Yasu River between [[Moriyama, Shiga|Moriyama]] and [[Yasu, Shiga|Yasu]].
  | map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map        = Japan
  | source1_location  = [[Suzuka Mountains]]
  | mouth_location    = [[Lake Biwa]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length            = {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
  | source1_elevation = 
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size        = {{convert|387|km2|sqmi|abbr=on}}
  | river_system      = [[Yodo River]]
}}

'''ယဆုမြစ်''' (野洲川, Yasu-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ရှိဂခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် [[ဘိဝရေကန်]]အတွင်းသို့ စီးဝင်သည့် အကြီးဆုံးမြစ် ဖြစ်သည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
ယဆုမြစ်သည် [[ဂေါ့ဇိုင်းရှောတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခိုးခမြို့၊ ခိုနန်းမြို့၊ ရစ်တိုးမြို့၊ မိုရိယမမြို့နှင့် ယဆုမြို့များကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ မြစ်သည် အောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသည့်အခါတွင် မြစ်ခွဲများစွာ ခွဲထွက်သွားပြီး မြစ်ဝှမ်းဒေသကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် မြစ်ခွဲများစွာကို ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။

==သမိုင်းကြောင်း==
အဲဒိုခေတ်ကာလ အရှေ့ဂျပန်နှင့် အနောက်ဂျပန်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည့် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[တိုးခိုင်းဒိုး]]&quot; သည် မြစ်နှင့်အပြိုင် တည်ရှိသည်။

ယဆုမြစ်သည် အဲဒိုလမ်းမကြီးငါးခုတွင် ပါဝင်သည့် &quot;[[နခဆန်းဒိုး]]&quot; ကို ဖြတ်သန်းကာ စီးဆင်းပြီး မိုရိယမ-ဂျုခုနှင့် မုဆ - ဂျုခုတို့ကို ပိုင်းခြားထားသည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category-inline|Yasu River}}
{{coord|35.123315|135.973556|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)

==ကိုးကား==
* [http://www.biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html Kinki Regional Development Bureau Biwako Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011182026/http://biwakokasen.go.jp/rivers/yasu/index.html |date=2011-10-11 }} (Japanese)

[[ကဏ္ဍ:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>p6hage3rh6cktt1g777nvifr6py507u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>287972</id>
    <revision>
      <id>1038399</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="k1d97y3etf9w2b8zs5fni1iio1fwvmd" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ရှိဂခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>k1d97y3etf9w2b8zs5fni1iio1fwvmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆဲခိမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287973</id>
    <revision>
      <id>1038401</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = ဆဲခိမြစ် | name_native        =  | name_native_lang   =  | name_other         = 関川 | name_etymology     =  &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              = Seki River Niigata Japan.jpg | image_size         =  | image_caption      = Seki River in Niigata, Japan | map...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3681" sha1="9ft8su6sa3lp6uqma2fhdz22co1st6m" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆဲခိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 関川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Seki River Niigata Japan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Seki River in Niigata, Japan
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture]], [[Nagano Prefecture]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|64|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Niigata-Yakeyama]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,400|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|1,140|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|thumb|Kenshinko Bridge in [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu City]]]]

'''ဆဲခိမြစ်''' (関川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုခရိုင်နှင့် နီဂဂတခရိုင်တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=関川|url=http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/hokuriku_r/036seki.htm|access-date=2021-06-09|website=www.japanriver.or.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 北陸 - 関川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0407_sekikawa/0407_sekikawa_00.html |access-date=2024-03-05 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>9ft8su6sa3lp6uqma2fhdz22co1st6m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038402</id>
      <parentid>1038401</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3720" sha1="cgzj2kgsg4zt2b15kcjb92pfzta9gvu" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆဲခိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 関川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Seki River Niigata Japan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Seki River in Niigata, Japan
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture]], [[Nagano Prefecture]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|64|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Niigata-Yakeyama]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,400|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|1,140|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|thumb|Kenshinko Bridge in [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu City]]]]

'''ဆဲခိမြစ်''' (関川) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂနိုခရိုင်နှင့် နီဂဂတခရိုင်တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=関川|url=http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/hokuriku_r/036seki.htm|access-date=2021-06-09|website=www.japanriver.or.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 北陸 - 関川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0407_sekikawa/0407_sekikawa_00.html |access-date=2024-03-05 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>cgzj2kgsg4zt2b15kcjb92pfzta9gvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038403</id>
      <parentid>1038402</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3732" sha1="s4xmmo7j6ltrdwiif6er9i9z3abtq21" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆဲခိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 関川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Seki River Niigata Japan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Seki River in Niigata, Japan
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture]], [[Nagano Prefecture]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|64|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Niigata-Yakeyama]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,400|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|1,140|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|thumb|Kenshinko Bridge in [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu City]]]]

'''ဆဲခိမြစ်''' (関川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=関川|url=http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/hokuriku_r/036seki.htm|access-date=2021-06-09|website=www.japanriver.or.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 北陸 - 関川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0407_sekikawa/0407_sekikawa_00.html |access-date=2024-03-05 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>s4xmmo7j6ltrdwiif6er9i9z3abtq21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038404</id>
      <parentid>1038403</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3821" sha1="bkphbfioeww43h8qknggjkt5abpqrzf" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆဲခိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 関川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Seki River Niigata Japan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Seki River in Niigata, Japan
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture]], [[Nagano Prefecture]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|64|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Niigata-Yakeyama]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,400|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|1,140|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|thumb|Kenshinko Bridge in [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu City]]]]

'''ဆဲခိမြစ်''' (関川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=関川|url=http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/hokuriku_r/036seki.htm|access-date=2021-06-09|website=www.japanriver.or.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 北陸 - 関川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0407_sekikawa/0407_sekikawa_00.html |access-date=2024-03-05 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>bkphbfioeww43h8qknggjkt5abpqrzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038405</id>
      <parentid>1038404</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:06:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နီးဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3906" sha1="8rzqdh5hrqar5ncv0allvhx50a7gbjo" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆဲခိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 関川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Seki River Niigata Japan.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Seki River in Niigata, Japan
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture]], [[Nagano Prefecture]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|64|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Niigata-Yakeyama]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,400|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|1,140|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Niigata_r43_Kenshinko_Bridge_April2020.jpg|thumb|Kenshinko Bridge in [[Jōetsu, Niigata|Jōetsu City]]]]

'''ဆဲခိမြစ်''' (関川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လူဦးရေ ခန့်မှန်းခြေ ၂၁၀,၀၀၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=関川|url=http://www.japanriver.or.jp/river_law/kasenzu/kasenzu_gaiyou/hokuriku_r/036seki.htm|access-date=2021-06-09|website=www.japanriver.or.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 北陸 - 関川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0407_sekikawa/0407_sekikawa_00.html |access-date=2024-03-05 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နီးဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>8rzqdh5hrqar5ncv0allvhx50a7gbjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တခဆဲမြစ် (အအိုမိုရိ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287974</id>
    <revision>
      <id>1038406</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2268" sha1="da8lasrqpb1q40he7bu78kq3y5osswz" xml:space="preserve">
'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>da8lasrqpb1q40he7bu78kq3y5osswz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038407</id>
      <parentid>1038406</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4614" sha1="decjzjivediolipw1ezfvuh5hks0c1r" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = တခဆဲမြစ်
| image = Paddy fields in Aomori Prefecture (3646592676).jpg
| name_native = {{native name|ja-Latn|Takasegawa}}
| name_other = 高瀬川
| country = [[Japan]]
| state_type = Prefecture
| subdivision_name2 = [[Aomori Prefecture|Aomori]]
| mouth = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates = {{coord|40.8860|141.3928|format=dms|type:river_region:JP|display=inline,title}}
| length_km = 64
| basin_size_km2 = 867
| image_caption = A view of paddy fields and Takase River in the border between Tohoku and Shichinohe
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
}}

'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_00.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_01.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_03.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>decjzjivediolipw1ezfvuh5hks0c1r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038408</id>
      <parentid>1038407</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4703" sha1="rlkujuz13byao7yhz35xpjxkrkpmwyi" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = တခဆဲမြစ်
| image = Paddy fields in Aomori Prefecture (3646592676).jpg
| name_native = {{native name|ja-Latn|Takasegawa}}
| name_other = 高瀬川
| country = [[Japan]]
| state_type = Prefecture
| subdivision_name2 = [[Aomori Prefecture|Aomori]]
| mouth = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates = {{coord|40.8860|141.3928|format=dms|type:river_region:JP|display=inline,title}}
| length_km = 64
| basin_size_km2 = 867
| image_caption = A view of paddy fields and Takase River in the border between Tohoku and Shichinohe
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
}}

'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_00.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_01.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_03.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>rlkujuz13byao7yhz35xpjxkrkpmwyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038409</id>
      <parentid>1038408</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4800" sha1="0gj55ymrhjbo9ibgo6t2zpzaeq91uaw" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = တခဆဲမြစ်
| image = Paddy fields in Aomori Prefecture (3646592676).jpg
| name_native = {{native name|ja-Latn|Takasegawa}}
| name_other = 高瀬川
| country = [[Japan]]
| state_type = Prefecture
| subdivision_name2 = [[Aomori Prefecture|Aomori]]
| mouth = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates = {{coord|40.8860|141.3928|format=dms|type:river_region:JP|display=inline,title}}
| length_km = 64
| basin_size_km2 = 867
| image_caption = A view of paddy fields and Takase River in the border between Tohoku and Shichinohe
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
}}

'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_00.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_01.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_03.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>0gj55ymrhjbo9ibgo6t2zpzaeq91uaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038410</id>
      <parentid>1038409</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1038410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6209" sha1="h5mh7h9bwy1i62g01ossk00ky5r0okb" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = တခဆဲမြစ်
| image = Paddy fields in Aomori Prefecture (3646592676).jpg
| name_native = {{native name|ja-Latn|Takasegawa}}
| name_other = 高瀬川
| country = [[Japan]]
| state_type = Prefecture
| subdivision_name2 = [[Aomori Prefecture|Aomori]]
| mouth = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates = {{coord|40.8860|141.3928|format=dms|type:river_region:JP|display=inline,title}}
| length_km = 64
| basin_size_km2 = 867
| image_caption = A view of paddy fields and Takase River in the border between Tohoku and Shichinohe
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
}}

'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_00.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_01.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_03.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==

မြစ်သည် ၆၄ ကီလိုမီတာ (၄၀ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေစုဆောင်းဧရိယာသည် ၈၆၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၃၅ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် မြို့နယ် ၂ ခု၊ မြို့ ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://wanokawa.sakura.ne.jp/html/wanokawa/110705mizuki3.pdf 
| title=国策に翻弄された川―高瀬川― | language=ja | trans-title=Takase River: A River at the Mercy of National Policy | website=wanokawa.sakura.ne.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web| title=青森県ふるさとの森と川と海の保全及び創造に関する条例 高 瀬 川 流 域 保 全 計 画 | language=ja | trans-title=Aomori Prefecture Ordinance on the Conservation and Creation of Hometown Forests, Rivers, and Seas Takase River Basin Conservation Plan | url=https://www.pref.aomori.lg.jp/soshiki/kankyo/kankyo/files/plan07.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20240303080425/https://www.pref.aomori.lg.jp/soshiki/kankyo/kankyo/files/plan07.pdf | archive-date=2024-03-03}}&lt;/ref&gt; The basin area contains 2 cities, 4 towns, and 1 village.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>h5mh7h9bwy1i62g01ossk00ky5r0okb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038411</id>
      <parentid>1038410</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1038411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6133" sha1="mn708sww12j3svo5kg4ocx3uozpkzta" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = တခဆဲမြစ်
| image = Paddy fields in Aomori Prefecture (3646592676).jpg
| name_native = {{native name|ja-Latn|Takasegawa}}
| name_other = 高瀬川
| country = [[Japan]]
| state_type = Prefecture
| subdivision_name2 = [[Aomori Prefecture|Aomori]]
| mouth = [[Pacific Ocean]]
| mouth_coordinates = {{coord|40.8860|141.3928|format=dms|type:river_region:JP|display=inline,title}}
| length_km = 64
| basin_size_km2 = 867
| image_caption = A view of paddy fields and Takase River in the border between Tohoku and Shichinohe
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| pushpin_map        = Japan
}}

'''တခဆဲမြစ်''' (高瀬川, Takasegawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အအိုမိုရိခရိုင်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက် (၁) ရှိ မြစ်ဖြစ်သည်။ ယဟတတောင်မှ စတင်စီးဆင်းကာ အိုဂဝရရေကန်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးနောက်တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း စီးဝင်သွားသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_00.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_01.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

မြစ်သည် ဒေသစီးပွားရေးအတွက် အလွန်အရေးပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၈၀,၀၀၀ ဦးသည် မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသတွင် နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

တခဆဲမြစ်ကမ်းတလျှောက်တွင် ဇူလိုင်လရောက်တိုင်း &quot;နှစ်ပတ်လည်ကန်ပွဲတော်&quot;  (湖水まつり, Kosui-matsuri) ကို ကျင်းပသည်။ တခဆဲမြစ်ဌာနသည် အိုဂဝရကန်တွင်နေကြသည့် ရေနေသတ္တဝါများကို ပြသသည်။ ၎င်းပွဲတော်သည် မိသားစုများအကြားတွင် လူကြိုက်များသည်။ ထို့အပြင် ရေကြီးရေလျှံခြင်းနှင့် ကန်၏ ရေအရည်အသွေးတိုးတက်အောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့နှင့်ပတ်သက်၍လည်း ဤပွဲတော်တွင် လူထုကို အသိပညာပေးမှုများ လုပ်ဆောင်သည်။&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |title=日本の川 - 東北 - 高瀬川 - 国土交通省水管理・国土保全局 |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0202_takase/0202_takase_03.html |access-date=2024-03-03 |website=www.mlit.go.jp}}&lt;/ref&gt;

ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် &quot;တခဆဲ&quot; သည် &quot;တိမ်သည့်မြစ်&quot; ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ၆၄ ကီလိုမီတာ (၄၀ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေစုဆောင်းဧရိယာသည် ၈၆၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၃၅ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် မြို့နယ် ၂ ခု၊ မြို့ ၄ ခုနှင့် ရွာ ၁ ခု ပါဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://wanokawa.sakura.ne.jp/html/wanokawa/110705mizuki3.pdf 
| title=国策に翻弄された川―高瀬川― | language=ja | trans-title=Takase River: A River at the Mercy of National Policy | website=wanokawa.sakura.ne.jp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web| title=青森県ふるさとの森と川と海の保全及び創造に関する条例 高 瀬 川 流 域 保 全 計 画 | language=ja | trans-title=Aomori Prefecture Ordinance on the Conservation and Creation of Hometown Forests, Rivers, and Seas Takase River Basin Conservation Plan | url=https://www.pref.aomori.lg.jp/soshiki/kankyo/kankyo/files/plan07.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20240303080425/https://www.pref.aomori.lg.jp/soshiki/kankyo/kankyo/files/plan07.pdf | archive-date=2024-03-03}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အအိုမိုရိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>mn708sww12j3svo5kg4ocx3uozpkzta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thihamyoethant</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287975</id>
    <revision>
      <id>1038418</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8535" sha1="54vl3odo7bjx794a735jfqywsl48tnr" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thihamyoethant ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>54vl3odo7bjx794a735jfqywsl48tnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:សុខា៚ ឧត្តរមានជ័យ៚</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287976</id>
    <revision>
      <id>1038419</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8573" sha1="jwgxqoilhtyallm1hoxun372quzr0hv" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် សុខា៚ ឧត្តរមានជ័យ៚ ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jwgxqoilhtyallm1hoxun372quzr0hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Polak12556</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287977</id>
    <revision>
      <id>1038420</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="p5amiiov8kte0vxzb97z8atr1qh40ex" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Polak12556 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၆:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>p5amiiov8kte0vxzb97z8atr1qh40ex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နတ်ဝင်သည်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287978</id>
    <revision>
      <id>1038421</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1359323750|Nat Win The]]&quot; စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6476" sha1="dy3cmunhjgx10gw6l4w8h2f6y2sth0t" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=Myanmar|language=Burmese}}

'''''Nat Win The''''' ( {{Langx|my|နတ်ဝင်သည်}}   ); {{Literal translation}} Spirit ''Medium'' ) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိ မည့် မြန်မာရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားတစ် ကား ဖြစ်ပြီး ဒါရိုက်တာ ဝင်းလွင်ထက် ရိုက်ကူးပြီး ဝင်းလွင်ထက်၏ ဇာတ်လမ်းကို အခြေခံ၍ မိုးညီလွင်က ရေးသားထားသည်။ ဤဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်|ဝတ်မှုန်ရွှေရည်တို့က]] အဓိကဇာတ်ဆောင်များအဖြစ် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ၎င်းကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဒီဇာတ်ကားဟာ နတ်ဝင်သည်တစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝကို ပုံဖော်ထားပြီး လူ့လောကနဲ့ သဘာဝလွန်လောကကြားက ဆက်နွယ်မှုကို စူးစမ်းလေ့လာထားပြီး ရိုးရာမြန်မာ့နတ် (ဝိညာဉ်) ယုံကြည်ချက်တွေကနေ လှုံ့ဆော်မှုရယူထားပါတယ်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==

* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အာလင်းယောင်း]]
* [[ဝတ်မှုံရွှေရည်|Wutt Hmone Shwe Yi]] အဖြစ် Lay Ngum
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးဆုန်း
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လမ်း
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းဂဒေးဆန်းဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဒီဇာတ်ကားကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးဆရာနှင့် ဒါရိုက်တာ နှစ်ဦးစလုံးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး မိုးညီလွင်က ဇာတ်ညွှန်းရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
ဒီရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရုံတင်ပြသခဲ့ပါတယ်။ ပရိုမိုးရှင်းပစ္စည်းတွေကြောင့် ရုပ်ရှင်ကို ''Season 1'' လို့ စာတန်းထိုးပေးခဲ့ပါတယ်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီ ဆုရွေးချယ်ရေး ကော်မတီမှ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် နတ်ဝင်းသ ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်သည်။ &lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]</text>
      <sha1>dy3cmunhjgx10gw6l4w8h2f6y2sth0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038430</id>
      <parentid>1038421</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5998" sha1="7ksuuq0f5kpmx59uga20inbcixs4l3e" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=Myanmar|language=Burmese}}

'''''နတ်ဝင်သည်''''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာ သဘာဝလွန်ထိတ်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်လမ်းရေးသားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားသည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားထားပြီး W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]] တို့က အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်ကားကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဤဇာတ်ကားသည် နတ်ဝင်သည်တစ်ဦး၏ ဘဝကို အခြေခံရိုက်ကူးထားပြီး လူ့လောကနှင့် သဘာဝလွန်လောကကြား ဆက်နွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* လေးငုံ အဖြစ် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးစုံ
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လွှာ
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းကုဋေစံဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဤရုပ်ရှင်ကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် ''နတ်ဝင်သည်'' ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>7ksuuq0f5kpmx59uga20inbcixs4l3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038431</id>
      <parentid>1038430</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6062" sha1="req1c42fqdlbvya5bsby77bahfvybxc" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=Myanmar|language=Burmese}}

'''''နတ်ဝင်သည်''''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာ သဘာဝလွန်ထိတ်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်လမ်းရေးသားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားသည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားထားပြီး W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]] တို့က အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်ကားကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဤဇာတ်ကားသည် နတ်ဝင်သည်တစ်ဦး၏ ဘဝကို အခြေခံရိုက်ကူးထားပြီး လူ့လောကနှင့် သဘာဝလွန်လောကကြား ဆက်နွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* လေးငုံ အဖြစ် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးစုံ
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လွှာ
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းကုဋေစံဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဤရုပ်ရှင်ကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် ''နတ်ဝင်သည်'' ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>req1c42fqdlbvya5bsby77bahfvybxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038434</id>
      <parentid>1038431</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6069" sha1="23ej9czis34i7x9ru45depgvcqeorjl" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The poster.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=Myanmar|language=Burmese}}

'''''နတ်ဝင်သည်''''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာ သဘာဝလွန်ထိတ်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်လမ်းရေးသားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားသည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားထားပြီး W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]] တို့က အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်ကားကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဤဇာတ်ကားသည် နတ်ဝင်သည်တစ်ဦး၏ ဘဝကို အခြေခံရိုက်ကူးထားပြီး လူ့လောကနှင့် သဘာဝလွန်လောကကြား ဆက်နွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* လေးငုံ အဖြစ် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးစုံ
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လွှာ
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းကုဋေစံဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဤရုပ်ရှင်ကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် ''နတ်ဝင်သည်'' ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>23ej9czis34i7x9ru45depgvcqeorjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038435</id>
      <parentid>1038434</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <origin>1038435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6079" sha1="0rp1hruqi566yk75hau7pqug73ra6cg" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The poster.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=မြန်မာ|language=ဗမ}}

'''''နတ်ဝင်သည်''''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာ သဘာဝလွန်ထိတ်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်လမ်းရေးသားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားသည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားထားပြီး W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]] တို့က အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်ကားကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဤဇာတ်ကားသည် နတ်ဝင်သည်တစ်ဦး၏ ဘဝကို အခြေခံရိုက်ကူးထားပြီး လူ့လောကနှင့် သဘာဝလွန်လောကကြား ဆက်နွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* လေးငုံ အဖြစ် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးစုံ
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လွှာ
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းကုဋေစံဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဤရုပ်ရှင်ကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် ''နတ်ဝင်သည်'' ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>0rp1hruqi566yk75hau7pqug73ra6cg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038512</id>
      <parentid>1038435</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1038512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6082" sha1="r3zhiju7x7zr2jczp97h1gd3mhngtyh" xml:space="preserve">
{{Infobox Film|name=နတ်ဝင်သည်|image=Nat Win The poster.jpg|caption=ရုံတင်ပိုစတာ|director=ဝင်းလွင်ထက်|writer=ဝင်းလွင်ထက်|screenplay=မိုးညီလွင်|producer=သန္ဒာကိုကို|starring=[[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]&lt;br&gt;[[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]|cinematography=သီဟထက်|editing=|music=|studio=W Entertainment|distributor=|released={{Film date|2025|10|31|Myanmar}}|country=မြန်မာ|language=ဗမာ}}

'''''နတ်ဝင်သည်''''' သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သော မြန်မာ သဘာဝလွန်ထိတ်လန့်ဖွယ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဒါရိုက်တာနှင့် ဇာတ်လမ်းရေးသားသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ထားသည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားထားပြီး W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ယင်းဇာတ်ကားတွင် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]] နှင့် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]] တို့က အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 February 2026 |title=၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆုရ ဇာတ်ကားများဖြင့် ပြန်လည်ပြသ ဆင်နွှဲမည့် တစ်နှစ်တစ်ခါ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် ရက်သတ္တပတ်ပွဲတော် |url=https://presoffministry.gov.mm/my/news/25045 |access-date=14 June 2026 |website=Ministries of the President's Office}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ဝတ်မှုန်ရွှေရည်ရဲ့ နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ပရိသတ်တွေ Boycott လုပ်ဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေတောင်းဆို |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/11/01/138450/ |website=LuduNwayOo}}&lt;/ref&gt; ယင်းဇာတ်ကားကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။

== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဤဇာတ်ကားသည် နတ်ဝင်သည်တစ်ဦး၏ ဘဝကို အခြေခံရိုက်ကူးထားပြီး လူ့လောကနှင့် သဘာဝလွန်လောကကြား ဆက်နွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

== သရုပ်ဆောင်များ ==
* ဖိုးတေး အဖြစ် [[အလင်းရောင် (သရုပ်ဆောင်)|အလင်းရောင်]]
* လေးငုံ အဖြစ် [[ဝတ်မှုံရွှေရည်]]
* နေထက်လင်း
* ချာလီ
* ညီနန္ဒ
* [[မေသန်းနု]]
* မျိုးသန္တာထွန်း
* ဖူးစုံ
* ပြည့်ကောင်းစုသန့်
* စန်းစန်းဝင်း
* ဝင်းမင်းသန်း
* ထူးသာ
* နှင်း
* လွန်းချယ်
* ယွန်းရွှေရုပ်လွှာ
* နေဘုန်းထက်ကျော်
* နန်းကုဋေစံဦး
* ရှင်မင်းအိမ်

== ထုတ်လုပ်မှု ==
ဤရုပ်ရှင်ကို W Entertainment မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ဝင်းလွင်ထက်က ဇာတ်လမ်းရေးသားခြင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဇာတ်ညွှန်းကို မိုးညီလွင်က ရေးသားခဲ့သည်။

== ထုတ်ဝေမှု ==
နတ်ဝင်သည်ရုပ်ရှင်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရုံတင်ပြသခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Win |first=Hay Mann Hla |date=30 October 2025 |title=This Week's Movie Lineup |url=https://myyangon.com.mm/en/article/this-week-s-movie-lineup |access-date=27 April 2026 |website=MY Yangon Guide}}&lt;/ref&gt;

== အသိအမှတ်ပြုခြင်း ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာ့ရုပ်ရှင် အကယ်ဒမီဆုပေးပွဲအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် ပြသခဲ့သော ရုပ်ရှင်များထဲတွင် ''နတ်ဝင်သည်'' ဇာတ်ကားလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 December 2025 |title=Screenings underway for 2025 Myanmar Motion Pictures Academy Award nominees |url=https://www.gnlm.com.mm/screenings-underway-for-2025-myanmar-motion-pictures-academy-award-nominees/ |website=Global New Light Of Myanmar |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:၂၀၂၅ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[Category:မြန်မာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
{{Myanmar-film-stub}}</text>
      <sha1>r3zhiju7x7zr2jczp97h1gd3mhngtyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဒေးကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287979</id>
    <revision>
      <id>1038422</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1467" sha1="hd4hx9sf5tr0rumdt6lclektg9qpku5" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>hd4hx9sf5tr0rumdt6lclektg9qpku5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038423</id>
      <parentid>1038422</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="038zt1rcb49hvliooloe45qt23oq14t" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>038zt1rcb49hvliooloe45qt23oq14t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038424</id>
      <parentid>1038423</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1668" sha1="bakli50mcoowmo9emopj4i93gpfwrvh" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>bakli50mcoowmo9emopj4i93gpfwrvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038427</id>
      <parentid>1038424</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာရှိ ကျွန်းများ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="038zt1rcb49hvliooloe45qt23oq14t" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>038zt1rcb49hvliooloe45qt23oq14t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038428</id>
      <parentid>1038427</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="g3iqq8e3d5vwno6t9e3hpjo5xp1wrqk" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>g3iqq8e3d5vwno6t9e3hpjo5xp1wrqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038429</id>
      <parentid>1038428</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1038429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1728" sha1="e98e1xx3vgpsp6g0y4hsd3j2nu4wxda" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==စီမံကိန်းများ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]</text>
      <sha1>e98e1xx3vgpsp6g0y4hsd3j2nu4wxda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038503</id>
      <parentid>1038429</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကိုးကား */</comment>
      <origin>1038503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1858" sha1="49yaotzkv47q992of85h7yu4howu40x" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==စီမံကိန်းများ==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ}}
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>49yaotzkv47q992of85h7yu4howu40x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038506</id>
      <parentid>1038503</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* စီမံကိန်းများ */</comment>
      <origin>1038506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4680" sha1="py4o90jdrbkdc6g3l4bbkzowobcag6s" xml:space="preserve">
'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊ လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။ ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။

==စီမံကိန်းများ==
တရုတ်အမျိုးသားစက်သုံးစီကော်ပိုရေးရင်း၏ ပိုက်လိုင်းတည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရေနံစိမ်းပို့ဆောင်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ စီမံကိန်းများသည် စားဝတ်နေရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ရှိသည့်အတွက် ဒေသခံငါးဖမ်းလုပ်သားများသည် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moe Myint |date=2017-05-22 |title=Fishermen Protest Against Kyaukphyu Seaport |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fishermen-protest-kyaukphyu-seaport.html |access-date=2023-03-08 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ထိုပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် စီးပွားရေးအရ အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိနိုင်သဖြင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |date=2017-06-08 |title=China's $10 billion strategic project in Myanmar sparks local ire |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-china-silkroad-myanmar-sez-idUSKBN18Z327 |access-date=2023-03-08}}&lt;/ref&gt; PetroChina တွင် အလုပ်လုပ်နေသည့် ဒေသခံသည် ၄၇ ဦးသာရှိပြီး လုပ်သားအများစုသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ခေါ်သွင်းလာသည့် လုပ်သားများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

မဒေးကျွန်းသည် ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း၏ ဂိတ်နှစ်ခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းသည် ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ကာ တည်ဆောက်မှုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံကုန်ကျခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Feature: How the development of Myanmar's Kyaukpyu port won the hearts of locals |url=http://www.xinhuanet.com/english/2020-01/20/c_138720186.htm |access-date=2023-03-08 |website=Xinhua}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ}}
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>py4o90jdrbkdc6g3l4bbkzowobcag6s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038507</id>
      <parentid>1038506</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7398" sha1="fzbu45c0dso0u0bxpt3kc7vbqalo82s" xml:space="preserve">{{Infobox islands
|name=မဒေးကျွန်း
|native_name={{lang|my|မဒေးကျွန်း}}
|native_name_link=
|native_name_lang=my
|sobriquet=&lt;!-- or |nickname= --&gt;
|image_name=
|image_size=
|image_caption=
|image_alt=
|image_map=
|image_map_alt=
|image_map_size=
|image_map_caption=
|pushpin_map=Myanmar
|pushpin_label=
|pushpin_label_position=
|pushpin_map_alt=
|pushpin_relief=
|pushpin_map_caption=
|coordinates={{coord|19.35898143524159|93.65520548017494|display=it}}|etymology=|location=[[Indian Ocean]]
|archipelago=
|waterbody=[[Bay of Bengal]]
|total_islands=
|major_islands=
|area_km2=&lt;!-- or |area_m2= or |area_ha= --&gt;
|area_footnotes=
|rank=
|length_km=&lt;!-- or |length_m=  --&gt;
|length_footnotes=
|width_km=&lt;!-- or |width_m=  --&gt;
|width_footnotes=
|coastline_km=&lt;!-- or |coastline_m=  --&gt;
|coastline_footnotes=
|elevation_m=
|elevation_footnotes=
|highest_mount=
|country=[[Myanmar]]
|country_admin_divisions_title=[[Administrative Divisions of Myanmar|State]]
|country_admin_divisions=[[Rakhine State|Rakhine]]
|country_admin_divisions_title_1=[[Districts of Myanmar|District]]
|country_admin_divisions_1=[[Kyaukpyu District|Kyaukpyu]]
|country_admin_divisions_title_2=[[Townships of Myanmar|Township]]
|country_admin_divisions_2=[[Kyaukpyu Township|Kyaukpyu]]
|demonym=
|population=
|population_as_of=3,000
|population_footnotes=
|population_rank=
|population_rank_max=
|density_km2=
|density_rank=
|density_footnotes=
|languages={{hlist|[[Rakhine language|Rakhine]]|[[Burmese language|Burmese]]}}
|ethnic_groups=[[Rakhine people|Rakhine]]
|timezone1=[[Time in Burma|MST]]
|utc_offset1=+6.30
|timezone1_DST=
|utc_offset1_DST=
|website=
|additional_info=
|footnotes=
}}

'''မဒေးကျွန်း''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့]]တွင်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤကျွန်းတွင်  &quot;ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်&quot; ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရေနက်ဆိပ်ကမ်းလည်း တည်ရှိသည်။ ကျွန်းတွင် ရွာမရွာ၊ ပြိန်ရွာ၊ ကျောက်တန်းရွာနှင့် ပန်းထိန်ဆည်ရွာတို့ ရှိသည်။ စုစုပေါင်း အိမ်ထောင်စု ၇၀၀၊&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Moe Myint |date=2017-07-18 |title=Reporter’s Notebook: Has China’s Pipeline Project Benefited Maday Island Locals? |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/reporters-notebook-chinas-pipeline-project-benefited-maday-island-locals.html |access-date=2023-03-07 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; လူဦးရေ ၃၀၀၀ နေထိုင်ကြသည်။&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Myanmar: Kyaukphyu deep-sea port poses challenges for Maday Islanders and local fisheries |url=https://www.icsf.net/newss/myanmar-kyaukphyu-deep-sea-port-poses-challenges-for-maday-islanders-and-local-fisheries/ |access-date=2023-03-07 |website=ICSF |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ရွာသားများစုသည် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက စီမံကိန်းများသည် ရွာသားများ၏ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်မှုကို အတင်းအကြပ်ရပ်တန့်စေခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Yan Naing |first= |date=2022-09-13 |title=Guest Column {{!}} China-backed Port in Western Myanmar Depriving Locals of Land and Jobs |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/guest-column/china-backed-port-in-western-myanmar-depriving-locals-of-land-and-jobs.html |access-date=2023-03-08 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==စီမံကိန်းများ==
တရုတ်အမျိုးသားစက်သုံးစီကော်ပိုရေးရင်း၏ ပိုက်လိုင်းတည်ဆောက်မှုသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စတင်သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရေနံစိမ်းပို့ဆောင်ခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။ စီမံကိန်းများသည် စားဝတ်နေရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ရှိသည့်အတွက် ဒေသခံငါးဖမ်းလုပ်သားများသည် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moe Myint |date=2017-05-22 |title=Fishermen Protest Against Kyaukphyu Seaport |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/fishermen-protest-kyaukphyu-seaport.html |access-date=2023-03-08 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ထိုပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းသည် ဒေသခံများအတွက် စီးပွားရေးအရ အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိနိုင်သဖြင့် ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite news |date=2017-06-08 |title=China's $10 billion strategic project in Myanmar sparks local ire |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-china-silkroad-myanmar-sez-idUSKBN18Z327 |access-date=2023-03-08}}&lt;/ref&gt; PetroChina တွင် အလုပ်လုပ်နေသည့် ဒေသခံသည် ၄၇ ဦးသာရှိပြီး လုပ်သားအများစုသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ခေါ်သွင်းလာသည့် လုပ်သားများ ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

မဒေးကျွန်းသည် ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း၏ ဂိတ်နှစ်ခုထဲမှ တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်းသည် ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ကာ တည်ဆောက်မှုအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံကုန်ကျခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Feature: How the development of Myanmar's Kyaukpyu port won the hearts of locals |url=http://www.xinhuanet.com/english/2020-01/20/c_138720186.htm |access-date=2023-03-08 |website=Xinhua}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ကျွန်းများ]]


{{မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ}}
{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>fzbu45c0dso0u0bxpt3kc7vbqalo82s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖိုင်:Nat Win The poster.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>287981</id>
    <revision>
      <id>1038433</id>
      <timestamp>2026-06-14T17:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Loganandjayce</username>
        <id>133542</id>
      </contributor>
      <comment>== အကျဉ်းချုပ် ==
{{Non-free use rationale poster
| Media = film
| Use = Infobox
| Article = နတ်ဝင်သည်
|Source = Official Facebook page of Nat Win The}}
== လိုင်စင်သတ်မှတ်ခြင်း ==
{{Non-free poster|image has rationale=yes}}</comment>
      <origin>1038433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="p2nk85z4nokhbwhgm4w4lh7wo8b362h" xml:space="preserve">== အကျဉ်းချုပ် ==
{{Non-free use rationale poster
| Media = film
| Use = Infobox
| Article = နတ်ဝင်သည်
|Source = Official Facebook page of Nat Win The}}
== လိုင်စင်သတ်မှတ်ခြင်း ==
{{Non-free poster|image has rationale=yes}}</text>
      <sha1>p2nk85z4nokhbwhgm4w4lh7wo8b362h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038502</id>
      <parentid>1038433</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <comment>[[ဖိုင်:Nat Win The poster.jpg]] ၏ ဗားရှင်းအသစ်ကို Ninjastrikers upload တင်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="p2nk85z4nokhbwhgm4w4lh7wo8b362h" xml:space="preserve">== အကျဉ်းချုပ် ==
{{Non-free use rationale poster
| Media = film
| Use = Infobox
| Article = နတ်ဝင်သည်
|Source = Official Facebook page of Nat Win The}}
== လိုင်စင်သတ်မှတ်ခြင်း ==
{{Non-free poster|image has rationale=yes}}</text>
      <sha1>p2nk85z4nokhbwhgm4w4lh7wo8b362h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zaw Tal</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287982</id>
    <revision>
      <id>1038437</id>
      <timestamp>2026-06-14T17:51:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="qxqtky77tegz5gdm4m4lns4h61elk02" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zaw Tal ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>qxqtky77tegz5gdm4m4lns4h61elk02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Terthhjubb</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287983</id>
    <revision>
      <id>1038438</id>
      <timestamp>2026-06-14T17:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="30etadczsk62x6jo2kfa0a3q2pnktxf" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Terthhjubb ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၇:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>30etadczsk62x6jo2kfa0a3q2pnktxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khantmalay</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287984</id>
    <revision>
      <id>1038439</id>
      <timestamp>2026-06-14T18:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="hh2gbev6aw5tjeazx8dofwrkrovxofe" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khantmalay ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၈:၅၁၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>hh2gbev6aw5tjeazx8dofwrkrovxofe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:PSA096</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287985</id>
    <revision>
      <id>1038440</id>
      <timestamp>2026-06-14T18:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8527" sha1="t6rqcsaf9ncszrg99litz1ki5w7lwcy" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် PSA096 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၈:၅၂၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>t6rqcsaf9ncszrg99litz1ki5w7lwcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Melima</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287986</id>
    <revision>
      <id>1038442</id>
      <timestamp>2026-06-14T19:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8527" sha1="7n0golsdo39qc6z3oyngj39c4ik97cg" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Melima ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၅၂၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>7n0golsdo39qc6z3oyngj39c4ik97cg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:SakkyarWalar</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287987</id>
    <revision>
      <id>1038443</id>
      <timestamp>2026-06-14T19:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8533" sha1="j9ca8c3a4sv472lgpxvrcvlqc5jwy42" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် SakkyarWalar ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၅၂၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>j9ca8c3a4sv472lgpxvrcvlqc5jwy42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:LifePeaceWiki</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287988</id>
    <revision>
      <id>1038444</id>
      <timestamp>2026-06-14T19:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="9xnbl5lhhwow74nj7bnm0v6x4ubzrtk" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် LifePeaceWiki ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၉:၅၂၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>9xnbl5lhhwow74nj7bnm0v6x4ubzrtk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-34916-63</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287989</id>
    <revision>
      <id>1038447</id>
      <timestamp>2026-06-14T20:52:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="bna4uuewcf51j12k2uy323ui642v2fa" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-34916-63 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၀:၅၂၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>bna4uuewcf51j12k2uy323ui642v2fa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Minkhan2468</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287990</id>
    <revision>
      <id>1038448</id>
      <timestamp>2026-06-14T23:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8532" sha1="b9yynhsy453ko84d7rjyjeu8wssevme" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Minkhan2468 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၃:၅၃၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>b9yynhsy453ko84d7rjyjeu8wssevme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Thisusernameisprivate (why)</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287991</id>
    <revision>
      <id>1038449</id>
      <timestamp>2026-06-14T23:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8548" sha1="azg8pmtdt6n5k4dbctuuzjmb8x0hap6" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Thisusernameisprivate (why) ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၂၃:၅၃၊ ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>azg8pmtdt6n5k4dbctuuzjmb8x0hap6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Venmagava</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287992</id>
    <revision>
      <id>1038464</id>
      <timestamp>2026-06-15T01:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8530" sha1="grwmbvwyd80lu1klx2gcwrm6wzoee32" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Venmagava ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၁:၅၃၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>grwmbvwyd80lu1klx2gcwrm6wzoee32</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AungKyawKyawPhyo1</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287993</id>
    <revision>
      <id>1038470</id>
      <timestamp>2026-06-15T02:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8538" sha1="spl4tvvry0wfxnj683hn1rpwus94aiq" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် AungKyawKyawPhyo1 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၂:၅၃၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>spl4tvvry0wfxnj683hn1rpwus94aiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-35073-65</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287994</id>
    <revision>
      <id>1038471</id>
      <timestamp>2026-06-15T03:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="jeyensfwe1e3ouicxmeofbtrxu4q433" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-35073-65 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၄၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>jeyensfwe1e3ouicxmeofbtrxu4q433</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Daw Khin Myat Noe Oo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>287995</id>
    <revision>
      <id>1038472</id>
      <timestamp>2026-06-15T03:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8541" sha1="ad6fwr3fguryc9op84p5f41u9dh2tp9" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Daw Khin Myat Noe Oo ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၄၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ad6fwr3fguryc9op84p5f41u9dh2tp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038498</id>
      <parentid>1038472</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ninjastrikers</username>
        <id>22896</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဒေါက်တာသူရိန်မင်း အား မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် အဆိုပြုထားခြင်း */ အပိုင်းသစ်</comment>
      <origin>1038498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13740" sha1="cb31m3nc6cneb6njydy992eewwt8bi8" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Daw Khin Myat Noe Oo ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၃:၅၄၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)

==[[:ဒေါက်တာသူရိန်မင်း]] အား [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်]] အဆိုပြုထားခြင်း==
[[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=&lt;p&gt;ဤသည်မှာ သင် ပထမဆုံး ဖန်တီးသော ဆောင်းပါးဖြစ်ပါက [[WP:Your first article|သင်၏ ပထမဆုံး ဆောင်းပါးအား ရေးသားနည်း လမ်းညွှန်]]ကို ဖတ်ရှုပေးပါ။&lt;/p&gt;&lt;!---&lt;p&gt;You may want to consider using the [[Wikipedia:Article wizard|Article Wizard]] to help you create articles.&lt;/p&gt; ---&gt;|width=20%|align=right}}
[[:ဒေါက်တာသူရိန်မင်း]] စာမျက်နှာအား ဝီကီပီးဒီးယားမှ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် အဆိုပြုထားပါသည်။ ဤသည်မှာ [[Wikipedia:မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက်များ#A7|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက် အပိုင်း A7]] အရ ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ဆောင်းပါးသည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၊ တိရစ္ဆာန် တစ်ကောင်ချင်း၊ အဖွဲ့အစည်း (တီးဝိုင်းအဖွဲ့၊ ကလပ်၊ ကုမ္ပဏီ စသည်)၊ ဝက်ဘ်အကြောင်းအရာ၊ သို့မဟုတ် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ အကြောင်းအရာသည် ထင်ရှားကျော်ကြားခြင်း သို့မဟုတ် အရေးပါခြင်းကို လက်ခံနိုင်လောက်အောင် ပြသနိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် ဖြစ်သည်။ [[Wikipedia:မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက်များ#ဆောင်းပါးများ|မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန်အတွက် သတ်မှတ်ချက်များ]]ဖြင့် ဤသို့သော ဆောင်းပါးများသည် အချိန်မရွေး ဖျက်ပစ်ခြင်း ခံရနိုင်သည်။ ကျေးဇူးပြု၍  [[WP:N|မည်သည့်အချက်များအား ထင်ရှားအရေးပါမှုအဖြစ် လက်ခံသည်]]ဆိုခြင်းအား ဖတ်ရှုပါ။ 

အကယ်၍ သင့်အနေဖြင့် ဤစာမျက်နှာသည် ဤအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖျက်ရန် မသင့်ဟု ယူဆပါက၊ [[:ဒေါက်တာသူရိန်မင်း|စာမျက်နှာသို့ သွားရောက်ကာ]] &quot;ဤမဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ရန်&quot;ကို နှိပ်ပြီး '''အဆိုပြုခြင်းကို ကန့်ကွက်နိုင်သည်'''။ ဤသို့ဖြင့် သင်သည် ရှင်းပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေး ရရှိမည် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း စာမျက်နှာတစ်ခုသည် မဆိုင်းမတွ ဖျက်ပစ်ရန် သတ်မှတ်ခံရပြီးပါက စာမျက်နှာကို ချက်ခြင်း ဖယ်ရှားပစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုပါ။ မဆိုင်းမတွ ဖျက်ရန် သတိပေးချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် မဖယ်ရှားပါနှင့်။ အကယ်၍ စာမျက်နှာသည် ဖျက်ပစ်ပြီးဖြစ်ပြီး ဖျက်ပစ်ခံလိုက်ရသော အချက်အလက်များအား နောင်တွင် ကိုးကားရန် ပြန်လည်အလိုရှိပါက ကျေးဇူးပြု၍ ဖျက်ပစ်လိုက်သော စီမံခန့်ခွဲသူ (အက်ဒမင်)အား ဆက်သွယ်ပါ။ &lt;!-- Template:Db-notability-notice --&gt; [[User:Ninjastrikers|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;&quot;&gt;Ninja&lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;✮&lt;/span&gt;Strikers&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Red;font-size:85%;&quot;&gt;«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;  ၀၅:၂၀၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>cb31m3nc6cneb6njydy992eewwt8bi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခိုယောရှိမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287997</id>
    <revision>
      <id>1038491</id>
      <timestamp>2026-06-15T05:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = ခိုယောရှိမြစ် | name_native        =  | name_native_lang   =  | name_other         = 子吉川 | name_etymology     =  &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg | image_size         =  | image_caption...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5589" sha1="k27kxwxf4m0chxct9j35qho3voorytu" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ခိုယောရှိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 子吉川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Koyoshi River in 2021
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Akita Prefecture|Akita]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 61
| length_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Chōkai]]&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,236 &lt;ref name=&quot;jma&quot;/&gt;|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|39.3906|140.0141|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,190
| basin_size_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''ခိုယောရှိမြစ်''' (子吉川こよしがわ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အခိတခရိုင်တွင်ရှိသည့်  မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ယမဂတခရိုင်နှင့် အခိတခရိုင်တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ချောခိုင်းတောင်မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် ယုရိဟွန်းဂျောမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး အဆုံးတွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဤမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူလမြစ်မှာ ချောခိုင်းမြစ် (鳥海川, chōkaigawa) ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အခိတခရိုင်ရှိ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်များထဲတွင် မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပထမအကြီးဆုံးမှာ အိုမိုနိုမြစ်၊ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမှာ ယောနဲရှိရိုမြစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0210_koyoshi/0210_koyoshi_00.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 28, 2017| title=日本の川 - 東北 - 子吉川 - 国土交通省水管理・国土保全局| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E5%AD%90%E5%90%89%E5%B7%9D-66414 | publisher=kotobank| title=子吉川(こよしがわ)とは - コトバンク | access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jma&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/sendai/209_Chokaisan/209_index.html| title=気象庁 鳥海山 | access-date=December 28, 2017| language=ja | publisher=[[Japan Meteorological Agency]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/toukei/birn88p.html | title=一級河川水系別延長等 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>k27kxwxf4m0chxct9j35qho3voorytu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038492</id>
      <parentid>1038491</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5609" sha1="k0ziwl434ekxlk2bk7h1w16c4utpau4" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ခိုယောရှိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 子吉川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Koyoshi River in 2021
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Akita Prefecture|Akita]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 61
| length_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Chōkai]]&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,236 &lt;ref name=&quot;jma&quot;/&gt;|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|39.3906|140.0141|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,190
| basin_size_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''ခိုယောရှိမြစ်''' (子吉川こよしがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့်  မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ [[ယမဂတခရိုင်]]နှင့် [[အခိတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် [[ချောခိုင်းတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် ယုရိဟွန်းဂျောမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး အဆုံးတွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဤမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူလမြစ်မှာ ချောခိုင်းမြစ် (鳥海川, chōkaigawa) ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အခိတခရိုင်ရှိ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်များထဲတွင် မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပထမအကြီးဆုံးမှာ အိုမိုနိုမြစ်၊ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမှာ ယောနဲရှိရိုမြစ် ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0210_koyoshi/0210_koyoshi_00.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 28, 2017| title=日本の川 - 東北 - 子吉川 - 国土交通省水管理・国土保全局| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E5%AD%90%E5%90%89%E5%B7%9D-66414 | publisher=kotobank| title=子吉川(こよしがわ)とは - コトバンク | access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jma&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/sendai/209_Chokaisan/209_index.html| title=気象庁 鳥海山 | access-date=December 28, 2017| language=ja | publisher=[[Japan Meteorological Agency]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/toukei/birn88p.html | title=一級河川水系別延長等 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>k0ziwl434ekxlk2bk7h1w16c4utpau4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038493</id>
      <parentid>1038492</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5617" sha1="0beabkoi74r0xi5ap7durginuiwpxif" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ခိုယောရှိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 子吉川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Koyoshi River in 2021
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Akita Prefecture|Akita]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 61
| length_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Chōkai]]&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,236 &lt;ref name=&quot;jma&quot;/&gt;|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|39.3906|140.0141|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,190
| basin_size_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''ခိုယောရှိမြစ်''' (子吉川こよしがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့်  မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ [[ယမဂတခရိုင်]]နှင့် [[အခိတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် [[ချောခိုင်းတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် ယုရိဟွန်းဂျောမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး အဆုံးတွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဤမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူလမြစ်မှာ ချောခိုင်းမြစ် (鳥海川, chōkaigawa) ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အခိတခရိုင်ရှိ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်များထဲတွင် မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပထမအကြီးဆုံးမှာ [[အိုမိုနိုမြစ်]]၊ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမှာ [[ယောနဲရှိရိုမြစ်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0210_koyoshi/0210_koyoshi_00.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 28, 2017| title=日本の川 - 東北 - 子吉川 - 国土交通省水管理・国土保全局| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E5%AD%90%E5%90%89%E5%B7%9D-66414 | publisher=kotobank| title=子吉川(こよしがわ)とは - コトバンク | access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jma&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/sendai/209_Chokaisan/209_index.html| title=気象庁 鳥海山 | access-date=December 28, 2017| language=ja | publisher=[[Japan Meteorological Agency]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/toukei/birn88p.html | title=一級河川水系別延長等 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;</text>
      <sha1>0beabkoi74r0xi5ap7durginuiwpxif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038494</id>
      <parentid>1038493</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5706" sha1="a3183hfdnoajrkw46n0cacuoftu9qp2" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ခိုယောရှိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 子吉川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Koyoshi River in 2021
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Akita Prefecture|Akita]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 61
| length_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Chōkai]]&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,236 &lt;ref name=&quot;jma&quot;/&gt;|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|39.3906|140.0141|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,190
| basin_size_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''ခိုယောရှိမြစ်''' (子吉川こよしがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့်  မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ [[ယမဂတခရိုင်]]နှင့် [[အခိတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် [[ချောခိုင်းတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် ယုရိဟွန်းဂျောမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး အဆုံးတွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဤမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူလမြစ်မှာ ချောခိုင်းမြစ် (鳥海川, chōkaigawa) ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အခိတခရိုင်ရှိ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်များထဲတွင် မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပထမအကြီးဆုံးမှာ [[အိုမိုနိုမြစ်]]၊ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမှာ [[ယောနဲရှိရိုမြစ်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0210_koyoshi/0210_koyoshi_00.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 28, 2017| title=日本の川 - 東北 - 子吉川 - 国土交通省水管理・国土保全局| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E5%AD%90%E5%90%89%E5%B7%9D-66414 | publisher=kotobank| title=子吉川(こよしがわ)とは - コトバンク | access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jma&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/sendai/209_Chokaisan/209_index.html| title=気象庁 鳥海山 | access-date=December 28, 2017| language=ja | publisher=[[Japan Meteorological Agency]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/toukei/birn88p.html | title=一級河川水系別延長等 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>a3183hfdnoajrkw46n0cacuoftu9qp2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038495</id>
      <parentid>1038494</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အခိတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5788" sha1="aggl5u2al9sz0yfqlbjo5r8s06p68ca" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ခိုယောရှိမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 子吉川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Koyoshi River seen from Kurosawa Bridge 20210805.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Koyoshi River in 2021
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Akita Prefecture|Akita]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 61
| length_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Chōkai]]&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,236 &lt;ref name=&quot;jma&quot;/&gt;|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|39.3906|140.0141|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 1,190
| basin_size_ref = &lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}

'''ခိုယောရှိမြစ်''' (子吉川こよしがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့်  မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ [[ယမဂတခရိုင်]]နှင့် [[အခိတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် [[ချောခိုင်းတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် ယုရိဟွန်းဂျောမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသွားပြီး အဆုံးတွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ ဤမြစ်ကို ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူလမြစ်မှာ ချောခိုင်းမြစ် (鳥海川, chōkaigawa) ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အခိတခရိုင်ရှိ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်များထဲတွင် မြစ်ဝှမ်းဧရိယာအားဖြင့် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ပထမအကြီးဆုံးမှာ [[အိုမိုနိုမြစ်]]၊ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမှာ [[ယောနဲရှိရိုမြစ်]] ဖြစ်သည်။&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;mlit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;/&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/0210_koyoshi/0210_koyoshi_00.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 28, 2017| title=日本の川 - 東北 - 子吉川 - 国土交通省水管理・国土保全局| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E5%AD%90%E5%90%89%E5%B7%9D-66414 | publisher=kotobank| title=子吉川(こよしがわ)とは - コトバンク | access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;jma&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.data.jma.go.jp/svd/vois/data/sendai/209_Chokaisan/209_index.html| title=気象庁 鳥海山 | access-date=December 28, 2017| language=ja | publisher=[[Japan Meteorological Agency]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;mlit2&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/toukei/birn88p.html | title=一級河川水系別延長等 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 28, 2017| language=ja}}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အခိတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>aggl5u2al9sz0yfqlbjo5r8s06p68ca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟိမဲမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287998</id>
    <revision>
      <id>1038497</id>
      <timestamp>2026-06-15T05:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = ဟိမဲမြစ် | name_native        =  | name_native_lang   =  | name_other         = 姫川 | name_etymology     =  &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              = Himekawa River Hakuba07bs4592.jpg | image_size         =  | image_caption      = Hime River in Hakuba|Hakuba V...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3404" sha1="gfa0gpp8gxppmz3ast7qvgb430v9z7w" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဟိမဲမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 姫川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Himekawa River Hakuba07bs4592.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]] in 2010
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture|Niigata]], [[Nagano Prefecture|Nagano]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|60|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Shirouma]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,932|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|37.0409|137.8320|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|722|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:大出公園の桜03.jpg|thumb|270px|Oide Park and Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]]]]

'''ဟိမဲမြစ်'''  (姫川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.hrr.mlit.go.jp/takada/river/kawa/sub_01.html | title=高田河川国道事務所 －高田かわこく－｜姫川の概要 }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>gfa0gpp8gxppmz3ast7qvgb430v9z7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038499</id>
      <parentid>1038497</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3493" sha1="64plui790kni4ibqjlagju2o9shp5sr" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဟိမဲမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 姫川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Himekawa River Hakuba07bs4592.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]] in 2010
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture|Niigata]], [[Nagano Prefecture|Nagano]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|60|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Shirouma]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,932|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|37.0409|137.8320|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|722|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:大出公園の桜03.jpg|thumb|270px|Oide Park and Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]]]]

'''ဟိမဲမြစ်'''  (姫川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.hrr.mlit.go.jp/takada/river/kawa/sub_01.html | title=高田河川国道事務所 －高田かわこく－｜姫川の概要 }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>64plui790kni4ibqjlagju2o9shp5sr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038500</id>
      <parentid>1038499</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နီးဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3578" sha1="6oqisasaib6gv8rkodk8ypqh4fsae0r" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဟိမဲမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 姫川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Himekawa River Hakuba07bs4592.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]] in 2010
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture|Niigata]], [[Nagano Prefecture|Nagano]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|60|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Shirouma]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,932|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|37.0409|137.8320|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|722|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:大出公園の桜03.jpg|thumb|270px|Oide Park and Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]]]]

'''ဟိမဲမြစ်'''  (姫川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.hrr.mlit.go.jp/takada/river/kawa/sub_01.html | title=高田河川国道事務所 －高田かわこく－｜姫川の概要 }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နီးဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>6oqisasaib6gv8rkodk8ypqh4fsae0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038501</id>
      <parentid>1038500</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3663" sha1="27aduxl6z0u0ja9tyoz0h14u74cv1i4" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဟိမဲမြစ်
| name_native        = 
| name_native_lang   = 
| name_other         = 姫川
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = Himekawa River Hakuba07bs4592.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]] in 2010
| map                =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Niigata Prefecture|Niigata]], [[Nagano Prefecture|Nagano]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length             = {{convert|60|km|mi|abbr=on}} 
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Mount Shirouma]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = {{convert|2,932|m|abbr=on}}
| mouth              = [[Sea of Japan]]
| mouth_location     = 
| mouth_coordinates  = {{coord|37.0409|137.8320|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{convert|722|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:大出公園の桜03.jpg|thumb|270px|Oide Park and Hime River in [[Hakuba|Hakuba Village]]]]

'''ဟိမဲမြစ်'''  (姫川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂနိုခရိုင်]]နှင့် [[နီးဂတခရိုင်]]တို့တွင် တည်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည်။&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.hrr.mlit.go.jp/takada/river/kawa/sub_01.html | title=高田河川国道事務所 －高田かわこく－｜姫川の概要 }}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နီးဂတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>27aduxl6z0u0ja9tyoz0h14u74cv1i4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pyae Phue Wai</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288000</id>
    <revision>
      <id>1038511</id>
      <timestamp>2026-06-15T05:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="bdry7eo81gdzu6i0rerzrhl3v5w9q81" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Pyae Phue Wai ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၅:၅၄၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>bdry7eo81gdzu6i0rerzrhl3v5w9q81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-35116-94</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288001</id>
    <revision>
      <id>1038522</id>
      <timestamp>2026-06-15T06:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="521qh5j8q13pyv2bmkvqx8wb533qfvi" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-35116-94 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၄၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>521qh5j8q13pyv2bmkvqx8wb533qfvi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Richietozier4</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288002</id>
    <revision>
      <id>1038523</id>
      <timestamp>2026-06-15T06:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8534" sha1="4iy38phl64iqohn1fk58jb49q575r23" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Richietozier4 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၅၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>4iy38phl64iqohn1fk58jb49q575r23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-33678-64</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288003</id>
    <revision>
      <id>1038524</id>
      <timestamp>2026-06-15T06:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8540" sha1="gm3nohcqmuxrri74cu142oql6jz46us" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် &amp;#126;2026-33678-64 ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၅၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>gm3nohcqmuxrri74cu142oql6jz46us</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကိုထွန်းအေး</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288004</id>
    <revision>
      <id>1038525</id>
      <timestamp>2026-06-15T06:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8554" sha1="m0vmzzfh0kad803njut4rm2a9ppm5i1" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ကိုထွန်းအေး ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၆:၅၅၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>m0vmzzfh0kad803njut4rm2a9ppm5i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆဘမြစ် (ဂျပန်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288005</id>
    <revision>
      <id>1038534</id>
      <timestamp>2026-06-15T07:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2557" sha1="q7y771mg00d17iyzn6kh48ty1zbugcv" xml:space="preserve">
'''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်၏ အမည်ကို ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် 鯖川 ဟုလည်း ရေးကြသည်။

==အကြောင်းအရာ==
ဆဘမြစ်သည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသည် ၄၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်သည် ဆုအိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မိခမိနဲတောင်မှ စတင်စီးဆင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားပြီး အိုဟရကန် (ဆဘဂဝဆည်)၊ ထိုမှတဆင့် ချူးဂိုခုအမြန်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဟိုးဖုမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၏ ဆုအိုးပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသများတွင် ဟိုးဖုမြို့၊ ယမဂုချိမြိုနှင့် ရှူးနန်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://bunkazai.pref.yamaguchi.lg.jp/bunkazai/detail.asp?mid=10017 Cultural properties of Yamaguchi Prefecture for Sabagawa Sekimizu] {{in lang|ja}}
*[https://www.city.yamaguchi.lg.jp/rs/rekibunshigen/r164.html Yamaguchi city official site for Notani Stone Bath] {{in lang|ja}}
*[https://yamaguchi-tourism.jp/spot/detail_12132.html Yamaguchi Tourism official site for Notani Stone Bath ] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>q7y771mg00d17iyzn6kh48ty1zbugcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038535</id>
      <parentid>1038534</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5049" sha1="s6ngu0z7vd3ammsfjkqmfeg0nu0o9k2" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဆဘမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|佐波川}}
  | image             = Sabagawa-Hofu.jpg
  | image_size        = 270px
  | image_caption     = Saba River in [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | map               = 
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | mapframe-zoom     = 7
  | source1_location  = Suō Mountains, [[Yamaguchi Prefecture]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km = 57
  | source1_elevation = {{convert|969|m|ft|abbr=on}}
  | mouth             = [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | mouth_location    = [[Seto Inland Sea]]
  | mouth_coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E|display=inline}}
  | mouth_elevation   = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | pushpin_map       = Japan
  | pushpin_map_size  = 250
  | pushpin_map_caption= 
  | discharge1_avg    = {{convert|68.3|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2 = 423
| extra              = {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site]]}}
{{Location map many | Japan Yamaguchi Prefecture#Japan
| width = 260
| float = bottom
| relief          = 1
| label = River mouth
  | pos = top
  | marksize = 8
  | coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E}}
| label2 = Sabagawa Sekimizu
  | pos2 = left
  | mark2size = 8
  | coordinates2 = {{coord|34|16|14|N|131|39|25|E}}
| label3 = Notani Stone Bath
  | pos3 = right
  | mark3size = 8
  | coordinates3 = {{coord|34|17|02|N|131|39|00|E}}
}}
}}
[[file:Sabagawa sekimizu.JPG|right|thumb|270px|Sabagawa Sekimizu ruins in Yamaguchi city]]

'''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်၏ အမည်ကို ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် 鯖川 ဟုလည်း ရေးကြသည်။

==အကြောင်းအရာ==
ဆဘမြစ်သည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသည် ၄၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်သည် ဆုအိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မိခမိနဲတောင်မှ စတင်စီးဆင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားပြီး အိုဟရကန် (ဆဘဂဝဆည်)၊ ထိုမှတဆင့် ချူးဂိုခုအမြန်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဟိုးဖုမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၏ ဆုအိုးပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသများတွင် ဟိုးဖုမြို့၊ ယမဂုချိမြိုနှင့် ရှူးနန်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://bunkazai.pref.yamaguchi.lg.jp/bunkazai/detail.asp?mid=10017 Cultural properties of Yamaguchi Prefecture for Sabagawa Sekimizu] {{in lang|ja}}
*[https://www.city.yamaguchi.lg.jp/rs/rekibunshigen/r164.html Yamaguchi city official site for Notani Stone Bath] {{in lang|ja}}
*[https://yamaguchi-tourism.jp/spot/detail_12132.html Yamaguchi Tourism official site for Notani Stone Bath ] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>s6ngu0z7vd3ammsfjkqmfeg0nu0o9k2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038536</id>
      <parentid>1038535</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* အကြောင်းအရာ */</comment>
      <origin>1038536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5240" sha1="980kh778soe48p1rqjvi2f3toa14k8t" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဆဘမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|佐波川}}
  | image             = Sabagawa-Hofu.jpg
  | image_size        = 270px
  | image_caption     = Saba River in [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | map               = 
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | mapframe-zoom     = 7
  | source1_location  = Suō Mountains, [[Yamaguchi Prefecture]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km = 57
  | source1_elevation = {{convert|969|m|ft|abbr=on}}
  | mouth             = [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | mouth_location    = [[Seto Inland Sea]]
  | mouth_coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E|display=inline}}
  | mouth_elevation   = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | pushpin_map       = Japan
  | pushpin_map_size  = 250
  | pushpin_map_caption= 
  | discharge1_avg    = {{convert|68.3|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2 = 423
| extra              = {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site]]}}
{{Location map many | Japan Yamaguchi Prefecture#Japan
| width = 260
| float = bottom
| relief          = 1
| label = River mouth
  | pos = top
  | marksize = 8
  | coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E}}
| label2 = Sabagawa Sekimizu
  | pos2 = left
  | mark2size = 8
  | coordinates2 = {{coord|34|16|14|N|131|39|25|E}}
| label3 = Notani Stone Bath
  | pos3 = right
  | mark3size = 8
  | coordinates3 = {{coord|34|17|02|N|131|39|00|E}}
}}
}}
[[file:Sabagawa sekimizu.JPG|right|thumb|270px|Sabagawa Sekimizu ruins in Yamaguchi city]]

'''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်၏ အမည်ကို ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် 鯖川 ဟုလည်း ရေးကြသည်။

==အကြောင်းအရာ==
ဆဘမြစ်သည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသည် ၄၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်သည် ဆုအိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မိခမိနဲတောင်မှ စတင်စီးဆင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားပြီး အိုဟရကန် (ဆဘဂဝဆည်)၊ ထိုမှတဆင့် ချူးဂိုခုအမြန်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဟိုးဖုမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၏ ဆုအိုးပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသများတွင် ဟိုးဖုမြို့၊ ယမဂုချိမြိုနှင့် ရှူးနန်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=Japan&gt;{{cite book |last1=Campbell |first1=Allen |last2=Nobel |first2=David S |title=Japan: An Illustrated Encyclopedia |publisher=Kodansha |date=1993 |pages=|isbn=406205938X}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://bunkazai.pref.yamaguchi.lg.jp/bunkazai/detail.asp?mid=10017 Cultural properties of Yamaguchi Prefecture for Sabagawa Sekimizu] {{in lang|ja}}
*[https://www.city.yamaguchi.lg.jp/rs/rekibunshigen/r164.html Yamaguchi city official site for Notani Stone Bath] {{in lang|ja}}
*[https://yamaguchi-tourism.jp/spot/detail_12132.html Yamaguchi Tourism official site for Notani Stone Bath ] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>980kh778soe48p1rqjvi2f3toa14k8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038537</id>
      <parentid>1038536</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5332" sha1="27g1j0udep4ruo02ltuyi5xluo6tof4" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဆဘမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|佐波川}}
  | image             = Sabagawa-Hofu.jpg
  | image_size        = 270px
  | image_caption     = Saba River in [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | map               = 
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | mapframe-zoom     = 7
  | source1_location  = Suō Mountains, [[Yamaguchi Prefecture]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km = 57
  | source1_elevation = {{convert|969|m|ft|abbr=on}}
  | mouth             = [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | mouth_location    = [[Seto Inland Sea]]
  | mouth_coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E|display=inline}}
  | mouth_elevation   = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | pushpin_map       = Japan
  | pushpin_map_size  = 250
  | pushpin_map_caption= 
  | discharge1_avg    = {{convert|68.3|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2 = 423
| extra              = {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site]]}}
{{Location map many | Japan Yamaguchi Prefecture#Japan
| width = 260
| float = bottom
| relief          = 1
| label = River mouth
  | pos = top
  | marksize = 8
  | coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E}}
| label2 = Sabagawa Sekimizu
  | pos2 = left
  | mark2size = 8
  | coordinates2 = {{coord|34|16|14|N|131|39|25|E}}
| label3 = Notani Stone Bath
  | pos3 = right
  | mark3size = 8
  | coordinates3 = {{coord|34|17|02|N|131|39|00|E}}
}}
}}
[[file:Sabagawa sekimizu.JPG|right|thumb|270px|Sabagawa Sekimizu ruins in Yamaguchi city]]

'''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်၏ အမည်ကို ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် 鯖川 ဟုလည်း ရေးကြသည်။

==အကြောင်းအရာ==
ဆဘမြစ်သည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသည် ၄၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်သည် ဆုအိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မိခမိနဲတောင်မှ စတင်စီးဆင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားပြီး အိုဟရကန် (ဆဘဂဝဆည်)၊ ထိုမှတဆင့် ချူးဂိုခုအမြန်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဟိုးဖုမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၏ ဆုအိုးပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသများတွင် ဟိုးဖုမြို့၊ ယမဂုချိမြိုနှင့် ရှူးနန်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=Japan&gt;{{cite book |last1=Campbell |first1=Allen |last2=Nobel |first2=David S |title=Japan: An Illustrated Encyclopedia |publisher=Kodansha |date=1993 |pages=|isbn=406205938X}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://bunkazai.pref.yamaguchi.lg.jp/bunkazai/detail.asp?mid=10017 Cultural properties of Yamaguchi Prefecture for Sabagawa Sekimizu] {{in lang|ja}}
*[https://www.city.yamaguchi.lg.jp/rs/rekibunshigen/r164.html Yamaguchi city official site for Notani Stone Bath] {{in lang|ja}}
*[https://yamaguchi-tourism.jp/spot/detail_12132.html Yamaguchi Tourism official site for Notani Stone Bath ] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>27g1j0udep4ruo02ltuyi5xluo6tof4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038541</id>
      <parentid>1038537</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5420" sha1="hgww9nq7xx92lnuas5jzynaosyxvxdl" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဆဘမြစ်
  | native_name       = {{native name|ja|佐波川}}
  | image             = Sabagawa-Hofu.jpg
  | image_size        = 270px
  | image_caption     = Saba River in [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | map               = 
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | mapframe-zoom     = 7
  | source1_location  = Suō Mountains, [[Yamaguchi Prefecture]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km = 57
  | source1_elevation = {{convert|969|m|ft|abbr=on}}
  | mouth             = [[Hōfu, Yamaguchi]]
  | mouth_location    = [[Seto Inland Sea]]
  | mouth_coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E|display=inline}}
  | mouth_elevation   = {{Convert|0|m|ft|abbr=on}}
  | pushpin_map       = Japan
  | pushpin_map_size  = 250
  | pushpin_map_caption= 
  | discharge1_avg    = {{convert|68.3|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2 = 423
| extra              = {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site]]}}
{{Location map many | Japan Yamaguchi Prefecture#Japan
| width = 260
| float = bottom
| relief          = 1
| label = River mouth
  | pos = top
  | marksize = 8
  | coordinates = {{coord|34|01|45|N|131|29|22|E}}
| label2 = Sabagawa Sekimizu
  | pos2 = left
  | mark2size = 8
  | coordinates2 = {{coord|34|16|14|N|131|39|25|E}}
| label3 = Notani Stone Bath
  | pos3 = right
  | mark3size = 8
  | coordinates3 = {{coord|34|17|02|N|131|39|00|E}}
}}
}}
[[file:Sabagawa sekimizu.JPG|right|thumb|270px|Sabagawa Sekimizu ruins in Yamaguchi city]]

'''ဆဘမြစ်''' (佐波川, Sabagawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူးကျွန်း]]၊ ဆန်းယောဒေသ၊ [[ယမဂုချိခရိုင်]]အလယ်ပိုင်းရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်၏ အမည်ကို ဂျပန်ဘာသာစကားဖြင့် 鯖川 ဟုလည်း ရေးကြသည်။

==အကြောင်းအရာ==
ဆဘမြစ်သည် ၅၇ ကီလိုမီတာ (၃၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသည် ၄၂၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၆၃ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ မြစ်သည် ဆုအိုးတောင်တန်းတွင် ပါဝင်သည့် မိခမိနဲတောင်မှ စတင်စီးဆင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မြစ်သည် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားပြီး အိုဟရကန် (ဆဘဂဝဆည်)၊ ထိုမှတဆင့် ချူးဂိုခုအမြန်လမ်းကို ဖြတ်သန်းကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဟိုးဖုမြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၏ ဆုအိုးပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ ရေဝေရေလဲဒေသများတွင် ဟိုးဖုမြို့၊ ယမဂုချိမြိုနှင့် ရှူးနန်းမြို့တို့ ပါဝင်သည်။&lt;ref name=Japan&gt;{{cite book |last1=Campbell |first1=Allen |last2=Nobel |first2=David S |title=Japan: An Illustrated Encyclopedia |publisher=Kodansha |date=1993 |pages=|isbn=406205938X}}&lt;/ref&gt;

==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://bunkazai.pref.yamaguchi.lg.jp/bunkazai/detail.asp?mid=10017 Cultural properties of Yamaguchi Prefecture for Sabagawa Sekimizu] {{in lang|ja}}
*[https://www.city.yamaguchi.lg.jp/rs/rekibunshigen/r164.html Yamaguchi city official site for Notani Stone Bath] {{in lang|ja}}
*[https://yamaguchi-tourism.jp/spot/detail_12132.html Yamaguchi Tourism official site for Notani Stone Bath ] {{in lang|ja}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>hgww9nq7xx92lnuas5jzynaosyxvxdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>288006</id>
    <revision>
      <id>1038538</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[ကဏ္ဍ:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="j2rjc326dderlrbzbud7pvegwkndfss" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ယမဂုချိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>j2rjc326dderlrbzbud7pvegwkndfss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ ဇွန် ၁၅</title>
    <ns>100</ns>
    <id>288007</id>
    <revision>
      <id>1038551</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Current events|year=2026|month=06|day=15|content=  &lt;!-- All news items below this line --&gt;    &lt;!-- All news items above this line --&gt;}}&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="mbc6qvotuvf0qili7tmtlchk34uldzd" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=06|day=15|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;


&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>mbc6qvotuvf0qili7tmtlchk34uldzd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038556</id>
      <parentid>1038551</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Salai Rungtoi</username>
        <id>22844</id>
      </contributor>
      <origin>1038556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="866" sha1="obwr9kinq7kztmgmpdli3rt2k7nokqe" xml:space="preserve">{{Current events|year=2026|month=06|day=15|content=

&lt;!-- All news items below this line --&gt;
*[[မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး|မြန်မာ-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
**သမ္မတ ဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]] သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]သို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး၊ [[ပေကျင်းမြို့]]သို့ ရောက်ရှိသည်။ [https://news-eleven.com/article/312702 (Eleven News)]

&lt;!-- All news items above this line --&gt;}}</text>
      <sha1>obwr9kinq7kztmgmpdli3rt2k7nokqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:DanBLOO</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288008</id>
    <revision>
      <id>1038554</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8528" sha1="mrykpro2qklf574rov5gbpj67iff5u5" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် DanBLOO ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၅၅၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>mrykpro2qklf574rov5gbpj67iff5u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zay Bhone Autt</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288009</id>
    <revision>
      <id>1038555</id>
      <timestamp>2026-06-15T08:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8535" sha1="5y46gaov1ogchlnjr6fzil01fabi6qa" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zay Bhone Autt ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၈:၅၅၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>5y46gaov1ogchlnjr6fzil01fabi6qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:U aung zay</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288010</id>
    <revision>
      <id>1038563</id>
      <timestamp>2026-06-15T09:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8531" sha1="j6afduujo9x4b24r5sot2q3vrhw4of7" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် U aung zay ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၀၉:၅၆၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>j6afduujo9x4b24r5sot2q3vrhw4of7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288011</id>
    <revision>
      <id>1038569</id>
      <timestamp>2026-06-15T10:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zawzawaungthwin</username>
        <id>100038</id>
      </contributor>
      <comment>ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ) နှင့် အညာ စစ်မြေပြင် တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ တမူးခရိုင်၊ ခမ်းပါတ်မြို့ တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှ</comment>
      <origin>1038569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14233" sha1="r989pso3n80f36srjcepiopyoasmfd8" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict    = ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof      = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| image       = 
| caption     = 
| map_type    = Myanmar
| latitude    = 23.7823
| longitude   = 94.1442
| map_size    = 250
| map_caption = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ခမ်းပါတ်မြို့၏ တည်နေရာ
| map_label   = ခမ်းပါတ်

| date        = ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက် မှ ၇ ရက်
| place       = [[ခမ်းပါတ်မြို့]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| result      = ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်များ သိမ်းပိုက်ရရှိ
| status      = 

| combatant1  = [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]
* {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]])
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ)
* CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma
| combatant2  = 
* [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] 
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]

| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes       = ကောလင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနောက်ပိုင်း NUG အတွက် ဒုတိယမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သည်။
}}
'''ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]] တို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး  [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးခရိုင်]]၊ [[ခမ်းပါတ်မြို့]] တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှ ၇ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် KIA စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူထားသည့် အမှတ်(၁) စစ်ဒေသ၊ တမူးခရိုင် ကွပ်ကဲမှုအစီအစဉ်ဖြင့် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) နှင့် တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက  မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ်မြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များက ထပ်မံ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက် |url=https://yktnews.com/2023/11/130081/ |access-date=2026-06-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2023-11-07 |title=KIA၊ PDFနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်များက ခမ်းပတ်မြို့ကိုအပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဟု NUG စစ်ရုံးချုပ်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2023/11/07/87072/ |access-date=2026-06-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}&lt;/ref&gt;

== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ခမ်းပါတ်မြို့သည် ကလေးမြို့နှင့် မိုင် ၃၀ ကျော်၊ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ် တမူးမြို့နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်အကွာ၊ အာရှအဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ် ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မဟာဗျူဟာကျသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခမ်းပါတ်မြို့သည် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခေါင်လွန်း စစ်ဒေသမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူသော အမှတ် (၁) စစ်ဒေသလှုပ်ရှားမှုနယ်မြေ အတွင်း ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ထားသည်။ အဆိုပါဒေသသည် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) တပ်ရင်းများနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) များကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးရာ အဓိကဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲများအစသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက် နေ့က   ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်းအနားဖြတ်သွားသော ခမ်းပတ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် နှင့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို  စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-07-27 |title=ခမ်းပတ်တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ဒေသခံတွေ အိန္ဒိယဘက် ထွက်ပြေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cekyrpv4p3vo |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့်  တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များသည်  ခမ်းပါတ်မြို့ ရှိ စစ်တပ်စခန်း နှင့် ရဲစခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၃ ရက်ကစပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် ရက်သတ္တပါတ်အကြာ တိုက်ပွဲများ ဆင်နွဲခဲ့ကြသည်။သို့သော် စစ်တပ်၏ အပြင်းအထန် ခုခံမှုကြောင့် တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာတွင် အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့်  မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကို ထပ်မံ ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-07 |title=ခမ်းပတ်ကို ထိုးစစ်ပြန်ဆင်သည့် စစ်ကောင်စီတပ်က သုံ့ပန်းများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46589/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် KIA ဦးဆောင်သော စစ်ကြောင်းများသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ နေရာအများအပြားကို တစ်ပြိုင်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ခမ်းပါတ်မြို့  ကို ဝိုင်းပတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲတွင် တမူးခရိုင် တပ်ရင်း (၂)၊ စစ်ဒေသအထူးတပ်ရင်း (၂)၊ အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ လက်နက်ကြီးအဖွဲ့၊ ရှေ့တန်းကွပ်ကဲရေးအဖွဲ့တို့အပြင် CNDF၊ TDA၊ RCDF နှင့် KNA-Burma (ကူကီးအဖွဲ့) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် နယ်မြေလုံခြုံရေးအတွက် ရှင်းလင်းမှုများ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ခမ်းပတ်မြို့ကို အပြည့်အဝ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း NUG က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last=DVB TV News |date=2023-11-07 |title=ခမ်းပတ် သိမ်းပိုက်ရရှိမှု သတင်းမှတ်တမ်း |url=https://www.youtube.com/watch?v=o42Qj2hLwPQ |access-date=2026-06-15}}&lt;/ref&gt;

စစ်တပ်ထောက်ခံ သတင်းဌာနတစ်ခု ဖြစ်သည့် [[People Media]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေး - တမူးလမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ၊ ခမ်းပတ်မြို့ လုံခြုံရေးအဖွဲ့များ  စခန်းအသီးသီး ဆုတ်ခွာသွားမှုကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၅ ရက် ညပိုင်းအချိန် တွင်  ဖြစ်သည်ဟု သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-07 |title=မြန်မာ - အိန္ဒိယနယ်စပ်က ခမ်းပတ်မြို့ကို NUG ထပ်မံသိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c1r2j3vwl4no |access-date=2026-06-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}&lt;/ref&gt;

== တိုက်ပွဲရလဒ်နှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
ခမ်းပါတ်မြို့သိမ်းပိုက်မှုသည် ကောလင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် NUG အတွက် ဒုတိယမြောက် သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခမ်းပါတ် မြို့ပေါ်တိုက်ပွဲကြောင့် ဒေသခံများသည် မြန်မာပြည်ဘက်ခြမ်းရှိ  နီးစပ်ရာ လုံခြုံမည့် နေရာများသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။တပ်မတော် သည် ၎င်းတို့ လက်လွှတ်ခဲ့ရသော မြို့ကို ပြန်ရရန် အပြင်းအထန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ခမ်းပတ်မြို့တွင် ၂ နှစ်နီးပါးပိတ်ထားသော ဖုန်းလိုင်းများ အချိန်ပိုင်းဖြင့် ပြန်ဖွင့်ပေး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-110312 |access-date=2026-06-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2023-12-11 |title=ခမ်းပတ်မြို့ ပြန်ရရန် ကြိုးပမ်းသည့် စစ်တပ်က မိဘမဲ့ကျောင်းကို စီးနင်း၊ ၃၆ ဦး ဖမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46705/ |access-date=2026-06-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]</text>
      <sha1>r989pso3n80f36srjcepiopyoasmfd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ashin Obhãsa(sitagu)</title>
    <ns>3</ns>
    <id>288012</id>
    <revision>
      <id>1038571</id>
      <timestamp>2026-06-15T10:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Welcome-Bot</username>
        <id>40494</id>
      </contributor>
      <comment>ကြိုဆိုပါသည်!</comment>
      <origin>1038571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8542" sha1="ef7eb5uezhc6rwjrbpoy9u4thlwvf0r" xml:space="preserve">== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ashin Obhãsa(sitagu) ! ==

{| class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;margin:0 0 1em; width:100%;&quot;
| style=&quot;width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ 
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
&lt;/div&gt;
| style=&quot;padding:0 0.5em;&quot; |
| style=&quot;width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;&quot; |
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;&quot;&gt;[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding:0.4em 1em 0.3em;&quot;&gt;
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese.  However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can!  Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
&lt;/div&gt;
|}&lt;!-- Template:Welcome --&gt; --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]])  ၁၀:၅၆၊ ၁၅ ဇွန် ၂၀၂၆ (UTC)</text>
      <sha1>ef7eb5uezhc6rwjrbpoy9u4thlwvf0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျောဂန်းဂျိမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288013</id>
    <revision>
      <id>1038573</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; '''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိ...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="dhux2l5h2w3ni2fjca4el8rd3ytq890" xml:space="preserve">
'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့</text>
      <sha1>dhux2l5h2w3ni2fjca4el8rd3ytq890</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038574</id>
      <parentid>1038573</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြစ်လက်တက်များ */</comment>
      <origin>1038574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1759" sha1="o3yt0hwmojuk4wg4h0hs7rrcvkwj9wj" xml:space="preserve">
'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>o3yt0hwmojuk4wg4h0hs7rrcvkwj9wj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038575</id>
      <parentid>1038574</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1848" sha1="d4v71z00mmun9tdy7woi44hx29hj0ht" xml:space="preserve">
'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>d4v71z00mmun9tdy7woi44hx29hj0ht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038576</id>
      <parentid>1038575</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="8zcoymhh6l477s0qtfad6hksqwkfbq0" xml:space="preserve">
'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>8zcoymhh6l477s0qtfad6hksqwkfbq0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038577</id>
      <parentid>1038576</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3768" sha1="nx3t1ra3ghci2xwv856zpomrr6s765v" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဂျောဂန်းဂျိမြစ်&lt;br/&gt;常願寺川
  | image             = Jōganji River.jpg
  | image_size        = 
  | image_caption     = The Jōganji River flowing through the city of [[Toyama, Toyama|Toyama]]
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Mount Kitanomata]]
  | mouth_location    = [[Toyama Bay]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 56
  | source1_elevation = {{convert|2661|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = {{convert|15|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2    = 368
  | river_system      = Jōganji River
}}

'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;touristlink1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.touristlink.com/japan/joganji-river.html |title=Jōganji River Japan Tourist Information |publisher=Touristlink.com |access-date=2013-11-02}}&lt;/ref&gt;

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။&lt;ref name=&quot;touristlink1&quot;/&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>nx3t1ra3ghci2xwv856zpomrr6s765v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038578</id>
      <parentid>1038577</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:34:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="5ia9gsfwwuqjlmeprovgd1nyapkzxss" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ဂျောဂန်းဂျိမြစ်&lt;br/&gt;常願寺川
  | image             = Jōganji River.jpg
  | image_size        = 
  | image_caption     = The Jōganji River flowing through the city of [[Toyama, Toyama|Toyama]]
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Mount Kitanomata]]
  | mouth_location    = [[Toyama Bay]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 56
  | source1_elevation = {{convert|2661|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = {{convert|15|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
  | basin_size_km2    = 368
  | river_system      = Jōganji River
}}

'''ဂျောဂန်းဂျိမြစ်''' (常願寺川, Jōganji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[တိုယမခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် တတဲယမမြို့ဟုလည်း သိကြသည့် တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ယခင်က ဤမြစ်ကို နီးမြစ် (新川 Nii-kawa) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။&lt;ref name=&quot;touristlink1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.touristlink.com/japan/joganji-river.html |title=Jōganji River Japan Tourist Information |publisher=Touristlink.com |access-date=2013-11-02}}&lt;/ref&gt;

==ရေလမ်းကြောင်း==
မြစ်သည် တိုယမမြို့၏ တောင်နှင့် အရှေ့ဘက်ပိုင်းဧရိယာရှိ တတဲယောမတောင်တန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ မြောက်နှင့် အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသွားကာ တတဲယမမြို့နှင့် တိုယမမြို့အကြားတွင် နယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်သည် တိုယမပင်လယ်အော်အတွင်း မစီးဝင်မီ တိုယမမြို့ကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။&lt;ref name=&quot;touristlink1&quot;/&gt;

==ပထဝီသွင်ပြင်==
===မြစ်လက်တက်များ===
* [[ရှောမယောမြစ်]]
* ဝဒမြစ်
* အိုဂုတိမြစ်

;တိုယမခရိုင်
:တတဲယမမြို့၊ တိုယမမြို့

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တိုယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>5ia9gsfwwuqjlmeprovgd1nyapkzxss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆခဝမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288014</id>
    <revision>
      <id>1038579</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river | name               = ဆခဝမြစ် | native_name        ={{native name|ja|酒匂川}} | name_other         = Ayuzawa River | name_etymology     =  &lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt; | image              = 酒匂川2.jpg | image_size         =  | image_caption      = Sakawa River in 2017 | map                =...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3503" sha1="9drjfgnl4fo4hup485w4ax2uah6m33b" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆခဝမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|酒匂川}}
| name_other         = Ayuzawa River
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 酒匂川2.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Sakawa River in 2017
| map                =
{{Maplink|zoom=9|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Shizuoka Prefecture|Shizuoka]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 46
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Gotemba, Shizuoka]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sagami Bay]]
| mouth_location     = [[Odawara]]
| mouth_coordinates  = {{coord|35.2609|139.1840|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 582
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Tokaido09 Odawara.jpg|thumb|250px|[[Hiroshige]]]]

'''ဆခဝမြစ်''' (酒匂川さかわがわ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်နှင့် ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို &quot;အယုဇဝမြစ်&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤမြစ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E9%85%92%E5%8C%82%E5%B7%9D-68601|title=酒匂川(さかわがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>9drjfgnl4fo4hup485w4ax2uah6m33b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038580</id>
      <parentid>1038579</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3586" sha1="qay7py24heu9lb3typw1546wr0xaoxr" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆခဝမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|酒匂川}}
| name_other         = Ayuzawa River
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 酒匂川2.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Sakawa River in 2017
| map                =
{{Maplink|zoom=9|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Shizuoka Prefecture|Shizuoka]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 46
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Gotemba, Shizuoka]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sagami Bay]]
| mouth_location     = [[Odawara]]
| mouth_coordinates  = {{coord|35.2609|139.1840|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 582
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Tokaido09 Odawara.jpg|thumb|250px|[[Hiroshige]]]]

'''ဆခဝမြစ်''' (酒匂川さかわがわ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်နှင့် ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို &quot;အယုဇဝမြစ်&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤမြစ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E9%85%92%E5%8C%82%E5%B7%9D-68601|title=酒匂川(さかわがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>qay7py24heu9lb3typw1546wr0xaoxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038581</id>
      <parentid>1038580</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="1mqx8qsl6izzmbuq559rxw2m6zxz663" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆခဝမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|酒匂川}}
| name_other         = Ayuzawa River
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 酒匂川2.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Sakawa River in 2017
| map                =
{{Maplink|zoom=9|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Shizuoka Prefecture|Shizuoka]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 46
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Gotemba, Shizuoka]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sagami Bay]]
| mouth_location     = [[Odawara]]
| mouth_coordinates  = {{coord|35.2609|139.1840|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 582
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Tokaido09 Odawara.jpg|thumb|250px|[[Hiroshige]]]]

'''ဆခဝမြစ်''' (酒匂川さかわがわ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခနဂဝခရိုင်နှင့် ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို &quot;အယုဇဝမြစ်&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤမြစ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E9%85%92%E5%8C%82%E5%B7%9D-68601|title=酒匂川(さかわがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>1mqx8qsl6izzmbuq559rxw2m6zxz663</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038582</id>
      <parentid>1038581</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3695" sha1="fyy50egj53yodca5vjl649mz2r4756g" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name               = ဆခဝမြစ်
| native_name        ={{native name|ja|酒匂川}}
| name_other         = Ayuzawa River
| name_etymology     = 
&lt;!---------------------- IMAGE &amp; MAP --&gt;
| image              = 酒匂川2.jpg
| image_size         = 
| image_caption      = Sakawa River in 2017
| map                =
{{Maplink|zoom=9|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
| map_size           = 
| map_caption        = 
| pushpin_map        = Japan
| pushpin_map_size   = 
| pushpin_map_caption= 
&lt;!---------------------- LOCATION --&gt;
| subdivision_type1  = Country
| subdivision_name1  = [[Japan]]
| subdivision_type2  = State
| subdivision_name2  = [[Honshu]]
| subdivision_type3  = Region
| subdivision_name3  = [[Shizuoka Prefecture|Shizuoka]], [[Kanagawa Prefecture|Kanagawa]]
| subdivision_type4  = 
| subdivision_name4  = 
| subdivision_type5  = 
| subdivision_name5  = 
&lt;!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --&gt;
| length_km          = 46
| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= 
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = 
| discharge1_max     = 
&lt;!---------------------- BASIN FEATURES --&gt;
| source1            = [[Gotemba, Shizuoka]]
| source1_location   = 
| source1_coordinates= 
| source1_elevation  = 
| mouth              = [[Sagami Bay]]
| mouth_location     = [[Odawara]]
| mouth_coordinates  = {{coord|35.2609|139.1840|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| river_system       = 
| basin_size_km2     = 582
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
[[File:Tokaido09 Odawara.jpg|thumb|250px|[[Hiroshige]]]]

'''ဆခဝမြစ်''' (酒匂川さかわがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]နှင့် [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ရှိဇုအိုခခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို &quot;အယုဇဝမြစ်&quot; ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဤမြစ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။&lt;ref name=&quot;kotobank&quot;&gt;{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E9%85%92%E5%8C%82%E5%B7%9D-68601|title=酒匂川(さかわがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-29}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>fyy50egj53yodca5vjl649mz2r4756g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခခဲဟရှိမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288015</id>
    <revision>
      <id>1038583</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{Infobox river   | name              = ခခဲဟရှိမြစ်   | native_name       ={{native name|ja|梯川}}   | image             =    | image_size        =   | image_caption     =    | map               = {{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250 |raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;,...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="0lv4bswz72fe3xq74rff2awuj6bgjfd" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ခခဲဟရှိမြစ်
  | native_name       ={{native name|ja|梯川}}
  | image             = 
  | image_size        =
  | image_caption     = 
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Suzugaoka]]
  | mouth_location    = [[Sea of Japan]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 42
  | source1_elevation = {{convert|1174|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size_km2    = 271
}}

'''ခခဲဟရှိမြစ်'''  (梯川, Kakehashi-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ အိရှိခဝခရိုင်၊ ခိုမဆွတ်မြို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်း  (鈴ヶ丘) တွင် စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုတောင်ကုန်းသည်လည်း ဟခုတောင်၏ တောင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခိုမဆွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်နှင့် ဆဂမြို့ကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။&lt;ref name=&quot;mlitt&quot;&gt;[http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html Kakehashi-gawa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326140928/http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html |date=2011-03-26 }}. Ministry of Land, Infrastructure, Transportation and Tourism. Accessed October 27, 2010.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0lv4bswz72fe3xq74rff2awuj6bgjfd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038584</id>
      <parentid>1038583</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <origin>1038584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2966" sha1="dique39ogildbp0oa78wtanilgjpn52" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ခခဲဟရှိမြစ်
  | native_name       ={{native name|ja|梯川}}
  | image             = 
  | image_size        =
  | image_caption     = 
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Suzugaoka]]
  | mouth_location    = [[Sea of Japan]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 42
  | source1_elevation = {{convert|1174|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size_km2    = 271
}}

'''ခခဲဟရှိမြစ်'''  (梯川, Kakehashi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ ခိုမဆွတ်မြို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်း  (鈴ヶ丘) တွင် စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုတောင်ကုန်းသည်လည်း ဟခုတောင်၏ တောင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခိုမဆွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်နှင့် ဆဂမြို့ကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။&lt;ref name=&quot;mlitt&quot;&gt;[http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html Kakehashi-gawa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326140928/http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html |date=2011-03-26 }}. Ministry of Land, Infrastructure, Transportation and Tourism. Accessed October 27, 2010.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>dique39ogildbp0oa78wtanilgjpn52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038585</id>
      <parentid>1038584</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3055" sha1="hllj2f3v40c8qocl7bvtwhknetj9sij" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ခခဲဟရှိမြစ်
  | native_name       ={{native name|ja|梯川}}
  | image             = 
  | image_size        =
  | image_caption     = 
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Suzugaoka]]
  | mouth_location    = [[Sea of Japan]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 42
  | source1_elevation = {{convert|1174|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size_km2    = 271
}}

'''ခခဲဟရှိမြစ်'''  (梯川, Kakehashi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ ခိုမဆွတ်မြို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်း  (鈴ヶ丘) တွင် စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုတောင်ကုန်းသည်လည်း ဟခုတောင်၏ တောင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခိုမဆွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်နှင့် ဆဂမြို့ကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။&lt;ref name=&quot;mlitt&quot;&gt;[http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html Kakehashi-gawa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326140928/http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html |date=2011-03-26 }}. Ministry of Land, Infrastructure, Transportation and Tourism. Accessed October 27, 2010.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>hllj2f3v40c8qocl7bvtwhknetj9sij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038586</id>
      <parentid>1038585</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိရှိခဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်</comment>
      <origin>1038586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3146" sha1="rjj7tv78o0f6heg6acb4a5rmkcbkhi4" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ခခဲဟရှိမြစ်
  | native_name       ={{native name|ja|梯川}}
  | image             = 
  | image_size        =
  | image_caption     = 
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Suzugaoka]]
  | mouth_location    = [[Sea of Japan]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 42
  | source1_elevation = {{convert|1174|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size_km2    = 271
}}

'''ခခဲဟရှိမြစ်'''  (梯川, Kakehashi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ ခိုမဆွတ်မြို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်း  (鈴ヶ丘) တွင် စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုတောင်ကုန်းသည်လည်း ဟခုတောင်၏ တောင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခိုမဆွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်နှင့် ဆဂမြို့ကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။&lt;ref name=&quot;mlitt&quot;&gt;[http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html Kakehashi-gawa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326140928/http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html |date=2011-03-26 }}. Ministry of Land, Infrastructure, Transportation and Tourism. Accessed October 27, 2010.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိရှိခဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>rjj7tv78o0f6heg6acb4a5rmkcbkhi4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1038587</id>
      <parentid>1038586</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝီသွင်ပြင် */</comment>
      <origin>1038587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="hniteu29l2pxm2tp9zldzbx0wvv3lux" xml:space="preserve">{{Infobox river
  | name              = ခခဲဟရှိမြစ်
  | native_name       ={{native name|ja|梯川}}
  | image             = 
  | image_size        =
  | image_caption     = 
  | map               =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#66F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;stroke&quot;: &quot;#555&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 2 }, &quot;query&quot;: &quot;SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title)  WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }&quot; },
{ &quot;type&quot;: &quot;ExternalData&quot;, &quot;service&quot;: &quot;geoline&quot;, &quot;properties&quot;: { &quot;title&quot;: &quot;{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}&quot;, &quot;stroke&quot;: &quot;#05F&quot;, &quot;stroke-width&quot;: 4 }, &quot;ids&quot;: &quot;{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}&quot; } ] }}
  | pushpin_map       = Japan
  | source1_location  = [[Suzugaoka]]
  | mouth_location    = [[Sea of Japan]]
  | subdivision_type1 = Country
  | subdivision_name1 = [[Japan]]
  | length_km         = 42
  | source1_elevation = {{convert|1174|m|ft|abbr=on}}
  | mouth_elevation   = 
  | discharge1_avg    = 
  | basin_size_km2    = 271
}}

'''ခခဲဟရှိမြစ်'''  (梯川, Kakehashi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိရှိခဝခရိုင်]]၊ ခိုမဆွတ်မြို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်း  (鈴ヶ丘) တွင် စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။

==ပထဝီသွင်ပြင်==
မြစ်သည် ဆုဇုဂအိုခတောင်ကုန်းမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုတောင်ကုန်းသည်လည်း [[ဟခုတောင်]]၏ တောင်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် ခိုမဆွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်ပိုင်းနယ်နိမိတ်နှင့် ဆဂမြို့ကို ပိုင်းခြားပေးထားသည်။&lt;ref name=&quot;mlitt&quot;&gt;[http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html Kakehashi-gawa] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326140928/http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/84044/84044-1.html |date=2011-03-26 }}. Ministry of Land, Infrastructure, Transportation and Tourism. Accessed October 27, 2010.&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိရှိခဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]</text>
      <sha1>hniteu29l2pxm2tp9zldzbx0wvv3lux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဆုဇုခမြစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288016</id>
    <revision>
      <id>1038588</id>
      <timestamp>2026-06-15T11:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ခင်မောင်မောင်လွင်</username>
        <id>40414</id>
      </contributor>
      <comment>&quot; ဆုဇုခမြစ် (鈴鹿川, Suzuka-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်...&quot; အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်</comment>
      <origin>1038588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="825" sha1="jy62a79e1hls9j0opqiyy3xp73jpx4r" xml:space="preserve">
ဆုဇုခမြစ် (鈴鹿川, Suzuka-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဟွန်းရှူးကျွန်း၊ မိအဲခရိုင်မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်အစိုးရမှ အဆင့် (၁) ရှိသည့်မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ မိအဲခရိုင်ကို လုံးဝဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည့် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်လေးစင်းထဲတွင် ဆုဇုခမြစ်လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

==ကိုးကား==
{{reflist}}</text>
      <sha1>jy62a79e1hls9j0opqiyy3xp73jpx4r</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>